cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belmontet
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 90 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (31 gizon eta 30 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Belmontet udalerrian 64 unitate fiskal zeuden, 149 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.163 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Belmontet udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cantanhede (Maranhão)
Cantanhede Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Erithacus akahige
Erithacus akahige Erithacus generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Datuen bistaratze
Datuen bistaratzea diziplinarteko ikasketa eremua da, datuak modu grafiko batean irudikatzeko helburuarekin. Datuen bistaratzea eraginkorragoa da datu kantitate handiak erabiltzean, adibidez big data edota serie tenporalak erabiltzean. Datuen bistaratzea datu numerikoak (normalean) eta modu grafikoen (lerroak, puntuak, etab…) mapaketan datza.
Wingen
Wingen Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Datuen bistaratze
Adibidez, barra-diagrama baten helmuga dituen barren luzera erlazionatutako aldagaiaren magnitudearekin mapaketan datza. Mapaketan-mota aukeratzeak eta estilo grafikoaren erabakiek grafikoaren irakurgarritasunari eragin negatiboa izan dezakete. Datuen bistaratzeak estatistikaren diziplinan du jatorria, tradizioz estatistika deskribatzailearen azpi-diziplinaren parte hartzen da. Hala ere, hainbat autorek defendatu dute gaur egun Arte Ederren eta Zientzien arteko diziplinarteko eremua dela. Gaitasun gisa, datuen bistaratzeak normalean matematika edo zientzien sailetan irakasten diren estatistikak eta programazioa ezagutzea eskatzen du, eta arte sailek normalean irakasten duten ikus-komunikazioari buruzko ezagutza ere eskatzen du.
Egungo egoera
Gaur egun datu asko sortzen direnez (ikus big data), eta enpresek eta erakundeek datu horiek batu eta interpretatu behar dituztenez, datuak bistaratzea asko eskatzen dute data scientists erabiltzen duten enpresek eta erakundeek. Hala ere, data scientists gehienek profil teknikoa izan ohi dute, baina ez diseinukoa. Zenbait autorek ikusle teknikoetara bideratutako liburuen bidez aurre egin diote hezkuntza-hutsune horri, eta ikusizko komunikazioaren munduan ondo ezarritako printzipioak helarazten zaizkie; beste batzuek, berriz, alderdi etikoak aztertu dituzte.
Ashikaga Yoshihide
Mastunaga Hisahidek eta Miyoshi Nagayoshik lagunduta, shogun bihurtu zen Yoshiteru hil eta hiru urtera. Hala ere, Kiotoko egoera politikoak, hirian sartzeko ezgai egin zuen.
Datuen bistaratze
Aplikazioak
Pentsamendu-tresna gisa, datuak bistaratzea tresna gisa har daiteke:
Cryptocentroides arabicus
Cryptocentroides arabicus Cryptocentroides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Wingen
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Datuen bistaratze
LightningChart
LightningChart osagarri bat da Microsoft Visual Studio-rentzat. WPF eta Windows Forms-en garatutako aplikazioetan datu-bistaratzeak ezartzeko erabiltzen da. Bere arintasunagatik ezaguna, aldi berean mila milioi datu-puntu baino gehiago dituzten grafikoak jasaten ditu, denbora errealean eguneratuak. Liburutegiak 100 grafiko mota desberdin eta pertsonalizatu baino gehiago ditu, 2Dn eta 3Dn. Datuak bistaratzeko bere osagaiak mota guztietako eremu eta industrietako programa eta aparatuetan erabiltzen dira.
Wingen
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 181 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 214 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 181 etxebizitza nagusietatik 164 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 122 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 107 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Datuen bistaratze
SAS Visual Analytics
SAS Visual Analytics-ek gaitasun analitiko handiagoak eskaintzen ditu edozein datu-kantitatetik abiatuta, eta, horri esker, miaketa-datuen analisiak egin daitezke. Datuen azpimultzoak edo laginak sortu beharrik gabe. Bere high-performance funtzioei esker, bere datu guztiak erabil ditzake, bolumen handiak edo txikiak, ezagutza zehatzak lortzeko orain arte posible zena baino askoz azkarrago.
Wingen
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 302 ziren, horien artean 238 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 238 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (126 gizon eta 93 emakume) eta 19 langabezian zeuden (11 gizon eta 8 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Arcos poecilophthalmos
Arcos poecilophthalmos Arcos generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Datuen bistaratze
Tableau
Tableau Software gaur egun erabiltzaileek gehien erabiltzen duten datuak bistaratzeko tresnetako bat da, funtsean funtzio guztiak erabiltzeko erraztasuna dela eta. Hasiera batean ordainketa-bertsio bat badago ere, doan ere erabil daiteke, ordaindu beharrik gabe grafiko profesionalak lortuz, baina gehiegizko datuak sartzerakoan mugak jarriz. Erabiltzeko erraztasuna eta azkartasuna direla eta, mundu guztiarentzat eskuragarri egiten du programazioa menderatu beharrik gabe. Horregatik guztiagatik, datuak bistaratzeko tresna aitzindaritzat hartzen da.
Wingen
Diru sarrerak
2009an Wingen udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 473 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.791 euro zen.
Datuen bistaratze
Tableau
Datuak sartu ahala, denbora errealean aldatzen diren hainbat motatako eta formatako txostenak, kontrol-taulak eta grafikoak sortzeko aukera ematen du. Halaber, informazio gehigarria gehitzeko aukera ematen digu, hala nola, datuekin batera joango diren dokumentuak edo webguneak txertatzea.
Wingen
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Datuen bistaratze
QlikView
Tableau bezala, QlikView nahiko erraza da maneiatzeko eta datu asko erabili eta sartzeko aukera ematen du, hainbat formatutatik etor daitezkeenak. Behin sartuta, libreki manipulatu eta antola daitezke, aurkeztu nahi den moduan, azken helburua lortzeko, hau da, datu-kantitateak bistaratzeko modu erakargarri bat lortzeko. Ezaugarri nabarmenen artean dago aginte-koadroan bertan integratutako datuak edukitzea, haiekin lan egiteko aukera emanez, jatorriari lotuta egon gabe. QlikViewren indarguneetako bat da ez dela beharrezkoa tresna menderatzea, nahiko intuitiboa baita.
Wingen
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Wingen udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Datuen bistaratze
Gephi
Kode irekiko programa bat da, grafoak bistaratu eta kontsultatzeko. Gainera, Gephik grafo handiak kalitate onarekin erabiltzeko aukera ematen du, eta hori ez da ohikoa horrelako tresnetan. Gephik aukera ematen dio erabiltzaileari grafoko nodoak taldekatzeko, koloreztatzeko, adierazleen neurri proportzionalak emateko, etab. Bere helburu nagusia datuen analistei hipotesiak egiten, datu-egiturak isolatzen edo patroiak modu intuitiboan aurkitzen laguntzea da. Bere ezaugarrien artean, datuen analisi dinamikoa, kartografiaren sorrera eta aurrez ezarritako metriken erabilera daude. Azkenik, emaitzak PDF edo SVG bidez esporta daitezke, azken hori beste software batean berrerabiltzeko aukerarekin, nahiago den helburuarekin. Ezaugarri gehigarriren bat behar izanez gero, Plugins erabil daiteke, nabigatzaile bat balitz bezala.
Wingen
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Datuen bistaratze
Many Eyes
IBM enpresak sortutako doako tresna da, eta 2 aukera eskaintzen ditu: dauden datuen artean nabigatzea edo norberak sortutakoak erabiltzea. Many Eyes – ek bistaratze baten inguruko elkarrizketa ahalbidetzen du, hau da, erabiltzaileek beren iritziak eman ditzakete grafikoei buruz eta datu berberetatik abiatuta beste ikuspegi batzuk proposa ditzakete. Horrela, edukia ahalik eta gehien aberastea eta datuei etekina ateratzea lortzen da, ahalik eta ondoen ulertu ahal izateko. Aplikazio honen beste alderdi interesgarri bat eremu publikoa da, ezin baita modu pribatuan erabili. Prozedura oso erraza da, datuak igotzean eta bistaratze mota bat aukeratzean oinarritzen baita. Ondoren, sistemak bere kalkuluak egiten ditu eta emaitzak eskaintzen ditu.
Wingen
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Manquillos
Manquillos Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
Sent Vincenç de Pau (Gironda)
Sent Vincenç de Pau (okzitanieraz; ) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sent Vincenç de Pau udalerrian erroldatutako biztanleak 1.081 ziren. Familiak 375 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 149 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 51 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 423 etxebizitza zeuden, 396 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 403 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 396 etxebizitza nagusietatik 249 bere jabearen bizilekua ziren, 129 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 143 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 290 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 166 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 203 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 755 ziren, horien artean 551 aktiboak ziren eta 204 inaktiboak ziren. 551 pertsona aktiboetatik 474 lanean zeuden (264 gizon eta 210 emakume) eta 76 langabezian zeuden (37 gizon eta 39 emakume). 204 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 71 ikasten zeuden eta 74 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Manquillos
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 65 biztanle zituen.
Sent Vincenç de Pau (Gironda)
Diru sarrerak
2009an Sent Vincenç de Pau udalerrian 364 unitate fiskal zeuden, 947 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.137 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Sent Vincenç de Pau udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 338 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Datuen bistaratze
Quadrigram
Ikusizko programazioko software bat da, nabigatzailean bertan exekutatzen dena, eta aukera ematen du datuak bistaratzeko proiektu interaktiboak modu errazean eraikitzeko eta partekatzeko, modulu interkonektatuen sistema baten bidez, modulu bakoitzeko datu-fluxuari eragiketa edo kontrol bat aplikatuz. Horri esker, analisi-prozesuetatik ateratako datuetan oinarritutako soluzio elkarreragileak pertsonalizatu, iteratu eta prototipatu daitezke. Aplikazioak aurrez garatutako txantiloien adibide-bilduma bat du, datuak monitorizatzeko, aztertzeko, ikertzeko eta datuekin komunikatzeko, datuak aztertzeko proiektu pertsonalizatu erraz bihur daitezkeenak. Datu interaktibo eta konbinagarrien bistaratzeak sor daitezke, tresna sorta zabal baten artean aukeratuta. Programak 50 grafiko interaktibo mota baino gehiago ditu, barretatik hasi eta zuhaitz edo piktograma sistema konplexuagoetaraino. Grafiko, testu eta irudi txantiloiak erabiltzeak lana modu errazean argitaratzeko aukera ematen du, hala nola web orri batean edo Quadrigramen zerbitzarian bertan. Gainera, plataformak proiektuak jatorrizko iturburu-kode gisa esportatu eta deskargatzeko aukera ematen du, ondoren libreki editatu eta zerbitzarietara igotzeko, eta hainbat erabiltzailerentzako kontuak eskaintzen ditu, hilabetez doan probatzeko aukera emanez.
Francisco Xavier de Luna Pizarro
Francisco Xavier de Luna Pizarro Pacheco (Arequipa; 1780ko azaroaren 3a - Lima; 1855eko otsailaren 9a) apaiz, politikari eta abokatu perutarra izan zen. Limako Artzapezpikua izan zen 1846tik 1855era, bere jaioterriko departamentuko diputatua, Errepublikako senataria, eta 1822, 1828 eta 1834ko Kongresu Konstituziogileetako Presidentea. Errepublika hasierako Peruko figura intelektual eta politiko handienetako bat izan zen: abnegazio handiz abertzalea, izaera sendoz, ideia liberalak kementsu defendatu zituen, eta bere adina eta gaixotasunak gorabehera, ez zuen bere ohorea, duintasuna eta kontzientzia makurtu, ezin konta ahala jazarpenen aurrean.
Datuen bistaratze
R
Bell laborategiek garatutako kode irekiko estatistika-tresna bat da. Mac, UNIX edo Windows bezalako plataformetan exekutatzen da. Grafiko estatistikoak sortzean eta datuak aztertzean oinarritzen da. Oso programa indartsua da, eta datu-bolumen handiak eta liburu-denda zabalak jasan ditzake. R oso tresna konplexua da, programazio-ezagutzak behar baitira erabiltzeko. Tresna honek R lengoaia erabiltzen du, Bell laborategiek ere garatutako S lengoaiaren antzekoa. Erabiltzaile aurreratuek C lengoaia ere erabil dezakete zeregin konplexuagoetarako. R-k bere dokumentazio-formatu propioa du, bai linean, bai paperean.
Infogr.am
Interneteko zerbitzu bat da, adituen zein hasiberrien datuen bistaratzea sortu eta partekatzeko. Infografiak, informazio-bistaratzeak eta datuak modu erabilgarri eta deigarrian irudikatzeko eskemak sortzeko aukera ematen du. Ikonoak, geziak eta koloreak dituzten grafikoen bidez ideiak garatzeko modu bat da. Beste pertsona batzuekin era guztietako lanak partekatzeko artxibo bat duen tresna bat da. Infografiak igo egin daitezke, gaien eta ideien arabera markatu, eta leku asko hartzen duten irudiak kodeen bidez artxibatu. Horrek abiadura handiagoa ematen du, baldin eta programak behar bezala funtzionatzen badu.
D3 Data Driven Documents
Ikusizko narrazio tresna bat da, datuetan oinarritutako dokumentuak manipulatzeko JavaScript liburutegi bat. D3 ereduak aukera ematen du Dokumentuak Irudikatzeko Objektuetan (DOM) datuak lotzeko eta dokumentuan eraldaketak aplikatzeko. Kode irekiko programa bat da, web estandarren gaitasunak azaltzea ahalbidetzen duena, hala nola HTML, SVG eta CSS. Gastu minimoa dakar, azkarra da eta elkarrekintzako eta animazioko portaera dinamikoak ahalbidetzen ditu. Osagai edo pluginen bidez berrerabiltzea errazten du, eta edozein nabigatzaile modernorekin funtzionatzen du, Android eta iOS bezalako sistemak barne.
Visionaris
Datuak bistaratzeko tresna sinple eta osoa da, azken erabiltzaileari komando-taulak eta denbora errealean eguneratzen diren grafikoak sortzeko aukera ematen diona, datuak sartu ahala.
José Francisco Gana
Bizitza militarra
1820an Txileko armadan sartu zen eta Peru Askatzeko Espedizioa n parte hartu zuen, non zenbait ekintzatan parte hartu zuen, kapitain mailara iritsiz. Yungayren garaipenaren ondoren, Peru Garaiko kanpainetan parte hartu zuen, eta sarjentu nagusi bihurtu zen.
Txilen, 1825ean, gerrilletan "Los Pincheira" izeneko gaizkile taldearen aurka jardutea egokitu zitzaion. 1826an Ramón Freire rekin batera joan zen Chiloéra tropa errealisten aurka egin zen behin betiko kanpainara, Pudeto eta Bellavistan garaituak izan zirenak.
Veyrier
Veyrier Suitzako udalerria da. Geneva kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Modum
Modum Norvegiako udalerria da. Buskerud konderrian kokatua dago. 515.32 km² ditu eta 12,695 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mantinos
Mantinos Palentziako udalerria da, Saldaña eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 152 biztanle zituen.
Ablepharus
Ablepharus Scincidae familiaren barruan sailkatuta dagoen narrasti generoa da. Europa, Ekialde Hurbila eta Asiako zentroan bizi dira.
Castletown
Castletown ('Balley Chashtal',) Man uharteko hiri bat da. 2006ko erroldaren arabera, 3.109 biztanle zituen. Douglastik 14 kilometrora eta uhartearen hegoaldean kokatua dago. Antzina Man uharteko hiriburua izan zen.
Kirolak
Futbolari dagokionez, Laxey F.C. futbol-taldeak Man Uharteko Futbol Ligan jokatzen du. Horrez gain, bi errugbi-talde daude: Castletown RUFC eta Southern Nomads RUFC.
Eleaniztasun
Eleaniztasuna bi hizkuntza edo gehiago erabiltzeko gaitasuna duen pertsona eta komunitateen egoera da. Gehienetan gertatzen den egoera elebitasuna da, bi hizkuntzetan aritzeko gaitasuna dagoenean.
Paraguaiko bandera
Paraguaiko bandera 1842an erabakitakoa da. NBEren partaide izanik, bi aldeak ezberdinak dituen bandera bakarra da. Hiru errenkadaz osatuta dago: gorria, zuria eta urdina. Aurrealdean Paraguaiko armarria dauka eta atzealdean, ordea, inguruan Paz y Justicia (Baketa eta Justizia) testua duen eta pika bat besarkatzen duen lehoia.
Barzun
Barzun Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Edmund Barton
Sir Edmund Barton (Glebe, Sydney, 1849ko urtarrilaren 18a – Medlow Bath, Hegoaldeko Gales Berria, 1920ko urtarrilaren 7a), Australiako politikaria eta epailea izan zen, herrialdeko estreinako Lehen Ministroa eta Auzitegi Gorenaren sortzaileetakoa.
Kargu horiek direla-eta, Australian aberri-ikur bilakatu da Barton. Bere ekarpen nagusia 1890eko hamarkadan federakuntza-mugimenduaren lidergoa izan zen. Lehendabiziko hauteskundeetan (1901) hautaturik irtenda, bi urte geroago utzi zuen kargua Australiako Auzitegi Goreneko kide bihur zedin.
Erithacus komadori
Erithacus komadori Erithacus generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Imidazol
Imidazola C3N2H4 formulako konposatu organiko aromatikoa da, heteroziklo aromatikoen multzokoa. Diazol gisa sailkatzen eta ez du ondo ondoko nitrogeno-atomorik.
Produktu natural asko, alkaloideek bereziki, imidazol eraztunak dituzte beren egituretan. Botika askok ere, antibiotiko batzuk etsenplurako, izaten dute imidazol eraztuna beren egituretan.
Pirimidina eraztunarekin batzean purina eratzen du, naturako nitrogenodun heteroziklo ugariena dena.
Egitura eta ezaugarriak
Bost begi dituen eraztuna da Imidazola eta bi tautomero ditu hidrogeno-atomoa nitrogeno batekin edo bestearekin era dezakeelako lotura. Oso polarra da, bere momentu dipolarra 3,67 D-ko izanik. Uretan oso disolbagarria da horren ondorioz.
Imidazola aromatikoa da eraztun laua duelako eta 6 π elektroi dituelako. Erresonantzia- egituretako batzuk behean erakusten dira: Imidazola anfoterikoa da, hots, azido edo base bezala joka lezake. Azidoa denean 14,5 pKa du, azido karboxilikoak, fenolak eta imidak baino azidotasun txikiagoa du, baina alkoholak baino azidoagoa da.
Desprotonatzen bada imidazolido anioia eratzen du, piridina baino 6 bider basikoagoa dena. Basikotasuna kokatzen da elektroi-bikote bakartia duen nitrogenoan. Protonatzen bada imidazolio katioia eratzen da. Imidazolaren anioiak zein katioiak gatzak eratzen dituzte. Lehenei imidazolato esaten zaie eta sodio imidazolatoa ( NaC3H3N2) da ezagunena. Bigarrenen artean imidazolio kloruroa eta imidazolio nitratoa dira ezagunak, likido ioniko gisa eta karbeno egonkorren aitzindari gisa usatzen dira.
Sintesia
Heinrich Debus kimikari alemaniarrak sintetizatu zuen lehen aldiz Imidazola. Glioxala, formaldehidoa eta amoniakoa nahastu zituen.
Erreakzionatzaileak dibentzoiloa, bentzaldehidoa eta amoniakoa badira 2,4,5-trifenilimidazola erdiesten da.
Debusek abiatutako sintesibideaz gain beste batzuk ere aipa daitezke.
Adibidez, 1,2-diaminoalkenoak azido azetiko glazialetan alkoholekin, azido karboxilikoekin edo aldehidoekin tratatzen badira, imidazola eta bere deribatu ordezkatuak sintetiza daitezke. Deshidorgenazioa eragitek aluminioa edo platinoaren moduko katalizatzaileak behar izaten dira. Nitrogenoan ordezkatzaileak dituzten α-aminozetonak eta formamida ere balia daitezke imidazola sintetizatzeko.
Erabilera
Imidazola konposatu biologiko inportante askoren parte da. Histidina aminoazidoa da nagusia, imidazoleko albo-kate bat baitauka. Histidina proteina eta entzima askotan dago eta hemoglobinaren egituran eta estekatze-funtzioetan ezinbesteko papera jokatzen du.
Haizea Garcia
Haizea Garcia Olaetxea (Atxondo, Bizkaia) bizkaitar aktorea da.
Etaio (argipena)
Etaio edo Etaiu izenak adiera hauek ditu:
Amphiglossus macrocercus
Amphiglossus macrocercus Amphiglossus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Cryptocentroides gobioides
Cryptocentroides gobioides Cryptocentroides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Bassillon-Vauzé
Bassillon-Vauzé Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Arcos rhodospilus
Arcos rhodospilus Arcos generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Boécourt
Boécourt Suitzako udalerria da. Jura kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mazariegos
Mazariegos Palentziako udalerria da, Frechilla eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 261 biztanle zituen.
Afroablepharus
Afroablepharus Scincidae familiako narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan eta Arabian aurki daitezke.
Aspasma minima
Aspasma minima Aspasma generoko animalia da. Arrainen barruko Gobiesocidae familian sailkatzen da.
Amphiglossus macrolepis
Amphiglossus macrolepis Amphiglossus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Medina (Minas Gerais)
Medina Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Mazuecos de Valdeginate
Mazuecos de Valdeginate Palentziako udalerria da, Frechilla eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 107 biztanle zituen.
Nedre Eiker
Nedre Eiker Norvegiako udalerria da. Buskerud konderrian kokatua dago. 121.69 km² ditu eta 22,092 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Enbata (aldizkaria)
Enbata Ipar Euskal Herriko hilabetekari abertzalea da, politika eta orotariko informazioko artikuluak argitaratzen dituena, euskaraz eta frantsesez. Halaber, aldizkariaren inguruan izen bereko mugimendu politiko abertzalea izan zen. Azkenean, izen bereko alderdi politikoaren sorrera ekarri zuen.
Historia
Aldizkaria Baionan sortu zuen ikasle talde batek 1960an. Sortzaileen artean Ximun Haran, Jakes Abeberri, Jean Louis Davant, Mixel Labéguerie, Claire Noblia eta Piarres Larzabal zeuden. Hiru urte geroago mugimendu politiko bilakatu zen, urte hartako Aberri Eguneko ekitaldi politiko batean Itsasuko Agiria irakurri zutenean, non euskal nazioaren batasuna eta autodeterminazio eskubidea aldarrikatzen zen. Epe labur eta ertaineko helburua Iparraldearendako departamendua lortzea zen, epe luzeagoan Euskal Herri osoa batuko lukeen lurralde politiko, administratibo eta kultural autonomoa osatzeko.
1973an ETAk Luis Carrero Blanco hil eta horren eraginez, 1974an Georges Pompidou Frantziako gobernuburu zelarik, mugimendua legez kanpo jarri zen, "nazioaren batasunaren aurka atentatzen zuela" argudiatuz. Enbatako kide asko, horrela, Herriko Alderdi Sozialistara (HAS) pasa ziren, eta beste batzuek politikagintza utzi zuten.
Hamarkada honetan baina batez ere 80. hamarkadatik aurrera, Ipar Euskal Herriko jende katoliko, eskumazale eta kontserbadore askoren aldetik "Enbata zikina" edo eta "Enbata zikiña" deituko diote mugimendu honi. Ezaguna bihurtuko ziren bi hitz hauek, argi adierazten dute garai horietan abertzaleek zuten indar, oinarri eta pisu eskasa bertako gizartean.
1996an Enbatako eta Ekaitza aldizkariko zuzendariak zein Herriaren Aldeko kide bat epaituak izan ziren GAL erakundea laguntzen ibili ziren Frantziako polizia batzuen izen-deiturak agertzeagatik. Joël Cathala, Michel Helie eta Alain Etxeto poliziek difamazio salaketa ezarri zieten. 1996ko otsailean epaituak izan ziren eta 1996ko martxoan isuna ordaintzera zigortu zituzten Enbatako Jakes Abeberri eta Herriaren Aldeko Jakes Bortairu. Ekaitza zuritua izan zen prozedura akats batengatik. Bortairuk Cathala poliziaburuari 590.000 libera ordaindu behar izan zion, eta Enbatak 210.000 libera ordaindu zituen. 1975etik aurrera, astekari gisa argitaratzeari eutsi dio, egun arte. 2007an aldizkariaren 2000. alea kaleratu zuten. Politikoki Abertzaleen Batasunetik gertu dago eta Manu Robles Arangiz fundazioarekin harreman ona du.
Øvre Eiker
Øvre Eiker Norvegiako udalerria da. Buskerud konderrian kokatua dago. 456.76 km² ditu eta 16,132 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Urretxindor papargorri
Urretxindor papargorria (Luscinia calliope) Luscinia generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Agrio ibaia
Ibilbidea
Copahue sumendian jaiotzen da eta beheranzko ibilbidean zazpi jauzi ditu arroka eta araukarien artean paisaia paregabea emanez. Lautadara iristean, Caviahue aintzira eratzen du. Agrio ibaia ere aintzira honen isuria da, eta bere bokaletik kilometro gutxira Cascada del Agrio izeneko jauzi ikusgarria ematen du. Bere ibilbidean hainbat herri zeharkatzen ditu, eta azkenean Neuquén ibaira isurtzen da.
Melgar de Yuso
Melgar de Yuso Palentziako udalerria da, El Cerrato eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 320 biztanle zituen.
Egipto (greziar mitologia)
Greziar mitologian Egipto (antzinako grezieraz Αἴγυπτος Aígyptos), Belo eta Ankinoeren semea, afrikar errege bat zen.
Arabiako gobernaria, Egiptoko tronura igo zen (izena eman zion herrialdea) bere aita hil ondoren. Orduan, bere anaia bikia zen Danao, Libiako erregea, euren seme eta alaben arteko ezkontza onartzera behartu nahi izan zuen (Egiptok berrogeitamar seme zituen eta Danaok beste hainbeste alaba, danaideak). Azkenik, ezkontza aurrera eraman zen, baina seme alaba guztien heriotzarekin amaitu zen, batenarekin izan ezik, Linzeo. Oso mindua, Egipto, orduan, Akaiara erretiratu zen hil zen arte.
Santa Helena (Maranhão)
Santa Helena Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bastanès
Bastanès Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Madrilgo Erkidegoko Gobernua
Madrilgo Erkidegoko Gobernua (Gobierno de la Comunidad de Madrid) Madrilgo Erkidegoko autonomia erkidegoan botere betearazlea jarduten duen erakundea da, 1983 urtean sortu zena. Egungo Madril Erkidegoko Gobernuaren presidentea Cristina Cifuentes popularra da.
Považská Bystrica
Považská Bystrica (eslovakieraz ahoskatua; Waagbistritz; Vágbeszterce) Eslovakiako udalerri bat da, Považská Bystricako barrutian kokatuta. 90,56 km²ko azalera du eta 40075 biztanle 2017ko datuen arabera. Váh ibairen ondoan, Žilinatik 30 kilometrotara dago.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1316. urtekoa da.
Bourrignon
Bourrignon Suitzako udalerria da. Jura kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cryptocentrus albidorsus
Cryptocentrus albidorsus Cryptocentrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Ma Rainey's Black Bottom (filma)
Ma Rainey's Black Bottom 2020ko George C. Wolfe estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da, 1982ko August Wilson antzerkigilearen izen bereko antzezlanean oinarritua. Viola Davis, Chadwick Boseman (bere azken film paperean), Glynn Turman, Colman Domingo and Michael Potts aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Ma Rainey, blues musikaren amatzat hartua, album berri bat grabatzen ari da Chicagon, 1927an. Grabazio sesioetan, tentsioak sortzen dira artistaren, ordezkariaren, ekoizlearen eta taldekideen artean.
Amphiglossus frontoparietalis
Amphiglossus frontoparietalis Amphiglossus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Zarifa Ghafari
Zarifa Ghafari (paxtuneraz: ظریفه غفاری‎) (Kabul, Afganistan, 1992) Afganistango defendatzailea, aktibista, politikaria eta enpresaburua da. 26 urte zituenean, Vardak probintziako (Afganistan) hiriburu Maidan Shahr-ko alkate izendatu zuten, herrialde osoko gazteena izanik. Ghafari Afganistango alkate bakanetakoa da. Ezaguna da Afganistanen emakumeak beren eskubideetan ahalduntzeko egiten dituen ahaleginengatik.
Ibilbidea
Halima Khazan bigarren hezkuntzako eskolara joan zen Paktia probintzian, eta Panyabeko Unibertsitatean (Indian) egin zituen ekonomiako goi mailako ikasketak.
2018ko uztailean izendatu zuen ofizialki Ashraf Ghani Ahmadzai presidenteak Maidan Shahr-eko alkate. Hala ere, alkate kargu hartzea bederatzi hilabetez atzeratu behar izan zen, politikari boteretsuen esku-hartzearen ondorioz.
Alkate zen lehen egunean, gizon talde baten jazarpenari aurre egin behar izan zion bere bulegoan, karguari uko egiteko eskatzen baitzion. Talibanen eta Estatu Islamikoaren heriotza-mehatxuei ere aurre egin behar izan zien, alkate lanak bere gain hartu ondoren. 2018tik hainbat atentatu jasan zituen, baina beti onik atera zen. Maidan Shahr-eko alkate karguaren zina egin zuen 2019ko martxoan. 2020ko azaroan, bere aita Abdul Wasi Ghafari, Afganistango armadako goi kargudun bat, hil zuten, ustez, talibanek haren aurka eraso egin nahian.
2021eko abuztuaren erdialdean talibanek Afganistan gehiena kontrolpean hartu ondoren, Gafarik ihes egiteari uko egin zion eta bere patua itxaroten jarraituko zuela adierazi zuen: "Hemen eserita nago zure etorreraren zain. Ez dago inor niri eta nire familiari lagunduko didanik. Talibanak ni bezalako jendearen bila etorriko dira eta hil egingo dituzte. Ezin dut nire familia utzi".
2021eko abuztuan, Ghafarik Afganistandik ihes egin zuen bere familiarekin batera Alemaniara, talibanen milizianoen mehatxuaren aurrean, 2021eko talibanen erasoaldian Kabul hartu ondoren.
2016ko Flandriako Tourra
2016ko Flandriako Tourra txirrindularitzako lasterketa klasiko honen 100. edizioa izan zen. 2016ko apirilaren 3an ospatu zuten Anberes eta Oudenaarde artean, 255 kilometroko ibilbidearekin. Ibilbidean 18 mendate igo zituzten. Proba UCI World Tourren zati izan zen.
Manuel Prado Ugarteche
Manuel Carlos Prado y Ugarteche (Lima, 1889ko apirilaren 21a - Paris, 1967ko abuztuaren 15a) Peruko presidentea izan zen bi alditan: 1939ko abenduaren 8tik 1945eko uztailaren 28ra eta 1956ko uztailaren 28tik 1962ko uztailaren 18ra. 11 urte, 7 hilabete eta 11 egun eman zituen boterean, modu ez jarraituan.
Harkaitz-zozo
Harkaitz-zozo Monticola generoko passeriformesen izen arrunta da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Røyken
Røyken Norvegiako udalerria da. Buskerud konderrian kokatua dago. 112.86 km² ditu eta 18,231 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cryptocentrus bulbiceps
Cryptocentrus bulbiceps Cryptocentrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Kamon
Mon (紋, mon), monshō (紋章), mondokoro (紋所) edo kamon (家紋), Japoniako aro feudalean existitu ziren klan ezberdinek erabili zituzten intsignia edo ikurrei deritze.
Gehienak, ikur biribilak dira, lore, txori, landare, naturako fenomeno edo gezien diseinu lirainduekin, familia baten "marka erregistratua" irudikatzen dutena. Diseinu hauek, estuki lotuta daude arbasoen historia eta filosofiarekin. Uste denez, gaur egun, 20 mila kamon ezberdin baino gehiago daude.
Heraldika edo ikur japoniar honen jatorria, Heian aroan dago (794-1192), garai horretan, soilik nobleen idi karrozak ezberdintzeko erabiltzen zelarik. Handik gutxira, ikurra, jabetza ezberdinetan erabilia izan zen.
Beranduago, Kamakura aroan (1192-1333), samuraiek, masan borrokatzen zutenean zeramatzaten zutoihal eta banderetan agertu zen, eta zaldi gainean jarriak agertzen ziren. Gudu zelaian, ikur ezberdinek, alde ezberdinak ezberdintzeko balio zuten. Gerrako ikurrak, etxekoekin alderatuta sinpleagoak ziren, urrutitik ezagutu behar bait ziren.
Počarová
Počarová Eslovakiako udalerri bat da, Považská Bystricako barrutian kokatuta. 2,32 km²ko azalera du eta 141 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1466. urtekoa da.
Micieces de Ojeda
Micieces de Ojeda Palentziako udalerria da, Boedo-Ojeda eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 96 biztanle zituen.
Ankinoe
Greziar mitologian Ankinoe edo Akiroe Nilo ozeanidaren alaba da, naiade bat.
Belo egiptoar erregearekin ezkondu zen, eta, honekin, Egipto, Danao, Zefeo, Fineo, Fenix eta Agenor izan zituen, azken hau Kadmoren aita.
Geraldo Arosemena Garland
Geraldo Arosemena Garland, (Lima, 1903ko urtarrilaren 6a - 1987ko ekainaren 23a) Peruko historialaria izan zen. Justizia eta Gurtza ministroa izan zen (1961-1962).
Biografia
Leopoldo Arosemena López eta María Garland Von Lottenen semea.
Bere eskola ikasketak Limako La Inmaculada jesuiten ikastetxean egin zituen eta ondoren San Markoseko Unibertsitate Nagusian sartu zen, non Zuzenbidean batxilergoa graduatu eta abokatu titulua lortu zuen (1925). Bere lanbidean jardun zuen.
1931n Limako Merkataritza Ganberan lanean hasi zen lege-aholkulari gisa.
Euskal Herria (Frantziako herrialdea)
Euskal Herria (frantsesez Pays basque) Frantziako herrialde administratibo (pays) bat da, Akitaniako eskualdeko Pirinio Atlantikoetako departamenduan dagoena. Ipar Euskal Herria izenez ezaguna dugun eremua hartzen du, hau da, Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoa. 158 udalerri barne hartzen ditu, guztira 2.967 km².
Geraldo Arosemena Garland
Biografia
Manuel Prado Ugarteche ren Bigarren Gobernuan Justizia eta kultu ministroa izan zen, 1961eko azaroaren 21etik 1962ko uztailaren 17ra, Indar Armatuek emandako estatu-kolpeagatik zapuztuko zutena.
Euskal Herria (Frantziako herrialdea)
Udalerri horiek ondorengo udalerrien arteko elkargoetan banatzen dira:
eta elkargoetan ez dagoen udalerri bat:
Mutazio
Biologian, mutazioa izaki bizidun, birus edo kromosoma-kanpoko DNA edo edozelako material genetikoaren nukleotido sekuentziaren alterazio permanentea da.
Châtillon (Delémont)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mutazio
Mutazioak DNAren erreplikazioan, bereziki meiosian, ematen diren akatsen ondorio dira, baina izan daitezke ere DNA kaltetzen duten bestelako kanpo faktoreen ondorioz, adibidez erradiazioaren edo karzinogenoen ondorioz. Akats hauek konpon daitezke (bereziki muturren bateratze mediatua mikrohomologia bidez ), edo beste akats bat sortu konpontzeko bidean ari direla. Baliteke ere mutazio horiek erreplikazioan ematen diren akatsak izatea (translesio sintesia). Mutazioak DNA segmentuen insertzio edo ezabaketaren bideez ere gerta daitezke, elementu mugikor genetikoen ondorioz. Mutazioek ez dute zertan aldaketa ikusgarririk egin behatu daitezkeen ezaugarrietan (fenotipoan). Mutazioek paper normala eta anormala dute prozesu biologiko askotan, hala nola eboluzioan, minbizian eta immunitate-sistemaren garapenean.
Mutazioak zelula somatikoetan edo ugalketa-zeluletan (gametoetan) gerta daitezke. Lehenengo kasuan ez dira mutazioa jasan duen organismoaren ondorengoetara transmitituko, baina gametoetan gertatzen direnean ondorengo guztiek heredatuko dituzte. Mutazioek aldaketak eragiten dituzte bizidunengan eta bizidunen populazioetan, gene-multzoen oreka apurtuz. Garrantzi handia dute, beraz, eboluzio biologikoaren prozesuan.
Laburpena
Mutazioek DNAren sekzio handiak bikoiztea ekar dezakete birkonbinazio genetikoaren bidez. Bikoizketa horiek gene berrien eboluziorako lehengai iturri garrantzitsuak dira, izan ere, milioi bat urtez behin hamarnaka eta ehunka gene duplikatzen dira animali genometan Gene gehienak gene familia handitan biltzen dira, zeinak arbaso beretik datozen, eta sekuentzia-homologia dela-eta antzeman daitezke. Gene berriak hainbat metodoren bidez sortzen dira. Eskuarki, antzinako gene baten bikoizketa eta mutazioaren bidez, edo gene ezberdinen zatiak birkonbinatuz, funtzio berriekin konbinazio berriak osatzeko
Kasu horretan, domeinu proteikoek modulu bezala jarduten dute, bakoitzak funtzio berezi eta independente batekin, eta nahas daitezkeenak, propietate berriak dituzten proteina berriak kodifikatzen dituzten geneak sortzeko Adibidez, giza begiak lau gene erabiltzen ditu argia hautematen duten egiturak egiteko: hiru kono zelularako edo kolorearen ikusmenerako, eta beste bat bastoi zelularako edo gaueko ikusmenerako. Laurak antzinako gene bakar batetik sortu ziren Gene baten (edo genoma osoaren) bikoizketaren beste abantaila bat da ingeniaritzako erredundantzia handitzen duela. Horrek pareko gene batek funtzio berri bat hartzea ahalbidetzen du, beste kopiak jatorrizko funtzioa betetzen duen bitartean. Beste mutazio mota batzuek noizbehinka gene berriak sortzen dituzte, aurretik kodifikatzailea ez den DNAtik abiatuta
Kromosomen kopuruaren aldaketek mutazio handiagoak eragin ditzakete, non kromosomen barnean DNAren segmentuak apurtu eta, ondoren, berrantolatu egiten diren. Adibidez, Homininae-etan, bi kromosomek bat egin dute giza kromosoma 2 sortzeko; fusio hori ez zen gertatu gainerako tximinoetan, eta kromosoma horiek bananduta mantendu zituzten. Eboluzioan, berrantolaketa kromosomiko horien funtzio garrantzitsuena zera izan daiteke: espezie berrietan populazio baten dibergentzia bizkortzea, populazioek gurutzatzeko aukera gutxiago izatea eraginez. Horrela, populazio horien arteko desberdintasun genetikoak mantenduko dira
Genoman zehar desplazatu daitezkeen DNA sekuentziak, transposonak kasu, landare eta animalien material genetikoaren zati garrantzitsua dira, eta genomen eboluzioan garrantzitsuak izan ahal ziren. Adibidez, Alu sekuentziaren milioi bat kopia baino gehiago daude giza genoman, eta sekuentzia horiek gene-adierazpenaren erregulazioa bezalako funtzioak betetzeko bildu dira DNA sekuentzia mugikor horien beste ondorio bat hau da: genoma baten barnean mugitzen direnean, existitzen diren geneak aldatu edo ezabatu dezaketela, eta beraz, dibertsitate genetikoa sor dezakete.
Adibidez, tximeleta batek mutazio berriak dituzten kumeak sor ditzake. Mutazio horietako gehienek ez dute inolako eraginik izango, baina bakar batek tximeletaren kumeetako baten kolorea alda lezake, eta harrapakarientzat ikusteko zailagoa (edo errazagoa) bihurtu. Kolore-aldaketa hori onuragarria bada, tximeleta horrek bizirauteko eta bere ondorengoak sortzeko aukerak apur bat hobeak izango dira, eta denborarekin, mutazio hori duten tximeleten kopuruak populazioaren ehuneko handiagoa osa dezake.
Mutazio onuragarriek ugalketa-arrakasta hobetu dezakete
Kausak
Mutazio gehienak naturan halabeharrez eta berez gertatzen dira. Edozein DNA zati edo genek izan ditzakete mutazioak. DNA bikoizteko prozesu konplexuetan (mitosian eta meiosian) akatsak gerta daitezke, eta horiek, era berean, berezko mutazioak eragin ditzakete. Berezko mutazioak espezie guztietan gertatzen dira, baina ez dute oso maiztasun handia. Giza espeziean, berez gertatzen diren mutazioen tasa honako hau dela esaten da: 10-5 gene eta gameto bakoitzeko; alegia, sortutako ehun mila gametotik batek mutazio bat darama gene jakin baterako
Gizakiek, batez beste, 60 mutazio berri transmititzen dizkiete beraien seme-alabei. Urtero bi mutazio berri gehitzen zaizkio haur bati
Lau mutazio mota daude: (1) bat-bateko mutazioak (molekulen deskonposizioa), (2) DNAn kalte naturalen erreplikazioaren deribazioaren ondoriozko mutazioak, (3) DNA konpontzean sartutako erroreak, eta (4) mutazio induzituak. Zientzialariek ere nahita sar ditzakete sekuentzia mutanteak, DNA erabiliz, esperimentazio zientifikoa egiteko.
Bat-bateko mutazioak
Mutazio espontaneoak probabilitate ez nuluarekin gertatzen dira, baita zelula osasuntsu eta ez kutsatu batean ere. Kalkulatzen da gizakien zelula bakoitzeko egunean 10.000 kalte oxidatibo sortzen direla naturalki DNAn, 100.000 arratoien zeluletan.
Berezko mutazioak aldaketa espezifikoagatik bereiz daitezke
Errorearen aurrean erreplikazioa sahiestea
Gero eta froga gehiago dago berez sortzen diren mutazio gehienak DNAk molde-katean eragindako kaltearen ondorengo erreplikazio-akatsen ondorio direla (translesioen lesioen zeharrekoa da). Saguetan, mutazio gehienak translesien sintesiak eragiten ditu[34]. Era berean, Kunz et al k legamian ikusi zuten base pare bakar baten berezko ordezkapenen % 60 baino gehiago translesioen sintesiak eragiten zituela.
Dna konponketan egindako akatsak
Modu naturalean gertatzen diren kate bikoitzeko hausturek DNAn maiztasun erlatiboki baxua duten arren, horiek konpontzeak mutazioak eragiten ditu. Mutur ez-homologoen lotura (NHEJ) kate bikoitzeko hausturak konpontzeko bide nagusietako bat da. NHEJ delakoak nukleotido batzuk ezabatzea dakar, bi muturren lerrokatze zehaztugabe ahalbidetzeko eta berriro elkartzeko. Ondoren, nukleotidoak gehituz hutsuneak betetzen dira. Ondorioz, NHEJk mutazioak sortu ohi ditu
Mutazio induzituak
Mutazio induzituak genearen alterazioak dira, mutagenoekin eta ingurumen-kausekin kontaktuan jarri ondoren sorturikoak. Hau da, kanpoko agente batek eragindako mutazioak. Honi agente mutageno esaten zaio, eta bi eratakoa izan daiteke: fisikoa-esaterako, erradiazio ionizatzaileak edo ultramoreak, edo kimikoak-esaterako, bisulfito ioiak, azido nitrosoa, etab. Mutageno bakoitzak du mutatzeko modu espezifikoa; alegia, mutazio batzuekiko “zaletasuna”
Hainbat faktorek eragin ditzakete maila molekularrean sorturiko mutazio induzituak:
Mutazio motak
Mutazioak sailkatzeko, zenbait irizpidetan oinarritu gaitezke. Esaterako, portaera genetikoaren arabera sailka daitezke: mutazioak beti azaleratzen badira, gainazartzaileak izango dira; mutatu gabeko aleloa ageri ez denean soilik azaleratzen badira, mutazioak azpirakorrak izango dira
Mutazioek banakoengan duten eragina ere kontuan har daiteke sailkatzeko irizpide gisa. Hau da, eraginik gabeko mutazioak izango dira, banakoari onurarik edo kalterik egiten ez badiote; mutazio onuragarriak esaten zaie banakoari abantaila bat ekartzen badiote, eta mutazio kaltegarriak banakoari kalteren bat eragiten badiote. Mutazio kaltegarri hauek bereizten dira: mutazio patologikoak, gaixotasuna eragiten badute; mutazio teratologikoak, malformazioak sortzen badituzte; eta mutazio hilgarriak, heriotza ekartzen badute
Aldaketa jasaten duen material genetikoaren arabera, bi mutazio mota daude: mutazio kromosomikoak eta gene-mutazioak. Mutazio kromosomikoetan kromosomen egitura edo kopurua aldatu egiten da. Aldaketa hauek mikroskopioen bidez antzeman daitezke. Gene-mutazioak ez dira mikroskopioan antzematen, geneen egitura kimikoari eragiten baitiote. Kasu honetan aldaketak maila molekularrean gertatzen dira (ADNaren nukleotidoak aldatzen dira)
Gaur egun gene-mutazioak dira benetako mutaziotzat jotzen direnak.
Mutazio kromosomikoak
Mutazio hauei aberrazio kromosomikoak ere deitzen zaie. Gene bati baino gehiagori eragiten diete (batzuetan gene askori) eta mutazioen eragina gene mutazioena baino garrantzitsuagoa da. Zatiketa zelularrean (meiosian batez ere) izandako akatsengatik sortzen dira. Mutazio horiek zitologian hautematen dira, eta kromosoma kopuruaren alterazioa (mutazio genomikoak) edo kromosomen morfologiarena gerta daitezke (egitura-mutazioak)
Baudreix
Baudreix Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Anvéville
Anvéville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Anvéville udalerrian erroldatutako biztanleak 249 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 117 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 116etxeak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 78 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 119 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 119 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (58 gizon eta 52 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Luscinia pectoralis
Luscinia pectoralis Luscinia generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Anvéville
Diru sarrerak
2009an Anvéville udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 264 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.606 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.