cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pastora Galván
Lan ibilbidea
1998ko Sevillako Flamenko Biurtekoan, Israel Galvánen Mira / Los zapatos rojos lanean parte hartu zuen, Londresen eta Perun emanaldiak eginez; María Pagés koreografoak ere kontratatu zuen La Tirana ikuskizunerako. Sevillako flamenko-biurteko horretan, Israel Galvánen La Metamorfosis filmean parte hartu zuen. Ondoren, Portugalen dantzatu zuen, Japoniara joan zen, hainbat ikuskizunetan parte hartzera eta Frantziako hirietan dantza egin zuen, hala nola Paris, Mont de Marsan eta Biarritzen. Bakarlari lanak 2001ean egin zituen Europako hainbat hiritan.
Karen Khatxanov
Junior mailako ibilbidea
Khatxanovek 18 urtez azpiko Europako Txapelketa irabazi zuen Suitzan 2013ko uztailean. Andrey Rublevekin batera binakako zilarrezko domina irabazi zuen 2014ko Udako Gazte Olinpiar Jokoetan. Finalean galdu zuten Orlando Luz eta Marcelo Zormann jokalari brasildarren aurka.
Rafael Yuste
Rafael Yuste (Madril, 1963ko apirilaren 25a) neurobiologo espainiarra eta Columbia Unibertsitateko ikertzailea da. BRAIN (Brain Research Through Advancing Innovative Neurotechnologies, hau da, "Neuroteknologia Berritzaileen bitarteko Burmuinaren Ikerketa"), ekimenaren bultzatzailea da. Euskara ikasi du.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
2002ko biurtekoan Israel Galvánen Galvánicas lanean aritu zen, Gerardo Nuñezekin batera. La noche flamenca ikus-entzunezkoa grabatu zuen, DVDan argitaratua, José Galvánen zuzendaritzapean. Urte horretan bertan bakarlari aritu zen Montellanoko Zinemaldian, Finlandian eta Béziersen (Frantzia).
Rafael Yuste
Biografia
Gaztetatik Santiago Ramón y Cajal zientzialariaren obrarekin liluratuta, 1982tik 1987ra Madrilgo Unibertsitate Autonomoan medikuntza ikasi zuen. Nobel Saria izan zen Sydney Brenneren Cambridgeko laborategian, 1985tik 1986ra, neurobiologiak erakarrita sentitu zen. Margaret Thatcher lehen ministroak ezarritako murrizketak zirela eta, 80. hamarkado amaieran Ameriketako Estatu Batuetara joan zen. Rockefeller Unibertsitatean doktoreagoa egin zuen, Torsten Wiesel Nobel Sariaren zuzendaritzapean. Urte horietan, 1987tik 1992ra, sortu eta garatu zuen calcium imaging teknika; teknika horrekin neurona-aktibitatea neurtu daiteke. Koloranteak eta mikroskopia erabiliz, neurona bat aktiba dagoenean ikus daiteke. Teknika hau Optical studies of calcium dynamics in developing neocortical neurons bere tesian jaso zuen eta, laster, neurobiologiaren oinarri bat bihurtu zen.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
2003an, Sevillako Teatro Zentralean eta Granadako Alhambra Antzokian dantza egin zuen ‘Flamenco viene del sur’ zikloan. Urte horretako maiatzean, Shθji Kojima japoniar flamenko-dantzariak Japonian dantza egiteko eskatu zion, Duquende eta Chicueloren laguntzarekin. Denboraldian zehar Los Angelesen, San Franciscon eta Las Carboneras oholtza madrildarrean lan egin zuen artista gonbidatu gisa.
Rafael Yuste
Biografia
2011ko irailean Buckinghamshiren, Ingalaterran, elkarren arteko proiektuak eztabaidatzeko 50 neurobiologo eta nanofisikoak bildu ziren. Ordurako, 2005tetik, Rafael Yuste Columbiako Unibertsitatearen ikertzailea eta Biologia Zientzietan eta Neurobiologia katedratikoa zen. Yustek neurona zirkuitu osoak milisegundutan erregistratzeko eta, ahal zen neurrian, hiru dimentsioetan burmuina ikertzeko proposamena plazaratu zuen. Ideia zientzialari desberdinen laguntza jaso zuen, besteak beste,George Church eta Miyoung Chun, Kavli fundazioaren lehendakariordea. Proiektua zehazten joan zen. Gaur egun 300 laborategien laguntzaz, Brain Activity Map (edo BRAIN Initiative), hau da, Burmuinaren Mapa ari da garatzen.
Maetinga
Maetinga Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
2004. urteari Japonian ekin zion berriro eta Israel Galvánekin batera Dos Hermanos ikuskizuna prestatu zuen, Alburquerqueko Zinemaldian (AEB), Aljeri-Sur-Mer Jaialdian eta Habanako Bigarren Flamenko Mintegian, non ikastaroak ere eman zituen. Sevillako Flamenko Biurtekoan, bi ikuskizunetan ere parte hartu zuen, Charo Lobato eta beste batzuekin batera. Joaquín Grilorekin batera abestu zuen Monterreyko Zinemaldian (Mexiko). Harekin lan egin du maiz gero ere. 'El Niño de Pura'k ere deitu izan dio, zenbait emanalditarako.
Rafael Yuste
Euskararen defentsa
Rafael Yuste euskara ikasten ari da "euskara maite dudalako"; zehatz-mehatz Oiñatiko euskalkia ari da ikasten. Haren ustez "Euskara Europa osoaren giza kultur katedral bat da. Europar guztiok ikasi beharko genuke".
Kazuaki Hayashi
Kazuaki Hayashi (林 一章, 1976ko uztailaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
2005ean, La Diosa Blanca ikuskizuna egin zuen, emakumez soilik osatua (kantua, dantzaldia eta tokea), Carmen Linaresekin agertokia partekatuz. Urte amaieran ere berarekin aritu zen Las mujeres en el flamenco topaketan. Pedro Sierra gitarristarekin elkarlanean. Estatu Batuetan, Mexikon, Grezian, Frantzian... GranadakoCorral del Carbón izeneko jaialdi entzutetsuan eta Miamiko 'Flamenco in the Sun' jaialdian izan zen. Rotterdam, Amsterdam, Anberes eta Hagan aritu zen.
Kazuaki Hayashi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Mito HollyHock.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
2006an, hamabi emanaldi egin zituen Andaluzia osoan, El Monte Fundazioaren ' El flamenco es joven' zikloaren barruan; Omanera edo Ceretera (Frantzia) ere joan zen; Joaquín Grilorekin (Paris), Arcángel edo Jose Luís Rodríguezekin lankidetzan aritu zen; jaialdi flamenkoak, hala nola San Pedro del Pinatar-ekoak eta Ojén-ekoak; ikastaroak Paris eta Lublinen (Polonia); eta bere lehen aurkezpena Jerezeko jaialdian. Erronkarik handiena atzean utzi gabe: irailaren 16an Sevillako XIV. Flamenko Biurtekoan aurkeztea, dantzako protagonista nagusi gisa, La Francesa ikuskizuna, Israel Galván zuzendari koreografikoarekin eta Pedro G. Romeroren zuzendaritza artistikoarekin.
Petroleuciscus smyrnaeus
Petroleuciscus smyrnaeus Petroleuciscus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Etura
Etura Barrundia udalerriko herrietako bat da. Ermandade zaharreko kide, 1885 arte Gebara udalerriaren barruan egon zen.
Lerrakuntza kimiko
Erresonantzia magnetiko nuklearraren (EMN) alorrean lerrakuntza kimiko esaten zaio nukleo baten erresonantzia-maiztasunari estandar batekiko. Oro har, lerrakuntza kimikoaren balioa eta seinale-kopurua molekulen egiturak aztertzeko erabiltzen da.
Etura
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 50 biztanle ditu.
Lerrakuntza kimiko
Halaber, lerrakuntza kimikoa usa daiteke ere beste espektroskopia-mota batzuen seinaleak deskribatzeko hala nola fotoemisio-espektroskopia.
Etura
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu herrian:
Lerrakuntza kimiko
Azalpena
Lerrakuntza kimikoa zer den esplikatzeko protoi EMNaren adibidea baliatuko dugu.
Konposatu kimikoen protoiek erresonatzen duten frekuentzia-eremua oso hertsia da. Klorometanoaren eta fluorometanoaren protoien kasuan, esaterako, 72 Hz-tako frekuentzia-diferentzia dago protoien erresonantzian 14.100 Gauss-eko kanpo-eremua aplikatzen denean. Spin/spin trantsizioak lortzeko erabiltzen den erradiazioa 60 MHz ingurukoa denez, klorometanoaren eta fluorometanoaren arteko diferentzia 1 ppm besterik ez da. Guztiz gaitza da frekuentziak zehaztasun horrekin neurtzea, horrexegatik protoi baten erresonantzia-frekuentzia ezagutzeko inolako esfortzurik ez da egiten. Aitzitik, protoien erresonantzia-frekuentzia konposatu estandar baten protoien erresonantzia-frekuentziarekiko konparatzen da. Esan nahi baita, frekuentzia-diferentzia neurtzen da. Diferentziari, kendurari, deritzo lerrakuntza kimiko.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
Urte horretan bertan, Pastorak Frantsesa eszenatoki garrantzitsuetara eraman zuen, hala nola Madrileko Gran Vía antzokira, Andaluziako Juntako Flamenkoaren Garapenerako Agentziak antolatutako Andaluzia Flamenkoko Jaialdiaren esparruan, Jerezko Konpainia aretora, hiri horretako Flamenko Jaialdi entzutetsuan, eta nazioarteko dantza-jaialdi arrakastatsuetara, Montpellierrera (Frantzia) eta Granadara esaterako, kritikaren eta ikusleen oniritziarekin.
Lerrakuntza kimiko
Erreferentziak
Barne-erreferentzien artean ohikoena tetrametilsilanoa da [TMS, (CH3)4Si], baita 13C edo 29Si atomoen kasuetan ere. TMSaren protoiek konposatu organiko arrunten protoiek baino eremu altuagoetan erresonatzen dute seinale bakarra emanik eta oso lurrunkorra denez azkar baztertzen da laginetik.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
Huelvako Arcángel flamenko-kantariarekin Zambra 5.1 lanean egin zituen lankidetzek Sevillako La Maestranza antzokira eta Flamenkoko Malagako Bienalera eraman zuten. Azken horretan ere parte hartu zuen Tres Mujeres lanean, Argentinarekin eta Carmen Grilorekin batera.
Lerrakuntza kimiko
Erreferentziak
Kanpo-erreferentzia laginarena ez den beste hodi ardazkide batean egoten da. Horrela lagina kontaminatzea saihestu nahi izaten da.
EMN espektrometro modernoek eskala absolutuak baliatzen dituzte non TMSren protoiaren seinaleari 0 ppp-ko balioa ematen zaion protoi EMNren kasuan.
Ricardo María Carles Gordó
Ricardo María Carles Gordó (Valentzia, 1926ko irailaren 24a – Tortosa, 2013ko abenduaren 17a) Eliza katoliko ko kardinala eta Bartzelona ko artzapezpiku emeritua. Valentzia jaio zen eta 1951n ordenatu zuten apaiz. 1969an Tortosa ko gotzain izendatu zuten eta 1990ean Bartzelonako artzapezpiku. 2004ra arte iraun zuen postu horretan. 1994ko Otsailaren 28an Juan Paulo II.a Aita Santua k kardinal izendatu zuen. 2005ean Benedikto XVI.a Aita Santua hautatu zuen konklabe an parte hartu zuen.
Pastora Galván
Lan ibilbidea
2008an, La Francesa ikuskizuna aurkeztu zuen Joaquín Turina aretoan, eta han zeuden guztiak aho zabalik utzi zituen. Bestalde, AEBetako Flamenko Jaialdirako egindako Cuatro Esquinas lanean parte hartu zuen, Carmen Linares, Miguel Poveda eta Juan Carlos Romero artista handiekin batera.
Halaber, mugak zeharkatu ditu Coadro Flamenco izeneko ikuskizunarekin, El Cairon eta Beiruten egindako Spring Festivalera iritsita. Joaquín Grilo flamenko-dantzari jereztarrarekin batera, David Peña Dorantes piano-jole lebrijarrarekin azken ikuskizunean parte hartu zuen.
2019an "Máquina de Bulerías" aurkeztu zuen José Valentziarekin batera Sevillako Cajasol Fundazioan, Israel Galvánen koreografiarekin.
RIZOMA izenburuko azken ikuskizuna, José Mayarekin batera, 2021eko irailean aurkeztu zen Pavón antzokian (www.flamencorizomas .com). Bertan, El Pele edo Angelita Montoya artistekin lan egin zuen. Ikuskizun horrekin bira egin zuen Espainian, Frantzian eta Estatu Batuetan.
Hurrengo ikuskizuna prestatu zuen María Marínekin batera. Irailaren 27an aurkeztu zuten Sevillako Lope de Vega antzokian, Sevillako XXII. Biurtekoaren programazioaren barruan.
Ricardo María Carles Gordó
1996 an Bartzelona n Hizkuntza Eskubideen Deklarazio Unibertsala babestu zuten pertsona ospetsuetako bat izan zen.[1 ]
Lerrakuntza kimiko
Adibidea
Demagun EMN seinale bat detektatzen dela TMSak baino 300 Hz gehiagotan xurgatzen duena TMSari aplikatutako frekuentzia 300 MHz-takoa denean. Kasu horretan lerrakuntza kimikoa hau da:
Nahiz eta erresonantzia-frekuentzia kanpo-eremu magnetikoaren balioaren menpe egon, lerrakuntza kimikoa independentea da.
Vienne-en-Arthies
Vienne-en-Arthies Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vienne-en-Arthies udalerrian erroldatutako biztanleak 394 ziren. Familiak 145 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 38 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 65 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 266 ziren, horien artean 203 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 203 pertsona aktiboetatik 192 lanean zeuden (108 gizon eta 84 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vienne-en-Arthies udalerrian 159 unitate fiskal zeuden, 413 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.350 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 igeltseroak, 1 margolaria eta 1 zurgina.
2000. urtean Vienne-en-Arthies udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola bat zegoen.
Kelsey Stewart
Hastapenak
Stewart Wichitan (Kansas ) hazi zen, eta, 2012an, Maize Lizeoan graduatu zen.
Vienne-en-Arthies
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Berepper
, Ingalaterrako Kornualles konderriko kostaldeko herri bat da.
Kelsey Stewart
Ibilbidea
Stewartek unibertsitateko softbolean jokatu zuen Floridan. 2016an, bere senior urtean, herrialdeko bi jokalari aktiboenetako bat izan zen, 300 hit baino gehiago, 200 korrika baino gehiago eta 100 lapurtutako base baino gehiagorekin. Floridako garai guztietako liderra da lortutako hit-lanak (259), base guztira (509), hit (357), hiruko (29), lapurtutako base (113), bateoren batez bestekoa (,393) eta oinarrien ehunekoetan (,458).
Selekzioa
Stewart Estatu Batuetako emakumezkoen softbol selekzio nazionala ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Txapelketan zehar, bi hit izan zituen, AEB taldearen home run bakarra barne. Stewart eta AEB taldeak, urrezko dominarako partidan, Japoniako taldearen aurka galdu zuten.
Olinpiar Jokoak
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan AEBrentzako zilarrezko domina irabazi zuen taldeko kide izan zen. Japoniak (urrezkoa) eta Kanadak (brontzezkoa) eskuratuko zituzten. Hauek osatu zuten AEBko taldea: Ali Aguilar, Monica Abbott, Valerie Arioto, Ally Carda, Amanda Chidester, Rachel Garcia, Haylie McCleney, Michelle Moultrie, Dejah Mulipola, Aubree Munro, Bubba Nickles, Cat Osterman, Janie Takeda, Delaney Spaulding eta Kelsey Stewart-ek.
Lohnstorf
Lohnstorf Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Asiako literatura
Asiako literatura kontinente hartan egindakoa da. Nagusiki, aztertuko dugu arabieraz, hebreeraz, hindiz, japonieraz, turkieraz eta txineraz idatzitakoa. Aipatu behar ditugu, halaber, beste hizkuntza batzuetan idatzi duten Asian jaiotako egileak, Rudyard Kipling (India, ingelesez, 1865-1936) edo Marguerite Duras (Vietnam, frantsesez, 1914-1996) kasu.
Asiako zortzi idazlek eskuratu dute Literaturako Nobel Saria 2018 arte: Rabindranath Tagore (India, 1913), Shmuel Yosef Agnon (Israel, 1966), Yasunari Kawabata (Japonia, 1968), Kenzaburo Oe (Japonia, 1994), Gao Xingjian (Txina, 2000), Orhan Pamuk (2006), Mo Yan (2012) eta Kazuo Ishiguro (2017).
Beste idazle ezagun batzuk hauexek dira: Sun Tzu (Txina, k.a. 544-496), Sima Qian (Txina, k.a. 145-90), Li Bai (Txina, 701-762), Du Fu (Txina, 712-770), Murasaki Shikibu (Japonia, 973-1014?), Matsuo Basho (Japonia, 1644-1694), Yasar Kemal (Turkia, 1923-), Subhash Kak (India, 1947-), eta Takeshi Kitano (Japonia, 1947-).
Fairfield konderria (Hego Carolina)
Fairfield konderria (Fairfield County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Winnsboro da. 2010eko zentsuaren arabera 23,956 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 23,956 pertsonetatik 9,472 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 374 dira. 14,112 beltzak edo afroamerikarrak. 47 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 54 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 30 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 241 pertsonek kokatzen zuten.
GMM Grammy
GMM Grammy Public Company Limited (จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ edo G"MM' Grammy) Thailandiako entretenimendu konpainiarik handiena da.  Thailandiako aisialdiaren industriaren %70eko kuota duela aldarrikatzen du. Grammy artisten artean Thongchai McIntyre, Silly Fools eta Loso daude. Musika negozioaz gain, konpainiak kontzertuen produkzioan, artisten zuzendaritzan, zinema eta telebista ekoizpenean eta argitalpenetan parte hartzen du.
Euritania
Euritania (Ευρυτανία ahoskatua; Eurytania) Greziako unitate erregionala da, Erdialdeko Grezian dagoena. Karpenisi hiriaren inguruan dago.
Euritania honako udalerritan banaturik dago:
Steindachnerina argentea
Steindachnerina argentea Steindachnerina generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
Emma Ruth Rundle
Emma Ruth Rundle (1983ko urriaren 10a) abeslari, konpositore, gitarra-jole eta ikusizko artista da, eta Louisvillen (Kentucky) bizi da. The Nocturnes taldean ibili zen, eta bakarka hiru lan ditu argitaratuak. Gaur egun, Red Sparowes eta Marriages taldeetan dabil.
Ibilbidea
Rundle Los Angelesen (Kalifornia) jaio eta hazi zen, ahizparekin batera, eta folk musika asko entzuten zen haien etxean. Kate Bush eta David Lynch aipatu izan ditu beregan eragina izan duten pertsonen artean.
The Nocturnes bere lehen taldearekin, Wellington EPa (2008) eta bi disko argitaratu ditu: A Year of Spring (2009) eta Aokigahara (2011). Gero, Rundle Red Sparowes taldean hasi zen, eta haien hirugarren diskoan jo zuen, The Fear Is Excruciating, But Therein Lies the Answer izenekoan. Sargent House diskoetxeak kaleratu zuen, 2010eko apirilaren 6an.
2011n, Electric Guitar: One izeneko autoekoizpena eman zuen argitara. 2014an, Errant Child Recordingsek berrargitaratu zuen.
2012an, Marriages hirukotea sortu zuen, eta bi lan dituzte kaleratuta: Kitsune EPa (2012) eta Salome (2015).
2013ko urtarrilaren 7an, Somnambulant diskoa kaleratu zuen, Headless Prince of Zolpidem izenez.
Rundleren estudioko lehen bakarkako lan ofiziala, Some Heavy Ocean, 2014ko maiatzaren 20an argitaratu zen; Sargent House diskoetxeak argitaratu zuen. Chris Commonek koproduzitu zuen, eta Sargent House estudioan grabatu zuten. Rundlek artista-egonaldi bat egin zuen estudioan grabazioa egin bitartean, eta han egon zen bizitzen. Lana argitara atera zuenean, bira bat egin zuen King Buzzo rekin batera.
Rundlek adenomiosia dauka, eta, neurri batean, horrek inspiratu zuen Marked for Death izeneko bere bigarren lanean, zeina Sonny DiPerrik ekoitzi zuen. 2016ko urrian kaleratu zuen lana, Sargent Housen zigiluaren pean.
2017ko urtarrilean, split disko bat iragarri zuen Jaye Jaylerekin, The Time Between Us izenekoa, eta The Distance izeneko abestia streaming plataformetan jarri zuten. 2014ko otsailaren 24an kaleratu zuen EPa Sargent House etxeak.
Rundleren hirugarren estudioko lana, On Dark Horses, 2018ko irailaren 14an argitaratu zen. Jaye Jayle taldeko Evan Patterson eta Todd Cook kideek kolaboratu zuten lanean, bai eta Wovenhand taldeko Dylan Nadonek ere. Halaber, 2018an, Rundlek koruak egin zituen Thrices rock talde estatubatuarraren Just breath abestian, zeina Palms lanean argitaratu zen 2018an.
2019ko abuztuan, Roadburn Festival jaialdiak iragarri zuen Rundle 2020ko edizioko bi kuradoreetako bat izango zela.
Tropidosaura cottrelli
Tropidosaura cottrelli Tropidosaura generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Bejís
Bejís (valentzieraz Begís) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Alto Palancia eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
Tanlay
Tanlay Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bejís
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 427 biztanle zituen.
Tanlay
Biztanleria
2007an Tanlay udalerrian erroldatutako biztanleak 1.158 ziren. Familiak 471 ziren, horien artean 153 pertsona bakarrekoak ziren (74 bakarrik bizi ziren gizonak eta 79 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 674 etxebizitza zeuden, 486 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 124 bigarren erresidentzia ziren eta 64 hutsik zeuden. 643 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 486 etxebizitza nagusietatik 388 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 85 etxek hiru zituzten, 122 etxek lau zituzten eta 249 etxek bost zituzten. 360 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 225 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 196 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 648 ziren, horien artean 466 aktiboak ziren eta 182 inaktiboak ziren. 466 pertsona aktiboetatik 433 lanean zeuden (221 gizon eta 212 emakume) eta 33 langabezian zeuden (20 gizon eta 13 emakume). 182 pertsona inaktiboetatik 95 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 42 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tanlay udalerrian 479 unitate fiskal zeuden, 1.078,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.441 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 4 igeltseroak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 ile apaindegia eta 5 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Tanlay udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.449 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Philippe Bernier
Philippe Bernier (Bois-Colombes, 1930eko abuztuaren 17a - Tolosa, 2000ko apirilaren 17a) Frantziako kazetari eta idazlea izan zen.
1950eko hamarkadan kazetari gisa hasi zen lanean, Marokon, irrati nazionalean. Independentziaren aldeko borroka giroan, independentisten aldeko jarrera hartu zuen. 1958an Aljerren hasi zen lanean, Radiodiffusion-Télévision Française Frantziako irrati-telebistan. Han FLNren aldeko agertu zen.
Geroago Parisera joan zen. Haren izena lotu zen Mehdi Ben Barkaren bahiketarekin. Deskolonizazioari buruzko dokumental bat prestatzen ari zen, eta bere lagun Ben Barkari elkarrizketa egiteko aukera zabaldu zuen. Baina, bahiketaren antolatzaileak aukera hartaz baliatu ziren Ben Barka erakartzeko bahituko zuten lekura. Bernier epaitu zuten, baina absolbitu.
Mugarik Gabeko Medikuak erakundearen sortzaileetako bat izan zen.
Francesc Macià
Bizitza
Hamabost urterekin Espainiako Armadaren Guadalajarako Ingenieri Militarren Akademian sartu zen. Handik sei hilabetera hezkuntza ikastaroa bukatu eta Madrilgo telegrafia sailera bidali zuten teniente. Sevillara ere bidali zuten kapitain mailarekin, eta gero Lleidara; berttan koronel mailara iritsi zen.
Eugenia Lamarcarekin ezkondu zen, lleidatar lurjabe batzuen alaba zena.
Halere, armada espainiarretik atera beharrean suertatu zen 1905an 'La Veu de Catalunya ("Katalunia Zaharra") aldizkariari ofizial espainiar batzuek egindako erasoa gaitzetsi ostean. Izan ere, aldizkaria moldatzen zen inprimategia erasotu zuten, han Katalunian zeuden espainiar ofizialei buruzko karikatura bat marraztu baitzuten eta espainiar ofizialek iseka moduan hartu zuten. Militar hauen erasoaren aurkako neurriak hartu beharrean, arrazoi eman eta karikaturaren egileak epaitegi militar batek epaitu zituzten.
1931an, Esquerra Republicana de Catalunya alderdiari gehiengoa eman zioten hauteskundeak egin ondoren,, Macià-k Katalandar Errepublika aldarrikatu zuen Kataluniako Generalitateko Jauregitik. Geroago, Espainia estatu federal bihurtzeko proiektuak porrot egin ondoren, Kataluniarako Autonomi Estatutu bat onartu zuen. Lluís Companysk ordezkatu zuen karguan.
Bilberry (Kornualles)
Bilberry, 'Krugbylla', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.
Astelehenez hasitako bisurte
Honako hau astelehenez hasitako bisurte bati dagokion egutegia da.
<tr style="background-color:#efefef;"> Milurtekoa Mendea <th align="center" colspan="11">Urtea <td style="background-color:#efefef;">2. milurtekoa: <td style="background-color:#efefef;">XIX. mendea: <td width="9%">1816 <td width="9%">1844 <td width="9%">1872 <td style="background-color:#efefef;">2. milurtekoa: <td style="background-color:#efefef;">XX. mendea: <td width="9%">1912 <td width="9%">1940 <td width="9%">1968 <td width="9%">1996 <td style="background-color:#efefef;">3. milurtekoa: <td style="background-color:#efefef;">XXI. mendea: <td width="9%">2024 <td width="9%">2052 <td width="9%">2080 <td style="background-color:#efefef;">3. milurtekoa: <td style="background-color:#efefef;">XXII. mendea: <td width="9%">2120 <td width="9%">2148 <td width="9%">2176
Marta Martínez Alonso
Marta Martínez Alonso (Madril, 1966) madrildar matematikaria da. 2020. urtetik, IBM Europa, Ekialde Ertaina eta Afrikako zuzendari nagusia da, lehen emakumea lan hori betetzen. Espainiako Matematikako Errege Elkarteko ohorezko kidea da.
Biografia
Martínez Alonso 1966. urtean jaio zen Madrilen. Madrilgo Complutense Unibertsitatean Matematika-zientzietan lizentziatu eta gero, Nafarroako Unibertsitateko IESE Business Schooleko goi-mailako enpresa-zuzendaritzako programa egin zuen.
Koprivnica (Bardejoveko barrutia)
Koprivnica  Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 14,16 km²ko azalera du eta 692 biztanle 2017ko datuen arabera.
Marta Martínez Alonso
Lan ibilbidea
2018an, Asturiasko Printzesa Sarietako Ikerkuntza Zientifiko eta Teknikoko epaimahaikide izan zen.
Koprivnica (Bardejoveko barrutia)
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1283. urtekoa da.
Marta Martínez Alonso
Lan ibilbidea
2020ko uztailean, IBMko zuzendari nagusia izendatu zuten Europa, Ekialde Hurbil eta Afrikarako, kargu hori bete duen lehen emakumea izanda.
Bizitza pertsonala
Martínez Alonso ezkonduta dago eta hiru seme-alaba ditu.
Blackwater (Kornualles)
Blackwater, Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.
Eguzki-sukalde
Eguzki-sukaldea Eguzkiak bidaltzen digu energia erabiliz, bazkaria prestatzeko tresna bat da. Orokorrean, hiru eguzki-sukalde mota dago: Parabolikoa, Labea, Panela.
Eufrasio Iliturgikoa
San Eufrasio Iliturgikoa I. mendeko hispaniar apezpikua izan zen. San Eufrasio zazpi gizon apostolikoetako bat izan zen, eta Kabilaren semea izango zen. XVII. mendearen hasieratik Jaengo elizbarrutiko zaindaria da.
San Eufrasio santu ospetsua zen Jaengo probintziako Andújar herrian, bertako apezpiku izan zelarik. Tradizioaren arabera, Iliturgin martirizatu zuten, Mengíbar inguruan. Musulmanen inbasioan zehar, bere erlikiak Mao ibaiaren haranera lekualdatu zituzten, Lugoko probintzian, non santua lurperatuta dagoen, Incio udalerriko Santa Maria do Mao parrokian.
Miloud Tounzi
Miloud Tounzi (Azzemmour, 1939ko maiatzaren 2a) Marokoko zerbitzu sekretuetako arduraduna zen. Mehdi Ben Barka-ren bahiketaren ardura leporatu zioten. Benetako izena Mokhtar du, eta zerbitzu sekretuetako ezizena Larbi Chtouki.
Gaztaroa
Marokoko polizian sartu zen, independentziatik landa, 1956an. Harreman hurbila zeukan Driss Basri gerora Barne Ministro izango zenarekin. Aski laster, Aljeriako FLN erakundeko kideek Marokon egiten zituzten joan-etorriak barrandatzeko ardura eman zioten. Espioitzarako gaitasuna erakutsi zuen orduan.
Ben Barka auzia
60ko hamarkadan, Tounzik jarraitu zituen militante ezkertiarren mugimenduak, batez ere Mehdi Ben Barka, Fquih Basri eta Bensaïd Aït Idder-enak. Atxilotuen galdeketak gidatzen zituen. Maiz aipatu izan da Cab1-en egoitzan tortura gogorrak egin zirela, baina Tounziren izena ez zen inoiz lotu torturekin.
Markesina
Markesina edo berinapea teilatu-hegal moduko estalkia da, gehienetan kristal eta burdinazkoa, ate, eskalinata edo kai baten gainetik azpia euritik babesteko ateratzen dena; bereziki autobus-geltokitan jendea babes dadin jartzen dena.
Maracanaú
Maracanaú Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Coral Herrera
Coral Herrera Gómez (Madril, 1977) idazle eta komunikatzaile feminista da. Costa Rica n bizi da, nazionalitate bi izanda: espainola eta Costa Ricakoa. Oso ezaguna da maitasun erromantikoaren mitoari egiten dion kritikagatik eta queer ikerketei egindako ekarpenengatik.
Biografia
Coral Herrera Humanitate eta Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatua da Madrilgo Carlos III Unibertsitatean. Humanitate eta Komunikazioan doktoratu zen Unibertsitate berean, Mendebalde ko maitasun erromantikoari buruzko tesi bat aurkeztuz, bertan maitasun erromantikoaren lotura kapitalismo-, patriarkatu- eta demokrazia rekin aztertzen zuela.
Haren doktoretza amaitu ondoren eta Espainiako krisi ekonomikoak eragindako egoeragatik, Costa Rica ra joan zen bizitzera Parisen denboraldi bat pasatu ostean. Artikulu anitz argitaratu ditu komunikabide desberdinetan Pikara Magazine, El País, Eldiario. edo El Ciudadano-n eta zenbait programetan kolaboratzailea izan da, esaterako La Tuerka-n.
Bere laneko gai nagusia maitasun erromantikoren kritika da genero eta queer perspektiba batetik. Erromantizismoa patriarkatuaren produktua dela defendatzen du eta funtsezko papera jokatzen duela genero desberdintasunaren eraikuntza binario eta hierarkikoan. Bere lanean aitortzen du badaudela maitasuna ulertu eta esperimentatzeko era desberdinak, tradizionalak baino askatzaileagoak eta pozgarriagoak.
Phenacobius catostomus
Phenacobius catostomus Phenacobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Scorpaena russula
Scorpaena russula Scorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Quot homines tot sententiae
Quot homines tot sententiae latinezko esamoldea da eta, hitzez hitz, "Zenbat lagun, hainbat iritzi".
Esanahia
Esamoldeak adierazi nahi du guztiok elkarren artean oso diferenteak garela.
Baliokideak
Euskarazko baliokidea “Zenbat buru, hainbat aburu” edo ingelesez “So many men, so many minds”.
Maria Amatriain
Maria Amatriain Castillo (Azkoien, Nafarroa Garaia, 1867 - Azagra, Nafarroa Garaia, 1955ko martxoaren 5a) hezitzailea izan zen.
Biografia
Irakaskuntzarekin konprometitua, bizi zen Azagra herriko baliabide urriei etekina ateratzen jakin zuen, eta, bere kontura, herriko lehen haurtzaindegia martxan jartzea erabaki zuen 1920an, agian, haurrak zaintzeko asmoarekin edo, beharbada, nekazaritza-herri batean gogor lan egiten zuten emakumeei laguntzeko helburuarekin, non inoiz ez baitzen lanik falta izaten.
Bizi izan zen bere etxeko sarreran kartel bat zintzilik dago oraindik: "Hemen egon zen Maria Amatriain eskola."Lehen haurtzaindegi publiko hartan irakurtzen irakasten zuen. Ordain zezaketen familiek, ordaindu egiten zuten eta ordaintzerik ez zutenei Mariak inoiz ez zien ezer erreklamatu. Hori zen bere konpromisoa.
Bigarren Errepublika garaian haurtzaindegia lokal instituzional bihurtu zuen Udalak, eta hura mantentzeaz arduratu zen.
Maria Amatriain 88 urte zituela hil zen.
Paizay-Naudouin-Embourie
Paizay-Naudouin-Embourie Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Paizay-Naudouin-Embourie udalerrian erroldatutako biztanleak 403 ziren. Familiak 160 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 227 ziren, horien artean 145 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 145 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (75 gizon eta 49 emakume) eta 21 langabezian zeuden (4 gizon eta 17 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pierre Lemarchand
Défense de la France (Frantziaren Defentsa) Erresistentzia taldeko kide izan zen Bigarren Mundu Gerra garaian. RPF alderdiko arduraduna izan zen gero. Hark bultzatu zuen Kooperaziorako Mugimendua (MPC), OAS erakundearen kontrako erasoak egiteaz arduratzen zena, Aljeriako gerra garaian.
“Jeneralaren barbouze-a” zen haren izengoitia, hura baitzen Charles De Gaulle-ekiko leialak ziren hirurehun lagun bildu zituena, OASren kontrako borroka egiteko. Hots, “barbouze”-en buruzagia zen.
Pierre Lemarchand-en izena berriz entzun zen Mehdi Ben Barka auziaren garaian. Bahiketa haren berri bazeukala salatu zuen bahitzaileetako batek. Lemarchand-ek ukatu zuen. Ez zuten epaitu.
Altay prefektura
Altay Prefektura (uigurreraz:ئالتاي ۋىلايىتى; txinera sinplifikatuz: 阿勒泰地区; pinyineraz: Ālètài Dìqū), Xinjiang eskualde autonomoan kokatutako prefektura da. Guztira, 645.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 117.699,0 kilometro koadroko azalera.
Paizay-Naudouin-Embourie
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Paizay-Naudouin-Embourie udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.900 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Steindachnerina atratoensis
Steindachnerina atratoensis Steindachnerina generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
Scorpaena plumieri
Scorpaena plumieri Scorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Eiji Takada
Eiji Takada (高田 栄二, 1974ko urriaren 21a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Etxabarri Urtupiña
Etxabarri Urtupiña Barrundia udalerriko herrietako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 53 biztanle ditu. XIX. mendean galdu zen euskara eskualdean. Aipagarriak dira Andre Maria Sortzez Garbiaren parrokia-eliza eta San Gregorioren ermita zaharra.
Eiji Takada
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale.
Etxabarri Urtupiña
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu herrian:
Pindobaçu
Pindobaçu Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Delphinidae
Delfinidoak (Delphinidae) izurde itsastar edo ozeanikoak bezala ere ezagutzen dira, ur gezakoetatik edo ibaietako izurdeez desberdintzeko (Platanistoidea, Iniidae, Pontoporiidae). Itsas ugaztun zetazeo odontozetoen familia da eta gaur egun 37 espezie inguru desberdintzen dira 17 generotan sailkatuta. Horietako batzuk izurdeak, orkak edo globizefaloak lirateke.
1,5 eta 9 m inguruko luzeera izan ditzakete eta pisuari dagokionez, 50kg-tik 1 tonara pisatzera irits daitezke. Ezaugarri hauek espezie, sexu (emeak harrak baino txikiagoak) eta animaliaren adinaren araberakoak dira.
Haragijaleak dira eta gehienbat arrainez elikatzen dira. Igerilari oso onak dira eta 30 kilometro orduko abiadura har ditzakete. Arnas egin ahal izateko uretatik arnas-aparatuaren muturra ateratzen dute, eta minutuko bizpahiru aldiz egiten dute. Talde sozialetan bidaiatzen dute, eta soinu konplexuen bidez komunikatzen eta ehizatzen dute.
Anatomia
Izurde itsastarrak zetazeoen artetik familia ugariena eta askotarikoa da, horrek morfologia desberdintasunak dakartza, gehienbat elikadura araberakoa dena.
Gorputz fusiformea eta aerodinamikoa dute, igerilari bikainak bihurtuz. 3 hegats mota dituzte, formaz eta tamainaz aldakorrak, eta funtzio desberdin bat betetzen dutelarik. Isats-hegatsa, abiadura handian nahiz motelan igeri egiteko eta jauziak egiteko; bizkar-hegatsa, gorputzaren goialdean kokatuta dagoena eta animaliari egonkortasuna ematen diona; bular-hegatsak, bi izaten dira, gorputzaren alde bakoitzean bana izanda, mugimendua bideratzeko eta ez kulunkatzeko.
Kolorearen aldetik, batzuk kolore bakarrekoak dira eta beste batzuk berriz, pigmentuak argi eta garbi bereizita dituzte. Kolore ohikoenak grisa, zuria eta beltza dira. Ezaugarri honek bi helburu nagusi ditu, espeziean artean antzemateko edota predatzaileetatik ezkutatzeko.
Izurdeen beste ezaugarri fisiko bereizgarri bat mutur luzea da, non luzeera eta zabalera espeziearen arabera aldatzen den. 80-120 hortz koniko dituzte barail bakoitzean.
Adimena
Delphinidae familia adimentsuenetako bat izateagatik da ezaguna, jakina baita izurdeek irakatsi, ikasi, lagundu eta atsekabetu egiten direla. Adimen hau gizakiarekin lotu daiteke; izan ere, animalia hauen garuna ren eta gurearen artean antzekotasun batzuk daude. Emankomunean ditugun ezaugarrietako bat neokortexa litzateke, 2007a baino lehen hominidoetan bakarrik ezagutzen zena. Neokortexa gizakiaren garunaren-azalera handiena hartzen duen zatia da, zehazki %90a. Bertan dauden neuronek gazkiengan bizitzaren alderdi garrantzitsuetan parte hartzen dute, hala nola, jokabide sozialean, emozioetan eta judizioan (arrazonamendua, pentsamendu logikoa eta kontzientzia). Delfinidoek ere neokortexa daukate eta horregatik pentsatzen da atal horrek bi espezietan eragin eta funtzio bera duela.
Horrez gain, animalia hauek garun handi eta konplexu samarrak dituzte. Ustez, garunaren eboluzio hau inguruneari aurre egiteko dituzten beharrak asetzeko gertatu zen. Adimena eta interakzio soziala izurdeen biziraupenerako faktore garrantzitsu bat bihurtu zen, eta haien garunak horren arabera egokitu zen.
Hala ere, izurdeen garunak gizakien burmuinetatik aski ezberdinak dira: izurdeek aurrealdeko lobulu txikiagoak dituzte, baina arazoak konpontzeko dohain ikaragarria dute oraindik, eta etorkizuna planifikatzeko gaitasun erantsia ere. Izurdeek ere oso ondo garatutako eta definitutako sistema paralinbiko bat dute, emozioak prozesatzeko ardura duena. Zientzialari askok planteatzen dute izurdeen komunitateetan dauden lotura sozial eta emozional intimo eta konplexuetan izurdeen sistema paralinbiko oso garatuek paper garrantzitsua betetzen dutela.
Jokabide soziala
Delfinidoak 100 kideez osatutako taldeetan bizi dira. Esan behar da, baina, talde horiek kide gutxiago batzuetan banatzen direla, fisio-fusio sozietatea deitzen zaiona. Talde txikiago horiek osatzeko orduan elkartze-ereduak daude, sexuarekin, adinarekin, ugalketa-egoerarekin eta ahaidetasunarekin lotura dutenak. Ar banako pare batzuek lotura sendoak dituzte, bizitza osoan iraun dezaketenak. Honi aliantza deitzen zaio eta sarritan, bi aliantza edo gehiago (adin berekoak) elkartzen dira, koalizioa deritzona. Hau da, aliantza batean 2 haur daude, eta koalizio batean 4 ar edo gehiago. Elkarri laguntzen dute emeak monopolizatzeko nahiz espezie beraren barruko eztabaida erasokorretan beren artean defendatzeko. Aliantza hauek sendoagoak bihurtzen dira helduaroan. Hau da, gazteek helduek baino denbora gehiago ematen dute talde handitan, espezie bereko banakoekin batera. Horrela, espeziearen arauak eta jokabideak ikasten dute aliantza bat osatu baino lehen.
Ugalketa
Izurdeek gutxi gorabehera 11 urterekin lortzen dute sexu-heldutasuna. Garaia iristen denean, emeak obulazio-aldi bat izaten du, eta, horren ondoren, arra ernaltzen zaio. Ez dira monogamoak. Ar bat talde bereko hainbat eme kopulatu edo estali dezake.
Urte osoan zehar sexu-harremanak izan ditzaketen arren, izurdeek ur beroak nahiago dituzte ugaltzeko. Emeak arra onartzen badu (horretarako arrak emea erakartzen du soinuen bitartez), sabelak elkartuz ugaltzen dira.
Kumea emearen sabelean hazten da. Fetua elikatzen duen plazenta batez inguratuta hazten da, ernalaldia 12 hilabetekoa izanda.
Tropidosaura essexi
Tropidosaura essexi Tropidosaura generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Delphinidae
Ugalketa
Denboraldi horretan emeak ohi baino gehiago jaten du. Izurdeek komunitate-sen handia dute eta beraz, eme bat umatzen ari denean, taldeko gainerako kideek babesa ematen diote.
Ugaztun guztiekin gertatzen den bezala, izurdeen ugalketa-prozesua erditzearekin amaitzen da. Erditzen ari den emeak bere komunitateko beste batzuen laguntza jasotzen du. Bere amarengandik lehenengo ateratzen den kumearen zatia buztana da. Behin kanpoan, amak bere kumea kanpora bultzatzen du lehen aldiz airea hartzen irakasteko.
Ohikoena kume bakarra izatea da, nahiz eta bikien kasuak egon. Izurdea hazteko prozesu osoa emearen ardura da, arrak ez baitu parte hartzen kumearen zainketan.
Hibridazioa
Animalien arteko hibridazioa hurbileko bi espezie desberdinen arteko ugalketaren emaitza da eta truke genetikoa ahalbidetzen du.
Delphinidae familian hainbat hibridazio egoera eman dira. Adibideetako bat Clymene (Stenella clymene) izeneko izurde hibridoa litzateke. Kasu horretan, Tursiops eta izurde marradunaren (Stenella coeruleoalba) arteko ugalketa gertatu zen.
Beste kasu bat izurde handi (Tursiops truncatus) eme baten eta izurde arrunt baten (Delphinus delphis) arteko hibridazio intergenikoa da, naturan emandakoa.
Elikadura
Izurde ozeaniko gehienen elikadura arrain, txipiroi, marmoka, olagarro eta beste itsas animalietan oinarritzen da, haragijaleak baitira. Izurde baten dieta bere habitat ozeanikoan dauden presek baldintzatzen dute eta hainbat aldiz jaten dute egunean, elikatzaile oportunistak baitira. Hori dela eta, egun gutxi batzuk bakarrik igaro dezakete elikatu gabe eta beren gorputz-pisuaren %4tik %6ra bitartean jaten dute eguneko. Ehiza urpean egiten dute.
Izurdeek ehiza metodo desberdinak izaten dituzte, baina ohikoena “haizagailua” deiturikoa da. Zetazeo hauek arrainen banku bat inguratzen dute taldeka eta isatsaren laguntzaz, gero eta talde trinkoagoan biltzera behartzen dituzte. Gero, inibiduo bakoitzak buelta ematen du bere gorputzari, lehen isatsa zegoen tokian muturra jarriz. Horrela, bildu diren arrain batzuk jaten dituzte.
Bokalizazioa
Oro har, izurdeek bi soinu mota igortzen dituzte: “”txistu” eta “klik”. Bigarren hau ekolokalizazioaren bidez beren ingurunea sentitzeko erabiltzen dituzte; txistuak, berriz, beren espezieko beste kide batzuekin eta, ziurrenik, beste espezie batzuekin komunikatzeko erabiltzen dituzte. Izurde bakoitzak "txistu bereizgarria" izeneko txilibitu bakarra duela uste da, banako bat identifikatzeko erabiltzen dena.
Soinu hauek sudur-hoditik airea bortxatuz egiten dituzte. Sudurrean, ezpain formako ehunezko zintzilikario batzuk dituzte, bursa dortsal izenekoak. Hauek bibratzen eta talka egiterakoan, izurdeen txistuak eratzen dute.
Ekolokalizazioa
Animalia hauek ikusmen oso ona dute; izan ere, ur gainetik zein azpitik ikusteko aukera dute. Hala ere, ekolokalizazioa izeneko zentzua erabiltzen dute urpean nabigatzeko eta ehizatzeko. Soinu-uhinak igortzen dituzte eta, ondoren, beste izaki eta objektu batzuengan errebotatzen dituzten ohiartzunak detektatu eta interpretatzen dituzte beren ingurunearen irudi bat eraikitzeko.
Jatorria eta eboluzioa
Egungo delfinidoen arbasoa Mesonix izan zen, orain dela 95 milioi urte agertu zena. Animalia lurtarra zen, baina uretara sartu zen elikagai bila. Lau hanka eta gorputzaren pisuari eusteko hezurrak zituen. Hurrengo 30 milioi urteetan ur bizitzara egokitzen eman zuen, izurdeen eboluzio prozesua hasiz. Ingurune urtarrera sartzearen zergatia klimaren baldintza aldakorrengatik zenaren teoria dago. Aurreko hankak bularraldeko hegats bihurtu ziren eta atzeko hankak desagertzen hasi ziren. Milioika urteren ondoren, itsasoko bizitzak Mesonix espeziea eraldatu zuen. Lurrean ugaldu eta uretan elikatzen diren fokak eta morsak ez bezala, gaurko izurdeak uretan daude ia erabat beren bizitzako funtzio guztietarako.
Informazio hau guztia, Tokioko Teknologia Institutoan proposatutako DNA jarraipenari esker dakigu. Teknologia horren ebidentzia genetikoaren arabera, izurdeek lotura estua dute behiekin, antilopeekin eta jirafekin, eta txerriak izan daitezke eboluzioan hurbilen dituzten ahaideak. Izurde baten urdaileko hiru kamerek, behi baten urdaileko 4 kamerek bezala funtzionatzen dute, agian eboluzio-lotura horren froga gehigarriak emanez.
Mehatxu naturalak
Izurdeek oso etsai natural gutxi dituzte eta, izatez, espezie batzuek ez dute harrapari ezagunik. Oso animalia gutxi ausartzen dira izurde talde bati aurre egiten, animalia oldarkorrak eta oso borrokalariak baitira beren taldeko kideak defendatzeko orduan.
Ohiko harrapakinak animalia oso gazteak edo gaixoak izaten dira.
Hala ere, harrapari batzuek izurdeak ehizatzen dituzte. Alde batetik, orkak ditugu (Orcinus orca), familia honen parte direnak, baina beste espezie txikiagoentzat mehatxu direnak.
Bestalde, marrazo espezie handiak ditugu, hala nola sarda marrazoa (Carcharhinus leucas), tigre marrazoa (Galeocerdo cuvier) edo marrazo zuria (Carcharodon carcharias). Animalia horien dieta askotarikoa da, eta izurdeak bertan sartzen dira, bereziki izurde-handia (Tursiops truncatus) espeziea.
Blisland
, 'Blyslann', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.
Florence konderria (Hego Carolina)
Florence konderria (Florence County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Florence da. 2010eko zentsuaren arabera 136,885 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.