cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jevišovka
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1200 urtean egin zen.
Gartzia Semenoitz Iruñekoa
Gartzia Semenoitz —Garsea Scemenonis— (835-882) IX. mendeko Iruñeko erregeorde edo erregekidea izan zen.
Biografia
Nafarroako Pirinioetan jaio zen, non bere familiak lurraldeak zituen.
Ximeno leinuko euskaldunak, antza denez, Arista leinuak kontrolatzen zuen beste Iruñeko Erresumaren zatia zuen kontrolpean. Itxuraz Gartzia bere aitaren oinordekoa izan zen Gartzia Enekoitzen erreinualdian. Horrexegatik, Rodako kodexean Iruñeko "beste zatiren" buruzagitzat hartzen dute.
Gartzia Enekoitz 870ean hil eta gero, haren seme eta oinordeko Orti Gartzeitz Kordoban preso zegoela, Gartzia Semenoitz eztabaidagabeko erregeorde bihurtu zen 882an Oibarko setioan hil zen arte. Hala ere, badaude agiriak Gartzia Enekoitz artean bizirik zegoela semea 880an itzuli zenean azaltzen dutenak, eta litekeena da 882ko guduan hil zen erregea Gartzia Ximenitz izatea. Izan ere, ez daude Gartzia Semenoitzek inoiz Iruñeko Erresuma osoko gobernuan parte hartzen zuten agiriak.
Ezkontzak eta seme-alabak
Gartzia Semenoitzek lehendabizikoz Oneka "Zangozako matxinoa" ezkondu eta bi seme-alaba izan zituzten:
Bigarrenez Raimundo I.a Ribagorza eta Pallarskoaren alaba Dadildis ezkondu eta seme bi izan zituzten:
Joachim Camerarius
Joachim Camerarius nagusia, alemanez Joachim Kammermeister (Bamberg, Alemania, 1500eko apirilaren 12a - Leipzig, Alemania, 1574ko apirilaren 17a), Alemaniako humanista izan zen.
Biografia
Augsburgoko Aitorpena prestatu zuen Melanchthon luteranoarekin batera (1530). Leipzigeko Unibertsitateko zuzendaria izan zen luzaroan, eta alferrik saiatu zen Frantzisko I.a erregearekin (1535) eta Maximiliano II.a Germaniako enperadorearekin (1568) eliza katolikoa eta protestantea bateratzen.
Rombiolo
Rombiolo Italiako udalerri bat da. Vibo Valentiako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rombiolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anhinga anhinga
Anhinga anhinga Anhinga generoko animalia da. Hegaztien barruko Anhingidae familian sailkatua dago.
2035
2035a astelehenez hasitako urte arrunta izango da.
Jezbořice
Jezbořice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 380 biztanle ditu eta 4,36 kilometro koadroko azalera. Pardubiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1374 urtean egin zen.
Bizikleta-euskarri
Bizikleta-euskarria edo bizikleta-eramatekoa bizikletak garraiatzeko automobil edo autobus batean atxikitako gailu bat da.
Aguraingo harresia
Aguraingo harresiak Agurain herria inguratu zuen Erdi Aroan, eta haren aztarnak eta formak ebidenteak diren arren perimetro osoan, izatez defentsa elementu berezkoak gorde dira herriko bi eliza gotortuetan, San Juan elizaren inguruan hegoaldean, eta Santa Maria elizarenean, iparraldean. Puntu horiez gain, ekialdean hormatal luze bat gorde da dorrez zedarritua, kalitate handikoi eraikuntza gotikokoa.
Egoera 21. mendean
Harresiaren gainean eraikinak sortu izan dira (elizen egiturak, etxebizitzak, San Pedro konbentua) eta galdu egin dira herriak zituen zazpi ateak. Ate nagusiak iparraldeko eta hegoaldekoak ziren. Beste ate batzuen oroitzapena gordetzen da herrigune historikorako sarbideak direlako gaur egunean ere, hala nola Andriturriko ataria, edo Ataritxoa esaten zaiona. Azken honetan bada arku bidezko atari bat berregina gaur egunean: Ataritxo edo Arrameleko ate honek Arramel edo juduen auzora ematen zuen.
Herrian 1564. izandako suteak, eta ondorengo berreraikuntzek berregin egin zuren Erdi Aroko morfologia, eta orduan galdu ziren harresiaren ezaugarri asko.
San Calogero
San Calogero Italiako udalerri bat da. Vibo Valentiako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
San Calogerok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Villers-le-Sec (Saona Garaia)
Villers-le-Sec Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-le-Sec udalerrian erroldatutako biztanleak 530 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 222 etxebizitza zeuden, 209 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 213 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 209 etxebizitza nagusietatik 189 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 182 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 133 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 367 ziren, horien artean 282 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 282 pertsona aktiboetatik 274 lanean zeuden (143 gizon eta 131 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Waterford konderria
Waterford konderria (gaeleraz Contae Phort Láirge) Irlandako hegoaldean dago kokatuta, Munsterreko probintzian. 1.857 km2-ko azalera dauka eta 113.795 biztanle zituen 2011an. Dungarvan dauka hiriburu eta hiri nagusia Waterford/Port Láirge den arren.
Natura
Irlanda uhartearen hego-ekialdean kokaturik dago konderria. Bi mendilerrok zeharkatzen dute, Knockmealdown Mountains eta Comeragh Mountains dira, eta punturik garaiena Knockmealdown (794m) da.
Ibairik luzeenak Suir ibaia (184 km, Irlandako laugarrena) eta Blackwater ibaia (169 km) dira.
Villers-le-Sec (Saona Garaia)
Diru sarrerak
2009an Villers-le-Sec udalerrian 211 unitate fiskal zeuden, 565 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.305 euro zen.
Waterford konderria
Historia
Waterfordeko konderriari "The Déise" (An Déise) esaten zaio, izan ere Meatheko Erresumatik hegoaldera etorritako Déise leinu gaelikoa bertan asentatu baitzen IV eta VIII mendeen artean. IX mendetik aurrera vikingoen influentzia nabaria izan zuen, aipatzekoa da Waterford hiritik 5 kilometrotara dagoen Veðrafjǫrðr ("ardien fiordoa") asentamendua garai hartan Eskandinaviatik kanpora vikingoek izandako herri handiena izan zela.
Kirolak
Konderriko kirol nagusia futbola da. Waterford United F.C. taldeak 6 Liga eta 2 Kopa lortu ditu. 60. hamarkada eta 70. hasieran Irlandako talderik indartsuena izan zen.
Joko gaelikoei dagokienez konderriko taldeak bi aldiz irabazi du Irlandako Hurling txapelketa nagusia, 1948 eta 1959an.
Villers-le-Sec (Saona Garaia)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villers-le-Sec udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 740 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maitane Alonso
Maitane Alonso Monasterio (Sodupe, Gueñes, Bizkaia, 2001eko urtarrilaren 7a) euskal ikertzailea da eta medikuntza ikaslea Euskal Herriko Unibertsitatean (UPV/EHU).
Ikertzaile ibilbidea
Maitane txikitatik hasi zen Elhuyarren udalekuetan eta zientzia azoketan parte hartzen. Zientzia giroan sortutako ikerketarako interesak elikagaien kontserbazioa luzatzen duen makina asmatzera bultzatu zuen. Etxean egindako makinarekin Elhuyarreko zientzia azokan egon zen lehenengo aldiz, 2017an. Hurrengo urtean Bartzelonako Expocerca Jove azokan, aurkeztu zuen proiektua eta han ere saritua suertatu zen. Urte berean Txileko zientzia azoka batean ere egon zen, ESI Amlat izenekoan. 2019an, Intel ISEF bilkuran egoteko aukera izan zuen, Phoenix hirian (Arizona, AEB). Proiektuak bi sari jaso zituen bertan, iraunkortasuneko kategoriako lehena, eta mikrobiologia alorreko bigarrena. NASAri bere proiektua azaltzeko aukera izan zuen bertan eta interesa ere piztu zuen.
2020an, elikagaiak kontserbatzeko sistema ekonomiko azkar eta jasangarria enpresa bihurtu du, Innovating Alimentary Machines.
Hopewell (Tennessee)
Hopewell Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bradley konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sevrey
Sevrey Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sevrey udalerrian erroldatutako biztanleak 1.449 ziren. Familiak 404 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 68 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Carpentràs
Carpentràs Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vaucluse departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 28.526 biztanle zituen.
Sevrey
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Carpentràs
Biztanleria
2007an Carpentras udalerrian erroldatutako biztanleak 28.526 ziren. Familiak 11.691 ziren, horien artean 4.283 pertsona bakarrekoak ziren (1.612 bakarrik bizi ziren gizonak eta 2.671 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.909 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3.205 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.294 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sevrey
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 452 etxebizitza zeuden, 409 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 316 etxeak ziren eta 134 apartamentuak ziren. 409 etxebizitza nagusietatik 247 bere jabearen bizilekua ziren, 152 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 13 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 127 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 289 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 180 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 208 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Carpentràs
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Sevrey
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.018 ziren, horien artean 599 aktiboak ziren eta 419 inaktiboak ziren. 599 pertsona aktiboetatik 544 lanean zeuden (268 gizon eta 276 emakume) eta 55 langabezian zeuden (32 gizon eta 23 emakume). 419 pertsona inaktiboetatik 71 erretiraturik zeuden, 61 ikasten zeuden eta 287 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Carpentràs
Etxebizitza
2007an 13.710 etxebizitza zeuden, 12.110 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 260 bigarren erresidentzia ziren eta 1.340 hutsik zeuden. 6.871 etxeak ziren eta 6.768 apartamentuak ziren. 12.110 etxebizitza nagusietatik 5.263 bere jabearen bizilekua ziren, 6.565 alokairuan okupaturik zeuden eta 283 doan lagata zeuden; 528 etxek gela bat zuten, 1.480 etxek bi zituzten, 3.158 etxek hiru zituzten, 3.725 etxek lau zituzten eta 3.220 etxek bost zituzten. 7.011 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6.105 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3.551 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sevrey
Diru sarrerak
2009an Sevrey udalerrian 404 unitate fiskal zeuden, 1.006 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.137,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 56 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Carpentràs
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 17.713 ziren, horien artean 11.726 aktiboak ziren eta 5.987 inaktiboak ziren. 11.726 pertsona aktiboetatik 9.609 lanean zeuden (5.267 gizon eta 4.342 emakume) eta 2.118 langabezian zeuden (995 gizon eta 1.123 emakume). 5.987 pertsona inaktiboetatik 1.334 erretiraturik zeuden, 1.889 ikasten zeuden eta 2.764 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sevrey
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 altzari denda zen eta 2 kirol-dendak ziren.
Zumalburu
Zumalburu, antzinako grafiaz Çamalburu, desagertutako Arabako Erdi Aroko herrixka baten izena zen. Lurrak, gaur egun, Agurainen daude.
Carpentràs
Diru sarrerak
2009an Carpentras udalerrian 11.965 unitate fiskal zeuden, 28.889 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.420 euro zen.
Sevrey
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sevrey udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra psikiatriko zen.
Carpentràs
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2.254 komertzioetatik, 17 erauzte enpresak ziren, 46 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 91 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 286 eraikuntza enpresak ziren, 582 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 42 garraio enpresak ziren, 113 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 42 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 94 finantziazio enpresak ziren, 129 higiezinen enpresak ziren, 311 zerbitzu enpresak ziren, 350 administrazio publikoko enpresak ziren eta 145 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Sevrey
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Sharon (Kansas)
Sharon Kansasko hiri bat da. Barber konderrian kokatua dago. 2010ean 158 biztanle zituen, 0.74 kilometro koadrotan banatuta.
Carpentràs
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 501 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 19 banku bulegoak, 8 funerariak, 41 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 11 autoeskolak, 91 igeltseroak, 53 margolariak, 37 zurginak, 28 iturginak, 21 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 45 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 7 aldi baterako lan enpresak, 63 jatetxeak, 31 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 14 apaindegiak.
2000. urtean Carpentras udalerrian 168 nekazaritza-ustiategi zeuden, 918 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 12 botika eta 6 anbulantzia zegoen.
2009an 9 haur-eskola eta 13 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Carpentras udalerrian 5 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 2.496 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.825 eta lizeo teknologikoetan 427.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Europeana
Europeana.eu interneteko atari bat da, Europan zehar digitalizatu diren milioika liburu, margolan, film, museo objektu eta artxibategietako grabaketa biltzen dituena. Leonardo da Vinci-ren Mona Lisa, Johannes Vermeer-ren Neska perlarekin, Charles Darwin-en eta Isaac Newton-en lanak eta Wolfgang Amadeus Mozart-en musika dira Europeanaren elementu ospetsuenetako batzuk.
Europa zabaleko 2.000 erakundetik goiti egin dizkioten beren ekarpenak Europeanari. Badira nazioarte maila izen ezagunak, hala nola, Amsterdameko Rijksmuseum, Britainiar Liburutegia eta Louvrea, eta baita ere, Europako Batasuneko eskualde edo tokiko mailako museo sare zabal bat. Bilduma guzti hauen bateratzeari esker, erabiltzaileek Europako ondasuna kulturala eta zientifikoa arakatu dezakete, hasi historia aurreko garaietatik gaur egun bitarte. Hainbat hizkuntzatan dago plataforma, horien artean, euskara.
Estrategia
2011–2015 Plangintza Estrategikoan, Europeanak lau lerro estrategiko azpimarratzen ditu etorkizuneko garapena moldatuko dutenak:
Miguel de Aldama y Alfonso
Miguel de Aldama y Alfonso Letra lodiko testua (Habana, Kuba, 1821eko urriaren 24a - Habana, 1888ko martxoaren 15a) euskal jatorria zuen familiako kidea izan zen; aita Domingo Aldama Aretxaga, zen. Aristokrata eta aberatsa, esklabuak izan zituen bere jabetzan. Kubaren independentziaren alde borrokatu zuen.
Europeana
Europeana proiektuak
Badira hainbat proiektu – Europeana Taldea– Europeanari konponbide teknologikoak eta edukiak eskaintzen dizkiotenak. Proeiektu haun beste horrenbeste erakunde kulturalen esku daude, eta zati batean behintzat, Europako Batzordeko eContentplus progamaren eta Informazio eta Komunikazioa Teknologien Politikentzako Laguntza Programaren (ICT PSP) laguntza jasotzen dute.
Miguel de Aldama y Alfonso
Biografia
Miguel de Aldama y Alfonso 1821eko urriaren 24an jaio zen, Habanan (Kuba). XIX. mendeko kubatar familia ospetsuenetako batetik etorria, uharteko aberastasun handienetako bat heredatu zuen. Domingo Aldama y Aréchaga bizkaitarraren eta Rosa Alfonso Soler kubatarraren semea zen.
Europeana
Europeana proiektuak
Europeana Taldearen programak hauek dira:
Miguel de Aldama y Alfonso
Biografia
1868ko urriaren 10ean, Hamar Urteko Gerra (1868-1878) piztu zen, Kubaren independentziaren aldeko lehen gerra. Aldama konspirazioetan nahastuta egon zen. 1869ko urtarrilaren 24an, espainiar boluntarioek beren etxea, Aldama Jauregia, arpilatu zuten, Domingo del Montek, beste independentistetako batek, han armak gorde zituela aitzakiatzat hartuta. Hala ere, boluntarioek ezin izan zuten Aldamako armen bilduma pertsonala besterik aurkitu.
Gertakari horren ondoren, Aldamak Estatu Batuetan erbesteratzea erabaki zuen, eta Kubako Arma Errepublikako Gobernuaren izenean New Yorkeko agente nagusietako bat izan zen. Aldamaren jarrera Kuba Estatu Batuekin elkartzekoa zen. Postu horretan, Aldama gatazkan sartu zen Manuel de Quesada jeneral nagusiarekin, zeina Kubatik bidali baitzuen Carlos Manuel de Céspedes presidenteak espedizio armatuak sustatzeko, Kubako independentistak indartzeko asmoz. Une horretatik aurrera, Estatu Batuetan erbesteratutako independentista kubatarrak bi alderditan banatu ziren, "quesadistak" eta "aldamistak", eta horrek kalte handia egin zion kausa independentistari. Gerra 1878an amaitu zen, Zanjongo Itunarekin, kubatarrek borrokarekin jarraitzeko ezintasunean baitzeuden. Itun horrek erbesteratu guztiak itzultzea eta Espainiako Gobernu kolonialak konfiskatutako jabetza guztiak itzultzea ekarri zuen.
Aldama eta bere familia Habanara itzuli ziren, baina inoiz ez zuten berriro bere jauregian bizi izan. Gaur egun jauregia zutik dirau. Gaixorik, Miguel de Aldama y Alfonso 1888ko martxoaren 15ean hil zen, 66 urte zituela. Bere hilobia New Yorkeko Greenwood hilerrian dago, bere azken nahia, aita eta emaztearekin batera, lur librean lurperatzea izan baitzen.
Endokarpo
Endokarpoa fruituetan, perikarpoaren barneko geruza da, karpeloen barne-epidermisetik eratua eta normalean gogorra edo hezurtua.
Baian, adibidez mahatsa, tomatean edo bananan endokarpoa oso mamitsu da. Drupan, adibidez arbendolan gerezian edo oliban endokarpoa gogor da (hezurra). Pomoan, adibidez sagarra eta madarian endokarpoa koriazeo da.
Kanpo estekak
Fruit anatomy
Jakue IV.a Estuardo
Estuardo leinua eta Eskoziako erregetzaren agintea beste leinuen gainetik sendotu zituen, horretarako Uharteetako Jaurerri gaelikoa betiko azpiratu ondoren; tradizio eta kultura gaelikoari kolpe historikoa eman zion, jokoz kanpo utziz, eta haren beheraldia iragarri zuen. Bere aurreko beste ezein erregek ez bezala besarkatu zituen europar Pizkunde ko ideiak eta sinboloak eta, Margarita Tudor rekin ezkonduz, Eskoziaren mendetako harreman iraunkor, tirabiratsua hasi zuen Ingalaterrarekin.
Erregetza indartu
1488an, Jakue III.a aita tronutik kendu zuten erailda, dirudienez semearen aginduz edo onarpenaz, eta era horretan Eskoziako errege bihurtu. 15 urte zituela, aita kentzeko azpijokoan parte hartu izanaren ondorioz, helduaroan erruaren arra eraman bide zuen. Metalezko uhal bat janzten zuen gerriaren bueltan izandako jokabidearen penitentziaz.
Jakue IV.ak Eskoziako erregetza esanahi berriz jantzi zuen. XV. mende erdialde arte, erregea Eskoziako gainerako leinuekin buruz buru estu lehiatzen zen gailentasuna lortzeko. Hala egin zuen Douglass leinu boteretsuak ordu arte, Estuardoei itzal eginez. Jakue IV.arekin, baina, hori betiko aldatu zen, eta aurrerantzean beste ezein leinurik ez zien itzalik egingo ospe eta aberastasunean Eskoziako erregeei.
Erregea bihurtu zen kaparetza eskuratzeko zilegizko iturri bakarra, eta ez aristokraziako beste edozein kide. Erregea primus inter pares izatetik pare gabeko nagusi izateko bidean urrats erabakigarria eman zuen, nagusi bakar bat ezin baitzen egon, Jakueren irudiko.
Pizkundera lerratua
Jakue IV.ak bere egin zituen Europako gorteetako Pizkunde ko manerak gogo biziz, eta nahitaezko bihurtu zuen noble leinuetako gurasoek haurrentzako hezkuntza ordaindu behar izatea. Gortera zientzia eta arteetako pertsonaia trebe eta bereziak erakarri zituen.
Aldi berean, Falkland jauregia erregearentzako aterpe soil bat izatetik ponperiaz apaindutako ehizarako egoitza izatera pasa zen, herrialdeko finena, Europan ere ospetsua. Barrualdea kardu irudiz apaindu zuen, berak Estuardo leinuaren ikur bihurtzeko hala hautatuta eta, denboraren poderioz, Eskoziako ikur bihurtua. Bere erregetzapean, Eskoziako lehen inprimategia jarri zuten (1503).
Highlandetako kinka
Estuardotarren erregetza hain luzaro auzitan jarri izandako Highlandetako buruzagiei hondamena ekarri ondoren, Jakue IV.ak Uharteetako Jaurerriko nahasmena probestu zuen lur horien gaineko kanpaina bati ekiteko eta, bide batez, bere buruaren inguruan gainerako nobleak elkartu eta bere nagusitza sendotzeko.
Kanpainaren ondorioz, Uharteetako Jaurerriko lurrei zilegitasuna kendu eta uharteetako jaun titulua beretzat hartu zuen, bertakoak indar politikorik eta batasunik gabe utzita. Harrezkero, Eskoziako erregeek eraman zuten Uharteetako Jaun titulua.
Ingalaterrarekin uztartu
1502an, Ingalaterrako Henrike VII.arekin indar posizio batetik Betiereko Bakea sinatuta, Jakue IV.ak Eskoziaren independentzia segurtatu nahi izan zuen, Europaren begietan. 1509an, ordea, Henrike VII.a hil egin zen, eta Henrike VIII.a gaztea Frantziako Luis XII.a ren kontra oldartu zen Liga Santua (1511) osatu zenean.
Jakue Northumberland i eraso egiteko prestatu zen; horretarako, gainera, Luis XII.ak gerra teknika berriez eta materialez hornitutako indarrak bidali zituen Eskoziara. Eskoziar armada handia Ingalaterrara barneratu zen, eta aurrez aurre izan zuen, orduan, Tomas Howard Surreyko jauna gerran zaildua, 70 urtekoa.
Jakue IV.a adoretsua zen, baina eskarmentu gutxikoa. Flodden Fledge eta Branxton Hill artean izandako guduan, Jakue bere tropen buruan oldartu zen zelai irekira, baina hilik atera zen han bertan, baita bere sasiko seme Alexandro ere, 1513ko irailaren 9an. Aspaldiko eskoziar porrot larriena izan zen.
Hizkuntza
Jakue IV.a ikuspegi berri bat zekarren erregea izan zen. Eskoziarako identitate berri bat lortu nahi zuen, haren nortasuna bera mugatuz bazen ere. Bere burua leinuen arteko ohiturazko aliantzen jokotik askatu eta erregearekiko leialtasun zorra nagusitzeko ahaleginean, Jakuek hizkuntza bakar bat bultzatu zuen gailurrera, bere ama hizkuntza: Lowlandetako eskoziera. Espainiar enbaxadore batek, haren burua asko maite zuela adierazi ez ezik, gehitu zuen zortzi hizkuntzatan mintzatzeko gai zela, baita 'basatien' hizkuntza deitu zuen bat ere. Bada, espainiarrak mespretsuz aipatutako hizkuntza hori eskoziar gaelikoa zen, eta Jakue IV.a izan zen hura hitz egiten zekien azken eskoziar erregea.
Errenazimenduaren hain zalea izaki, moldiztegia ezartzea bultzatu zuen Europatik. Eskozian lehenengoa Edinburgo n jarri zuten 1507tik 1508ra. Luze gabe liburuak eta panfletoak hasi ziren argitaratzen, eragin handiaz. Gainera, Jakuek gorteko lehiaketa literarioak bultzatu zituen, tartean zela gaelikoz eta eskozieraz ondutako poemen arteko bat, ondo dokumentatua, non Lowlandetako ordezkariak isekaz hartzen duen poeta gaelikoduna eta bere kultura. Jakue IV.arekin, Lowlandetako eskoziera bihurtu zen Eskoziako erresumako hizkuntza ofiziala, eta gaelikoak, berriz, kutsu ezkorra hartu zuen, Lowlandetako iruditeria kolektiboan “traidoreen eta gaizkileen” mintzaira zelakoan.
Familia sarea
1503an, Margarita Tudorrekin ezkondu zen, Henrike VII.a Ingalaterrakoaren alabarekin, artean neskak 13 urte zituela eta 1502an Ingalaterrarekin Betiereko Bakea sinatu ondoren. Estuardo leinuarentzako aurrerapen handia izan zen, itzal handiko ezteia, baita ospakizun itzelez ospatu ere: "Kardoaren eta Arrosaren Ezkontza" deitu zioten. Henrike erregea ere ezteira bertaratu zen; era horretan, Ingalaterrako erregeak zilegitasuna eskuratu zuen Europari begira Estuardotarrekin elkartuz. Ezkontza horretatik seme-alaba hauek izan zituzten:
Ezkontzaz kanpoko harreman batetik, Jakuek beste seme batzuk izan zituen:
Jakue IV.a bataila betean hil ondoren, Jakue, urtebeteko laugarren semea, bihurtu zen errege, ama Margaritak erregeorde lanak eginez eta agintea eskuratzeko askotariko ahaleginen erdian.
Marine Johannès
Marine Johannès (Lisieuxen, Calvados, Frantzia, 1995eko urtarrilaren 21) nazioarteko saskibaloi-jokalari frantziarra da, eta eskolta postuan jokatzen du; pilota eskuetan, sormen handiko eta joko nahiko atipikoa duen jokalaria da.
Biografia
Nicolas Batum bezala, Pont-l'Evêque klubetik atera zen, eta Samuel Valléek benjaminetan aurkitu, eta Mondeville-ra eraman zuen: «Saskibaloia transpiratzen du; saskibaloirako baino ez da bizi. Bizkarreko driblinak eta itsu-asistentziak egiteko gai da, bere adinean oso gauza arraroa». Hala ere, ez du bere potentziala azalduko 15 urterekin kadete mailan jokoan dauden titulu guztiak irabaziko duen talde batekin bat egin arte: UNSS Frantziako Txapelduna, Frantziako Txapelduna kadetetan eta Frantziako Kopako garaile kadetetan. Baloia gehiegi galdu arren, talde profesionalarekin jokatuko du batzuetan, eta 7 puntu lortzen ditu Bourgesen aurka Céline Dumerc markatzen, zeinak hau zioen: «Ez da oso fisikoa, baina oso azkarra da eta estilo-nahasketa oso interesgarria du. Horrez gain, baloi asko ziztatzen ditu». Hervé Coudray entrenatzaileak aldeko juzgua eman zuen esanez: «Batez ere talentu handiko jokalaria da erasoan suharra delako», baina oso irregularra da. Heldutasuna hartuko du Frantziako selekzioarekin 2014ko udan, non, Europako Tapelketan, atzelaririk onena bezala aukeratzen duten eta Serbiaren kontra irabazitako final-aurrekoetan saskiratze erabakigarrienak lortzen dituen. Romain L'Hermitte entrenatzaile berriak dio: «2014ko debuta egin zuenetik benetako seigarren jokalari bezala kokatzen du bere burua (...); fantasiak alde batera utzi ditu, eta, batez ere, defentsa bezala oso ona da. Aurre-hartzearen zentzumen izugarria du.
Bere taldekide Kristen Sharp-ek laudorioz dio: «Ez dut beste jokalariak ikusten, hark ikasten ez den zerbait du. Izugarria da saskibaloirako duen zentzua (...). Showa egin dezakeen emakumea da, ikuskizuna, aretoa sutu dezakeen emakumea da». 2014ko LFB irekian, bera da hirugarren laurdenean Mondevilleren itzulera ahalbidetzen duenetako bat (10-33) 14 puntu, 5 errebote, 5 asistentzia, 2 eraso eta 21eko ebaluazioarekin. L'Hermitte entrenatzaile erromatarrak 2015eko NBAko MVP Stephen Curryrekin alderatzen du: «Joko-estilo bera dute, eta Marinek haur baten gisa jokatzen du parekorik ez du Frantzian, ezta gizonen A taldean ere. Berdin da fisikoagoak badira, inor ez da gai jaurtiketak berak bezala hartzeko (...) Marinek ez du saskibaloi bera egiten Hark jokatzen duenean artea da. Erraztasun izugarria du baloi batekin. Frantziako saskibaloiaren Mozart txikia da; doinuak errezitatzen ditu». «inspiratuta eta ziur dagoenean, geldiezina da» gaineratu aurretik
Frantziako eta klubean taldekide den Lysa Millavet-ek esan zuen: «Asistentziak, jokoari buruzko ikusmena, oin baten gaineko jaurtiketak, dena ikaragarria du. Beste inork ez du horrelakorik egiten, baita entrenamentuetan ere; egiten duena, inoiz ez da sinplea».
2015eko udan, France U20 taldearen elementu nagusietako bat da (10,6 puntu, 4,3 errebote eta 3,1 asistentzia, batez beste, partidako).2015-2016ko lehen bi irteeretan, 11 puntu, 4 errebote eta 3 asistentzia erabakigarri lortuko du Tolosa aurka, eta 22 puntu 8/9 jaurtiketetan (4/4 3 puntuko) eta 5 asistentzia erabakigarri Charleville-Mézières-en aurrean, Frantziako selekzioko lehen hautaketa taldean sartzeko aukera eman zioten. Lehen hautaketan, 15 puntu egingo ditu Herbehereen aurrean Lehen hautaketa horiek Stade 2 telebista-programan erreportaje bat egiteko aukera emango diote.
2016ko apirilean, Bourgesek hurrengo hiru denboraldietarako transferta iragarri zuen : «Oso pozik nago aukera honetaz, Bourges Frantziako klub onenetako bat baita. Europako Txapelketa jokatzeko gogoa dut (...) Romain L'Hermitte nire entrenatzailearekin hitz egin dut. Baina baita Sandra Dijon-Gérardin-ekin ere, zeinak oso ondo ezagutzen duen taldea. Hark esan dit aurrera jotzeko, eta tituluak irabazteko Bourgesera joatea duzu onena». 2016 denboraldiko bigarren jokalari frantziarrik onena aukeratu dute.
2018ko apiriletik aurrera, Atleten Batzordeko kide izango da, 18 laguneko kirolariko taldea zeinean Martin Fourcade izango den lehendakari, eta 2024ko Joko Olinpiko eta Paraolinpikoen prestakuntzan egingo du lan.
2019ko udan, WNBAn jokatuko du New Yorkeko Libertyrekin, eta, lehen partidan, 10 puntu eman dizkio 16 minututan.
2020ko otsailaren 24an, New Yorkeko Libertyk jakinarazi zuen Marine Johannèsek berriro jokatuko duela AEBko lehen mailako klub horrekin, aurreko denboraldian lehen esperientzia izan ondoren. Klubak hainbat denboraldirako kontratua sinatu duela jakinarazi du, xehetasunik eman gabe. Denboraldia maiatzaren 16an hasiko da. Baina, azkenean, ez du WNBAko denboraldia jokatzen "arrazoi pertsonalengatik", seguru asko COVIDen osasun-krisiagatik.
Frantziako brontzezko taldearen parte da Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Frantziako taldearekin. Finalaurrekoetan Japoniaren aurrean huts egingo dute partida galduz, eta Serbia garaituko dute brontzezko dominaren lehian. AEBk (urrezkoa) eta Japonia (zilarrezkoa) lortuko dituzte. Hauek osatzen zuten Frantziako taldea: Alexia Chartereau, Helena Ciak, Alix Duchet, Marine Fauthoux, Sandrine Gruda, Marine Johannès, Sarah Michel, Nwal-Endéné Miyem, Iliana Rupert, Diandra Tchatchouang, Valériane Vukosavljević eta Gabby Williams-ek.
María Maeztu
María Maeztu Whitney (Gasteiz, 1881ko uztailaren 18a - Buenos Aires, 1948ko urtarrilaren 7a) pedagogoa eta hezitzailea izan zen, Institución Libre de Enseñanza delakoaren pentsamenduari jarraikiz, emakumeen hezkuntzari buruzko ekimen berritzaileak egin zituena. Besteak beste, Madrilen Residencia de Señoritas delakoa sortu zuen, emakumeen unibertsitate-ikasketak bultzatzeko. Ospetsuak dira Mariaren anaiak Ramiro idazlea eta Gustavo margolaria.
Bizitza
Gurasoak Manuel de Maeztu Rodriguez eta Juana Whitney zituen, kubatar jatorriko ingeniaria bata eta diplomazialari ingeles baten alaba bestea, biak Parisen heziak. Gasteizen jarri ziren bizitzen. Manuel Maeztu Kuban hil zen 1898 urtean eta oinordetzarekin izan zituzten arazo administratiboek Juana Whitney eta bere bost seme-alabak oso egoera latzean utzi zituen.
María Maeztuk Gasteizko Escuela Normal delakoan ikasketak burutu ostean (1896-98), familia Bilbora joan zen bizitzera. Juana Whitneyk bertan Academia Anglo-Francesa deiturikoa ireki zuen, neskentzako egoitza moduko bat, eta bertan Maríak gogotsu hartu zuen parte.
1902an irakasle lanetan hasi zen Santanderreko eskola publiko batean. Bost hilabete beranduago Bilbora aldatu zuten; 1909an Madrilen bukatu zuen azkenik.
Bitarte honetan bere unibertsitate prestakuntzarekin jarraitu zuen. 1907an batxilergoa lortu zuen Gasteizko Institutuan eta bi urte beranduago Salamancako Unibertsitatean matrikulatu zen ikasle ez-ofizial bezala. Ikasketak Madrilen osatu zituen, Filosofia eta Letretan lizentziatuz 1915ean.
Ikasketa eta Ikerketa Zientifikoen Hedakuntzarako Batzordearen pentsiodun izan zen 1908tik aurrera. Bere garaian ez-ohikoa zen hizkuntzen ezagutzak eta bere izaera aktiboak, hainbat proiektuetan parte hartzeko aukera eman zioten. Hori horrela, Ingalaterra, Belgika, Suitza eta Alemanian egonaldiak egin zituen. 1908an, Londresko pedagogia lehiaketarako, Gobernuak izendatutako batzordean parte hartu zuen behatzaile gisa. Horretaz gain, Marburgeko Unibertsitatean Natorp eta Hartmanen ikaslea izan zen 1912an. Itzuleran, Centro de Estudios Históricos-en sartu zen, José Ortega y Gasset en zirkuluan.
Nazioarteko Andereñoen Egoitza eta Bigarren Hezkuntzako Ikastetxea
Nazioarteko Andereñoen Egoitza ( Residencia de Señoritas ), Ikasketa eta Ikerketa Zientifikoen Hedakuntzarako Batzordeak ireki zuen Madrilen, eta María Maeztu izan zen berau antolatu eta zuzentzearen arduraduna 1915 eta 1936 bitartean. Bertan beste herrialdeetan hezkuntza eta pedagogia arloan  ematen ari ziren berrikuntzak aplikatu zituen. 1918an Ikasketa eta Ikerketa Zientifikoen Hedakuntzarako Batzordeak martxan jarritako Bigarren Hezkuntzako ikastetxearen (Insituto-Escuela) sailetako baten zuzendaritzan ere lanean jardun zen aldi berean.
Smith College emakumezkoen unibertsitateak (Northhampton, Massachusetts) Honoris Causa doktore izendatu zuen 1919an. Hizlari bizia zen eta hainbat hitzaldi eman zituen bai Espainian, bai Espainiatik kanpo.
Ellen Hogerwerf
Elisabeth Wilhelmina "Ellen" Hogerwerf (Gouda, 1989ko otsailaren 10a) Herbehereetako emakume arraunlaria da. Hiru Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Londres 2012 (Londres), Rio 2016 (Rio de Janeiro) eta Tokio 2020 (Tokio), eta zilarrezko domina lortu zuen lemazain gabeko laukoan Tokion. Taldea honako hauek osatzen zuten: Ellen Hogerwerfek berak, Karolien Florijnek, Ymkje Cleveringek eta Veronique Meesterrek.
María Maeztu
Lyceum Club Femenino
María Maeztuk 1926tik aurrera Lyceum Club Femenino delakoa sortu eta zuzendu zuen, Europan dagoeneko existitzen zirenen antzekoa. Elkarte mistoa sortu nahi bazuen ere, Europan indarrean zegoen nazioarteko araudia onartu behar izan zuen. Elkartearen helburua emakumeen talde espiritua bultzatzea eta emakume ezkonduei etxeko hormetatik haratago leku bat eskaintzea ere bazen. Joera guztietako 150 bazkiderekin inauguratu zen. Nazioarteko ereduari jarraiki, hainbat sail eratu ziren: Literatura, Zientziak, Arte Plastikoak eta Industrialak, Gizartea, Musika eta Nazioartekoa. María Maeztuk antolatzen zituen estatuko zein atzerriko intelektual, zientzialari eta artisten ikastaro, hitzaldi, kontzertu eta erakusketak;  García Lorca, Rafael Alberti, Jacinto Benavente eta Unamuno renak, besteak beste.
Presidenteordeak izan ziren: Isabel Oyarzábal eta Victoria Kent; idazkaria, Zenobia Camprubí; idazkariordea, Hel Phipps; diruzaina, Amalia Galinizoga; liburuzaina, María Martos de Baeza.
Primo de Riveraren diktaduran Kontsultarako Biltzar Nazionaleko kide
Primo de Riveraren diktaduran, beste 12 emakumerekin batera eta bere anaia Ramiroren babesarekin, Kontsultarako Biltzar Nazionaleko kide izatea onartu zuen, hezkuntzaren atalean. Beranduago, 30. hamarkadan, Hezkuntza Publikorako Batzordearen eta Kulturako Batzorde Nazionalaren kide izan zen. 1932an unibertsitate irakaskuntzari ere ekin zion, Unibertsitate Zentraleko Filosofia eta Letretako Fakultateko Pedagogia Sail sortu berrian.
Erbestea Argentinan
1936an Espainiako Gerra Zibila hastean bere anaia Ramiro (nazionalismo eskuindarrekoa) errepublikaren aldekoek fusilatu zuten. Andereñoen Egoitzaren zuzendaritzatik  baztertua (iturri batzuetan dimisioa aurkeztu zuela aipatzen da), Espainiatik Buenos Aireserea joan zen. Bertan jarri zen bizitzen eta hango Unibertsitatean Hezkuntzaren Historiako katedra eman zioten, hil zen arte bete zuena. Bere anaia Gustavoren hiletara itzuli zen Espainiara, 1947ko otsailean, baina ostera Buenos Airesera bueltatu zen eta bi urte beranduago hil zen bertan. Bere hilotza aberriratua izan zen Lizarrako familiaren mausoleora.
Weka (ikasketa automatikoa)
Weka (Waikato Environment for Knowledge Analysis, euskaraz Ezagutzaren Analisirako Waikato Ingurunea) ikasketa automatikoan eta datu-meatzaritzan erabiltzen den software-ingurune bat da. Waikato-ko unibertsitatean garatu zen, Java programazio-lengoaian inplementatuta dago eta GNU-GPL lizentziapean banatzen den software librea da.
Deskribapena
Weka paketeak hainbat bistaratze-tresna eta algoritmo eskaintzen ditu datuen analisia egiteko eta sailkapen-eredu iragarleak sortzeko. Bere interfaze grafikoari esker paketearen funtzioak erabiltzea erraza gertatzen da.
Wekaren hasierako bertsioa TCL/TK programazio-lengoaian garatua izan zen eta beste programazio-lengoaia batzuetan inplementatutako algoritmoen ereduak sortzeko diseinatua izan zen. Gainera, ikasketa-automatikoko esperimentuetan datuen aurreprozesaketa egin ahal izateko C programazio-lengoaian inplementatutako hainbat zerbitzu ere gehitu zitzaizkion. Hasierako bertsio hura nekazaritza-arloko datuak aztertzeko helburuarekin sortu zen. Gaur egungo bertsioa ordea, Weka 3, Java programazio-lengoaian oinarrituta dago. Haren garapena 1997. urtean hasi zen eta aplikazio-eremu ugaritan erabiltzen da, batez ere irakaskuntzan eta ikerkuntzan.
Lau Behi
Lau Behi Donostiako laukote honek rock&roll, rhythm&blues eta funk doinuak jorratu zituen lehen diskoetan, baina urteak pasa ahala power-pop musikaren ildora gerturatu zen. Hiru disko luze eta Txakun taldearekin partekaturiko EP bat argitaratu zituen. Taldekideen artean Mikel Azpiroz zegoen, azken urteetan estudioko musikari gisa nabarmendu den teklatu jotzailea.
Weka (ikasketa automatikoa)
Weka-ren ezaugarriak
Wekaren bidez datu-meatzaritzan estandarrak diren ataza asko ebatzi daitezke: datuen aurreprozesamendua, multzokatzea (ingelesezko clustering), sailkapen-problemak, erregresioa, bistaratzea eta aldagaien aukeraketa, besteak beste. Wekarekin esperimentuak egiteko garaian, datuak fitxategi lauetan gordeta daudela suposatzen da. Datu-baseetan gordetako datuak SQL bidezko kontsultekin atzitzea ere posiblea da, paketeak duen JDBC (Java Database Connectivity) konexioari esker, eta aukera ematen du kontsultak bueltatutako datuak prozesatzeko. Datu-base erlazionalen gainean datu-meatzaritza egitea ez da posiblea, baina datu-base erlazionalak taula bakarreko datu-base bihurtzeko aplikazioak badira, eta horiekin Wekak egin dezake lan.
Lau Behi
Taldea
Lau Behi taldea 1994ko udan sortu zuten Mikel Azpiroz (gitarra, hammond organoa eta ahotsa), Alberto Bosch (baxua), Juanra Etxaburu (bateria) eta Txenan Calvok (gitarra). Donostiako pop eta blues taldeetan aritutakoak ziren horietako batzuk, Blues Stop taldean esaterako, eta gisa horretako doinuak jorratzeko osatu zuten talde berria. Donostia inguruko taberna eta areto txikietan emanaldi ugari egin ondoren, berehala argitaratu zuten lehen diskoa, Lau behi (IZ, 1995). Hammond organoa, pianoa eta gitarra elektrikoaren gainean eraikitako rock&roll eta rhythm&blues kutsuko kantuak aurkezten zituen laukoteak estreinako lan hartan. Daniel Lazerus soinu hartzaile estatubatuarrak grabatu zuen diskoa; Joe Cocker, Violent Femmes edota Mike Oldfieldekin lan egindakoa da Lazerus. Gehienbat Gipuzkoan izan zuen oihartzuna diskoak, eta bertan eman zituen kontzertu gehienak, tarteka Bizkaira, Nafarroara eta Ipar Euskal Herrira atera arren.
Bigarren diskoari heldu aurretik, hiru kantu grabatu zituen Txakun taldearekin partekatutako Merke & ona EPrako (IZ, 1996). Udan bi taldeen promozioa egiteko helburuz kaleratu zuen IZk disko konpaktu labur hori. Lau behi-bi (IZ, 1996) aurrekoa baino gitarreroagoa gertatu zen; kantuak landuagoak eta jantziagoak zeuden, eta rhythm&blues musikaren eraginari eusten zion (Allman Brothers, Steve Ray Vaughan...), baina funk eta country ukitu koloretsuak ere erakusten zituen. Kontzertuz kontzertu, ahoz aho, pixkanaka-pixkanaka taldearen izena hedatuz joan zen, betiere Euskal Herrian garai hartan gehien entzuten ziren musiken estiloetatik kanpo egon arren.
Weka (ikasketa automatikoa)
Weka-ren ezaugarriak
"Package manager" delako kudeatzaileak, Waikato Unibertsitateko garatzaileen taldetik kanpoko beste garatzaileei aukera ematen die beraien software garapenak eskuragarri egiteko erabiltzaileen komunitateari. Garapen horiek "pakete" moduan eskaintzen dira, eta bakoitza bere aldetik karga "package manager"-etik. Aukera horrek WEKA-k eskainitako algoritmo eta baliabide sorta zabaltzen ditu.
Lau Behi
Taldea
Diskoak CD-ROM bat zekarren azken pistan, "Ez dakit" izenekoa. Hainbat sari jaso zituen: SGAErena, Bartzelonako Movius saria, eta Espainiako diseinatzaileen Laus saria, hain zuzen ere.
Lau Behiko taldekideetatik Azpirozek egin du ibilbiderik oparoena musikan. Estudioan zein zuzenean hainbat talde eta bakarlarirentzat lan egiteaz gain (Jabier Muguruza, Negu Gorriak, Anari, Anje Duhalde, Parafünk...), Elkano Browning Cream taldeko partaide eta konpositorea da. Alberto Bosch Parafünk-eko kidea izan zen, eta gaur egun Hotel taldean ari da.
2016an abesti onenak biltzen zituen diska kaleratu zuten.
Weka (ikasketa automatikoa)
Simple CLI
Simple CLI (Simple Command-Line Interface) interfazea kontsola bat da. Komando-linea moduko interfaze sinple honen bidez Weka-ren tresna guztiak erabil daitezke.
Explorer
Explorer (euskaraz, esploratzaile) interfazeak hainbat panel ditu:
Experimenter
Experimenter (euskaraz, esperimentatzaile) interfazearen bidez, hainbat datu-multzoren gainean Wekaren algoritmo iragarleak exekutatu eta lortutako emaitzen konparaketa sistematikoa egin daiteke.
Knowledge Flow
Knowledge Flow (euskaraz, ezagutzaren fluxu) interfazeak funtsean Explorer interfazearen funtzio berberak eskaintzen ditu. Gainera,ikasketa inkrementala egiteko aukera ere eskaini dezake.
Guruin submaxilar
Guruin submaxilarra edo masailezurpeko guruina, forma ez erregularra eta intxaur baten antzeko tamaina duen listu guruin bat da. Ahoaren zoruaren atzealdean dago. Guruin honek, Whartonen hodia deritzonetik, mukoserosa izeneko jariakin muzinotsu urtsu bat jariatzen du.
Eraketa
Haurdunaldiaren seigarren astearen amaieran agertzen da, eta estomodeoaren zoruan kimu endodermikoetatik abiatuta eratzen da. Azinoak, 12garren astean eratzen hasten dira, eta jariatze lana, 16. astean hasten da. Haurra jaio ondoren ere, hazten jarraitzen du, azino mukitsuen eraketarekin.
Kokapena
Hioide gaineko tokiaren alboan dago. Gelaxka osteozuntsu baten barnean dago. Jatorrian, barnetik, hioglosoarekin lotua dago, eta kanpotik milohioideoarekin.
Guruin misto bat da, parotida guruina bezala azino serotsuz osatua dago, eta ehun konjuntiboz banatutako azino mukitsuz. Bere jariakina, jariatze hodi batzuetatik irteten da. Aurpegiko arteriatik eta kokospekotik datozen arteriek bustitzen dute, non zainak ere amaitzen diren.
Hodi submaxilarrak, gutxi gora-behera, 5 zentimetroko luzera du, eta bere horma, parotidaren hodiarena baino meheagoa da. Guruinaren zati sakonaren erdialde inguruan sortzen da, mihipeko guruina eta geniogloso giharraren artean sartzen da, eta ahoaren zoruan amaitzen da, mihi hariaren alboan dagoen mihipeko papilaren ertzean dagoen zulo estu batetik.
Alisedako altxorra
Alisedako altxorra Alisedan ( Cáceres ) aurkitutako antzinako tartesiar hilobiratze batean aurkitutako urrezko objektuen sorta da. Urrez egina dago eta filigrana eta zizelkatutako teknika da nagusi objektuen sorkintzan. Madrilen, Espainiako Arkeologia Museo Nazionalean, daude altxorreko piezak, baina Alisedan bada interpretazio zentro bat.
Aurkikuntza
Alisedako altxorra 1920ko otsailean aurkitu zuten izen bereko Cáceres herrian, El Ejido izeneko parajean, gerora urbanizatu egin dena. Piezak klandestinoki saltzen saiatu ziren, baina azkenean atzeman eta Espainiako Arkeologia Museo Nazionalera eraman zituzten, Madrilgo 586 inbentario-zenbakiarekin. Museo honetan Eskoriatzan aurkitutako Axtrokiko ontzien gela berean aurkitzen dira, eta badaude antzekotasun batzuk urrearen langintzan eta apainduretan batzuen eta besteen artean, nahiz eta Axtrokikoak zaharragoak kontsideratzen diren, eta Europako Atlantiko aldeko tradizio bati lotuak, ez Ekialdeko tradiziokoak Alisedakoak bezala.
Testuinguru historikoa
Burdin Arokoa da altxorra adituen arabera (k.a. 750-218). Feniziarrak Mediterraneo itsasoko herri garrantzitsua izan ziren, gaur egungo Libanoko kostaldeetatik Iberiar penintsulara heldu ziren lehen herri kolonizatzaileak, siglo inguruan. C., eta hori behin betiko finkatzen da. siglo inguruan Afrikako iparraldean kolonia ugariren sortzailea izan zen, Kartago adibidez. C. (gaur egungo Tunisia ), Gades edo Gadir siglo VIII a. C. (gaur egungo Cádiz ), Malaka (gaur egungo Málaga ) eta Sexi ( Almuñécar ). Metalen ugaritasunak erakarrita iritsi ziren feniziarrak Penintsulara, eta trukean luxuzko manufakturak, produktu exotikoak eta bertakoek ezezagunak ziren teknologiak sartu zituzten. Haien presentziak, produktuen beharrak eta herri honek sortutako eskariak hurbileneko jatorrizko komunitateen garapena eragin zuten.