cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ana Zamorano
Biografia
Ikus-Entzunezko Komunikazioa ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean eta multimedia-masterra egin ondoren, Ingalaterrako Leeds-era joan zen, elikadura-sektoreko multinazional bateko online marketin-sailean lan egitera. Bi urtez jardun ondoren lan mugagabe bat utzi eta, urruneko lanera pasatzea eta bere grina handiarekin bateratzea erabaki zuen, nahiz eta ez zen berehalakoa izan. "Ideia izan nuenetik martxan jarri arte bi urte igaro ziren, ibilbideak planifikatzen, bisitatu behar nituen herrialdeei buruz ikasten, materiala erosten..."Bidaian, bideo-kamera eramaten du eta txolita eskalatzaileei buruzko dokumental bat grabatu zuen Bolivian.
Bidaiari ibilbidea
Amarengandik jaso omen du bidaiari grina. Umetatik familian bidaiatu eta afizioa sortu zitzaion. Amak beti hitz egiten zien munduko kulturez. 10 urte zituenetik 18 urte bete arte, ia Europa osoa bisitatu zuen, baita Afrikako iparraldeko hainbat leku eta Ipar Amerika ere, familian. Normalean, autoz edo hegazkinez mugitzen ziren. Bakarrik egin zuen lehen bidaian Alemanian Erasmus programan ikasten zegoen laguna bisitatu zuen. Herrialde osoa zeharkatu zuten auto-stopez, eta tren geltokietan lo eginez.
Unibertsitateko ikasketak amaitu bezain laster, Hego Amerika osoa bizikletaz zeharkatzeko ideia izan zuen buruan bueltaka. Bakarkako benetako lehen bidaia Gambiara egindakoa izan zen, 20 urte zituela eta “Dos señoras vacas” proiektua jarri zuen martxan nekazaritzan aritzen ziren komunitateei laguntzeko. 21 urterekin proiektua Ugandara eraman zuen. Hurrengo urtean Indiara eta Indonesiara joan zen.
Bi urte eman zituen Ingalaterran lanean, eta gero Amerika ezagutzera joan zen. Bidean, “Remoteana” proiektua ideiatu zuen, ibilbide guztietatik kanpo urruneko lekuak aurkitzea gustatzen baitzitzaion, eta, hala, tokietako benetako kultura ezagutzea jarri zuen helburu.
Proiektua finantzatzeko, «hileko lana on line» du oinarri. "«Nik egindako argazkiekin saltzen ditut postalak, eta, adibidez, azken urte honetan bidaiatzen ateratako argazkiekin egutegi bat egin dut. 'Calle Mundo, 365'» du izena. Hori bai, egunero ez dut gehiegi gastatzen, janarian eta museoren batera edo erakarpen turistiko batera sartzean soilik, «Machu Pichu edo Ciudad Perdida»."Egindako bidaiei buruzko hitzaldiak ematen ditu. Uda aldera, bizikleta hartu, eta bi edo hiru hilabeterako joaten da munduko txokoren bat bisitatzera. 2023an Indiako Himalaia edo Pakistan bisitatzeko asmoa du.
Estereoisomero
Estereoisomero edo isomero espaziala formula molekular bera duen isomeroa da, atomoen arteko lotura berak ere dituena, baina atomo horiek espazioan modu desberdinetan antolatuta daude (egitura tridimentsionalean).
Isomero mota hauek ez dira nahastu behar egiturazko isomeroekin, atomoen arteko lotura desberdinak dituztenak (glukosa eta fruktosa, adibidez; formula bera dute, baina talde funtzional desberdinak -aldehido eta zetona, hurrenez hurren-).
Molekula enantiomeroak estereoisomeroetako mota bat dira.
1676 Kariba
1676 Kariba asteroide gerrikoan aurkitutako 1676. asteroidearen izena da. 1939ko ekainak 15ean aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1939 LC zen. Bere izena Kariba lakuagatik jasotzen du.
Offset
Offseta inprimatzeko prozedura modernoa da. Prozedura honetan tintak ez du ukitzen papera, zilindro kate baten bidez (offset prentsa) inprimatzen baita irudia.
Zuri-beltzean inprimatzeko offset prentsak hiru zilindro ditu. Aurreneko zilindroan moldearen xafla jartzen da eta tinta isurtzen da han; hortik kautxuzko geruza bat duen bigarren zilindro batera igaroarazten da irudia eta, azkenik, zilindro hori ukituz hirugarren bat da, presiokoa deitzen dena; hala, papera bi zilindroen artean pasatzen denean, irudia inprimatzen da presioz.
Egunkarietako errotatibak eta inprimategietako makinak offset prentsak dira, eta oso bizkor inprimatzen dute; gainera, makinara sartzen den papera, orriz orri pasa beharrean, bobina batean bilduta egoten da eta etengabean automatikoki pasa daiteke zilindroetatik.
Pregoi
Pregoia jendearentzat interesgarria den gai bat ozen aldarrikapena edo iragarpen ageria da eta, bereziki, ospakizun bat hasteko ekitaldia. Laster musikaz lagundu ziren, salmenta modu batetik musika genero bat bihurtzeko.
Pregoilariak XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran izan zuen bere gorakada, arrazoi askoiengatik pixkanaka hirietatik desagertzen joateko.
Avançon (Alpe Garaiak)
Avançon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Avançon udalerrian erroldatutako biztanleak 346 ziren. Familiak 135 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 180 etxebizitza zeuden, 137 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 165 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 137 etxebizitza nagusietatik 104 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 108 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 70 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 248 ziren, horien artean 172 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 172 pertsona aktiboetatik 145 lanean zeuden (80 gizon eta 65 emakume) eta 27 langabezian zeuden (12 gizon eta 15 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Avançon udalerrian 157 unitate fiskal zeuden, 386 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.610,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 3 zurginak.
2000. urtean Avançon udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 832 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zonotrichia atricapilla
Zonotrichia atricapilla Zonotrichia generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Dactylocnemis
Dactylocnemis Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Zeelanda Berrian bizi da.
Espezieak
eta oraindik deskribapena behar duten beste bost espezie:
Quérénaing
Quérénaing Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quérénaing udalerrian erroldatutako biztanleak 925 ziren. Familiak 356 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 160 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Leonor Acevedo Suárez
Leonor Rita Acevedo Suárez, ezkontzaz Leonor Acevedo Suárez de Borges (Buenos Aires, Argentina, 1876ko maiatzaren 22a - ib., 1975eko uztailaren 8a) Argentinako itzultzailea izan zen. Jorge Luis Borges idazle argentinarraren eta Norah Borges artista plastikoaren ama zen. Hainbat lan izuli zituen ingelesez: Katherine Mansfielden Badian, William Saroyanen Giza komedia eta Herbert Readen artearen esanahia. Funtsezko oinarria izan zen semearen bizitza pertsonalean eta lanean, batez ere erabateko itsutasunaren ondoren. Jorge Guillermo Borges abokatu eta filosofoarekin ezkondu zen 1898tik 1938an hil zen arte.
Quérénaing
Etxebizitza
2007an 381 etxebizitza zeuden, 360 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 367 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 360 etxebizitza nagusietatik 314 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 220 etxek bost zituzten. 287 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 137 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 184 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Leonor Acevedo Suárez
Familia eta jaiotza
Bertsio batzuek Uruguain jaio zela adierazten duten arren, garai hartako ziurtagiri ugarik berresten dute Buenos Airesen 1876an Leonor Suárez Haedo de Acevedoren (1837-1918) eta Isidoro Acevedo Lapridaren (1828-1905) alaba zela. Manuel Isidoro Suárez amaren aldeko aitona Independentziaren gerretan borrokatu zen koronela izan zen, eta haren aita Isidoro Juan Manuel de Rosasen aurka borrokatu zen. Bere arbaso aristokratikoen artean Estanislao Soler jenerala dago, iloba zuena. 1876ko abuztuaren 14an bataiatu zuten Leonor, San Nikolas parrokian.
Quérénaing
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Leonor Acevedo Suárez
Ezkontza eta seme-alabak
1898an, 22 urte zituela, Jorge Guillermo Borges abokatu, irakasle eta filosofo anarkista spencerianoarekin ezkondu zen Bariko San Nikolas basilikan. Senar-emazteek bi seme-alaba izan zituzten: Jorge Luis, 1899an, eta Leonor Fanny, 1901ean (gero Norah izenez ezaguna).
Jorge semea Tucumán kaleko 840 zenbakiko etxetzar batean izan zuen, baina gero familia iparralderago joan zen, Palermo auzoko Serrano kaleko 2135. zenbakian. 1914an, senarrak irakasle lana utzi behar izan zuen, hainbat hamarkada geroago semeari ere eragingo zion itsutasun progresibo eta hereditarioagatik. Familiarekin batera, Europara joan zen tratamendu oftalmologiko berezia egitera. Lehen Mundu Gerratik babesteko, familia Genevan (Suitza) jarri zen bizitzen, eta han seme-alabek ikasten jarraitu zuten.
Liskarrak amaitu eta ama hil ondoren, Borges familia Espainiara joan zen 1919an. Hasieran Bartzelonan jarri ziren eta gero Palma Mallorcakora joan ziren 1921ean Buenos Airesera itzuli ziren arte.
1938an senarra garaia baino lehen hil ondoren, Leonorrek ingeleseko ikasketak sakondu zituen eta itzultzaile gisa hasi zuen karrera. «Pentsatu zuen ingelesaren ezagutza sakontzea zela hartara hurbiltzeko edo hartara hurbiltzeko bitarteko bat», azaldu zuen semeak urte batzuk geroago.
Semearen itsutasuna
Jorge Luis Borges, aita bezala, pixkanaka ikusmena galtzen hasi zen, 1938. urteaz geroztik bereziki, sepsia izan zuenean. Hortik aurrera, bere ikusmena gutxitu egin zen, eta gero eta gehiago egon zen amaren eta zenbait lagunen laguntzaren mende. 1943rako, Leonor Quintana etorbideko etxe batera joan zen 270 zenbakira, Maipu kalera joan baino urtebete lehenago. Borgesek lotura estua izan zuen amarekin, halako moldez non kazetari askok beren harremana «ezkontza» batekin alderatu baitzuten. 1945 eta 1958 artean idatzitako gutun batzuetan, Leonor Acevedo harro agertu zen semearen literatura-arrakastaz, eta, aldi berean, kezkatuta agertu zen ikusmena galtzeaz.
1954an, areagotu egin ziren Borgesen ikusmenaren konplikazioak. Leonorrek gutun bat bidali zion abenduan bere lehengusu Esther Haedo de Amorimi: "«Zure gutunak kezka beldurgarriaren une batzuk entretenitu zizkidan: Georgiek berriro sentitu du bere ikusmena (duen begi bakarra) eta tratamenduan dago, ikusiko dugu beste ertzera irteten garen ala ez. Hiru hilabetertan, dio medikuak, ez du irakurri edo idatzi behar, min handiena ematen diona da, baina badakizu zelakoa den bera, ez du erakusten eta txantxetan jarraitzen du beti; berriro irakurri diot eta idatzi nahi duena esaten dit.t»."1955eko ekainean hauxe adierazi zuen: "«Hain beharrezkoa sentitzen naiz gaixotzeko edo zahartzaroak bereak egiteko ideian pentsatzean dar-dar egiten dudan, orain bere begiak bainaiz; nire bizitza atzera itzuli dela iruditzen zait, nire Jorgeren (senarraren) begiak eta eskuak zirenean»."Bere begian plazenta-mentua eta Victoria Ocampok finantzatutako zenbait kirurgia izan arren, 1956ko martxorako Leonorrek etsi-etsian agertu zen eta onartu zuen «Georgieren ikusmena ez da hobetzen, eta okerrena da hura horretaz konbentzitzen ari dela». Semeak ikusmena erabat galdu ondoren, Leonor bere bizitza pertsonalaren, gogo-aldartearen eta literatura-lanaren funtsezko zutabe bihurtu zen; izan ere, egunero begiratzen zion, gizarte-ekitaldietara laguntzen eta liburuak irakurtzen zizkion, eta idazkari gisa aritzen zen.
Antiperonismoa eta atxiloketa
Borges familia antiperonismo nabarmenagatik zen ezaguna. 1948an, Juan Domingo Peronen gobernuan, Leonor eta haren alaba Norah atxilotu zituzten, eremu publikoan eskandalua leporatuta. Norah Borges, Adela Grondona lagunarekin batera, San Telmoko Artzain Onaren emakumeen kartzelara eraman zuten egun batzuetan; Acevedo, berriz, etxean atxilotu zuten, adin handia zuelako. Alderdi politiko bateko kide ez izan arren, Leonor ideologia kontserbadore eta estatu unitariokoa zen.
Haren seme Jorge Luisek, berriz, ukatu egin zuen gobernua ipuinetan, aldizkarietan eta manifestuetan, eta peronistak «ezin zuzendutzat» jo zituen. Agintariek erabaki zuten Miguel Cané liburutegiko liburuzain postutik kentzea eta hegaztien merkatu-ikuskatzaile izendatzea. Borgesek gertaera irain gisa hartu zuen eta uko egin zion.
Itzultzaile-karrera
Leonor Acevedok La mujer que huyó a caballo de D.H. Lawrence itzuli zuen, Losadak La Pajarita de Papel bilduman argitaratua, bere suhiak, Guillermo de Torrek zuzendua. Besteak beste, José Maria Eça de Queirosen El mandarín, William Faulknerren Las palmeras salvajes, Katherine Mansfielden Badian, William Saroyanen Giza komedia eta Herbert Read-en El significado del arte. Bere bizitzan zehar, ingelesaren eta frantsesaren hainbat itzulpen egin zituen, eta horietako batzuk Sur aldizkariak argitaratu zituen.
Azken urteak
Acevedok bidaia guztietan lagundu zion semeari, bereziki Estatu Batuetara eta Londresera, 87 urte bete arte. Orduan emakume bat bilatzeko eta ezkontzeko eskatu zion. 1967an Elsa Astete Millánekin senar-emazte denbora laburrean izan arren, Borges amarekin bizitzera itzuli zen. La Nación egunkariaren arabera: "«Bizitza pribatuari dagokionez, Borges Elsa Asteterekin ezkondu zen, nahi gabe, gazterian gorteiatutako platarra. 'Amak' ikusi zuen heriotza etorriko zela, Georgie semea noraezean geldituko ote zen beldur zen, eta, beraz, emakume batekin ezkontzea sustatu zuen, berari ez baitzitzaion kalte egiten. Leonor Acevedoren akats larrietako bat izan zen, eta behar den obedientzia izan daitekeen larritasunaren adibide bat»."1972an, Obras Completas/ Obra Osoak argitaratu zuenean (1969an argitaratua), Borgesek bere amari eskaini zion bolumena, eta hark hautatu eta berrikusitako argitalpena. Arbasoei dagokienez, amaren familia Amerikarekin eta ekintza militarrarekin lotuta dago, aitak ez bezala, Ingalaterrara eta bizitza intelektualera jotzen baitzuen.
Heriotza
95 urte betetzean, Acevedok zera esan zuen: «Caramba, se me fue la mano». Bere osasuna eskasten hasi zen, eta azken garaia ohean etzanda igaro zuen. Borgesen arabera, «pixka bat urduri zegoen, batez ere azkenean... Gauero Jainkoari ametsetan eramateko eskatzen zion, bera fededuna zen, ni ez, eta goizero negar egiten zuen esnatzean, goiz bat iritsi zen arte, non ez zen esnatu». 99 urte zituela hil zen, 1975eko maiatzaren 22ko goizaldean, eta haren gorpuzkiak Errekoletako hilerriko mausoleoan lurperatu zituzten. Haren heriotza une gogorra izan zen Borgesentzat, eta, une horretatik aurrera, María Kodamaren laguntza jaso zuen atzerrirako bidaietan eta hitzaldietan, 1986an hil zen arte.
Balorazioa eta eragina
Acevedo izan zen Gloria Leyland aktorea La novia de Borges (1990) lanean, Omar Pérez Santiagoren lan baten egokitzapen suediarrean.
Bestalde, eragin handia izan zuen semearen literatura-lanean txikitatik. Borgesen beraren hitzetan, "«nik hainbeste zor diot amari... Haren indulgentziak, eta gero berak lagundu zidan nire literatura-lanerako»."Bere ibilbidearen hasieran, bere amak ez zuen gomendatu Evaristo Carriegori buruzko liburu bat idaztea, azkenean argitaratu zena, eta Leopoldo Lugones eta Pedro Palacios gomendatu zizkion gai gisa. Semearen kontakizun ezagunenetako baten amaiera ere eman zion: La intrusa, El informe de Brodie (1970) liburukoa.
Osvaldo Ferrarirekin egindako elkarrizketa batzuetan, Borgesek aitortu zuen amaren ezaugarri miresgarrienetako bat zela"«etsai bakar bat ez izatea, mundu guztiak maite zuen», eta klase altuarekin eta gizarteko maila baxuenekin zuen jarrera ona nabarmendu zuen."Acevedok funtsezko oinarria eta pizgarri nagusia izan zen semearen ibilbidean eta gogo-aldartean. Bere lanak sustatzeaz gain, hari beste autore batzuen liburuak irakurtzeaz arduratu zen bere itsutasunaren ondoren, eta horrek bere kultura prestakuntza sustatzen jarraitu zuen. *Itzultzaile frantses eta ingeles gisa aritzeaz gain, Acevedok Borgesen hitzaurrea hartu zuen bere gain 1972ko Obras completas/ Lan osoetan. Biografo askok zera diote: "Jorge Luis Borges autoreak harreman sinbiotikoa sortu zuela amarekin, eta horrek eragina izan zuela gainerako harreman sozialetan, eta eragina izan zuela bizitzan zehar hartu zituen erabakietan."
Quérénaing
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 607 ziren, horien artean 455 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 455 pertsona aktiboetatik 420 lanean zeuden (226 gizon eta 194 emakume) eta 35 langabezian zeuden (13 gizon eta 22 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quérénaing udalerrian 359 unitate fiskal zeuden, 913 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.057 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 2 albaitariak.
Toumba estadioa
Toumba estadioa edo PAOK estadioa, grezieraz Στάδιο Τούμπας edo Στάδιο ΠΑΟΚ, Greziako Tesalonika hiriko futbol estadio bat da. PAOK F.C. taldearen jokalekua da.
Quérénaing
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Quérénaing udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 310 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Toumba estadioa
1959ko irailaren 6an inauguratu zen eta 29.000 ikusleentzako edukiera du.
Anaïs Chevalier-Bouchet
Anaïs Chevalier-Bouchet (Anaïs Chevalier, Saint-Martin-d'Hères, 1993ko otsailaren 12a) biatloian lehiatzen den kirolari frantsesa da. Chloé ahizpa kirol berean lehiatuko da.
Sant'Ambrogio di Torino
Sant'Ambrogio di Torino Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sant'Ambrogio di Torinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Anaïs Chevalier-Bouchet
Hiru aldiz parte hartu du Neguko Joko Olinpikotan parte hartu zuen, 2014 eta 2022 bitartean, eta hiru domina lortu zituen: brontzezko domina Pyeongchang 2018an, emakumezkoen erreleboetan, eta zilarrezko beste bi Pekin 2022an, 15 km-an, eta errelebo mistoan.
Sei domina irabazi zituen Munduko Biatloi Txapelketan, 2016. eta 2021. urteetan, eta brontzezko domina bat Europako Biatloi Txapelketan, 2015. urtean.
Wallraf-Richartz Museum
Wallraf-Richartz Museum Koloniako hiru nagusietariko bat da. Alemania. Pinakotekan Erdi Aroatik XX. mende arteko bildumak ikus daitezke. 1976an museo honen arte-lan batzuk Ludwig Museoa sortzeko erabili ziren. 1861ko uztailaren 1an ireki zen. Eraikuntza Oswald Mathias Ungers arkitektoaren obra da. Arte grafikoaren funts handia gordetzen du, 75.000 orri bahino gehiagorarekin.
Historia
Hasierako museoaren lehen funtsa 1824koa da, Ferdinand Franz Wallraf-en oinordetzaren ondorioz. 1854ean, Heinrich Richartz-ek lehenengo eraikuntza sortzeko fundazioa sortu zuen. Museoaren bilduma, dohaintza ugariez aberasten joan zen. 1976. urtean XX mendeko artea Ludwig Museo berrira eraman zuten. 2001. urtean, Oswald Mathias Ungers arkitektoak diseinatutako eraikin berrira eraman zuten bilduma osoa. Urte berean, Corboud Fundazioak mailegu iraunkorra moduan inpresionista eta neoinprenista askoren lanak museoaren eskuetan utzi zituen.
Maria Erreginaren Lurraldea
Maria Erreginaren Lurraldea Antartikako eskualdea, Australiar Lurralde Antartikoaren barnean dagoena.
Filchner eta Hordern lurmuturren artean kokaturik, 1912ko otsailean aurkitu zuten Douglas Mawsonek zuzendutako espedizio batean eta Jurgi V.a Erresuma Batukoaren emaztea zen Maria Teckekoaren izena eman zioten.
Trstená
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1371. urtekoa da.
Yuto Uchida
Yuto Uchida (内田 裕斗, 1995eko apirilaren 29a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Gamba Osaka.
Liestal barrutia
Liestal barrutia Basilea Herrialdea kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Liestal da. 85,83 kilometro koadroko azalera du eta 57371 biztanle.
Hyporhamphus snyderi
Hyporhamphus snyderi Hyporhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiramphidae familian sailkatzen da.
Valenciennea randalli
Valenciennea randalli Valenciennea generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Arothron meleagris
Arothron meleagris Arothron generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Which Side Are You On?
Which Side Are You On? (euskaraz Noren Alde Zaudete?, ingelesez literalki Zein Aldetan Zaudete?) 1931an Florence Reece ekintzaile sozial, olerkari eta kantautoreak idatzitako folk protesta abesti bat da.
Historia
Florence ekintzaile soziala izateaz gain Sam Reece sindikalariaren emaztea zen, Kentucky estatuko Harlan konderriko United Mine Workers (Meatzarien Batasuna) sindikatuko burua.
Abestiak gaitzat 1931ean konderri horretan meatzarien eta meatzeen jabeen arteko liskar eta borroka bortitzak ditu. Reece familiari jazarpena egiteko, J. H. Blair sheriffa eta bere gizonak (meatze konpainiaren soldatapean) Sam Reece atzemateko asmoz Reecedarren etxean ilegalki sartu ziren. Baina Sam ekintza honetaz aurrez ohartu zutenez etxetik ihes egin zuen, halere Florence eta bere haurrak etxean gelditu eta poliziari aurre egin behar izan zioten. Gau hartan, polizia etxetik ospa egin eta gero, Florencek etxeko sukaldean zintzilik zeukaten egutegian abesti honetako hitzak idatzi zituen. Doinua aurretik Jack Munroek konposatutako "Lay the Lily Low" ("Laga Lilia Behean") meza ereserkia baptista herrikoietik hartu zuen.
Ordutik aurrera AEBetan arras ospetsua bilakatu den protesta abestia da, nagusiki langileen eta nagusien arteko gatazka sozialen eta sindikalismoaren ikur dena. Abeslari, kantautore eta musika talde ugarik bertsioak egin dizkiote, bakoitzak bere musika estilora moldatuz, tartean Pete Seeger, Dick Gaughan eta Dropkick Murphys.
Jose Angel Ziganda
Jose Angel Kuko Ziganda Lakuntza (Larraintzar, Nafarroa Garaia, 1966ko urriaren 1a) futbolari profesional ohia da. Aurrelari langilea, gola sartzeko sen handia zeukan. Izan ere, lehen mailan Osasunan eta Athleticen aritu zenean 34 eta 90 gol (hurrenez hurren) egin zituen. Futbolari profesional izateari utzi zionetik, kirol horretan bertan entrenatzaile lanetan ibili da, Osasunan hasita.
La Plaine-sur-Mer
Biztanleria
2007an La Plaine-sur-Mer udalerrian erroldatutako biztanleak 3.610 ziren. Familiak 1.545 ziren, horien artean 401 pertsona bakarrekoak ziren (185 bakarrik bizi ziren gizonak eta 216 bakarrik bizi ziren emakumeak), 670 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 412 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 62 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.057 etxebizitza zeuden, 1.571 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2.398 bigarren erresidentzia ziren eta 88 hutsik zeuden. 3.443 etxeak ziren eta 113 apartamentuak ziren. 1.571 etxebizitza nagusietatik 1.193 bere jabearen bizilekua ziren, 329 alokairuan okupaturik zeuden eta 48 doan lagata zeuden; 15 etxek gela bat zuten, 113 etxek bi zituzten, 366 etxek hiru zituzten, 512 etxek lau zituzten eta 565 etxek bost zituzten. 1.235 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 758 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 703 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.193 ziren, horien artean 1.464 aktiboak ziren eta 729 inaktiboak ziren. 1.464 pertsona aktiboetatik 1.347 lanean zeuden (683 gizon eta 664 emakume) eta 117 langabezian zeuden (52 gizon eta 65 emakume). 729 pertsona inaktiboetatik 426 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 210 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Plaine-sur-Mer udalerrian 1.666 unitate fiskal zeuden, 3.777 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.074 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 134 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 41 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 53 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 8 igeltseroak, 8 margolariak, 8 zurginak, 4 iturginak, 7 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 7 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean La Plaine-sur-Mer udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 693 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ibaizabal Telebista
Ibaizabal Telebista 2008an Ibaizabal-Mendebalde Kultur Elkarteak Bilboaldean abian jarri zuen internet bidezko telebista kate herrikoia da. Euskara hutsean igortzen du eta borondatezko lanean oinarriturik eraikitzen du bere programazioa. Parte-hartze irekiko egitasmoa da eta behetik gora eraikitako bestelako telebista eredua du helburu. Tokiko telebista izaki, herritarrengandik hurbil egotea eta herritarren tresna gisa funtzionatzea du xede. Horretarako, ikus-entzuleen etengabeko feedback edo iradokizunak jasotzeko bideak abian dituelarik.
Yoko Tanaka
Yoko Tanaka (田中 陽子) Japoniako futbolaria da, eta Espainiako lehen Mailako Sporting de Huelva taldean erdilari gisa jokatzen du. Japoniako emakumezkoen talde nazionaleko kidea izan zen.
Ogitarteko
Ogitartekoa osagai desberdinekin (gazta, haragia, arraina, barazkiak....) betetako ogi zati erdibitua da, normalean eramateko hartzen dena. Lagunartean otarteko eta bokata ere esaten zaio. Ogi xerra karratuetan egindakoari sandwich deritzo. Ogi zatiak nahi izatera saltsa desberdinekin bustiak egon daitezke, modu honetara ogitartekoa hezeago eta zaporetsuagoa izango da.
Zabalaitz (Altzania)
Zabalaitz mendia Altzania mendilerroan dagoen mendi gipuzkoarra da.
Xanten
Xanten, Alemaniako herria da, Ipar Renania-Westfalia eskualdean kokatua, Belgika eta Herbehereetako mugetatik gertu. 72.39 kilometro koadroko hedadura du, eta, 2006ko abenduaren 31n egindako azken erroldaren arabera, bere biztanleria 21.586 pertsonakoa da.
Hidrografia
Herritik gertu igarotzen da Rhin ibaia.
Poltergeist II: The Other Side
Poltergeist II: The Other Side (euskaraz Poltergeist II: Beste Aldea) 1986ko Brian Gibson ingeles zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. JoBeth Williams, Craig T. Nelson, Heather O'Rourke, Oliver Robins, Julian Beck, Zelda Rubinstein, Will Sampson eta Geraldine Fitzgerald aktoreek antzeztu zuten.
Poltergeist (1982) film ospetsuaren jarraipena eta izen berdineko sagaren filma da, ondoren Poltergeist III (1988) jarraipena eta Poltergeist (2014) berregokitzapena izan zituen.
Xanten
Bitxikeriak
Herri honetako bitxikerien artean, herriaren izena bera da, Alemanian aurkitzen diren herri guztietatik, izena X hizkiaz hasita duen bakarra baita.
Poltergeist II: The Other Side
1986ko Efektu berezi onenen Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Richard Edlund, John Bruno, Garry Waller eta William Neil).
Ogitarteko
Oinarrizko jakia da, beste prestaketa batzuen antzera, munduko herri eta kultura ugarik erabili izan dutena eguneroko elikadura n. Jaki desberdin hauek oinarri, karbohidrato asko duten (ogi motak) osagai bat izaten dute. Ogi mota desberdin hauek berriz barruan barazki, haragi, arrai... eman ditzakete.
Egidio
Egidio (??? - 464) jeneral erromatarra izan zen.
Bizitza
Ez dago batere garbi Egidio zer urtetan jaio zen. Galiako ipar zatiaren defentsa antolatu zuen erromatar jenerala izan zen. Hasiera batean Avito enperadorean zerbitzuan egon zen, eta ondoren Galiako agintari militar izendatu zuten. Maioriano enperadoreak, Galia bere onera itzultzeko misioa eman zion. Probintzia horretan, Maiorianok ez zuen izan Avitok izan zuen besteko ospe ona.
Karrera militarra
Frankotar bere elkarkideekin, Lyon herria berreskuratu zuen, Maiorianoren agintealdian, burgundiarrei eman ondoren, Arlesen gertatu zen bisigodotarren aurkako gudu baten ondoren. Horrela, Teodoriko II.a, bisigodotarren erregea, hauen eta Mendebaldeko Inperioren arteko elkarkidetza berriztatzera behartuz.
Orleansko gudua
Egidiok bere kontura jarraitu zuen bisigodoen aurkako borroka, hauei, Orleansko guduan, 463. urtean irabaziz. Beharbada, Angersen ere borrokatu zuen, saxoiarren aurka.
Soissonseko erreinua
Edozein kasutan, Egidiok, galiar-erromatar aristokraziak gobernaturiko lurralde bat sortu zuen Loira eta Somme ibaien artean. Beharbada, bere agintea galdu zuen frankotarren artean, hauek izan baitziren agintaritzat aukeratu zutenak urte batzuk lehenago.
464. urtean hil zen, edo, beharbada, 465. urtearen hasieran, lurralde haren agintea bere seme sen Siagriori utziz, beharbada, Pablo kontearen laguntzaz Loira inguruan. Siagriok agintari gisa jarraitu zuen 486. urte arte, Klovis I.a frankotarren erregearen aurka Soissonsen gertatu zen gudua galdu zuen arte.
Egidiok, 457. urtetik 464. urterarte gobernatu zuen Soissonseko erreinua.
Ogitarteko
Ogi ohikoenak
Ogitartekoa prestatzeko jeneralean ogi luzea erabiltzen da, hala nola baguette frantsesa eso txapata italiarra, baina edozein ogi edo ogi-xerrarekin egin daiteke.
Lavardin (Loir eta Cher)
Lavardin Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Poltergeist II: The Other Side
Argumentua
Gertakizun izugarriak jazo eta urte betera, Feeling familiako senideek bizitako naturazgaindiko fenomenoak ahazteko asmoz leku lasai batera bizitzera lekualdatu dira. Baina Carol Anne (Heather O'Rourke) neskatoak ahalmen extrasentsorialak izaten jarraitzen du. Jess amona (Geraldine Fitzgerald) hiltzen den gauean, neskatoak harekin jostailuzko telefono baten bidez hitz egingo du.
Lavardin (Loir eta Cher)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pa Negre
Pa Negre (ogi beltz) 2010. urtean Agustí Villaronga zinema zuzendariak zuzendutako kataluniar filma eta Emili Teixidor idazlearen egokitzapen bat da. Filma lehenbiziko aldiz 2010eko Donostiako Zinemaldian estreinatu zen, 2011ko hainbat Gaudi Sari eta Goya Sari irabazi eta 2012ko Filma Atzerritar Onenaren Oscar Sarietarako izendatu zutelarik.
Lavardin (Loir eta Cher)
Etxebizitza
2007an 176 etxebizitza zeuden, 116 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 161 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 116 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pa Negre
Sinopsia
Espainiako Gerra Zibila ondoreneko baserri giroko Kataluniako urte latzetan girotuta dago. Andreu, alde galtzaileko ume bat da, honek basoan gizon bat eta bere semearen gorpuak topatzen dituelarik. Agintaritzak heriotzak Andreuren aitari leporatu nahi dizkio, baina Andreuk laguntzeko asmoz, heriotza horien benetako arduradunak zein diren ikertzen saiatuko da. Egoera guzti honetan zehar Andreuk gezurrez elikatutako helduen munduari aurre egingo dion borondate moral bat garatuko du. Bizirauteko, bere sustraiak traizionatu eta beregan bizi den munstroa topatzen amaituko du.
Lavardin (Loir eta Cher)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 93 aktiboak ziren eta 32 inaktiboak ziren. 93 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (45 gizon eta 44 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 gizon). 32 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lavardin udalerrian 110 unitate fiskal zeuden, 222 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.383 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak jatetxe ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maud Erreginaren Lurraldea
Maud Erreginaren Lurraldea (norvegieraz: Dronning Maud Land) Ekialdeko Antartikako 2,7 milioi km2 dituen eskualdea da, Norvegiak aldarrikatua.
Mendebaldean Britainiar Lurralde Antartikoa eta ekialdean Australiar Lurralde Antartikoa dituena, 1930ean Hjalmar Riiser-Larsenek lehendabizikoz zapaldu eta Haakon VII.a Norvegiakoaren emaztea zen Maud Galeskoaren izena eman zioten.
Diplodactylus
Diplodactylus Diplodactylidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.
Nicey
Nicey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nicey udalerrian erroldatutako biztanleak 136 ziren. Familiak 65 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 126 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 126etxeak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Rajko Mitić estadioa
1963ko irailaren 1ean inauguratu zen eta 55.538 ikuslentzako edukiera du.
Hyporhamphus taiwanensis
Hyporhamphus taiwanensis Hyporhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiramphidae familian sailkatzen da.
Nicey
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Nicey udalerrian 67 unitate fiskal zeuden, 140 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.606 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Nicey udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 855 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sant'Antonino di Susa
Sant'Antonino di Susa Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sant'Antonino di Susak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arothron nigropunctatus
Arothron nigropunctatus Arothron generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Zabalaitz
Zabalaitz hitzak hainbat adiera ditu:
Fontaine-la-Mallet
Fontaine-la-Mallet Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontaine-la-Mallet udalerrian erroldatutako biztanleak 2.712 ziren. Familiak 1.038 ziren, horien artean 167 pertsona bakarrekoak ziren (77 bakarrik bizi ziren gizonak eta 90 bakarrik bizi ziren emakumeak), 422 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 397 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.077 etxebizitza zeuden, 1.057 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 960 etxeak ziren eta 115 apartamentuak ziren. 1.057 etxebizitza nagusietatik 891 bere jabearen bizilekua ziren, 159 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 115 etxek hiru zituzten, 261 etxek lau zituzten eta 641 etxek bost zituzten. 948 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 371 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 629 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.817 ziren, horien artean 1.202 aktiboak ziren eta 615 inaktiboak ziren. 1.202 pertsona aktiboetatik 1.132 lanean zeuden (621 gizon eta 511 emakume) eta 70 langabezian zeuden (33 gizon eta 37 emakume). 615 pertsona inaktiboetatik 231 erretiraturik zeuden, 213 ikasten zeuden eta 171 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontaine-la-Mallet udalerrian 1.062 unitate fiskal zeuden, 2.814 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.371 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Urdaibai Bird Center
Urdaibai Bird Center publikoarentzat irekia dagoen naturaren museo bizia da, bertan hegaztien eta hauen migrazioen ezaguera lantzen da, hauen behaketa barne. Urdaibai Bird Center-en instalazioa Urdaibaiko paduren hegaztientzako behatoki bat da, Urdaibaiko natura biosfera barruan kokatua, Gautegiz Arteaga herrian, Bizkaian, Euskal Herrian.
Urdaibai Bird Center Aranzadi Zientzia Elkarteak kudeatzen du, iberiar penintsulan hegaztiei eraztunak ipintzen aitzindaria den elkartea.
Kokapena
Behatokia Urdaibaiko biosferan kokatuta dago, kantauri itsasoko ertzeko padura garrantzitsuenetakoa duen natura eremu babestuan kokatua. Padura hauek Ramsarko hitzarmeneko sarean, Natura 2000 eta hegaztien babeserako eremu bereziaren (ZEPA) barruan daude.
Urdaibaiko padurak Oka ibaiak sortuak dira, itsasorako bokalean estuario zabal batean bukatzen den kantauriko artadiz beteriko mendiz, larrez, landazabalez eta itsaslabar zein labarrez inguraturiko ibar zabal batez osatua dagoena. Pasaia mosaiko ikaragarri honek gune hau Euskal Herriko gunerik bioanitzenetako batean bihurtzen du.
Paisaia anitz eta ugari hauen artean, padurak eta hezeguneak naturgune funtsezkoak dira uretako hegaztiei gotorleku bat eskaintzeko, Urdaibai osoan Gautegiz Arteagako padurak bioaniztasun hendienetako gunea bihurtuz.
Historia
Urdaibai Bird Center Elaia izeneko elkartetik jaio zen, Urdaibain bere jarduera 2001. urtean hasi zuena. Hasiera batean, Elaiaren jarduera Urdaibaiko paduretan biltzen ziren hegazti ezberdinei eraztunak ipintzea zen, bertaratzen ziren hegaztien kontrol bat eramateko. Bertan ohartu ziren interes bereziko hegaztiak biltzen zirela eta orduz geroztik hasi ziren espezie bakoitzaren jarraipen bat egiten.
Ikerketak egiten joan ziren heinean, konturatzen hasiak ziren interes bereziko espezieak ez ezik interez bereziko guneak bazeudela paduretan, bioaniztasun handiko guneak. Gune horietan Europa osoko hegaztiak behatuz gaur egun Urdaibaiko paduretan oinarrizkoa den ikerketa jarduera martxan jarri zuten, hegaztien migrazioen ikerketa.
Horrekin batera, agerikoa zen biodibertsitatearen galera eta paduren ekosistemen degradazioa zela eta biodibertsitatearen eta paduren ekosistemen errekuperazio programa bat abiatu zuten.
Elaian biltzen zen lan taldea ideia ezberdinen garapenerako esparrua izan zen, gerora Urdaibai Bird Center deituko zena garatuz.
Gautegiz Arteagako hezeguneen errekuperazioa
Gaur egun Oruetako hezeguneak hartzen dituen lurrak oso hondatuak eta degradatuak zeuden duela urte batzuk, horrez gain deskonektatua zegoen itsasaldietatik, hori dela eta landare espezie inbaditzaile ugarik hartu zuten hezegunearen tokia.
Urdaibaiko hezeguneek transformazio handiak jasan izan zuten, bereziki XVIII. mendean. Bertan hezeguneak nekazaritzarako landetan bihurtu ziren, gerora abeltzaintzara pasatzeko. Ondoren, XX. mendean Gernika-Lumoko itsasadarreko kanala eraiki zen, libre geratzen ziren hezegun eskasak erabat deskonektatuz. Azkenean, lur hauen uzteak hezeguneen lotura eta erregenerazio naturala ekarri zituen, baina landare inbaditzaileak zirela eta erregenerazio naturala eten egin zen.
Egoera honi aurre egiteko, bertako biztanleak izan ziren Urdaibaiko hezeguneen eta paduren errekuperazioa bultzatu zutenak, hegaztiak behatzeko eta kontserbatzeko gune bat aldarrikatuz. Azkenean, Eusko Jaurlaritzak babestutako biodibertsitate eta ingurumen hobekuntzarako proiektu plana 2008-2009. urteren artean ezarri zen.
Berriztapenaren emaitzak oso onak izan ziren eta oso azkar nabaritu ziren, landare espezie inbaditzaile guztiak ezabatu eta padurak abiadura handian bertako landare halofiloak berreskuratu zituen, besteak beste, lezka arrunta, lezka hostozabala, itsas-ihia eta ezpata-belarrak. Era berean, gaur egun, espezie inbaditzaileen agerpena kontrolpean dago.
Instalazioak
Eraikina behatokia izan aurretik, industria pabiloi bat zen eta pabiloi horren itxura zertxobait mantentzen du. Eraikina birdiseinatu egin zen kanpotik eta barrutik, paisaia naturalean integratutako behatoki funtzional bat bihurtze aldera.
Behatokiaren ezaugarri nagusia bere ipar aurpegia da, izan ere ipar aurpegi hori paduretara ematen duen begiratoki erraldoia da, bertan paduretan dauden hegaztiak eta animaliak behatu daitezke altuera ezberdinetan eta hauek eragotzi gabe. Eraikinaren orientazioa ezin hobea da hegaztiak behatzeko, eguzkia atzekaldean baitu urte osoan zehar. Behatokia dibulgazio materiala ez ezik, teleskopioekin ekipatuta dago. Bere begiratoki altuenak, 18 metroko dorretxo batek, 270º-ko ikuspegia du, bertatik estuarioaren, paduren eta inguruko baserri, baso eta kantauriko artadi zabalak ikus daitezke.
Zentroaren barrualdea ikusentzuneko instalazioekin ekipatuta dago dibulgazio lanak errazteko eta material propioa ekoizten dute.
Eraikinaren sarreran argiturik dagoen eta Atlantiko ekialdeko ibilbidea irudikatzen duen mapa erraldoi bat dute, ibilbide horretan urtero 90 milioi hegazti inguru parte hartzen dute. Mapa horretan ageri den ibilbidean erakusten da Urdaibaik Europako eta Afrikako erreferentziazko hezegunekin duen lotura.
Urdaibai Bird Centerreko instalazioek meteorologiarekin ere lotura estua dute, bertan Euskalmeteko meteorologia estazio bat baitute.
Meteorologia estazio propioaz gain, behatokiak ere irratizunda estazio bat du, EAE-ko eraiki zen irratizundetan lehena eta eraikin batean integratuta dagoen bakarra. Estazioa mundu mailako meteorologia estazioen sarearen parte da eta bertan meteorologiaren dibulgaziorako gela bat dago, Kapildui radarraren radomo erreplika bat dena.
Ondorengo instalazioak ere badaude behatokian: