cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Vázquez de Mella
Juan Vázquez de Mella y Fanjul (Cangues d'Onís, 1861eko ekainaren 8a - Madril, 1928ko otsailaren 26a) espainiar filosofo eta politikaria izan zen.
Politikoki karlista, Nafarroako diputatu hautatu zuten 1893 eta 1919 artean. Karlismo tradizionala berritu eta Partido Católico Tradicionalista izeneko alderdia sortu zuen.
Tyttobrycon dorsimaculatus
Tyttobrycon dorsimaculatus Tyttobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Hipposideros abae
Hipposideros abae Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Winchester (arma)
Winchester Winchester Repeating Arms Companyk ekoiztutako edozein palanka-fusila da, bere 1873ko modeloa ospetsuena bazen ere.
Lagraulet-du-Gers
Lagraulet-du-Gers Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Winchester (arma)
Winchesterra 1866an sortutako arma bat da eta bere hedapen zabalaren ondorioz (eta nahiz eta bere motan lehena ez izan) XIX. mendearen bigarren erdiko errepikapen-fusilaren sinonimoa izatera iritsi da; hau da, palankatxo berri baten bidez anka hustuz behin baino gehiagotan tiro egiteko aukera ematen zuten lehen fusil eta karabinena. Modelo hau Oliver Winchesterren ekimenez egin zen eta 1860ko urrian patentatu zuten Henry fusilaren kopian eta hobekuntzan oinarrituta.
Lagraulet-du-Gers
Biztanleria
2007an Lagraulet-du-Gers udalerrian erroldatutako biztanleak 370 ziren. Familiak 145 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Winchester (arma)
Winchester "mendebaldea konkistatu zuen arma" bezala ezagutzen dute Estatu Batuetan, batez ere western generoko filmetan behin eta berriz agertu delako (adibidez, John Waynek 1930 eta 1940ko hamarkadetan protagonizatu zituenetan). Ospe hori ez da guztiz zehatza, Mendebaldeko lehen konkista tiro azkarreko fusilen beste modelo batzuekin egin baitzen, nahiz eta Winchesterren popularizazioak bai masifikatu zuen estatubatuar konkistatzaile eta amerindiar gerlarien arteko borroka teknologikoa. Zentzu horretan, esanguratsua da errepikapen-fusilen inportantzia bermatu zuen gatazka- Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila (1861-1865)- Winchesterra merkaturatu aurrekoa dela.
Lagraulet-du-Gers
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 268 etxebizitza zeuden, 159 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 196 etxeak ziren eta 71 apartamentuak ziren. 159 etxebizitza nagusietatik 130 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 114 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 220 ziren, horien artean 141 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 141 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (65 gizon eta 59 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lagraulet-du-Gers udalerrian 172 unitate fiskal zeuden, 418 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.762 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Kilkishen
Kilkishen (irlanderaz Cill Chisín) Irlandako mendebaldeko Clare konderriaren hego-ekialdean dagoen kostaldeko udalerria da. Quin udalerritik 4 kilometro ekialdera eta Shannon udalerritik 14 kilometro iparraldera dago.
Lagraulet-du-Gers
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 2 zurginak.
2000. urtean Lagraulet-du-Gers udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.160 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
José Félix Lekerika
José Félix Lekerika Erkiza (Bilbo, 1891ko urtarrilaren 30a - ibidem, 1963ko ekainaren 9a) bilbotar diplomatiko eta politikaria izan zen.
Deustuko Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, Juan Tomás Gandariasen eskuetan politikan hasi zen: hasieran maurismoan eta gero talde monarkikoetan.
Gerra Zibila piztu zenean, Falange Españolan sartu zen. Enbaxadore izan zen Frantzian, Estatu Batuetan eta Nazio Batuetan eta baita Kanpoko Harremanetarako ministroa ere.
Association of Tennis Professionals
Gaur egungo sailkapena
2009ko azaroaren 30ean:
2000. urtetik puntu gehien lortutako tenislariak
2000. urtean sailkapeneko puntuazioan izandako aldaketaren ostean, ATP Entry Rankingean puntu gehien lortu duten tenislarien zerrenda.
ATP Entry Rankingean lehen postuan izandako tenislariak
1973. urtean rankineng hasiera izan zenetik, banakakoan lehendabiziko postuan izandako tenislarien zerrenda ageri da azpian.
Batumi
Ekonomia
Itsaso Beltzaren ertzeko petrolio-portu garrantzitsua da. Burdinbideak eta petroliobideak elkartzen dute Batumi Bakurekin. Petrolio-findegia. Zentral elektrikoa. Ontziolak. Janari-industria. Hor bukatzen da Kaukasoa zeharkatzen duen burdinbidea.
Historia
Greziarren eta erromatarren esku egon ondoren, georgiar eta turkiarren arteko gatazka-leku izan zen Batumi (XV-XVIII m.). San Eztebeko itunaren ondorioz (1878), Errusiako koroaren esku geratu zen.
Tangier (Virginia)
Tangier Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Accomack konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lignano
Lignanoak landareen bigarren mailako metabolitoak dira estres egoeren ondorioz edo metabolismo zentralaren ondorio gisa sor daitezkeenak.
Kimikoki substantzia polifenolikoak dira. Substantzia horien oinarrizko egitura bi karbono unitate dira.
Rory Sabbatini
Rory Mario Trevor Sabbatini (Durban, Hego Afrika, ) hegoafrikar-eslovakiar golfari profesionala da. Sei aldiz irabazi du txapelketaren bat PGA Tourrean 2000tik 2011ra, eta 2007ko Masters Txapelketan bigarren geratu zen. 2007 eta 2008 artean 21 astez egon zen munduko top-10ean. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako gizonezkoen golf txapelketan zilarrezko domina lortu zuen.
Sphenomorphus oligolepis
Sphenomorphus oligolepis Sphenomorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Espainiako borboien lehen berrezarkuntzan Euskal Herriko historia atal berri batean sartu zen.
Beauvernois
Biztanleria
2007an Beauvernois udalerrian erroldatutako biztanleak 89 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Behin foruak ezabatu zirenetik, politika egiteko beste modu batera egokitu behar izan zuten euskal herritar politikariek eta modu hori, oinarrian, Espainian egiten zenarekin bat etorri zen. Esan daiteke euskal politika «sukurtsalizatu» edo berdindu egin zela, Espainiakoarekin alderatuta, Europa guztian gauzatu zen berezitasunen galtzearen baitan. Hala ere, sistemako bi talde handienek, kontserbadoreek eta liberalek, ez zuten lortu Euskal Herriaren txertatzerik, eta horrek, Espainiako politika berrezarkuntzazailea euskal lurrean behar bezala ez zilegitzea ekarri zuen ondoriotzat. Nork bere alderdiaren esanei jaramon gutxi eginez, «industriako kapitain» handien artetik sortu ziren, Bizkaian bereziki, sistemako politikariak, batez ere, euren interesek hartara eramanda.
Baina euskal probintzietako dinamika politikoa ez zen homogeneoa izan. Bizkaian -bera zen modernoena- gertatu zen lehia politiko handiena, eta talde berriak plazaratzeko bide eman zuen horrek, hala nola sozialistak eta abertzaleak. Gipuzkoa tradizioaren eta berrikuntzaren artean kokatu zen. Barneko probintzietan aldiz, Araban bezala Nafarroan, indar tradiziozale eta kontserbadoreenek agindu zuten aldi honen amaierara arte. 1876. urteak garrantzi berezia du, bai Espainiako historian, bai Hego Euskal Herrikoan.
Beauvernois
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 61 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Hurrengo berrogeita hamar edo hirurogei urteetan, gutxienez, funtsezko izango ziren hiru gauza gertatu ziren urte hartan. 1876ko uztailaren 2an Konstituzio berri bat onetsi zen, 1931ko errepublika deklaratu zen arte iraungo zuena; konstituzio hori izan zen Errestaurazio deritzan sistema politikoaren lege oinarria. Bestalde, urte horretan bertan bukatu zen azken karlistaldia, eta, garrantzitsuena dena, ezeztatu ziren betiko euskal foruak, uztailaren 21eko legearen bidez.
Beauvernois
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 57 ziren, horien artean 39 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 39 pertsona aktiboetatik 38 lanean zeuden (21 gizon eta 17 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Foruen ezeztatzea
1876. urtea, beraz, mugarri bat da gaur egungo euskal historian, garai hartakoek berek ondo antzeman zuten bezala, oso garbi bereizi baitzituzten foru garaia eta ondoren etorriko zena. 1876ko foruen ezeztatzea euskal probintzietako hiritarrek zituzten zerga eta soldaduska salbuespena deusezeko lehen urratsa izan zen. Azken ondorio gisa, Hegoaldeko euskal probintzietako bizitza politiko, sozial eta ekonomikoaren berdintze bat ere ekarri zuen, Espainiako inguru zabalagoaren baitan.
Aldaketa hori ez zen batere erraza izan, estutasun eta dramatismo handiko uneak izan baitziren. Urte betez, 1877ko udaberria arte, borrokan jardun ziren hainbat lekutan Batzar Nagusietan, Konferentzia probintzialetan, Espainiako Parlamentuan bertan, euskal indar biziak eta erakundeak, bai probintzialak, bai udalekoak, iritzi publikoaren eta espainiar politikarien indarraren kontra eginez, foruen ezeztatzearen eta konstituzioaren arauak, bere eskubide, eta batez ere, bere betebeharrekin, euskal probintzietara zabaltzearen aldeko zirenen kontra alegia. Zehaztugabetasun handiko aldi bat, 1839az gero zirauena, bukatu zen horrekin.
Batetik, Euskal Herriari aplikaturiko konstituzio batasuneko plangintzaren diseinatzailea, Antonio Cánovas del Castillo, sinetsita zegoen handiak zirela euskaldunek izandako autonomiak ekarritako onura eta ontasunak, eta ez arrazoi estrategikoengatik bakarrik, baita arrazoi ideologikoengatik ere. XIX. mendeko foruzaleek historia arrazoietan oinarritzen zituzten euskal askatasunak, eta Cánovas, horretan, bat zetorren foruzaleekin; izan ere, dotrinazalea zenez, ez zuen pentsatzen nazio burujabetasuna eta konstituzioa zirenik sistema politiko baten funtsa; aitzitik, baziren haren ustez beste errealitate batzuk, haien aurreko zirenak, edota, euskaldunen kasuan, bazen historian zehar pribilejio batzuen etenik gabeko jarraitasuna. Azken finean, kontserbadorea baitzen, desberdintasunaren printzipioa, kasu honetan lurralde desberdintasunarena, ez zitzaion Cánovasi arrotza gertatzen; era berean, bazuen aurreko espainiar moderatuen antzik, haiek ere beren ideia politikoak ezin hobeto islatuak ikusten baitzituzten foruetan: teoriazko berdintasuna eta egitura oligarkiko bat adostea posible egiten zuen sistema bat zen, eta kontraesan horrek ez zuen auzitan jartzen foru sistemak gizartean zuen zilegitasun sakona.
Beste alde batetik, epe laburragoko edo unean uneko politikari dagokionez, praktiko izatea zen Cánovasen ezaugarri nagusietako bat, egingarriaren aldeko baitzen.
Baina, horrez gainera, ondo asko zekien ezin zirela euskaldunak Espainiako konstituzioaren prozesuan indarrez txertatu; eta bazekien, halaber, euskal erakundeen hasierako jarrera zorrotzak ipinitako oztopoak gainditu beharko zituela, eta euskal aliatuak beharko zituela etorkizunean.
"Dena ala ezer ez" politika harekin, Sagarminagak, alde batetik, prozedura estrategiko bat adierazten zuen ezeztatze legea inola ere ez negoziatzea, baina, beste alde batetik, Euskal Herriko lege oinarriak foruaren jarraipena izan behar zuela ere adierazten zuen, alegia, lege oinarri horrek inola ere ezin zuela izan (etorkizunean) administrazioa deszentralizatzeko bide bat; izan ere, deszentralizazio hark abantaila handiak izan bazitzakeen ere, euskal tradizioari arrotz gertatzen zitzaion oinarri bat zuen, alegia, Espainiako konstituzioa.
Istilu eta erresistentzia horren emaitza, eta Cánovasen trebezia pragmatikoarena, garrantzi handiko berezitasunak ezaugarri zituen foruen ezeztatze bat izan zen: hala, Kontzertu Ekonomikoak, euskal probintziei eta haien erakundeei, diputazioei, Espainiako gainerako lekuek ez zituzten ahalmenak eman zizkietenak, zergak bildu, gastatu eta erabiltzeari zegokionez; probintzia mailako autogobernu ahalmena, alderdi fiskal eta ekonomikoetatik hasi eta administrazio mailan ere antzematen zena, jarduteko askatasun handia zuten probintziako kudeatzaileen mesedetan; probintziaren erakunde mailako diseinu berezi bat, Batzar Orokorrak baztertzen zituena, baina diputazioei aginpide absolutua ematen ziena, hain ahalmen zabalak izanik oso menderakaitzak gertatzen zirela horri esker. Hala bada, aipatu diren arrazoiak zirela-eta, zerga eta administrazio autogobernuko egoera bat ekarri zien euskal diputazioei foruen ezeztatzeak, eta, hala, Euskal Herriko indar politiko eta ekonomikoek asko estimatzen zuten aginpide tresna bihurtu ziren diputazioak.
Nafarroan oso bestelakoak ziren gauzak.
Han, Nafarroako Lege Hitzartuak (1841) Ley Paccionada deitu zenak, izen oso egokia izan ez arren, foruen auzia amaiarazi zuen Lehen Karlistaldiaren amaieran; lege haren bidez, koroari ordaindu beharreko zerga sistema, gerora Kontzertuekin beste hiru probintziek ezarri zutenaren pare jarri zen, eta probintzia autonomia maila ere 1878tik aurrera Hegoaldeko beste euskal lurraldeek izango zutenaren antzekoa zeukan. Horregatik, 1876ko gerra ondorengo egoera ez zen bizi izan modu berean Nafarroan, 1841eko abuztuaren 16ko legearen berriztapena negoziatu besterik ez baitzen egin han, eta hitzarmen bat izenpetu (Tejada-Valdosera izenekoa, 1877ko otsailekoa), probintziak ordaindu beharreko zergak finkatzen zituena.
Politika homologazioa eta desberdintasunak
Baina 1876an gertaturiko aldaketak ez ziren aipatu direnak bakarrik izan. Esan da lehen zeinen handia izan zen garai hartakoentzat urte haren eragina. Belaunaldi oso bat, bai politikan, bai gizartean, XX. mendearen lehen urteetan oraindik ere bizirik zena, markatu zuen foruen ezeztatzetzat ulertzen zuten gertaera hark; izan ordea, ezeztatzea baino askoz gehiago zen, errotik aldatu baitzituen hiritarren esku hartze publikoa gertatzen ziren espazioak. Izan ere, urte hori arte gutxi gorabehera, Hego Euskal Herrian, baina baita handik kanpora ere, udala zen, edo gehienera jota probintzia, oinarrizko dimentsioa, gizartearena nahiz politikoa. Oso jende kopuru mugatu baten baitan egiten zen agintarien izendatzea edo hautatzea, kooptazio sistemaz ia, lekuan lekuko eliteen artean. Elite horiek defenditzen zuten huraxe zen, gizartearen ustez, guztien ongia, baita eliteetako kideak, izenez, kontrako alderdikoak baziren ere.
1876aren ondoren aldatu egin zen egoera triste hori. Lehenbizi, espainiar politika, udalaren edo probintziaren mugak gainditzen zituen politika gisa ulertua, bere alderdi nazionalekin, interes zabalagoekin, eta abar, hasi zitzaion gaineratzen aurreko politika foralari; politika foralak, baztertu gabe ere, "kanpoko harreman" moduan ikusten zituen Madrilekiko harremanak, ez Espainiako beste lurraldeekin, baldintza berdinetan, gobernuaren edo erakundeen aurrean eztabaidan jarduteko gertaleku gisa.
Bigarren, alderdi politikoak hasi ziren bideratzen udaleko, probintziako politikarien hautapena, edo are kargu orokorragoena (diputatuak, senatariak), eta horrek bertan behera utzi zituen bi arau: aurrena, alderdiek defenditzen zituzten interes desberdinek auzitan jartzen zuten interes orokor bakar bat izatea, eta, bestalde, ustezko interes orokor bakar hori berriz ere zalantzan jartzen zuten politika modu berriaren ondorioz sorturiko liskar pertsonal eta taldekoek.
Jende haren artean nagusitu zen sentimendu mitifikatzailean, 1876 aurretiko foru garaiak bertutea besterik ez zeukan, bizimodu publikoa antolatzeari zegokionez; foruak ezeztatuta, borroka besterik ez zegoen, desagertzen ari ziren gizalegezko jokamoldeak (beti ere XIX. mendeko ikusmoldean), sasi interesak zabaltzen, gehienen onura pertsona baten edo taldearen onuraren mende jartzen zuen garaia baitzen, erdipurdiko kargu-goseen garaia.
Euskal politika gero eta espainolagoa ari zen bihurtzen, Madril aldera gehiago begiratzen hasi zen, eta Espainia osoari zegozkion eskema eta egitura orokorrak bere baitan berregiten. Estatu osoan jarduten ziren alderdi politikoak hasi ziren Euskal Herrian ere zabaltzen, desberdintasun garrantzitsuekin halere, orain ikusiko den bezala. Espazio batean zein bestean, gero eta orokorragoak ari ziren bihurtzen bizitza publikoa mugiarazten zuten arazoak.
Prozesu bikoitz baten aurrean gaude: politika modu batzuk politika zentralaren luzapen bilakatzen dira pixkana-pixkana, eta nazio mailako antolamendu luze bat hasten da. Euskal Herrian ez zen beti ondo ikusia izan prozesu hori.
Gehiago iraun zuten, XX. mendean ondo aurrera arte, euskal politika markatu zuten bi auzik: diskurtso forala eta erlijioaren defentsa. Lehenak indarra galdu zuen pixkana-pixkana; orokorrean aipatzen zen, eta, era horretan, esanahia galdu zuen.
Euskal talde politiko guztiek, egunkari guztiek, foralak zirela esan ohi zuten behin eta berriz, eta hori, barneko arrazoi zilegiztatzaile izan bazitekeen ere, azkenean ez taldeak identifikatzeko ez bereizteko ahalmenik ez zuen elementua bihurtu zuen. Horrez gainera, Javier Corcuerak bere garaian adierazi zuen bezala, foruen eskaera nahierara erabili zuten alderdiek, eta bidean galdu egin zen foruen izaeraren definizio zehatz, komun eta bateragarria. Foraltasunari buruz baino areago, metaforaltasun batez hitz egin beharko genuke. Erlijioak, ordea, ez zuen ezertxo ere galdu bere indar mugiarazletik, batez ere gutxien modernizaturiko lekuetan, XX. mendearen hasieran, Canalejasen proiektuen kontrako manifestazioetan, ondo asko ikusi zen bezala; horren ondorioz, gainera, eskuineranzko joera hartu zuen politikak euskal udal eta probintzia batzuetan.
Nolanahi ere, ezaugarri bereizleek ematen zioten herri izaeraren ideiak indarrez iraun zuen Hego Euskal Herrian, Espainiako gainerakoak ez bezalakoa zen leku baten ezaugarri gisa. Hala, 1895ean alderdi erabat nazionalista bat agertu izanaz gainera, izan ziren ikusmolde hori ez zela galdu adierazten duten estutasun uneak. 1893 eta 1894 artean istilu larriak izan ziren, Gamazada zela-eta. Espainiako Finantza ministroa, Germán Gamazo, murrizten saiatu zen Nafarroak zerga kontutan zuen autonomia, 1841eko Aldakuntza Legean hitz hartua; ahalegin horren kontrako erreakzioa oso handia izan zen, oso manifestazio jendetsuak egin baitziren, eta probintziaren erregimen bereziaren alde aho batez mintzatu ziren erakundeak eta prentsa. Hurrengo ministroak, Amós Salvadorrek, bere aurrekoaren bideari jarraitu nahi izan zion, eta, hala, hirietan haren kontrako ekintzak egiten jarraitu zuten; ekintza haien erakusgarri da herri harpidetza bidez eraikitako Foruen monumentua (Iruñeko erdi-erdian dago gaur egun oraindik). Nafarroatik kanpora ere izan zen protestarik, foruen defentsaren auzia beste askorekin nahastu zelarik. Hala, 1893ko abuztuaren 7an, protesta saioak izan ziren Gasteizen Kapitaintza Nagusiaren egoitza Burgosa eraman nahi zelako; desegokia zen erabaki hori ordurako jada hirugarren sektorearen aldera egiten zuen hiri batentzat (zentzu horretan, gudaroste ugari batek sorrarazten zituen baliabideetatik bizi zen nagusiki Gasteiz); Biasterin hildako bat izan zen abuztuaren 22an, foruak eta kontsumoko zergen kontrako protesta nahastu ziren bat-bateko matxinada batean; eta beste leku batzuetan ere izan ziren istiluak, hala Gernikan (Sanrokada deritzana), Bilbon eta Donostian (hiru hildako abuztuaren 27an), 1894ko kontzertu ekonomikoa berriztatzearen, gobernu liberala ukatzearen eta Guardia Zibilaren zapalkuntza gogorraren inguruko errebindikaziozko giro batean. Hamar urte geroago, 1904 eta 1906 artean, eta Kontzertuaren hurrengo negoziazioaren berotasunean, foruen aldeko hitzaldiak eta euskal probintzien interes komunen aldekoak hasi ziren berriz, orduko hartan protestarik izan ez bazen ere, Gipuzkoan eta Bizkaian izan ezik (Liga Foral Autonomista-ren hautagai zerrendetan).
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Alderdi dinastiazaleak, liberala eta kontserbadorea, lekuan lekuko jauntxoek osatuak ziren; beren ideologia bereko prentsa bitartekoren bat izaten zuten, indar bizi gehienak beren ingurura biltzeko gauza izaten ziren, eta loturaren bat izaten zuten, pertsonala eta interesena, ideologiazkoa baino areago, Madrilgo goi mailako politikariren batekin. Hauteskundeak baino aste batzuk lehenago elkartzen ziren beren hautagaiak izendatu eta hauteskunde kanpaina apalak egiteko (eta, bide batez, esan dezagun berandu samar arte hautagaiak berak ordaindu ohi zuela kanpaina). Zerikusirik batere ez zuten beraz egungo alderdien makineria eta burokraziekin, masak mugiarazteko duten ahalmenarekin eta hauteskunde garaitik kanpora jardutearekin, edota gaur egun, eta duela hamarraldi batzuetatik hona, alderdi politiko esapideaz ulertzen dugun ezerekin.
Ez alderdi bat ez bestea hutsetik sortuak ez baziren ere, eta lehentxeago, XIX. mendearen erdialdean, moderatuek eta progresistek egindako ibilbidearekin zerikusi zuzena zuten arren, Sei Urtekoen esperientziak beren ideologia ezaugarriak eta beren alderdien osaera berriz adieraztera behartu zituen. Hala, 1876an hasi ziren, baita Euskal Herrian ere, kontserbadoreak eta liberal-fusionistak hauteskundeetarako prestatzen, hurrenez hurren, Cánovas eta Sagasta zirela buru. Baina prozesu hori oso baldintza kaskarretan gertatu zen Euskal Herrian.
Hala, Gipuzkoan eta Araban liberalak ez ziren 1887 edo 1888 arte elkartu, eta beste hainbeste gertatuko zen kontserbadoreekin.
Aipagarria da Araban esaterako 1910 arte ez zela osatu Alderdi Kontserbadorea.
Bizkorrago ibili ziren bizkaitarrak; 1881ean jada, Eduardo Victoria de Lezearen zuzendaritzapean, liberal deitura hartu eta birmoldatu egin zuten alderdia. Liberalak era guztietako hauteskundeetan nagusi izan ziren hurrengo hamarraldian. Nolanahi ere, bizkaitar liberal haien ideologia, 1891n oraindik ideia liberalak eta foruzaleak, biak bateratzen zituena, beste euskal probintzietakoa baino epelagoa eta aitzakiazkoagoa izan zen, tradizionalistak menderatuta nagusitasuna lortzeko gai izan baitziren; alabaina, karlismoaren kontrako izateak markatu zituen gipuzkoarrak eta arabarrak, ia beste garai batekoak balira bezala, eta horrek ideologia sakontzera bultzatu zituen.1876 ondoren izan zen politikaren berregituratzean, funtsezko faktorea izan zen politikara eta hauteskundeetara itzuli zenean karlismoak erakutsi zuen indarra.
Maila askotan agertu zuen karlismoak zer-nolako ahalmena zuen erakunde guztietan -1883 eta 1887 artean udala gobernatu zuen Gasteizen-, eta zein oinarri zabala zuen gizartean, ez nekazari giroetan bakarrik gehiengo erlatiboa zuen Araba eta Gipuzkoako diputazioetan, eta ordezkaritza garrantzitsua zuen Bizkaikoan. Karlismoaren indar horrek beste taldeak mugiarazi zituen, eta baita gobernua bera ere; hala, handik aurrera itunak egiten hasi ziren -funts handirik gabeak- karlistei aurre egiteko. Horren ondorioak berehala etorri ziren, karlista-antikarlista, liberal-tradizionalista kontrakotasuna izan zen egituraketa politikoaren oinarria, eta horrek, bere aldetik, bestelako ondorioak ekarriko zituen: lehenbizi, liberalen ligak oso makalak gertatu ziren, joera askotako kideak biltzen baitzituzten, mutur batekoak zein bestekoak, kontserbadoreak zein errepublikarrak; baina, bestalde, karlista ez ziren alderdiek zailtasun handiak izan zituzten beren eduki ideologiko eta politiko propioak agertzeko, beste taldeekin nahastuta joan behar baitzuten, eta hori oztopo handia gertatu zitzaien benetako alternatiba izateko prestatu ahal izateko.
Era horretan, gizonezkoen sufragio unibertsala onartu zenean (1891), gauzak ez ziren askorik aldatuko, eta oinarri herritarrena zuten taldeek, karlistek eta errepublikarrek, alderdi gisa existitzen ez ziren, eta gizarte oinarri sendorik ere ez zuten dinastia taldeekin jarraituko zuten topo egiten. Horrez gainera, aukera dinastikoek Euskal Herrian zuten itzalak indarra galdu zuten, hainbat arrazoi zirela medio: aurrena, kontserbadoreek, beren buruzagi Cánovasen jarduna zela-eta, prestigioa galdu zutelako, hari leporatzen baitzioten foruen ezeztapenaren erantzukizuna; gero, beste alderdi dinastikoa, Sagastaren alderdi liberal-fusionista, herriak oso gaizki hartu zituen eginkizunetan sartu zelako: hala Gasteizko Kapitaintza Nagusia Burgosa eraman izana, edota Nafarroan Gamazadaren inguruan aipaturiko liskarrak, edota beste herrietan gertatutakoak, Biasterin, Donostian eta Bilbon.
Beauvernois
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Beauvernois udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 356 hektarea erabiltzen.
Cessenon-sur-Orb
Cessenon-sur-Orb Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Yunnanilus paludosus
Yunnanilus paludosus Yunnanilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Manganoeudialita
Manganoeudialita silikato motako minerala da eta eudialyte taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Manganoeudialita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.
Beauvernois
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cessenon-sur-Orb
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Damalisko
Damalisko Damaliscus generoko animalien izen arrunta da. Artiodaktiloen barruko Alcelaphinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta daude. Hegoaldeko eta erdialdeko Afrikan bizi dira.
Fessenden (Ipar Dakota)
Fessenden Ipar Dakotako hiri bat da. Wells konderrian kokatua dago. 2010ean 479 biztanle zituen, 1.17 kilometro koadrotan banatuta.
Cessenon-sur-Orb
Etxebizitza
2007an 1.200 etxebizitza zeuden, 855 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 257 bigarren erresidentzia ziren eta 88 hutsik zeuden. 1.087 etxeak ziren eta 104 apartamentuak ziren. 855 etxebizitza nagusietatik 658 bere jabearen bizilekua ziren, 161 alokairuan okupaturik zeuden eta 36 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 35 etxek bi zituzten, 194 etxek hiru zituzten, 299 etxek lau zituzten eta 326 etxek bost zituzten. 581 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 407 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 288 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Damalisko
Espezieak
Damaliscus generoak honako espezieak ditu:
Cessenon-sur-Orb
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.081 ziren, horien artean 721 aktiboak ziren eta 360 inaktiboak ziren. 721 pertsona aktiboetatik 620 lanean zeuden (330 gizon eta 290 emakume) eta 99 langabezian zeuden (44 gizon eta 55 emakume). 360 pertsona inaktiboetatik 147 erretiraturik zeuden, 76 ikasten zeuden eta 137 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cessenon-sur-Orb udalerrian 897 unitate fiskal zeuden, 1.997 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.404 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 119 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 23 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 23 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Cessenon-sur-Orb udalerrian 138 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Alto Biobío
Alto Biobío Txileko erdialdeko komuna bat da. Biobío eskualdeko izen bereko probintzian dago. 2002ko erroldan, 9.383 biztanle zituen.
Cessenon-sur-Orb
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Cessenon-sur-Orb udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 137 ikaslekin.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Zeren, 1891tik aurrera, Bizkaian batez ere, baina ez han bakarrik, ekonomiako buruzagi nagusiak berak izan baitziren alderdi dinastiazaleen politikaren protagonista.
Ille eta Vilaine
Ille eta Vilaine (frantsesez eta ofizialki Ille-et-Vilaine; bretainieraz Il-ha-Gwilen) Bretainia ekialdeko lurraldea da eta Frantziako 35. departamentua. Prefektura Rennesen dago. 6.775 km²-ko azalera dauka eta 903.400 biztanle (133 biz./km², 2003).
Mikel Laskurain
Mikel Laskurain (Bergara, Gipuzkoa, 1965eko apirilaren 27a) gipuzkoar aktorea da.
Ille eta Vilaine
Geografia
Mugakideak hauxek ditu: iparraldean Mantxa (50. departamentua), ekialdean Mayenne (53.), mendebaldean Côtes-d'Armor (22.) eta Morbihan (56.) eta hegoaldean Loira Atlantikoa (44.)
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Nahiz eta txandakatze sistemak behar bezalako eraginkortasunik izan ez Euskal Herrian, horrek ez du esan nahi dinastiazaleen edo erregimenaren kontrako ziren pertsonen edo taldeen esku zegoenik euskal politika. Euskal Herrian, lehen adierazi denez, talde haiek ez baitzuten zilegitasunik, pertsona nahiz interes taldeak nagusitu ziren, Madrilgo aginduei buruz askatasun osoz, edo askatasun handiz, jarduten zutela.
Ille eta Vilaine
Geografia
Izenak erakusten duen bezala bi ibai handiren arroak hartzen ditu, Ille eta Vilaine, biek Rennes hiriburuan egiten dute bat.
Historia
Frantziako Iraultzaren ondoren eratu zen 1790ko martxoaren 4an, Bretainiako hiri handiena zen Rennes-en inguruko lurrak batuz, garai bateko Bro Roazhon, Bro Sant Malou eta Bro Zol lurralde historikoen zatirik handienak batuz.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Hala, Santillanako markesa Zumaian, Urquijotarrak Amurrion, Gandariastarrak Gernikan, Txabarri Balmasedan, Casa de Torreko markesa Durangon. Denak ziren dinastiazale oinarrian, baina ez inongo erakunde dinastikokoak, ezta alderdi dinastikokoak ere. Kazikeen mekanismoak erabiliz eta boto ustelaren bidez aukeratzen zituzten denak, edota herriko talde eragileen baitako kooptazio prozesu batean oinarrituta.
Ille eta Vilaine
Hiri nagusiak
Hona hemen Ille eta Vilaine departamenduko hiri nagusien zerrenda, 2013ko erroldako datuen arabera ordenatua:
Gaixotasun neurodegeneratibo
Gaixotasun neurodegeneratibo desordena kognitiboen genero bat biltzen duen gaixotasun mota bat estaltzen duen termino bat da. Nahasmendu kognitibo horiek zelulen heriotza-prozesuak areagotzearen ondorio dira, neuronen kopurua murriztuz eta jokabidean aldaketak sorraraziz.
Ille eta Vilaine
Kirolak
Departamenduko kirol talde arrakastatsuena Stade Rennais futbol taldea da. Frantziako bi Liga eta bi Kopa irabzi ditu.
Cessenon-sur-Orb
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Gero eta gehiago, herrian oinarritutako alderdiei kontrajarriko zitzaizkien sistema horiek, harik eta elite zaharrek beren estrategia eta antolatzeko era, eta politikaren pertzepzio praktikoa, aldatu behar izan zuten arte.
Kanptotekina
Kanptotekina farmako zitotoxikoa da, eta zenbait tumore gaiztoren (biriketako minbizia, koloneko minbizia eta bularreko minbizia barne) gaineko propietate antiugaltzaileak ditu.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Beste aldean, gobernuko txandan sartzen ez ziren alderdien artean, karlismoak, Euskal Herrian indar handia eta oinarri zabala izan arren, gero eta arazo gehiago zuen udal mailako barne eztabaidak zirela-eta; ideologiarekin zerikusi gehiago zuten eztabaidak ere izan zituen, karlismoa banarazi zutenak: integristen haustura 1888an, Euskal Herrian oihartzun handia izan zuena.
Kanptotekina
1958an isolatu zuten lehen aldiz M.E. Wallek eta M.C. Wanik, minbizien aurkako propietateak zituzten produktu naturalak sistematikoki aztertzen zituzten bitartean. 1966an, haren egitura kimikoa zehaztu zen. Camptotheca acuminata jatorri txinatarreko zuhaitzaren azaletik eta hostoetatik lortzen da, eta I. entzima topoisomerasaren inhibizioak eragiten du.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Ramón Nocedal izan zen hausturaren eragile; arazo nagusia zen karlismo ofizialak gero eta gehiago egiten zuela antiliberalismo baten aldera, bigarren mailan utzita besteentzat bandera nagusia zena, alegia, erlijioa eta foruak. Integristek garai hartako politikan parte hartu nahi zuten, ahalik eta tresna gehien erabiliz, beren sineste tradizionalista sakona galdu gabe hala ere. Karlistak ez bezala, integristak -batez ere eliz jendea, jesuitak eta karmeldarrak, zutela atzetik, eta zenbait intelektual eta kazetari-, gogor jardun ziren erlijioaren defentsan, eta gero eta bizkorrago modernoagotzen eta sekulartzen ari zen gizarte hura salatzen.
Le Mesnil-Théribus
Le Mesnil-Théribus Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Mesnil-Théribus udalerrian erroldatutako biztanleak 783 ziren. Familiak 253 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 137 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 290 etxebizitza zeuden, 259 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 286 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 259 etxebizitza nagusietatik 223 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 223 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 109 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 138 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 511 ziren, horien artean 392 aktiboak ziren eta 119 inaktiboak ziren. 392 pertsona aktiboetatik 362 lanean zeuden (204 gizon eta 158 emakume) eta 29 langabezian zeuden (12 gizon eta 17 emakume). 119 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 43 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Mesnil-Théribus udalerrian 270 unitate fiskal zeuden, 826 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.981 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 26 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 10 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria eta 1 eraikuntza enpresa.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Errestaurazioko txandakatzearekin zerikusirik gabeko politika
Nolabait esateko, Errepublikaren ideia ez zen aski hain esparru politiko zabala bateratzeko.
Le Mesnil-Théribus
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Mesnil-Théribus udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Bizkaiko modernotasuna eta beste probintzietako jarraitasuna
Gizartean azaleratzen ari ziren ekonomia eta gizarte aldaketen errealitateak eta bultzadak mugatu zuten euskal politika.
1890eko hamarralditik aurrera hasi ziren finkatzen Bizkaiko industrializazioak sorrarazitako talde berrien ordezkari ziren indar politikoak. Hiru izan ziren nagusiak: monarkikoak, sozialistak eta nazionalistak. Bizkaian agertu ziren aurrenekoz -urteetako aldearekin gainera-, hantxe izan baitziren gizarte aldaketa garrantzitsuenak. Aitzitik, askoz ere geroago agertu ziren beste probintzietan sozialistak eta nazionalistak, haietan ez baitzen halako aldaketarik gertatu, ez talde berriak oldeka ekarriko zituztenak (langileak), ez gizartearen parte baten defentsa mekanismoen adierazpen zirenak (nazionalistak).
Framura
Framura Italiako udalerri bat da. La Speziako probintzian kokatuta dago, Liguria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Bizkaiko modernotasuna eta beste probintzietako jarraitasuna
Berehala antzeman zen Bizkaian politika aldaketa. 1891ko hauteskundeen ondoren, mea eta fabrika ustiaketarekin ikaragarri aberasten ari zen talde indartsu bat agertu zen. Lehengo Batzorde Liberala eta gainerako indar politikoak bazterturik geratu ziren politika egiteko molde berriarekin, ekonomiagatiko bezerian -begirunezko harremanetan edota hautagaiek gizartean izan zezaketen eraginean baino areago, lotura pertsonaletan, xehetasun haiek etorkizunerako galduko ez baziren ere- oinarritzen zen joera batekin alegia. Joera berri horren buru nagusiak bizkaitar kapitalista garrantzitsuenak ziren: Benigno eta Víctor Txabarri, Martínez Rivas, Gandarias, Aznar, Allende, Urkixo Ibarra, Martínez Rodas, Casa Torreko markesa, José Ancillona, Federico Etxebarria. 1897 beste urte esanguratsu bat da buruzagi talde berri honen sorreran, eta Bizkaian politika egiteko molde berrian. Izan ere, urte horretan, talde horretako buru adierazgarrienak, Víctor Txabarrik, Unión Liberal antolatu zuen, La Piña izenaz ezagunagoa, ideiak ez ezik interesak biltzen zituen taldea, hauteskundeei begira bizkaitar oligarkiako kideen arteko liskarrak baretzeko helburua zuena (beharrezko ez zirelakoan, eta oso garestiak gainera ekonomiaren aldetik). Talde horrek, de facto, 1903 arte iraun zuen, eta gerora politika egoera zaildu bazen ere, La Piñako gizonak hautetsi izaten jarraitu zuten, eta, aldi batez, haien hautespen prozedurak erabili ziren.
Le Mesnil-Théribus
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Bizkaiko modernotasuna eta beste probintzietako jarraitasuna
Horrez gainera, interesak ideiei nagusitu baitzitzaizkien La Piña, gehienera ere, protekzionista zen ekonomiaren alorrean, eta, horregatik, kontserbadoreen alde agertu zen, 1890. urte inguruan kontserbadoreek protekzionismorantz jo zutenean, eta, nagusitasunean baino areago, nagusikerian oinarritzen baitzen aginpidea, bizkaitar gizarteko talde askok ezin zuten hartan ordezkari egokirik aurkitu. Hala, langileak eta erdi mailako klaseak, politikan gero eta gehiago mugitzen zirenak, La Piñatik urruntzen eta haren kontra jartzen hasi ziren XX. mende hasieran, batez ere hiriguneetan; horrek adierazten du, besteak beste, zergatik hasi zen hura lehengo protagonismoa galtzen eta bestelako ekimenei lekua uzten. Kontuan hartu behar da bestalde Víctor Txabarri, taldearen buruzagi nagusia, gazterik hil zela, 1900ean.
Framura
Mugakideak
Framurak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Espainiako borboien berrezarkuntza Euskal Herrian
Bizkaiko modernotasuna eta beste probintzietako jarraitasuna
Horren ondorioz, hogei urtez ia, XIX. mendearen azken hamarraldiaren eta XX.aren lehenaren artean, oligarka bakoitza zein bere barrutiko nagusi zen, barrutia guztiz bere mendeko bihurtu arte; eta, esango dugu berriz ere, alderdi eta txandetatik erabat aparte. Hala, Casa Torreko markesa, Txabarriren koinatua, etengabe atera zen diputatu Durangotik 1891 eta 1910 artean, salbuespen bakarrarekin (1898), eta, gehienetan, inolako kontrakorik gabe; Juan Tomás Gandarias nagusi izan zen Gernikan 1896tik 1914 arte, hura ere oposiziorik gabe ia; José Acillona katolikoak gauza bera egin zuen Markinan 1903tik 1916ra, Plácido Allende kontserbadorearen ibilbideari jarraiki (1903an Acillonak Allende garaitu zuen, aurreko hiru hauteskundeetan, 1898 ezkero, Allende irabazle izan ondoren); Benigno Txabarri Balmasedako barrutiaren ordezkari izan zen 1893 eta 1907 artean, eta haren ondoren José María Txabarri etorri zen, 1916 arte; Barakaldon, Ramón eta Fernando Ybarra izan ziren hurrenez hurren diputatu, Bizkaiko Labe Garaietako familia nagusikoak, babes mota klasikoago bat erabili zutenak (enpresarekin zerikusia zuten mesede, lanpostu edo kontratuak, zuzeneko boto erostea baino). Hain zuzen ere, Ybarratarren aldetik sortuko ziren lehen disidentziak talde nagusiaren baitan, 1903tik aurrera, eta ez da harritzekoa, La Piñako gune nagusiaren kontra sortu baitziren (Txabarri, Allende eta Martínez Rivasek osatzen zuten gune hori).
Bilbon, azkenik, zailagoa zen barrutiaren jabe bat finkatzea. Gainerakoan, ikaragarrizko boto pilak erosi izan ziren, oso berandu arte -gutxienez, 1905eko lehen hauteskunde "garbiak" arte-, eta eguneroko gauza izaten ziren talde arteko konponketak.
1905 arte ez ziren hasi hauteskundeetako emaitzak sektore politiko desberdinen errealitatea eta gizarte pisua adierazten.
Barrutia menderatzeko zailtasunak azaltzen ditu orain diputatuen aldaketak: Lezearen garaipena, 1891n, liberal-foruzaleen garaia bukarazi zuena; Solaegi, izenez errepublikarra, baina izatez Txabarriren hautagaia; Martínez Rivas industria gizona, 1894an botoak erosten 40.000 duro gastatu zituena, eta beste hainbeste egin zuena 1989ko hauteskundeetan; Federico Etxebarria errepublikarra eta Tomás Zubiria kontserbadorea hurrengo hauteskundeetan atera ziren, antzeko prozedurekin; José María Urkixo Ybarrak, Adolforen anaiak (diputatu Barakaldotik 1896an, eta Bizkaiko Diputazioko lehendakari) 1903an monarkiko, katoliko, autonomiazale eta baita nazionalisten botoak ere bildu zituen (1901 ezkero bere egunkarian, La Gaceta del Norten, ageri zen eskuin katolikoa bateratzeko saioa azpimarratuz era horretan); Solaegi errepublikarrak hauteskunde "garbiak" irabazi zituen 1907an, Pablo Iglesias sozialistaren kontra (3.922 boto batak eta 3.104 besteak); Fernando Ybarrak, Bizkaiko Alderdi Kontserbadorearen buruzagi eta sortzaileak (alderdi maurista zen), katolikoen eta euskal nazionalisten parte baten laguntzarekin irabazi zuen 1907an; 1910etik aurrera, Horacio Etxebarrieta errepublikarrak Ramón de la Sota nazionalistarekin batera, politikan dinastiazale ez zen enpresari handiaren salbuespenezko eredua, eta, 1918tik aurrera, Indalecio Prieto sozialistak, garbi adierazi zuten beren emaitzekin, aliantza errepublikar-sozialistak Bizkaiko hiriburuan zuen indarra.