cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salat (ibaia)
Salat (frantsesez, Salat; okzitanieraz, Salat) hego-mendebaldeko Frantziako ibaia da, Garonaren adarra, Coserans zeharkatzen duena. 74,5 luze da eta 1.570 km² arroa drainatzen du.
Cocherel
Cocherel Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cocherel udalerrian erroldatutako biztanleak 570 ziren. Familiak 186 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 85 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 209 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 151 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 125 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 132 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 392 ziren, horien artean 311 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 311 pertsona aktiboetatik 291 lanean zeuden (151 gizon eta 140 emakume) eta 21 langabezian zeuden (10 gizon eta 11 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cocherel udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 585,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.591 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 2 eraikuntza enpresak.
2000. urtean Cocherel udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hailey (Idaho)
Hailey Idahoko hiri bat da. Blaine konderrian kokatua dago. 2010ean 7,960 biztanle zituen, 94.65 kilometro koadrotan banatuta.
Haynes (Ipar Dakota)
Haynes Ipar Dakotako hiri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 23 biztanle zituen, 0.35 kilometro koadrotan banatuta.
Nikita Mikhalkov
Nikita Sergeievitx Mikhalkov (Ники́та Серге́евич Михалко́в; Mosku, SESB, 1945eko urriaren 21a) zinemagile errusiarra da.
Biografia
Pintore baten biloba eta idazle baten semea da, Andrei Kontxalovski zinemagilearen anaia. Antzezle gisa hasi zen zineman. Besteak beste, Errusiako literaturako klasikoak egokitu zituen.
Antzezle-lana guztiz utzi gabe,Begi beltzak (1987) filmarekin mundu osoan izan zuen arrakasta. 1990eko hamarralditik aurrera, arrakasta handiko lanak egin zituen:  Urga, maitasunaren lurraldea (1991, Urrezko Lehoia),  Eguzkiak erreta (1994, Ingelesez besteko film onenaren Oscar Saria), Siberiako bizargina (1998).
Loaldiko apnea
Loaldiko apnea arnas aparatuaren gaixotasuna da, izatez lepo aldean dagoen butxadura batek sortutakoa eta pazientea lo dagoenean gertatutakoa. Gutxi atzemandako eritasuna da, epe luzean ondorioak eduki ditzakeena zirkulazio-aparatuan.
Diagnostikoa
Neumologia eta Neurofisiologia espezialitateak elkarlanean ibiltzen dira diagnostikoaren orduan, kasu batzuetan ORLkoekin batera.
Alde batetik, arnas poligrafiek lo egin bitartean arnas funtzioa aztertzen dute. Bestetik, polisomnografiek arnasa eta burmuinaren aktibitatea erregistratzen dituzte, azken hau EEG edo entzefalogramaren bidez.
Tratamendua
Neurri orokorrak hartu behar dira gaixotasuna sendatzen laguntzeko, hala nola pisua galtzea, alkohola ekiditea eta ohean jarrera aldatzeko aholkuak.
Bestela, CPAP ("Continuous Positive Airway Pressure") izeneko makina erabiltzen da, lo bitartean haizea arnasbideetan presio positiboarekin sartzen duena.
Rovon
Rovon Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rovon udalerrian erroldatutako biztanleak 585 ziren. Familiak 218 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 83 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 248 etxebizitza zeuden, 222 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 232 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 222 etxebizitza nagusietatik 191 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 127 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 133 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 387 ziren, horien artean 298 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 298 pertsona aktiboetatik 277 lanean zeuden (158 gizon eta 119 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rovon udalerrian 225 unitate fiskal zeuden, 615,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.171 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Rovon udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 132 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Izaro (izena)
Izaro euskarazko emakumezko izena da. 2011n ume jaioberrien artean hobetsienetariko bat izan zen.
Izaro Bermeoko uhartea eta Andre Mariaren antzinako baseliza da. XVII. mendean frantziskotarren komentua izan zen bertan. Madalena egunean Izarora joaten dira bermeotarrak eta, beren jabegoa azaltze aldera, uretara teila bat botatzen dute. Kondaira baten arabera, monasterioko fraile lego bat Kanalako neska batez maitemindurik omen zegoen eta gauero joaten omen zitzaion bisita egitera, igeriketan, neskak piztutako argia lagun. Komentuko abadeak frailearen ibileren berri izan omen zuen, eta, ekaitz gau batean, argia labarretan piztu omen zuen eta maitale gaixoa bertan ito.
Stenocercus ochoai
Stenocercus ochoai Stenocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
Laurehun eta laurogeita lau
Laurehun eta laurogeita lau (484) laurehun eta laurogeita hiruaren ondoren eta laurehun eta laurogeita bostaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Ottone
Mugakideak
Ottonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ralph Bunche
Zientzia politikoa ikasi zuen Harvardeko Unibertsitatean. 1928tik 1950era Howardeko Unibertsitateko Zientzia Politikoko Departamentua zuzendu zuen. Nazio Batuen prestakuntzan eta administrazioan parte hartu zuen eta zeregin garrantzitsua izan zuen deskolonizazio-prozesuetan eta bakeari eusteko NBEren operazioetan. Giza Eskubideen Aldarrikapen Unibertsala idazten ere parte hartu zuen. Israel-Palestina Gatazkan bitartekari izan zen eta 1949ko armistizioa sinatzea lortu zuen. Lan horri esker, Bakearen Nobel Saria jaso zuen hurrengo urtean. Afrikako sustraietako lehen pertsona izan zen harrera egiten.
Eider (ibaia)
Eider (Die Eider; Ejderen), Alemaniako iparraldeko Schleswig-Holstein estatuko ibairik luzeena da. 188 kilometro luze ditu, Wattenbek udalerriaren lursailetan jaio eta Ipar Itsasoan itsasoratzen da.
Gaur egun Alemanian egon arren, antzinaroan juto eta anglo germaniar herrien arteko muga zen, eta Erdi Aroan Danimarka eta Germaniako Erromatar Inperio Santuaren artekoa. Gaur egun berriz, Alemaniako Schleswig-Holstein eta Schleswig eta Holstein eskualdeen arteko muga da.
Batukada
Batukada sanba generoaren barruko musika mota bat da, perkusiozko musika tresnak baliatuz talde batek osatzen duena, erritmo azkar eta biziz. Brasilen du jatorria eta afrikar musikaren eragin nabaria du.
Euskal Herriko jaietan ospea izan zuen musika mota izan zen XXI. mendearen hasieran.
Zuku loditu saltsa
Zuku loditutako saltsak zartagin batean edo labe ko erretilu batean itsatsita geratzen diren zukuak salda batekin berreskuratu eta saltsa dentsitatea emanik lortzen dugun likido ari esaten zaio. Oinarrizko jaki ren zaporea kontzentraturik saltsa bihurtua dugu.
Beraz zartagin horretan prestatutako edozein osagairen saltsa lortzerik dugu.
Charles Watson-Wentworth (Rockinghamgo II. markesa)
Gaztetan Jakobiten matxinadaren aurka borrokatu zen eta Erregegai gaztea jazarri zuen. Whig alderdiko buru izan zen.
1765eko uztailean lehen ministro izendatu zuten, eta bere lehen gobernua Ipar Amerikako kolonietako arazoek kaltetu zuten. Urtebete geroago dimisioa eman zuen, gobernuan izandako barne desadostasunen ondorioz. Hurrengo hamasei urteetan oposizioaren buru izan zen. Aldi berean, Lorden Ganberako buru ere izan zen.
1782ko martxoan berriro zuzendu zuen gobernua. Ameriketako Estatu Batuen independentzia aitortzea bultzatu zuen, baina hamalau hilabete geroago hil zen gripe epidemia batean.
Castanet
Castanet Okzitaniako hainbat udalerriren izena da:
Prats-de-Mollo-la-Preste
Prats-de-Mollo-la-Preste Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Prats-de-Mollo-la-Preste udalerrian erroldatutako biztanleak 1.144 ziren. Familiak 505 ziren, horien artean 192 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 120 bakarrik bizi ziren emakumeak), 173 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ocañako espetxea
Ocañako espetxea, gaur egun Ocaña I espetxea (Centro Penitenciario de Ocaña I), Ocañan (Toledon) dagoen espetxea da. Espainiako espetxe zaharrenetariko bat da. 1883an inauguratu zen. Ondoan Ocaña II espetxea dago, 1980an eraikia. Frankismo garaian oso espetxe gogorra izan zen eta hilarazteak eguneroko kontua izaten zen. Bereziki ezaguna tiroz presoak hil arazten zituen apaiz borreroa izan zen, Ocañako apaiz beltza eta Apaiz borrero gisa ezaguna.
Historia
Instalazioak 1883an inauguratu ziren eta lehen unetik garrantzi handia izan zuen. 1914an aldatu zuten eta preso arrunteen espetxetik helduentzako erreformatorioa bihurtu zuten. Espainiako Gerra Zibilean Errepublikako Gobernuan militar-ospitalea bihurtu zuten, fronteko zaurituak zaintzeko. Gerra behin amaituta berriro ere espetxea izan zen, Espainiako gogorrenetariko bat. Diktadura garaian Espainiako espetxe handienetariko bat izan zen, 15.000 preso izanik. Espetxe horretan Miguel Hernández idazlea entzerratu zuten 1940-1941ean; beste antifrankista ospetsua, Marcos Ana, 1944tik aurrera egon zen. Miguel Hernandez poesia irakasten zien beste espetxeratuei; horrela oso ezaguna den "El cura verdugo" poema idatzi zen; poemaren egilea ez dago oso garbi. Apaiz horren identitatea oraindik ez da argitu baina, dirudienez, tortura eta afusilamendu saioetan laguntzailea izaten zen. Tulio Riomesta-ren arabera espetxean gutxienez 1300 preso errepublikarrak erail zituzten.
Gaur egun bere kontserbazio egoera ez da ona, nahiko zaharkituta baitago.
Troupsburg (New York)
Troupsburg Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Steuben konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Prats-de-Mollo-la-Preste
Etxebizitza
2007an 1.195 etxebizitza zeuden, 527 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 559 bigarren erresidentzia ziren eta 109 hutsik zeuden. 511 etxeak ziren eta 629 apartamentuak ziren. 527 etxebizitza nagusietatik 339 bere jabearen bizilekua ziren, 158 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 44 etxek bi zituzten, 131 etxek hiru zituzten, 150 etxek lau zituzten eta 192 etxek bost zituzten. 239 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 261 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 149 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 618 ziren, horien artean 414 aktiboak ziren eta 204 inaktiboak ziren. 414 pertsona aktiboetatik 357 lanean zeuden (190 gizon eta 167 emakume) eta 56 langabezian zeuden (22 gizon eta 34 emakume). 204 pertsona inaktiboetatik 92 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 77 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Prats-de-Mollo-la-Preste udalerrian 465 unitate fiskal zeuden, 938 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.021 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 84 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 24 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 2 arraindegiak, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak eta 2 zapata-dendak ziren.
2000. urtean Prats-de-Mollo-la-Preste udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.417 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Angelo Poliziano
Angelo Poliziano (jaiotza-izena: Angelo Ambrogini; Montepulciano, Toskana, 1454ko uztailaren 14a - Florentzia, Toskana, 1494) italiar poeta, humanista eta itzultzailea izan zen. Marsilio Ficinoren eta Juan Argyropulosen ikasle izan ondoren, Lorenzo Mediciren seme-alaben maisu izan zen. Kultura klasikoan jakitun zela erakutsi zuen idatzi zituen poesia greko eta latindar ugarietan, baina toskaneraz idatzi zituen obrengatik egin zen ezagun batez ere.
Ilergete
Ilergeteek erromatarrak Iberiar Penintsulan sartu aurretik gaur egun Lleida, Huesca eta Zaragoza probintziak diren lurraldean bizi izan zen herria osatzen zuten.
DJ Manian
DJ Manian (bere benetako izena Manuel Reuter da), alemaniako trance musika motako DJa da. Zooland diskoetxeko jabea, eta Cascada musika taldeko partadeetako bat, DJ Yanou eta Natalie Horler abeslariarekin batera.
Hainbat abesti kaleratu ditu hainbat izenekin, tartean Josh Hill, Tune Up!, Buldozzer eta M.Y.C.
Nélida Zaitegi
Nélida Zaitegi de Miguel (Abanto, 1946ko urriaren 17a) irakasle, pedagogo eta Hezkuntzako ikuskari izandakoa da. 2011 urteaz geroztik Estatuko Eskolako Elkarbizitza Behatokiko kide aitortutako prestigiodun pertsona gisa. 2017tik 2020ra Euskadiko Eskola Kontseiluaren presidentea izan zen.
Ibilbidea
Nélida Zaitegi, irakasle eta pedagogoa, Portugaleten jaio zen 1946ko  urriaren 17an.
UPV/EHUn ikasi zuen. Bere ibilbide profesionala hasi zen 1967. urtean irakasle bezala eta ondoren zuzendari, inspektore eta Eusko Jaurlaritzaren Bizikidetza eta Bizitzarako Gaitasunak zein Zuzendaritza-Taldeen Prestakuntza Programen buru izan zen.
Horrez gain Euskal herriko FEAE lehendakaria izan zen (Europako Hezkuntza Administratzaileen Foroa), Gizarte Berrikuntzako Kontseiluko kide Innobasquen, OGE aldizkariaren zuzendaria (Antolaketa eta Kudeaketa Hezkuntzan), lehendakariordea CONVIVES aldizkarian (Eskolan Bizikidetza positiborako elkartea) eta formatzaile eta aholkularia hainbat ikastetxe eta prestakuntza-zentrotan eta irakasleen prestakuntzan.
Eskolako Bizikidetzaren Estatuko Behatokiko kide da 2011 geroztik aitortutako prestigiodun pertsona gisa, eta 2017ko martxoan bere gain hartu du Euskadiko Eskola Kontseiluaren lehendakaritza. “Hezkuntza hobetu: jakin, partekatu eta elkarrizketatu” proiektua sortu eta pilotajea zuzendu du udalerri ezberdinetan ikastetxeek beraiek hezkuntzari buruz hauskartzeko prozesuak ahalbidetu ondoren, ondorioak Legebiltzarrean aurkezteko. Liburu eta argitalpen ugari egin ditu hezkuntza-arloan, batez ere gai hauetan: bizikidetza, ebaluazioa eta auto-ebaluazioa, hezkidetza edo testu-liburuetan balio sexisten azterketa, besteak beste.
Hazelton (Ipar Dakota)
Hazelton Ipar Dakotako hiri bat da. Emmons konderrian kokatua dago. 2010ean 235 biztanle zituen, 0.93 kilometro koadrotan banatuta.
Ancistrus bodenhameri
Ancistrus bodenhameri Ancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Musika espresionista
Musika espresionista 1905 eta 1933 bitartean Alemanian eta Europa erdialdean garatutako literatura-mugimendu espresionis taren adierazpen musikala da. Arnold Schönberg —margolaria ere bazena—, Alban Berg eta Anton Webern izan ziren autore nagusiak. Azken hauekDer blaue reiter taldeari lotuta daude.
Ziurrenik, terminoa 1918an erabili zen lehen aldiz Schoenbergen musikari buruz hitz eginez; izan ere, Vasili Kandinski margolariak bere artelanetan egin bezala, bere musikan sentimendu indartsuak transmititzeko "edertasun-forma tradizionalak" saihestu zituen. Theodor Adornok musikaren mugimendu espresionista musika tradizionaleko ohiko elementu guztiak, zurrun formulatutako guztia, ezabatzeko ikerketa gisa interpretatzen du. Hori "oihu baten literatura-idealaren" antzekoa dela dio. Halaber, Adornok uste du musika espresionistak "ilusiorik, mozorrorik edo eufemismorik gabeko sentimendu subjektiboaren egiazkotasuna" bilatzen duela. Inkontzienteak kezkatzen duela ere aipatzen du, eta esaten du "beldurraren irudikapena musika espresionistaren erdian dagoela", disonantzia nagusi dela, eta, beraz, "artearen elementu harmonikoa eta baiezkoa baztertu egiten dela". Musika espresionistak, beraz, musika inpresionistarekin lotutako kalitate piktoriko eta sentsualak baztertuko lituzke. Horren ordez, bere izaera musikal hutsaz ohartzen ahaleginduko litzateke.
Hiru musika-espresionismo mota daude: tonala, atonala eta seriala.
Santanderko geltokia
Santanderko geltokia hurrengoei egin ahal dio erreferentzi:
NGC 4500
NGC 4500 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Luzera (argipena)
Luzera izenak adiera hauek ditu:
Stenocercus ornatissimus
Stenocercus ornatissimus Stenocercus generoko animalia da. Narrastien barruko Tropiduridae familian sailkatuta dago.
Hamer (Idaho)
Hamer Idahoko hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 48 biztanle zituen, 4.93 kilometro koadrotan banatuta.
Pecorara
Pecorara Italiako udalerri bat da. Piacenzako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pecorarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ilargietan peritu
Ilargietan peritu (Perito en lunas) Miguel Hernández idazle espainiarraren lehen poesia liburua izan zen. 1933an plazaratu zuen eta poetaren garai neogongorianoaren barruan kokatu behar da, hau da, Luis de Góngora poeta kulteranoaren estiloa berreskuratzen zuen garaian.
Egitura
Ilargietan peritu 42 poema ditu. Estiloa, Gongoraren araberakoa, oso iluna eta zaila da. Egileak hizkuntzaren erabilera handia eta irudikatzailea erakutsi zuen. Gaiak eguneroko elementu eta objektuak dira, Hernándezen eskutik objektu artistikoak bilakatuta. Aukeratutako ahapaldi mota zortzidun erreala da, justu Gongorak Fábula de Polifemo y Galatea poeman erabili zuena.
Euskarazko bertsioa
Susa argitaletxeak bere Munduko poesia kaierak bildumaren seigarren zenbakian, 2014an, liburu honen poema batzuk kaleratu zituen. Obra osoa ez dago euskaratuta. Poema horien itzulpena Josu Landak egin zuen.
Bobby Caldwell
Robert Hunter Caldwell, ezagunagoa Bobby Caldwell izenez, (New York, 1951ko abuztuaren 15a – Great Meadows, 2023ko martxoaren 14a) estatubatuar abeslaria, abestigilea eta musikaria izan zen. 1978an argitaratu zuen What You Won't Do for Love izeneko estreinako singlearekin egin zen ezaguna. Hainbat disko argitaratu zituen R&B, soul, jazz eta helduentzako musika garaikide estiloak landuz. Horrez gain, beste abeslari batzuentzat abestiak idatzi zituen.
2023ko martxoaren 14an hil zen 71 urte zituela.
Aníbal Pinto Garmendia
Aníbal Pinto Garmendia (Santiago, 1825eko martxoaren 15a - Valparaíso, 1884ko ekainaren 9a) Txileko abokatu eta politikari liberala izan zen. Txileko presidentea izan zen 1876 eta 1881 artean. Bere agintaldian, Ozeano Bareko Gerra hasi zen, Bolivia eta Peruk Txileren aurka izandako gerra.
Aurretik, Gerra eta Itsas ministro izan zen Federico Errázuriz Zañartu ren gobernuan eta Concepcion eko intendente José Joaquín Pérez en presidentetzan, 1863 eta 1870 artean.
Hasierako urteak
Pinto familia ren baitan jaio zen, XIX. mendeko Txileko aristokraziaren familia garrantzitsuenetako batean. Francisco Antonio Pinto abokatu, jeneral eta Errepublikako presidentearen eta Luisa Garmendia Alurralde argentinar abertzalearen semea zen.
Ospitalea (TRAM Alacant)
Hospital Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.
Troutdale (Virginia)
Troutdale Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grayson konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Egiptoar egutegi
Egiptoko egutegia Kristo aurreko hirugarren milurtekoaren hasieran sortu zen, eta Historiako lehen eguzki-egutegi ezaguna da. Shepseskaf-en garaian, IV. dinastiaren faraoiaren garaian, bete-betean erabiltzen zen. Piramideen testuetan Egiptoko urte zibileko 365 egunak aipatzen dira. 30 eguneko 12 hilabetetan banatua zegoen, 10 eguneko hiru alditan antolatua. Urte bakoitzeko azken hilabetearen amaieran, eguzki-urtea osatzeko falta ziren bost egunak (epagomenak) gehitzen ziren, egiptoar jainko batzuei eskainiak.
Sarrera
Herodotoren hitzetan: Egipto Niloren dohaina zen. Iruzkin hori ez da literatura-irudi bat, errealitate bat baizik. Afrikako montzoiak urtean eragindako uholdeek soroak urez betetzen zituzten, eta lupetz emankorreko basamortuko hareak estaltzen zituzten. Udaberrian Etiopiako goi-lautadan deskargatutako ur-kantitate izugarriak Nilo Urdinak iparralderantz eramaten ditu, Mediterraneora iritsi arte. Eta hori urtez urte. Niloren emariaren aldizkako aldaketak erabakigarriak ziren Egiptoko bizitzan, eta zibilizazio liluragarri hori izatea ahalbidetu zuten.
Egutegiak
Egipton hainbat egutegi erabili ziren: ilargia, orubea (zibila) eta, seguruenik, bigarren mailako hirugarren ilargi-egutegia, efemerideak zehaztasunez kalkulatzeko.
Egiptoko apaiz astronomoek ikusi zuten ilargi-egutegiak ez zirela erabilgarriak Niloko ur-goraldien hasiera aurresateko, urtaroak kalkulatzeko edo periodo zabalak kontatzeko, eta Eguzkiaren eta astroen itxurazko mugimenduari buruzko neurketa batekin alderatuz, nahiago izan zuten eguzki-egutegia erabilera zibiletarako erabiltzea, historian lehen aldiz. Egiptoarrek ilargi-egutegi bat erabili zuten lehenago, baina Ilargiko egutegiaren eta urtaroen ohiko igarotzearen arteko aldea aurkitu zutenean, segur aski, urtaro-egutegi batera aldatu ziren, eta Niloko urteko uholde bakoitzean oinarritu zuten haren hasiera erregularra. Egutegiaren araberako lehen uholdea Egiptoko lehen hiriburuan, Menfisen, ikusi zen, Sotis izarraren (Sirio) orto heliakoarekin batera. Egiptoar urtea nekazaritzako hiru estazioetan banatu zen:
Baylissita
Baylissita karbonato motako minerala da.
Egiptoar egutegi
Egutegiak
Egiptoko egutegi zibilean, egun berean, Sotiseko orto heliakoa 1460 urtez behin gertatzen zen (iraupen horri ziklo sotiako deitu zitzaion). Beraz, urtaroko urte baten (eguzki-urtea) eta urte zibilaren arteko aldea 365 egunekoa zen 1460 urtez behin, hau da, 4 urtean behin egun bat. Era berean, egiptoarrek kalkulatu ahal izan zuten 309 ilargi-hilabete (ilargiak) ia 9125 egun direla, 25 urte egiptoarren baliokideak. Kalkulu horiek, ziur aski, bigarren ilargi-egutegia eraikitzeko erabili ziren.
Egiptoko historiaren zatirik handienean, hilabeteek ez zuten banakako izenik izan, hiru nekazaritza-estazioetako bakoitzean zenbakituta baizik. Egiptoko Inperio Ertainetik aurrera, ordea, hilabete bakoitzak bere izena zuen. Izen horiek, azkenean, aldatu egin ziren Inperio Berriko hilabeteetako izenetan, eta aukera eman zieten Claudio Ptolomeoren Almagestoko kronologian erabilitako izen helenizatuei eta antzinako beste astronomo batzuei. Erdi Aroan, astronomoek egutegi egiptoarra erabili zuten, erregulartasun matematikoagatik eta Ptolomeoren autoritate zientifikoagatik. Kopernikok, adibidez, planeten mugimenduetarako taulak eraiki zituen Egiptoko urtearekin egindako denboraren neurketan oinarrituta.
Egiptologo modernoen arteko konbentzioa da hilabeteak elkarren segidan zenbakitzea zenbaki erromatarrak erabiliz.
Hilabeteen izena
Egiptoko egutegi zibilak hiru estazio zituen, lau hilabetekoak, hogeita hamar egunekoak, gehi bost egun epagoxikoak. Egiptoko Inperio Berritik aurrera bakarrik izango dute beren izena egutegi zibileko hilabeteetan. Hilabeteen izenak aldaketak izan zituen denboran zehar, bai eta urtearen hasierako data zehatza ere. Hamabi hilabeteetako bakoitzak jasotzen duen izena Inperio Berriaren garaiari dagokio.
Baylissita
Ezaugarriak
Baylissita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Egiptoar egutegi
Hilabeteen izena
César Augustok "Alejandriako egutegia" sartu zuen K.a. 26-25 urtean, epagomen-egunetako seigarrena sartu zen behin betiko K.a.22. urtean. Neurri hori hartzeak ia eten egin zuen urteko lehen eguneko lerradura, Thoth-en 1ekoa, urtaroen aldean, eta uztaileko abuztuaren 29an utzi zuen, bisiestoaren aurreko urte juliarrean izan ezik, urteko seigarren egun epagomenoak abuztuaren 29a hartzen zuenean, eta Thoth-en lehena abuztuaren 30era aldatu zuen.
Egiptoko egutegiaren hasiera
Egutegi zibilaren eta urte tropikoaren arteko desfasea izan da, hain zuzen, egutegi zibila noiz hartu zen zehazteko oinarria. Premisa gisa hartu da urteko lehen eguna uholdearekin bat datorren urtean hasi behar izan zela. 365 eguneko urtea denez, desfasea egunero ¼ da, eta, beraz, urte zibila eta Sirioren heliozko ortoa 1460 urtez behin elkartuko lirateke (hau da, 365 bider 4, hau da, lurpeko zikloa). III. mendeko idazle latindar Censorinok dakigunez, I. Akhet 1 izar horren irteerarekin batera gertatu zen K.o.139 urtean. 1460 urte jarraian kenduta, jakin dezakegu hori ere K.a. 1322an,K.a. 2782an eta K.a. 4242 urtean ere gertatu zela. Autore gehienen ustez, data hori gutxi gorabehera K.a. 2800koa izango zela diote, nahiz eta Petriek Djerren erregealdian (K.a. 3000 ) esan lezake ordurako bazekitela izarraren irteeraren eta uholdearen arteko kointzidentzia. Taula honetan Sedepet jainkosa ikus daiteke, adarren artean landare bat duen behi gisa, urtea irudikatuko lukeena. Autore gehienek uste dute data hau dela: K.a. 4242 urtean onartezina da, eta seguru dakigu epagomen-egunen sistema dagoeneko erabiltzen ari zela IV. dinastia baino lehen, eta horrek berriro ere K.a. 2800 urte inguruko dataz pentsatzera gonbidatzen gaitu.
Hasiera hori zehazteko beste bide bat, abiapuntuko hipotesi bera eginez, erregistro dokumental astronomikoetara jotzea da. Erregistroen arabera, Amenhotep I-ren 9. urtean atzerapena 308 egunekoa zen (Papiro Ebers), eta Sesostris iii.aren 7. urtean 225 egunekoa zen. Horren ondorioz, egutegiak 1.232 eta 900 urte erabili behar zituen, hurrenez hurren (atzerapena bider 4). Bi erregeen erregealdiak K.a. 1558an eta K.a. 1888an hasi zirela jakinda, K.a. 2800 urtearen inguruko data lortzen da.
Kalkulu hori Alejandriako Teoni zor diogu, K.a. IV. mendean egin baitzuen, eta gaur egun ere erabiltzen dena da. Egia esan, nahiko zehaztugabea da. Alde batetik, ekinozioen prezesioa dela eta, lurpeko urtea urte tropikoa baino handixeagoa da, 365,256 egun ingurukoa; beraz, egun bat aurreratzen da 129 urtean behin. Bestalde, urte tropikoak dakigun bezala, 365 egun baino zertxobait gutxiago behar ditu. Hau da, urte zibila eta tropikoa batera gertatzeko, 1507 urte igaro behar dira, baina une horretan Sirioren orto heliakoa ia 12 egun aurreratu zen. Hala ere, badirudi hirugarren milurtekoaren hasiera-data izan dela, orain arte, dokumentuen erregistroari esker. Tradizioaren parte izan arren, egiptoarrek egutegiaren asmakuntza egozten zioten Imhotepi, Djuventud ministroari, eta horrek hirugarren milurtekoaren hasieran jarriko gintuen berriro. Zalantzarik gabe, Petriek Djer faraoiaren denborei buruz aurkitutako oholtxo baten interpretazioa geratzen da (K.a. 3000), non esan baitezake ordurako bazekitela Sirioren orto heliakoaren eta urteko uholdearen arteko korrespondentzia; eta Radwan eta Mills-ek Hieracómpolis-en aurkitutako petroglifoa, urte astronomiko bat kalibratzeko erabil zitekeena.
Urte bakoitzaren hasiera
Hasieran, udako solstizioarekin eta uholdeen hasierarekin bat zetorren Sirioren orto heliakoa. Sirius, egunsentia baino lehen, bat-batean birsortzen ari zen, Eguzkia eta ibaia gainezka atera baino lehen, eta bizia Ozeano Pazifikoari itzuli zion. Jainkoaren eraginaren adierazpena izan behar zuten, egiptoarren moduko zibilizazio batean saihestezina.
Urteko iraupena
Lehen ondorioa izan zen Egiptoko urtea egun horretan hastea, baina, gainera, izarraren behaketetatik beste aurkikuntza batera iritsi ziren: lau urtean behin Siriusetik ateratzea egun bat atzeratzen zen, eta horrek esan nahi zuen urtea 365,25 egunekoa zela. Egun gehigarri hori ez zen kontuan hartu erabilera zibiletarako, arrazoia jakin gabe; elite erlijioso eta politikoarentzat erreserbatuta geratu zen, Canopus Erreformara arte, eta, hala, egutegiak egun bat atzeratzen zuen lau urtean behin; 1460 urteren buruan, urte oso bat atzeratu zen urtaroen aldean, eta ziklo berri bat hasi zen, sotiako zikloa.
Canopus-en erreforma
Astronomo egiptoarrek bazekiten urteak 365 egun irauten zuela, baina ez zuten pentsatu ordu batzuk gehiago irauten zuenik, eta egun bat ez zuten betetzen. Ordu horiek kontatu ez zirenez, metatu egin ziren eta Egiptoko egutegi zibila atzeranzko egunetan mugitzen zen egutegi astronomikoarekiko, desplazamendu horri denbora-desfase deritzo. Desfase horren ondorioz, urtaro bateko jaiak beste batean ospatzen ziren, eta udako jaiak 730 urtean behin izaten ziren neguan. Beste ondorio bat zen Sirioren orto heliakoaren ospakizuna egun bat zela lau urtean behin.
K.a. 238 urtean Canopus-en, Evergetas jainko-jainkosen tenpluan, apaiz jakintsuen buruak, "letratu sakratuak" izenekoak, eta antzinako Egiptoko beste buruzagi erlijioso batzuk elkartu ziren egutegia berritzeko.
Erreforma horren helburua zen Thot 1 data Sirioren egunsenti heliarrarekin bat etortzeko modua aurkitzea, eta Artizarra, Isisekin elkartua, urte zibilaren hasieran ospatzen zen jainkosa, bere posizioari eusteko.
Ikerketen arabera, urte batek 365 egun eta 6 ordu gehiago irauten zuela ondorioztatu zuten. Desfaserako soluzioa sinplea izan zen: lau urtean behin beste egun bat gehituko litzateke, epagominen ondoren, eta laugarren urte horrek 366 egun izango lituzke. Egun gehigarria Evergetei eman zitzaien.
Baina erregioetako apaizen errezeloek porrot egin zuten erreforman.
Datazioa
Egiptoarrek, datak deskribatzeko, irizpide hau erabili ohi zuten:
Gertaera garrantzitsuak aipatuz ere egin zezaketen data, hala nola Karnakeko Amon jaialdia.
Legatua
Berritutako egutegi egiptoarra Egipton erabiltzen da Egiptoko Elizaren egutegi kopto gisa, eta egiptoarrek, oro har, batez ere fellah-a, nekazaritzako urtaroak kalkulatzeko. Bere garaian bakarrik bereizten da, Dioklezio enperadore erromatarraren igoeratik datatuta baitago. Egiptoko nekazari garaikideek, beren aurreko nekazariek bezala, hiru denboralditan banatzen dute urtea: negua, uda eta uholdeak. Tokiko jaialdiekin ere lotuta dago, hala nola Nilo ibaiaren urteko uholdeekin eta Sham el-Nessim udaberriko jaialdi zaharrarekin.
Etiopiako egutegia berritutako egutegi honetan oinarritzen da, baina hilabeteetarako izen amarikoak erabiltzen ditu eta beste garai bat erabiltzen du. Frantziako Egutegi Errepublikanoa antzekoa izan zen, baina bere urtea udazkeneko ekinozioan hasi zen. John Gleave umezurztegi britainiarrak egutegi egiptoarra ordezkatu zuen antikythera mekanismoaren berreraikitze batean.
Arrazoibide
Arrazoibidea, arrazoiketa edo arrazoitzea emaitza berriak (konklusioak, erabakiak, ...) dakartzan prozesu kognitiboa da, logikaren arauetan eta esperientzian oinarritua, erabaki bat hartu, argudioak eman zein egitate zientifikoak eta teoremak frogatzearren. Modu formalean (matematika nahiz logika baliatuz) nahiz informalean (hizkuntza naturala erabiliz, esaterako) egin daiteke. Funtsean, arrazoibideak dedukziozkoak, abdukziozkoak nahiz indukziozkoak izan daitezke.
Zentzu zabal batean, arazoak konpontzeko ahalmenari deitzen zaio. Ondorioak ateratzeko eta ekintzengandik modu konsziente batean ikasteko balio du arrazoimenak. Mota desberdinak aipatu daitezke:
Soluzio hutsak
Soluzio hutsak erlatibitate orokor reko soluzio zehatz en kasu berezi bat dira. Erlatibitate orokor rean, soluzio huts bat Lorentzen barietate bat da non Einsteinen tentsore a modu berean desagertzen den. Einsteinen eremu-ekuazio aren arabera, honek energia-momentu tentsore a ere modu berean desagertzen dela esan nahi du, bertan ez dadin materia edota eremu ez-grabitatorioa presente aurkitu.
Arrazoibide
Arrazoibide logikoa
Honela deitzen zaio, ondorio bat premisa batzuen bitartez lortutako  prozesu mentalari. Arrazoibideak zuzenak ala okerrak izan daiezke.
Soluzio hutsak
Modu orokorrago batean esanik, barietate lorentzdarreko eskualde huts bat Einsteinen tentsore a desagertzen den eskualde bat da.
Arrazoibide
Arrazoibide ez logikoa
Arrazoibide ez logikoa edo informala, arrazoimen logiko-formala baino aukera eta konponbide gehiago ditu.
Soluzio hutsak
== Testuingurua eta Definizioa == Edozein tentsore-eremuk lege fisikoak bete behar ditu. Eremu elektrostatiko batek, adibidez, Maxwellen ekuazioak bete behar ditu. Eremu tentsorial horiek eta, aldi berean, materiak ekarpen jakin bat egiten diote T^{\mu\nu} energia-momentu tentsorea ri. T^{\mu\nu} energia-momentu tentsore aren ekarpen guztiak batu ostean, soluzio zehatzak Einsteinen eremu-ekuazio en soluzioa izan behar du.
Goiko ekuazioetan, G^{\mu\nu}Einsteinen tentsorea da eta zuzenean kalkula daiteke tentsore metrikotik abiatuta. Tentsore metrikoa Lorentzen barietate aren definizioaren parte da.
Hala ere, ikusi Einsteinen tentsore a desagertzen dela, energia-momentu tentsore a ere identikoki desagertzen delako. Soluzio hutsek materiarik edo eremu ez-grabitatoriorik gabeko ingurune bat deskribatzen baitute.
Baldintza Baliokideak
Einsteinen tentsore a desagertu egingo da baldin eta soilik baldin Ricciren tentsore a desagertzen bada. Honako baldintza hau bigarren mailako tenkagailu hauek mota bikoitzeko erlazio batean daudelako betetzen da, non bata bestearen traza-atzealdea diren:
,
non trazak R = {R^a}_a,  diren.
Energia Grabitazionala
Hutsaren eskualde batean T^{ab} = 0 ezartzen denean, erlatibitate orokor raren teoriaren arabera uler liteke hutsaren eskualdeek ez dutela energiarik eduki behar. Hala ere, grabitazio-eremu ak operatiboa izaten jarraitzen du; beraz, energia izatea espero dezakegu, eta, hain zuzen ere, energia hori izango du. Hala ere, grabitazio-energiaren eremu horren kokapen zehatza zehaztea, teknikoki, nahiko problematikoa da erlatibitate orokorr aren teoriari dagokionez, bereizketa garbiaren izaera bera dela eta, grabitazio-elkarrekintza unibertsalari dagokionez
Eremu grabitazional ak berez energia izateak, Einsteinen eremu ekuazio aren ez-linearitaterako ulermenerako bide bat ahalbidetzen du: energia grabitazionalaren eremu honek, berez, grabitate gehiago sortzen du. Horrek esan nahi du grabitazio-eremua eguzkitik kanpo pixka bat indartsuagoa dela, erlatibitate orokor raren teoriaren arabera, Newtonen teoriak ezartzen duenaren ondoan.
Adibideak
Soluzio huts esplizituen adibide ezagunetako batzuk honako hauek dira:
Aurreko adibide guztiak, soluzio orokorren familia baten edo bat baino gehiagoren parte dira:
Olga Preobrajenska
Olga Preobrajenska, jaiotza-izenaz Olga Iósifovna Preobrazhénskaya (San Petersburgo, Errusia, 1871ko otsailaren 2agreg./urtarrilaren 21ajul. - Saint-Mandé, Paristik hurbil, Frantzia, 1962ko abenduaren 27a), errusiar dantzaria izan zen, Frantzian herritartua.
Soluzio hutsak
Adibideak
Hemen aipatu diren familietako batzuk azkenean estuki lotuta daude deribatu partzial, lineal edo ez-lineal, erreal edo konplexuetako, ekuazioetako soluzio egoki baten bidez (batzuetan modu harrigarrienetan).
Olga Preobrajenska
Biografia
San Petersburgoko Inperioko Eskolan egin zituen ikasketak. 25 urtez egin zuen dantza Mariinsky (egungo Kirov) Antzerki taldearekin, Antzoki Inperialean eta atzerriko antzezlekurik garrantzitsuenetan. San Petersburgoko ballet-eskolan irakasle izan ondoren, Parisen hartu zuen bizilekua (1924), eta dantza-eskola bat zabaldu zuen han.
Soluzio hutsak
Minkowskiren espazio-denbora
Inolako materiarik edo energia-formarik gabeko espazio-denbora deskribatzen du Minkowskiren metrika k. Hau da, hutserako soluzio sinpleena da Minkowskiren espazio-denbora laua. Erlatibitate berezia ren teoria betetzen da horrelako espazio-denbora batean.
Chlorella
Chlorella (grezieratik: cloros -berdea- eta latinezko atzizkitik: -ela -txikia-) alga berde zelulabakarraren genero bat da, Chlorophyta filumekoa. Esferikoa da, eta 2-10 μm-ko diametroa du. Fotosintesia burutzen du eta a eta b taldeko klorofilak ditu.
Fotosintesia ikertzeko asko erabili izan da alga mikroskopiko hau. Esaterako, Melvin Calvin (1961eko Kimikako Nobel Saria) bere izena eramaten duen zikloa ikertu zuen alga honekin.
Chlorella proposatu izan da elikagai gisa, besteak beste Hirugarren Munduko gosetei aurre egiteko. Proteina asko, gluzidoak, zuntza, bitaminak eta mineralak ditu. Hala ere, kopuru handitan lortzea gaur-gaurkoz korapilatsua da oso.
Ur gezitan eta gezatan bizi da, eta ez du flagelorik. Sinbiosi ere egin dezake protozoo eta beste animalia batzuekin (belakiekin, adibidez)
Soluzio hutsak
Minkowskiren espazio-denbora
=== Kerren metrika === Kerren metrika L momentu angeluarra rekin biratzen ari den M masako gorputz esferiko batek haren kanpoaldean sortzen duen geometriari dagokiona da. Soluzio hori ere hutserako soluzioen barnean sailkatzen da. Metrikaren itxura Boyer-Lindquist koordenatuetan (c = G = 1 hartuta) honakoa da:
non ; eta  diren.
Marialita
Marialita silikato motako minerala da eta scapolita taldearen kidea da.
Olga Preobrajenska
Biografia
Ballet klasikoko interpretaririk handienetakoa izan zen, bereziki M. Petiparen koreografia nagusietan.
Marialita
Ezaugarriak
Marialita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.
Troutville (Virginia)
Troutville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Botetourt konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Laurehun eta laurogeita bost
Laurehun eta laurogeita bost (485) laurehun eta laurogeita lauaren ondoren eta laurehun eta laurogeita seiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Senon
Senon Frantziako bi udalerriren izena da:
Sindikalismo
Sindikalismoa Sindikatuen mugimendua da; sindikatuen gizarte-dotrina. Ekoizpen bideak antolaturiko langile taldeen kontrolpean edukitzearen aldekoa den dotrina ekonomikoa eta politikoa. Sindikalismoak langileriaren interesak gordetzea eta haien alde egitea du helburu. Sindikatuen higikundea industria iraultzaren ondorioz sortu zen, produkzio modu kapitalistak ezarritako lan baldintzei erantzun gisa. Ideologia politiko desberdinen eraginez multzo horietan laburbildu daitezkeen sindikalismo joerak sortu izan dira: sindikatu anarkosindikalistak, estatuaren ordez gizartean oinarrizko talde izango liratekeen sindikatuak ezartzearen aldekoak; komunistak, sindikatuak langileriaren diktadura ezartzeko tresnatzat hartzen dituztenak; sozialistak, ekoizpen bideak sozializatzearen aldekoak; kristauak, enpresaren baitan langileen eta enpresarien arteko elkarlana bultzatzearen aldekoak; eta Estatu Batuetan diren sindikatuak, sindikatu korporatibista deituak, sistema kapitalista onartzen dutenez, lanbide bereko langileak elkartzea beste baino helbururik ez dutenak.
Lehen urteak
Langile mugimenduaren antolaketa goiztiarraren ereduari sozietarismo dei egiten zaio.
Paris, Lyon eta Irlandan krisi ekonomikoaren kontra egiten zuten langile altxamenduak gertatzen ari ziren bitartean, Ingalaterran esklabotza abolitzen ari ziren (1833-1838 urteetan). 1836 ko ekainean Ingalaterrako Langileen Erakundeak Herriaren Karta osatu zuen, sufragio unibertsala eta sekretua eskatuz. Hauek "kartista" izenez ezagutzen dira.
Urte batzutan zehar, langileen mugimenduak langileen egoera ikertu zuten hainbat ideologoren eragina jaso zuen. Hoien artean Friedrich Engels aurkitzen da, Ingalaterrako langile klasearen egoera lana idatzi zuena, mugimendu kartistaren datu eta bizikidetzan oinarrituta.
1850eko hamarkadan sindikatuen mugimendua Europara zabaltzen da eta sindikatuak sortzen dira Portugal, Belgika eta Alemanian.
Internazionalaren urteak
1867 n Belgikak Europako gainerako herrialdeei aurre hartzen die arlo sozialean eta eskubideen arloan, horien artean greba eskubidea.
1871 n Parisko Komuna sortzen da, eskubide sozialen aldeko langile altxamendu autogestionatua; 60 egun iraun zituen soilik armadaren eskuhartzearen ondorioz.
1872 an, AITaren V. Kongresuan marxisten eta bakunisten arteko haustura gertatzen da, langileen ordezkarien arteko lehenengo haustura garrantzitsua izan zena.
1884 an Frantzian langile sindikatuak aitortu ziren. Lyonen eratu zen Sindikatu eta erakunde kooperatiboen Federazio Nazionala, CGT frantsesaren eta sindikalismo iraultzailearen aurrekaria.
XIX. mendearen hasiera
Sindikalismoaren sorrera eta langile higikundearen lehen urratsak batera izan ziren. Langile elkarteak Erresuma Batuan, industria iraultza hasi zen herrialdean alegia, sortu ziren XIX. mendearen hasieran. Beste hainbat herrialdetan gertatu zenaren antzera, langileak elkartzearen kontrako legeak izan ziren han ere, 1799. urtean indarrean ezarri zen Combination act izenekoa esate baterako, 1820. urtean parlamentuak indargabetu zuena.
Sortzez txikiak izan ziren langile taldeak elkartuz, laster sortu ziren Trade unions izenekoak. 1834. urtean sortu zen, lehen sindikatu modernotzat hartzen den Grand National Consolidated Trade Unions izenekoa. Britainia Handiko Trade Unions edo sindikatuak beren erakunde politikoa den Talde Laboristaren bidez ahalegindu dira legeak eta arauak sozializatzen. Elkarte horiek sakonki eragin zuten Europa osoan zehar; hala nola Frantzian, XIX. mendearen lehen erdialderako jadanik nabaria zen trade unions horien eragina. Alemanian sindikatuak 1860 ondoren hasi ziren indartzen. 1875. urtean Gothako kongresua izan zen arte, ordea, ez zen sortu benetako sindikatu organizaziorik. Espainiari dagokionez lehen langileen elkartea Bartzelonan sortu zen 1839. urtean; hurrengo urtean onartu zen halaber, ehungintzako langileen beste elkarte bat.
XIX. mendearen erdialdea
XIX. mendearen erdialdera asko indartu zen Frantziako eta Erresuma Batuko langile elkarteen arteko elkarlana, eta horren lekuko izan zen, 1862. urtean Londresen Industria Erakusketa Unibertsala aitzakitzat harturik bi herrialdetako langileen artean izan ziren bilerak. Elkarlan horren fruituz sortu zen Nazioarteko Langileen Elkartea. Elkarte horrek 1866. urtean Genevan izan zuen batzarrean onartu ziren sindikatu higikundea eta higikunde horrek izan duen tresnarik eraginkorrena: greba.
Frantzian, gerora, CGT zelakoak, hainbat banaketa izan zituen bere baitan, besteak beste, izen bera hartu zuen komunista joerako sindikatu bat, Force Ouvrière (FO) sindikatu sozialdemokrata, eta Confédération Française des Travalileurs Chrétiens (CFTC) erakunde katolikoa sortu baitziren. Espainian 1910. urtean joera anarkistako Confederación General de Trabajadores (CGT) sortu zen; geroago bi talde nagusitan banatu zen: Confederación Nacional del Trabajo (CNT), joera anarkistakoa, eta Unión General de Trabajadores (UGT), joera sozialistakoa. Francoren garaiko nazionalsindikalismoak bere sindikatua antolatu zuen, Central Nacional Sindical izenekoa, sindikatu bertikala. Franco hil ondoren desagertu egin ziren haiek, eta zenbait sindikatu berri legezkotu ziren. Egun UGT eta 1960ko hamarkadan sorturiko Comisiones Obreras dira Espainiako sindikatu nagusiak.
Sindikalismo modernoa
XX. mendean, sindikatuak hiru korronte handitan banatu ziren mundu-mailan: