cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saharako labar artea
Europearren aurkikuntza
Afrika iparraldeko lehenengo grabatuak 1847an Aljerian zehar bidaiatzen ari ziren frantziar ejertzitoaren ofizial batzuek aurkitu zituzten. Heinrich Barth esploratzaile alemaniarrak 1850an Tripolitik Timbuktura joan zen eta, bidean, Fezzango grabatuak ezagutu zituen. Beste aleman batek, Friedrich Gerhard Rohlfs Ipar Afrika gurutzatu zuen eta grabatuak eta margoak ikusi zituen ere bai. 1928an Conrad Kilian geologo frantziarrak jirafen margoak aurkitu zituen. Tassili n’Ajjeren margoak 1938an aurkituz ziren. 1954an Paolo Graziosik zuzendutako espedizioak margo asko aurkitu zituen. Bi urte geroago, 1956an, Henri Lhotek arte aztarna hauen katalogazioari ekin zion. Dena dela, oraindik gehiago ari dira aurkitzen. Esaterako 2010ean, Farafran, Egipton, margo gehiago aurkitu ziren.
Aztarnategi garrantzitsuak
Aztarnategiak Egiptotik Marokora aurkitu dira.
Songs of Distant Earth
Songs of Distant Earth (euskaraz Lur Urruneko Abestiak), 1986ko Arthur C. Clarke britainiar idazlearen zientzia fikziozko eleberri bat da. Hainbat literatur kritikarien arabera estiloz bere gainontzeko idazlanetatik nabarmentzen da, teknologia eta gizakien arteko harremanetan oinarritu beharrean gizakien sentipenetan oinarritzen baita.
Bitxikeria gisa, 1994an Mike Oldfield musikariak eleberri honetan oinarrituz The Songs of Distant Earth diskoa argitaratu zuen.
Argumentua
3800ko hamarkada. Ozeano eta itsasoz osotatuako Thalassa planetara, Magellan, Lurreko azken espaziontzia iritsi berri da. Bere eskifaiako kideak eguzki sistemaren suntsipenaren lekuko izan dira, eta Magellan ontzian gizateriaren azken kideak hibernaturik eta bostehun urteko espazio-bidai luze batean bere azken helmugara iritsi aurretik hornigaiak bereganatzeko geldiune bat besterik ez egitea aurreikusia zuten. Baina beren harridurarako Lurretik galaxian giza-bizitza salbatu eta hedatzeko asmoz bidalitako zunda-ereinlari batzuetako batek bere helburua lortu duela ohartuko dira, Thalassa planetan zibilizazio ia utopiko bat sortuz. Nola eragingo ote du Magellan espaziontziaren ailegatzeak bere aura tragikoarekin Thalassako gizarte zoriontsuan? Eta beren misioan disziplana nagusi izan arren, Lurreko azken bizirauntzaileek beren bidaia paradisu hartan amaitzeko tentazioari eutsi ahal izango ote diote?
NGC 959
NGC 959 galaxia espiral bat da, Triangulum konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Phineas and Ferb
Phineas and Ferb (Phineas eta Ferb) Estatu Batuetako marrazki bizidunezko telesaila da. 2008ko abuztuaren 1ean ikusi zen lehen aldiz Disney Channel telebista-katean. Dan Povenmirek eta Jeff "Swampy" Marshek sortu zuten.
Historia
Dan Povenmire eta Jeff “Swampy” Mars-ek lehenago ere lan egin zuten elkarrekin. Phineas eta Ferb baino lehen The Simpsons eta Rocko’s Modern Life-en lan egin zuten biak.
Sortzaileek bigarren tramako pertsonaia garratzitsuen ahotsak ere egiten dituzte telesailean: O.W.C.A.ko buruzagiaren eta Doofenshmirtz doktorearen ahotsak. Phineas eta Ferb nahi gabe sortu ziren jatetxe batean, Povenmirek hiruki formako burua zuen mutil bat marraztu zuen (Phineas) eta hortik aurrera telesaiaren kontzeptua lantzen hasi ziren.
2014ko otsailaren 15ean iragarri zen telesaiaren produkzioa amaitu zela eta ez zegoela kapitulu berririk egiteko agindurik. Honen ondorioz, momentu batez telesaia amaitu zen amaiera irekin batekin. Nahiz eta hau gertatu, 2014ko ekainean sortzaileek lortu zuten produktorak kapitulu berriak eskatzea eta hauek 2014ko ekainean ateratzen hasi ziren.
2015eko maiatzaren 7an, telesaia ofizialki maitu zela esan zuten, lau denboraldi eta gero. Phineas eta Ferb ordu bateko kapitulu berezi batekin amaitu zuten ("Phineas y Ferb: Last Day of Summer", tituluarekin).
Luché-Thouarsais
Luché-Thouarsais Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Phineas and Ferb
Historia
2018an crossover kapitulu bat egon zen “La ley de Milo Murphy” sortzaile berdinen telesail berrian, Phineas eta Ferb agertu ziren bertan.
Luché-Thouarsais
Biztanleria
2007an Luché-Thouarsais udalerrian erroldatutako biztanleak 382 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Phineas and Ferb
Sinopsia
Phineas eta Ferb bi mutiko dira, eta udan ahalik eta gehien libertitu asmoz, egundoko xelebrekeriak egiten dituzte; egunero zerbait berri sortzen dute lagunekin. Gainera, Perry ere badago, mutikoen ornitorrinkoa, agente sekretua dena eta hitz egiten inoiz ez duena; Perryk gaizkileen aurka borroka egiten du, baina haurrek horretaz ez dakite. Phineasek eta Ferbek arreba dute, Candace izenekoa; bera haurrek gauza arriskutsuak sortzen dituztela amari berri eman ahalegintzen da, baina beti huts egiten du.
Phineas eta Ferb oso ezberdinak dira: Phineas beti alai eta baikorra da, hitz eta barre egiten gogoko du, eta Ferbek, berriz, gutxitan hitz edo barre egiten du (bereziki jakingarriak esaten gogoko du), baina hizkuntza guztiak ezagutzen ditu eta besteei beti laguntzen die.
Kapituluak
2015eko maiatzaren 7an, Disney-k ofizialki iragarri zuen laugarren denboraldiren ondoren amaituko zela telesaila, eta "Phineas eta Ferb: udako azken eguna" izeneko ordubeteko azken atala 2015eko ekainaren 12an estreinatuko zela Disney XDn, aldi bereko transmisioan.
Walsenburg (Colorado)
Walsenburg Coloradoko hiri bat da. Huerfano konderrian kokatua dago. 2010ean 3,068 biztanle zituen, 7.744 kilometro koadrotan banatuta.
Phineas and Ferb
Phineas & Ferb: Mission Marvel
2012an, Phineas & Ferb eta Marvel Entertainment-en arteko elkarketa bat emitituko zela adierazi zuten. Hala izan zen, 2013ko udan Phineas and Ferb: Mission Marvel estreinatu zen. Iron Man, Spiderman, Hulk eta Thor superheroiak eta Red Skull, Whiplash, Venom eta MODOK etsaiak agertzen dira. 2009an Disneyek Marvel Entertainment erosi zuen eta Marvel eta Disneyren arteko lehen animazioa gauzatu zuten.
Luché-Thouarsais
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Phineas and Ferb
Phineas & Ferb: Mission Marvel
Saio berezi honetan, Doofenshmirtz doktoreak superheroein botereak lapurtzen ditu, sortu duen “Drena-inador de poder”-ekin. Superheroi hauek Phineas eta Ferb-engana joango dira beraien botereak berreskuratzen lagun diezaieten.
Luché-Thouarsais
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 237 ziren, horien artean 178 aktiboak ziren eta 59 inaktiboak ziren. 178 pertsona aktiboetatik 171 lanean zeuden (93 gizon eta 78 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 59 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Phineas and Ferb
Phineas & Ferb: Star Wars
2013ko uztailean, ekoizleek Phineas eta Ferb eta Star Wars-en crossovera iragarri zuten. Kapitulu hau, IV Kapituluko, Una Nueva Esperanza, gertaeren albo-gertaera bezala erabili zuten. Saio berezi hau, 2014ko uztailaren 26an atera zen.
Luché-Thouarsais
Diru sarrerak
2009an Luché-Thouarsais udalerrian 151 unitate fiskal zeuden, 409 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.440 euro zen.
Phineas and Ferb
La Ley de Milo Murphy
Dan Povenmire sortzailekideak, adierazi zuen gustatuko litzaiokela crossover bat egitea Jeff “Swampy” Marshekin zuzendariarekin, La Ley de Milo Murphy telesailaren sortzailearekin. 2017ko uztailaren 21ean adierazi zen, crossoverra 2018an transmititzeko asmoa egon zela. Geroago, urte horretako abuztuan estrenaituko zela adierazi zuten, Disney Channel entzat. Crossover hau transmititu baino lehen, Heinz Doofenshmirtz doktorea, La Ley de Milo Murphy telesaileko kapitulu batean agertu zen kameo gisa.
Cabris
Cabris Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cabris udalerrian erroldatutako biztanleak 1.507 ziren. Familiak 649 ziren, horien artean 181 pertsona bakarrekoak ziren (82 bakarrik bizi ziren gizonak eta 99 bakarrik bizi ziren emakumeak), 258 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 34 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 858 etxebizitza zeuden, 669 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 140 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 731 etxeak ziren eta 122 apartamentuak ziren. 669 etxebizitza nagusietatik 498 bere jabearen bizilekua ziren, 133 alokairuan okupaturik zeuden eta 38 doan lagata zeuden; 19 etxek gela bat zuten, 53 etxek bi zituzten, 130 etxek hiru zituzten, 184 etxek lau zituzten eta 283 etxek bost zituzten. 463 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 292 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 326 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 921 ziren, horien artean 640 aktiboak ziren eta 281 inaktiboak ziren. 640 pertsona aktiboetatik 580 lanean zeuden (307 gizon eta 273 emakume) eta 60 langabezian zeuden (27 gizon eta 33 emakume). 281 pertsona inaktiboetatik 135 erretiraturik zeuden, 62 ikasten zeuden eta 84 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cabris udalerrian 624 unitate fiskal zeuden, 1.465,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.084 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 110 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 24 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 1 argiketaria, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 6 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
Phineas and Ferb
Spin-off
Disney k zuzeneko elkarrizketa-programa bat ekoiztu zuen. Non bi pertsonaiek, Phineas & Ferbek, pertsonaia ospetsuak elkarrizketatzen dituzten, Space Ghost Coast to Coast-en antzera. 2010eko abenduan transmititzen hasi ziren, bi minutuko iraupenarekin. 2011ko azaroaren 25ean amaitu zen. Tony Hawk, Randy Jackson, Neil Patrick Harris, Seth Rogen, Taylor Swift, Andy Samberg, Tom Bergeron, Emma Roberts, Jack Black, Regis Philbin, Howie Mandel, David Beckham eta Guy Fieri bezalako famatuak elkarrizketatu zituzten.
Cabris
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cabris udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
Phineas and Ferb
Pertsonai nagusiak
Ferb Fletcher: Hitz gutxiko gazte argia da. Lawrenceren seme biologikoa da, Lindaren semeordea, eta Candace eta Phineasen anaiordea. Ingalaterran jaio zen. Berak eta Phineasek beti egiten dituzte planak uda ahalik eta gehien aprobetxatzeko, eta Phineasen arabera, Ferb ekintzailea da. Kapitulu bakoitzean esaldi bat esan ohi du, nahiz eta batzuetan esaldi inkoherenteak esaten dituen, beste batzuetan pentsamendu sakonak esaten ditu, nahiz eta batzuetan Phineasek hauek ez dituen ulertzen. Normalean, Phineasek zerbait eskatzen duen bakoitzean, Ferbek berehala erantzuten du, hitzez baino gehiago, erpurua altxatuz. Phineasek planak pentsatzen dituen bitartean, normalean bera, proiektuen alderdi mekanikoaz arduratzen da. Interes erromantikoa du Vanessa Doofenshmirtzengan.
Cabris
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Luché-Thouarsais
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Phineas and Ferb
Pertsonai nagusiak
Perry Ornitorrinkoa: Perry Ornitorrinkoa, P agentea bezala ere ezaguna, ornitorrinko antropomorfoa da. Flynn-Fletcher familiako maskota, zeinek bizitza bikoitza daraman O.W.C.A.ko agente sekretu gisa. Etxeko maskota bezala ez du gauza handirik egiten, baina P agenteak Doofenshmirtz doktoreari aurre egiten dio, bere plan gaiztoak suntsituz. Ez du hitzik egiten, eta egiten duen soinu bakarra kurrinka luze bat da. Gaizkiaren aurkako borrokan, kuartel bat dauka arma sofistikatuekin eta era guztietako garraioekin (automobilak, irristagailuak, jet pack, jausgailuak edo itsaspekoak, denak bere logoarekin). Telesaileko baliabide narratibo etengabea da ohartaraztea mutilek ezin dutela agente gisa duten bizitzari buruz jakin, aurkituz gero, beste familia batera joan beharko delako. Agente sekretu bihurtzeko, Perryk kapela marroi bat jartzen du zinta beltz batekin, agentziako animalia guztien marka dena. Asko maite ditu Flyn-Fletchertarrak, bere benetako familiatzat hartzen baititu.
Heinz Doofenshmirtz doktorea: Heinz Doofenshmirtz doktorea zientzialari gaiztoa da, eta P. agentearen etsaia. Dibortziatuta dago eta Vanessa izeneko alaba bat du. Bere enpresako burua da, Doofenshmirtz Evil Inc izenekoa. Hiriaren erdigunean bere gordelekua du, gordeleku honek late-motiv bat du, hau da, gordelekua agertzen den bakoitzean, musika berbera entzuten da. Doofenshmirtz doktorea gaiztotu egin zen bere haurtzaro tristearen ondorioz, bere familiak ez baitzuen maite eta egoera umiliagarrietara behartzen baitzuen, hala nola lorategiko gnomoa izatera, emakumeen arropak erabiltzera, etab. Serieko pertsonaiarik komikoenetako bat da. Bere asmakizunek "-inator" atzizkia dutre, eta horietan auto-suntsiketarako botoi bat gehitzeko joera du, Perryk erraz suntsi ditzan. Ekintza errepikari gisa, bere asmakizunak izaten dira azkenean Phineas eta Ferbenak desagerrarazten dituztenak.
Bigarren mailako pertsonaiak
Linda Flynn-Fletcher: Phineas eta Candaceren ama da, eta Ferben amaordea. Lawrence Fletcherrekin ezkonduta dago. Pazientzi amaigabea du Candacerekin serie osoan zehar; izan ere, Candacek bere anaiak bere asmakuntzekin harrapatzen saiatzen den bakoitzean, berak, asmakizunak desagertu ondoren ezer ikusten ez duenez, alaba erotuta dagoela pentsatzen du. Gainerako pertsonaiek "Flynn-Fletcher andrea" deitzen diote maiz. Linda pop izar ospetsua izan ohi zen, "Lindana" izeneko hit bakarreko izarra, "Lindana naiz eta dibertimendua maite dut" abestiaren interpretea. Nerabezaroan, Doofenshmirtz doktorearen neskalaguna izan zuen.
Lawrence Fletcher: Lawrence Lindaren senarra da, Ferben aita, eta Phineas eta Candaceren aitaordea, nahiz eta beti "aita" deitzen dioten. Lawrence Ingalaterrako arkeologo bat da, eta Lindarekin batera antzinako gauzen saltzaile gisa lan egiten du Danvillen. Gertatzen ari denaren kontzientziarik gabekotzat agertzen da. Bere seme-alaben gaitasun mekaniko eta intelektualen jakitun da, eta batzuetan bere proiektuetan parte hartzen du, bere emaztearen "baimen ofiziala" dutelako dena ondo dagoelakoan. Beti ados dago Lindak edo bere seme-alabek beren jardueretan emandako jarraibideak betetzearekin.
Isabella García-Shapiro: 10 urteko neska da. 46231, kanpada-klubarena esploratzaile taldeko buruzagia da. Phineas eta Ferben lagunik onena da. Oso maiteminduta dago Phineasekin, baina hau ez da horretaz konturatzen. Bere eslogana "zertan ari zarete?" da, Phineas eta Ferb proiekturen batekin dauden bakoitzean galdetuz. Normalean bere jantzi arrosa kolore bereko motots batekin janzten du, edo esploratzaileen uniformea. Pinky izeneko chihuahua bat ere badu, Perry bezala, hau ere agente sekretua da.
Itsas pinu
Itsas pinua (Pinus pinaster) Pinaceae familiako espezie bat da. Itsas pinua espezie atlantikoa da eta bereziki ugaria Euskal Herriko iparraldeko eta Landetako baso-berritzeetan, eskualde honetako konifero adierazgarria bihurtu delarik. Bere kokapen, basogintza eta zuraren erabilerei dagokienez, intsinis pinuarekin antza handia du, nahiz eta azken hau bezain produktiboa ez izan. Lurzoru hareatsuetan hazten da, intsinis pinua ez bezala, eta beraz, horrelako eskualdeetan landatzeko ezin aproposagoa da.
Phineas and Ferb
Bigarren mailako pertsonaiak
Francis Monograma: Francis Monograma OWCAko liderra da, eta egin beharreko misioak ematen dizkio P Agenteari.
Itsas pinu
Iberiar Penintsulan, hegoaldeko Frantzian, Italian, Marokon, Aljerian eta Maltan bizi den zuhaitz hau espezie inbaditzailetzat jotzen dute.
Luché-Thouarsais
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Luché-Thouarsais udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 705 hektarea erabiltzen.
Cabris
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luché-Thouarsais
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Echis khosatzkii
Echis khosatzkii Echis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Phineas and Ferb
Bigarren mailako pertsonaiak
Buford Van Stomm: Pertsona arroputza da, eta Phineas eta Ferben laguna. Phineasek bere lagun bezala tratatzen du, eta Bufordek errespetuz tratatzen du Phineas, batzuetan jo nahi badu ere, baina ez du egiten, gogoko duelako (bere jardueretako asko partekatzen uzten diola barne). Honek, Baljeet, Phineas, Isabella eta Ferb eskolan ezagutu zituen. Askotan jarrera gogorra erakusten duen arren, telesailean momentu tristeak edo hunkigarriak ditu. Baljeet, beti kolpatzen du, eta bere biktima partikulartzat hartzen du, nahiz eta estimu handia dion eta biak lagun banaezintzat hartzen diren. Bere beldur bakarrak Suzy Jeremyren arreba eta txipiroi erraldoiak dira.
Santa Maria della Croce santutegia
Santa Maria della Croce santutegia (Santuario di Santa Maria della Croce) Italiako iparraldeko Lombardia eskualdean dagoen santutegi bat da, Crema udalerritik 2 kilometro iparraldera. Basilika txikia ese bada.
Phineas and Ferb
Bigarren mailako pertsonaiak
Baljeet Tjinder: Argia den Phineas eta Ferben beste laguna, Bufordek beti jazartzen duena, nahiz eta biak adiskidetzat hartzen diren. Batzuetan Bufordi errieta egiten dio arrazoiren batengatik.
Neska esploratzaileak: Esploratzaile taldea dira. 46231 Danvillekoa. Isabellak zuzendutako sei neskatoz osatutako taldea da. Askotan Phineas eta Ferbi beren planetan laguntzen diete. Ferb bezala, neskek ere eraikuntzarako talentua dute eta hitz gutxikoak dira.
Jeremy Johnson: Candaceren mutil-laguna da, eta Phineas eta Ferben asmakizunetan parte hartzea gustatzen zaio. Bikote izan aurretik, sarritan erakutsi zuen Candacen ere interesatuta zegoela, beti txunditu nahi baitu eta asko kezkatzen baita. Gitarra jotzen duen banda bat dauka. Suzy izeneko ahizpa txiki bat du, Jeremy eta Candaceren arteko harremana eragotzi nahi duena, bere anaiaren bizitzan neska bakarra izan nahi duelako. 16 urte ditu.
Santa Maria della Croce santutegia
Elezaharra
1490eko apirilaren 2an, Contaglio bere emaztearekin Bergamorantz abiatu zen. Crematik irtetean, ordea, Novelletto basoan, ezpataz jo zuen eta eskuin eskua moztu zion. Urrezko se txanpon lapurtu zizkion eta alde egin zuen.
Itsas pinu
Bi azpiespezie ditu: atlantikoa eta mesogeensis (mediterraneoa).
Phineas and Ferb
Bigarren mailako pertsonaiak
Stacy Hirano: Candaceren lagunik onena da. Amerikarra da aitaren aldetik, eta japoniarra amaren aldetik. Berak beti babesten du Candance, adibidez Candance Jeremyrekin geratu denean edo bere anaiak harrapatzen saiatzean, nahiz eta batzuetan Phineas eta Ferb laguntzen dituen, haien proiektuetan parte hartuz. Oso atsegina da, baina inozoa ere izaten da. Hala eta guztiz ere, ideia onak ematen dizkio Candaceri, nahi gabe ere. 16 urte ditu.
Luché-Thouarsais
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Immunologia
Immunologia immunitate-sistema aztertzen duen espezialitate medikoa edo biologiaren adarrari deritzo, kanpoko elementuak ezagutzeko ahalmena duten ornodunen organoak, ehunak eta zelulak aztertuz.
Phineas and Ferb
Bigarren mailako pertsonaiak
Carl: Francis Monogramaren ikastuna eta laguntzailea, eta hau okupatuta dagoenean hau ordezkatzen du. 19 urte ditu. Francisen nolabaiteko adiskidetasuna partekatzen du. Antza denez, mozorrotzeko trebetasun handia du.
Immunologia
Immunologiak ere erantzun immunea ikertzen du, hots, immunitate-sistemak garatzen dituen prozesuak kanpoko eragile patogenoak ezagutzeko eta suntsitzeko. Immunitate-sistemak funtsezko zeregina duenez hamaika gaixotasunetan, immunologiak garrantzia handia du gaixotasun ugari ulertu, ekidin, diagnostikatu eta tratatzeko orduan.
Immunitate-sistemak berak sortzen dituen gaitzak ere immunologiaren lan-arloan sartzen dira: gaixotasun autoimmuneak, hipersentiberatasunak, immunoeskasiak, transplante-errefusak, etab.
Phineas and Ferb
Musika
Telesaila ezaguna da baita ere bere abesti gogoengarri batzuengatik. Disneyko ekoizleek «Gitchee, Gitchee Goo» atalaren abestiaz gozatu zuten bereziki eta hurrengo pasarte guztiek abesti bat izan zezaten eskatu zuten.
Immunologia
Immunologia kontzeptuak
Bilakaeran zehar, izaki bizidunek beste organismoen erasoetatik (baita beren zelula eraldatuetatik ere) babestu ahal izateko mekanismoak sortu dituzte, barneko nahiz kanpoko ingurugirokoak izan organismo horiek. Animalia ornogabeetan, zelula bakartu eta espezializatuak besterik ez dira babes mekanismoak, baina ornodunetan, eta, ugaztunetan batez ere, badira oso mekanismo konplexuak, norberaren zelulak eta molekulak, eta zelula eta molekula arrotzak, bereizten dituztenak, eta zelula horien kontrako erantzun guztiz berezia ematen dutenak.
Phineas and Ferb
Musika
Programaren sortzaileek abesti bakoitza idatzi eta grabatzen dute. Musika-tempoa aldatzen dute, abesti bakoitzaren erabilera dramatikoaren arabera.
Immunologia
Immunologia kontzeptuak
Bakterioek, birusek, onddoek eta beste bizkarroiek gure gorputzean sartu eta kalte handiak, baita heriotza bera ere, eragin ditzakete, ez bazaie defentsazko erantzunik ematen. Hasi organismo guztien kontrako erantzun berezitu gabeko batetik, eta jarduteko moduaren berezitasunak eta konplexutasunak ezaugarritzen duen erantzun immunitarioraino, era askotako defentsa tresna egokiak ditu giza organismoak. Kanpoko organismoen kontrako babes ideia honi, erantsi behar zaio norbere zelula eraldatuen zaintzea (zelula minbizidunak, infekziodunak…), edo norberaren organismoan barneraturiko kanpokoena (transplanteetan adibidez). Sistema immunologikoa gauza da bere zelulak ezagutu eta kanpokoetatik bereizteko, eta orobat, aldiko dagokion erantzuna emanez, organismoaren nolakotasuna defenditu ahal izateko.
Gerezi-aranondo
Gereziondo-aranondoa (Prunus cerasifera) Prunus generoko zuhaitza da. Prunus generoak 200 espezie baino gehiago ditu, eta guztien berezitasun nabarmena da loraldi goiztiarra eta ikusgarria (neguaren amaieran, eta hostoak sortu aurretik).
Itsas pinu
Ezaugarriak
Itsas pinua 25-30 metroko zuhaitza da, baina baldintza onetan 40 metroraino haz daiteke. Sustrai-sistema garatua du eta sustrai nagusia zein sekundarioak nahiko sakonak dira. Enborra zuzena du eta gaztetan azal gris iluna, adinaren poderioz sakonki zartatzen den arren. Heldutan, beraz, azal lodia dute, iluna, latza eta kolore gorrixka hartzen duten plaka irregularrez betetzen doana.
Phineas and Ferb
Musika
Telesailak lau Emmy nominazio eduki ditu. 2008an telesailaren abesti nagusiaregatik eta "dude, We 're Getting the Band Back Together" atalaren "I Is not Got Rhythm" abestiagatik. 2010ean "Oh, There You Are, Perry" atalaren "come Home Perry" abestiarentzat izan zen Emmy zaria.
Gerezi-aranondo
Prunus da basaranaren izena latinez; cerasifera izena ere latinetik eratorria da, eta «gerezi» esan nahi du (basagereziondoaren fruituarekin duen antzagatik).
Phineas and Ferb
Musika
Bi sortzaileek sustrai musikalak dituzte, Povenmierek rock 'n' rolla jotzen zuen unibertsitatean ikasten zuenean, eta Marshen aitona Les Brown taldeko liderra zen.
Su Garrido Pombo
Su Garrido Pombo, jaiotzaz Susana Garrido Pombo (Vigo, Pontevedra, Galizia, 1982ko urtarrilaren 16a) pontevedrar abeslaria eta musikagilea da.
Phineas and Ferb
Musika
Abestiek hainbat genero jorratzen dituzte, XVI. mende ko madrigaletatik, Broadway ko abestietara. Abesti bakoitza saio intensibo batean idazten da pasartea ekoizten denean, kantuen kontzeptua, partitura eta letrak nahiko azkar sortzen dira, gehienez ordu batean sortzen dute abesti bat Marsh eta Povenmire. Abestia idazten amaitu ondoren, Povenmire eta Marshek, Danny Jacob serieko konpositorearen erantzun-makinan abesten dute ostiral gauean, eta hurrengo astelehenean abestia erabat amaituta dago.
2009ko urrian transmititutako telesailaren bigarren denboraldian, Phineas eta Ferben musikara bideratu zen gehien, eta ikuslearen botoa sartu zen jokoan. 10 abesti aukeratu zituzten eta bozkatuenekin “Phineas and Ferb 's Musical Cliptastic Countdown” sortu zen.
Jatorria
Povenmire eta Marsh sortzaileek egin zituzten lanak beste saioetarako, haien artean Ninja Dortokak. The Simpsonsen animatzaile gisa lan egin zuten, elkar ezagutu eta lagun egin ziren. Nickelodeonen saioan Rocko’s Modern Life lana egin bitartean serie berri baterako ideia bat izan zuten.
Immunologia
Immunologia kontzeptuak
Horrekin guztiaren immunologiaren definizioa egin daiteke: organismoen osotasun biologikoaren defentsan inplikaturiko molekula eta zelula prozesuak aztertzen dituen zientzia da immunologia, norberarena dena ezagutuz eta gero suntsitzeko gai arrotzak (antigenoak), antzemanez. Hala bada, mekanismo immunologikoen ezaugarri nagusietako bat zer den norberarena eta zer den arrotza bereizteko ahalmena da. Norberarena definitzeko, esan daiteke halakoa dela "organismoaren sistema genetikoaren jardunak sorrarazitako, eta, oro har, erantzun immunologikorik sorrarazten ez duen gai oro". Gai horiek zelula barneko molekulak, kanpokoak edo mintzezkoak izan daitezke; azken horiek dira batez ere garrantzitsuak (histobateragarritasunezko egitura nagusia osatzen dutenak). Ulertzekoa denez, arrotza da organismoaren geneen jardunaren bidez osa ezin daitekeena.
Santa Maria della Croce santutegia
Elezaharra
Caterinak laguntza eskatu zion Andre Mariari. Neska pobre bat agertu zitzaion, eta honela esan zion: «Ni nauzu deitu duzun hura...». Nekazari baten etxera eraman zuen. Goizean hil zen, sakramentuak jasota.
Gerezi-aranondo
Ezaugarriak
Hosto erorkorreko zuhaitz txikia da gerezi-aranondoa, 8 m garai nekez gainditzen duena. Zuhaitzaren adaburua zabala eta goranzkoa da.
Su Garrido Pombo
Ibilbidea
Bere musika estiloak bossa, folk, jazz edo latinezko ñabardurekin hainbat genero biltzen ditu. Banakako proiektuetan eta proiektu kolektiboetan lan egiten du. Bere amona Leonorarekin Traspielasen (Templete de Montes) egindako egonaldiek bere musika markatu zuten.
Prestakuntza akademiko zabala du: Mayeusis Kontserbatorioa (Vigo, gitarra), Santiagoko Unibertsitatea, (Artearen Historia) Salamancako Unibertsitatea (Musicoloxia), Granadako Unibertsitatea, (Seneca burtsa) Florentziako Unibertsitatea, (Erasmus poltsa).
Sonhos taldeko Recuerdos Gallegos folk-taldeko kide izan zen (Margarita Mariñorekin), eta 2018an Sonido Trío taldeko kide, Katerina Linke piano-jole eta konpositorearekin eta Susanna Blanco biolontxelojolearekin.
Santa Maria della Croce santutegia
Elezaharra
Novelletton gurutze bat jarri zuten. Maiatzaren 3an izan omen zen estreinako miraria: harrapari batek jaiotzetiko arazoa zuen zango batean, eta ezin zuen oinez ibili. Novellettoko gurutzera eraman zuten, eta bakarrik oinez ibiltzen hasi zen. Kronikek diotenez, egun hartan bertan 80 bat mirari izan ziren.
Su Garrido Pombo
Ibilbidea
2018an, Quedo a vivir aquí bere lehen diskoa grabatu zuen bakarka, eta biretan aurkeztu zuen Galizian, Portugalen eta Irlandan.
Phineas and Ferb
Jatorria
Jatetxe batean afaltzen ari zirenean Povenmirek ume triangeluar bat zirriborratu zuen esaten: “Gure saioa daukagu” Povenmirek uste zuen bere zirriborroa Phineas baten antza zeukala eta Ferben izena erabaki zuen lagun batengatik “mundu osoko tresnak dituelako”
Immunologia
Immunologia kontzeptuak
Arrotz direlakoan hartzen diren gaiak, eta erantzun immunologikoak eragiten dituztenak, antigenotzat har daitezke. Alabaina, horietako batzuk organismoak arroztzat hartzen ditu, eta, hortaz, ikuspuntu immunologikotik ez lirateke arrotz izango. Immunitatea, edo giza organismoaren molekula eta zelula arrotzen kontrako defentsa ahalmena, maila desberdinetan gauzatzen da, eta gure gorputzeko egitura, organo eta sistemak inplikatzen ditu. Konplexutasun txikienetik handienera, ondorengo inmunitate mekanismoak bereiz daitezke:
Gerezi-aranondo
Zurtoina – Azala
Gerezi-aranondoaren azala leuna eta marroi iluna da.
Paper eta arkatzezko joko
Paper eta arkatzezko jokoak, edo arkatz eta paperezko jokoak, jokatzeko idazteko tresna bat eta idazteko gainazal bat nahikoa dituzten jokoak dira. Honen adibide lirateke hiruko artzain jokoa, karratutxoak, itsas gudua, urkatua...
Trichomycterus maculosus
Trichomycterus maculosus Trichomycterus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Gerezi-aranondo
Hostoak
Hostoak sinpleak, txandakatuak, obalatuak eta meheki horzdunak dira, purpura kolorekoak.
Phineas and Ferb
Jatorria
Haien pertsonaien diseinu angeluarrak MGMeko/Warner Bros ekoTex Avery animatzaileari eta zuzendariari omenaldiak dira hondoei forma geometrikoak gehituz, jarraitasuna emateko. Halere, bi sortzaileak banandu egin ziren: Marsh Londresera joan zen lanagatik eta Povenmire AEBetan jarraitu zen.
Bideo-jokoak
Phineas eta Ferb Bideojokoa Disney Interactive Studiosek 2009an argitaratutako akziozko eta oholtzako bideojokoa da, Nintendo DSrako da bikotearen lehen agerpenda bideojoko arloan. Horretaz aparte, Phineas eta Ferb webgunean minijokuak zeuden.
Santa Maria della Croce santutegia
Egungo basilika
Lodiko Giovanni Battagio arkitektoak garai hartan egitura moderno eta berritzailea zuen eraikin bat diseinatu zuen, greziar gurutzeko oinplanoarekin: erdiguneko gorputz bat, 35 bat metro garai, kanpoaldetik zirkularra eta barrualdetik oktogonala; hari beste lau gorputz txiki lotu zaizkio, 15 bat metro garai. Eraikinaren kanpoaldea adreilu apaingabeez osatuta dago.
Immunologia
Immunologia kontzeptuak
Mekanismo horiek denak, beharrezko izanez gero, gure organismoaren defentsan parte hartzen dute, mailaka jardunez, eta ekintza koordinatu eta hierarkizatua bultzatuz.
Itsas pinu
Ezaugarriak
Adar horizontalak eta zima zabalak eta lauak ditu. Adarkadura bertizilatua du, gutxi gorabehera erregularra. Kimuak gorri kolorekoak dira. Adakera, piramidala da ale gazteetan baina biribildua eta lobulu zorrotzez betetakoa helduetan, soilik oinarritik urrunen dagoen zuhaitz herena estaltzen delarik. Ale zaharretan adakera kanpai formakoa da eta enborraren hurbileneko zatiak hostorik gabeak.
Gerezi-aranondo
Loreak
Martxotik maiatzera loratzen da gerezi-aranondoa. Loreak -zuriak edo arrosak- bakarka edo multzo txikitan sortzen dira, hostoak baino lehen.
Immunologia
Immunologiaren adarrak
Transplante-errefusak aztertzen ditu ere immunologia klinikoak, hauek ekiditeko asmoz.
Haplochromis gracilior
Haplochromis gracilior Haplochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Gerezi-aranondo
Fruituak
Fruituak udan heltzen dira, eta gerezi txikien antzeko drupa gorriak dira.
Habitata
Jatorriz, Asiako mendebaldekoa da gerezi-aranondoa, baina beste herrialde askotan kultibatu dute espezie apaingarri gisa.
Immunologia
Historia
Eritasun infekzio-eragile batzuek, izurri beltzak, tifusak Lurreko eremu heze batzuetan, baztangak, kolerak, malariak eta bestek, izugarrizko sarraskiak eragin dituzte gizadiaren historian zehar.
Gerezi-aranondo
Erabilera
Lorategiak eta parkeak apaintzeko erabiltzen da: gerezi-aranondoaren hostoek kolore purpura dute, eta loraldia -Prunus generoko beste zuhaitzetan bezala- goiztiarra eta ikusgarria da.
Immunologia
Historia
Antzinatean, eritasunaren jatorria arrazoi mitiko eta erlijiosoei lotzen zitzaien; ideia horrek duela gutxi arte iraun du: antzina jainkoak lasaitu behar ziren, Erdi Aroan bekatua aurkitu eta garbitu behar zen. Bestalde, antzina-antzinatik gauza jakina zen eritasun infekziodun zenbait gainditzen zituzten pertsonak immune bihurtzen zirela eritasun horiekiko. Jakina zen orobat izurri batzuk besteak baino gogorragoak izaten zirela, baztangarena, adibidez. Horren ondorioz, baztangaren inokulazioa hasi ziren egiten, inokulazio gaia baztanga arina izan zuten gaixoetatik hartuta; bariolizazio deitzen zitzaion horri.
Itsas pinu
Hostoak
Makroblastoek (hazten diren adarrek) hosto eskuamiformeak dituzte (katafiloak), klorofila gabeak. Aldiz, mikroblastoek (azikulak + hauen oinaldeko zorroak) binaka elkartuta hazten diren hosto azikulatuak dituzte, 10-25 x 0,1-0,2 cm-koak, kolore berde ilunekoak, zapalak, zurrunak eta mukroidunak, eta ertz zerratua mutur zorrotza eta azpialdean kanal bat dituzte. Hostoak zuhaitzean 2-3 urtez mantentzen dira.
Gerezi-aranondo
Erabilera
Fruituak gordinik jan daitezke, edo marmeladak eta jeleak egiteko erabili.
Immunologia
Historia
Saio enpiriko horiek guztiak kontuan hartuta, XVII. mendean hasi zen gauzatzen eritasun infekziodunen ezagutza zientifikoa; Jenner, Koch eta Pasteur izan ziren immunologiaren aitzindariak. Jennerrek (1749- 1823) medikuntzaren mugarri bat ipini zuen, XVIII. mende bukaera aldean lehen txertoa ipini zuenean. Garai hartan oso zabaldua zegoen behi baztanga izandako pertsonak (behiak jezten zituztenen artean asko izaten ziren), libre geratzen zirela giza baztanga beldurgarritik. Jenner ausartu zen bariolizazioa egiten aldez aurretik behi baztanga ipini zion haur bati, eta ez gaixotzea lortu zuen. Immunizazio mota hori azkar zabaldu zen XIX. mendean zehar, eta beste eritasun infekziodunen kontrako txertoen bilaketa bultzatu zuen. Ez zen ordea aurrerakuntza zientifikorik lortu ia, saio haiek ez baitzuten behar bezalako oinarri teorikorik.
Itsas pinu
Loreak
Pinuak monoikoak dira, hau da, lore ar eta emeak dituzte baina zuhaitz berdinaren baitan. Pinuaren loreak kono motako infloreszentziatan multzokatzen dira, arren kasuan polen konoak eta emeen kasuan hazi konoak deiturikoak. Itsas pinuaren kono arrak hori-laranjak dira eta emeak berriz, gorrixkak.
Choloalita
Choloalita oxido motako minerala da.
Sparks (Nevada)
Sparks Nevadaeko hiri bat da. Washoe konderrian kokatua dago. 2010ean 90,264 biztanle zituen, 92.61 kilometro koadrotan banatuta.
Immunologia
Historia
XIX. mende osoan zehar landu zen eritasun kutsagarrien jatorriaren arazoa. Oraindik ere indar handia zuen eritasun horien jatorria faktore abiotikoei egozten zien joerak: izurri aldietan eguratsak edo lurrak izaten omen zuen aldaketari, zelulen aldaketa fisiokimikoari, etab. Nolanahi ere, gero eta gehiago ziren jatorria mikrobioetan zegoela adierazten zuten aurkikuntzak: Henlek, 1840an, kutsaduraren eragilea izaki bizi bat zelako ideia proposatu zuen; 1845an Davainek bakterioak aurkitu zituen karbunkoaz gaixo zeuden behien odolean; Snowek pentsatu zuen 1854ko kolera izurriak hirietako ur zikinetan ugari zebilen eragile organikoren batean zuela sorburua.
Choloalita
Ezaugarriak
Choloalita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Valmorea
Mugakideak
Valmoreak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Immunologia
Historia
Kochen lanek (1843-1895), sekulako garrantzia izan zuten mikrobioaren ideiaren garapenean. 1872tik aurrera karbunkoaren eragilearen ikerketan jardun zuen; eritasun hori eragiten duen baziloa zein zen aurkitu zuen, baziloaren formak aurkitu zituen (baita esporak ere), eta karbunkoarekin duten erlazioa frogatu zuen. Metodologiaren aldetik ere ekarri handiak egin zizkion zientziari, hala bakterio haztegiak, bakterio mota desberdinak bakartu eta hazi ahal izateko.
Phineas and Ferb
Bideo-jokoak
Mugikorrarako ere badaukate joku bat Phineas eta Ferb Errobot Erregearen kontra deituta. Gainera, izen bera daukan filmean oinarrituta Phineas eta Ferb: Bigarren dimentsioaren zehar Wii, PSP, Nintendo DS eta PS3 kontsoletarako argitaratutako bideojokoa ere badago.
Asiriako neo-arameera
Asiriako neo-arameera (, sūrët) aramera moderno bat da, hizkuntza semitikoen adarrekoa eta afroasiar hizkuntzetako bat. Asiriako neo-arameera ez da nahasi behar akadierarekin edota arameraren dialekto zahar batekin, zeinak Asirian lingua franca funtzioa bete zuen K.a. VII. mendean. Hasiera batean, Asiriako neo-arameera Urmia aintzira (Iran ipar-ekialdean) eta Siirten (Turkia hego-ekialdean) hitz egiten zen, nahiz eta gaur egun diasporako hizkuntza ere baden. Hiztun gehienak Ekialdeko Asiriar Elizaren kide dira.
Immunologia
Historia
Pasteurrek (1822-1895) egin zituen aurkikuntza erabakigarriek behin betiko zabaldu zuten eritasun infekziodunak mikrobioek eraginak zirelako teoria. Lehen lanekin, hartziduren eta mikrobioen arteko erlazioa frogatuz, izaki bizien berezko sorrera ukatu ahal izan zuen. 1880tik aurrera egin zituen karbunkoaren gaineko aurkikuntzak, mikrobioen teoria finkatu zutenak. Oiloen koleraren kontrako txertoa ere prestatu zuen (Jennerren aurreko aurkikuntzaren ohorez txerto izena, vaccin frantsesez, proposatuz), karbunkoaren eta errabiaren kontrakoa.
Pasteurrek ipini zituen, beraz, immunologiaren oinarri zientifikoak. Kontuan izan behar da garai hartan immunitate kontzeptua oso lotua zegoela mikrobioarenari, hori baitzen "organismoek duten ahalmena gorputzean barneratu den edozein gorputz arrotzi (mikrobioei) uko egiteko".
Koch eta Pasteurren lanen ondorengo bi hamarraldietan bakterio eritasun gehienen eragileak aurkitu ziren, batez ere alemaniar eskolan, eskola frantsesak gehienbat immunizazio arazoak lantzen baitzituen. Joan den mendearen bukaeran baziren bi teoria elkarren kontrakoak defentsa immunologikoko mekanismoen inguruan: Metchnikoffen fagozitoena, garrantzi handiena gure gorputzeko zelula defentsako mekanismoei ematen ziena, eta Behringen teoria serologikoa, odol serumean diren gai kimikoetan oinarrituriko defentsa baten alde egiten zuena; "antitoxinak" ziren gai horiek, geroago antigorputz izendatuko zirenak. Geroxeago frogatu zen bata zein bestea, bi mekanismoak, jokatzen dutela.
Palacio de Congresosko geltokia
Palacio de Congresos Sevillako Renfe Aldirien geltokia da, udalerrian kokatuta dagoena.
Immunologia
Historia
Mende honetan, immunologia, batez ere gaixotasun infekziodunen kontrako immunitatea lortzeko mekanismoak aztertzen zituen mikrobiologiaren alor gisa jaio ondoren, zientzia erabat independente bihurtzeko bidean dago. Defentsa mekanismoei loturik dauden molekulen eta zelulen ezagutzak aurrera egin ahala, mikrobioekin batere zerikusirik ez duten fenomeno immunologikoak aurkitu dira. Izan ere, alergiak, anafilaxiak, immunourritasunak eragindako eritasunak, odol transfusioen teknikak, organoen transplanteak, etab. direla-eta, berritu behar izan da immunologiaren kontzeptu klasikoa.
Itsas pinu
Loreak
Kono arrak zuhaitzaren oinarrian garatzen dira eta helizean kokatzen diren mikrosporofilo ugariz eraturik daude. 1-2 cm x 4-6 mm-ko tamaina dute, zabalak dira, zilindrikoak edo puntadunak eta oso ugariak. 7 cm-rainoko tamaina duten buruxkatan kokatzen dira. Estamineek pedikulu txiki bat eta bi polen-zaku dituzte (mikrosparangio deiturikoak, bertan daudelarik polenaren ama zelulak). Polen aleek bi zaku aerifero dituzte.
Houria (2023ko filma)
Houria 2023ko Mounia Meddour franko-arjeliar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Aljer. Houria dantzari gazte eta talentuduna da. Egunez garbitzaile gisa egiten du lan, eta gauez apustu klandestinoetan parte hartzen du. Gau batean, Houriak apustu handi bat irabazi ondoren, Alik bortizki eraso egin dio, eta Houria ospitalera eraman behar izan dute. Dantzari izateko ametsak desagertuko dira, baina antzeko egoerak bizi izan dituzten beste emakume batzuk ezagutuko ditu, eta haien pasioa bideratzeko modu sortzaile bat aurkituko dute.
Itsas pinu
Fruituak
Pinaburuak arre-gorrixkak izaten dira, luzeak (8-20 cm), ia simetrikoak, forma konikokoak eta distiratsuak. Eseriak edo subeseriak izaten dira. Apofisiak zilbor nabaria du, erronboidal-piramidala.
Pinaziak, oblongoak dira, 9 milimetrorainokoak, beltzaxkak alde batetik eta bestetik hegal artikulatua dute, hazia baino lau aldiz luzeagoa dena.
Banaketa
Zuhaitz hau eskualde mediterraniokoa eta eskualde atlantikoko mendebaldekoa da, baina, aspaldidanik landatu denez, oso zaila da berezko populazioak zeintzuk diren zehaztea. Euskal Herrian, Arabako hego-mendebaldeko lurzoru hareatsuetan hazten da, batez ere babestutako sakanetan. Kantaurialdean gainera, oso ohikoa da itsas pinua. Basoak birpopulatzeko oso erabilia izan da 400 metrotik behera (Landetako basoan adibidez).
Ekologia
Itsas pinua hazkunde azkarreko zuhaitza da eta lurzoru silizeo, ez-trinko eta hareatsuak gustuko ditu. Bereziki lurzoru txiroetan hazten da, eta ondorioz, kostaldeko duna sistemetan bereziki da ugaria nahiz eta 1500 metroko altueran ere aurki daitekeen. Halaber, argitasun handia ere behar du. Suteen ondoren, kolonizatzailea da.
Fenologia
Itsas pinua martxotik maiatzera bitartean loratzen da eta pinaburuak hurrengo urteko udazkenean heltzen dira. Pinaziak berriz, ez dira hirugarren urteko udaberrira arte sakabanatzen.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Eroritako pinaburuetan oso ohikoa da Tapesia strobilicola onddoa. Horrez gain, maiz pinudietako espezie tipikoak diren beste batzuekin ere aurkitu ohi da, esaterako, Gyromitra esculenta, Helvella lacunosa, Helvella leucomelaena, Sarcosphaera crassa, Calocera viscosa, Dacrymyces sp., Pseudohydnum gelatinosum, Lycoperdon umbrinum, Rhizopogon luteolus, Rhizopogon roseolus, Auriscalpium vulgare, Sarcodon imbricatum, Sparassis crispa, Boletus pinophilus, Chroogomphus rutilus, Hygrophoropsis aurantiaca, Paxillus atramentosus, Suillus belleni, Suillus bovinus, Suillus granulatus, Suillus luteus, Suillus variegatus, Xerocomus badius, Lactarius deliciosus, Lactarius hepaticus, Lactarius quieticolor, Lactarius rufus, Lactarius sanguifluus, Lactarius semisanguifluus, Lactarius vellereus, Russula torulosa, Amanita citrina, Amanita gemmata, Amanita muscaria, Amanita rubescens, Cortinarius mucosus, Cortinarius sanguineus, Galerina marginata, Baeospora myosura, Clitocybe rhizophora, Hypholoma fasciculare, Hygrophorus agathosmus, Hygrophorus hypothejus, Hygrophorus latitabundus, Mycena pura, Mycena rosea, Mycena seynessi, Tricholoma equestre, Tricholoma focale, Tricholoma batschii, Tricholoma portentosum, Tricholoma saponaceum, Tricholoma terreum, Tricholomopsis rutilans...
Pinu honek gainera, bizkarroi ugari izan ohi ditu, onddoen artean arruntenak Armillaria mellea, Armillaria tabescens eta Fomitopsis pinicola; eta intsektuen artean, Pineus pini, Cedrobium sp. eta Nysius sp. afidoak, eta Thaumetopoea pityocampa edo pinu-beldarra. Mihura (Viscum album) ere pinu gorriaren adarretan hazi ohi da.
Tubular Bells II
Tubular Bells II 1992ko Mike Oldfield ingeles musikagilearen diskoa da.
Hoplocoryphella grandis
Hoplocoryphella grandis Thespidae familiaren Mantodea intsektu espeziea da. Afrikakoa da.
Banaketa geografikoa
Herrialde hauetan aurki daiteke: Madagaskar, Tanzania, Zimbabwe eta Hegoafrikako Transvaal probintzian.
Himantolophus azurlucens
Himantolophus azurlucens Himantolophus generoko animalia da. Arrainen barruko Himantolophidae familian sailkatzen da.
Arte Ederrak antzokia (Donostia)
1914. urtean eraiki zen, Ramon Kortazar arkitektoak diseinuz. Urtetan, zinema aretoa, Donostiako Orfeoiaren egoitza eta Euskadiko Orkestra Sinfonikoaren entsegu tokia izan da. 2013. urtean antzokia eraisteko plana zabaldu zen eta horren aurkako herri plataforma bat eratu zen.
Eraikinaren arkitektura elementu nabarmenena bere ganga nabarmena da.
Deskribapena
Eraikina Prim eta Urbieta kaleek sortutako izkinan dago, kale horiek eratzen duten hiri-trazadurari egokitua. Garrantzi handikoa da hiriaren forman, zeinetan kokapenagatik eta konposizioagatik bolumen bereziki esanguratsua sortzen duen deituriko Cortázar zabalguneko ate bihurturik.
Proiektua Ramón Cortázar Urruzola arkitekto donostiarraren lana da. Arkitekto hori Donostian jaio zen 1867. urtean eta Euskadiko arkitektura garaikidearen sortzaile signifikatua da. Eraikin kopuru handia diseinatu eta eraiki zuen Gipuzkoan. Eraikiotan, bere ibilbide profesionaleko garai bakoitzeko joera espresibo nagusiak erabili zituen. 1891. eta 1945. urteen artean egin zuen lan.
Hala ere, Ramón Cortázarrek arkitekturari egin zion ekarpena ez zen soilik estilistikoa izan; izan ere, bere ibilbide profesionalean erabilitako estiloak eklektizismoa, modernismoa, euskal estilo berria, art-déco eta arrazionalismoa maisuki erabiliz aparte, eraikuntzari buruzko ekarpenak ere egin zituen, garaiko teknologiarik aurreratuenak baliatuz eta Euskal Herrian hormigoi armatuaren erabileran aitzindari izanik.
«Bellas Artes» Jauregia arkitekto honen lan apartaren adibide bikaina da, bai estetikaren alorrean bai eta eraikuntzaren alorrean ere.
Enkargu hau aurrera eramateko Pariseko ereduetatik hartu zuen inspirazioa, garaiko famatuenak baitziren, baina irakurketa berritzaile bat eginez. Horrela, Frantziako Bigarren Inperio edota Beaux-arts tankerako diseinua egin zuen, baina ez interpretazio mimetiko bat eginez ezpada ze interpretazio esentzializatu bat proposatuz. Nahi hori arkitektura berri batentzako lengoaia bilatzeko nahia erabakigarria da eraikin honen ekarpena aintzat hartu eta eraikin-sistema berrietatik etorriko den modernitatea bideratzeko transizio-eraikintzat hartzeko.
Eraikinak Urbieta kalerantz bolumen bat osatzen du, zeinetan bi atal bereizten diren: bat aldameneko bizitetxearen ondoan dagoena; eta beste bat kupuladuna, kaleak elkartzen diren lekuaren aurrean dagoena.
Urbieta kalerantz, beheko solairuan, sei hutsarte daude, zeintzuetatik hiru nagusiak eraikinaren sarrera nagusiak diren. Hiru hutsarte hauen gainean, hiru idi-begi leiho daude, girlandaz apainduak. Gorago, lehengo hiru hutsarteen erdiko ardatzak jarraituz, pilastren arteko leiho zabalak daude; eta hegaletan, ardatz bakoitzeko pilastren arteko bi leiho daude, goikoa puntu-erdiko arkuduna da. Eskuineko eta ezkerreko aldeak ez dira berdinak: eskuineko ardatzak ezkerrekoaren tamaina bikoitza duen horma-atal baitu. Goiko aldean berriz, bost bao daude, zeinetatik erdiko hirurek, kaxeatutako pilastren artean, beheko solairuko sarrera-ate nagusiek seinalatutako ardatzak jarraitzen dituzte, eta fatxadan hormigoizko balaustre eta zorua dituen balkoi irten eta jarrai batek komunikatzen ditu. Kupula gainean duen atalari dagokionez, Urbieta kaleko fatxadaren aldean, beheko solairuan hutsarte bat du, eta lehendabiziko solairuan arku karpanel xarmanta duen leiho zabal bat. Gainean karatula bat dago eta, aurrean balkoi irten bat, balaustreekin. Ardatz horren gainean, leiho zabal handi bat dago, erdi-puntuko arkuduna eta, bere gainean, kupula dago.
Chinook
Chinook hitzak hainbat adiera ditu:
Rama Revealed
Rama Revealed (euskaraz Rama Argitua), 1993ko Arthur C. Clarke britainiar idazlearen zientzia fikziozko eleberri bat da.