cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zizurkil
Armarria
Gaur egun indarrean dagoen Zizurkilgo armarria 2012an sortu zen Hernandorena Kultur Elkarteak dinamizatu zuen herri-ekimenaren bidez. Zizurkilek 1768tik zuen herri-armarri zaharraren kanoiek 1512an Gaztelako Erresumak Nafarroa inbaditu izanaren 500. urtemuga gogora ekarriz, talde sustatzaile zabal batek, ia urte osoan luzatu zuen hausnarketa kolektiboaren emaitza gisara, armarri zaharra deuseztatu eta berri bat eraiki eta proposatu zion Zizurkilgo Udalari. Herriko udalbatzak aho batez onartu zuen armarri berria 2012ko abenduan. Bide administratibo osoa egin eta gero, 2014ko azaroaren 10ean jaso zuen azken onarpen ofiziala: ''«Armarri biribildua edo espainiar formakoa. Zilarrezkoa, mendi berde bat, aurrealdean haritz hori bat duena, eta denen aurrean hiru begidun zubia; behealdean, zilar eta urdin koloreko uhinak.»''. Mendiak nekazal-giroa erakutsi nahi digu. Oria ibaiaren gainetik altxatzen den Zubimusu zubiak antzinako ondarea eta historia jasotzen ditu baina, era berean, kulturaren, komertzioaren eta industrializazioaren bide da. Kanoien gorrotoak eta erasoek ez bezala, zubiak mugak gainditu eta inguruarekin elkartzen gaitu. Bien erdian, zuhaitza, herritarren partehartzearen sinbolo, Zizurkil bere osotasunean gerizpetzen du.
Euskara
Udalerri Euskaldunen Mankomunitateko kidea da 2021etik (UEMA).
Euskararen kale-erabilera
Soziolinguistika Klusterrak euskararen erabileraren kale-neurketak egin ditu Zizurkilen 2018an. Neurketa horiek euskararen egoera zertan den ezagutzeko ezinbesteko erreferentzia bilakatu diren datuak eskaintzen dituzte:
Helduen artean ere, alde handia dago gune batean eta bestean jasotako datuen artean: %64koa da helduen erabilera Herrigunean eta %48,3koa Elbarrenan.
Demografia
Zizurkilgo azken ehun urteetako biztanleriaren bilakaerari so egiten badugu, hiru aldi bereiz ditzakegu argi eta garbi:
Iturria = IKUSPEGI, Inmigrazioaren Euskal Behatokia (2018)
Herriko alkateak
Hona XIX. mendearen azken aldetik Zizurkilgo Udalerriak izan dituen alkateak:
Atxulondo burdinola
Atxulondo, edo Arsulondo, agiri zaharretan deitzen zioten bezala, Zizurkilgo ipar-mendebaldean dagoen natur gune babestua da, Abalotz errekaren sakanean eta herriko gunetik urrutien dagoen parajean kokatua. Saratxoetaerreka eta bestelako erreketatik iristen diren urak biltzeko bi presa, erabat egurrezkoak hasieran,, eta ur emaria erregulatzeko urtegia, antepara eta beste eraikin batzuen arrastoak kontserbatzen ditu, baina urtetik urtera nabarmen hondatzen ari da.
Atxulondo burdinolak bi lehengai behar zituen lanerako: inguruko basoetatik lortzen zuen egur ikatza eta burdin-mea, gehienbat Bizkaitik (27) itsasoz ekartzen zena. Gero, 1539ko testigantza batek dioen bezala, minerala, Oria ibaitik Andoaineraino sartuta, ia laua zen Abalotz erreka albotik igotzen zuten burdinolaraino:
Atxulondoren aipamen idatzirik zaharrena 1470ekoa da. 1502an ere jasotzen da “çiertas herrerías del Val d’Orio que son en la Provinçia de Guipuzcoa… la herrería de Asurondo” Zizurkilgo Kontseilua, gaurko Udala izan da beti Atxulondoren jabe eta maizterrak bertan lan egiten zutenak. Ezagutzen dugun lehena 1525ekoa da.
XVIII. mendean burdinola nahiko ondatuta zegoen eta Udalak etengabeko konponketak egin behar izan zituen. Handik aurrera, geroz eta ahulagoa izango da olaren egoera. Poliki-poliki Zizurkilgo historiatik ezkutatzen joan zen eta gaur egun Atxulondo burdinola basoaren erdian galdurik eta sasiak ia janda dago.
Fraisoro
Fraisoro Zizurkilek bere historia guztian izan duen gunerik garrantzitsuenetakoa izan da. Gipuzkoako Foru Aldundiak nekazaritzaren irakaskuntza eta esperimentaziorako Fraisoro baserria prestatu zuen. 1898ko irailean egin zen Etxe-Ereduaren eta eskolaren inaugurazio ofiziala. Nekazaritzako Eskola Praktiko bat sortzeko erabakia hartu zen, baserritarren semeei lanbide heziketa ematea xede zuena. Ikasketak doakoak ziren eta bi urteko iraupena zuten. Emakumeak gizartean izan zezakeen zeregin garrantzizkoaz jabetuta, baserritarren alabentzako ere nekazaritza eskola sortzeko egitasmoa onartu zen Fraisoron 1921ean. Ekimenak arrakasta handia izan zuen eta horrek eskolak eskaera egiten zuten herrietan bertan ematea ekarri zuen. Horrela, ikasle emakumeek ez zuten Fraisororaino etorri behar.
Erakinean bi alde prestatu ziren. ezkerrekoak hogei emakumerentzako gela komunitarioak zituen, eta ama ezkongabe «arruntentzat» pentsatua zegoen. Eskuinaldean, berriz, pagatzaile edo ohorezko amentzat 10 banakako logela zeuden. Gela haietako bakoitzak terraza zuen, ondokotik eta kanpoaldetik erabat isolatua, inork ikusten ez zuela...
Seaska-etxean biltzen ziren emakumeek ez zuten profil bakarra eta berdina. Baziren prostituzioan aritzearen ondorioz haurdun gelditutakoak, baina ez ziren gehienak. Bortxaketa gogorrak jasandako emakumeak ere baziren; horietako asko, adingabeak. Baziren maitasunak ekarritako haurdunaldiak ere. Gehienak ezkondu aurretik bikotearekin izandako harremanen haurdunaldiagatik zeuden.
Bertan erditzen ziren ama ezkongabeak beste haurren inude lanak egin behar izaten zituzten, nahitaez, bi hilabetez behintzat. Trukean, administrazioak doako erditze ospitalarioa, haurraren geroko gastu medikuen ardura eta diru-laguntza eskaintzen zizkien. Epea pasatuta, gehienak atera egiten ziren handik; baina baziren, etxeko bazterketagatik edo bestelako arazoengatik, etxera bueltatu nahi ez zutenak, edo ezin zutenak, eta horiek instituzioan gelditzen ziren luzaro inude lanetan.
Bere ibilbidean 12.000 inguru haur jaio ziren Fraisoron. Txukun, ondo zainduak eta elikatuak baina familiarik gabe, haurren bizimodua itxarotea zen, bila azalduko zitzaien ama biologikoaren edota seme-alabatzat hartuko zituen familiaren zain.
Medikuak: Jose Joaquin Albea, Toribio Albea, Jesús Alustiza, Julio Albea, Jose Antonio Alustiza eta Victor Ormaetxea izan ziren.
Donemiliagatarren dorretxea
Jauregi-eraikuntza errenazentista, XVI. mendearen hasieran eraikitakoa, gaur egun nahiko hondatua ikusten dena. Bistako aldean harlanduzko hormak ditu baina geroztik hainbat bao ireki dizkiote, ordena handirik gabe. Halaz ere, jatorrizko itxura sendoa eta itxia gordetzen du egun ere. Lope de Isastik azaldu zizkigun dorretxearen armarriaren xehetasunak:
Dorretxeari buruzko lehen aipamena 1470a da, Donemiliagako Martin Ruiz-ek bizilekutzat hartu zuenean. Bai Donemiliagatarrak eta bai eraikina, ordea, askoz lehenagokoa dira, inolako dudarik gabe. Uste denez, dorretxe hau musulmanen aurkako ekinaldietan lortutako baliabideen bidez eraikitakoa izango zen. Geroago, XVI. mendean, sute batek etxea erabat suntsitu zuen eta jauregi itxura handiagoa emanez berreraiki zuten, nahiz eraikuntzak iragan militarrari eutsi.
Izaro Andres Zelaieta
Izaro Andres Zelaieta edo Izaro (Mallabia, Bizkaia, 1993ko abenduaren 31) euskal abeslari eta musikagilea da.
Hasierak eta Om diskoa
2014an hasi zen tabernetan abesten. Oriol Flores bateria jotzailea ezagutu zuenean, talde bat eratzea erabaki zuten. Horretarako, Oriolek Iker Lauroba, Ane Bastida eta Julen Barandiaran ekarri zituen. 2016an Om diskoa plazaratu zuen, crowdfunding kanpaina bat egin ostean. Izarok berak sortu zituen hitz guztiak eta musika. Abesti gehienak euskaraz daude, baina gaztelaniaz eta ingelesez ere kantatzen du.
2017an hainbat kolaborazio ere egin zituen, hala Korrikaren 20. edizioko Zirkorrika abestian, nola Gatibu taldearen Aske maitte bideoklipean ere. Gaztea irratian ere kolaboratzen hasi zen, B aldea programan astelehen gauero nazioarteko musika aztertzen du, saio bakoitzean herrialde batetako kantariak ezagutaraziz.
Santakaramuru
XVI. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Uxueko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak santakaramuruarrak ziren.
Zizurkil
Donemiliagatarren dorretxea
XV. mendearen erdialdera, Gipuzkoako Ermandadeak dorre haiek guztiak botatzeko eta jabeak deserriratzeko agindu zuen (1457). XVI. eta XVII. mendeetan berriz, familia auzi dezentetan nahasi zen Zizurkilgo Kontzejuaren kontra, leinuaren pribilegioak eta jabegoak defendatze aldera. XVIII. menderako Donemiliagatarrak Zizurkildik kanpo bizi ziren eta dorretxea errentan jarri zuten.
Pintuelesko geltokia
Pintueles Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Piloña udalerrian kokatuta dagoena.
Paterna de Rivera
Paterna de Rivera Cadizko probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 127 m-ko altueran eta Cadiztik 56 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 5.354 biztanle zituen 14 km²-tan banaturik.
Pintuelesko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Zizurkil
Donemiliaga parrokia-eliza eta Zimiterioa
Parrokia-eliza Ahaide Nagusietako leinu zen Donemiliagatarren dorretxearen alboan eraikita dago eta biek hala biek elkar hartuta joan dira mendeetan zehar.
Badirudi eliza gehien bat XVI. mendekoa dela, XVII. mendea|XVII.ean]] amaitutakoa, zaharrago zen beste eliza gotiko baten aztarnen gainean eraikitakoa ziur asko. Horregatik du Balizko Arkeologia Gunearen Aitorpena. Kanpandorreak, berriz, norabide bakoitzean pare bat hutsarte ditu goialdean. Bertan lau kanpai daude, bi iraulketakoak eta beste bi, handiagoak, fijoak, 1825 eta 1850 artean jarriak denak. Gatazka garaietan defentsa eta babeserako gunea ere izango zela dirudi. Eliza lau isuritako teilatu baten bidez estalita dago eta hormei erantsita agertzen diren ostikoek eraikina kanpo aldetik eusten laguntzen dute. Donemiliaga parrokia-eliza saloi-plantakoa da, habearte bakarrekoa, zertxobait zabalagoa dena absidearen partean atzealdean baino. Ganga, berriz, ez da jatorrizkoa. Argia epistola aldetik, hegoaldetik ikusten diren lau hutsartetatik, desberdinak laurak, sartzen da. Elizaren oinean zurezko barandilla duten bi solairutako koru altua eta 1750 inguruan Zaragozako Roca anaiek egindako 800 bat hodi dituen organoa aurkitzen dira. Parrokiaren erretaula nagusia XVIII. mendekoa da, Felipe Auzmendik egindakoa. Alboko erretaulak, berriz, bikiak dira: ezkerrekoa, ebanjelio aldekoa, Jesusen Bihotzari eskainia eta eskuinekoa Amabirjin Sortzez Garbiari. Alboko hormetan dituen nitxoetan ere irudiak jasotzen dira: ezkerrekoan, Doloretako Amabirjinarena eta, eskuinekoan, San Isidrorena. [[Jesusen Gurutziltzaketa |Kristo Gurutziltzatu] bat ere ikus daiteke.
Elizaren kanpoaldeko eraikuntzan kareharrizko harlanduak erabili dira, 1,6 m-ko lodierako hormak eraikiz. Parrokiaren aurrealdea barrokoa da eta sarbidea eragin hererriar nabaria duen erdi puntuko arku batetik egiten da. Atariko sarrerako erlaitzaren gainean, erdian, Donemiliagaren irudi txiki bat ikus daiteke. Ataria bera estalita dago ia alde guztietatik eta sekulako egitura du, zurezkoa, Hermenegildo Elordegi harginak eta Pedro Lasaga zurginak 1687an eraikitakoa: Zimiterioa. Izan ere, 1856an hilerriberria egin zen arte eliz atari hau izan zen herritarren ehorzketak egiteko lekua. Gero, 1943an, pilotaleku bihurtu zuten.
Hegoaldetik bi solairutako beste eraikin bat erantsi zitzaion. Mutilen herriko eskola lehenik, 1939. urtean elizak eraikinaren jabegoa eskuratu zuen arte. Baina 1965ean, eraikin zaharra bota eta gaur egun ezagutzen dugun Zentroarekin ordezkatu zuten.
Udaletxea
Udaletxea herrigunean badago ere, neurri batean baztertuta aurkitzen dela esan daiteke. Zizurkildarrek betidanik esan dutenez, garaiko herritarrek kontzeju etxe berria Donemiliagatarren jabetzako lurretatik at eta haiei bizkarra emanez eraiki nahi izan omen zuten. XVIII. mendearen lehen urteetan altxa zuten eraikin exentua da, oinplano laukizuzenekoa eta hiru altuera dituena. Aurrealdea harlanduz egina dagoen bitartean, gainontzeko aldeetako hormak harginlan edo manposteriaz eraiki zituzten, ertzetan eta bao inguruetan silarria ere erabili bazuten ere. Oso eraikin simetrikoa da. Aurrealdean, beheko solairuan aterpetxo bat osatzen duten hiru erdi puntuko arku daude. Hor kokatzen da etxearen sarrera. Lehen solairuan, nagusia, balkoia erdian eta leiho bana honen alde bakoitzean. Bigarren solairuan berriz, balkoiak ezker-eskuinean eta 1768ko herriko armarri zahar dotorea erdi-erdian. Etxea zurezko erlaitza handia duen lau isuriko teilatu batez errematatzen da.
Lehendik Zizurkilgo kontzejua Argurutzega Zaharra deitzen zen etxean biltzen zen. Gero, XVIII. mendearen lehen urteetan, udaletxe berria eraiki zuten honen parean, gaurkoa, Argutuzeaga Berria izenez ezaguna orduan. Hona 1850eko agiri batean irakur daitekeena:
Luzuriaga
Zizurkilgo Akezkobailaran kokatuta dagoen etxe dotorea izan zena, gaur oso egoera txarrean eta goitik behera erortzear dagoena. XVI. mendean eraikitakoa izango da ziur asko, nahiz askoz ere lehenago izan dugun Luzuriagatarren leinuaren berri: Iohan Luçuriagakoa izan zen, adibidez, Zizurkilek 1391. urtean Tolosarekin egindako auzotze-sinaduran parte hartu zuen herritarretako bat. Luzuriagakoa da, baita ere, Isastik aipatzen dituen Zizurkilgo oinetxeetako bat. Eraikinak hiru solairu ditu: behekoa, goiko nagusia eta ganbara. Horma guztiak harginlan edo manposteriaz eraikitakoak ditu. Harlanduaren erabilera bao, ate eta arkuen markoetara mugatzen da.
Santakaramuru
Izena
Santakaramuru toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Izaro Andres Zelaieta
Hasierak eta Om diskoa
Durangoko Azokarako Hankapuntetan I lan laburra kaleratu zuen, berak dioenez kanta "arraroen" bilduma bat. Iker Lauroba izan zuen alboan gitarra eta piano jole. Mikel Urdangarinek Errefuxiatuak kantan kolaborazio bat ere egin zuen.
Eason: diskoa eta nazioarteko bira
2018an otsailaren 16an bigarren diskoa atera zuen, Eason izenekoa. Lehen diskoaren arrakasta ikusita eta aurreratu zituen "Er(h)ori" eta "Delirios" singleen ondoren, ikuskizun handia zegoen disko berria eskuratzeko. Hamar kantuk osatzen dute lana. Oriol Flores, Iker Lauroba, Julen Barandiaran "Txiki" eta Garazi Esnaola musikariak izan ditu alboan. Eason diskoa aurkezteko bira luzea egin zuten, Euskal Herrian kantatzeaz gain Espainiar Estatuan egon ziren eta baita Mexikon ere. Eason diskoak izan duen arrakastaren seinale Musika Bulegoa Saria lortu izana. 2018 urtearen amaieran bi kolaborazio egin zituen Izarok, bata Igelaren Bandaren Ur berri, urte berri diskoan eta bestea Nøgen taldearen Gertu abestian.
Eason diskoaren ibilbideari amaiera emateko 2019ko urriaren hasieran Agur Eason: 8 minutu Izarorekin izeneko dokumentala atera zuen, bere bizipenak kontatzen dituena.
Santakaramuru
Historia
Hori da, hain zuzen ere, historiaurreko garaiaren eta Goi Erdi Aroaren artean Uxue mendilerroan zeuden herrixketako bat. VIII. eta IX. mendeen artean, Uxueko gotorlekua sortu zenean, bertako bizilagun asko hiribildu berrira aldatu ziren, batez ere defentsa-arrazoiengatik, musulmanekiko muga eremu lauan baitzegoen. Erdi Aroan zehar, populazioa eta erakargarritasuna galduz joan zen, Uxueren alde, eta, horren ondorioz, 1534. urterako jenderik gabe geratu zen.
Izaro Andres Zelaieta
Limones en invierno eta itxialdian etorri zirenak
2020ko urtarrilean disko berria atera zuen, Limones en invierno. Aurrez 2019ko urrian aurreneko singlea plazaratu zuen, "Invierno a la vista" abestiaren bideoklipa, Xoel López musikari galiziarrarekin batera. Bigarren singlea "Paris" izan zen eta hirugarrena "Libre". Durangoko Azokan "pre-order" postal bat atera zuen.
Fléchy
Fléchy Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Izaro Andres Zelaieta
Limones en invierno eta itxialdian etorri zirenak
Urtarrilaren 31n kaleratu zuen diskoa, eta martxoan abiatzekoa zuen kontzertu bira berria. Mexiko Hirian egin zuen aurreneko kontzertua baina ondoren COVID-19 pandemiak dena atzeratu zuen. Ez zen geldi egon ordea eta apirila amaieran, aurrez azaroan Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin grabaturiko hiru abesti plazaratu zituen, "Errefuxiatuena", "KoiLarak" eta "Tu escala de grises". Itxialdia probestuz maiatza hasieran single berria atera zuen, "Tiempo ausente", konfinamendua bera gaitzat hartuz.. Hainbat kontzertu eskaini zituen online, bere etxetik, BBK Sala Etxetik eta baita Victoria Eugenia Antzokiaren teilatutik ere.
Zizurkil
Luzuriaga
Asteasu eta Elbarrena arteko errepidera ematen duen iparraldeko aldean, aipatutako karrerarako sarrera nabarmentzen da arku karpanel baten azpitik hau ere. Gainean, harlanduzko marko handia duten hiru bao daude, bi leiho eta balkoia izandako beste bat. Azken urteetan etxearen estetika erabat hausten duen hormigoizko eraikin txiki bat erantsi zioten etxeari. Hegoaldeko horman inongo ordenarik gabe ateratzen joan dizkioten baoak nagusitzen dira.
Fléchy
Biztanleria
2007an Fléchy udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 35 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 49 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 49etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 15 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 53 ziren, horien artean 39 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 39 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (23 gizon eta 12 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Izaro Andres Zelaieta
Limones en invierno eta itxialdian etorri zirenak
Urte amaierako AIZU! aldizkariaren protagonista nagusia izan zen. Musika egitetik bizi da, eta aldarrikatzen du "nahi duen tokian dagoela, eta, beste ofizio batzuetan, lan egiteagatik soldata jasotzea ez dela pribilegiotzat hartzen".
Fléchy
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fléchy udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 392 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Larry Page
Laurence E. "Larry" Page (Lansing (Michigan, AEB), 1973ko martxoaren 26a - ) Google bilatzailearen sortzaileetako bat da, Sergey Brinekin batera.
Izaro Andres Zelaieta
Nazioarteko kolaborazioak eta Limones de oro
2020. urtearen amaieran hainbat kolaborazio egin zituen nazioarteko abeslariekin, hala nola Miki Nuñez katalanarekin, Parientes talde argentinarrarekin eta Valira taldearekin. 2021eko urtarrilean Kill Aniston talde mexikarrarekin "Costa a costa" abestiaren bideoklipa atera zuen. Urte bereko ekainean Miley Cyrusen "Malibu" kantaren bertsioa egin du Duda In The Sky musikari brasildarrarekin batera. Gaztean Brasilgo abeslarien inguruko saioa egiterakoan ezagutu zuen eta hortik sortu zen elkarrekin abestia osatzeko ideia.
Zizurkil
Elbarrenako Arantzazuko Andre Mari eliza
Gehienbat Elbarrenako auzotarren ekimenez eraikitako eliza dugu Arantzazuko Andre Mariarena. Geroz eta biztanle gehiago biltzen ari ziren Zizurkilgo Elbarrena auzoan eta bertan bizi ziren eliztarrei nahiko urrun geratzen zitzaien Herriguneko Donemiliaga parrokia-eliza. Hortik sortu zen Elbarrenan bertan eliza berri bat eraikitzearen ekimena. Eraikuntzak arkitektura modernoa du eta 1957ko irailaren 1ean inauguratu zuten. Barruko hormak Xabier Alvarez de Eulate Aita margolari ezagunak dekoratu zituen.
Izaro Andres Zelaieta
Nazioarteko kolaborazioak eta Limones de oro
2022ko apirilaren 29an Limones de oro diskoa argitaratu zuen. Tantaka atera dituen kolaborazio hauek bildu zituen bertan, guztira 16 abesti. Maiatzaren 7an Anoetako belodromoan egin zuen disko berriaren aurkezpen kontzertua eta diskoan kolaboratzaile izan dituen abeslariak izan zituen alboan. 6.000 ikusle bildu ziren, emakumezko bakarlari batek Euskal Herrian bildu duen ikusle kopuru handiena izan zen.
Larry Page
Ibilbidea
Pagek eta Brinek 1995eko udaberrian ezagutu zuten elkar, Stanfordeko Unibertsitateak bertako Informatikako doktoretzarako hautagaientzat antolatutako ekitaldi batean. Zenbait hilabete beranduago, unibertsitate horretarako liburutegi digitaleko proiektu batean lanean hasi ziren. Pagek web diseinua menderatzen zuen eta Brinek datuen tratamendua eta matematika. Biek elkarlanean, Interneten datuak bilatzeko algoritmoei buruzko azterketak hasi zituzten, Google bilatzailea bilakatuko zenaren lehen urratsa.
Izaro Andres Zelaieta
Sariak
Musika Bulegoa Saria jaso zuen 2018an Eason diskoarengatik eta 2021ean Limones en Invierno diskoarengatik.
2020ko Gaztea Sarietan bi sari eskuratu zituen. Libre abestia urteko kanturik onena izendatu zuten; Invierno a la vista abestiaren bideoklipari esker, berriz, bideoklip onenaren saria irabazi zuen.
Zizurkil
Elbarrenako Arantzazuko Andre Mari eliza
On Bartolome Auzmendi (Ataun, 1933) apaiztu eta zuzenean etorri zen Zizurkilgo Donemiliaga parrokiara 1957ko urrian. Urte bereko azaroan Elbarrenan eraiki berri zen Arantzazuko Amaren elizaren ardura hartu eta bertan jardun zuen 18 urtez (1957-1975).
Zubimusu zubia
Erdi Aroan itsasoa eta Gaztela lotzen zituen Oria ibaiaren alboko ibilbideak Aiztondotik datorrenarekin bat egiten duen gunean eraiki zuten hasierako Zubimusu hura, zurezkoa ziur asko. XVI. mendean zurezkoa zena harrizko batekin ordezkatu zuten, 1554ko agiri honek dioen bezala:
Lehen Karlistaldia amaituta, bideak eta zubiak egokitu edo berritu ziren. Zubimusu nonbait oso egoera txarrean aurkitzen zen, erdiko arkua bereziki. Pedro Nolasco arkitektuak gidatu zuen zubiaren eraberritzea 1848an. 28.860 erreal gastatu ziren denera berritze-lanotan eta horietatik 4.600 Villabona eta Zizurkil artean osatu zituzten, erdibana. Gutxiago bada ere, berea jarri behar izan zuten Asteasuk, Aiak, Adunak, Alkizak eta Larraulek. Lanak burutzeko behar izan ziren gainontzekoa errealak Gipuzkoako Foru Aldundiak ordaindu zituen. Bigarren Karlistaldiaren ondoren ere, 1894an, Zubimusu berritu eta zabaldu zen Inozentzio Elortza (Azpeitia, 1824) ingeniariaren gidaritzapean. Zera zion Elortzak:
Larry Page
Ibilbidea
2011n berriro CEO bihurtu zen Schmidten ordez, txantxa eginez Twitterren, "nagusien gainbegirada jada ez zela beharrezkoa" esanez. Postu horretan jarraitu zuen 2015 arte, non Google kontsortzio handiago baten parte bilakatu zen, Alphabet Inc. delakoa bihurtuz, eta orduan Page izan zen Alphabereko CEO. 2019ko abenduaren 3an postu hori utzi zuen Sundar Pichairen mesedetan, eta harrezkero ez du Googlen edo bere enpresa multzoan funtzio exekutibo zuzenik.
Zizurkil
Zubimusu zubia
1936an Gerra Zibila lehertu zenean, militar matxinoak Tolosa aldetik zetozen. Errepublikarrek Zubimusu leherraraztea erabaki zuten frankistei bidea galarazteko. Horrela, zubiaren Villabona aldeko begia eztanda arazi zuten 1936ko abuztuaren 14an. Saiakera, ordea, ustel geratu zen, frankistek bi egun geroago, Amabirjinaren bigarrenean, Zizurkilen sartu ziren Zubimusu zubian zehar.
Pasabidea gaurko beharretara egokitzeko, Gipuzkoako Foru Aldundiak zubi berria egiteko 70 milioi pezetako aurrekontua onartu zuen 1991n. Baina Foru Aldundi bereko eta Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailek, biek, zubia Donejakue Bideko ibilbidean sartu eta babestu zuten, eraistea debekatuz.
2016an, azkenik, Zubimusu berritu zuten: 800.000 €ko aurrekontuarekin, LKS Ingeniería-k bi alboetako begiak eraitsi, erdiko arkua zutik utzi eta hauen gainean 42 metro luze duen altzairuzko egitura ezarri du.
Johninnesita
Johninnesita silikato motako minerala da eta deerite-howieita taldearen kidea da.
Zizurkil
Irizibarko karobia
Zizurkilgo karobirik dotoreena eta osatuena da. Hiruzpalau bat metroko altuerako eta beste pare bat metro diametroko zilindroa da. Aterpea du kanpoaldean, teilatu eta guzti. Egoera zaila erakusten zuen eta Irizibar baserrikoei horrek eragiten zien kezkari erantzunez, Zizurkilgo Udalaren, Hernandorena Kultur Elkartearen eta Andoaingo Burdina Taldearen lankidetzak karobia txukundu eta zaharberritu du 2017/2018an.
Johninnesita
Ezaugarriak
Johninnesita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 6 da.
Zizurkil
Beste hainbat ondare
Alfredo Moraza (Donostia, 1966) historialariak idatzita eta Zizurkilgo Udalak eta Aranzadi Zientzia Elkarteak editatutako herriko baserriei buruzko lan monografikoa aurkeztu zuten 2010ean. Argitalpen horretan aurki daiteke ondare hauen eta beste askoren informazio sakonagoa. Eusko Jaurlaritzaren Kultura Sailak ere Zizurkilgo Ondareari buruzko datuak eskaintzen ditu.
Brachychalcinus parnaibae
Brachychalcinus parnaibae Brachychalcinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Zizurkil
Zizurkilgo Elkarteak
Hauek dira Zizurkilgo Udalean erroldatuta dauden elkarteak (2019):
Alfredo Kraus
Alfredo Kraus Trujillo (Las Palmas Kanaria Handikoa, Espainia, 1927ko azaroaren 24a - Madril, Espainia, 1999ko irailaren 10a) espainiar tenorra izan zen.
San Martin eliza (Colmar)
San Martin eliza (Église Saint-Martin, Martinsmünster) Colmar hiriko eliza bat da, XIII. eta XIV. mendeen artean eraiki zena gotiko estiloan. Rhin Garaia eskualdeko elizarik handiena da. 1840an Frantziako monumento historiko izendatu zuten. Eliza katolikoa da.
Alfredo Kraus
Zarzuelan lan egin ondoren, operari ekin zion. Jules Masseneten Werther operan interpretazio gogoangarriak egin izan zituen bere ibilbide luzean.
San Martin eliza (Colmar)
Antzina eliza kolegiata izan zenez San Martin kolegiata ere esaten zaio (Collégiale Saint-Martin), eta tamaina handia duenez katedrala ere deitu izan zaio baina Colmar ez da inoiz apezpikuaren egoitza izan.
Virginia Choquintel
Virginia Ángela Choquintel (1942ko uztailaren 20a, Rio Grande - Suaren Lurraldeko Lurralde Nazionala, Argentina - 1999ko ekainaren 2a, Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak, Argentina) azken selknam izan zen (ama eta aita selknamak zituen), nahiz eta ez zen hazi eta ez zen bizi bere herriko ohiturekin
Alfredo Kraus
Biografia
Valentzian, Bartzelonan eta Milanen egin zituen kantu ikasketak.
San Martin eliza (Colmar)
Historia
1972. urtean egindako indusketek erakutsi dute 1000. urtearen inguruan eliza bat bazela bertan karolingiar estiloan eraikia, baina suak erre zuen 1106. urtean. Bigarren eliza baten aztarnak ere aurkitu dira, bigarren hau erromanikoa.
Gaur egungo eliza 1234 eta 1365 artean eraiki zen Martin Tourskoaren izenpeko kolegio baten eliza izateko. Gregorio IX.a Aita Santuak eman zion horretarako baimena. XVI. mendean izandako sute baten ondoren kanpandorreko estalkia ezarri zitzaion, pizkundeko estiloan egin zena.
Arkitektura
Eliza handia da. 78 metrotako luzera du barnealdean eta transeptoak 34 metro neurtzen ditu. Barnealdean 20 metrotako altuera du sabaiak eta kanpandorreak 71 metrotako altuera du.
Kanpoaldea
Duen tamaina handiarekin alderatuta atari txikiek inguratzen dute eliza. Atari hauetako batzuk adreiluz estalita daude gaur egun. Sarrerako atari handienak eskultura bikainez apainduriko tinpanoa du. Aurrealdean zutabe sendoak ditu, itxura berezia ematen diotenak, erabateko kontrastea egiten du absideko lehioen arintasunarekin. Teila koloretsuek estaltzen dute eliza, Thanneko San Teolbaldo eliza gogorarazten dute. Juduek Alsazian izan duten historia istilutsuaren adierazle bi gargolak judensau itxura dute, animalia identifikatu gabeak hain zuzen ere.
Barnealdea
Barnealdea oso zabala eta espaziotsua da. Aipatzeko elementuak dira 1755ko organo barrokoa, Johann Andreas Silbermannek eraiki zuena, eta deanbulatorioa, Alsaziako elizetan batere ohikoa ez dena. Koroaren inguruan kapera ugari daude, aldare eta estatua ugarirekin. Beirate gotikoak ere badaude, aipagarriena Kristo bizargabe bat ikusten dena da, XIII. mendekoa.
Issenmann erretaula
1462an Caspar Isenmann margolariak Jesukristoren bizitzaren inguruko margolanak egiteko enkargua jaso zuen. Izei egurrean olio margoen bilduma osatu zuen 1465ean. 1720ean aldarea kentzea erabaki zen eta Isenmannen margolanak barreiatu egin ziren. Erretaulako zazpi panel Unterlinden museoan gorde ziren 1853an.
Bataviar matxinada
Kaio Julio Zivilis erromatar ofizial laguntzaile eta bataviar printzeak gidaturik, germaniarrek hasieran erromatar armada menderatu zuten, bi legio ere akatuz. Baina erromatarrek izugarrizko armada eratu eta Kinto Petilio Zerial bere jeneral izendatu zuten. Honek gerraren patua aldatu zuen eta bataviarrek bakea negoziatzera behartu zuen. Germaniarrek erromatar agindua onartu behar izan zuten eta baita Noviomagusen (egungo Nimegan) legio bat kuarteleratua izatea ere.
Trachylepis margaritifera
Trachylepis margaritifera Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Alfredo Kraus
Biografia
Zartzuela abestu zuen Espainian eta 1958an Bartzelonako Liceoan egin zuen aurkezpena. Ondoren Londresko Covent Garden (1959), Chicagon (1962) eta New Yorken (1966).
Munduko tenorrik ospetsuenetako bat izan zen. Irabazi zituen sarien artean aipagarria da 1984. urtean lortu zuen Laura Volpi Nazioarteko Saria.
Ahotsez tenor lirikoa zen; teknika harrigarria zuen. Interpretazio aipagarriak zituen Verdiren Rigoletto, Gounoden Fausto, Masseneten Werther, baita Bellini, Donizzetti eta Rossiniren lanak.
Gayarre (1959) filmaren antzezle nagusia izan zen, Julian Gaiarre euskal tenorea antzeztuz.
NGC 3137
NGC 3137 galaxia espiral bat da, Antlia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Kendall (New York)
Kendall Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Orleans konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ana Mena
Ana Mena Rojas (Estepona, Malaga, 1997ko otsailaren 25a) abeslari eta aktore espainiarra da. 2006. urtean, ''Veo Veo Sarien XII. edizio erregionala'' irabazi ondoren, egin zen ezaguna. Hala ere, "Marisol" miniseriean parte hartu zuenean, Marisol izan zen. 2018ko maiatzaren 11n argitaratu zuen Index izeneko lehen albuma.
Lanbide esparrua
My Camp Rock 2 lehiaketa irabazi ondoren, Telecinco Supercharlyren telesailean parte hartu zuen, eta Vero Navarro interpretatu zuen. Baina interpretazioaren munduan izan zuen papera Pedro Almodóvarren "La piel que habito" filmaren eskutik iritsi zitzaion.
Musikan egin zuen ibilbidea film batzuetarako soinu-banden konposizioekin hasi zen, hala nola La piel que habito filmarekin edo Disney Channelen jatorrizko filmarekin Sharpayren abentura zoragarria, non «Voy a brillar» abesti xumea interpretatu baitzuen. 2012an, Malagako Zinemaldian aurkezle izan zen. Gainera, urte horretan bertan, modaren munduan ere hasi zen, Olivalsur bezalako etxeetarako desfileak egin baitzituen. Urte horretan bertan Antena 3eko El número uno programan parte hartu zuen. 2013. urtean Antena 3 ek Vive cantando telesaileko protagonista izateko fitxatu zuen, eta Paula Ruiz Almagro oertsonaia izan zen.
2015aren amaieran, «No soy como tú crees» soil bat atera zuen, pop estiloko kanta bat, Meghan Trainor artista estatubatuarrarekin konparazio asko izan zituena. Sinplearekin, Espainian Spotifyko Viral50 zerrendan egotea lortu zuen, eta bi aste jarraian espainiarrek gehien entzun zutenetako bat izan zen. Gainera, lehen sinpleari esker, 2016ko Spotlight Spotify Artista hautatua izatea lortu zuen.
Beste sinple batzuk "Loco como yo" eta "Se fué" dira, baina nabarmenena "Ahora lloras tú" da, CNCOren laguntzarekin. Harekin sartu zen iTunesen arrakasten zerrendan, eta trending topic bihurtu zen. Ez bakarrik Espainian, baita Argentinan, Ekuadorren, Guatemalan, Nikaraguan, Costa Rican, Mexikon, Panaman, Frantzian, El Salvadorren, Uruguain eta Venezuelan ere, eta Youtuben 52 milioi bisita baino gehiago izatea lortu du. 2017ko irailaren 22an, Kolonbiako RK artistarekin elkarlanean aritu zen, "Mentira" disko-sinplea, kanta latindar eta hiritarra, kaleratuz. 2018ko martxoaren 16an, "Ya es hora" atera zuen, Becky G eta De La Ghettoren laguntzarekin.
2020ko urtarrilaren 11n, Ana Menak Pedro Almodóvarren "Tacones Lejanos" filmaren "Un año de amor" (Luz Casalen jatorrizko gaia) interpretatuz Madrileko IFEMAren Udal Jauregian egin zen Forqué Sarien 25. edizioan parte hartu zuen. Rayden lankidearekin batera, Goya Sarien 34. edizioko galan irekiera-ekitaldia egin zuen. Emanaldi hoeretan, bi artistek espainiar zinema omendu zuten
2018an, Celia Rico Clavenilloren "Viaje al cuarto de una madre" film luzean parte hartu zuen, Anna Castillo eta Lola Dueñasekin batera. 2021eko otsailaren 23an, Netflix-ek "Bienvenidos a Edén" telesailaren zerrenda iragarri zuen, eta Amaia Salamanca, Begoña Vargas edo Belindarekin batera parte hartu zuen. 2021eko apirilean, hogeita hamar artista baino gehiagorekin batera, Beethovenen "Himno a la Alegría" 9. sinfoniaren laugarren piezaren bertsioan parte hartu zuen, COVIDen pandemiaren aurkako borrokaren alde.
Lavarone
Lavarone Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Baconton (Georgia)
Baconton  Georgiako estatuko hiri bat da. Banks konderrian kokatua dago. 2010ean 915 biztanle zituen, 5.05 kilometro koadrotan banatuta.
Ana Mena
Lanbide esparrua
2021eko urriaren 27an, Telecincok Idol Kids programaren denboraldi berria iragarri zuen. Ana Mena lehen aldiz aritu zen epaimahaiko Omar Montes eta Camelarekin batera egin zen show batean. Urte bereko azaroan, "Musika arina" atera zuen, Colapesce eta Dimartinoren italiar kantako cover bat, 1960ko hamarkadako Espainiako eta Italiako pop musikan oinarritua.
Lavarone
Mugakideak
Lavaronek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ana Mena
Arrakasta Italian
2018ko ekainaren 12an, bere sare sozialetan iragarri zuen hilaren 15ean "D'estate non vale" lankidetza estreinatuko zuela Fred De Palma rapzale eta artista italiarrarekin batera. Zenbait astez merkatuan egon ondoren eta promozio handirik gabe, abestiak arrakasta-zerrendetan gora egiten hasi zen, Italiako Spotify egunkarian lehen postua lortu arte, eta Italiako abesti-saduenetako zerrenda ofizialetan 6 postuan geratu arte. Azkenean, FIMIk hiru bider lortu du zilarrezko zertifikatua.
Lehen kolaborazioaren arrakasta atseginaren ondoren, bi artistek errepikatzea erabaki zuten, eta 2019ko ekainaren 4an bigarren lankidetza estreinatu zuten: "Una volta ancora". Abesti berriak bat-bateko arrakasta izan zuen, eta hilabete pasatxoan lehen postua lortu zuen Spotifyn eta Italiako abestien salmenta-zerrenda ofizialean. Italian arrakasta izan ondoren, bikoteak "Se Iluminaba" izeneko lehen abestia gaztelaniaz kaleratu zuen. Hala ere, bertsio berri horren arrakasta motelagoa izan zen. Kaleratu eta 93 egun behar izan zuen kantak Espainian gehien entzundako 10 abestien artean sartzea lortzeko. Hala, Ana Menak bere sorterrian izan duen lehen top 10a izan zen, bai Spotifyn, bai abesti-salmenten zerrenda ofizialean. Arrakasta erabatekoa izan da: PROMUSICAEk bost aldiz egiaztatu du platinoa, eta urteko bigarren kantarik salduena izan zen, eta Espainiako artista batek 2020an interpretatutako lehena.
Urte horretan bertan, 2020ko otsailaren 6an hasi zen San Remoko 70. Kanta Jaialdian, eta Riki abeslari italiarrari lagundu zion "L'Edera" abestian.
2020ko uztailaren 3an, "A un passo dalla luna" kaleratu zuen, hirugarren disko-sinplea Italian, Rocco Hunt rapzale eta kantari urbanoarekin. Lehen egunean Spotify Italiak gehien entzundako abestien top 10ean estreinatu zen kanta. Hala ere, hiru aste geroago iritsi zen lehen postura Italiako abesti-salmentako zerrenda ofizialetan, eta 9 aste jarraian egon zen postu horretan. Sinpleak gutxienez. platinozko sei disko-zertifikatu ditu.
Italian hirugarren urtez jarraian izandako arrakastaren ondoren, Ana Menak eta Rocco Huntek osatutako duetoak gaztelerazko bertsioa egin zuten, eta 2020ko abuztuaren 14an "A un paso de la luna" kaleratu zuten. Espainian, kanta herrialdeko bost gai garrantzitsuenen artean sartzea lortu zuen, 4. postuan, eta gutxienez platinozko bost diskoren ziurtagiria du.
2021eko maiatzaren 31n, Ana Menak "Un bacio all'improvviso" italierazko sinple berria iragarri zuen, Rocco Hunt rap-musikariarekin batera, 2021eko ekainaren 4an estreinatzeko. 2021eko ekainaren 18an, "Un beso de improviso" gaztelaniazko bertsioa estreinatu zen, abestiaren bideoklip ofizialarekin batera. Italierazko bertsioa Italiako salmenta-zerrendako top 10ean sartzea lortu zuen berriro, eta gutxienez platinozko 3 disko lortu dute; gaztelaniazkoak platino bat badu.
2021eko urriaren 18an, Federico Rossi abeslari italiarrarekin beste lankidetza bat iragarri zen, eta hil bereko 22an estreinatu zen. Italiako hainbat komunikabidetan gaia sustatzen ari zela, Ana Menak argitu zuen ezen, bigarren diskografia-lana gaztelaniaz egiteaz gain, italieraz argitaratu gabeko album bat ere kaleratuko zuela 2022an: "Lau urte hauetan lagundu didatenek orain arte entzun ez dutena izan daitekeela sentitzea nahi dut. Italiaz maitemindu nintzen eta nire eskerrak emateko modua izango da".
2021eko abenduaren 4an, San Remoko Kanta Jaialdiaren 72. edizioan parte hartu zuten 25 lagunetako bat zela iragarri zuten. 2022ko Eurovision Jaialdira Espainia Chanelek ordezkatuko du eta Ana Menak Italia ordezkatuz joateko aukera galdu zuen, 24. postuan gelditu baitzen.
Głogów Małopolski udalerria
Głogów Małopolski Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Rzeszów barrutian kokatuta. 144,7 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 19628 biztanle zituen.
Barbonne-Fayel
Barbonne-Fayel Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ranger 1
Ranger 1 Ameriketako Estatu Batuek 1960ko hamarkadan ilargiari argazkiak ateratzeko helburua zuen Ranger Programa barnean ilargira bidalitako lehen espazio-zunda izan zen.
Barbonne-Fayel
Biztanleria
2007an Barbonne-Fayel udalerrian erroldatutako biztanleak 492 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 291 etxebizitza zeuden, 217 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 287 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 217 etxebizitza nagusietatik 174 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 112 etxek bost zituzten. 174 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 108 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 321 ziren, horien artean 241 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 241 pertsona aktiboetatik 225 lanean zeuden (121 gizon eta 104 emakume) eta 16 langabezian zeuden (5 gizon eta 11 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Barbonne-Fayel udalerrian 223 unitate fiskal zeuden, 534 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.605 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Barbonne-Fayel udalerrian 77 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.564 hektarea erabiltzen.
Malapteruridae
Malapteruridae arrain siluriformeen familia da, Afrika tropikaleko ur gezatan eta Nilo ibaian bizi dena.
Generoak
Egun familiak gutxienez 21 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
Jauregizarrea (Irurita)
Jauregizarrea Iruritako dorretxea da, Nafarroa Garaiko Baztan udalerrian dagoena. Dorrea izena ere ematen zaio.
Barbonne-Fayel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Estadio Metropolitano geltokia
, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko San Blas-Canillejas barrutian. Metropolitano estadioaren alboan dago.
2007ko maiatzaren 5ean inauguratu zen.
Trachylepis mlanjensis
Trachylepis mlanjensis Trachylepis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Lepidoperca pulchella
Lepidoperca pulchella Lepidoperca generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Bainbridge (Georgia)
Bainbridge  Georgiako estatuko hiri bat da. Cherokee konderrian kokatua dago. 2010ean 12,697 biztanle zituen, 48.69 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 3138
NGC 3138 galaxia espiral bat da, Hydra konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Carran
Carran (An Carn) Irlandako udalerri txiki bat da, Clare konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 106 biztanle zituen. The Burren eskualdean dago.
Carancosko geltokia
Carancos Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Nava udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Lavis
Lavis Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Lavisk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Prado del Rey
Prado del Rey Cadizko probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 440 m-ko altueran eta Cadiztik 105 km-tara kokaturik, 2005eko datuen arabera 5.968 biztanle zituen 49 km²-tan banaturik.
Kennebec (Hego Dakota)
Kennebec Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lyman konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alto del Arenal geltokia
, Madrilgo metroaren geltoki bat da, Espainiako Madril hiriburuko Puente de Vallecas barrutian.
1994ko apirilaren 7an inauguratu zen.
NGC 3139
NGC 3139 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Lepidoperca tasmanica
Lepidoperca tasmanica Lepidoperca generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Kenduskeag (Maine)
Kenduskeag Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dahomey
Joruba herriaren lurraldeetan ezarritako erresuma hau Allada erresumaren mende egon zen hasieran, 1715 aldean independentzia lortu zuen arte. Handik aurrera, Dahomeyko erregeek lurralde asko lortu zituzten konkisten bitartez. Erresuma esklabotzaren bitartez aberastu zen. Aipagarria da Dahomeyko amazonak izeneko unitate militarra, emakumez osaturik zegoena.
Ranger 2
Ranger 2 Ameriketako Estatu Batuek 1960ko hamarkadan ilargiari argazkiak ateratzeko helburua zuen Ranger Programa barnean ilargira bidalitako bigarren espazio-zunda izan zen.
Fontaine (Isère)
Fontaine Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 22.394 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontaine udalerrian erroldatutako biztanleak 22.394 ziren. Familiak 9.604 ziren, horien artean 3.487 pertsona bakarrekoak ziren (1.407 bakarrik bizi ziren gizonak eta 2.080 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.447 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.657 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.013 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Mademoiselle Fifi (filma)
Argumentua
1870ean, franko-prusiar gerra bitartean, Cleresville herri frantziarra prusiar inbaditzaileen menpe dago, Von Eyrick tenientea horien artean, Fifi izenez ezaguna. Elizabeth latsari txiroa etxerako bidean doa posta-kotxean. Kotxea ostatu batean gelditu da pasaiariek gaua bertan igaro dezaten, ordea, Von Eyrickek ez die irteten utziko, baldin eta Elizabethek berarekin afaltzen ez badu.
Fontaine (Isère)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 10.366 etxebizitza zeuden, 9.880 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 445 hutsik zeuden. 1.736 etxeak ziren eta 8.430 apartamentuak ziren. 9.880 etxebizitza nagusietatik 5.306 bere jabearen bizilekua ziren, 4.355 alokairuan okupaturik zeuden eta 219 doan lagata zeuden; 564 etxek gela bat zuten, 1.151 etxek bi zituzten, 3.094 etxek hiru zituzten, 3.358 etxek lau zituzten eta 1.713 etxek bost zituzten. 4.896 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5.400 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.437 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14.594 ziren, horien artean 10.975 aktiboak ziren eta 3.619 inaktiboak ziren. 10.975 pertsona aktiboetatik 9.631 lanean zeuden (5.000 gizon eta 4.631 emakume) eta 1.345 langabezian zeuden (664 gizon eta 681 emakume). 3.619 pertsona inaktiboetatik 986 erretiraturik zeuden, 1.375 ikasten zeuden eta 1.258 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.031 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 10 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 66 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 200 eraikuntza enpresak ziren, 230 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 31 garraio enpresak ziren, 48 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 32 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 53 finantziazio enpresak ziren, 45 higiezinen enpresak ziren, 115 zerbitzu enpresak ziren, 132 administrazio publikoko enpresak ziren eta 46 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 319 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 lan bilaketa bulegoa, 2 posta bulegoak, 10 banku bulegoak, 3 funerariak, 49 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 28 igeltseroak, 46 margolariak, 41 zurginak, 25 iturginak, 24 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 22 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 aldi baterako lan enpresa, 29 jatetxeak, 17 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 3 apaindegiak.