cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Brunswick
Historia
Bigarren Mundu Gerran oso kaltetua izan zen, batez ere alde zaharra (Altstadt). Gerra bukatzean aliatuek estatu askea desegin eta Saxonia Beherea Estatuan sartu zuten. Berreraikuntza modernoa egiten saiatu ziren, autoz mugitzeko erraza izan zedin. Bonbaketetatik libratu zen alde zaharraren zati txikia da gaur egun hiria erakargarri egiten duena.
Kirolak
Amerikar futbol talde bat ere badu, Braunschweig Lions (2011eatik aurrera New Yorker Lions) zazpi aldiz Alemaniako txapelduna eta birritan Eurobowl txapelduna izan dena.
Hiri senidetuak
Brunswick ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Byron (Georgia)
Byron  Georgiako estatuko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 4,512 biztanle zituen, 22.35 kilometro koadrotan banatuta.
María Estela Martínez de Perón
María Estela Martínez de Perón (La Rioja, Argentina, 1931ko otsailaren 4a ), Isabelita eta Isabel Perón ezizenez ezaguna, argentinar politikari ohia da. 1974-1976 bitartean Argentinako presidentea izan zen. Juan Domingo Perónen hirugarren emaztea izan zen.
Bizitza
Dantzaria zen. Perón ezagutu ondoren, haren idazkari egin zen, eta Madrila erbesteratu ziren elkarrekin. Hiri horretan ezkondu ziren 1961ean. 1973an, Perónek lehendakaritza berreskuratu zuenean, errepublikako presidenteorde izendatu zuen emaztea. Urtebete geroago, senarra hil zenean, Argentinako presidente bihurtu zen Isabel, errepublika krisi sakon batean zegoenean, hain zuzen. Jorge Rafael Videla buruzagi zuen junta militarrak eraitsi zuen kargutik 1976an.
Cercosaura schreibersii
Cercosaura schreibersii Cercosaura generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Pergine Valsugana
Pergine Valsugana Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pergine Valsuganak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Reggie Theus
Reginald Wayne Theus (Inglewood, Kalifornia, 1957ko urriaren 13a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Chicago Bulls (1978-1984), Kansas City / Sacramento Kings (1984-1988), Atlanta Hawks (1988-1989), Orlando Magic (1989-1990), New Jersey Nets (1990-1991), Ranger Varese (1991-1992) eta Aris Tesalonika BC (1993) taldeetan jokatu zuen.
La Frette (Isère)
La Frette Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Reggie Theus
Ondoren entrenatzaile gisa talde ugaritan jardun izan du.
La Frette (Isère)
Biztanleria
2007an La Frette udalerrian erroldatutako biztanleak 1.023 ziren. Familiak 384 ziren, horien artean 85 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 49 bakarrik bizi ziren emakumeak), 121 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 166 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 458 etxebizitza zeuden, 391 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 414 etxeak ziren eta 43 apartamentuak ziren. 391 etxebizitza nagusietatik 318 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 100 etxek lau zituzten eta 240 etxek bost zituzten. 286 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 141 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 222 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 670 ziren, horien artean 498 aktiboak ziren eta 172 inaktiboak ziren. 498 pertsona aktiboetatik 462 lanean zeuden (264 gizon eta 198 emakume) eta 36 langabezian zeuden (15 gizon eta 21 emakume). 172 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 59 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Frette udalerrian 414 unitate fiskal zeuden, 1.096,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.899 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 75 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Cambium baskular
Cambium baskularra landare askoren zurtoin eta sustraietako hazkuntza-ehun nagusia da. Bigarren mailako xilema sortzen du barrurantz, muinerantz, eta bigarren mailako floema kanporantz, azalerantz. Landare gimnospermoetan eta landare dikotiledoneo guztietan aurkitzen da, salbuespenak Nymphaeales, Ceratophyllum, Nelumbo eta Podostemaceae ordenak dira, hauek cambiuma galdu egin dute.
Landare belarkaretan eraztun jarraigabearen egitura hartzen duten hodi sortak dira eta zurezko zurtoinetan espezializatu gabeko zelula meristematikoek eraztun jarraiaren egitura hartzen dute. Xilemak eta floemak ez bezala zambium baskularrak ez du urik, mineralik edo izerdi landurik garraiatzen, haren funtzio nagusia landarearen hazkuntza baita. Hosto batzuek ere agertzen dute cambium baskularra.
Egitura
Meristema apikalak aurrera egin ahala ehun helduak sortzen ditu eta atzean uzten du zelula amen eraztun bat. Hauek landarearen hazkuntza sekundarioa abiatzen dute, hau da, zurtoina eta sustraiak loditzen dituzte eta xilema eta floemaren hodiak osatuko dituzten zelulak sortzen dituzte, xilema barnerantz eta floema kanporantz.
La Frette (Isère)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Cambium baskular
Egitura
Cambium baskularrean bi itxuratako zelulak sortzen dira:
La Frette (Isère)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Frette udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 708 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cambium baskular
Erregulazioa
Cambium baskularra mantentzeko feedback seinaleen sare zabala du landareak, izan ere harreman jarraia baitu xilemarekin eta floemarekin. Seinale horiek hormona bidez eta peptido txikien bidez transmititzen dira. Horrela erregulatzen du landareak unean dituen baliabideen arabera hazkuntza sekundarioa.
Erregulazioan parte hartzen duten fitohormonak honako hauek dira nagusiki:
Ezkontza morganatiko
Ezkontza morganatikoa, maila sozial ezberdineko bi pertsonen artean egiten dena da (adibidez, printze eta kondesa baten artean edo noble eta plebeio baten artean), non, bikoteak, eta, ezkontza horretan izandako edozein seme-alabek, noblearen titulu, pribilegio eta ondasunak heredatuko dituela adierazten den.
Nagusiki, gizon noble bat eta neska plebeio baten artean egiten da, edo alderantziz, azken kasu hauek oso arruntak ez diren arren, emakumeek, orohar, ez baitituzte titulu eta pribilegioak heredatu edo jasotzen. Ezkontza mota honetan, bikoteko pertsona bakoitzak, orohar, bere jatorrizko maila mantentzen du. Ezkontza honetan jaiotako seme-alabei, seme-alaba morganatiko deritze, eta, legeari dagokionez, seme-alaba legitimotzat hartzen dira.
Mundu osoan ezaguna den kasu bat, Franz Ferdinand Austriakoa eta Sofia Chotek kondesaren artekoa izan zen, hauen heriotzak, batez ere lehenarenak, Lehen Mundu Gerra piztu baitzuen.
Espainiaren historia berrienean kasurik ezagunena, Fernando VII.a Espainiakoaren alarguna eta erregeordea zen Maria Kristina Borboikoa eta Agustín Fernández Muñoz y Sánchez sargentoarekin, Riansareseko dukea eta espainiar militarra egin zuena da, ezkontza honetatik, zazpi seme-alaba jaio zirelarik.
Atlantic Crossing (telesaila)
Atlantic Crossing 2020ko norvegiar telesaila da, Alexander Eikek NRKrentzat egina.
Sinopsia
Marta Suediakoa Bigarren Mundu Gerra garaian giroturiko benetako istorio honen protagonistetako bat da. Naziek Norvegia okupatu ostean, emakumea AEBetan errefuxiatu zen, eta harreman estua sortu zuen Franklin D. Rooseveltekin.
Barbara Martin Coppola
Barbara Martin Coppola (Madril, 1977) telekomunikazioetako ingeniaria da. Frantziar-espainiar zuzendari exekutiboa da eta 2022tik Decathlon-eko administrazio-kontseiluko presidentea.
Biografia
Madrilgo Unibertsitate Politeknikoan trebatu zen Telekomunikazio Ingeniaritzan, eta INSEAD-eko Administrazio eta Enpresen Zuzendaritzako MBA da.
Lan ibilbidea
Erantzukizuneko postuak bete zituen, hala nola, Google enpresan, Frantziako negozio-arduraduna izan baitzen. Youtubeko produktuen marketin-zuzendaria izan zen. Korea bertatik Samsung-en Estrategia zuzendaria izan zen. Texas Instrumentens-ek lan egin du Alemanian, Frantzian, Finlandian, Japonian eta AEBn. 2018an, IKEAn, zuzendari digitala izan zen.
2022an Decathlon-en sartu zen bere administrazio-kontseiluko presidente gisa.
VfL Gummersbach
Ipar Renania-Westfalia estatuko Gummersbach hiriko taldea da.
Uniformea
Kamiseta urdina eta praka zuriak.
Palmaresa
Nazioartean:
Jungita
Jungita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Jungita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Ras al-Khaima
Ras al-Khaima (رأس الخيمة) Arabiar Emirerri Batuetako zazpi emirerrietako bat da. 1.683 kilometro koadro ditu luze-zabalean, eta 345.000 biztanle zituen 2015ean. Ras al-Khaima hiria da hiriburua.
Klima
Basamortuko klima beroa dauka, BWh Köppen klima sailkapenaren arabera.
Pío Baroja
Pío Ynocencio Baroja Nessi (Donostia, Gipuzkoa, 1872ko abenduaren 28a - Madril, Espainia, 1956ko urriaren 30a) gaztelaniaz idatzi zuen eleberrigile euskalduna izan zen. Aro Garaikidean, euskal herritar idazle ezagunenetarikoa da Euskal Herrian nahiz munduan. 98ko belaunaldiko kidea izan zen eta oso idazle emankorra, ehun liburu baino gehiago argitaratu zituen.
Bizitza
Barojatarren jatorrizko familiak, Arabako Barojako herrikoa, "Martínez de Baroja" abizen konposatua eduki zuen 400 urtetan.
Serafin Baroja Zornoza eta Carmen Nessi Goñi izan zituen gurasoak. Hiru anaia-arreba izan zituen: Dario, 1894an hila; Ricardo, margolaria eta idazlea; eta Carmen, Rafael Caro Raggiorekin ezkondua. 1879an familia Madrilera joan zen bizitzera, eta 1881ean, Iruñera. Píok medikuntza ikasi zuen Madrilen eta Valentzian. Zestoan jardun zuen mediku urtebete inguru, baina gero Madrilera joan zen, okindegi baten ardura hartzera. Beran (Nafarroa) bizi izan zen hainbat urtez; hango Altzate auzoan dago Itzea, Barojatarren etxea.
Azpidominante (musika)
Musikaren teorian, azpidominatzailearen akordea, IV erromatar zenbakiarekin irudikatzen da.
Pío Baroja
Mediku, anarkista?
Barojak, aitaren lana eta bere ikasketak zirela eta, gazterik utzi zuen sorterria —Zestoan mediku egindako hamahiru hilabeteetan izan ezik—; familiatik, berriz, inoiz ez zen aldendu, eta hura izan zuen beti helduleku sozial eta pertsonal funtsezkoena. Barojatarrak oso arte eta literatura zaleak ziren: Pioren anaia Ricardo margolaria izan zen eta koinatu Rafael Caro adiskide mina eta argitaratzailea izan zuen. Ikasitako ogibidea —medikuntza— baztertuta, familiaren okindegiaren buru jardun zuen Madrilen. Han hasi zen idazten, ipuinak eta artikuluak, Madrilgo eta Donostiako ezkerreko aldizkarietan. Aldi berean, Madrilgo bohemia literarioan sartu zen, eta orduan egin zituen Azorín, Maeztu eta Valle Inclán adiskide.
Paristik etorrita, 1899an, ipuin bilduma bat argitaratu zuen, Lur ilunak eta La casa de Aitzgorri eleberria, zibilizazioaren eta aurrerabidearen arteko gatazkari buruzkoa. Ondoren kaleratu zituen Aventuras de Silvestre Paradox (1901), Camino de perfección (1902). Barojaren obra bere historia pertsonalaz dago hornitua.
Iberiar penintsula osorik ibili zuen, eta aski ongi ezagutzen zuen Europa. Bidaia horietatik atera zituen gertalekuak, apaingarriak, gaiak. Baina Nafarroako Beran etxe bat erosi, eta lanaren erritmoa aldatu zuen: ordutik aurrera, negua Madrilen eta uda Beran ematen zuen. Espainiako gerra zibilak Berako etxean harrapatu zuen; 1936ko uztailaren 22an Almandozera zihoalarik, Donezteben karlistek atxilotu zuten eta justu-justu libratu zen karlisten eskuetan hiltzetik. 1940an Madrilen hartu egoitza, eta hil zen arte idazten segitu zuen. Gerrakoak ikusita, bi alderdietako basakeriak gogoan, etsipenak hartu zuen gaztetan anarkista zalea izan omen zena (bera ez zen horrela definitu), eta gizonarenganako itxaropen oro galdurik hil zen.
Barojaren eleberrigintza: euskal gaiak, Madrilgo bizimodua
Orobat ageri da euskal mundua, itsasokoa, marinelena, Xanti Andiaren kezkak (1911), El laberinto de las sirenas (1923), Los pilotos de altura (1929), eta La estrella del capitán Chimista (1930) liburuetan: lehenaren protagonista Barojaren pertsonaia handienetako bat da.
La lucha por la vida trilogian, zuzen eta gogor agertu zuen Madrilgo auzo pobreetako langile xeheen bizimodua.
Azpimarratzekoa da Aviraneta pertsonaiari buruzko sail luzea, Memorias de un hombre de acción, 22 liburu (1913-1935).
Egilea eta bere garaia ezagutzeko guztiz interesgarriak dira Barojaren oroitzapen liburuak: Juventud, egolatría (1917), eta bere oroitzapenez osatutako zortzi liburukiak, Memorias (Desde la última vuelta del camino) 1941 eta 1948 artean idatziak, Barojaren lana sortu zen giroa bizi-bizirik adierazten dutenak. Barojaren lan mardula, hainbat artikulu, biografia, bidaia liburu, saiakera, antzerki eta poesiak osatzen dute.
Estilo biluzi hori, kontaketarako zuen dohain handia eta sormena, oso erakargarria gertatu zitzaien hurrengo idazle belaunaldiei. XX. mendeko eleberrigile espainiar askok aitortu dute Barojaren eragina.
Edwin S. Porter
Edwin Stanton Porter (Connellsville, Pennsylvania, Ameriketako Estatu Batuak, 1870eko apirilaren 21a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1941eko apirilaren 30a) zinema-zuzendaria izan zen. Hasieran zinema-proiekzioak egiten jardun zuen, eta proiektore berri bat asmatu zuen. 1900ean filmak egiten hasi zen. Baliabide tekniko asko aurkitu eta bide berriak urratu zituen. Marrazki biziak ere egin zituen. Koloreari buruzko ikerketak egiten ari zenean 1929ko krisiak bete-betean jo zuen, eta zinema utzi zuen.
Filmak: Life of an American Fireman (1903, Ameriketako suhiltzaile baten bizitza), The Great Train Robbery (1903, Treneko lapurreta handia), The Eternal City (1915, Hiri betierekoa).
Pío Baroja
Euskaratuak
Pío Barojak bere lan guztiak gaztelaniaz idatzi zituen arren, hainbat liburutan islatzen du euskararen presentzia, elkarrizketetan, esamoldeetan edo zeharkako aipamenetan. Eleberriez gain hainbat ipuin ere itzuli dira euskarara.
Zinema egokitzapenak
Pío Barojaren hainbat eleberri zinemara eramanak izan dira.
Errekonozimenduak
Donostiako kaleetan badira Pio Barojari egindako hainbat errekonozimendu, Okendo kalearen hasieran Erregina Erregentearen kaleko kantoian Baroja jaio zen etxearen parean, Victorio Macho eskultoreak egin zuen brontzezko bustoaren kopia bat dago. 1972an jarri zen, Barojaren jaiotzaren mendeurrenean. Inskripzio bat dauka: ''Guipúzcoa a Pío Baroja 1872-1972. Gipuzkoak Pio Barojari 1872-1972''. Eskultura horren orijinala harrizkoa da eta San Telmo Museoan gordeta dago.
Donostiako Pio Baroja pasealekuan Nestor Basterretxeak Barojari eskainitako burdinezko monumentua dago. Donostiako Nazioarteko II. Eskultura Bienala (1971) irabazi zuen, idazlearen jaiotzaren lehenengo mendeurrenean.
José Catieau
José Catieau (Coutiches, 1946ko uztailaren 17a), Frantziako txirrindulari ohia da, 1969tik 1976ra profesionala izandakoa.
Cadwell (Georgia)
Cadwell  Georgiako estatuko herri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 528 biztanle zituen, 3.25 kilometro koadrotan banatuta.
José Catieau
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu
La Grange (Wisconsin)
La Grange Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Monroe konderrian dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pieve di Bono
Pieve di Bono Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pieve di Bonok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Joan Canadell
Joan Canadell i Bruguera (Bartzelona, 1967ko irailaren 9a) Kataluniako politikari, enpresaburu eta industria-ingeniari katalana da. 2019an Bartzelonako Komertzio-Ganbararen presidente hautatua, ezaguna da "independentismoaren aurkako" enpresei –hala nola, El Corte Inglés, CaixaBank, Banco Sabadell, Endesa, Naturgy, Repsol edo La Vanguardia– boikota egiteko deia egiteagatik. 2021ean kargua utzi zuen; izan ere, 2021eko Kataluniako Parlamentuko hauteskundeetan, Kataluniako Parlamentuko diputatu izan zen hautatua, Junts per Catalunya alderdiaren eskutik.
NGC 3186-1
NGC 3186-1 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Luzonichthys earlei
Luzonichthys earlei Luzonichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
KV32
KV32 Erregeen Haraneko egipziar hilobi bat da, Nilo ibaitik gertu, gaur egungo Luxor hiri inguruan. Azken aurkikuntzek adierazten dutenez, hilobi honetan lurperatua izan zena Tiaa erregina izan zen, XVIII. dinastiakoa, Amenofis II.aren emaztea eta Tutmosis IV.aren ama zena.
Kokapena
KV32 hilobia, Erregeen Haraneko hegomendebaldeko uadiaren hegoaldeko adarrean dago. Erregeenak ez diren lurperaketetatik gertu dago, KV30, KV31, KV37 eta KV42 kasu. Toki honetatik gertuen lurperatuta dauden erregeak Tutmosis III.a KV34ean eta Siptah KV47an dira. Azken hilobi honen sarrera, nekropoliaren beste adar batean dagoen arren, bi hilobien ibilbideek, azkenean, hilobi kameren inguruan bat egiten dute. Ez ohiko gertaera hau, Erregeen Haranean beste bi alditan gertatzen da erregeen hilobiekin, eta honen arrazoia eraikitzaileen edo euren arkitektoen akats bat bakarrik izan daiteke, XIX. dinastiaren garaian, antzinagoko hilobietan zulo itsusiak ireki zituztenak.
KV32 hilobiaren oinplanoa ez da errege hilobi batenaren tamainara heltzen, baina noble baten hilobiarena baino handiagoa da, bertan lurperatuta dagoen pertsonaren berebiziko garrantzia adierazten duena. XVIII. dinastian ohikoak diren beste hilobietan bezala, tokiak, sarrerako eskailera bat du, honen ondoren maldan dihoan pasabide bat, gero beste eskailera bat, eta azkenik jeisten ari den korridore bat. Erregina batena denez, hilobiak ez du hil putzurik, faraoiek garai hartan erabiltzen zutena, eta zuzenean kriptara pasatzen da, zati batean bakarrik industua dagoena, eranskin txiki bat duena, non KV47arekin talka gertatu zen. Erregeen haraneko 32. hilobiak, errege batena ez denez, ez du apaindurarik, bertan lurperatuta dagoen pertsona nor zen jakitea ezinezko bihurtuz duela gutxi arte.
Indusketa
Hilobi hau aurkitu zuen Victor Loret izan zen 1898an, Service des Antiquitésak zuzendua, nor tokia pixkatxo bat garbitu, planoak egin eta hilobia datatzera bakarrik mugatu zen. Lehen une batean piztu zuen interes urriak (KV34 eta KV35 hilobien aurkikuntzak KV32aren presentzia bigarren plano batetara pasatzea eragin zuen), Tutmosis III.aren familiako norbaitena edo Rejimra chatyarena zela pentsarazi zuen, garai hartakoa, baina zalantza askorekin aurkituko zen zeozer gehiago.
2000. urterarte, MISR egitasmoarekin (Siptah-Ramses X.a Misioa), Basileako Unibertsitatearen aldetik, ez ziren berriz hasi beharrezko ziren hilobiaren garbitze lanak, azkenean, bertan lurperatuta zegoen pertsonaren izena aurkituz, sorpresa handiarekin, Erregeen Haranean hilobi propio bat izan zuten emakume urrietako bat. Ontzi kanopo kutxa baten hondakinek, Tiaa erreginaren nortasuna adierazi zuten, Amenofis II.a faraoiaren emazteetako bat, Amenofisen ondorengo izan zen Tutmosis IV.aren ama zena. Ez dago jakiterik KV32 hilobia lehenengokotik Tiaarentzat izan ote zen edo bere seme Tutmosis IV.a tronura igo zenean konpondu zen guztia. Edozein modutan, bertan lurperatua izan zen. Tiaaren momiari buruz ez dago ezer jakinik, baina, Erregeen Haranean lurperatua izan zenez, eta Tutmosis III.agandik gertu, honen momia salbatu delarik, posible da bere gorpua, ezkutalekuetako batean aurkitutakoetakoren bat izatea, eta oraindik identifikatu gabe daudenak.
Juan Alonso Pérez de Guzmán y Osorio
Juan Alonso Pérez de Guzmán y Osorio (Sevilla, 1342ko abenduaren 20a - 1396ko urriaren 5a) Sanlucarreko IV. Jauna, Olverako I. Jauna eta Nieblako I. kondea, Medina-Sidoniako Etxeko noble bat izan zen, Juan Alonso Pérez de Guzmán eta honen bigarren emaztea izan zen Urraca Osorioren semea eta Alonso Pérez de Guzmán y Osorio, Sanlucarreko III. Jaunaren anaia. Beatriz de Castilla y Ponce de Leónekin ezkondu zen, Henrike II.a Gaztelakoaren ezkontzaz kanpoko alaba zena, honekin, Enrique Pérez de Guzmán y Castilla izan zuelarik, Sanlucarreko V. Jauna eta Nieblako II. kondea izan zena.
Nansenia obscura
Nansenia obscura Nansenia generoko animalia da. Arrainen barruko Microstomatidae familian sailkatzen da.
GUI
Erabiltzaile interfaze grafikoak (nazioartean ingelesezko GUI akronimoarekin ezaguna; Graphical User Interface), gailu elektronikoen erabilera zein bistaratzea gaitzen duten erabiltzaile interfaze motak dira. Erabiltzaile interfaze mota hauek, elementu grafikoez baliatzen dira (leihoak, menuak, ikonoak...) eta erabilera esperientzia instintiboagoa eskaintzen dute komando-lerro interfazeen (CLI, Command Line Interface ingelesez) ez bezala.
Interfaze hauek, ordenagailuetan, mugikorretan, bideokontsoletan eta gailu mugikorretan erabiltzen dira batez ere. Hala ere, gaur egun gero eta arruntagoak dira interfaze grafikoak industrietako makinetan zein etxeko gailuetan.
Gorzów Śląski udalerria
Gorzów Śląski Poloniako Opoleko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Olesno barrutian kokatuta. 153,71 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7185 biztanle zituen.
Bronchocela cristatella
Bronchocela cristatella Bronchocela generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Canal Super3
Telebista kate honetan umeentzako programak eta marrazki bizidunak emititzen dira.
Xixungo geltokia
Xixun Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Siero udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Abu Dhabi
Abu Dhabi (أبو ظبي, Abū Ẓabī, bertan ahoskatua) Arabiar Emirerri Batuetako hiriburua eta bigarren hiri nagusia da, eta baita izen bereko emirerriko hiriburua ere. T itxura duen uharte batean dago kokatua, Persiar golkoaren hego-ekialdean. 1.266.189 biztanle zituen 2016an.
XX. mendean zehar, hazkunde handia izan zuen petrolioari esker, eta gaur egun metropoli handia da. Arabiar Emirerri Batuen Barne produktu gordinaren (BNG) %15 sortzen du. Garrantzi handiko instituzioak daude bertan, esaterako Abu Dhabi Securities Exchange, Emirerrien Banku Zentrala, enpresa askoren egoitza... Errege familiaren egoitza ere Abu Dhabin dago.
Geografia
Abu Dhabi geografikoki Persiar golkoaren hegoekialdean. dago, Arabiar penintsulan. Kostaldetik 250 metro inguru dagoen uharte batean eraikia dago; kontinentearekin bi zubien bidez dago lotuta: Maqta eta Mussafah zubiak, eta hirugarren bat eraikitzen ari da. Beste bi zubik Abu Dhabik Reem uhartearekin eta Saadiyat uhartearekin lotuko dute laster. Zubiei esker hiriaren auzo batzuk kontinentean sortu dira.
Hauek dira inguruko herrialdeak: Saudi Arabia, Oman eta Dubai.
Klima
Hiriak basamortuko klima jasaten du muturreko temperaturekin. Urte ososan zehar zeru eguzkitsu eta urdinak nagusitzen dira. Ekainetik Iraleko hilak beroak eta hezeak izaten dira, hilabete hauetan bataz besteko temperatura 40ºC-etatik (104ºF) gora dago. Denboraldi honetan, areazko ekaitzak gertatzen dira batzuetan, hauek, gutxitan ikusgarritasuna metro gutxi batzuetara murrizten dute. Urritik maiatzerako denboraldian eguraldi ona egiten du. Urtarriletik otsailerako garaia normalean freskoagoa da. Denboraldi honetan, badaude egun batzuk non behe-lainoak dauden.
Historia
Abu Dhabiren inguru batzuk K.a. III. milurtetik jendeztatuak zeuden. Lurraldeko oinarrizko bizimodu tradizionalak abeltzaintza nomada eta arrantza ziren. Hiriaren jatorria, bestetik, XVIII. mendean dago: tribu konfederazio batek, Bani Yas, Chakhbut bin Dhiyab agindupean, Dubairen kontrola hartu zuenean.
XX. mendearen erdialdian oraindik-orain Abu Dhabiren ekonomia ahula zen, lehen sektorean erabat oinarrituta: gameluen hazkuntza, datil-palmondoen ekoizpena, barrualdeko Al Ain eta Liwa oasisetan berdura ekoizpena, arrantza eta, hiriaren kostaldean, perlen bilaketa. Hirian pobreen etxetxoak palmondo-ostoez eginak (barasti) zeuden, eta aberatseenak, ordea, lurrez egindakoak.
Ekonomia
Atikulu nagusia:  Arabiar Emirerri Batuen ekonomia Abu Dhabi-k munduko petroleo erreserba guztien %9a dauka (98,2 mila milioi barrika) eta mundu mailan kontsumitzen den gas naturalaren ia %5a (5,8 bilioi m2). Arabiar Emirerri Batuen hidrokarburoen aberastasun handiak, mundu mailako BPG handienetariko bat ematen dio. Abu Dhabi errekurtso gehien jabea da (petroleoaren %95 eta gas naturalaren %92). Abu Dhabi-ko petroleoaren konpainia nazionalak ( Abu Dhabi National Oil Company) 2006 ko abuztuaren, petroleoaren ekoizpen gordina 2,8 milioi barrika egunerora igotzeko prest zegola esan zuen eta haien helburuetako bat zen barriken eguneroko ekoizpena 2010erako 4 milioietara.
Azken bolada hontan, gobernuak ekonomiaren dibertsifikazioa sustatu du, petroleoaren prezioaren igoeraz baliatuta, hala eta guztiz ere, sektore ez petroliferoak eta gasiferoak gour egungo BPG-aren %64a eratxen dute Arabiar Emirerri Batuetan. Abu Dhabi Arabiar Emirerri Batuen petroleo ekoizle nagusia da, hauen onurak jaso dituena. Proiektu batzuei esker, garraioaren infraestrukturen hobekuntza, portu berri bat, aireportuaren luzapena eta Dubairekin lotura ferrobiaria habian daude.
Abu Dhabi Arabiar Emirerri Batuen Emirerri aberatsena da BPGari eta BPG per capita sarrerari buruz ari garenean. BPG per capita sarrera 63 000 dolarretara heldu zen, Arabiar Emirerri Batuen bataz bestekoaren oso gainetik dagoena eta mundu maila hirugarren postua hartzen duena Luxemburgo eta Norbegiaren atzetik.
Abu Dhabi-k Persiako Golkoko Arabiar Estatuen Lankidetza Kontseiluarekin (CCG) batera proiektu asko ditu, Arabiar Emirerri Batuak azkunde handia duen ekonomia daukate: 2006an per capita sarrerak %9an igo zuen. Abu Dhabi-k mundu mailako ekonomian paper nagusienetariko bat du.
Hizkuntzak
Bertakoek, Golkoko Arabieraz mintzatzen dira. Sozialki klan-en antolakuntza maila daukate, non Bani Yas tributik al-falah adarrako al-Nahyan familiak emirerria kontrolatzen duen.
Eraikinak eta egiturak
Abu Dhabi-ko hiria oso hiri modernoa da etorbide handiekin, ofizinak dituzten eraikinekin, oso altuak diren apartamentuekin eta denda deigarriekin. Bide publiko nagusiak The Corniche, Airport Road, Sheikh Zayed Street, Hamdam Street eta Khalifa Street dira. Kale asko ezagunak dira bertan dauden negozio espezializatuengatik. Hamdan Street erosketetarako kale nagusiena da, Khalifa Street-en banku asko daude, Al Najdha Street-en berriz, bere burdindegiengatik famatua da, Defense St-en telefono dendaz beterik dago eta Sheikh Zayed St informatikari eskainiko kalea da.
Abu Dhabi-ko hiria ezaguna da bertan dagoen berdetasunarengatik: Basamortua zen ertz zaharra, gaur egun parke eta lorategi ugari ditu. Eraikuntzarik esanguratsuenak Qasr al-Hosn, Erloju dorrea ( Eraitsi izan dena Corniche berria eraiki ahal izateko), Abu Dhabi National Oil Company-ren (ADNOC) egoitza eta honen subsidiarioak eta The corniche, 2005-ean erreformatua izan zena eta orain golkoko itsas parkeetako hoberenetarikoa da.
Abu Dhabi-ko egungo proiektuak, Zaha Hadid, Frank Gehry eta Jean Nouvel-ek arduradunak diren arkitektura maisulanak. Azken honek, Louvreko museoaren ordezkaritza baten egoitza, Europan asko argudiatu den proiektu bat non Pariseko artelan asko ikusi ahal izango diren diru kantitate handi baten truke. Abu Dhabi Emirerriaren beste hirigune Al Ain eta Ruwais dira. Al Ain oasi garrantzitsu baten inguruan eraikitako herri multzoa da, non gaur egun unibertsitate nazionala dagoen (UAEU). Al Ain lorategi hiria bezala ezagutzen da.
Emirerrien jauregia existitzen da, honek ospe handia dauka zeren munduan eraiki den hotelerik garestiena dela esaten da, 3 mila milioi dolarreko kostua izanik. Hiriburuan, Abu Dhabi, kokatutako luxusko hotel bat da. Abu Dhabiko gobernuak eraiki zuen eta bere jabea da, zeinek Kempinski taldeak kudeatzen duen.
Kirola
Formula 1 erakarri zuten eta 2009. urtetik lasterketa bat antolatzen dute Yas Marina zirkuituan. Golfa ere erakartzeko Europako zirkuituko txapelketan proba bat antolatzen dute. Europarrak erakartzeko asmoarekin, hango agintariek Abu Dhabiko Tourra, 2015. urtean, eratu zen. Tamalez lau ekitaldi bakarrik egin ziren.
Parkeak eta lorategiak
Abu Dhabik lorategi eta parke asko ditu. Halaber, itsaertzearen 400 kilometro ditu, horietatik 10 hondartzak.
Herri eta hiri senidetuak
Abu Dhabi ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
La Grange (Wyoming)
La Grange Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Goshen konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Metrika tentsore
Erlatibitate orokorraren arloan, metrika tentsoreak (normalean metrika izenaz ezagutua testuinguru honetan) espazio-denbora osoaren geometria deskribatzen du. Beraz zenbait kontzeptu deskribatzeko oso erabilgarria da, hala nola, denbora, distantzia, bolumena, kurbatura, angelua, baita gertaeren kausaltasun erlazioak eta iragana eta etorkizunaren arteko muga.
Notazioa eta hitzarmenak
Artikulu honetan zehar metrikaren signatura sasi-positiboa hautatuko da (- + + +). G grabitazio unibertsalaren konstantea esplizituki adieraziko da. Seinuen hitzarmena iturriaren arabera alda daiteke. Azken hitzarmen gisa, ohartu artikuluan zehar Einsteinen baturaren hitzarmena aplikatuko dugula, eta beraz, ondorengoak baliokideak dira.
, y=x^{\mu}
Definizioa
Esplizituki, tentsore metrikoak forma bilinear simetrikoa dauka puntuz puntu diferentziagarria den M-rekiko tangentea den espazio bakoitzean.
Suposatu bi bektore tangente, u eta v, ditugula M-ko x puntuan. Orduan, metrika u eta v bektoreetan ebaluatu daiteke balio erreal bat eskuratzeko.
Metrika biderketa eskalarraren orokorpena da espazio Euclidear arrunt batentzako. Baina, espazio Euclidearrean ez bezala, non biderketa eskalarra positiboki definituta dago, metrika ez dago definituta eta espazio tangente orori Minkowskiren espazioaren egitura ematen dio.
Koordenatu lokalak eta adierazpen matriziala
Fisikariek askoran koordenatu lokaletan lan egiten dute. Koordenatu lokalak x^\mu izanik (non \mu 0-tik 3-ra doan zenbaki bat den) metrika hurrengo eran idatzi daiteke
dx^\mu faktoreak koordenatu eskalarren eremuaren 1-forma gradienteak da. Beraz, metrika koordenatuen 1-forma gradienteen biderkadura tentsorialen konbinazio lineala da. 16 koefiziente errealez osatuta egongo da metrika (tentsorea eremu tentsorial izanik, espazio-denbora barietatearen puntu guztietan definituta egongo delako). Dena dela, metrika simetrikoa izango bada,
beraz, 10 koefiziente baino ez dira izango independienteak. Koordenatu lokalak ezagunak badira (aurretiaz zehaztu direlako edo testuingurutik ondorioztatuz), g_{\mu\nu} gaiek osaturiko 4 \times 4 dimentsioko matrize gisa adierazi daiteke metrika, matrizea simetriko izanik. g_{\mu \nu} degeneratu gabea denez gero matrize hori ez da singularra izango. Signaturatik ondoriozta daiteke matrize horren autobalioetako bat negatiboa izango dela eta beste hirurak positiboak. Kontuan izan, fisikaren arloan, matrize hau bera edo g_{\mu\nu} koordenatuak direla adierazi nahi duguna metrika aipatzean.
Aurretiaz ez bezala, dx^\mu gaiak koordenatuen desplazamendu tetrabektorial baten gai infinitesimalak izango dira (lehen 1-forma gradienteak ziren baina notazioa aldatuko dugu orain). Metrikak desplazamendu infinitesimal baten aldaezinaren karratua zehaztuko du, tarte gisa ezagutuko duguna. Tarte hori hurrengo eran adieraziko dugu:
Tarte hori oso loturiko dago espazio-denboraren egitura kausalarekin. ds^2 < 0 denean, denbora motako tartea daukagu esku artean. Masadun objektuek denbora motako tarteetan zehar bakarrik desplazatu daitezke. ds^2=0 denean, argi motako tartea dugu eta argi konoa mugatzen du. Mota honetako tarteetan zehar bidaiatzen dute argiaren abiaduran desplazatzen diren masa gabeko partikulak. ds^2 > 0 denean, tartea espazio motakoa da. Espazio motako tarteetan zehar ezin da desplazatu objekturik, argi konotik kanpo dagoelako. Tarte mota honetan kausaltasuna ez da posiblea. Bi gertaera kausa-ondorioa izan daitezen argi konoen barnean egon behar du espazio-denbora aldaezinak.
Ohartu metrikaren gaiak hautaturiko koordenatu sistema lokalaren araberakoak direla. Beraz, ondorengo eran transformatzen dira metrikaren gaiak koordenatu aldaketa burutzean:
Kurbadura
g metrikak guztiz definitzen du espazio-denboraren kurbatura. Riemann-en geometriaren oinarrizko teoremaren arabera, edozein barietate sasi-Riemanndarrean konexio bakarra dago metrikarekin bateragarria eta tortsio-gabea dena. Konexio horri Levi-Civita konexioa deritzo. Konexio horren Christoffel-en ikurrak metrikaren x^\mu koordenatu lokalekiko deribatu partzialen funtzioan eman daitezke hurrengo eran
(komen eskuinean ageri drie koefizienteek koefiziente horretako koordenatu lokalekiko deribatu partziala adierazten dute).
Espazio-denboraren kurbadura Riemann-en kurbadura tentsorearen bidez eman dezakegu, tentsore hau goian aipaturiko konexioen bidez definituz. Koordenatu lokaletan ondorengo forma izango du:
Aldi berean, konexioak metrikaren eta bere deribatu partzialen funtzio gisa eman daitekeenez, metrika g eta bere deribatuen menpe bakarrik geratuko da kurbatura.
Einsteinen ekuazioak
Erlatibitate orokorraren ideia nagusietako bat da metrika zehaztea espazio-denborako materia eta energiaren arabera. Einstein-en eremu ekuazioek metrika eta kurbatura tentsorea (ikusi dugu tentsore hori guztiz lotuta dagoela metrikarekin) energia-momentu tentsorearekin T_{\mu\nu} erlazionatzen dituela.
non Ricci-ren kurbatura tentsorea:
eta kurbatura eskalarra ditugun:
Energia-momentu tentsorea ekuazio diferentzial partzial ez-linealen multzo konplikatu bat da. Hori dela eta, Einstein-en eremu ekuazioen soluzioak lortzea nahiko zaila da.
Metriken adibideak
Metrika asko eta asko badaude ere, bakoitzak bere abantailak eta arazoak ditu aztertzen ari garen ingurunearen arabera. Ondo aukeratuz gero, baliteke metrika batek Einsteinen ekuazioen soluzioak era erraz batean ematea proposaturiko kasurako.
Berton hiru metrika sakonduko ditugu erlatibitate orokorrarentzako duten garrantziagatik.
Minkowski-ren metrika
Lorentz-en barietate baten adibide sinpleena espazio-denbora laua da, R4 espazio gisa adierazi daitekeena, koordenatuak ondorengoak izanik (ct,x,y,z). Minkowski-ren metrika ikurraz adierazten da. Espazio-denborako tarte infinitesimala ondorengo eran erlazionatzen da metrikarekin:
Minkowski-ren metrika da erlatibitate bereziaren arloan erabiltzen dena eta bere adierazpen matrizeala ondorengoa dugu:
Kasu batzuetan, hitzarmenaren arabera, c t ordez t koordenatua erabiltzen da eta beraz, adierazpen matrizealaren itzura ondorengoa izango litzateke.
Koordenatu inertzial lokaletatik beste koordenatu batzuetara aldaketa eginez, ondorengo eran transformatzen da metrika kobariantea:
Kontrabariantearen kasuan ordea:
Koordenatu esferikoertara aldatuz, espazio-denbora lauaren metrikak ondorengo itxura du:
non
Schwarzschild-en metrika
Minkowski-ren metrikaren ondoren, erlatibitate orokorrean erabiltzen den metrika garrantzitsuena da. Pausagunean dagoen gorputz esferikoki simetriko batek sortutako eremu estatiko eta simetrikoki esferiko batentzako Einsteinen ekuazioen soluzio erraz bat lor dezakegu. Metrika hau oso erabilia da, besteak beste, kargatu gabeko eta errotazio gabeko zulo-beltzetarako. Ondorengo eran adierazi daiteke metrika koordenatu lokaletan:
Non,
Ondorengo koordenatu multzoa hautatuz,
metrikaren adierazpen matriziala lor daiteke:
FLRW metrika
Friedmann-Lemaître-Robertson-Walker metrika edo FLRW metrika Einsteinen ekuazioen soluzio bat da erlatibitate orokorrean. Unibertso homogeneo eta isotropo baten hedapena deskribatzen du. Baliteke iturriren batean metrika hau lau egileen izenen azpimultzo batez izendatuta agertzea.
Metrikak ondorengo itxura izango du, non aldagai espazialak denborarekiko menpekotasuna izan dezake:
Non, a(t) eskala faktorea den, k kurbadurarekin erlazionaturik dago eta konstantea da denboran zehar. k horrek har ditzakeen balioak 1, 0, -1 dira.k=0-ri kurbadura espazial nulua deritzo eta espazio-denbora kurbatua bada ere, sekzio espaziala laua da. k=1-ri kurbadura espazial positiboa deritzo eta espazio itxia ematen duela esaten da. k=-1-ri kurbadura espazial negatiboa esaten zaio ordea, eta kasu honen sekzio espaziala irekia da.
Ondorengo koordenatu multzoa hautatuz,
metrikaren adierazpen matriziala lor daiteke:
Metrika hau Big-Bang-aren eredu kosmologikoaren lehen hurbilketa gisa erabili daiteke.
Luzeera, angelua eta bolumena
t elementuaz parametrizaturiko kurba baten luzeera, a-tik b-rako tarte batean, ondorengoa da:
U eta V bektoreen arteko angelua ondorengo eran defintitzen da:
R ingurune baten bolumena ondorengo eran lortzen da:
Tigrearen eraikina
Tigrearen eraikina edo Tigre eraikina Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen Deustuko San Pedro auzoan kokatutako eraikin bat da. Bere gailurrean duen hormigoizko tigreari eskulturari zor dio izena.
Eraikina
Orroeka dagoen tigre honen eskulturak garaieraz bederatzi metro ditu eta pieza bakarraz osatzen da, eraikinaren sotoan landu zen eta teilatura oso-osorik igo zuten. Urteak igaro hala Bilbo hiriko ikur ospetsuenetako bat bilakatu da, gainera oraintsu eraikina zaharberritua izan da eta bertan luxuzko etxebizitzak ezarri dira. Kanpotar eta turista askok ere Bilboko Athletic Klubaren eraginez edo lehoi bat dela uste dutelarik, gainera eraikin honetatik hurbil eta Euskalduna zubiaz bestalde San Mames eta San Mames Barria estadioak egoteak uste horren hedapenean asko lagundu du. Honela bada eta ironikoki, tigre honek Athleticeko "lehoiaren gordelekua" zaintzen duela dirudi.
Batzuek dioetenez, tigrearen eskultura enpresaburuaren ezizenaren omenez burutu omen zen, beste batzuen arabera ordea, eskulturak fabrikak ekoizten zituen uhalek edozein ezbeharren aurrean erakusten zuten erresistentzia eta sendotasunaren ikur omen zen. Beste kondaira baten arabera, Azkarraga enpresaburuak Bilboko burgesiarekin liskarrak izan omen zituen, eta haiei iseka egin nahiez edo, eskultura hori eraikitea agindu omen zuen, honela bilbotar burges haiei tigrea gau eta egunez Indautxu auzora orroeka eta bere boterea erakutsiaz zegoela oroitaraziz.
The Verve
The Verve 1989an Ingalaterrako Manchester Handian dagoen Wigan hirian sortutako britpop musika taldea da. Bere taldekideak Richard Ashcroft, Nick McCabe, Simon Jones, Peter Salisbury eta Simon Tong dira.
Talde honen abestirik ezagunena 1997an kaleratutako Urban Hymns diskoan zihoan Bittersweet Symphony abestia da.
Bryconamericus galvisi
Bryconamericus galvisi Bryconamericus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Spy no tsuma
Espioi baten emaztea (スパイの妻) 2020ko Kiyoshi Kurosawa zinema zuzendariaren telefilm dramatikoa da.
Sinopsia
Japonia, 1940. Bigarren Mundu Gerra lehertu aurreko gauean, Yusaku Fukuhara herrixka bateko komertzianteak emaztea etxean utzi eta Mantxuriara bidaiatuko du ilobarekin. Han, kasualitatez, gertakari lazgarri baten testigu izango da, eta munduari nola edo hala jakinarazteko neurriak hartuko ditu. Gaizki-ulertu moduko bat izango du emaztearekin hasieran, baina azkenean senarrari babes erabatekoa ematea deliberatuko du hark. Tartean, beste kontu eta geruza asko.
J. Cole
Jermaine Lamarr Cole (Frankfurt am Main, 1985eko urtarrilaren 28a), J. Cole izenez ezagunagoa, rapero, abeslari, konpositore eta musika-ekoizle estatubatuarra da. Ameriketako Estatu Batuetako armadaren Frankfurteko (Alemania) baseko ospitalean jaio zen. Zortzi hilabete zituela, Fayettevillera (Ipar Carolina) joan ziren bizitzera ama eta bera. Kritikari eta analistek garai guztietako rapero onenetakotzat hartzen dute, eta, Kendrick Lamarrekin batera, bere belaunaldikoen artean eraginik handiena duena da.
Tokioko bonbardaketa
Tokioko bonbardaketa (東京大空襲) Ameriketako Estatu Batuetako Armadak airetik bonba su-eragile bidez egindako erasoak izan ziren. 1942an eta batez ere, 1944 eta 1945 urteetan egin zituen AEBk erasoak. Erasoen ondorioz, 100.000 pertsona hil ziren eta 1.000.000 desplazatu eragin zituen.
Katie Leung
Katie Liu Leung  (Motherwell, ) eskoziar antzezlea da. Harry Potterren filmetan Cho Chang pertsonaiaren rola betetzeagatik da ezaguna.
Biografia
Aita hongkongdarra du, janari azkarreko jatetxe arrakastatsu bateko jabea, eta Motherwell hirian bizi da. Katieren aitak Harry Potterren filmerako castingaren iragarkia ikusi zuen eta alaba eraman zuen bertara. Ilara luzea zen eta 4 ordu egin zituzten zain, baina 5 minutuko castinga egin ondoren bera aukeratu zuten Cho Chang pertsonaia izateko, Harry Potterren neskalaguna hain zuzen ere. 2005 eta 2011 artean hainbat filmetan atera zen.
Tokioko bonbardaketa
Ondorioak
260.000 etxe baino gehiago birrindu eta gutxienez, 105.400 pertsona hil (Hiroshiman eta Nagasakin, hurrenez hurren, 80.000 eta 74.000 pertsona hil zituzten bonbek erasoaren unean, gerora erradiazioak askoz biktima gehiago eragin arren). Eta aditu gehienen ustez, benetako biktima kopurua askoz handiagoa izan zen, bi aldeei interesatzen baitzitzaien zenbakiak txikitzea: estatubatuarrek eragindako sarraskia minimizatu nahi zuten eta japoniarrek ez zuten beren ahuldadea onartu nahi.
Katie Leung
Biografia
Ordutik aurrera telebistarako mini-serietan eta antzerkian hartu du parte bereziki. 2012an Wild Swams antzezlanean egin zuen debuta.
2017an Jackie Chanekin eta Pierce Brosnanekin batera The Foreigner filmeko protagonista izan zen.
Tokioko bonbardaketa
Erantzuleak
Robert S. McNamara zen orduan AEBetako defentsa ministroa eta, beraz, Tokioko bonbardaketaren erantzule intelektuala. Hil baino lehen, barkamena eskatu zuen erasoarengatik, baina oraindik ere egindakoa justifikatzen ahalegindu zen, “in order to do good you have to sometimes engage in evil” esaldi ezagunarekin; ongia egiteko batzuetan gaizki jokatu behar dela, alegia. Curtis LeMay jeneralak, erasoaren erantzule materialak, askoz garbiago hitz egin zuen: “Galdu izan bagenu, ni gerrako kriminala nintzateke”.
Hortaz, Tokioko sarraskiak bertan behera uzten du hilabete batzuk geroago Trumanek erabilitako justifikazioa, are gehiago kontuan hartuta Nagasakiko erasoaren bezperan eta biharamunean, abuztuaren 8an eta 10ean berriro ere Tokio bonbardatu zutela.
Erasoen helburua
Mark Seldenek dioenez, Japoniaren errendizioaren bidea jorratzen ari zen bonba atomikoa baino lehen ere eta, horretarako, Sobietar Batasunaren bitartekaritza bilatzen zuen. AEBek, ordea, ez zuten sobietarrek Ozeano Barean eskua sartzerik nahi eta nagusiki horrek bultzatu omen zituen arma atomikoak erabiltzera eta bide hori ixtera.
Gainera Seldenek aurrekaritzat ditu Japoniaren aurkako eraso atomiko eta ez-atomikoak:
Asfixia erotiko
Asfixia erotikoa, hipoxifilia edo asfixiofilia ere deitua, jarduera sexualean zehar arnasketa murriztuz plazer sexuala lortzeko modu bat da, norberak egin dezake edo beste pertsona batekiko jardueran.
Jarduera
Parafiliatzat (praktika sexual ez ortodoxotzat) hartzen dute. AEBetako Psikiatria Elkartearen ustez, orgasmoaren intentsitatea handitzeko oxigenorik eza "hipoxifilia" gisa sailkatzen du.
BDSM komunitatean, mota honetako praktikei breathplay (arnas-jolasa) edo edgeplay (mugako jolasa edo joko arriskutsua) diote, eta normalean parte-hartzaile laguntzaile bat hartzen dute. Arriskuko beste praktika sexual batzuk bezala, lagunak seguruaren, zentzudunaren eta adostuaren mugak zabaltzen ditu. Arnasketari eragiten dioten egoeren kontrola ebaluatu daiteke, hitzartutako seinaleren bat erabiliz beste pertsonari arriskuaz ohartarazteko. Praktika hori beste jarduera fetixista batzuekin batera egiten da ia beti.
Historia
Praktika hau, dirudienez, aspaldikoa da: inuiten eta asiar herri batzuen arteko praktika bezala dokumentaturik dago. Autoasfixia erotikoaren praktika 1600. urtetik dokumentatu da. Hasieran, zutitzearen disfuntziorako tratamendu gisa erabiltzen zuten. Praktika hau hasteko ideia, urkamendian exekutatutako zenbait etsaik, batzuetan, hil ondoren ere (hilondoko zutitzea) irauten zuen erekzio bat garatzen zutela ikustearen ondorio izan zen, eta, noizean behin, kondenatuak, urkatzean edo ondoren, eiakulatzen zuela ere ikusten zuten. Esaten denez, Indotxinako Gerratik itzultzean Frantziako Atzerritar Legioko soldaduek zabaldu zuten Europan. Badirudi praktika hauek Ekialde Urruneko putetxeetan erabiltzen zituztela orgasmoaren sentsazioa areagotzeko.
Gas-maskara
Gas-maskara edo gasaren aurkako maskara ahoa eta sudur-zuloak estaliz, arnasbideetan gas kaltegarririk sar ez dadin aurpegian jartzen den tresna da. Aspaldiko modeloak baziren ere, 1847an Lewis P. Haslett estatubatuarrak patentatu zuen eta hasieran suhiltzaileek erabili zuten. Bere erabilera Lehen Mundu Gerran zabaldu zen.
Junitoita
Ezaugarriak
Junitoita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.