cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Telmatobius contrerasi
Telmatobius contrerasi Telmatobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Telmatobiidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Oilasko-okela
Oilasko-okela, oilaskokia edo oilasko-haragia oilaskotik eratorritako haragi-produktua da. Munduko hegazti-motarik ohikoena izanik eta hazteko erraztasun erlatiboa eta kostu txikia dela eta —Abere edo txerriak bezalako ugaztunen aldean—, oso ohikoa da mundu osoko plater eta sukaldaritzako prestakin askotan aurkitzea oilasko-haragia eta oilo-arrautzak. Oilaskokia oinarrizko elikagaitzat hartzen da eta horregatik sartzen da Kontsumorako Prezioen Indizean.
Oiloaren jokoa
Oiloaren jokoa (game of chicken) automobilismo edo motoziklismo lehiaketa bat da, non bi ibilgailuk kontrako norantzan gidatzen duten; bere ibilbidetik mugitzen den lehenengoak talka ekiditeko, galtzen du, eta "oilo" bat bezala kiklitzeagatik umiliazioa jasaten duen. Jokoaren helburua atzera botatzen denaren gaineko presio psikologikoa egitea da. Joku estatiko bat da, informazio osokoa.
Oilasko-okela
Oilaskoa era askotara presta daiteke, besteak beste, labean, parrillan, barbakoan, frijitzen edota irakiten. XX. mendearen azken erdiaz geroztik, prestatutako oilaskoa janari lasterraren oinarrizko elementu bihurtu da. Oilaskoa haragi gorria baino osasungarriagoa dela esaten da kolesterol eta gantz ase gutxiago duelako.
Oiloaren jokoa
Joko honen adibide bat Rebel Without a Cause filmean agertzen da, nahiz eta kasu hartan bi gidariek labar baterantz doazen abiadura bizian, eta lehenengoa kotxetik aldentzen oiloa da. Kamikaze jarrera honetan bata bestearen aurka joaten den bertsioa ohikoagoa da. Praktikan ez da, hala ere, gertakari ohikoa, eta fikzioan erabiltzen den errekurtsoa da.
Jokoen teorian aztertzen den jokoetako bat da, eta gaur egun metafora gisa erabiltzen da ere, bi bandok ezer irabazteko ez duten egoera batean oldartzen direnean, inork atzera botatzeko asmorik gabe. Bertrand Russellen arabera Gerra Hotzan emandako armatze orokorra oiloaren jokoaren bertsio bat izango litzateke.
Oilasko-okela
Oilaskoa ekoizten duten hegaztien industriak forma ugari hartzen ditu munduko hainbat lekutan. Herrialde garatuetan, oilaskoak laborantza-metodo intentsiboen mende egon ohi dira, eta eremu gutxiago garatuetan, berriz, oilaskoak nekazaritza-teknika tradizionalagoak erabiliz hazten dira. Nazio Batuen kalkuluen arabera, 19.000 milioi oilasko daude gaur egun Lurrean, eta, beraz, gizakiak baino gehiago dira.
Euskal Herrian, bi metodoak erabiltzen dira oilaskoak hazteko; adibidez, Nafarroa garaian, ehundik gora oilasko-haztegi daude; gainerako eskualdeetan, gutxiago badira ere, badaude horrelako haztegiak ere, baina asko dira oilaskoak hazten dituzten baserriak Euskal Herri osoan, ohiko moduan batzuk eta ekologikoan besteak.
Historia
Espezie horrek gizakiarekin duen harremanaren jatorria Neolitikoan dago, eta, zehazki, ehiztarien eta biltzaileen elkarteak nekazarien eta abeltzainen elkarteetara aldatzean. Ikerketa batzuen arabera, lehen oilo eta oilasko etxekotuak Indiatik etor daitezke, duela 4.000 urte baino gehiago.
Zientziaren aurrerapenei eta higiene- eta osasun-ezagutza berriei esker, XX. mendean oilasko-kontsumoa mundu osora hedatu zen. Bere hamarkada harrigarria 1960an iritsi zen. Luxuzko artikulu izateari utzi eta dietetan ohiko produktu bihurtu zen, proteina eta bitamina ugari zituelako eta koipe gutxi zeudelako.
Ezaugarriak
Oilaskoaren hainbat zati jan daitezke: hankak edo eskuak, bularkia, hegalak (estatubatuar buffalo wings plater ezagunenetako bat da), hankak edo oilasko-izterrak, bularraldea eta barrukiak (gibela, bihotza, errota eta paparoa). Herrialde askotan erraien zatiak baztertu egiten dituzte eta ez dira gizakien elikaduran sartzen, baina, adibidez, Japoniako sukaldaritzan yakitorian erabiltzen dute batzuetan. Hezurrak, oro har, elaboraziorako baliatzen dira, oilasko-saldako hainbat barazkirekin batera. Hegoak eta izterrak oso pieza preziatuak dira. Bestalde, hankak oso aberatsak dira kolagenoan.
Beroan prestatu ohi da, haragia ez da gordinik jaten, salmonella izan baitezake.
Nutrizioa
Oilasko-haragia merkatuko onenetakoa da. Elikagai honek mantenugaien dentsitate handia du. Oilasko-haragiaren osagai nagusia ura da, guztizkoaren % 70etik % 75era bitartekoa; proteinak % 20tik % 22ra bitartekoak dira; eta, azkenik, koipea % 3tik % 10era bitartekoa da.
Konposizioan mineralen kopuru handiak ere agertzen dira, hala nola burdina, zinka, magnesioa, selenioa, kobaltoa, fosforoa, kromoa, A bitamina, B1, B3, B6, B12 eta erriboflabina.
Oilaskoaren koipe kopurua kontsumitzen den zatiaren araberakoa da. Piezarik iharrenetan, ehunekoa baxua da. Gehiena azalean dago, ia 48 gramo koipe 100 gramo haragi bakoitzeko. Koipea animalia hazten den bitartean elikatzearen mende dago zuzenean.
Oilasko ekoizpena
Oilasko okela ekoizten duen herrialderik nabarmenena Estatu Batuak dira, Brasil, Txina, Errusia eta Indiaren atzetik.
Erabilpen gastronomikoa
Bere haragi xehatua, sukar, hanburgesa eta beste produktu landu bihurtuta ikus daiteke (nagusiki bularki izeneko pieza, berez zapore gutxikoa eta oso gantz gutxikoa baita).
Bere osagaietako batzuk fast food elaborazioarekin lotzen dira eta Kentucky Fried Chicken bezalako kate batzuk euren plateretan haragi honen anoak zerbitzatzen espezializatu dira.
Oilaskoa zatitzeko moduak eta merkatuan izen propioa dutenak
Kanala erdibitua: Labean edo parrilan.
Kanala laurdenetan, atzeko edo aurreko laurdena: Labean edo parrilan.
Oilasko zatikatua. Salteatua, frijitua, erregosia edo gisatua.
Izterra: Bere horretan edo zatitua. Parrilan, erregosita, gisatua, salteatua, frijitua edo egosita.
Izter ondokoa: Bere horretan edo zatitua. Parrilan, erregosita, gisatua, salteatua edo egosita.
Suprema edo gorena: Xerratuta edo zatituta, plantxan, parrilan, frijitua, salteatua edo egosia.
Hegala: Osoak edo zatituta. Labean, parrilan, gisatuta, erregosita, frijituta, plantxan, egosita.
Aprobetxagarriak diren barrunbeak eta bestelakoak
Oilar gandorra: Egosi ondoren, ohikoena saltsan, plantxan edo frijitua jatea da.
Hankak: Ondo garbituta, azala eta apatxa kenduta, saldari zaporea emateko. Oso likatsuak dira eta jateko bikainak.
Hezurrak edo karkasa: Hauek normalean saldak prestatzeko erabiliko ditugu.
Oilaskoa plantxan
Bero zuzena duen plantxa edo zartagin oso bero baten gainean, ondutako oilaskoa erretzea, kanpotik txigortuta eta barrutik, xamur, heze eta bustia lortuz. Plantxan egiteko haragia xerra finetan moztea da egokiena. Horretarako normalean oilasko edo hegazti bularrak erabiltzen dira, baina hegal zati txikiak ere plantxan egin daitezke.
Oilasko labean
Oilaskoa, ongailuekin labe bero batean sartu, kanpotik kurruskari eta barrutik samurra eta hezea lortzea da helburua. Hegazti osoak erretzea izaten da egokiena baina atzealdeko laurdena ere erretzeko ohitura dago.
Oilaskoa parrilan errea
Ikatzaren berotasunean, eta honen ketan hegaztia erretzea, kanpotik txigortu eta kurruskari, barrutik samur eta heze utziz. Teknika hau aplikatzeko oilaskoa zatitu egin behar da, normalean erditik edo laurdenetan.
Oilasko gisatua
Hegazti zatiak lehenik, salteatze, frijitze edo erretze teknika aplikatuz txigortu egiten dira, ondoren, ongailu eta lagungarriekin batera, ohiko egosketa burutu, bigundu arte. Lagungarriekin saltsa, nahi izanez gero, egin daiteke edo bere horretan utzi. Normalean, oilaskoa zatitua prestatuko dugu modu honetara, izterra, izter ondokoa edo oilasko osoa zati txikietan. Animalia helduagoak ere erabil daitezke gisatua egiteko. Oiloa.
Oilasko frijitua
Oso beroa dagoen koipe ugaritan, osagaia bere horretan edo estalita ( irineztatuta birrineztatuta...) bertan murgilduz eta kozinatze motza eginez, kanpotik zarakar gorritua sortu, eta barrutik bigun eta heze mantentzean datza.
Zati txikietan oilasko osoa, izterra, izter ondokoa, hegalak, bularra (hiru hauek ere zatituta) eta estalkiarekin edo gabe frijituko ditugu.
Oilasko salteatua
Koipe gutxirekin, su bizian eta denbora laburrean, osagaia gorrituz edo txigortuz kozinatzea da.
Bularki oso txikiak behar dute izan, teknika hau aplikatu ahal izateko.
Oilasko egosia
Ur, salda, esne edo likido irakinaldiari esker, osagaia egostea. Hegaztien ohiko egoste teknikak, likido hotzetik nahiz likido irakinetik abiatutakoak izan daitezke.
Saldak egiteko karkasa edo hezurrak erabiltzen dira. Bestela aurreko edo atzeko laurdena. Bularra bere horretan ere egos daiteke.
Balotina edo fardela
Oilasko edo hegazti samurrarekin egiten da. Lehenik hezurgabetu, besondoko hezurra izan ezik. Jarraian, barrua fartsa batekin betetzen da. Lotu ondoren labean erretzen da.
Galantina
Oilasko edo bestelako hegaztiak erabil daitezke. Hegazti osoa, lehenik hezurgabetu egiten da, ondoren betegai batekin bete. Forma zilindrikoa ematen zaio. Oihal batekin bildu ondoren eta lotu ondoren, barazki salda batean egosiko dugu. Prentsatu ondoren, hotzean moztu eta kontsumitzen da.
NGC 6839
NGC 6839 izar kumulu bat da, Sagitta konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
MyKayla Skinner
MyKayla Brooke Skinner-Harmer, (Gilbert, Arizona, AEB, 1996ko abenduaren 9) gimnastikan aritzen den kirolari estatubatuarra da. .
Turkiako Kurdistan
Turkiako Kurdistan edo Iparraldeko Kurdistan (Bakurê Kurdistanê), Turkiaren menpeko Kurdistanen zatia da, Ekialdeko Anatolia eta Hego-ekialdeko Anatolia eskualdeetan dagoena. Kurduek osatzen dute talde etniko nagusia.
Parisko Institutu Kurduaren arabera, 20 milioi kurdu bizi dira Turkian, gehienak Kurdistanen.
Kurdistanek Siria iparraldea (Rojava edo mendebaldeko Kurdistan), Irak iparraldea (Hegoaldeko Kurdistan) eta Iran ipar-mendebaldea (Ekialdeko Kurdistan) ere hartzen ditu.
Turkiaren menpeko Kurdistan terminoa askotan nazionalismo kurduaren testuinguruan lotzen eta erabiltzen da, turkiar nazionalismoaren aldekoen artean eztabaida sortzen duena. Bere hedadura geografikoari buruzko anbiguotasuna dago, eta terminoak esanahi ezberdina du testuinguruaren arabera. Artikulu zientifikoek eta komunikabideek maiz erabiltzen dute terminoa.
Paris Lees
Paris Lees (Hucknall, Nottinghamshire, Ingalaterra) ingeles kazetari, aurkezle eta pertsona transgeneroen aldeko ekintzailea da. 2012an LGBTentzako Pertsona Eredugarri Positiboaren saria eman zioten Erresuma Batuko The National Diversity Awards sarietan.
Lees britainiar komunitate transgenero eta transexualari zuzendutako META aldizkaria sortu zuen. Gay Times eta Diva aldizkarietako zutabegilea da ere. Gainera, Diva aldizkariaren azalerako posatu zuen lehen pertsona transgeneroa izan zen.
Javier Otxoa
Javier Otxoa Palacios (Barakaldo, 1974ko abuztuaren 30a – Alhaurin de la Torre, 2018ko abuztuaren 24a) bizkaitar txirrindularia izan zen.
Paris Lees
Horrez gain ohiko aldizkari eta egunkarietan idatzi du, horien artean, The Independent, The Guardian, The Daily Telegraph, The Sun eta Vice.
Javier Otxoa
13 urterekin hasi zen eta garaipenak laster etorri ziren. Afizionatu mailan, Cafes Baque taldean ibili zen eta Balmasedan 3. postua lortu zuen, 1993an. Lau urte geroago, 1997ean, txirrindulari profesionala bilakatu zen. 2000ko uztailaren 10ean, Frantziako Tourreko Hautacam mendatearen igoeran bukatzen zen etapa irabazi zuen Lance Armstrongen aurretik.
2001eko otsailaren 15ean Málagan, entrenatzen ari zirenean, istripu larri bat izan zuen bere anaia bikia Ricardorekin. Ricardo hil egin zen eta Javierrek burmuin paralisia izan zuen.
Javier hasieratik hasi zen eta errehabilitazio luzea egin ondoren bizikleta hartu zuen berriro eta paralinpiko kirolari handi bihurtu zen. 2004ko Olinpiadan urrezko eta zilarrezko dominak lortu zituen.
2007an Saunier Duval-Prodir taldeak fitxatu zuen.
Palmares
1995 2000
Paris Lees
Irrati eta telebistan egin du lan ere, BBC Radio 1 irrati katean eta Channel 4 News telebista katean. Bietan lehen emakumezko aurkezle transgeneroa izan zen. 2018an Vogue aldizkariaren Erresuma Batuko edizioan nabarmendutako lehenengo emakume transgenero aitortua bihurtu zen.
Kenita Placide
Biografia
Kenita Placide Santa Luziako Faux A Chaux auzoko Castries auzoan hazi zen, eta Canon Laurie Primary eta Vide Boutielle Secondary School eskoletara joan zen. Emakumearen psikologia eta giza eskubideak ikasi zituen Athabascako Unibertsitatean eta Torontoko Unibertsitatean, eta GIBaren probetan, aholkularitzan eta laguntzan trebatu zen. Geroago, Sistema Konputazionalen Analisia eta Diseinua eta Konputagailuen Mantentze eta Konponketa ikasi zituen Sir Arthur Lewis Community Collegen.
Aktibismoa
Aktibismoa Vide Boutiellen hasi zen, eskolako Drogen Klub Libreko kide gisa. Han, uharteko HIESaren Batzordearen aurrean ordezkari gisa aritu zen, eta 1996-2000 bitartean gobernuko osasun-bileretan parte hartu zuen. 2000n, United and Strong taldea, GIB / HIESaren pandemiari aurre egiteko defentsa-taldea, sortzeko fundatzailekidea izan zen, eta 2005ean erregistratu ahal izan zuten erakundea. 2006an, Placidek United and Strong ordezkatu zuen eskualdeko bilera batean, eta hurrengo urtean antolakuntzako Batzordeko kide hautatu zuten, eta orduz geroztik zuzendari exekutiboa izan zen. Batzarrean sartu zenean, United and Strong batez ere osasunera bideratutako ekimen batetik giza eskubideak defendatzeko erakunde batera igaro zen. Ikuspegi nagusia lesbiana, gay, bisexual, transgenero eta intersexualen (LGBTI) estigma eta diskriminazioa ezabatzea bada ere, erakundeak justizia bilatzen du baztertutako komunitate guztientzat.
2008an, Placidek Konstituzioa Erreformatzeko Batzordera jo zuen LGBT herritarrak ez diskriminatzeko eskatuz, eta 2009an Nazio Batuetarako Santa Luziako Aldizkari Unibertsalean parte hartu zuen. Berrikuspena 2011n egin zen, eta United and Strong izan zen txosten paraleloa aurkeztu zuen Santa Luziako GKE bakarra, nazioarteko erakusketa eta erakundearentzat eta Placiderentzat harremanak ezartzeko aukerak handituz.
2010ean, Placide Lesbiana, Gays, Bisexual, Trans eta Intersex (ILGA) Nazioarteko Elkarterako Txandakako Idazkari Nagusi hautatu zuten 2012az geroztik, eta 2014. urtean ILGA Emakumeen Idazkari izendatu zuten. 2016. urtean, Jessica St Rose lankideak hartu zuen postua.
2010etik, Placide Outreach Officer izan da AIDS Action Foundation-en, eta, 2012az geroztik, Ekialdeko Karibeko koordinatzailea Genero eta Sexualitateak Askatu eta Onartzeko Karibeko Fororako (CariFLAGS). Placide Berdintasunerako Karibeko Aliantzaren (CAE) zuzendaritza-batzordeko kidea ere bada.
2011ko uztailean, segurtasunari eta giza eskubideei buruzko LGBT eskualdeko lehen trebakuntza antolatu zuen Ekialdeko Karibeko Estatuen Erakundearentzat (OECS), eta eskualdeko dokumentazioari buruzko trebakuntza eman zien ekintzaileei, 2013an. 2012an, Giza Eskubideei buruzko Nazioarteko Elkarrizketarako Karibeko lehen mintegia koordinatu zuen. Urte horretan bertan, elkarrizketa publikoa egin zuen Hezkuntza Ministerioarekin eta Lehen Ministroaren bulegoarekin "Gorrotoa desagerraraztea, heztea" gaiari buruz. Urteko elkarrizketan "hezkuntza eta kontzientzia dira onarpenaren eta maitasunaren oinarrizko osagaiak" gaia sartu zen 2015erako. 2013. urtean, Placidek eta United and Strongek, Fundashon Orguyo Korsourekin (Curazaoko Harrotasunaren Fundazioa) (FOKO) batera, Karibeko Emakumeen eta Sexu Aniztasunaren Biltzarra antolatu zuten, Karibeko 14 herrialdetako LBT emakumeak sare- eta lidergo-saio batean biltzeko.
Placide LGBT gaien eztabaidaren abangoardian egon da Santa Luzian eta Karibeko eta nazioarteko komunitate osoan. Eskualdeko eta nazioarteko sareen bidez, estrategiak garatzen ari da Karibeko aniztasuna babesteko grina gainditzeko.
Stephen Harold Spender
Sir Stephen Harold Spender (1909ko otsailaren 28a - 1995eko uztailaren 16a) ingeles poeta eta kritikaria izan zen. Londres eta Oxforden egin zituen ikasketak, eta Auden, McNeice eta Isherwodd ezagutu zituen. Gero, Alemanian bizi izan zen denboraldi batez, Hanburgo eta Berlinen, Isherwood estatubatuar antzerkigile eta eleberrigilearekin batera. 1930ean, Twenty Poems (Hogei poema) argitaratu zen, bere poema politiko eta pertsonalen bilduma bat. Gero, kritika-lan bat idatzi zuen, The Destructive Element (1935, Elementu suntsitzailea); obra horretan H. James, T. S. Eliot eta Yeatsen obra aztertu zuen, besteak beste, eta literaturan arazo politiko-moralak aztertzeko beharra adierazi zuen. Espainiako Gerra Zibilean Espainia errepublikanoaren aldeko deiadarra egin zuen, The Still Centre (1939, Mugitzen ez den zentroa) poema-bilduman ikus daitekeen bezala. Bizitzan zehar bere pentsamendu politikoa aldatuz joan zen, poesia- eta kritika-lanetan ikus daitekeen bezala: The Creative Element (1953, Elementu sortzailea) obran hasierako iradokizunetako batzuk zuzendu zituen, eta gizabanakoaren sormen-ahalmena eta erresistentzia nabarmendu zituen; World Within World autobiografian (1951, Munduaren baitako mundua) alderdi komunistarekin izan zituen harremanen berri eman zuen. Beste zenbait lan aipagarri: Collected Poems 1928-1953 (1955, Poema guztiak 1928-1953); Trial of a Judge (1938, Epaile baten epaiketa); Collected Poems 1982-85 (1985, Poema guztiak 1982-85); Journals 1939-83 (1985, Egunerokoak 1939-1983). Bestalde, F. García Lorca, Rilke, Schiller, Toller eta beste idazle batzuen lanak ingelesera itzuli zituen.
Luixa Reizabal
Luixa Reizabal Arruabarrena (Donostia, 1964ko abuztuaren 1a) psikologo doktorea eta 1995etik EHUko Donostiako Psikologia Fakultateko irakaslea eta ikertzailea da. Besteak beste ''Genero berdintasunean hezteko gida. Familia, irakasle eta bestelako hezitzaileentzat'' liburua argitaratu du. Emakundek eskolako sexismoaz antolaturiko jardunaldietan ere parte hartu izan du.
Ikerlaria
Garapenaren eta hezkuntzaren psikologiarekin zerikusia duten gaien irakaskuntzan zein ikerketan dabil lanean, bereziki hezkidetzan. EHUn eskuratu zuen Psikologiako lizentzia, eta 1995ean doktore-titulua lortu zuen "Bakearen dimentsio kulturala Euskal Herriko uste sistema eta pertzepzioetan" izenburuko tesia irakurrita.
Argitalpenak
Inguma datu-basean ekarpen gehien dituen pertsonen artean dagoela, beti eskolako hezkuntza, pedagogia edo psikologiaren barruan, euskarazko honako liburuen idazketan parte hartu du:
Phoenicircus carnifex
Phoenicircus carnifex Phoenicircus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Federico Arana
Federico Arana (Tizayuca, Hidalgo, 1942ko azaroaren 27a) mexikar biologo, idazle, karikaturagile, musikari, musikagile eta margolaria da; bere lehen eleberria, Las jiras, 1973an argitaratua, Xavier Villaurrutia Saria irabazi zuen, Mexikoko literatur sari garrantzitsuena. Arlo akademikoan ere garatu zen, UNAMeko Zientzien eta Humanitateen Fakultateko irakasle gisa eta testuliburu gisa erabiltzen diren biologia liburuak idazten. Egile gisa, hogeita hamar titulu baino gehiago argitaratu ditu bere lan literarioaren eta akademikoaren artean.
Txikitatik hasi zen musikarekiko zaletasuna eta jarraian hiru taldetan izatera eraman zuen, Los Sonámbulos, Los Sinners eta Naftalina, azken hau Mexikoko rockaren "ikonotzat" jotzen dena, eta abesti bat ere egin zuen Luis Buñuelen Simón del desierto filmaren (1965) soinu bandarako. Marrazkilari eta margolari gisa, bere lana egunkarietan eta liburuetan argitaratu da eta erakusketak egin ditu estatuko zein nazioarteko.
Lehen urteak, ikasketak eta esperientzia akademikoa
Federico Arana 1942ko azaroaren 27an jaio zen Tizayucan, Hidalgon, eta Mexiko Hiriko Luis Vives Institutuan ikasi zuen. Biologian doktoregoa egin zuen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan eta lau hamarkada baino gehiagoz irakasle izan zen UNAMeko Zientzien eta Humanitateen Fakultatean, non administrari kargua ere izan zuen. Akademiko gisa, hezkuntzan nahitaezko testu bihurtu diren artikuluak eta liburu didaktikoak argitaratu ditu, hala nola: Los seres vivos como unidad (1979) eta Diversidad de los organismos (1980).
Literatura-karrera
Nahiz eta urte batzuk lehenagotik idazten zuen, Las jiras (1973) argitaratu zuenean hasi zen nabarmentzen, bere lehen eleberria, eta Xavier Villaurrutia Saria irabazi zuen, Mexikoko literatura sari garrantzitsuena. 30 liburu inguru argitaratu ditu eta musikologiari eta bestelako gaiei buruzko artikulu akademikoak, ipuinak eta artikuluak ere idatzi ditu Natura, Nexos, Mexikoko Unibertsitateko aldizkaria, Unomásuno, Novedades, El Día, La Jornada eta El Financiero bezalako egunkari eta aldizkarietan.
Karrera musikala
Arana 1956an hasi zen musikan gitarra-jotzaile eta musikagile gisa, Baltasar Mena Iniestarekin Los Sonámbulos taldea sortu zuenean eta horrekin Musart diskoetxearentzat disko bat grabatu zuen. Taldea desegin zenean, Arana Los Sinnersekin batu zen, gerora Tequila izenaz aldatu zutena. 1975ean blues eta rock generoak lantzen dituen Naftalina taldea sortu zuen, Mena Iniesta, Olaf de la Barreda eta Freddy Armstrongekin batera. Naftalinak zortzi disko grabatu ditu eta Mexikoko rockaren "ikono"tzat hartzen da. Aranaren abestietako bat, "Radioactive Rebel", Luis Buñuelen Simón del desierto (1965) filmaren soinu-bandaren eta Olallo Rubioren Gimme the Power (2012) dokumentalaren parte izan zen.
Marrazkilaria eta margolaria
Arana marrazkilari eta karikaturagile gisa ere nabarmendu da, Ornitóteles pertsonaiaren sortzailea da Novedades egunkarian agertutako karikatura eta Aranak bi liburutan bildu zuena: Ornitóteles. El pájaro filosófico (1975) eta El perro mundo de Ornitótele (1984). Margolari gisa Mexikon eta Estatu Batuetan, Suitzan eta Alemanian erakutsi ditu bere lanak.
Obra
30 liburu inguru argitaratu ditu, besteak beste:
Chendol lubricus
Chendol lubricus Chendol generoko animalia da. Arrainen barruko Chaudhuriidae familian sailkatzen da.
Heather Graham
Heather Joan Graham (Milwaukee, Wisconsin, 1970eko urtarrilaren 29a - ) aktore estatubatuarra da.
Galanperna arre-lilazeo
Galanperna arre-lilazeoa (Lepiota brunneolilacea) Agaricaceae familiako onddo espezie bat da. Pozoitsua. Hilgarria izan daiteke ugaztunentzat
Deskribapena
Kapela: 3 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, kanpai itxurakoa, ganbila, titi zabal eta baxuarekin, azala okre-arre kolorekotik arrera doana, tindu arrosa koloreko arinekin, ezkata gorrixka-lila kolorekoekin, ertzerantz banatu egiten dira ezkata zentrokide eta trinkoetan, hondo zurixkaren gainean.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Hanka: 4 eta 6 cm bitarteko luzerakoa eta 0,6 eta 1 cm bitarteko lodierakoa, zurixkatik arrosa-lilara doan kolorekoa, eraztunetik gora leuna eta behera arre koloreko sigi-sagan dauden marrekin apaindua, eraztun sinplea, mintzezkoa, zurixka, ertza arre kolorekoa, oinean marka bat utzita desagertu daiteke.
Oberheldrungen
Oberheldrungen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Galanperna arre-lilazeo
Deskribapena
Haragia: Zurixka, arrosa samarrekoa edo ardo kolore samarrekoa oinean. Usain ahulekoa edo usain gabea.
Etimologia: Lepiota hitza grezierazko "lepis" "lepistós" hitzetatik eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik dator, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa.
Toxikotasuna
Pozoitsua. Hilgarria izan daiteke.
Nahasketa arriskua
Lepiota lilacea delakoarekin nahas daiteke batzuetan, kontuz ibili ezean.
Sasoia eta lekua
Hareazko dunetan eta lurzoru alubialetan, barnealdean.
Banaketa eremua
Itsas kostaldetik gertu, Euskal Herritik Herbehereetara.
Barbus amatolicus
Barbus amatolicus Barbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Tutoretza-sistema adimentsu
Tutoretza-sistema adimenduna (inteligent tutoring system edo ITS), ikasleei berehalako irakaskuntza edo feedback bat ematea helburu duen sistema informatiko bat da, normalean, giza irakasle baten esku-hartzerik behar izan gabe. TSAk helburu komuna du ikaskuntza modu esanguratsu eta eraginkorrean ahalbidetzeko hainbat informatika-teknologia erabiliz. Adibide asko daude hezkuntza formalean eta arlo profesionaletan erabiltzeko, non beren gaitasunak eta mugak frogatu dituzten. Harreman estua dago tutoretza adimentsuaren, ikasketa-teoria kognitiboen eta diseinuaren artean, eta ikerketa ugari daude haren eraginkortasuna hobetzeko. Hauen xedea frogatutako banakako tutoretzen onurak segitzen dituen irakaskuntza sistema bat non ez duen pertsona edo irakasle fisiko baten premiarik.
Sistema mekanikoen hastapenak
Makina adimendunen posibilitatea mendeetan zehar eztabaidatu da. Blaise Pascalek, XVII. mendean, funtzio matematikoak egiteko gai zen lehen kalkulagailua sortu zuen, Pascalen kalkulatzailea izenekoa. Garai honetan Gottfried Wilhelm Leibniz matematikari eta filosofoak logikaren arauak arrazoitzeko eta aplikatzeko gai ziren makinak sortu zituen eztabaidak ebazteko (Buchanan, 2006). Hasierako lan hauek ordenagailuaren eta etorkizuneko aplikazioen garapenean lagundu zuten.
Erabilera hezitzailerako makina adimendunen kontzeptua 1924an hasi zen, Ohio Estatuko Unibertsitateko Sidney Presseyk giza irakaslerik gabeko ikasleei irakasteko makina mekaniko bat sortu zuenean. Pressey Machinek erabiltzailea sartzen utzi zuen eta berehalako "feedback" ematen zuen puntuazioa bat ezarriz kontagailu batean.
Pressey, Edward L. Thorndike psikologo eta teorialariaren eragin handia izan zuen Columbiako Unibertsitateko Teacher Collegen, XIX. eta XX. mendeen hasieran. Thorndikek legeak ezarri zituen ikaskuntza hobetzeko. Thorndikeren legeak ondorio-legea, erabilera-legea eta bizkortasun-legea barne hartzen zituen. Geroagoko estandarrei jarraituz, Presseyren irakaskuntza eta probatzeko makina ez zen inteligentetzat hartuko mekanikoki kudeatzen baitzen eta galdera eta erantzun ereduan oinarritzen zelako, baina etorkizuneko proiektuetarako aurrekaria izan zen. 1950eko eta 1960ko hamarkadetarako, ikasteko ikuspegi berriak sortzen ari ziren. Burrhus Frederic B.F. Skinner Harvardeko Unibertsitatean ez zegoen ados Thorndikeren eskolatze-teoriarekin, ez eta Presseyren irakaskuntza-makinarekin ere. Hobeto esanda, Skinner-ek uste zuen ikaskideek erantzunak eraiki behar zituztela eta ez zen azterketaz fidatzen.
Sistema elektronikoen hastapenak
Bigarren Mundu Gerraren ondorengo garaian, sistema bitar mekanikoek, sistema bitar elektronikoetan oinarritutako makinen sorkuntza bermatu zuten. Makina horiek adimentsutzat kontsideratzen ziren mekanikoekin alderatuta, erabaki logikoak hartzeko gaitasuna baitzuten. Hala ere, makina-adimen bat definitu eta ezagutzeko ikerketak haurtzaroan jarraitzen zuen.
Alan Turingek, matematikari, logikari eta informatikako zientzialariak, informatika-sistemak pentsamenduari lotu zizkion. Bere "paper"rik ezagunenetako batek froga hipotetiko bat definitzen zuen Turing test bezala ezagutzen zen makina baten adimena egiaztatzeko. Funtsean, probak pertsona bat beste bi agenterekin komunikatzea nahi du, gizaki bat eta ordenagailu bat bi agenteei galderak egiten. Ordenagailuak proba gainditzen du, galderak jartzen dituen gizakiak beste gizaki eta ordenagailuaren artean ezberdintzeko moduan erantzuten badu. Turing testa, funtsean, bi hamarkada baino gehiagoz erabili izan da egungo garapenerako eredu gisa. Bere sistemetarako ideala da modu eraginkorrean komunikatzea. 1950eko hamarkadaren hasieran, programak ezaugarri adimendunak erakusten ari ziren. Turingen lanak eta beranduago Allen Newell, Clifford Shaw eta Herb Simonek egindako ikerketek froga eta teorema logikoak sortzeko moduko programak erakutsi zituzten. Haien programa, "The Logic Theorist" izenekoa, informazio berriaren manipulazio eta sortze konplexua erakutsi zuen, giza kontrolik gabe. Batzuek lehen adimen artifizialeko programatzat hartzen dute. John McCarthyk 1956an Dartmoutheko Konferentzian ofizialki izendatu zuen adimen artifiziala izenarekin. Konferentzia hau zientzialariei eta adimen artifizial eremuko ikerketei eskaini zitzaien lehena izan zen.
1960ko eta 1970eko hamarkadetako azken zatiak KGI (Konputazioz Gidatutako Instrukzio) proiektu berri asko ikusi zituen (irakaskuntza komputagailua), informatika zientzietan aurrerapenak eraiki zituztenak. 1958an, ALGOL programazio-lengoaia sortzeak hainbat eskola eta unibertsitatek Konputazio Asistitutako Instrukzio Zentroa garatzen hastea ahalbidetu zuen. IBM, HP eta National Science Foundationek proiektu hauen garapena finantzatu zuten. Heziketan, ikaskuntza programatuan zentratu ziren. Askok irakaskuntza modu hau mantendu zuten arren, bere eraginkortasuna bermatzen zuten ebidentzia mugatuak zeuden. LOGO programazio lengoaia 1967an sortu zuten Wally Feurzeig, Cynthia Solomon eta Seymour Papert idazleek. PLATO, erakusketa, animazio eta ukimen-kontrolak egiten zituen hezitzaile terminal bat, material ugari biltegiratu eta bidaltzeko, Donald Bitzerrek garatu zuen Illinoiseko Unibertsitatean 1970eko hamarkadaren hasieran. Horiekin batera, beste KGI proiektu asko ere abiarazi ziren herrialde askotan.
KGIk interesa bereganatzen zuen aldi berean, Jaime Carbonellek proposatu zuen ordenagailuek irakasle gisa joka zezaketela (Carbonell, 1970) baino gehiago. Skinnerren teorietan oinarritutako ikaskuntzan (Dede & Swigger, 1988) KGIk perspektiba praktiko bat erabiltzen zuen, psikologia kognitiboan, informatikan eta batez ere adimen artifizialean oinarrituriko lanetik eratorria. AA ikerketan aldaketa bat gertatu zen, aurreko hamarkadako logikaren fokutik abiatuz sistema oinarrituetara — sistemak erabaki adimentsuak har zitzaketenak (Buchanan 3, Palmert programa). Beste lan batzuk arrazoiketa analogikoa eta hizkuntza erakusten hasi ziren.
Mikroordenagailuak eta sistema adimentsuak
Iraultza mikroinformatikoak, 1970eko hamarkadaren amaieran eta 1980ko hamarkadaren hasieran, KGIren garapena suspertzen lagundu zuen, baita sistema malgutzen ere. Apple 2, Commodore Pet eta TRS-80 bezalako ordenagailu pertsonalek ordenagailuen jabeei eskatzen zaizkien baliabideak murriztu zituzten eta 1981an, gure eskolen % 50ek ordenagailuak erabiltzen zituzten (Chambers & Sprecher, 1983). KGIk ugarik Apple 2 erabili zuten institutu eta unibertsitateetan KGI programak emateko sistema gisa, British Columbia Project eta Kaliforniako Unibertsitatearen artean 1981ean.
1980ko hamarkadaren hasieran, Irakaskuntza Komite Iraunkorra (IKI) ere ikusiko zuten, eta bere helburuak aldentzen ziren KGIn. KGI interes-eremu jakin baterako sortutako edukiekiko elkarrekintza sakonagoetan gero eta kontzentratuago bihurtu zen heinean, bere zeregina ezagutzean eta ezagutza hori espezifikoki ez diren moduetan orokortzeko gaitasunean zentratu zen sistemak sortu nahi izan zituen (Larkin & Chabay, 1992). Horretarako ezarritako helburu giltzarriak eginkizun bat irakasteko gai izan ziren, baita bere egoerara dinamikoki egokituz ere. KGI sistematik IKI sistemetara igarotzerakoan, ordenagailuak, erantzun zuzen eta zuzengabearen artean ezezik, erantzun oker mota ere bereizi beharko luke, irakaskuntza mota egokitzeko. Adimen Artifizialeko eta Psikologia Kognitiboko ikerketek haren printzipio berriak argitu zituzten. Psikologoek pentsatu zuten ordenagailu batek arazoak konpon zitzakeela eta jarduera "adimentsuak" egin. Bere programak ezagutza irudikatu, gorde eta berreskuratu beharko luke, baita bere datu-basea bilatu ere, bere ezagutza berria lortzeko, ikaslegoaren galderei erantzuteko. Funtsean, bere edo (IKI) detekzio goiztiarrek eskatzen diote "akatsak diagnostikatzeko eta hutsegitea josteko, diagnostikoan oinarrituta" (Shute & Psotka, 1994). Diagnostikoaren eta konpontzearen ideia gaur egun ere erabiltzen da hura programatzen denean.
Ikerketan aurrerapen giltzarri bat "The Lisp Tutor" (Lisp Tutorea) sortzea izan zen, bere oinarriak modu praktikoan landu zituen programa bat, eta efektu prospektiboak ikaslearen errendimendua areagotuz. "Lisp Tutor" (Corbett & Anderson, 1992) garatua eta ikertzailea izan zen 1983an, ikasleei Lisp programazio-lengoaia irakasteko sistema bezala. Ikaslearen testak hobetzen zituen bitartean ariketak burutzeko behar zen denbora gutxitzeko sistema sortu zuten (Corbett & Anderson, 1992). Beste sistema batzuk garatzen hasiak ziren garai honen inguruan "Logica"k 1984an sortutako TUTOR barne hartzen zuten, eta Carnegie Mellon Unibertsitatean 1989an sortutako Parnassus, hizkuntza-irakaskuntzarako tresna orokor gisa.
Gaur Egungo TSAk
Ekimena abian jarri ondoren, ikertzaile gehiagok hainbat TSA sortu zituzten. XX. mendearen amaieran, Tutoretza Tresna Adimenduna (TTA) proiektua Byzantium proiektuaren bidez garatu zen, sei unibertsitate hartzen zituena. TTAk helburu orokorreko tutoretza tresna adimendunak ziren eta erakunde askok erabiltzen zituzten. Irakasle ezberdinek TAAk (Tutoretza Adimendun Appleta) sortu zituzten eta ezagutza inbentario handi bat egin zuten, beste batzuek Interneten bidez eskuragarri zutena. Sortu eta gero, irakasleek kopiatu eta aldatu ahal izango zuten. Sistema hau eraginkorra eta malgua zen. Hala ere, Kinshuk eta Patelek uste zuten hura ez zela hezkuntza ikuspuntutik diseinatu eta ez zela garatu ikasle eta irakasleen benetako beharrizanetan oinarrituta (Kinshuk eta Patel, 1997).
Hiru proiektu izan ziren elkarrizketetan oinarrituta: AutoTutor, Atlas (Freedman, 1999), Why2. Proiektu horien atzean zegoen ideia, ikasleek ezagutza beraiek eraikitzen ikasten zutenez, programak galdera nagusiekin hasiko zirela ikasleentzat, eta erantzunak emango zituztela azken baliabide gisa. AutoTutoreko ikasleak teknologia informatikoari buruzko galderei erantzuten zentratu ziren, Atlasen ikasleak arazo kuantitatiboak konpontzen zentratu ziren, eta Why2ren ikasleak sistema fisikoak kualitatiboki azaltzen zentratu ziren.. Ikerketa Atlas eta Andeetako ikasle talde txiki batekin amaitu zen. Emaitzek erakusten zutenez, Atlasak erabiltzen zituzten ikasleek hobekuntza nabarmenak egin zituzten Andes erabiltzen zuten ikasleekin alderatuta.
Estruktura
Sistema adimentsu hauek lau moduluz osatuak daude eta hauei esker zuzen komunika daitezke erabiltzailearekin, orokorrean, ikaslea edota lanpostu berri batetarako prestatzen ari den langilea. Banaketa edo konposizio hau oso zabaldua dago ikertzaile ugariren artikulu artean ( adibidez Hyacinth S. Nwana-ren 1990eko artikuluan )
Elkarrizketa modulua
Funtsezko modulu honen egitekoa garrantzitsua da, honi esker ikaslearen zalantzak edo galderak input gisa erabiliz datu erabilgarri eran interpretatzen ditu honela sistemak prozesa dezan. Behin sistemak erantzuna lortzean modulu honek ere lengoaia normalera itzultzen du erabiltzailean uler dezan. Azken finean sistemaren eta erabiltzailearen bitartekaria da, beste modu batean esanda erabiltzaile-interfazea edo UI-a (User interface ).
Modulu pedagogikoa
Modulu pedagogikoa edo tutore moduluak domeinu moduluaren eta ikasle moduluaren datuak jasotzen ditu, hauen baitan irakas estrategia desberdinak segitzeko aukeraketa egiten du. Honela oso irakaste modu eraginkorrak eta norbanakoaren baitan, bai aldartearen edo ikas mailaren arabera, irakaskuntza pertsonalizatu bat lor daiteke. Honetaz gain, modulu honek jakintza edo formula baten erabilera zuzena egiten duenean erabiltzaileak, honen konstantzia gordetzen du eta jakintza horren barneratze probabilitate bat kalkulatzen du honen baitan ikaslea ebaluatuz are eta ikasketa zehatzago bat lortzeko.
Domeinu-modulua
Modulu kognitiboa ere deitzen zaio baina azken finean tutoretzaren gaia edo domeinuaren jakituria duen modulua da, hau da, modulu honetan dago tutoretzako galdera guztiak erantzuteko beharrezkoa den jakituria. Alorreko erregela, kontzeptu eta estrategia guztien jakintza du eta honela gai horretan aditua den tutoretza eman daiteke.
Ikasle-modulua
Azkenik ikaslearen moduluan irakasle batek egin dezakeen jarraipena egiten du, honen barneratzearen ehunekoa kalkulatuz. Baita honen egoera emozionala hartu dezake kontuan honekin ikas-estrategia desberdinak erabiltzeko. Modulu honek tutoretza oso pertsonalak ahalbidetzen ditu ikasketen barneratze mailak izugarri igoz.
Erabilerak
Irakasleari ordenagailuak begirale izan gabe irakasteko aukera ematen dio, eta honek, bere aldetik, ikasle bati irakasten dio. Bestela esanda, ordenagailu bat irakasten ari da giza irakasle baten bidez.
Neuvy-en-Dunois
Neuvy-en-Dunois Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Tutoretza-sistema adimentsu
Erabilerak
Metodo honetan, giza irakasleak ordenagailuari erakusten dio arazo zehatzak nola konpondu. Ordenagailuak arazoari okerreko irtenbidea ematen badio, giza irakasleak zuzendu egiten du.
Neuvy-en-Dunois
Biztanleria
2007an Neuvy-en-Dunois udalerrian erroldatutako biztanleak 316 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 174 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 171etxeak ziren. 126 etxebizitza nagusietatik 116 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 64 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 169 ziren, horien artean 126 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 126 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (58 gizon eta 58 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neuvy-en-Dunois udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 357 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.199 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 6 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Neuvy-en-Dunois udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.750 hektarea erabiltzen.
Tutoretza-sistema adimentsu
Erabilerak
Tutoretza-sistema informatikoek psikologia kognitiboaren eta adimen artifizialaren ikerketatik eboluzionatu zuten bitartean, orain aplikazio asko aurkitu dira hezkuntzan eta erakundeetan. Tutoretza-sistema adimendunak online inguruneetan edo ikasgelako informatika-laborategi tradizional batean aurki daitezke, eta K-12 ikasgeletan nahiz unibertsitateetan erabiltzen dira. Hainbat programa daude matematikaren helburua dena, baina aplikazioak osasun zientzietan, hizkuntza eskuratzean eta ikasketa formalizatuaren beste arlo batzuetan aurki daitezke.
Odense Antzokia
Odense Antzokia (danieraz Odense Teater) Odensen dagoen antzokia da. Danimarkako hiru antzoki handienen artean dago Kopenhagekoarekin eta Aarhusekoarekin batera, eta herrialdeko bigarren zaharrena da.
Tutoretza-sistema adimentsu
Erabilerak
Ikaslearen ulermen, konpromiso, jarrera, motibazio eta emaitza akademikoen hobekuntza-txostenek lagundu egin dute, guztiek, testuinguru sistemetako inbertsioan eta ikerkuntzan interesa izan dezaten. Tutoretza-sistema adimendunen izaera pertsonalizatuak programa indibidualizatuak sortzeko aukera eskaintzen die hezitzaileei. Hezkuntzaren barruan tutoretza-sistema adimendunen plethora bat dago, zerrenda agortzailea ez da existitzen, baina eragin handiagoko programak behean daude.
Odense Antzokia
Hiru eskenatoki ditu, Store Scene, Værkstedet eta Foyerscenen, eta hauetaz gain beste bi ere bai Odenseko azukre lantegi zaharrean, Farinen eta Raffinaderiet.
Tutoretza-sistema adimentsu
Erabilerak
Hezkuntza arloan ondorengo tresnak garatu dira: Algebra Tutor, SQL-Tutor, EER-Tutor, COLLECT-UML, Stoich Tutor, etab.
Prestakuntza Korporatibo arloan: GIFT, SHERLOCK, Cardiac Tutor, CODES, etab.
Eraginkortasuna
Orain dela gutxi egindako artikulu baten arabera, baldintza-multzo zabal baten gainean, tutoretza-sistema adimentsuetatik ikastea emaitza-puntuazio altuagoekin lotuta zegoen.
Emaitzek erakusten duten bitartean tutoretza-sistema adimentsuek promesa handia dutela, ikertzaileen zentzuzko praktikak aztertzen ditu sistema hezigarriak ebaluatzeko, horretarako sortu ziren baldintza partikularretan.
Tutoretza-sistema adimentsu baten garapenak, askotan, ikasleriaren beharren eta eginkizun hezitzaileen analisi sakonagoa egiten duela irakaskuntza tipikoa baino. Praktika tipiko tipikoak ordezkatzen zituztela suposatuz, konparazio-taldeek jasotako irakaskuntzak ez du hain onura handirik ekarriko halako praktika sistematikoetatik.
Mugak
Tutoretza-sistema adimendunak garestiak dira garatzeko eta aplikatzeko. Ikerketa-faseak sistema bideragarriak garatzeko bidea urratzen du. Hala ere, ikerketa fasea garestia izaten da askotan; gai adituen lankidetza eta laguntza behar du, eta norbanakoen lankidetza erakunde eta erakunde mailan. Garapen fasean dagoen beste muga bat softwarearen kontzeptualizazioa eta garapena da, aurrekontu eta denbora mugetan. Badira, halaber, tutore adimendunak mundu errealean txertatzea mugatzen duten faktoreak, garapenerako behar den denbora luzea eta sistemaren osagaiak sortzeko kostu handia barne. Kostu horren zati handi bat edukiontzien eraikuntzaren emaitza da. Adibidez, azterketek agerian utzi zuten online irakaskuntzaren ordu bateko garapenak 300 orduko garapen-denbora behar izan zuela edukiak tutoretzeko. Tutor Kognitiboa eraikiz, garapen denbora proportzio bat hartu zuen gutxienez 200:1 orduko irakaskuntza-denboran. garapenaren kostu altuak, askotan, mundu errealean eragiten du.
Gaur egun erabiltzen den Tutoring Systems adimendunaren kritika, sistema adimentsu bihurtzeko eraiki diren berehalako feedback eta iradokizun sekuentzien pedagogia da. Pedagogia hau kritikatzen da ikasleengan ikaskuntza sakona ez garatzeagatik. Ikasleei iradokizunak jasotzeko gaitasunaren kontrola ematen zaienean, sortutako ikaskuntza-erantzuna negatiboa da. Ikasle batzuk berehala bihurtzen dira iradokizunetara arazoa konpontzen saiatu aurretik edo lana burutu aurretik. Ahal denean, ikasle batzuek iradokizunak ezabatzen dituzte, ahalik eta adierazle gehien jasoz, lana azkarrago burutzeko. Ikasleek ez badute tutoretza-sistemaren feedback edo iradokizunei buruzko gogoetarik egiten, eta, feedback positiboa lortu arte, asmamena areagotu ordez, ikasleak okerreko arrazoiengatik zuzen jokatzen ikasten du. Gaur egun tutoretza-sistema gehienak ez dira gai azaleko ikaskuntza antzemateko, ezta emankortasunik gabeko versus borroka produktiboaren artean bereizteko ere. Arrazoi hauengatik eta beste askorengatik (adibidez, erabiltzaile-populazio partikularrei azpi-ereduak gaineratzea), sistema horien eraginkortasuna nabarmen ezberdina izan daiteke erabiltzaileengan.
Hobekuntzak
Gaur egungo TSAk oraindik alderdi txar edo ez hain onak ditu irakasle batek egin ditzakeen tutoretzekin. Zehazki elkarrizketak edukitzeko edota feedback onargarri bat edukitzeko alorretan. Nahiz eta egoera emozionala igortzeko saiakerak egin, ez da hain erraza irakasle batentzat izan daitekeenarekin.
Elkarrizketak
Pertsonak elkarrizketan zehar informazioa lortzen dugu eta honi momentuan feedback-a eman diezaiokegu, honela etengabeko erlazio bat sortzen dugu askoz ere azkarragoa dena. Azken urteotan asko landu da hau TSA sistemetan, honelako elkarrizketak simulatzea ez da batere erraza inplementatzeko eta egindakoan nahiko artifiziala gelditzeko arriskua dago. Honetaz gain datu mordoa prozesatu behar da, eta hurrengo puntuan hitz egingo dugunarekin lotuta elkarrizketa bat edukitzeko oso garrantzitsua da bistazko kontaktua eta ahotsaren erregistroen sailkatzea.
Emozioak
Emozioak oso garrantzitsuak dira ikasketetan eta hori tutoretzetan islatzen da. Ikasle bat guztiz frustratuta edo nazkatua badago ez ditu emaitza onak emango. Sistema hauek emozioak antzemateko arazo ugari ditu, ez baita batere erraza adibidez pertsona baten aurpegiak eman ditzakeen aztarnak denbora errealean prozesatzea, ezta bere ahotsaren doinua sailkatzea. Honek denbora errealean lan egiteko zailtasunak ekartzen ditu datu asko baitira kontuan hartzeko eta prozesatzeko. Hala ere honelako sistemak garatuz doaz eta beste sistema baten hastapena ekarri du, Tutoretza-Sistema Afektiboak (TSA).
Elkar-Ulertze islapena (Rapport)
Azkeneko puntuen jarraipen moduan, ikusi dezakegu orokorrean TSAk jakintzaren inguruan sortu direla, hau da, gehien bat jakintza sortzeko edo ezagutarazteko. Hauek, beste ikuspuntu bat eduki lezakete, tutoretzak erlazio sozial baten antzera ikusi ahal baitira, honek erlazioak sendotzen ditu irakaslearekin eta askotan ikasketak hobe ditzake arrazoi ugari direla medio. Hau frogatzeko ikerketa ugari egin dira Sam the CastleMate adibidez, non ume bat simulatzen duen sistema sortu zuten eta beste ume askorekin batera ipuin interaktiboen sorrera egiteko. Hauek beste ume baten gisa tratatu zuten sistema eta ez zitzaien arrotza egin.
Ballesteros de Calatrava
Ballesteros de Calatrava Ciudad Realgo udalerria da, Campo de Calatrava eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 506 biztanle zituen.
Dactylopsila trivirgata
Dactylopsila trivirgata Dactylopsila generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. Petauridae familian sailkatuta dago.
Brinkola
Brinkola izenaz honako artikulu hauek aurki daitezke:
Newport (PATH)
Newport (Portuberria, euskaraz) PATH sarearen geltokia da, New Jersey estatuko Jersey City udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1909ko uztailaren 19an ireki zen.
Salvador Freixedo
Salvador Freixedo, (O Carballiño, Ourense, 1923ko apirilaren 23a - 2019ko urriaren 25a) apaiz katoliko, jesulagun eta gai paranormalen ikertzailea izan zen. Espainia mailan parapsikologia eta ufologiaren erreferente izan zen. Erlijio ofizialarekin oso kritikoa izan zen beti.