cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Estatu sozialista
Kontzeptu marxista
Estatu sozialistaren ikuspegi modernorik esanguratsuenetako bat Parisko Komuna izan zen, non bertan langile eta langile txiroek, Parisko hiria kontrolpean hartu zuten 1871an, franko-prusiar gerra zela eta. Marxek Parisko Komuna etorkizuneko gobernu iraultzaile baten prototipo gisa definitu zuen, langileriaren emantzipaziorako “tresna azkenean aurkituta”. Engelsek adierazi zuen “funtzionario guztiei, kargu altu zein baxukoei, beste langileen soldatarekin ordaintzen zitzaiela... Era honetan leku-ehiza eta goranahientzako barrera bat ezarri zen”. Estatuaren naturari buruz jarraituz, Engelsek adierazi zuen: “Hasieratik, Parisko Komuna behartua izan zen onartzera langile klasea, behin boterera ailegatuta, estatuaren makina zaharrarekin ezin zuela”. Lortutako boterea ez galtzeko, Engelsek argudiatu zuen langile klaseak “alde batetik, langileen kontra erabili zen makina errepresibo zaharra deuseztatu behar zuela, eta bere idazkari eta funtzionarioen aurka babestea, inolako salbuespenik egin gabe”. Engelsek esan zuen estatuaren kontu hori aldi baterako izango zela, eta “baldintza sozial berri eta askea” izeneko belaunaldi berri bat proposatuko litzateke, “estatua ezabatzeko”.
Leninismoa
Estatu sozialista baten ikusmoldea, Vladimir Lenin-en alderdi iraultzailearen teoria eta zentralismo demokratikoaren antolamendu printzipioetara elkarlotuta dago. Errusiako baldintza erdi-feudaletan egokituta, Leninen “proletalgoaren diktadura” abangoardiako alderdi iraultzailearen beharra zuen, langileagoaren eta bere interesen ordezkari bezala. Leninen Apirileko Tesiak-en arabera, iraultzaren eta abangoardiako alderdiaren helburua ez da sozialismoaren sarrera, mundu mailan soilik ezarri ahal zena, baizik eta produkzioa eta estatua langile diputatu soviet-en eskura ipintzea. Errusiako Urriko Iraultzaren ostean, boltxebikeek haien boterea sendotu eta estatuaren zein errusiar gizartearen gizarte eta ekonomia arloak kontrolatu eta zuzendu nahi zituzten, iraultzaren kontrako matxinadak eta atzerriko inbasioa ekiditeko eta errusiar gizartean kontzientzia sozialista sortzeko.
Leninek argudiatu zuen sozialismoa komunismoaren bidez ordezkatzen den neurrian, “estatua zimelduko dela”, zentralizatutako kontrolak indarra galduz eta komunitate lokalek gero eta botere gehiago edukiz. Esan zuen bezala: “Estatua dagoen bitartean, ez da askatasunik egongo. Askatasuna dagoenean, ez da estaturik egongo”.
Trotskismoa
Teoria gehienek demokrazia hedatu bat suposatzen dute, eta batzuk langileen parte-hartze demokratikoa onartzen dute, estatu eta ekonomiaren kudeaketaren maila guztietan, funtzionario eta administrazioan aritzen diren profesionalen beharretara moldatzen diren eran. Demokrazia baten falta duten estatuak, halaber, ekonomiaren zati handi bat estatuaren eskuetan dago, “langile estatuak” bezala deiturikoak direna trotskista batzuengatik, “estatu sozialista” beharrean.
Estatu sozialista marxista-leninistak
Marxismo-leninismora atxikitzen diren alderdi komunistek, edo hauen bariazioak, zuzentzen dituzten estatuak, “estatu sozialista” gisa definitzen dira. Sobietar Batasuna “estatu sozialista” deklaratu zen lehenengoa izan zen, 1936 eta 1977ko konstituzioetan ipintzen zuen bezala. Beste adibide esanguratsu bat Txinako Herri Errepublika da, 1982ko konstituzioan “estatu sozialista” bezala definitzen dena. Mendebaldean, estatu hauek normalean “estatu komunista” bezala definitzen dira (termino hau ez dute haien burua definitzeko erabiltzen).
“Estatu sozialista” terminoa leninistek eta marxista-leninistek erabiltzen dute, abangoardiako alderdi batek gobernatzen duen estatua definitzeko, eta sozialismoaren eraikuntzarako gai ekonomiko, sozialak eta politikoak antolatzen dituena. Horrek batzuetan eragiten du “goi mailako” ekonomia nazionalizatzea, normalean produkzio plan baten bitartez, oinarrizko produkzioetan. Definizio leninistaren aburuz, estatu sozialista bat estatu ekonomia kapitalista baten buru da, estatuak berak kapitalaren metaketa maneiatzen duena, herrialdearen indar produktiboak eraikitzeko eta iraultza sozialista mundiala sustatzeko, epe luze batean ekonomia sozialista bat eraikitzeko.
“Estatu komunista” horiek normalean herrialde horietan sozialismoa lortu ez dutela ukatzen dute, aldiz, sozialismoa ezartzeko sorreran eta lanean (eta horren ostean komunismoaren garapena) daudela baieztatzen dute. Adibidez, Vietnamgo Errepublika Sozialistako konstituzioaren hitzaurreak Vietnamgo herrialdea trantsizio fase batean sartu zela dio, kapitalismotik sozialismora, Alderdi Komunistak herrialdea batu zuenean 1976an. 1992ko Kubako Errepublikaren Konstituzioak dio Alderdi Komunistaren papera “gizartearen indarra helburuetara bideratzea eta sozialismoaren eraikuntza (eta gizarte komunistaren aldeko garapena)”.
Koreako Herri Errepublika Demokratikoa (Ipar Korea) estatu marxista-leninista izan zen. 1972an, herrialdeak konstituzio berri bat onartu zuen, jutxea estatuaren ideologia ofiziala ezarriz, antzinako Koreako ideologiaren antzerakoa izan zedin. Era berean, Laosko Herri Errepublika Demokratikoan, bere dokumentu sortzaileetan ez dira komunismoaren erreferentzia zuzenak egiten, nahiz eta botere zuzena ezartzen dion alderdi gobernadoreari.
Erreferentziak leninistak ez diren estatuen konstituzioetan
Portugalgo 1976ko konstituzioaren hitzaurrearen arabera, Portugalgo estatuak “gizarte sozialistaren bidea” du helburutzat.
Bellochantuy
, 'Bealach an t-Suidhe', Eskoziako kotsladeko herri txiki bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.
Estatu sozialista
Erreferentziak leninistak ez diren estatuen konstituzioetan
India, Algeria, Congo, Brazaville eta Sri Lanka herrialdeek “sozialista” hitza erebili dute haien konstituzio ofizialetan.
Choudrant (Louisiana)
Choudrant Louisianaeko herri bat da. Lincoln parrokian kokatua dago. 2010ean 845 biztanle zituen, 9.97 kilometro koadrotan banatuta.
Estatu sozialista
Erreferentziak leninistak ez diren estatuen konstituzioetan
Poloniak eta Hungariak “komunismoa” salatzen dute haien konstituzio dokumentuetan, aurreko erregimenak adierazteko.
Aldealengua de Santa María
Aldealengua de Santa María Segoviako udalerria da, Maderuelo eskualdean dagoena.
Estatu sozialista
Erreferentziak leninistak ez diren estatuen konstituzioetan
Kasu horietan, “sozialismoaren” esanahia herrialde batetik bestera aldatuz joan da. Ekialde hurbileko kasu askotan, “sozialismoa” sarritan erregimen zehatz batzuek egindako filosofia sozialista/nazionalista arabiarrari deritzo, adibidez Gamal Absel Nasser edo Ba'ath-eko alderdi batzuk.
Aldealengua de Santa María
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 77 biztanle zituen.
Estatu sozialista
Erreferentziak leninistak ez diren estatuen konstituzioetan
Sozialista terminoa zuzenki erabiltzen duten herrialde batzuen adibide bezala, Sri Lankako Errepublika Sozialista Demokratikoa eta Vietnamgo Errepublika Sozialista ditugu, beste batzuek terminoa haien konstituzioetan egiten diete erreferentzia, baina ez haien izenean. Horien artean, India eta Portugal. Hungariako, Poloniako eta Kroaziako konstituzioetan, aurreko erregimen sozialistak zuzenki kondenatzen dituzte. Rojavako eskualde autonomoa, konfederalismo demokratikoaren printzipioetan oinarritzen dena, estatu sozialista gisa definitu da. Gainera, Espainia, Frantzia, Bielorrusia, Kolonbia eta Errusia bezalako herrialdeak, sarritan “estatu soziala” terminoa erabiltzen dute, anbiguotasunak sortuz.
Gerra osteko Europako herrialdeak
Gerra osteko periodoan, industria handien nazionalizazioa hedatuta zegoenean, ez zen arraroa Europako herrialde batzuk “estatu sozialistak” gisa definitzea, haien herrialdeak ekonomia sozialista batera eraman nahi zituztenak.
1956an, adibidez, Britainiako Alderdi Laborista-ren politikari nagusia eta sortzailea, Anthony Crosland, esan zuen kapitalismoa Britainia Handian abolitu zela, baina beste batzuk, Welshman Aneurin Bevan-ek osasun ministroa gerra osteko lehenengo gobernuan, Britainia Handia estatu sozialista bat zelaren aitorpenean eztabaidatu zuen. Crosland-entzat eta bere ikuspuntuak partekatzen zutenentzat, Britainia Handia estatu sozialista bat zen. Bevan-entzat, Britainia Handiak osasun zerbitzu nazional sozialista bat zuen, britainiar gizarte kapitalista baten kontra egiten zuena. Hau esan zuen:"Osasun zerbitzu nazionala eta ongizate estatua termino trukagarriak bihurtu dira, eta pertsona batzuentzat gaitzespen terminoak bezala ulertzen dituzte. Hau horrelakoa delako, ez da zaila ulertzeko, dena gizarte konpetitibo indibidualista batetik. Doako osasun zerbitzu bat sozialismo hutsa da, eta beraz, gizarte kapitalistaren hedonismoaren kontrakoa da.""- Aneurin Bevan"Gerra osteko periodoan Frantziako alderdi sozialistak boterea hartu zuenean, batzuk aldarrikatu zuten Frantzia herrialde sozialista bat zela, baina Europan bezala, kapitalismoaren lege guztiak barneratzen zituen eta enpresa pribatuak ekonomia zuzentzen zuten. 1980Ko hamarkadan, François Mitterrand-eko gobernuak dirigismoa hedatu nahi izan zuen eta banku guztiak nazionalizatzeko apustua egin zuen, baina Europako Komunitate Ekonomikoaren oposizio guztia kontran ipini zuen horrek. Gauza bera aplikatzen da herrialde nordikoek daukaten modelo nordikoarekin.
Hemibagrus peguensis
Hemibagrus peguensis Hemibagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Urre-txirri amerikar
Urre-txirri amerikarra (Pluvialis dominica) Pluvialis generoko animalia da. Hegaztien barruko Charadriidae familian sailkatua dago.
Makurdura axial
Makurdura axiala objektu baten errotazio-ardatzaren eta orbita-ardatzaren arteko angelua da. Astronomian, batez ere zeihartasuna izendatua, Lurra edo beste planeta baten errotazio-ardatzak ekliptikarekiko duen angelua da. Era berean ekuatoreak eta ekliptikak osatzen duen angelua ere bada.
Ez da nahastu behar makurdura orbitalarekin.
Mihiluze
Mihiluze ETB1eko lehiaketa saioa da. Zortzi denboralditan 1.000 ataletik gora emititu dira eta etapa ugari izan ditu.
2006ko otsailaren 2an estreinatu zen eta hasiera hartan igande arratsaldeetako show bat zen. Kike Amonarriz zen aurkezlea eta berarekin batera izaten zuen kolaboratzaile talde bat: Arantxa Gurmendi, Asisko Urmeneta, Ilaski Serrano, Niko Lizeaga... Etapa honek 13 atalez iraun zuen, 2006ko maiatzaren 11ra arte.
Uda ondoren, 2006ko urriaren 2an berriro itzuli zen telebista saioa, baina erabat aldatuta. Kike Amonarrizen alboan Ilaski Serrano jarri zuten aurkezle lanetan eta gainerako kolaboratzaileak desagertu egin ziren. Etapa honetan lehiaketa egunerokoa izatera pasatu zen, astelehenetik ostegunera.
Saioaren arrakasta ikusita, saio bereziak egiten ere hasi ziren. Horrela emisioa luzatu zen eta astelehenetik ostegunera emititzeaz gain, larunbat gauetan programa bereziak emateari ekin zioten (haurrekin, famatuekin...).
Cherokee Strip (Kalifornia)
Cherokee Strip Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kern konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mihiluze
Bederatzi urte pasatu ziren eta Euskal Telebistak berriro lehiaketa berreskuratzea erabaki zuen. Grabazioak 2022ko abuztuaren erdialdean hasi zituzten eta irailaren 12an Mihiluze eraberritua itzuli zen pantailetara. Oraingo honetan Ilaski Serrano eta Antton Telleria gidari zirela.
= Formatua =
Makurdura axial
Lurraren ekliptikaren zeihartasuna
Ekliptikaren zeihartasuna Lurraren errotazio ardatzak ekliptikaren planoarekiko duen makurdurari deritzo.
Mihiluze
Lehenengo fasea
Tribuaren berbak. Proba honetan, bikote bakoitzak zazpi hitzez osatutako zerrenda batetatik, aurkezleek zioten definizioari dagokion hitza asmatu behar zuten, hitz guztiak asmatu arte.
Makurdura axial
Lurraren ekliptikaren zeihartasuna
Lurraren zeihartasuna 23,5º da, baina hau ez da denboran konstantea. Lehen aldiz, Eratostenesek kalkulatu zuen. Makurdura honengatik gertatzen dira urtaroak.
Ponte Caldelas
Ponte Caldas Galiziako Pontevedrako probintzia dagoen Pontevedrako eskualdean kokatzen den udalerria da.
Makurdura axial
Lurraren ekliptikaren zeihartasuna
Bi planoak, ekuatorearena eta ekliptikarena, Aries Puntuan eta Libra Puntuan mozten dira. Eguzkia lehen puntuan dagoenean, Iparraldeko Hemisferioan udaberria eta hegoaldekoan udazkena hasten dira. Bigarrenean dagoenean, alderantziz.
Carradale
, 'Càradal', Eskoziako udalerri bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.
Makurdura axial
Lurraren ekliptikaren zeihartasuna
Marten mugimenduaren kasuan, non okerdura, 25,19koa, Lurrak duenaren oso antzekoa den eta planeta gorrian, urteak, Lurreko urtearen bikoitza irauten duenez, Lurrean baino bi aldiz luzeagoak diren urtaroak eragiten ditu. Bi plano horien arteko mozketak, planetaren Aries Puntua edo udaberriaren hasiera Martitzeko iparraldeko hemisferioan adierazten du. Dirudienez Titanek ere baditu urtaroak.
Mihiluze
Bigarren fasea
Seikiak. Bigarren faseko probetako bat zen. Proba hau egokitzen zitzaion bikoteak sei hizki zituzten sei hitz asmatu behar zituzten, horietako bakoitza bi aldiz errepikatuta zegoelarik.
Potokumeak. Bigarren faseko beste probetako bat. Bertan, proba hau suertatzen zitzaion bikoteak bertso batean falta ziren hiru errima hitzak asmatu behar zituen.
Eroglifikoak. Bigarren faseko beste proba bat. Proba hau betetzea egokitzen zitzaion bikoteak aldizkari eta egunkarietan agertzen ziren moduko hieroglifoek ezkutatzen zuten hitza asmatu behar zuten.
Imihintzioka. Bigarren faseko laugarren proba, eta, proba fase hau lehenenik jokatzen ohi zen. Bertan, proba hau suertatzen zitzaion bikoteko pertsona batek, besteari, hitzik esan gabe, soilik mimika bidez, tokatu zitzaizkion hiru gauzak deskribatu behar zizkion.
Hirugarren fasea
Esamesak. Bertan, fase honetara iritsi ziren bi bikoteek telefono mugikorretan idazten ziren moduko lau mezu asmatu behar zituzten, berez, asmatu beharreko zerbaiten definizio, deskribapen edo pistak zirenak. Fase honetan, bi bikoteek, ordurarte lortu zuten dirutik zenbat apustu egin nahi zuten erabaki behar zuten. Asmatu beharreko gauza asmatzen ez bazen, apustu egindako diru kopurua euren markagailutik kentzen zen. Asmatzen bazuten, berriz, apustu egindako diru hori euren markagailura gehitzen zen.
Finala
Zer da zer? Finalera iritsi zen bikoteak, proba honetan, aurkezleek esaten zizkieten zazpi kontzeptuak hiru eremutan banatu behar zituzten. Hau hutsik egin gabe betez gero, bikote horrek ordura arte egunetan zehar bildutako zakua (diru-saria) irabaziko zuten.
Lehenbiziko denboraldiko haurren probak
Larunbateko haurren saioan, helduentzako aipaturiko probez gain, beste batzuk ere bazeuden. Honako hauek:
Haurren saioan, gainera, ez zegoen dirurik tartean. Fase ezberdinetan biltzen zirenak puntuak ziren, eta finaleko Zer da zer? proba gaindituz gero, Eurodisneyrako bidaia bat irabaz zezaketen. Gainditu ezean, Port Aventurarakoa. Eta finalera heltzerik izan ez zuten bi bikoteentzat, beste sari batzuk zeuden, horien artean bizikleta. Mihiluzeren mahai jokoa ere oparitzen zen.
Beste sekzio batzuk
Zazpikiak. Bertan, ikusleek kalean, aldizkari, egunkari, iragarki eta beste hainbat tokitan topatzen zituzten hizkuntz akatsak aipatzen ziren.
Audientzien eboluzioa astez aste (8. denboraldia)
{	"version": 2, "width": 600, "height": 250, "data": [ {			"name": "table", "values": [ {					"x": 1, "y": 15 },				{					"x": 2, "y": 6 },				{					"x": 3, "y": 13 },				{					"x": 4, "y": 12 },				{					"x": 5, "y": 17 },				{					"x": 6, "y": 11 },				{					"x": 7, "y": 15 },				{					"x": 8, "y": 10 },				{					"x": 9, "y": 8 },				{					"x": 10, "y": 10 },				{					"x": 11, "y": 11 },				{					"x": 12, "y": 12 },				{					"x": 13, "y": 8 },				{					"x": 14, "y": 10 },				{					"x": 15, "y": 12 },				{					"x": 16, "y": 11 },				{					"x": 17, "y": 12 },				{					"x": 18, "y": 14 },				{					"x": 19, "y": 17 },				{					"x": 20, "y": 5 },				{					"x": 21, "y": 9 },				{					"x": 22, "y": 10 },				{					"x": 23, "y": 12 },				{					"x": 24, "y": 13 },				{					"x": 25, "y": 11 },				{					"x": 26, "y": 11 },				{					"x": 27, "y": 15 },				{					"x": 28, "y": 10 },				{					"x": 29, "y": 8 },				{					"x": 30, "y": 6 },				{					"x": 31, "y": 7 }			]		}	],	"scales": [ {			"name": "x", "type": "linear", "range": "width", "zero": false, "domain": { "data": "table", "field": "x" }		},		{			"name": "y", "type": "linear", "range": "height", "nice": true, "domain": { "data": "table", "field": "y" }		}	],	"axes": [ {			"type": "x", "scale": "x" },		{			"type": "y", "scale": "y" }	],	"marks": [ {			"type": "area", "from": { "data": "table" },			"properties": { "enter": { "x": { "scale": "x", "field": "x" },					"y": { "scale": "y", "field": "y" },					"y2": { "scale": "y", "value": 0 },					"fill": { "value": "steelblue" },					"interpolate": { "value": "monotone" }				}			}		}	],	"padding": { "top": 30, "bottom": 10, "left": 7, "right": 30 } }
8. denboraldia (2022-2023)
= Kanpo estekak =
Manman-ji
Manman-ji (万満寺) Matsudoko tenplo budista da. Amida Nyorai buda zerutiarra gurtzen da.
Cupressaceae
Kupresazeoak (Cupressaceae) koniferoen subklaseko eta Pinales ordenako landare-familia bat dira. Zuhaitza edo zuhaixkak dira, eta zura eta hostoak, maiz, aromatikoak dira. Hostoak iraunkorrak dira, elkarri atxikitako ezkata-itxurakoak, 1 mm eta 3 cm bitarteko luzerakoak. Espezie asko oso erabiliak dira zura ateratzeko, eta aromagatik, baita apaingarri gisa ere.
Banaketa kosmopolita du, eta espezie gehienak klima bero eta epeletako eskualdeetan bizi dira. Espezie gehienak (% 75 inguru) Ipar hemisferioan daude. 29 genero daude, eta 135 bat espezie. Badira 16 genero espezie bakarra dutenak. Genero handienak hauek dira; Juniperus (68 espezie), Callitropsis edo Xanthocyparis (18 espezie), Callitris (15 espezie) eta Cupressus (12 espezie).
Sailkapen klasikoa
Sailkapen klasikoan, hau da genero-banaketa:
Sailkapen filogenetikoa
Sailkapen filogenetikoak 29 genero ditu:
Osaka nazioarteko aireportua
Osaka nazioarteko aireportua (大阪国際空港), (NAGE: ITM, NAZE: RJOO), Japoniako Osaka hiritik gertu dagoen aireportua da, Itami (Hyōgo) eta Toyonaka (Osaka) udalerrietan kokaturik dagoena. Sarritan Itami aireportua (伊丹空港) izenarekin ezagutzen da.
Historia
Kizu ibaiaren ahoan zegoen hidrohegazkinen basean 1939an No. 2 Osaka Airport izenarekin sortu zen aireportua. Yamato ibaiaren ahoan No. 1 Osaka Airport eraikitzeko asmoa bazen baina Kobeko biztanleen protestek egitasmoa geldiarazi zuten. Hasiera hartan Japoniako Aire armadak erabili zuen baina 1945ean Estatubatuarren basea bihurtu zen, Itami Aire Basea izenarekin.
1959an Japoniako Gobernuaren kontrolpera itzutzean Osakako aireportua izena eman zitzaion berriz. 60. hamarkadan inguruko lurrak eskuratu eta nabarmen handitu zuten aireportua. Nazioarteko aireportua zen orduan.
Dena dela, ingurua populatuz joan zen eta dentsitatea handitzerakoan bizilagunek kutsadura eta zarata handia salatu eta protestak hasi zituzten. Epaitegiek 70. hamarkadan aire trafikoaren mugak ezarri zizkioten aireportuari.
1994an Kansai nazioarteko aireportua ireki zen Osakako Badian dagoen uharte artifizial batean eta Osaka aireportuarentzako Japonia barneko hegaldiak uzti zituzten.
Single White Female
Single White Female 1992ko Barbet Schroeder frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Senargaia berarekin ez leiala izan dela ohartzean, Allison Jonesek apartamentutik egotziko du mutila eta etxebizitza berean bizitzeko hautagaiak elkarrizketatzen hasiko da. Azkenean, hasieratik gustuko duen Hedra Carlson izango da hautatua.
Adimen artifizial
Adimen artifiziala (AA; maiz ,IA edo AI ere) makinek frogatutako adimena da (informazioaren pertzepzioa, sintesia eta inferentzia), gizakiak ez diren animaliek edo gizakiek erakutsitako adimenari kontrajarria. Mota horretako lanen adibideak dira ahotsa ezagutzea, ordenagailuen ikusmena, hizkuntzen arteko itzulpena (naturalak) eta beste datu-konbinazio batzuk.
AAren aplikazioek web-bilaketarako motor aurreratuak (adibidez, Google Search), gomendio-sistemak (YouTubek, Amazonek eta Netflixek erabiltzen dituztenak), giza hizketaren ulermena (Siri eta Alexa, esaterako), ibilgailu autonomoak (adibidez, Waymo), tresna sortzaile edo generatiboak (ChatGPT eta AA artea), erabaki automatizatuak hartzea eta maila goreneko lehia joko-sistema estrategikoetan (xakea eta Go).
Makinak gero eta gaiago bihurtzen diren heinean, "inteligentzia" eskatzen duten zereginak AAren definiziotik ezabatzen dira askotan, AA efektua bezala ezagutzen den fenomenoa. Adibidez, karaktereen ezagupen optikoa AA gisa hartzen denetik kanpo utzi ohi da, ohiko teknologia bihurtu baita.
Adimen artifiziala diziplina akademiko gisa sortu zen 1956an, eta, ordutik, hainbat baikortasun-bolada izan ditu ; ondoren, etsipena eta finantziazio-galera ("AAren negua" esaten zaiona), eta, ondoren, ikuspegi berriak, arrakasta eta finantzaketa berritua. AAko ikerketak ikuspegi desberdin asko probatu eta baztertu ditu, hala nola, garunaren simulazioa, gizakiek problemen ebazpenaren modelatzea, logika formala, ezagutzaren datu-base handiak eta animalien portaeraren imitazioa. XXI. mendeko lehen hamarkadetan, ikaskuntza automatiko matematiko eta estatistiko handia nagusi izan da eremuan, eta teknika hori oso arrakastatsua izan dela erakutsi du, industria eta mundu akademiko osoan erronkazko arazo asko konpontzen lagunduz.
AAko ikerketaren azpieremuak helburu zehatzetan eta tresna espezifikoen erabileran oinarritzen dira. AAko ikerketaren helburu tradizionalen artean daude arrazoitzea, ezagutza irudikatzea, planifikatzea, ikastea, hizkuntza naturala prozesatzea, pertzepzioa eta objektuak mugitzeko eta manipulatzeko gaitasuna. Adimen orokorra (arazo arbitrario bat konpontzeko gaitasuna) da eremu horren epe luzerako helburuetako bat. Arazo horiek konpontzeko, AAko ikertzaileek problemak ebazteko teknika ugari egokitu eta integratu dituzte, hala nola bilaketa eta optimizazio matematikoa, logika formala, sare neuronal artifizialak eta estatistikan, probabilitatean eta ekonomian oinarritutako metodoak. Informatikan, psikologian, hizkuntzalaritzan, filosofian eta beste arlo askotan ere oinarritzen da AA.
Sarrera
Oro har, adimen artifiziala bi ikuspuntuetatik aztertzen da:
Zientziaren aurrerapenarekin batera adimen artifiziala (AA) bi bide nagusietara bideratu da: gizakiaren pentsamendu (psikologikoaren) eta fisiologikoa ikertzera eta sistema informatikoen garapen teknologikora.
Terminoaren definizioari buruz
Lagunartean, adimen artifiziala terminoa makina batek gizakiek beste gizakien adimenekin lotzen dituzten funtzio «kognitiboak» imitatzen dituenean aplikatzen da, adibidez: «hautematean», «arrazoitzean», «ikastean» eta «arazoak konpontzean». Andreas Kaplanek eta Michael Haenleinek honela definitzen dute adimen artifiziala: «Sistema batek kanpoko datuak behar bezala interpretatzeko duen gaitasuna, datu horietatik ikasteko eta ezagutza horiek egokitzapen malguaren bidez zeregin eta xede zehatzak lortzeko erabiltzeko duen gaitasuna». Gorka Azkunek atazen araberako definizio bat ematen du: «Ezin dugunez besterik gabe esan makina batek adimena daukan edo ez, egiten duguna da makina horri ataza batzuk jarri, gure ustez izaki adimentsu batek bakarrik ebatzi litzakeenak, eta ikusten dugu makinak zenbateraino ondo egiten dituen ataza horiek». Makinak gero eta gai bihurtzen diren heinean, noizbait giza- eta adimen-beharra zegoela pentsatu izan den teknologia hori ezabatu egiten da definiziotik.
Adibidez, karaktereen ezagupen optikoa ez da jada «adimen artifizialaren» adibidetzat hartzen, teknologia arrunt bihurtu baita. Oraindik, adimen artifizial gisa sailkatuta dauden aurrerapen teknologikoak gidatzeko sistema autonomoak edo xakean edo Go jokatzeko gai direnak dira.
Hemidactylium scutatum
Hemidactylium scutatum Hemidactylium generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Adimen artifizial
Terminoaren definizioari buruz
Adimen artifiziala arazoak konpontzeko modu berri bat da, eta horien barruan sartzen dira sistema adituak, roboten maneiua eta kontrola eta prozesadoreak. Sistema horietan, ezagutza integratzen saiatzen da, beste era batera esanda, bere programa propioa idazteko gai den sistema adimendun bat. Arlo jakin bati buruzko ezagutza biltegiratzeko eta erabiltzeko gai den programazio-egitura gisa definitutako sistema aditu bat, ikasteko gaitasuna dakarrena. Era berean, makinek algoritmoak erabiltzeko, datuetatik ikasteko eta erabakiak hartzerakoan ikasitakoa gizaki batek egingo lukeen moduan erabiltzeko gaitasuntzat har daiteke adimen artifiziala; gainera, adimen artifizialaren ikuspegi nagusietako bat ikaskuntza automatikoa da, eta, beraz, ordenagailuek edo makinek ikasteko gaitasuna dute horretarako programatuta egon gabe.
Takeiasen arabera (2007), AA zientzia konputazionalen adar bat da, gizakien berezko jarduerak egiteko gai diren zenbaketa-ereduak aztertzeaz arduratzen dena, haien bi ezaugarri nagusitan oinarrituta: arrazoiketa eta jokabidea.
1956an, John McCarthyk «adimen artifiziala» esamoldea sortu zuen, eta honela definitu zuen: «makina adimendunak egiteko zientzia eta asmamena, batez ere konputazio adimenduneko programak».
Era berean, hainbat pertzepzio eta ekintza mota daude, sentsore fisiko eta sentsore mekanikoen bidez lortu eta ekoitzi daitezkeenak, hurrenez hurren, makinetan, pultsu elektriko edo optikoen bidez konputagailuetan, bai eta software baten eta software-ingurunearen bit-sarreren eta -irteeren bidez ere.
Hona hemen adibide batzuk: sistemen kontrola, plangintza automatikoa, diagnostikoei eta kontsumitzaileen kontsultei erantzuteko gaitasuna, idazketaren ezagutza, hizketaren ezagutza eta patroien ezagutza. Gaur egun, AAko sistemak errutinaren parte dira ekonomian, medikuntzan, ingeniaritzan, garraioan, komunikazioetan eta milizian, eta programa informatiko, konputagailuko xake bezalako estrategia-joko eta beste bideojoko askotan erabili izan da.
Aurrekariak
Adimen artifizialaren jatorria psikologian bertan datza, zehazki giza pentsamenduaren modelo bat sortzeko nahian. Adimen artifizialaren kontzeptua aspaldidanik gizakiak amestu izan duen ahalmen batekin erlazionaturik dago, materia bizigabea bizteko ahalmenarekin. Pragako Golemaren kondairan eta modernoagoa den Frankenstein doktorearen kontakizunean nabari liteke antzekorik. Hala ere, dakigunez Samuel Butler, Zeelanda Berrian bizitako idazle Britaniarra izan zen gaur egun darabilgun kontzeptuaren lehen zantzuak adierazi zituena, 1863an Darwin makinen artean izeneko idazki batean kontzientzia mekanikoa aipatu zuenean.
Lehen ekimenak
Honen aurretik, 1948. urtean, John von Neumann eta E.T. Jaynesek jada honakoa esana zioten makinek pentsatzeko ahalmena sekula lortuko ez zutela esan zuen ikasle bati "Makinek egin ezin dituzten gauzak badirelakoan jarraitzen duzu. Argi eta zehatz esango bazenit zer den egin ezin dezaketena orduan diozun hori egiteko ahalmena duen makina bat eraikiko dut!".
1969an McCarthyk eta Hayesek frame arazoei buruzko aurkikuntza bat egin zuten eta beraien idazlanetan honako hau jarri zuten, "Filosofia arazo batzuk Adimen Artifizialetik eratorriak dira".
Inteligentzia artifizialaren aurkikuntzak
Historikoki, bi ikerketa-bide daude adimen artifizialaren arloan - "neats"ena eta "scruffies"ena. "Neat", klasikoa edo sinbolikoa dugu AAren arloan, orokorrean, manipulazio sinbolikoz inguraturik dago eta kontzeptu abstraktuez, eta hau da gehien erabiltzen den metodologia adituen esanetan sistemen arloan. Paralelikoki "scruffy", edo "konexionista", gehiago hurbiltzen da, neurona-sare artifizialera. Hauek dira adibiderik onenak, sistema eta antolakuntza berriak eraikiz adimenera "inguratzen" saiatzen direnak eta prozesu automatiko eta sistematiko asko hobetuz arazo hau amaitzen dute dena osatuz. Biak nahikotxo hurbiltzen dira IAren historiara. 1960 eta 1970. urtean "scruffy" hurbildu zen "background"era, baina interesa gauzatu zen 1980. urtean "neat"en mugak argi geratu zirenean. Bestalde, gaur egun biak erabiltzen dira bata bestea osatuz hobeto funtzionatzen baitute.
Adimen artifiziala eta informatika
Adimen artifizialaren hasiera ordenagailuenarekin batera izan zen, 1956. urtean John McCarthyk adimen artifizialaren terminoa sortu zuen, eta ordutik ondorengo etapak ezberdintzen dira:
Hizkuntza naturalen prozesamendua
Arlo honetan sartzen dira:
Pertsonek euren artean hitz egiterakoan, mezuaz gain beste hainbat ezagutza komun dituzte: ingurukoena.
Robotika
Robotak osatzen dituzten sistemen ikasketa alde batetik, eta beste alde batetik, euren adimenarena. Robot bat bere inguruko egoera identifikatu eta uneko egoera beste egoera objektibo batera pasatzeko gai den sistema bat da, horretarako zeregin batzuk planifikatzen. Oso konplexuak dira bai identifikazioa bai zereginen planifikazioa egoeraz aldatzeko.
Ikusmen artifiziala
Ikusmen artifizialaren helburua formak eta objektuak identifikatzeko gai diren sistema batzuk garatzea da. Bi dimentsioetako arloan arrakasta batzuk lortu izan dira, baina zailtasun handiagoak daude 3D kasuan. Bere aplikazioa batez ere robotikan ematen da.
Ezagutzaren adierazpena
Bere helburua ezagupena ordenagailuan islatzea da era ulerkor batean eta malgutasunaz. Errealitatearen zati baten deskribapena da, bere egoeraz eta berari buruz dagoen jakintzaz. Jakintza honek alde bi ditu:
Sistema adituak
Sistema adituek normalean gizaki adituek ebazten dituen problemak ebazten dituzte, etekin antzekoaz. Horretarako ezagupen basea handia behar dute eremuari buruz, mekanismo bat ezagupen horiek aplikatzeko eta beste bat erabiltzaileari azaltzeko zer egin den. Jakintza berria sistemara gehitzeko kapaz izan behar dute, eta baita ere lan egiteko nahiz eta jakintza osoa ez izan.
Irakaskuntza
Zaila da aurreikustea adimen artifizialak zelako ekarpenak ekarriko dituen datozen urteotan gizakion ikaskuntza bideetan.
Church Point (Louisiana)
Church Point Louisianaeko herri bat da. Acadia parrokian kokatua dago. 2010ean 4,560 biztanle zituen, 7.5 kilometro koadrotan banatuta.
Groß Boden
Groß Boden Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
MERISE
MERISE Frantziako administrazio publikoak, informatika sistemak osotasunean garatzeko metodologia da.
N'Djamena
N'Djamena Txadeko hiriburua da eta Chari-Baguirmiko prefekturaren barruan dago.
Camino Tassajara (Kalifornia)
Camino Tassajara Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Contra Costa konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Croix-Moligneaux
Croix-Moligneaux Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Iñaki Otaegi
Iñaki Otaegi, ezizenez Gibitegi (Goiatz, Gipuzkoa, 1958ko urriaren 6a ) gipuzkoar harri-jasotzaile bat da.
Biografia
19 urterekin Azkoitian harrijasoketan hasi zen. 1,84 metroko garaiera eta 128-130 kiloko pisuarekin garaiko harri handiak altxatzeko gorpuzkera aproposa zuen. 1990 urtean Albitzuri Haundi harriari 11 altxaldi eman zizkion eta lehiaketa irabazi zuen.
1993ko urtarrilaren 10ean Zizurkilen 300 kiloko harri laukizuzena jasotzea lortu zuen, honenbestez Euskal Herrian Iñaki Perurenarekin batera 300 kiloko harria jasotzen bigarren harrijasotzailea bilakatu zen.
N'Djamena
1900. urtean sortu zen Frantziaren ibai-portu izateko Fort-Lamy izenarekin. Chari ibaiak zeharkatzen du hiria. 1979an egon zen gerra zibilaren ondoren jende ugarik alde egin zuen hiritik, baina handik aurrera hazi baino ez da egin.
Demografia
%2a baino gehiago suposatzen duten talde etnikoak honakoak dira:
Melanotaenia catherinae
Melanotaenia catherinae Melanotaenia generoko animalia da. Arrainen barruko Melanotaeniidae familian sailkatzen da.
Croix-Moligneaux
Biztanleria
2007an Croix-Moligneaux udalerrian erroldatutako biztanleak 307 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 115 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 134 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 115 etxebizitza nagusietatik 83 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Chabournay
Chabournay Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Cuvat
Cuvat Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cuvat udalerrian erroldatutako biztanleak 935 ziren. Familiak 324 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 156 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Chabournay
Biztanleria
2007an Chabournay udalerrian erroldatutako biztanleak 867 ziren. Familiak 304 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 78 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 152 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Cuvat
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Chabournay
Etxebizitza
2007an 357 etxebizitza zeuden, 325 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 353 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 325 etxebizitza nagusietatik 286 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 230 etxek bost zituzten. 274 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 97 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 212 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cuvat
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 631 ziren, horien artean 481 aktiboak ziren eta 150 inaktiboak ziren. 481 pertsona aktiboetatik 459 lanean zeuden (244 gizon eta 215 emakume) eta 22 langabezian zeuden (11 gizon eta 11 emakume). 150 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 67 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Chabournay
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Cuvat
Diru sarrerak
2009an Cuvat udalerrian 333 unitate fiskal zeuden, 988 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.023 euro zen.
Chabournay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 581 ziren, horien artean 448 aktiboak ziren eta 133 inaktiboak ziren. 448 pertsona aktiboetatik 422 lanean zeuden (232 gizon eta 190 emakume) eta 25 langabezian zeuden (10 gizon eta 15 emakume). 133 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Cuvat
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Chabournay
Diru sarrerak
2009an Chabournay udalerrian 337 unitate fiskal zeuden, 913,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.772 euro zen.
Cuvat
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 argiketaria.
Chabournay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Cuvat
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cuvat udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 126 hektarea erabiltzen.
Chabournay
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Cuvat
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Chabournay
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Cuvat
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chabournay
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Chabournay udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 860 hektarea erabiltzen.
Charlotte Corday
Marie-Anne Charlotte de Corday d'Armont (Saint-Saturnin-des-Ligneries, Frantzia, 1768ko uztailaren 27a - Paris, Frantzia, 1793ko uztailaren 17a) Frantziako Errepublikaren aldeko iraultzailea izan zen. Girondarren aldekoa zen. Marat hil zuen, sastakai batez, buruzagi iraultzaileak girondarrak legez kanpo utzi zituztenean (1973ko uztailaren 13an). Iraultzaren epaimahaiak gillotinan hiltzeko zigorra ezarri zion.
Hemibagrus planiceps
Hemibagrus planiceps Hemibagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Chabournay
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Croix-Moligneaux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 206 ziren, horien artean 147 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 147 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (74 gizon eta 52 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Croix-Moligneaux udalerrian 115 unitate fiskal zeuden, 313 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.718 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 5 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Croix-Moligneaux udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.220 hektarea erabiltzen.
Chabournay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Croix-Moligneaux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Batomys salomonseni
Batomys salomonseni Batomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Clarence (Louisiana)
Clarence Louisianaeko herri bat da. Natchitoches parrokian kokatua dago. 2010ean 499 biztanle zituen, 4.07 kilometro koadrotan banatuta.
Real Club Marítimo El Abra-Real Sporting Club
Real Club Marítimo del Abra-Real Sporting Club Getxoko klub nautikoa da, El Abra-Getxo kirol-portua kudeatzen duena.
Historia
Egungo kluba Real Sporting Club (1898) eta Real Club Marítimo del Abra (1902) klubek 1972an egindako batasunaren emaitza da.
1898an sortutako Real Sporting Clubek batea batean zuen egoitza, Astilleros del Nerviónen eraikia, 25 metroko luzera, 10 metroko zabalera eta metro bateko sakonera, gutxi gorabehera. 1909an beste 9 metroko luzera gehitu zitzaion. Batea udan Portugaleten eta neguan Axpen (Erandio) zegoen. 1980ko neguan, egoitza historiko hori hondoratu egin zen. 1901ean klubak "Errege" titulua lortu zuen, eta 1905ean lehen Errege Kopa antolatu zuen Alfontso XIII.aren omenez, 1982tik Real Club Náutico de Palmak antolatzen duen txapelketa. Sportingen Espainiako lehen Estropada-araudiak egin ziren, eta Kantauriko Kluben Federazioa sortu zen, egungo Espainiako Bela Federazioaren ernamuina. 1939 eta 1952 artean Estropaden Erret Kluba izena hartu zuen. 1957an, Real Sportingeko Juan Manuel Alonso-Allende estropadalariak Snipe klaseko munduko txapelketa irabazi zuen lehen aldiz Espainiarentzat, Gabriel Laiseka tripulatzailea izanda eta "Guadalimar" ontzian. 1959an Dragon klaseko lehen Espainiako txapelketa antolatu zuen.
Abrako Itsas Kluba 1902an sortu zen, eta 1910ean Sportingekin batera estropada bat ospatu zuen, lankidetza hori 1921ean sinatuz Abrako Koparen sorrerarekin.
Alfred Cortot
Alfred Cortot (Nyon, Suitza, 1877ko irailaren 26a - Lausana, 1962ko ekainaren 15a) frantziar pianista eta musika-pedagogoa izan zen.
Clachan (Kintyre)
Clachan, Eskoziako udalerri txiki bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.
Cabo Verde urakan
Cabo Verde urakana Ozeano Atlantikoan latitude baxuetan sortzen den zikloi tropikal mota da. Mendebaldeko Afrikan, Cabo Verdeik gertu igarotzen diren uhin tropikaletatik abiatuz. Urakan-denboraldi bakoitzean bi Cabo Verde urakan egon ohi dira, normalki handienak eta indartsuenak, ozeanoan denbora eta espazio asko egoten direlako lur lehorrik ukitu gabe. Cabo Verde urakanek sortzen dituzten ekaitzak handiak izaten dira eta, askok, errekorrak ezartzen dituzte.
Cabo Verde urakan batzuk itsasoan zehar mugitzen dira, baina badira beste batzuk Karibe itsasoa edo Mexikoko golkoa ukitzen dutenak, eta Karibeko herrialdeak, Erdialdeko Amerika, Mexiko, Bermuda edo Ameriketako Estatu Batuak erasotzen dituzte. Bakar batzuk Kanadaraino iritsi izan dira.
Islamofobiaren Aurkako Nazioarteko Eguna
Islamofobiaren Aurkako Nazioarteko Eguna Nazio Batuek 2022an izendatutako nazioarteko ospakizuna da, urtero martxoaren 15ean mundu osoko 140 herrialdetan ospatzen dena. Egun hau betetzearen helburua Islama gorroto dutenei Islamaren benetako aurpegia erakustea da.
Aurrekariak
Islama munduko bigarren erlijioa da kristautasunaren ondoren, 2.000 milioi jarraitzaile baino gehiagorekin munduko biztanleriaren % 24,9 ordezkatuz. Islamofobia Islamaren edo musulman deitzen diren bere jarraitzaileen aurkako beldurra, gorrotoa edo aurreiritzia da.
Ontiñena
Ontiñena (gaztelaniaz, aragoieraz eta ofizialki Ontiñena) Huescako Bajo Cinca eskualdean dagoen udalerria da.
2005ean 621 biztanle zituen.
Meigné-le-Vicomte
Meigné-le-Vicomte Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meigné-le-Vicomte udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 209 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 92 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 200 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 123 lanean zeuden (73 gizon eta 50 emakume) eta 20 langabezian zeuden (6 gizon eta 14 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Meigné-le-Vicomte udalerrian 129 unitate fiskal zeuden, 300 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.013 euro zen.
Groß Schenkenberg
Groß Schenkenberg Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Meigné-le-Vicomte
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Meigné-le-Vicomte udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juan Etzeta-Dudagoitia
Juan Etzeta-Dudagoitia Bizkaiko zalduna. Bolibarren jaio zela uste da, 1737an. Proyecto de una Orden de Caballería Cántabra de San Ignacio de Loyola izeneko lana idatzi zuen, Bizkaiko aberastasunak, nekazaritza, meatzeak eta garraio sarea sendotzearren. Besteak beste, Ebro, Zadorra eta Ibaizabal ibaiak lotuko zituen ubide sistema bat egitea proposatu zuen.
Claonaig
, Eskoziako herri bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.
Melanotaenia corona
Melanotaenia corona Melanotaenia generoko animalia da. Arrainen barruko Melanotaeniidae familian sailkatzen da.
Courcelles-sur-Vesle
Courcelles-sur-Vesle Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 324 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: