cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Geoffrey Gurrumul Yunupingu
Geoffrey Gurrumul Yunupingu, Dr G Yunupingu bezala ere ezaguna bere heriotza ondoren (Elcho Uhartea, Ipar Lurraldea, 1971ko urtarrilaren 22a - Darwin, 2017ko uztailaren 25a) Australiako aborigen musikaria izan zen. Bateria, danborrak, teklatu, didgeridoo eta gitarra jotzen zituen. Bere herriko istoriak yolŋu hizkuntzetan abesti zituen, baita ingeles ere. Yothu Yindi eta Saltwater Band taldeetan abestu zuen eta bakarkako ospea lortu zuen.
Carlinhos Paraíba
Carlos Pereira Berto Júnior, Carlinhos Paraíba (1983ko martxoaren 4a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija eta Júbilo Iwata.
K.a. 182
K.a. 200ko hamarkada | K.a. 190ko hamarkada | K.a. 180ko hamarkada | K.a. 170ko hamarkada | K.a. 160ko hamarkada
K.a. 187 | K.a. 186 | K.a. 185 | K.a. 184 | K.a. 183 | K.a. 182 | K.a. 181 | K.a. 180 | K.a. 179 | K.a. 178 | K.a. 177
Nathalie Stutzmann
Nathalie Stutzmann (Dupuy jaioa; 1965eko maiatzaren 6a) frantziar kontralto eta orkestra zuzendaria da.
Karrera
Suresnesen jaioa, Stutzmannek hasieran bere amarekin, Christiane Stutzmann sopranoarekin ikasi zuen, gero Nancy Kontserbatorioan eta geroago Pariseko Operako École d'Art Lyrique- n, lieder ardatz hartuta, Hans Hotter- en tutoretzapean. Nabarmendu zen Frantziako mélodies eta Alemaniar lieder interpretatzen. Stutzmannek piano a eta fagot a ere jotzen ditu eta abeslaria izateaz gain, ganbera musikaria ere bada. Ganbera taldeak eta orkestrak zuzendu izan ditu eta batzuetan zuzendu eta abestu egin du, emanaldi berean.
Stutzmann kontzertuko abeslari gisa estreinatu zen Parisen 1985ean Salle Pleyel-en, Bach-en Magnificat interpretatzen. Errezitaldietan bere estreinaldia hurrengo urtean izan zen Nantesen. Stutzmann-ek bere kontzertu-lanaz gain, irakaslea izan da Genevako Musika Unibertsitatean. 1994an hasi zen Inger Södergren pianista suediarrarekin interpretatzen eta grabatzen. Ton Koopman-en eta Amsterdam Baroque Orchestra &amp; Choir- en proiektuan parte hartu zuen Bach-en ahots lan osoak grabatzeko.
Aldi berean, Stutzmannek orkestra zuzendaritzarekiko bere gaitasunak landu zituen, eta Jorma Panula, Seiji Ozawa eta Simon Rattle egon ziren bere tutoreen artean. 2009an, Stutzmann-ek Orfeo 55 ganbera orkestra sortu zuen, horrekin bakarlari eta zuzendari gisa aritu zen. Zuzendari artistiko gisa jardun zuen Orfeo 55ek 2019ko apirilean emanaldiak eskaintzeari utzi zion arte.
2017ko irailean, Stutzmann Dublin go (Irlanda) RTÉ Orkestra Sinfoniko Nazionaleko zuzendari gonbidatu nagusia bihurtu zen, hiru urteko kontratuarekin. 2018an, Kristiansand Orkestra Sinfonikoko zuzendari nagusi izendatu zuten, orkestra horren historiako lehen emakumezko zuzendari nagusia. 2020ko abenduan, Kristiansand Orkestra Sinfonikoko kontratua 2023ra arte luzatu zitzaion. 2020ko abenduan, Philadelphia Orkestrak Stutzmann izendatuko zuela hurrengo zuzendari gonbidatu nagusia iragarri zuen, Filadelfiako postu honetara izendatutako lehen emakumezko zuzendaria, 2021-2022 denboraldian hastekoa, 3 urteko kontratuarekin.
Erhu
Erhu-a (二胡) hari igurtzizko instrumentua da, batzuetan nanhu (南胡, "hegoaldeko biolina") deitzen zaio edo, gainera, Mendebaldean, "Txinako biolina" edo "bi harizko txinatar biolina". Normalean instrumentu bakarlari gisa erabiltzen da, baina baita orkestra talde txiki eta handietan ere. Huqin familiako ezagunena da, Txinako hainbat talde etnikok jotzen dituzten hari igurtzizko instrumentuak. Oso tresna polifazetikoa da, musika tradizionalean zein garaikidean erabil daitekeena, hala nola pop, rock, jazz, etab.
historia
Protomongoliar garaian, duela mila urte, Txinan sartutako tresnetan erhuaren aztarnak aurki ditzakegu. Xiqinetik (奚琴) eboluzionatu zela uste da. Xiqin-ak Asia Erdialdean du jatorria, X. mendean Txinara heldu ziren Xi herriekin.
Instrumentuaren izenaren txinatar idazkeraren lehen ideograma (二, èr, bi) zehazki bi hari dituenetik datorrela uste da. Azalpen alternatibo bat huqin familiako tonurik altuena den bigarren instrumentua dela litzateke, Txinako orkestra modernoko gaohuaren atzetik. Bigarren ideogramak (胡, hú ) huqin familiako kidea dela adierazten du. Huqin terminoak literalki " Wu Hu tresna" esan nahi du, tresna hori ziurrenik Txinako iparraldeko edo ekialdeko eskualdeetan sortu zela adieraziz, oro har, aurreko Han erreinuetako herri nomadak bizi zirela.
Txinako antzinako zitarak: xiqina, yazhena eta yaqina, baita ajaeng korearra ere, jatorrian arku batekin jotzen zena, sokekin marruskadura sortzen zuena. Zaldi-zurdazko arkua asmatu bezain laster, azkar hedatu zen.
Gudari (Rayagada)
Gudari Indiako Odisha estatuko Rayagada barrutiko herri bat da. Barruti horretako hirugarren udalerririk handiena da, Rayagada eta Gunupurren ostean. 7.000 biztanle inguru ditu, eta bere inguruan dauden herri txiki askoren zentro ekonomikoa da.
Prionodon
Prionodon hego-ekialdeko Asian bizi den karniboroz osaturiko generoa da. Barnean espezie bi ditu: Prionodon linsang eta Prionodon pardicolor hain zuzen ere Feliformia azpiordenaren barnean talde basala da, Felidae taxoi ahizpa duelarik.
Gymnura natalensis
Gymnura natalensis Gymnura generoko animalia da. Arrainen barruko Gymnuridae familian sailkatzen da.
Deifontes
Deifontes Granadako udalerria da, Los Montes eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.530 biztanle zituen.
Yuya Miura
Yuya Miura (三浦 雄也, 1989ko apirilaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako V-Varen Nagasaki.
Norvegiar
Norvegiar (nordmenn) germaniar jatorriko talde baten kidea da. Kultura bera dute eta norvegieraz egiten dute.
Egun gehienak Norvegian bizi arren, munduan zehar diaspora zabal bat dago, batez ere Australian, Kanadan eta Estatu Batuetan.
Pablo Marín
Pablo Marín Tejada (Logroño, 2003ko uztailaren 3a) espainiar futbol jokalaria da. Gaur egun Errealeko 2. taldean jokatzen du, Sansen.
Kirol Ibilbidea
''2022ko maiatzaren 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Arizona Cardinals
Arizona Cardinals AEBtako Arizona estatuko Glendale hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1898an sortu zen eta etxeko partiduak University of Phoenix Stadium estadioan jokatzen ditu.
Palmaresa
- Liga Txapelketa: 2
- Konferentziako Txapeldunak: 1
- Dibisioko Txapeldunak: 7
Yohei Hayashi
Yohei Hayashi (林 容平, 1989ko uztailaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Oita Trinita.
Kubako Krisialdia
Kubako Krisialdia - AEBtan Kubako misilen krisia (Cuban missile crisis), Kuban Urriko krisialdia (Crisis de octubre) eta Sobietar Batasunean Karibeko krisialdia (Карибский кризис)- 1962ko urriaren 14tik azaroaren 20ra Estatu Batuen eta Sobiet Batasuna nahiz Kubaren artean izandako gatazkari ematen zaion izena da. Krisi hau Gerra Hotzeko tentsiogunerik handienetarikoa izan zen.
Izan ere, 1962an Kubako eta Sobiet Batasuneko gobernuek misil nuklearrak paratu zituzten Kuban. Estatu Batuetako inteligentzia militarrak armak topatu zituenean, AEBetako gobernua ahalegindu zen misilak handik mugiarazten. Tentsioa 1962ko urriaren 27an erpinera iritsi zen (Larunbat Beltza). Urriaren 28an John F. Kennedy AEBetako presidenteak eta U Thant NBEko buruak hitzarmena lortu zuten sobietarrekin ez inbaditzeko itun baten truke.
Bizikidetza baketsua
Krisialdi sakon eta gero, bi superpotentzien arteko giroa baretzen hasi zen pixkanaka-pixkanaka. Hain zuzen ere, hori esan nahi du geroago "bizikidetza baketsua" deitu zitzaion egoerari. Kontzeptu honek, gerra hotzean, 60ko urteetan Sobietar Batasuna eta Estatu Batuen artean tentsioa gutxitzeari egiten dio erreferentzia. Gertaera honek ez zuen bere baitan inolako akordio ideologikorik, baina bai etsaiak ziren bi blokeen artean mantentzeko asmoa.
Bizarzuri
Bizarzuri edo Aita Noel (Papá Noel gaztelaniaz eta Père Noël frantsesez) —edo, izena kristaututa, Santa Claus edo San Nikolas— Eguberriko pertsonaia tradizionala da Mendebaldeko kristau gizartean, ume zintzoei opariak ekartzen dizkiena Gabon-gauean (abenduaren 24tik 25erainoko gaua) edo San Nikolas egunean (abenduaren 6a). Gaur egungo Bizarzuriren jatorriak bertsio asko ditu, horien artean San Nikolas Mirakoa, bere ondasunak behartsuen artean banatzen zituen greziar gotzaina da ezagunena. San Nikolasen kondaira eredutzat hartuta, Europan hainbat figura sortu dira: Herbehereetako Sinterklaas edo Father Christmas(Aita Noel) eskandinaviar kulturako Odinekin(kultura germaniarrean Wodan) duen antzekotasunarengatik.
Bizarzuri, gaur egun, agure bizar-zuri bat bezala ezagutzen da, larruzko arropa gorri eta zuria, txapel gorri eta zuriarekin, bota eta gerriko beltzak eta gehienetan betaurrekoekin. Irudi hau, AEBetan eta Kanadan arrakasta lortzen hasi zen XIX. mendean, Thomas Nast marrazkilariaren irudi batzuen eraginagatik. Geroztik asmatutako elezaharraren arabera, bizarzuri Ipar Poloan bizi da, Claus anderearekin. Bere iratxoekin lan egiten du jostailuak egiten. Urtean zehar haurren zerrendak egiten ditu, hauen portaeraren arabera, eta Gabon gauean, zerua gurutzatzen du elur-oreinez tiratutako lera hegalari batean haurrei opariak egiteko, jostailuak eta gozokiak ongi portatu direnei eta ikatza gaizki portatu direnei.
San Nikolas
San Nikolas Mirakoa edo San Nikolas Barikoa, gotzain greziarra izan zen. 270. eta 280. urteen inguruan jaio zela esaten da. Familia aberats batean jaio zen. Bere gurasoak bera oso gaztea zela hil zirenez, familiako aberastasun guztiak berarentzat izan ziren, baina behartsuei eman zizkien eta apaiz sartu zen. Turkian aritu zen apaiz lanetan, eta Mirako gotzain izendatu zuten berehala. Bizitza guztia kristautasunari eskeini zion eta hainbat mirari egin izanagatik oso ezaguna bihurtu zen. Bere heriotza baino 700 bat urte geroago, Mirako bizanleak musulmanen konkista jasaten ari zirela, Bari hiri italiarreko marinel batzuek santuaren hezurretako batzuk Mirako elizan zegoen sarkofagotik atera zituzten. Marinel hauek hezurrak Barira eraman zituzten, gaur egun San Nikolasko basilikan sagaratzen diren tokira. Eskeletoaren beste zatia, Veneziako marinel batzuek eraman zuten Veneziara lehen gurutzadaren garaian, eta San Nikolasen eliza eraiki zen hezur hauek utzi zituzten tokian. Gertaera horiek, San Nikolas marinelen patroi bihurtu zuten. Horrez gain, haurren patroia ere bada, Amsterdam eta Moskuko patroia izateaz gain.
Bizarzurirekin lotzeko hainbat arrazoi daude, adibidez, egin zituen mirarietako bat, hiru haur errezo bidez salbatu izana. Beste mito ezagun batek dio gizon behartsu baten hiru alabei gauez galtzerdian dirua sartu ziela ezkondu ahal izateko. Bi ekintza hauek gaur egun haurrei opariak egitearekin lotzen dute pertsonaia hau.
San Nikolasen existentziari buruzuko datu idatziak bere jaiotza baino gutxienez bi mendetik aurreragokoak direnez, ez dago zihur pertsonaia hau benetakoa izan zan zen ala ez. Informazio guztia ahozko kondairetatik transmititzen joan zen. Garai horietan, kristautasunaren heroien sorrera oso ohikoa zen.
Erdi aroan, San Nikolasen egunaren bezperako gauean, haurrek opariak jasotzen zituzten bere omenez. Erreforma protestantearen garaian, dataz aldatu zuten egun hau, santuenganako gurtzaren aurka. Martin Luterok, santuekiko gurtza alde batera utzi eta haurrek Kristorengan interesatzeko ohitura hau zabaldu zuen, eta Kris Kringleren pertsonaia proposatu zuen santuaren ordezkapen gisan. Hala ere, San Nikolasek ez zuen osperik galdu, eta opari banatzaile ezagunenetakoa izaten jarraitu zuen.
Woden eta Germaniar folklorea
Europaren kristautzearen aurretik,  tradizio eta ohitura pagano asko zeuden, eta kristauek garbi ikusi zuten tradizio horietako asko gizartean oso barneratuta zeudela eta ezingo zirela kendu, beraz, tradizio horiek eraldatu eta kristautzea beste aukerarik ez zuten izan. Ohitura horietako bat germaniar eta eskandinaviar kulturako Yule festa edo Yuletide da, eta festa horretatik hainbat ekintza barneratuta daude oraindik gaur eguneko gabonetan.
Urte amaierako 12 eguneko festa bat zen, neguko solstizioarekin batera ospatzen zena. Ospakizun hau oso garrantzitsua zen kultura germaniar edo nordikoan, urtearen amaierarekin atseden momentua baitzetorren, lanaren zikloaren hasiera eta eguzkiaren eta argiaren itzuleratzat hartzen zen.
Ospakizun honetan, jainkoei eskaintzak egiten zitzaizkien, eta akerrak erabiltzen ziren eskaintza horietarako. Honen jatorriak Thorrekin, oparotasunaren jainkoarekin du zerikusia. Thorrek zerua gurutzatzen baizuen bi akerrek tiratutako gurdi hegalari batean. XIX.mendean, akerra bihurtu zen oparien eramaile.
Beste alde batetik, “ehiza basatia” bezala ezagutzen den mitoa izan daiteke beste jatorrietako bat. Mito hau, zerua zeharkatzen zuen espiritu-prozesio baten inguruan da. Prozesio hori Odin edo Woden jainkoak gidatu zuela esan ohi da. Horrez gain, Wodenek zaldi gris baten gainean zerua zeharkatzen zuela esaten da, etxeetara opariak eramanez. Kristautze garaian, kondaira honek, San Nikolasen mitoekin duten antzekotasuna dela medio(bizar zuria eta opariak), izan daiteke izen hori hartu izana.
Tradizio eta mito hauen moldaketa izan daiteke gaur eguneko Eguberrien eta Bizarzuriren tradizioan eragin dutenak. Finlandian, adibidez, Bizarzuri Joluppuki(gabonetako akerra) izenarekin da ezaguna.
Aita Noel
XV.mendean, Ingalaterran pertsonaia berri bat agertzen da, Gabonen pertsonifikazioa bezala. Pertsonai honek hainbat izen hartu zituen, Christmas Lord(Gabonetako jauna) edo Christmas Prince(Gabonetako printzea) adibidez, baina azkenean Father Christmas(Gabonetako aita) izena ezarri zitzaion. Hortik, Frantzian Père Nöel-era itzuli zuten, eta hortik gaur ezagutzen dugun Aita Noel. Pertsonaia honek ez zuen oparirik ekartzen, baizik eta jendea kantatzera, edatera eta ongi pasatzera bultzatzen zuen. Pertsonaia honen irudikatze ospetsuena John Leech ilustratzaileak Charles Dickensen Eguberri Kanta eleberrirako egin zuen marrazkia da. Bertan larruzko jaka berde batekin ageri da.
Herbehereak, Suitza eta Belgikako folklorea
San Nikolasek Herbeheretan zuen ospea zela medio, gabonetako pertsonaia nagusia bihurtu zen, izena Sinterklaus izatera pasatu zen. Pertsonaia hau, Espainiatik Amerigo izeneko zaldi gainean barkuz joaten den pertsonaia bat da. Oraindik San Nikolas egunean(abenduaren 6a)  ospatzen da opariak banatzearen ohitura. Tradizio hau Estatu Batuetan zabaldu zuten Herbehereetako emigranteek. Sinterklaas izena zuen, laster bilakatuko ze Santa Claus izenean.
Bilakaera
Gaur egun ezagutzen den Santa Claus pertsonaia, VII.mende inguruan sortu zela esaten da. Estatu Batuetara emigratu zuten holandarrek beraien tradizioak eraman zituzten, horien artean Sinterklaasen tradizioa. Washington Irvingek 1809.an idatzi zuen New Yorkeko Historia satiran holandar santu honen bertsio estatubatuarra sortu zuen Santa Claus izenekoa.
Bizarzuriren irudia, Thomas Nastek 1863.an egin zuen ilustrazio bati esker sortu zen. Bertan agure zahar eta gizen bat bezala agertzen zen. Eta gaur egun ezagutzen den janzkeraren jatorria ere hor sortu zen. Santa Claus berriak iadanik ez zuen bere jatorrizko San Nikolasen antzik. XIX. mende erdialdean, Santa Claus estatu batuarra ingalaterrara eta frantziara zabaldu zen eta Aita Noel pertsonaiarekin nahasten hasi zen. Gaur egun ezagutzen den Bizarzuriren tradizioa ere XIX.mendean sortu zen Lomen Company konpainia estatubatuarraren anuntzio batetik. Bertan Bizarzuri Ipar polokoa zela eta elur-orein hegalarietan opariak banatzen zituela esaten zen.
XX.mendean Coca-Cola konpainiak Bizarzuriren irudi gizatiar eta errealago bat sortzeko eskatu zion Haddon Sundblom ilustratzaileari. Beraz, Bizarzuriren jantzi zuri-gorria Coca-Colak sortu zuela uste den arren, aurretik sorturik zegoen irudi hori, nahiz eta jantzi zuri-berdearen irudia ezagunagoa izan. Coca-Colak egin zuen iragarkiaren ondoren, mundu osoan ezagun egin zen, baina aurretik ere bazegoen gorriz jantzita.
Kondaira modernoa
Gaur egungo kondairak dioen bezala, Bizarzuri edo Santa Claus, Ipar poloan bizi da Claus andrearekin eta bere iratxoekin. Azken hauek jostailugintzan laguntzen diote. Gabon gauean, elur-orein hegalariek tiratutako lera hartu eta etxez etxe opariak banatzen ditu, etxeetara tximini zulotik sartuz. Elur-orein horietan ezagunena Rudolph da, sudur gorri argitsua duena.
Haurrek kartak idazten dizkiote Bizarzuriri, eta opariak eskatu, honek urtean zehar teleskopio baten bidez hauen ongi edo gaizki portatzen diren begiratzen du eta horren araberakoak izaten dira opariak. Ongi portatu direnei, opariak eta gozokiak oparitzen dizkie eta gaizki portatzen direnei, aldiz, ikatza.
Polemika
Santa Claus modernoari bi kritika nagusi egiten zaizkio:
Herrialde askotan, kanpainak egin dira Bizarzuriren figuraren aurka. Horien artean ezagunena, Bettina Schade alemaniarrak bultzatua. Kanpaina horrek San Nikolasen figura defendatzen du, Bizarzuriren gainetik. Kristautasuneko jatorria bigarren plano batean jartzea egozten diote.
Austrian, Welter Kriwetz izan zen Bizarzuriren figuraren aurkako kanpaina bat hasi zuena. Kriwetzek hitzetan, “Bizarzuri estatubatuarrentzat eta ingelesentzat izango da ona, baina ez guretzat”.
Espainian, Bizarzuriren aurrean Errege Magoak defendatzen dituen kanpaina bat jarri zen martxan.
Txekiar Errepublikan, Jesus Haurtxoaren tradizioa defendatzen duen kanpaina bat dabil.
Apo ezproidun
Apo ezproidunak inguru lehortarretara ederki moldaturiko anuruak dira eta Euskal Herriko hegoaldean aurki ditzakegu, Bardea bezalako ingurune ia desertikoetan. Eguraldia oso hezea ez den bitartean, eguna lurpeko freskotasunean ezkutatuta pasa ohi dute eta uretan ugaltzen direnez, urik ez dagoen urteetan ez dira ugaltzen. Apo ezproidunari izena atzeko hanketan ageri duen kolore beltzeko tuberkulu metatartsiarrak ematen dio, ezproi itxura izaten duena.
Deskribapena
Espezie honen zapaburuek oso tamaina handia lortzen dute, 120 mm-ko aleak ikusi izan direlarik (Boulenger, 1897). Hala ere, arruntena 80 mm ingurukoak izatea da (Álvarez eta Salvador, 1984). Gorputza isatsa baino zertxobait txikiagoa da, hain zuzen ere, isatsarekiko 0,88 aldiz motzagoa.
Helduak tamainaz ertainak dira eta itxura sendokoak. Burua luze baino zabalagoa da eta oso begi handi eta irtenak dituzte, dortsolateralki gailentzen direnak. Begien arteko distantzia, narinen artekoa baino askoz handiagoa da. Buruaren goiko aldean azala kranioari lotuta egoten da, itxura zimurra hartuz. Ez ditu tinpanoak agerian, ezta guruin parotideak ere. Begi-nini bertikala dute, zilar koloreko irisarekin. Ez dute aho-zakurik.
Aurreko hankek lau hatz libre dituzte eta atzekoek, mintz baten bidez loturiko bost hatz. Tuberkulu metatartsiano oso garatuak eta gogortuak dituzte, kolore beltzeko ezproi moduko bat osatuz.
Azal leun eta distiratsua dute eta bizkarraldeko kolorazioa aldakorra da: horixka, zurixka, grisa, berdexka edo arrea, arre edo berde ilun koloreko orbanekin. Sabelalde zurixka dute, hau ere batzuetan orban ilunagoekin (Boulenger, 1897; Angel, 1946; Salvador, 1974, 1985; Guyétant, 1986; Barbadillo, 1987; González de la Vega, 1988; Galán eta Fernández-Arias, 1993; García-París et al., 2004). Azkenik, zenbait ale albino ere ikusi izan dira.
Arrek guruin karakteristiko batzuk izaten dituzte galtzarbetan. Gainera, araldian zehar, pikor modukoak garatzen dituzte hanketan. Emeek maiz orban dortsal ilunagoak dituzte, lerro longitudinal irregularretan paratuta.
Banaketa
Iberiar penintsulako eskualde mediterraneoan aurkitzen da batik bat (Malkmus, 1995; Barbadillo et al., 1999; Godinho et al., 1999; Ferrand de Almeida et al., 2001; Tejedo eta Reques, 2002; Cruz, 2008), Frantziako hego-ekialdeko kostaldetik zehar zabalduz, Alpeetaraino (Guyétant, 1986).
Euskal Herrian hegoaldeko inguru lehorrenetako anfibio tipikoak dira. Besteak beste, Ebro ibaiaren inguruan, El Pulguer, Pitillas, La Estanquilla eta Agua Salada bezalako hezeguneetan bizi dira eta, esan bezala, Bardeak inguruetan ere topa daitezke. Hala ere, 2005. urtean Arabako hegoaldeko 10 hezeguneetan egindako ikerketa batean ez zen alerik topatu (Olano et al., 2007).
Habitata
Apo ezproidunaren zapaburuak igerilari aktiboak dira eta ur-masen sakonera desberdinetan aurki daitezke, bereziki hondoan baina baita ur-zutabean eta gainazalean ere (Díaz-Paniagua, 1987). Tenperatura altuekiko nahiko toleranteak dira, 32 °C-ko tenperaturak jasan ditzaketelarik. Hala ere, ikusi izan da 35 °C-rekin heriotza-tasak erabatekoak direla bi orduren buruan (Cei eta Crespo, 1971).
Helduak, substratu hareatsua duten eremuetan aurkitu ohi dira, edo behintzat arazo handirik gabe lurperatzea baimenduko dien substratuetan. Habitat ugarietan aurki daitezke, esaterako artadi eta pinudietan, baina baita zonalde irekietan, nekazal larreetan, dunetan, paduretan, euri-ibarretan... Orokorrean, altitude txiki edo ertainak nahiago izaten dituzte baina itsas mailatik 1.770 metrora aurkitu izan dira, Erdialdeko Sisteman (Cejudo, 1990).
Elikadura
Zapaburuak mikroorganismoz, hondakin begetal eta animalia-hondakinez, krustazeo txikiz eta beste anfibioen arrautzez elikatzen dira. Jarrera kanibalak ere izan ditzakete, putzu berdinean zapaburu asko dauden kasuetan. Larbak tamainaz handitu ahala, dieta fanerogamoez aberasten dute (Cei eta Crespo, 1971; Busack eta Zug, 1976; Díaz-Paniagua, 1985; González de la Vega, 1988, Tejedo, 1991; Pérez-Santigosa et al., 2003).
Larben elika-jarrera oso aldakorra da eta teknika desberdinak erabiltzen dituzte: detritusaren xurgatzea, perifitonaren karraskatzea, landare zatien karraskatzea, ponpatzea eta xurgatzea.
Ehizatzeko, apoek gorputza zutitu egiten dute eta inguruko harrapakinak lokalizatu.
Ugalketa eta ontogenia
Tenperaturak epeltzen hasten direnean eta prezipitazioen ostean, apo ezproidunen migrazioak hasten dira, ur inguruneetarantz (Lizana et al., 1994; Salvador eta Carrascal, 1990). Ilunabarrez iristen dira putzuetara eta landaredi gutxiko ur-masen inguruan pilatzen dira. Iristen lehenak alerik handienak izaten dira (Salvador et al., 1986; Lizana et al., 1994). Araldiak 35-41 eguneko iraupena izan dezake (Lizana et al., 1994; Salvador eta Carrascal, 1990).
Ar zein emeek ur azpian egiten dute korroka, 1-10 deietako serieetan. Deien bidez, emeek aktiboki bilatzen dituzte arrak eta arrek, era berean, beste arrak detektatu eta hauekin borrokatzen dira (Lizana et al., 1994).
Bikotea osatzea lortzen denean estaltzea hasten da, apo hauen kasuan, iztaiko anplexu bidezkoa dena. Eme bakoitzak 2300 arrautza jartzen ditu bataz beste (Lizana et al., 1994) eta errun ahala arra hauek ernaltzen joango da.
Arrautzek 1,5-1,7 mm-ko diametroa dute eta aste baten buruan 5 mm inguruko zapaburuak aterako dira bertatik (Pujiula, 1931a, 1931b; González de la Vega, 1988; Salvador eta García-París, 2001). Zapaburuen garapenerako tenperatura optimoa 27-28 ºC-koa da.
Zapaburuek isatsa erabat desagertu aurretik burutzen dute metamorfosia (Busack eta Zug, 1976) eta 18-34 mm dituztela uretatik ateratzen hasten dira (Alvarez et al., 1990).
Bizimodua
Bere banaketa eskualdeko eremurik hotzenetan, esaterako Euskal Herrian, neguan iraupen aldakorreko hibernazio moduko bat burutu dezake, eta bere aktibitatea hilabeterik lehorrenetan ere murriztu daiteke. Beraz, aktiboagoa izango da negu edota udaberri bukaeran (Barbadillo, 1987).
Animalia ia erabat lehortarrak dira eta soilik araldian zehar hurbiltzen dira ur inguruetara. Soilik gauez dira aktiboak, bereziki ilunabarrez, nahiz eta egun lainotuetan egunez ere ikus daitezkeen, batik bat araldian zehar. Inaktibo daudenean bertikalki eta atzerantz lurperatzen dute euren burua, atzeko hanketako espoloiak erabilita (Valverde, 1969). 58 cm-ko sakoneratan ere aurkitu izan dira apo ezproidunak (González de la Vega, 1988). Sasoi lehor hauetan zehar euren pisuaren %30 galtzera ere iris daitezke.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Bere izaera ia lurtarra dela eta, ez da beste anfibio askorekin batzen, ez behintzat ugaltze sasoitik kanpo. Hala ere, sasoi honetan putzuak elkarbanatzen ditu Hyla meridionalis, Discoglossus galganoi, Pelophylax perezi eta Epidalea calamitarekin (Cei eta Crespo, 1971; Díaz-Paniagua, 1983). Gainera, Triturus marmoratus apo ezproidunaren arrautzak jaten ikusi izan da (Martínez-Solano, 2000).
Horrez gain, apo ezproidunaz elikatzen diren harrapari ugari deskribatu izan dira. Aipatu bezala uhandre marmolaireek, zenbait narrastik (Natrix maura, Emys orbicularis, Mauremys leprosa), ugaztunek (Sus scrofa, Meles meles, Herpestes ichneumon, Genetta genetta, Lutra lutra, Rattus norvegicus), hegaztiek (Ardea cinerea, Ardeola ralloides, Athene noctua, Buteo buteo, Chlidonias niger, Ciconia nigra, Egretta garzetta, Gelochelidon nilotica, Milvus migrans, Milvus milvus, Nycticorax nycticorax, Strix aluco, Sturnus unicolor, Tyto alba) eta ornogabe urtarrek (Triops cancriformis) jaten dituzte apo ezproidun heldu, zapaburu zein arrautzak (Bernis eta Valverde, 1954; Valverde, 1967; Knoepffler, 1979; Curt eta Galán, 1982; Domínguez et al., 1985; Santos et al., 1986; Tejedo, 1993; Rey et al., 1994; Anthonioz et al., 2000; Martínez-Solano, 2000; Gómez-Mestre y Keller, 2003; Díaz-Paniagua et al., 2007; Marangoni eta Tejedo, 2007b).
Azkenik, apo ezproidunaren parasito arruntak dira zenbait protozoo, esaterako, Protoopalina intestinalis (Metcalf, 1923) eta platelminto, Polystoma pelobatis (Combes, 1967; Combes eta Knoepffler, 1977).
Kontserbazioa
Espezie Mehatxatuen EAEko katalogoan, "Interes berezikoa" bezala dago sailkaturik. Oso leku gutxitan, eta ale bakan batzuk baino ikusi ez direnez, populazioa txikia dela eta bakartuta ageri ohi dela esan genezake. Ez dakigu populazioa egonkorra den edo aldatzen ari den. Oro har, populazioek atzerakada izan dute, eta gertakari hori nabarmenagoa da banaketa-eremuaren ertzetan. Euskal Herriko iparraldean, 1970eko hamarkadatik 1980ko hamarkadaren erdialdera arte, populazioa nahiko egonkorra zen, nahiz eta aipamen gutxi egon, baina habitatean eragindako alterazioek ziur asko eragina zuten espeziean ordurako, eta aleak murriztea eragiten ari ziren.
K.a. 183
K.a. 188 | K.a. 187 | K.a. 186 | K.a. 185 | K.a. 184 | K.a. 183 | K.a. 182 | K.a. 181 | K.a. 180 | K.a. 179 | K.a. 178
Aguelhok
Aguelhok ipar-ekialdeko Maliko udalerria da, Kidal eskualdekoa. Saharako basamortuan dago, Adrar des Ifoghas mendigunean, Gaotik 430 kilometro iparraldera, Tessalitetik 80 kilometro hegoaldera, eta Aljeriako mugatik 150 kilometro hegoaldera. 22.000 kilometro koadroko eremua du, eta 2009an 8.080 biztanle zituen. Biztanle gehienak, %95, tuaregak dira.
Nutt Komodoroa
Nutt Komodoroa (1848ko apirilaren 1a - 1881ko maiatzaren 25a) estatubatuar artista izan zen. New Hampshire-n jaio zen George Washington Morrison Nutt. Oso baxua zen. 1861ean, Ingalaterra berrian zehar zirku batekin biran zegoenean P. T. Barnum-ek kontratatu zuen bere American Museum-rako New York hirian. Barnumek, Nutti, Nutt Komodoroa izen artistikoa eman zion, itsas uniformeak zituen jantzitegi bat eta intxaur forma zuen miniaturazko gurdi bat. Museoaren ikuskizun nagusietako bat bihurtu zen Nutt.
Biografia
George Washington Morrison Nutt Manchester-en (New Hampshire) jaio zen Rodnia Nutt maiorraren (1810-1875), eta bere emaztea Maria (Dodge) Nutt (1807-1859) Goffstown-koa (New Hampshire). Rodnia Nutt nekazari aberatsa zen, Manchester hiriko mariskala eta Manchesterreko zinegotzia.
Nuttek bost seme-alaba izan zituen. Lehena, zeinen izen eta sexu ezaguna ez den, 1837ko abenduaren 8an jaio zen. James Dodge 1838ko urtarrilaren 28an jaio zen, eta Rodnia, Jr. 1840ko urriaren 11n. Mary Ann, alaba bat, 1844ko irailaren 22an jaio zen. Nutt familia erregistroak dioenez, George Washington Morrison 1848an apirilaren 1ean jaio zen.
Nutt aita eta emaztea pertsona "handiak ziren, proportzio eskuzabalekoak". Nutt jaunak 110 kg baino gehiago pisatzen zuen. Rod, Jr. eta George Washington Morrison semeak nanoak ziren. 1861ean, Rod, Jr. 120 cm ingurukoa zen altu, eta George 74 cm inguru. Georgek 11 kg inguru pisatzen zuen.
Nutt-en artista ibilbidea 1854. urtean hasi zen. Baliteke Manchesterko zirku txiki batekin antzezlea izatea. William C. Walker zirkuko zuzendariak behin idatzi zuen Nutt aurkitu zuela. Gainera, berak erakutsi zuen lehena zela idatzi zuen.
Nutt Ingalaterra Berrian zehar erakusten zuen Lillie izeneko zirku ibiltari baten zuzendariak, eta horrek P. T. Barnumen arreta erakarri zuen. Lilliek bost zentabo kobratzen zituen mutila ikusteagatik, haren heziketari jaramonik egin gabe. Barnum nazkatuta geratu zen. Lilliek ez zekien ezer mutila "estilo egokian" erakusteko moduaz, haren arabera.
Barnumek Nutt ezagutu zuen 1861ean eta New Yorkera eraman zuen. Bere autobiografian, Barnumek, Nutt, "Nano nabarmen bat, tipo zorrotz, adimentsu bat, grazia eta adimen handikoa" zela idatzi zuen. Buru bikaina zuen, oso trebatua zen, oso erakargarria, laburbilduz, showman batentzat altxor perfektua zen."
1879an, Nutt Lilian Elston andereñoarekin ezkondu zen, Secuoya Cityn, Kalifornian. Garai hartako emakumezkoen batez bestekoa baino pixka bat txikiagoa zen, baina ez nanoa.
1881. urtearen hasieran, Nuttek nefritis krisi bat izan zuen, bi hilabete baino gehiago iraun zuena. 1881eko maiatzaren 25ean hil zen New Yorkeko Anthony Housen. Nutten emazteak bere hilkutxan negar egin zuen hiletan. Bere "ume maitea" deitu zion, eta "oso ona" zela esan zuen. Nutt, Merrill Cemeteryn lurperatua izan zen, Manchesterren, New Hampshiren.
Jaroslavl
Jaroslavl (Ярослáвль, ahoskatua) Errusiako hiria da, erresumaren mendebaldean dagoen Jaroslavl oblastaren hiriburua. Volgaren eskuineko ertzean dago, Moskutik 282 km ipar-ekialdera. 2010ean 591.486 biztanle zituen.
Geografia
Volga eta Kotorosl ibaien bilgunean dago.
Historia
Jaroslav Jakintsua printzeak sortu zuen hiria 1010. urtean. Printzerri independente bateko hiriburua izan zen 1218tik 1471ra bitarteko urteetan, Moskuko tsarraren mende geratu arte. Hiri oparoa izan zen XVI. mendetik aurrera, lotura zuzena baitzuen Moskuko hiriarekin, Volga ibaian barrena. Han antolatu zen XVIII. mendean Errusiako ehundegi nagusia (1722), eta industria-hiri oparoa izan zen mende hartan.
Ekonomia
Industria-hiria da (petrolio-industria, mekanika eta ehungintza). Unibertsitatea dauka.
Ondasun nabarmenak
Aipagarriak dira katedrala (XVI. mendea), eliza zaharrak (XVII. mendea), Errusiako lehen antzoki publikoa (1750) eta museoak. 2005ean UNESCOk hirigunea Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Jakobiten matxinada
Jakobiten matxinada 1688 eta 1746 artean Britainiar uharteetan izandako matxinada eta gerrak izan ziren. Jakobiten helburua Jakue II.a Ingalaterrakoari eta bere ondorengoei Erresuma Batuko tronua itzultzea zen, Stewart leinuari 1688an Iraultza Loriatsuaren ondoren Legebiltzarrak tronua kendu baitzion.
Matxinaden izena Jakue izenaren latinezko aldaeraren Jacobus hitzetik datorkio. Frantziako armadak gudan 1692 eta 1708 artean hartu zuen parte. Horrexegatik 40.000 iheslari jakobitek alde egin zuten Frantzia aldera 1688 eta 1692 artean, non Wild Geese edo Oies Sauvages (antzar basatiak) izan zuten ezizena. Louis XIV.a Frantziakoak Jakue II.a Ingalaterrakoa Saint-Germain en Layeko gazteluan kokatu zuen, gorte eta guzti. Hiriak 1700 jakobita inguru zituen 1700. urtean.
1692ko Glencoeko sarraskiak ez zuen matxinada giroa bukatu, aldiz, 1714an Hannover leinuak britainiar tronua lortu zuenean jakobiten ezinegona areagotu egin zen. Hala, 1715ean matxinatu egin ziren eta lau urte beranduago beste saiakera bat egin zuten. Azken matxinada 1745ean Charles Edward Stuartek (Bonnie Prince Charlie) zuzendu zuen, Eskoziako gaeleraz Bliadhna Theàrlaich ('Karlosen urtea) eta ingelesez The Forty-Five ("Berrogeita bosta") izenez ezaguna. Kanpaina 1746an Cullodengo gudua eta gero bukatu zen behin betiko eta horrekin batera Stewart leinuak tronua berreskuratzeko zituen asmoak.
Puimoisson
Puimoisson Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puimoisson udalerrian erroldatutako biztanleak 677 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 101 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 30 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 513 etxebizitza zeuden, 296 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 137 bigarren erresidentzia ziren eta 80 hutsik zeuden. 458 etxeak ziren eta 49 apartamentuak ziren. 296 etxebizitza nagusietatik 205 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 98 etxek lau zituzten eta 104 etxek bost zituzten. 187 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 134 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 125 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 391 ziren, horien artean 257 aktiboak ziren eta 134 inaktiboak ziren. 257 pertsona aktiboetatik 231 lanean zeuden (127 gizon eta 104 emakume) eta 25 langabezian zeuden (7 gizon eta 18 emakume). 134 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 56 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puimoisson udalerrian 305 unitate fiskal zeuden, 638 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.818 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 60 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 2 harategiak ziren.
2000. urtean Puimoisson udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.953 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Cristina Pedroche
Cristina Pedroche Navas (Madril, Espainia, 1988ko urriaren 30a) espainiar berriemaile, telebista aurkezle eta modeloa da.
Bizitza
Madril hiriko Puente de Vallecas barrutiko Entrevías auzoan jaio zen 1988ko urriaren 30ean. Liceo Cónsul eskolan eta Isabel la Católica ikastetxean ikasi zuen. Joan Karlos Errege Unibertsitatean Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzan lizentziaduna eta Turismoan diplomaduna da.
Makara ibaia
Makara ibaia Huangarua ibaiaren adarra da, Ruamahanga ibaiaren sisteman. Zeelanda Berrian dago eta Aorangi mendietan jaiotzen da. Huangaruarekin bat egiten du Martinborough hegoaldean.
The Yearling
The Yearling filma Clarence Brown zinemagilearen lana da, 1946. urtekoa. Filmak 7 Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen, 2 irabaziz.
Avon (Alabama)
Avon Alabamako herri bat da. Houston konderrian kokatua dago. 2010ean 543 biztanle zituen, 79.1 kilometro koadrotan banatuta.
Passa-e-Fica
Passa-e-Fica Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Urocynchramus pylzowi
Urocynchramus pylzowi Urocynchramus generoko animalia da. Hegaztien barruko Urocynchramidae familian sailkatua dago.
Saint-Germain-de-Vibrac
Saint-Germain-de-Vibrac Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Germain-de-Vibrac udalerrian erroldatutako biztanleak 198 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 98etxeak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 61 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain-de-Vibrac udalerrian 75 unitate fiskal zeuden, 183 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.535 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.
2000. urtean Saint-Germain-de-Vibrac udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 476 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sougéal
Sougéal Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 609 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 84 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 349 etxebizitza zeuden, 264 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 62 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 347 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 264 etxebizitza nagusietatik 220 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 110 etxek bost zituzten. 236 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 108 etxetan auto bat zegoen eta 122 bi edo gehiago zeuden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 374 ziren, horien artean 254 aktiboak ziren eta 120 inaktiboak ziren. 254 pertsona aktiboetatik 233 lanean zeuden (131 gizon eta 102 emakume) eta 21 langabezian zeuden (9 gizon eta 12 emakume). 120 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sougéal udalerrian 243 unitate fiskal zeuden, 568 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana 16.151€ zen.
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Sougéal udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 792 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cuspidariidae
Cuspidariidae Pholadomyoida ordeneko bibalbo familia bat da.
The Big Sleep (1946ko filma)
The Big Sleep (euskaraz Loaldi Luzea) 1946ko Howard Hawks estatubatuar zinema zuzendariaren zinema beltzeko filma bat da. Raymond Chandler idazlearen The Big Sleep eleberrian oinarritua dago. Bertan Humphrey Bogart eta Lauren Bacall aktoreek antzeztu zutelarik (benetazko bizitzan senar-emazteak).
Filma hau zinema beltzeko klasiko handienen artean sailkatu ohi da.
Aipuak
Eleberriko pertsonaien aipu edo esaldi askok bi esanahi dituzte, maiz sexualki nahiko adierrazgarriak direnak:
Dysomma polycatodon
Dysomma polycatodon Dysomma generoko animalia da. Arrainen barruko Synaphobranchidae familian sailkatzen da.
Ernesto de la Fuente
Ernesto de la Fuente Torres (†Derio, ) espainiar militarra izan zen.
Cândido Godói
Cândido Godói Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Amane Ibañez
Amane Ibañez Goikoetxea (Mungia, Bizkaia, 1989ko abuztuaren 11) euskal kazetaria da, batez ere Euskal Telebistako albistegietan egindako lanagatik ezaguna, gazteagotan zenbait aktore lan ere egin zituen arren. Bere ikasketak Mungiako Larramendi ikastolan gauzatu zituen, eta gerora Nafarroako Unibertsitatean ikus-entzunezko komunikazioa ikasi zuen, 2007tik 2011ra bitartean. Ordutik kazetari lanetan ibili da, bereziki kirolen esparruan. Azken urteetan ETBko albiste-zerbitzuetan aritu da lanean.
Aktore lanak
13 urte zituela Betimu programara aurkeztu zen, ondoren Betizu saioan parte hartzeko kasting-a egin zuen, eta beste zenbait gaztetxorekin batera hautatu zuten. BT ispiluen jauregian telefilmeko protagonistetako bat izan zen, Alberto J. Gorritibereak zuzendua, Amane taldekidearen paperean.
Betizu Taldeko kide izan zen. Horrekin, diska bi atera zituen eta bizpahiru kontzertu eman zituen.
2007tik 2008ra Pilotari telesailean agertu zen, Itziar Gortariren paperean. Goenkale telesailerako kasting-aren berri izan zuen, baina bere adineko aktore bila Go!azen telesailean zebiltzala esan zioten, eta bertan hartu zuten. 2009ko telesailean, filme homonimoanoinarritua, Ane pertsonaiaren papera egin zuen atal batzuetan.
Kazetaritzan ibilbidea
2012ko irailetik 2014ko ekainera arte ETB 1eko Gaur Egun Kirolak albistegiko aurkezlea izan zen. Urte horietan zehar EITBko beste kirol emanaldi batzuetan ere egin zuen lan, besteak beste estropadetako zuzeneko konexioetan (2013ko udan), eta baita Euskadi Irratiko kirol tertulian ere (2013-2014), Manu Etxezortu̝ren gidaritzapean. Aitortu du hasieran ez zuela bere burua kirolak aurkezten imajinatzen, baina horretarako beka bat eskaini ziotenean onartu egin zuela, eta hasieran galduta ibili arren lankideei eta jarritako interesari esker eroso sentitzea lortu duela adierazi du.
2014-2015 denboraldian Xabier Euzkitzek aurkeztutako Euskal Herria Zuzenean saioan aritu zen erreportari lanetan, eta Hamaika Telebistako kirol tertuliako kolaboratzailea izan zen.
2015 urteaz geroztik EITBko albiste-zerbitzuetako erredaktorea da, albistegietarako albisteak idazteaz gain zuzeneko konexioak ere egin izan ditu, eta tarteka albistegia aurkeztea ere egokitu zaio. Azkenaldian Egun on Euskadi goizeko albistegi saioan aritu izan da.
Telebistako lanaz gain, 2018az geroztik Ttap aldizkari digitalean dihardu Bizkaiako ediziorako elkarrizketatzaile lanetan.
2020ko udako denboraldian asteburuetako Gaur egun albistegia aurkeztu zuen, Jonan Apaolaza ordezkatuz.
Bizitza pertsonala
Jose Ignacio Ibañez Lopategiren alaba da, Mungiako alkate izandakoa 1994 eta 1999 bitartean. Ezkonduta dago, eta urtebeteko semea du senarrarekin. Fecebook, Instagram zein Twitter sare sozialetan kontuak ditu, eta baita LinkedIn-eko orrialdea ere.
Euskaraz eta gaztelaniaz gain, ingelesez ere ondo moldatzen da.
Ľubotín
Ľubotín Eslovakiako udalerri bat da, Stará Ľubovňako barrutian kokatuta. 10,84 km²ko azalera du eta 1340 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1330. urtekoa da.
In a Lonely Place (eleberria)
In A Lonely Place (Leku bakarti batean) 1947ko Dorothy B. Hughesen eleberri beltza da. 1950ean zinemarako egokitu zuten.
Sinopsia
Bi gizon protagonistak Europan izandako bi soldadu dira. Gerran parte hartu ostean, Los Angelesen bizi dira. Dix Steele hegazkin pilotu aritu zen gatazkan, eta bere lagun Mel Terris aberaskumearen etxean bizi da, osabak hilero bidaltzen dion dirua dela medio. Dixek, ustez, fikzio kriminalean dihardu, liburu bat idazten. Emakumeak gorrotatzen ditu, eta, bakardadean hondoraturik, ezin du bere sen hiltzailea baretu. Lagun min Brub Nicolai, berriz, polizia da, eta hiriko emakumeen erailketak ikertzen ari da.
Babbie (Alabama)
Babbie Alabamako herri bat da. Covington konderrian kokatua dago. 2010ean 603 biztanle zituen, 20.3 kilometro koadrotan banatuta.
Jacques Laffitte
Jacques Laffitte —okzitaniera arautuan Lahita edo Lafita — (Baiona, Lapurdi, 1767ko urriaren 24a - Paris, Frantzia, 1844ko maiatzaren 26a) bankaria eta politikaria izan zen.
Banka munduan igoera azkarra izan eta Frantziako Bankuaren gobernadorea bihurtu zen. Diputatu liberala, 1830eko Uztaileko Iraultzan esku hartu zuen eta frantses estatuko goreneko kargu politikoa bete zuen: Ministro Kontseiluko presidentea izan zen, hau da, lehen ministroaren edo gobernuburuaren orduko baliokidea. Luis Filipe I.arekin suertatu zen hori, bere 1. legegintzaldian. Charles Floquetekin batera kargu hau bete duen euskal herritar bakarra da.
Biografia
Baionako Baiona Ttipia auzoko Trinket karrikako (orduan Maubec izena zeramana) 2. zenbakian jaio zen 1767an familia umil eta ugari (10 neba-arreba ziren) batean; bere aita Pierre Laffitte (1789an hila) arotza zen. Ikasketa laburren ostean 12 urterekin arotz-ikastun bihurtu zen bere aitarekin; gero, bi urtez Baionako notario baten hirugarren idazkari aritu zen, eta hamalaurekin hiri honetako Formalaguès izeneko tratulariaren zerbitzuan hasi zen.
Bankari ibilbidea
1788an, 21 urte zituela, Parisera jo zuen bere ugazabaren gomendatze-gutun batekin, Jean-Frédéric Perregaux bankariaren bulegoetan morroi aritzeko eskaeraz. Perregaux bankua "Salbamendu Publikoaren Komitearen" bankua bihurtu zen atzerrian zituen harremanengatik eta Brumarioaren 18az geroztik bere burua politikoki ondo kokatu zuenez Napoleon Bonaparteren finantza aholkularietakoa izan zen. Zortea lagun, lana bertan eman zioten eta berehala dohain handiak erakutsi zituen bankuen munduan aritzeko, bilakaera azkarrari hasiera emanez.