cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lan-ekonomia
Orekako eta desorekako ikuspegiak
Desorekaren ikuspegi tradizionala marxista da, Marxek utzitako elementu teorikoekin. Ikuspegi honek zenbait ekarpen ere jaso ditu, eta adibide nabarmenena Latindar Amerikarreko saileko teorialarien ekarpenak eta Frantziatik eskola erregulazioko autoreak.
Lan-ekonomia neoklasikoa
Eskola neoklasikoaren ikuspegitik, lan-ekonomiak bere ikerketa lan-merkatuan zentratuta dauka. Funtzionamendu berdintsua erabiltzen duen merkatu batetik hasten dira, non egongo den eskari eta eskaintza bat bi pertsonen arteko interakzioa edo interakzioa edukiko duena. Eta hortik salerosketa bidezko trukea sortuko da, produktu edo objektu bati prezio eta kantitate jakin bat ezartzearen ondorioz. Kasu honetan, prezioa soldata da eta kantitatea langile kopurua edo egindako lan orduak. Ondorio gisa, lehia perfektuko suposizio ohikoetatik abiatuz, lan-merkatuko soldatak ezartzeko eta orekako lanposturako joera izango du. Soldata hau lanaren produktibitate marjinalari egokitzen zaio eta lanpostu maila horretan lan egin nahi duten langileak ezarrita dagoen gutxieneko soldataren truke egin beharko dute lan. Langabezia ez boluntarioa langabezia boluntarioa izango da kopuru baxukoa eta oso iraupen txikikoa.
Eslöv udalerria
Eslöv Suediako udalerria da. n kokatua dago. 424,67 km² ditu eta 32,511 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Galaxias anomalus
Galaxias anomalus Galaxias generoko animalia da. Arrainen barruko Galaxiidae familian sailkatzen da.
Faujasita
Faujasita izen bera duten hiru mineraleko serie bat da, tektosilikatoen klasekoa eta hauen barruan zeoliten taldekoa (faujasitaren azpitaldea). Damourrek identifikatu zuen, Kaiserstuhlgo Limbergeko harrobietatik zetozen aleetan, eta, ondorioz, herri hori da bere ereduzko herria. Izena Barthélemy Faujas de Saint-Fond frantziar geologoari egindako omenaldia da, sumendien jatorriaz idatzi zuena.
Egun, hiru espezie mineral hartzen ditu bere barnean:
Errepublika Dominikarraren independentzia
Dominikar independentziaren gerra prozesu historikoa izan zen, 1844ko otsailean Dominikar Errepublika aldarrikatu eta Haititik bereizi zenean.
Independentziaren aurreko 22 urteetan, Espainiako uharte osoa Haitiren mende egon zen, herrialde horrek Espainiako Haitiko estatua okupatu zuelako. 1821ean sortu zen uhartearen ekialdean.
Haitiko banantzea Miserikordiaren atean aldarrikatu zen, Matias Ramón Mella patrizioak 1844ko otsailaren 27ko goizaldean emandako trabukaduaren tiroaren ondoren, eta Kondearen atean hiru koloreko bandera Francisco del Rosario Sánchez patrizioak Juan Duarte nazionalitatearen sortzailearen idealen arabera lotzeagatik. Haitiko okupazioaren amaierak harrera ona izan zuen Santo Domingoko bizilagunengan, gehienek eta frantziar batzuek bandera espainiarrak birsortu baitzituzten. Erantzun gisa, Charles Rivière-Hérard ek inbasio bat buru zuen Haititik, eta Pedro Santana jeneralak ito zuen, Antonio Duvergé jeneralak Azuan 1844ko martxoaren 19ko batailan lagunduta. Mendian 1.000 haitiano baino gehiago hil ziren; dominikarrek, berriz, 2 hildako eta 3 zauritu besterik ez zuten izan. Hala ere, Herkardek, erretiratzean, su eman zion Azuko herriari, eta presoak fusilatu zituen. Urte horretako martxoaren 30ean, José María Imbert jeneralaren agintepean zeuden Dominikar Armadak, Fernando Valerierekin batera, «Andulleroen zama»n, Haitiko armada inbaditzailea garaitu zuten, eta hark, hura gainditzean, hainbat gaiztakeria, lapurreta eta sute egin zituen Haitira iritsi arte. Lehen itsas borroka 1844ko apirilaren 15ean amaitu zen. Batailaren emaitza izan zen dominikarrek hiru ontzi etsai hondoratu zituztela, beraietako bakar bat ere galdu gabe.
1845eko maiatzean, Pedro Santana jeneralak, Antonio Duvergé jeneralaren eta José Joaquín Puello jeneralaren laguntzarekin, Haitiko tropak garaitu zituen Estrelletan eta Beller-en, eta Haitiko eskuadra harrapatu zuten Puerto Platan. Eskuadra hark bonbardatu egin zuen, eta izugarrizko kalteak eragin zituen. 1849ko martxoan, Haitiko Errepublikako presidente Faustino Soulouquek Dominikar Errepublikaren aurkako kanpainari ekin zion, 18 000 soldaduko armada baten buru zela. Bidean zegoen dominikar guztiak hil zituen, eta herriak beldurrez bete ziren, Haitiko soldaduek sortutako indarkeria Santo Domingo hirian babesten saiatuz. Hori dela eta, Manuel Jimenes dominikar lehendakaria garaitu egin zuten haitiar inbasioa geldiarazteko ahaleginean, eta Errepublikaren Kongresuak Pedro Santana jeneralari Antonio Duvergé jeneralarekin batera deitzeko erabakia onartu behar izan zuen, armada inbaditzaileari aurre egiteko. Geroago, Duvergé jeneralak El Numeroko batailan garaitu zituen haitiarrak, eta gudu hori baino hiru egun geroago, Pedro Santana jeneralak haitiarrak garaitu zituen Las Carrerasko batailan. 1855ean, Soulouque enperadoreak Errepublika inbaditu zuen berriro, 30 000 soldadurekin. Hiru zutabetan banatuta, izua sortu eta parean zuen guztia erre zuen, Santomeko eta Cambronalgo batailetan garaitu arte, haitiarrak Haitirantz ihesi. Geroago, Sabana Luzean murriztuak izan ziren. Dominikar garaipen horrek Pedro Santana jeneralari Dominikar Errepublikako Senatuaren onarpena ekarri zion, eta otsailaren 27an Dominikar independentzia deritzona ospatzen da.
Hala ere, gatazkaren ondoren mugako egoera zehaztu gabe geratu zenez, Haitik erdiko goi-lautadan jarraitu zuen, Hincha, Las Caobas, San Miguel de la Atalaya eta San Rafael de la Angostura hirietan. 1936ko mugako itunaren ondoren, Dominikar Errepublikak lurralde horiei uko egin zien.
Aurrekariak
1801ean, Toussaint Louverture, Haitiko iraultzaren burua, Santo Domingora iritsi zen eta Frantziako Errepublikaren izenean esklabotzaren abolizioa aldarrikatu zuen. Handik gutxira, Napoleonek irla osoa menderatu eta hilabete batzuetan gobernatu zuen armada bat bidali zuen. Uhartearen mendebaldeko aldeko beltzak eta mulatoak berriro frantziarren kontra altxatu ziren 1802ko urrian eta azkenean 1803ko azaroan garaitu zituzten. 1804ko urtarrilaren 1ean, irabazleek Saint-Domingue Haitiko errepublika independentetzat hartu zuten.
Haitiarren porrotaren ondoren, frantziar soldatu-talde txiki bat geratu zen uhartearen ekialdean, non esklabotza berrezarri baitzen eta emigratzaile espainiar askok emigratu zuten. 1805ean, enperadorea koroatu ondoren, Jacques Dessalines-ek ekialdeko zatia inbaditu zuen eta Santo Domingo hiriraino iritsi zen, baina erretiratu egin behar izan zen ontziola frantses baten erresistentziaren aurrean. Cibaotik erretiratu zirenean, haitiarrek Santiago eta Moca hiriak suntsitu zituzten, eta biztanle gehienak hil zituzten.
Frantsesak uhartearen ekialdean gobernatu zuten, harik eta 1808ko azaroaren 7an espainiar biztanleek Palo Hincadoko batailan garaitu zituzten arte. Ondorioz, Santo Domingoren behin betiko ematea zehaztu behar izan zuten, 1809ko uztailaren 9an, Britainia Handiko Errege Marinaren presiopean.
Hala ere, Espainiako agintariek interes gutxi agertu zuten berritutako kolonian, eta, beraz, historiako aldi horri Espainia Boba deitzen zaio. Santo Domingoren koloniarekiko desinteres hori Espainiako Independentziaren Gerra frantsesen aurka gertatzearen eta Amerikako espainiar kolonia askotan sortu zen prozesu independentistaren ondorio izan zen. Koloniaren aberastasunak agortzearen ondorioz, metropoliak interes falta izan zuen aberastasun eta ondasun berriak sortzeko. Aldi berean, abeltzain handiek buruzagitza handia izatera iritsi ziren hego-ekialdean, «matxetearen legea»k aldi baterako gobernatu baitzuen.
1821eko abenduaren 1ean, José Núñez de Cáceres kapitain jeneral eta idazle ohiak koloniaren independentzia aldarrikatu zuen, Haiti Españolako Estatu independentea deituz, eta, aldi berean, estatu berria Kolonbia Handian sartzeko eskatu zuen.
Haitiar inbasioa eta okupazioa (1822-1844)
Boyerrek uhartearen ekialdea hartu zuenetik, zenbait neurri hartu zituen, batasuna ziurtatzeko. Horietako bat esklabotza indargabetzea izan zen, 8.000 esklaboren mesedetan. Hala ere, liberatu ondoren, esklabo ohien lur-sailetan langile gisa egon behar izan zuten, sektore oligarkiko horrekin interesak bateratzeko modu gisa. Nekazaritza-ekoizpen mota berri hori nagusi bihurtu zen uharte osoan, eta merkataritza- eta ekonomia-jarduera nagusia bihurtu zen.
Independentzia-nahiari lagundu zion beste gertaera garrantzitsu bat Eliza Katolikoak Boyerren gobernuaren aurka izandako liskarra izan zen, hark bere lurrak eta ondasunak konfiskatu baitzizkion. Pedro Valera artzapezpikuarekin izandako zuzeneko talkak ere eragina izan zuen herritar guztiengan, neurri horietan eta besteetan bere eskubide politiko, ekonomiko eta sozialak urratu baitzituen.
Floresta do Araguaia
Floresta do Araguaia Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Errepublika Dominikarraren independentzia
Haitiar inbasioa eta okupazioa (1822-1844)
Laburbilduz, erlijio-jaien ospakizunak mugatzea, oilar-jokoen eta zori-jokoen debekua, nekazaritza-lanen nahitaezkotasuna, ekitaldi eta agiri ofizialetan espainiarra ez erabiltzea, unibertsitatea ixtea, gazte guztien errekrutatze militarra eta zergen ordainketa, neurri lagungarriak izan ziren Haitiko gobernuaren aurkako atsekabea eta matxinada bultzatzeko. Horrek guztiak indartu egin zuen "dominikarrek" beren buruaz zuten pertzepzioa, haitiekiko desberdinak sentitzen baitziren hizkuntzan, arrazan, erlijioan eta ohituretan.
Zonia Palán Tamayo
Zonia Palán Tamayo (Ambato, Ekuador, 1954ko uztailaren 24a – Ibídem, 2003ko ekainaren 28a) ekonomialaria eta emakumeen lan-eskubideen eta genero-berdintasunaren defendatzailea izan zen.
Egindako ikasketak eta jarduera akademikoa
Ekonomia ikasi zuen Ekonomia Fakultatean Ekuadorko Unibertsitate Katolikoan. Mexikon graduondokoa egin zuen eta Gizarte Zientzien Latinoamerikako Fakultatean (FLACSO) maisutza.
Ekuadorko Unibertsitate Katolikoko Ikerketa Ekonomikoen Institutuko irakaslea eta zuzendaria izan zen, eta 18 liburu baino gehiago idatzi zituen ikerketa-garapenari buruz.
Mutatio
Antzinako Erroman, mutatio bat, galtzada erromatar batean zegoen geltoki bat zen, atseden hartzeko eta garraio bezala erabiltzen ziren animaliei zerbitzua emateko. Mutatioak zaldiak edo idiak aldatu eta freskoago zeuden beste batzuk hartzeko tokiak ziren, gurdiek behar zituzten konponketak egiteko tokiez gain.
Zonia Palán Tamayo
Egindako ikasketak eta jarduera akademikoa
Irakasle ere izan zen Simon Bolivar Andina Unibertsitatean, Ekuadorko Unibertsitate Zentralean eta irakasle bisitari Illinois-Champaing-Urbanoko Unibertsitatean.
Mutatio
12-18 miliatik behin zeuden. Konplexu hauetan, gidariak, gurdia edo gurpilak egokitzeko zerbitzuak har zitzakeen, bere animalientzako botikak edo albaitaria lortu, atsedena edo janaria eman edo zaldiak aldatzeko.
Zonia Palán Tamayo
Emakumeen eskubideen defentsa
Zoniak talde sozial ahulenen aldeko etengabeko borrokan sinesten zuen, horien artean emakumeak eta, batez ere, emakumeen giza eskubideak eta eskubide politikoak defendatzeko bokazioa izan zuen, Mujeres por la Democracia (Demokraziaren aldeko Emakumeak) mugimenduarekin lotzera eraman zutenak. Bere ikasketek emakume ekuadortarraren errebindikazioaren orientazioan lagundu zuten.
Mutatio
Geltoki hauek erabiliz, eta gurdi txandak eginez, Tiberio enperadoreak 500 milia egin zituen 24 ordutan bere anaia zen Druso bisitatzeko, gangrenaz hiltzen ari zena zaldi batetik erori ondoren. Mansio bakoitzeko, lau edo bost mutatio existitzen ziren.
Afrikako Aintzira Handiak
Afrikako Aintzira Handiak (Maziwa Makuu) zenbait aintzira handi dira, Ekialdeko Afrikako riftean eta haren inguruan dauden Rift haraneko aintziretako parte direnak. Afrikako Aintzira Handietako bi dira Victoria (ur gezako munduko aintzira handienetan bigarrena) eta Tanganyika (munduko ur gezako aintziren artetik, bolumenean bigarrena eta sakoneran ere bigarrena).
Mutatio
Gasteizko Mariturriko aztarnategian Ab Asturica Burdigalam galtzada erromatarrarekin erlazionatuta zegoen mutatio bat aurkitu zuten arkeologoek 2000-2001 urte bitartean
Laranja
Laranja jatorriz Asiakoa den laranjondoak ematen duen fruta zitriko jangarria da. Izatez, azal gogor eta lodiko hesperidio bat da. Bere mamia zukuz betetako hainbat atalez osaturik dago. Aberatsa da C bitaminan, flabonoideetan eta esentzia-olioetan.
Afrikako Aintzira Handiak
Eskualdeari Aintzira Handien eskualdea deitu izan zaio, eta herrialde hauek osatzen dute, besteak beste: Burundi, Kongoko Errepublika Demokratikoa, Rwanda, Tanzania eta Uganda.
Eskualdea
Aintzira Handien eskualdea herrialde hauek osatzen dute:
Hartlaubius auratus
Hartlaubius auratus Hartlaubius generoko animalia da. Hegaztien barruko Sturnidae familian sailkatua dago.
Ancistrogobius squamiceps
Ancistrogobius squamiceps Ancistrogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Errepublika Dominikarraren independentzia
Erresistentzia
Juan Pablo Duarte, gazte hezia eta benetako nazionalista, izan zen 1844ko independentzia-gerra gidatzen inspiratu eta lagundu zuena. Duartek, zenbait liberal dominikarrekin batera, 1838an La Trinitaria elkarte sekretua sortu zuen, Hirutasun Santuaren ohorez horrela izendatua. Talde bakoitzak jarraitzaileak biltzen zituen, isilpean, harreman gutxi edo batere ez elkarren artean, Haitiko agintariek atzemateko aukera minimizatzeko. Errekrutatutakoak asko izan ziren arren, Trinitarioa aurkitu egin zen, eta horrek bere izena «La Filantropica»ra aldatzea eragin zuen.
1843an, Trinitarioek bat egin zuten Haitiko alderdi liberalarekin. Alderdi horrek–Pierre Boyer presidentea bota zuen. Hala ere, Boyer-en ordezkoaren, Charles Rivière-Hérard-en, arreta erakarri zuten lurreratzean parte hartu zuten Trinitarioek. Hark Trinitario batzuk espetxeratzea eta Duartek uhartea uztera behartu zuen. Erbestean zegoela, Duartek arrakasta gabe bilatu zuen laguntza Kolonbian eta Venezuelan. 1843ko abenduan, matxinatuek Duarteri itzultzeko eskatu zioten; izan ere, azkar jokatu behar zuten, haitiarrak matxinada-planez konturatuko ote ziren beldur baitziren. 1844ko otsailean, Duarte gaixo zegoelako itzuli ez zenez, matxinatuek Francisco del Rosario Sánchez, Matias Ramón Mella eta Pedro Santana nekazari aberats baten gidaritzapean jardutea erabaki zuten.
1844ko urtarrilean, Dominikar Errepublikako Independentziaren Akta argitaratu zen Dominikar Hirietan, non adierazten baitzuen zergatik ezin zuen Dominikar herriak Haitiar herriarekin lotura izan.
Independentziaren aldeko gerra
1844ko otsailaren 27an, Duarte ez zegoelako Sanchez buru zuten matxinatuek Ozama gotorlekua hartu zuten Santo Domingo hiriburuan. Haitiko goarnizioa ezustean hartu zuten, ustez bere zentineletako batek traizionatuta. Matias Ramón Mella buru zuen beste matxinada-talde bat Miserikordiako Ateraino iritsi zen, non Mellak Independentziaren Trabucazo mitikoa tiro egin baitzuen, eta Sanchezek berehala altxatu zuen Dominikar bandera berria ¡Jainkoa, Aberria eta Askatasuna! oihuka. Errepublika berria gobernu errepublikano eta demokratiko baten moduan jaio zen, atzerriko edozein inposaketa arbuiatzen zuen herri libre batean. Behin-behineko gobernuak, Tomás Bobadilla kontserbadorea buru zela, armada bat antolatu zuen berehala, matxinada arrakastatsua defendatzeko eta Puerto Principek bidalitako erreakzio-tropen kontraerasoa zanpatzeko.
Independentzia-aldarrikapenaren ondorengo egunetan, Haitiko funtzionario guztiak Santo Domingotik irten ziren. Tomás Bobadilla eta Briones, aurreko matxinadan parte hartu zuen jurista kontserbadorea, errepublika berriko behin-behineko gobernu batzarraren buru izan zen. 1844ko martxoan, tropa haitiarrek ekialdea inbaditu zuten berriro kontrola berreskuratzeko, baina ihes handiak jasan ondoren erretiratu egin behar izan zuten. 1844ko uztailaren hasieran, Duarte Errepublikako presidente izateko eskatu zuten jarraitzaileek. Duarte ados egon zen, baina bakarrik hauteskunde libreen bidez egiten bazen. Pedro Santanak egoera horretaz baliatu zen eta gobernua bere gain hartu zuen indar militar leialek Santo Domingo hartu zutenean, 1844ko uztailaren 12an, eta Duarte, Sánchez eta Mella kartzelaratu zituen.
1844ko azaroaren 6an, Batzar Konstituzio gile batek konstituzio bat idatzi zuen, Frantziako ereduetan oinarritua, botereen banaketa eta betearazlearen gaineko lege-kontrolak ezartzen zituena. Hala ere, Santanak 210. artikulua sartu zuen, eta Haitiren aurkako gerran botere mugagabea eman zion. Gerra horrek 1845eko irailean eta azaroan iraun zuen, eta haitiarrak La Estrelleta eta Beller batailetan garaitu zituzten. Soldadu haitiarrak mila hildako, milaka zauritu eta ehunka preso izan ziren. Abenduaren 21ean, Haitiko Unión, Dieu Protes eta Guerriére goletak, nahi gabe, Zilarrezko Portutik hurbil geratu ziren, eta dominikarrek 149 preso hartu zituzten bizirik. Santanak presidente izaten jarraitu zuen 1848 arte, hauteskundeak galdu zituenean. 1849an, Haitiko presidente Faustino Soulouquek errepublika berriari eraso egin zion, baina El Número eta Las Carreras batailetan garaitu zuten. 500 haitiar baino gehiago hil ziren.
Haitiko kostaldeen gaineko itsas espedizioa
1840ko hamarkadaren amaieran, Buenaventura Báez presidenteak Juan Carlos Fagalde itsasgizon frantziarraren laguntza lortu zuen itsas erasoa egiteko, eta hori funtsezkoa izan zen Dominikarren independentzia finkatzeko. Ontzidiak Haitiko ontziak hondoratu zituen Los Cayosen, eta Anse-À-Pitre eta Saltrou herriak su hartu zuen. Horniduraz betetako ontzi haitiar batzuk ere harrapatu zituzten. Garai hartako albisteen arabera, ez zen dominikar apal bat ere izan erasoko gertuera horietan.
Fagalde komandanteak agintzen duen Dominikar ontzidia Haitiko kostaldera joan zen bigarren aldiz; Petite Rivière-n ainguratu zen, bere jendea lehorreratu, goarnizioa ihesi eta bi bandera hartuta; herria errautsetara murriztu eta Dame Marie-ko biztanleak kanoikadatan sakabanatu zituen. Los Cayos herriaren parean, itsas borroka bat hasi zen, eta ontzi haitiar batzuk hondoratu eta preso hartu zituzten ofizialak. Dominikar ontziak Santo Domingora itzuli ziren ekaitz batekin topo egin zutenean.
1854an bi herrialdeak gerran zeuden berriro. Maiatzean, Cibao fragata dominikarrak eta Buenaventura goletak, Juan Alejandro Acosta jeneralak gidatuak, itsas bidaia bat egin zuten Haitiko hegoaldeko kostan, merkataritza suntsituta eta kostaldean lehorreratuta. Azaroan, otsailaren 27ko bergantin dominikarrak eta Konstituzio goletak Clarisé ontzi haitiarra harrapatu eta Anse-à-Pitre eta Saltrou bonbardatu zituzten. Borroka 1856an amaitu zen.
Ondorioak
Hala ere, gatazkaren ondoren mugaren egoera zehaztu gabe geratu zenez, Haitik erdiko goi-lautada okupatzen jarraitu zuen, Hincha, Las Caobas, San Miguel de la Atalaya eta San Rafael de la Angostura hirietan. 1936ko mugako itunaren ondoren, Dominikar Errepublikak lurralde horiei uko egiten bukatu zuen.
Batailak
Dominikarrek beren independentziari eusteko egin zituzten borrokak:
Quintanilla del Agua y Tordueles
Quintanilla del Agua y Tordueles Burgosko udalerria da, Arlanza eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 57 biztanle zituen.
Laranja
Etimologia
Laranja hitza sanskritoko "laranjondo" hitzetik eratorria da, (नारङ्ग), baina ziur asko jatorri drabidikoa duen hitza da. Tamilez narandam (நரந்தம்) esaten zaion "laranja mingotsa"ri eta nagarukam (நாகருகம்) "laranja gozoa"ri,nari (நாரி) "fragantzia" esateko. Indiako beste hizkuntza batzuetan antzeko izenak aurki daitezke: నారంగము; നാരങ്ങ; edo ನಾರಂಗಿ.
Sanskritora persieratik iritsi zen Europako hizkuntzetara, lehenago arabieratik pasatuz (نارنج zuhaitzerako eta نرنجة naranjah fuiturako).
Europara iristerakoan hainbat aldaketa izan zituen hitzak. Horrela portugesez hasierako n soinua l batez aldatu zen, laranja hitza emanez. Italieraz l hori "la" artikulua izan daitekeenez kendu egin zuten, eta arancia deitzen dute. Arabierazko nāranj hitzetik abiatuz antzinako okzitanierara igaro zen, auranja moduan, eta hortik antzinako frantsessera, orenge gisa. Ipar Euskal Herrian erabiltzen den liranja hitza (euskara baturako aproposa ez dena) Okzitaniatik iritsi dela proposatu dute, l'irange hitz-elkarketatik. Ingelera ertainera frantsesetik pasa zen, hori baitzen hizkuntza landua Ingalaterran, orange gisa (zehazki pomme d'orenge hitzetik). Latinez frantsesezko orange horretako or hasiera urrearekin lotu zen, eta hortik dator aurantium hitza. Garai hartan ezagutzen zen laranja bakarra mingotsa zenez, barietate honek Citrus × aurantium izena du gaur egun.
Kolorearen izendapena fruituaren ostean sartu zen hizkuntzara, lehen aldiz ingeleraz 1512an.
Europako beste hizkuntza batzuetan, ordea, ez da bide horretatik iritsi. Gaur egun ezagutzen dugun laranja barietate nagusia "gozoa" da, (Citrus × sinensis) eta Europara Portugalgo merkatariek ekarri zuten. Horregatik munduko hainbat hizkuntzatan Portugalen izena darama fruitu honek. Albanieraz, portokall deitzen da, bulgariera портокал (portokal), grezieraz πορτοκάλι (portokali), mazedonieraz portokal, persieraz پرتقال (poerteghal), turkieraz portakal eta errumaniera portocală. Izen antzekoak aurki daitezke beste hizkuntza batzuetan, adibidez arabiera البرتقال (bourtouqal), georgiera ფორთოხალი (p'ort'oxali) eta amhareraz ብርቱካን birtukan. Italian arancia esaten bada ere, napolieraz portogallo edo purtuallo esaten da.
Era berean portugaldarrek barietate hau Txinatik ekarri zutenez erreferentzia batzuetan geratu da. Gazteleraz "naranjas de la China" esamoldea erabiltzen da (literalki, "Txinako laranjak") eta "naranja mandarina". Xabier Letek egindako Leonard Cohenen Suzanne abestiaren itzulpenean ere Txinako laranjak erabiltzen du. Beste Indoeuropear hizkuntza batzuetan ere eraikuntza hau egiten da. Txinako sagarra gisako itzulpenak agertzen dira Behe alemanez (Apfelsine), nederlanderaz (appelsien eod sinaasappel), suedieraz (apelsin) eta norvegieraz (appelsin). Errusieraz ere Апельсин esaten da (Apel'sin). Hortik igaro zen Sobietar Batasuna osatzen zuten herrialde askotan hizkuntzatera. Gazteleraz china esaten da Puerto Ricon.
Groucho eta ni
Groucho eta ni (Groucho and me) Groucho Marxek 1959an plazaratutako memoria-liburua da.
Laranja
Etimologia
Lehen aipatu dugun Antzinako frantsesezko pomme d'orenge hitzetik (literalki laranja-sagarra) hitzetik eslovakierazko pomaranč, txekierako pomeranč, eslovenierazko pomaranča eta polonierazko pomarańcza hitzak eratorri dira.
Groucho eta ni
1963an bigarren atal batekin eman zion lehen honi jarraipena: Memoir of a Mangy Lover.
Laranja
Ekoizpena
FAOren arabera, hauek dira munduko ekoizlerik handienak (2005ean, tonatan):
Groucho eta ni
Argumentua
28 kapitulutan zehar, Groucho Marxek bere bizitzako zertzeladak, pasadizoak eta bitxikeriak kontatzen ditu, estilo xelebre eta barre-eragilean. Harkaitz Canok hitzaurrean laburbiltzen duen eran: "Ipar Amerikako XX. mendeko gizartea ulertzeko testu aproposa baita Groucho eta ni. Ezin hobeto aletzen ditu burtsako espekulazioaren lehen urteak, showbusiness mundua, publizitatearena, gizon-emakumeen arteko harreman gatazkatsuak eta beste hainbat, horien artean, bere familiaren gorabeherak eta ibili herrenak: vaudeville giroko hasiera zailak, Mansion hotel bezalako izen hantusteak zituzten hotel txiki eta pipiak jandakoetan pairatu sufrikariotxoak zein pikareskara lerratutako hainbat pasadizo, Charlie Chaplinekin izandako lehen enkontru hunkigarria barne. Baina, ororen gainetik, bere umore zirtolaria, bizitza ikusteko prisma ironikoa eta pertsonaia bera gailentzen dira".
Liburuak ez du berebiziko ezustekorik, ez da Grouchoren bizitzako sekreturik ezagutarazten. Anekdota-bilduma satirikotik du gehiago, autobiografiatik baino.
Oharrak
Marx anaietako Harpok ere idatzi zuen memoria-liburu bat 1961ean: Harpo speaks!
Madura
Madura Indonesiako uhartea da, Javako ipar-ekialdeko kostaldearen parean dagoena. 4.078 kilometro koadroko eremua du (administratiboki 5.168 kilometro koadro, ekialde eta iparraldeko uhartexka batzuk gehitzen baitzaizkio), eta 2012an 3.630.000 biztanle zituen. Hizkuntza nagusia madurera da, Javako ekialdean eta beste 66 uhartetan ere erabilia.
Klima, landaredia eta fauna Javako berberak dira, baina lurra oso elkorra da leku gehienetan. Kokoak, olioa eta zura dira Madura uharteko ekonomiaren oinarriak. 1949 arte, Herbehereen esku egon zen; urte horrez geroztik Indonesiaren parte da. Administratiboki Ekialdeko Java probintziaren barnean dago.
Banaketa administratiboa
Madura uhartea lau barrutitan (kabupaten) banatuta dago:
Ron Springett
Ronald Deryk George Springett (Fulham, Londres, 1935eko uztailaren 22a - Kingston upon Thames, 2015eko irailaren 12a) ingeles futbolaria izan zen. 1953-1969 bitartean atezain gisa jokatu zuen Queens Park Rangers eta Sheffield Wednesday taldeetan. Ingalaterrako futbol selekzio nazionalan 33 aldiz jokatu zuen eta munduko txapelduna izan zen selekzioarekin 1966an.
Ardelve
, 'Àird Eilbh', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Loch Alsh aintziran dago, Eilean Donan gaztelua begi bistara duela. 157 biztanle ditu.
Dornie
, 'An Dòrnaidh', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Loch Duich, Loch Alsh eta Loch Long aintzirak topagunean dago.
Foru Eginez
Foru Eginez Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Foruan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 177 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %24,48.
Derioko udal pilotalekua
Derioko Udal pilotalekua Derioko pilotalekua da. 2003ko urtarrilaren 3an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
El Ayote
El Ayote Nikaraguako Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 15599 biztanle zituen.
Produkzio-kostuen balioaren teoria
Ekonomian, produkzio-kostuen balioaren teoria bertan inbertitutako gastuaren araberakoa da, bai lanaren ordainketari dagokionez, baita irabazien arabera ere. Kostuak produkzio-faktoreetako edozeinek osa ditzake (lanak, kapitalak edo lurrak barne) eta zergak.
Teoriaren garapen historikoa
Historikoki, teoria horien defendatzaile ezagunena Adam Smith da. Piero Sraffak, "David Ricardo-ren lan kolektiboen" lehen liburura sartzean, Smith-en "gehituz" teoria aipatu zuen. Smith-ek, prezio naturalak merkatuko prezioekin kontrastatu zituen. Gainera, merkatuko prezioak prezio naturalen baitan joan beharko luketela teorizatu zuen, non irteerak igo beharko zirelarik< berak deitu zion "eskari efektiboaren mailan". Maila honetan, Smith-en merkantziaren prezio naturalak, alokairuen, irabazien eta soldaten tasa-naturalen baturaren araberakoak izango dira, eta alokairuak produkzioko sarrerengatik ordaindu beharrekoak dira. (Smithek alokairuaren prezio determinatzailea edo prezio determinatua den ala ez adierazten du). Azken ikuspegia beranduago ekonomialari klasikoarekin egiten duen adostasuna da, Ricardo-Malthus-West-en errentaren teoriarekin).
David Ricardo-k produkzio-kostuen prezioaren teoria, lanaren balio teoriarekin nahastu zuen, non geroago, Eugen von Böhm-Bawerk-ek eta beste batzuk ulertuko zutelarik. Teoria honek, prezioak proportzionalki, merkantzia batean jasotzen den lan sozial aldera joan ohi izaten direla adierazten du. Ricardok teoria hori ezartzen du Ekonomia Politikok o eta Zergen printzipioen lehen kapituluaren hasieran. Balioaren lanaren teoria ere baztertzen du kapitulu horren ondorengo ataletan.
Taknaga-k interpretazio berri bat garatzen du, esanez, Ricardo-k hasieratik produkzio-kostuen balioaren teoria bat zuela eta ekonomia politikoko eta zergen printzipioen testuetan oinarritutako interpretazio koherenteagoak aurkezten direla bertan.
Errebindikazioaren ustezko eraldaketa arazo bihurtu zen geroago. Karl Marx ek, teoria hori kapitalaren lehen bolumenean hartzen du, esanez oso argi daukala teoria hori faltsua dela abstrakzioetako maila baxuenetan. Honek, era guztietako argudioak sortzea ekarri zuen, benetan David Ricardo-k eta Karl Marx-ek esan nahi izan zutenaren inguruan. Hala ere, badirudi ekonomia klasikoko buruek eta Marxek prezioaren lanaren teoria baztertzen zutela, esplizituki.
Zehaztutako prezioen kostuen teoria ezberdina “neo-Ricardian eskolako” Piero Sraffa-k eta bere jarraitzaileek burutu zuten. Shiozawa-k, Ricardo-ren produkzio-kostuen balioaren teoriaren interpretazio berritzaile bat azaldu zuen.
Aron Ralston
Aron Ralston Lee (Marion, Ohio, 1975eko urriaren 27a) mendizale estatubatuar bat da. Ospetsua bihurtu zen 2003ko maiatzean, Utahn trokarte bat jaisten ari zela eskuineko besaurrea harri batekin arrapatu zenean eta, liberatzeko asmoarekin, sorbatz gabeko erabilpen anitzeko laban batekin ebakitzera behartuta ikusi zen.
Produkzio-kostuen balioaren teoria
Merkatuko prezioa
Merkatuaren prezioa kontzeptu ekonomiko ezaguna da: merkatuan eskaintzen den edo merkaturatzen den produktu edo zerbitzuaren prezioa. Interesgarria da batez ere mikroekonomi en azterketetan.
Aron Ralston
Istripu hau 2010eko filma baten gai nagusia da 127 Hours, eta Ralstonen Between a Rock and a Hard Place autobiografian azaltzen da.
Produkzio-kostuen balioaren teoria
Merkatuko prezioa
Ekonomian, eskala-errendimenduak eta eskala ekonomikoak erlazionatuta daude beraien artean, eta ekoizpen eskala igotzen denean zer gertatzen den azaltzen dute. Kontzeptu ezberdinak dira ordea, trukakorrak ez direnak.
Lanaren balioaren teoria
Lanaren balioaren teoriak teoria ekonomikoak dira eta merkantzien benetako balioak, horiek ekoizteko beharrezkoak diren lanekin lotzen dira.
Aron Ralston
Bizitza pribatua
Ralstonek, Cherry Creek High Schooleko ikastetxean graduatu zen eta Carnegie Mellon unibertsitateko ingeniaritza mekanikako eta frantseseko ikasle bat izan zen. Carnegie Mellon Unibertsitatean, erizaintzako laguntzaile bezala lan egin zuen, atzerritarrean ikasi zuen eta harresi-barruko kiroletan parte hartu zuen. 2002an ingeniari mekaniko bezala lana utzi zuen Intelekin Colorado fourteeners guztiak igo ahal izateko, edo neguko sasoietan altueraz 14.000 oin baino gehiago duten tontorrak igotzeko. 2009ko abuztuan, Jessica Ralston Trustyrekin ezkondu zen, eta bere lehenengo semea, Leo, 2010eko otsailean jaio zen.
Produkzio-kostuen balioaren teoria
Lanaren balioaren teoria
Aipamen asko daude lanaren balioaren barruan, non elementu komun bat, truke ko ondasun edo zerbitzu baten "balioa" ekoizteko beharrezkoa den lanaren zenbatekoaren berdina edo proportzionala dela (edo izan ohi dela) den. Bertan, ekoizpenean erabiltzen diren lehengaiak eta makinak ekoizteko beharrezkoak diren lanak barne egongo dira.
Balore teorikoen lan ezberdinak XIX. mendearen erdialdean nagusitu ziren ekonomialari klasikoen artean. Teoria hau, batez ere Adam Smith eta David Ricardo-rekin lotzen da. Orduz geroztik, Marxen ekonomiarekin bat egin ohi izan da, non ekonomialari nagusien artean modernitatearen hurbiltasun marjinalaren menpe dagoen.
Aron Ralston
Istripua
2003an, Blue John Canyonean (Utah) xendazaletasuneko bidai bat egiten ari zuen bitartean, harri bat askatu zen eta bere eskuineko besaurrea kanoiaren paretarekin harrapatu zuen. Zoritxarrez Ralstonentzat, ez zion bere bidaiako berririk inori kontatu, eta, ondorioz, bazekien inork ez ziola lur horietatik bilatuko. 127 ordu pasatu zituen bere urezko kantitate txikia pixkanaka-pixkanaka edaten eta, era berean, bere besoa arazo larri horretatik saiatzen ateratzen, baina alferrik. Hainbat egun eta gero, urik gabe geratu zen eta zulo horretan hil egingo zelaren lehenengo pentsamenduak sortzen hasi ziren. Hainbeste onartu zuen bere heriotza bere labanarekin bere izena, jaioteguna eta ustezko heriotzaren eguna kanoiaren paretan idatzi zituela, eta bideo bat grabatu zuen bere familiari agurra emateko.
Bost egun harria apurtzen edo altxatzen saiatu ondoren, Ralstonek, deshidratatuta eta hilzorian, bere besaurrea laban kamuts merke batekin ebakitzera prestatu zen zulo hartatik atera ahal izateko. Beraz, lehenengo, harri batekin hezurrak apurtu zituen. Ondoren, labanarekin haragia moztu zuen eta, azkenik, labanako guraizeekin tendoiak moztu zituen. Azkenean, askatzea lortu zuenean, bere besoa kamisetarekin estali zuen eta, ura edateko irrikitan, putzu bateko ur zikina edan zuen. Oraindik, bere ibilgailua 27 kilometrotara zegoen, eta ez zeukan mugikorrik. Beraz, bizirik irauteko senarekin barneratuta, 19,8 metroko pareta batetik rapel egin behar izan zuen kanoira jaisteko eta irtenbidearen bidean jartzeko. Deshidratatuta, goseti eta hilzorian, ibiltzen jarraitu behar izan zuen, eta hainbat unetan, lurrera jausi zen, putreak bere ingurutik hegan hasten zuten bitartean.
Produkzio-kostuen balioaren teoria
Zergak eta diru-laguntzak
Zergak eta diru-laguntzak, ondasun eta zerbitzue n prezioa aldatzen dute.
Bi kasu bereiz ditzakegu:
Aron Ralston
Istripua
Ibilbidean, hiru turistekin topo egin zuen: Eric Meijer, Monique eta bere semea Andy, nortzuk ura eman zioten eta laguntza eskatu zuten. Azkenean, bere besoaren ebakiduraren 6 ordu eta gero, helikopteroz bilaketa talde batengatik erreskatatua izan zen, eta bere ebakitako eskua autoritateen esker harritik jaso izan zen Ralstonek erraustu ahal izateko. 6 hilabete eta gero, bere urtebetetzean, bi arrazoiengatik Tom Brokaw-ekin istripuaren tokira itzuli zen: NBC Dateline-eko bere istripuaren episodioa grabatzeko, eta bere besaurrearen errautsak leku horretatik sakabanatzeko, non hain zuzen ere, berak esaten zuen "dagokion lekua" zela.
Mendiko eta abenturazko turismoa
Ralston prolifikaki oraindik ere tontorrak igotzen jarraitzen ditu, esate baterako, 2008an Nevado Ojos del Salado (Chile) eta Pissis mendia (Argentina) menderatu zituen. 2005ean, bere bizitzako proiektua lortu zuen: Ralstonek neguan Coloradoko 14.00 oin baino gehiago dituzten 537 tontorrak igo dituen lehengo pertsona bihurtu zen. Proiektu honek 1998an hasi zuen eta berarekin jarraitu zuen Blue John Canyon-ean edukitako ebakiduraren ondoren. 2008an, inor gabe Denali tontorra igo zuen, eta, 2009an, bere lagunekin Colorado ibaian (Coloradoko arroila handitik zehar) espedizio bat bideratu zuten, eta Kilimanjaro (Tanzania) tontorra igo zuen.
Komunikabideetan agerpenak
Istripuaren ondoren, Ralston hainbat agerpen izan zituen: 2003ko uztailaren 21ean, Ralston The Late Showean David Lettermanekin agertu zen. Gero 2004ko irailaren 10ean Ralstonen istorioa Dateline NBC bi orduko edizio batean aurkeztu zuten, Desperate Days in Blue John Canyon deiturikoa. Eta honen ondoren, 2005eko urriaren 6an, The Late Late Showean Craig Fergusonekin. Ralston bi bider agertu da The Today Showean, Good Morning American, The Tonight Showean Jay Lenorekin, eta The Late Showean David Lettermanekin. Baita ere agertu da The Ellen DeGeneres Show-ean, CNN-an Bill Hemmerekin, Anderson Cooper 360°eta CNBC-n Deborah Norvillerekin. Beste une batean, elkarrizketa ikuskizun Australiar batean (Enough Rope) parte hartu zuen. Azkenik, Ralston urteko gizona izendatu izan zen gizonentzat modako GQ aldizkarian eta urteko pertsona 2003an Vanity Fairren.
Beste proiektuak
2007ko maiatzaren 4an, Ralston suitzar foro ekonomiko batean azaldu zen eta bertan hitzaldi bat eman zuen bere istripuan nola bere eskua ez zuen galdu, baizik eta bere bizitza irabazi zuela esanez. Ralston bere esperientzia dokumentatu zuen berak idatzitako liburu batean (Between a Rock and a Hard Place), 2004ko irailaren 7an publikatu izan zena eta New York Times liburu ez-fikziozko taulan hirugarren postua okupatu zuena. Australian berriz, lehenengo postua lortu zuen eta, gaur egun, Erresuma batuko historian zehar zazpigarren bestseller autobiografikoa da.
Meñakar Abertzaleak
Meñakar Abertzaleak Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Meñakan sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Eslaviar Nazioarteko Katea
Eslaviar Nazioarteko Katea satelite bidez eskaintzen duen nazioarteko telebista katea da. Kate hau Euskal Herrian eta Europan ikus daiteke. 1994ko abenduaren 14n emititu zuen lehenengoz.
Ystad udalerria
Ystad Suediako udalerria da. n kokatua dago. 1189,32 km² ditu eta 29,034 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Seiko Yamanaka
Seiko Yamanaka (山中 誠晃, 1989ko urtarrilaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Alceu Rodrigues Simoni Filho
Alceu Rodrigues Simoni Filho (1984ko maiatzaren 7a - ) Brasilgo futbolaria da.
Pirinio Atlantikoetako kantonamenduak
Pirinio Atlantikoetako departamentuak 27 kantonamendu ditu gaur egun, 2014ko kantonamenduen berrantolakuntzaren ondorioz. Urte horretara arte, kantonamendu kopurua 52koa zen.
Balmasedako barruti judiziala
Balmasedako barruti judiziala Bizkaiko lurraldearen justizia administrazioa osatzen duten 6 barruti judizialetako bat da.
Barruti judizialeko burua Balmaseda da.
Dimako udal pilotalekua
Dimako Udal pilotalekua Dimako pilotalekua da. 2003ko urtarrilaren 3an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Oligodon hamptoni
Oligodon hamptoni Oligodon generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
José Ignacio Madariaga
José Ignacio Madariaga Tejedor (Sestao, 1949ko uztailaren 31) bizkaitar futbolaria ohia da, atzelari moduan aritu zena.
Biografia
1977an Racingek fitxatu zuen, Athleticen 76 partida jokatu ondoren. 1980an erretiratu zen, Club de Fútbol Palencian denboraldi bat eman ondoren.
Quintanilla del Coco
Quintanilla del Coco Burgosko udalerria da, Arlanza eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 94 biztanle zituen.
Gutun formal
Gutun formala edo eskutitz formala posta zerbitzu baten bidez igortzen den testu zaindua da. Erregistro formalekoa behar du eta ez lagunarteko erregistroa. Enpresen arteko harremanetan eta administrazioarekiko harremanetan ohikoak dira mota horretako eskutitzak. XXI. mendean posta-e zerbitzuen bidez lehen paperezko gutun formalekin egiten ziren hainbat komunikazio ekintza gauzatzen dira eta orain posta-e mezuetan gutun formaletako zenbait formula eta egituraren kalkoa egiten da.
Gutun formalak, hainbat helburu nagusi izan ditzakete. Horrela bereiz daitezke:
Gutun formalaren itxura
Gutun formaletako mezua, gaur egun, ahal den heinean, osorik orrialde bakar batean aurkezteko ahalegina egiten da. Gutunaren gorputzak bizpahiru paragrafo izaten ditu, beraz.
Goiburua
Gutun formaletan ohikoa izaten da enpresako edota administrazio bateko goiburu instituzionala agertzea. Munduan zehar oso hedatua dagoen ohitura: goiburuan data agertzea. Datarekin batera gutun formala non idatzi den adierazteko ohitura ere oso zabaldurik dago.
Orri-oina
Gutun formalak idazteko goiburua edota orri-oina inprentatik lehenetsita dakarren papera erabili izan da, lehenengo irudian agertzen den adibidean bezala.
Hasierako agurra
Euskaraz tradiziozko zenbait hasiera: Jaun hori, andre hori, zuzendari jaun hori, alkate andre hori, X saileko arduradun horiek...
Hasierako agur horren ostean, zabalduen dagoen ohitura, koma bat idaztea eta hurrengo lerrora jauzi egitea.
Gorputza
Gutun formalaren testu nagusia. Hasierako eta amaierako agurretan formula jakin batzuk errotu badira ere, gorputzean askatasun handiago egon izan da. Dena den, zenbait gutun formaletan, ohitura batzuk nahiko errotuak daude. Esate baterako, oso zabaldurik dago administrazioari igorritako eskaera gutunetan eskaera egiten duen igorlearen datuak hasieran kokatzea eta gero, lerro bakartu batean, ESKATZEN DUT idaztea.
Amaierako agurra
Badaude euskaraz tradiziozko zenbait formula. Esate baterako, "geure eskaera/iritzia kontuan hartuko duzuelakoan,". "Adeitasunez,". Amaierako agurrean, "Agur t'erdi." fosilizatu hori, oso erabilia da oraindik ere baina "Agur bero bat" eta "ondo izan" bezalako formulak gero eta gehiago erabiltzen direla ematen du.
Saint-Maudez
Saint-Maudez (bretainieraz Sant-Maodez) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Gutun formal
Amaierako agurra
Gutun formaleko hartzailea ezaguna denean, harremanik egon bada aurretik, ohiko formula bihurtu da "besarkada bat".
Galaxias argenteus
Galaxias argenteus Galaxias generoko animalia da. Arrainen barruko Galaxiidae familian sailkatzen da.
Constantine (filma)
Argumentua
John Constantine (Keanu Reeves) infernuan egon eta Lurrera itzuli da. Nahi ez zuen dohai batekin jaio zen, gizaki itxuraz Lurrean harat-honata zerbiltzen aingeru eta deabruak nortzuk diren ezagutzeko gaitasuna, ikuskari deseroso hauetatik ihes egin nahian bere buruaz beste egitera derrigortua egon zen. Halere, bere gogoz kontra berpiztua izan eta berriz ere bizidunen mundura ekarria izan zen, nahiz eta bere suizidio saikeraren ondorioz izaki hilkorra bilakatu. Handik aurrera, zerua eta infernuaren arteko lurreko mugako zaindaria bilakatuko da, deabruaren morroiak infernuko zulora itzularaziz bere salbazioa lortuko duelakoan. Baina Constantine ez da inongo santua: inguruko munduaz desilusionatua eta beste munduarekin liskartua, gehiegi erretzen duen heroi ozpindua da, bizitza latza darama eta heroia izatearen ideia soila mespretxatzen du. Poliziako Angela Dodson detektibe (Rachel Weisz) etsitu eta eszeptikoak bere ahizpa biki maitatuaren hilketa argitzeko Constantinen laguntza lortzen duenean, bere ikerketak Los Angeles hiriaren azpian dagoen deabru eta aingeruen munduan barna eramango du. Naturazgaindiko gertakari katastrofiko sail batzuetan harrapaturik, Constantine eta Angela istorio ilun horretan buru-belarri sarturik aurkituko dira eta heuren bakea nola edo hala bilatzen saiatuko dira.
Cinnyricinclus leucogaster
Cinnyricinclus leucogaster Cinnyricinclus generoko animalia da. Hegaztien barruko Sturnidae familian sailkatua dago.
Gutun formal
Sinadura
Gutun formaletan ohikoa izaten da igorlearen sinadura agertzea. Sinadurarekin batera noiz eta non sinatu den adieraztea ere ohikoa da. Sinatzailearen izen-deituak moldeko letretan agertzea ere ohikoa izaten da, sinaduran bertan izen-deiturak ulergaitzak izaten baitira.
Post data edota post scriptum
Latinezko bi esamolde horiek "P.D.:" eta "P.S.:" horien bidez agertzen dira amaierako agurraren ostean. Iruzkin gehigarriak eransteko erabiltzen den formulak dira.
Nikobar uharteak
Geografia
Nikobar uhartedia 22 uharte ditu, handiena Nikobar Handia izanda. Guztira 1.841 km² azalera du. Lekurik altuena 642 m duen Thullier mendia da. Uharteek 2001ean 42.026 biztanle zituen, horietatik %65a bertokoak eta besteak India edo Sri Lankatik etorritako etorkinak.
Historia
1750ko hamarkadan, India Ekialdeetako Konpainia Daniarrak uharteen jabetza lortu zuen. Danimarkak uharteak kontrolpean 1869 arte izan zituen, gero Erresuma Batuak metropoli berria izateko. 2004ko abenduaren 26an, Indiako ozeanoaren kostaldeak suntsitu zituen tsunamiak 6.000 lagun inguru hil zituen uharteetan.
Banaketa
Uhartedia hiru taldetan banatuta dago:
Administrazioa
Nocobar uharteak Indiako Andaman eta Nikobar uharteak izeneko Lurraldearen zati bat dira. Lurraldea bi barrutietan banatuta dago: Andaman barrutia eta Nikobar barrutia. Indiako gobernuak baimen berezi bat eskatzen du uharteak bisitatzeko eta, orokorrean, ez dio indiarrak ez diren herritarrei ematen.
Mitologia konparatu
Mitologia konparatua kultura desberdinetako mitoen azterketa konparatiboa da, gai eta ezaugarri komunak identifikatzeko ahaleginean. Mitologia konparatua hainbat helburu akademikorekin erabili dute. Adibidez, ikertzaileek mito desberdinen arteko harremanak erabili dituzte erlijioen eta kulturen garapenari jarraitzeko, kultura desberdinetako mitoen jatorri komunak proposatzeko eta teoria psikologiko desberdinak sostengatzeko. Mitologo konparatiboak hainbat eremutatik datoz, folklorea, antropologia, historia, hizkuntzalaritza eta erlijio-ikasketak barne, eta metodo desberdinak erabili dituzte mitoak alderatzeko.
Mãe do Rio
Mãe do Rio Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
El Rama
El Rama Nikaraguako Hego Karibe Kostako Eskualde Autonomoko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 57261 biztanle zituen.
Ancistrogobius yanoi
Ancistrogobius yanoi Ancistrogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Považany
Považany Eslovakiako udalerri bat da, Nové Mesto nad Váhomeko barrutian kokatuta. 8,75 km²ko azalera du eta 1256 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1263. urtekoa da.
Kukuxumusu
Kukuxumusu (nafarreraz arkakusoaren musua) kamisetak, postalak, bizkar-zorroak eta orokorrean oroigarriak egiten dituen enpresa euskalduna.
Bere berezitasuna marrazkiak dituzten produktuak dira, orokorrean euskal kulturarekin eta Sanferminekin zerikusia dutenak. 1989an Iruñean sortu zuten Mikel Urmeneta, Gonzalo Dominguez de Bidaurreta eta Koldo Aiestaranek. Gaur egun, Iruñea, Donostia, Bilbo, Barakaldo, Usurbil, Gasteiz eta Baionan ditu dendak. Espainian ere baditu, Bartzelona, Madril, Zaragoza, Logroño, Valentzia, Kordoba eta Sevillan.
Márcio Araújo
Márcio Rodrigues Araújo (1984ko ekainaren 11 - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashiwa Reysol.
Carlos González Echegaray
Carlos González Echegaray (Santander, - Madril, ) kantabriar bibliografoa izan zen. Etnologia eta linguistika arloan nabarmendu zen eta bantu herrien arte, tradizioak eta literatura eta euskal kultura ikertu zituen.
Karmelo Etxegarairen ondorengoa, Salamancako Unibertsitatean filosofia eta letrak ikasi zituen. Sei urte eman zituen Río Munin eta horri esker Estudios guineos liburua argitaratu zuen. 1955ean penintsulara itzultzean, Bizkaiko Foru Liburutegiaren zuzendari izendatu zuten. 1966ra arte Deustuko Unibertsitatean irakaslea izan zen. 1970eko hamarkadan euskara eta euskal mitologia ikertu zituen.
La Flotte
La Flotte Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Flotte udalerrian erroldatutako biztanleak 2.923 ziren. Familiak 1.320 ziren, horien artean 431 pertsona bakarrekoak ziren (197 bakarrik bizi ziren gizonak eta 234 bakarrik bizi ziren emakumeak), 474 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 314 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 101 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.