cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Piotr Kropotkin
Bizitza
Lehenengo Mundu Gerran errusiar inperialismoaren aldekoa izan zen; horregatik internazionalistek gogor kritikatu zuten. Otsaileko iraultzen ostean errepublika gaztea defendatu zuen. 1917ko iraultza boltxebikearen ondoren, bere herrira itzuli zen. Moskutik gertu bizi izan zen, eta kargu ofizialik ez izan arren sobietar politikan parte hartu zuen. 1921eko otsailaren 8an zendu zen, Moskutik gertu dagoen Dimitrov herrixkan. Handik idatzi zizkion Lenini bere gutun famatuak.
Kropotkinen lanen gai nagusia izan zen edozein motatako gobernu formak amaiaraztea, elkarlaguntzaren eta kooperazioaren bidez zuzenduko zen gizarte bat lortzeko: estatu erakunderik gabeko gizartea. Gizarte ideal hori (gizarte anarkokomunista edo komunismo anarkistaren gizartea) prozesu iraultzaile baten emaitza izango zen, aldez aurretik kolektibizazio prozesu bat gertatzea beharko lukeena. Pentsamolde anarkistaren inguruan idatzi zuen liburu garrantzitsuenetakotzat hartzen dira Ogiaren konkista eta Soroak, fabrikak eta lantegiak.
Ingelesez nahiz frantsesez idatzi zituen bere obrak.
Lanak
Liburuak:
Belloy-en-France
Belloy-en-France Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 723 etxebizitza zeuden, 672 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 44 hutsik zeuden. 666 etxeak ziren eta 55 apartamentuak ziren. 672 etxebizitza nagusietatik 583 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 113 etxek hiru zituzten, 181 etxek lau zituzten eta 342 etxek bost zituzten. 524 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 262 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 347 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.207 ziren, horien artean 970 aktiboak ziren eta 237 inaktiboak ziren. 970 pertsona aktiboetatik 920 lanean zeuden (482 gizon eta 438 emakume) eta 50 langabezian zeuden (28 gizon eta 22 emakume). 237 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 88 ikasten zeuden eta 72 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Belloy-en-France udalerrian 678 unitate fiskal zeuden, 1.861 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.214 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 59 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 4 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Belloy-en-France udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arregi baserria
Arregi edo Zubiaur Txiki Elorrion dagoen baserria da.
2008ko ekainaren 26an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Ezaugarriak
Arregi baserria baserri estiloko arkitektura heterogeneokoa da. Arku karpaneleko arkupea du erdialdean, XVIII. mendean egindako handitze-lanen ondorio; atzealdeko horma harlangaitzezkoa da, bao oso gutxi irekitzen dira eta XVI. mendeko zenbait elementu ditu. Barrualdean, halaber, erraz antzeman daitekeen atal bateko zutabeekin osatutako egitura bat dago, nahiko ondo zaindua: lehendik izandako dolare baten berniak. Bi isurkiko estalkia du baserriak, zeramikazko teila arabiarreko bi faldoikoa; ez du gorputz irtenik, bi tximinia izan ezik. Fatxada guztietako teilatu-hegala gutxi ateratzen da kanpoaldera. Behe solairua eta teilatupekoa ditu baserriak, nahiz eta aurrealdeko horma-artean, fatxada nagusiaren aldera, bien artean beste solairu bat dagoen. Egiturari dagokionez, orokorrean, simetrikoa da: oinplano ia karratukoa da; aurrealdea 19 metrokoa da eta alboa 20 metrokoa. Baserriaren egungo oinplanoa luzetarako lau horma-artekoa da, eta ez du zeharkako mehelin-hormarik. Baserria harlangaitzezkoa da, eta harlandua erabili da ertzetan eta ia bao guztien inguruetan.
Fatxada nagusiak hego-ekialdera ematen du, harlangaitzezko horma homogeneoa da eta estalkiarekin batera triangelu-forma osatzen da. Behe solairuaren erdian dago arku karpaneleko arkupea eta bertan dago sarrera; arkua hareharrizko harlanduzkoa da eta 1754 data ageri den giltzarria du. Arkua, bestalde, inpostaz inguratuta dago eta ertzak harlanduzkoak ditu. Arkupeak hartzen duen espazioa fatxadarekiko perpendikular jarrita dauden egurrezko habexken bidez estalita dago, eta haren azpian daude ukuilura eta etxebizitzara sartzeko bi ate dintelduak. Arkuaren bi aldeetan, behe solairuan, harlanduz inguratuta dauden leiho bana daude; ezkerraldekoa, egun, itxita dago, eta fatxadari erantsitako isuri bakarreko estalpe txiki baten barruan dago. Goiko solairuaren erdialdean, arku karpanelaren gainean, harlanduz inguratuta dauden bi leiho bertikal irekitzen dira, idulki ildaxkatua dutela; bi ertzetan, bao bana dago, harlanduz inguratuak, dekoraziorik gabe eta biak desberdinak dira, bai forman, bai altueran, bai kokatzeko moduan. Erdialdean eta gailurretik hurbil, aireztatzeko bi bao txiki daude; duela nahiko denbora gutxikoak dira eta harlangaitz-hormaren zati batek gerora itxi delako itxura du. Fatxada kolore zuriz emokatua dago, eta harlangaitz-horma nabarmendu egiten du.
Ipar-mendebaldera ematen duen atzealdeko fatxada harlangaitzezkoa da, ez dago entokatuta, eta harresi, itxi itxura du; zenbait elementu izan ezik, erabat itsua da horma. Behe solairuan, gezileiho tanketarako hiru bao daude, egun itxita; oso bertikalak dira eta harlanduz inguratuta ageri dira. Gezileiho tankerako bao horiek, ohi ez bezalako estuak eta luzexkak, baliteke, garai batean, muztioaren hartzidura garaian barrualdea aireztatzeko izatea. Goiko pisuaren erdialdeko zatian, bi bao txiki daude. Bata, fatxadaren erdialdeko ardatzaren ezkerraldean, harlanduzko harri bakarreko leihoburuduna, arku konopialaren forman birzizelkatua; bestea, eskuinaldean dago, gezileiho modura. Elementu horietan nabarmenak dira zizel diagonaleko lanak.
Hego-mendebaldera ematen duen fatxada altuera txikia izango balu bezala ageri da; bertan, baserriko behe solairuan, zenbait bao irekitzen dira, garai desberdineko harlanduz inguratutako baoak eta inguratu gabeko baoak txandatuz. Erdialdean, ate txiki bat eta eranskin txiki bat ditu; baliteke, garai bateko sukaldeko labea izatea. Teilatupekoaren eta behe solairuaren artean, lerroan elkarren ondoan jarrita, bost harburu ageri dira kanpora irtenda; teilatupean, aldiz, ez dago baorik, baina paramentuan zenbait aldaketa egin dira.
Ipar-ekialdera ematen duen alboko fatxada, egun, ez da gehiegi nabarmentzen; izan ere, baserriko lurzoruaren eta errepide-trazaduraren artean alde handia dago eta fatxadak altuera txikia du; horma horretan, aparteko berezitasunik ez duen bao bat irekitzen da, baina, beheko solairuan, egun lurrak estali dituen bao gehiago egon daitezkeelako susmoa dago.
St. Lawrence konderria (New York)
St. Lawrence konderria (St. Lawrence County) New Yorkko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Canton da. 2010eko zentsuaren arabera 111,944 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
St. Lawrence konderriak 730,749 kilometro koadro ditu. Horietatik 36,535 ura dira. Beste 694,214 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,32 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 111,944 pertsonetatik 106,089 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,146 dira. 2,259 beltzak edo afroamerikarrak. 1,051 amerikar natiboak ziren eta 26 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,074 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 111 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,334 pertsonek kokatzen zuten.
Isaac Deutscher
Isaac Deutscher (Chrzanów, 1907ko apirilaren 3a - Erroma, 1967ko abuztuaren 19a) Poloniako politikari eta historialaria izan zen. Jatorriz judua, hemeretzi urte zituela sartu zen Alderdi komunistan. Artikulugile oparoa, talde antiestalinistak antolatu zituen alderdian, eta 1932. urtean alderditik kanpo utzi zuten. Goitik beherako troskista izaki, gobernu-mota sobietarra eta txinatarra kritikatu zituen bere idazlanetan: Stalin: biografia politikoa (1949), Trotski (1954-1963), Errusia Stalinen ondoren (1953) eta Heretikoak eta uko-egileak (1955). Isaac Deutsher Memorial delakoak urtero saritzen ditu teoria marxistaren alorreko lan teoriko garrantzitsuenak.
Henry David Thoreau
Henry David Thoreau (Concord, Massachusetts, 1817ko uztailaren 12a - 1862ko maiatzaren 6a) estatubatuar filosofo, idazle eta naturalista izan zen. Batez ere, bi liburuk egin dute ezagun: Walden, inguru naturalean xumeki bizitzeko hausnarketa, eta Civil Disobedience, estatu bidegabe baten aurrean desobedientziara jotzeko argudioak jasotzen dituen saiakera.
Bizitza
Bizitzan zehar hainbat lanbide izan zituen: arkatz ekoizle (aitaren negozioa), irakasle, "ekaitz ikustatzaile" —lanbide horren berri Walden liburuan ematen du— jardun zen, baina egindako jarduera guztien artean, idazlearena gailentzen da. Herman Melvilleren edo Mark Twainen garaikidea, iparramerikar literaturaren sortzailetarikoa dugu haiekin batera. Saioa eta olerkigintza landu zituen bereziki. Saioetan, bere pentsamendua azaltzen du, gizarteaz eta giza harremanei buruz duen ikuspuntua. Gaur egun nabarmen agertzen zaizkigun industria-gizartearen gabeziak aurreikusi zituen XIX. mendearen erdialdean. Nahiz eta industria-bilakaeraren eta -garapenaren garaian hazi, Thoreauk, garaikide askok ez bezala, ez zuen teknologiarekiko lilura edo federik izan.
Izadiarekin bat egiten duen bizimodu apal eta xumea aldarrikatzen zuen eta ideia horiek, goraipatu ez ezik, praktikara eraman zituen.
Walden
Izan ere, 1845eko uztailaren 4tik 1847ko irailaren 6ra bitartean, bi urte igaro zituen Walden basoan, berak eskuz eraikitako etxola batean. Bi urte horietako bizipen, arazo eta pasadizoen berri 1854. urtean argitaratu zen Walden, the life in the woods liburuan eman zuen, zeina bere lan ezagunena den. Gizabanakoen beharrizanak eta horiek asetzeko egin beharreko lana aztertu zuen bertan, besteak beste. Waldenen, lehendabizi, gizartearen kritika zorrotza egiten du. Haren ustez, behar baino erosotasun gehiagoz hornitzen saiatzen dira gizakiak, eta jarrera horrek hainbat betebeharretara daramatza. Bide horrek alferrikako lana besterik ez du ematen, eta bizitzaren funtsezko mamitik urruntzen gaitu. Bidegabekeria honetatik ateratzeko, Thoreauk naturarekiko elkartasuna eta bakartasunean oinarrituriko norbanakoaren askatasuna aldarrikatzen du. Ondoren, gizarteari nahiz ekonomiari buruzko iritziak alde batera utzita, basoko eguneroko bizitza azaltzeari ekiten dio. Atal honetan, izadiaren eta haren boterearen eta edertasunaren lilura dario hainbat orrialderi.
Walden basoan bizi zela, gobernuaren funtzionario batekin talka bat izan zuen, zergak ordaintzeari uko egin zionean. Izan ere, Thoreau ez zegoen prest Mexikoko Gerra ri laguntzeko, ezta esklabotza onartzen zuen gobernu bati laguntzeko ere. Hika-mika horren ondorioz, kartzelaratu egin zuten. Hurrengo egunean askatu zuten, lagun batek fidantza ordaindu ostean.
Desobedientzia zibila
Thoreauren pentsaera politikoa Resistance to civil Government liburuan islatzen da ongien. Bertan, gobernua duen betebeharra eta gizakion bizitzan duen eragina aztertzen du. Kaltegarri deritzo gobernuak gizabanakoen jardueretan esku hartzeari. Haren ustez, gobernu batek zenbat eta gutxiago agindu,  hobea izango da. Gobernurik hoberena inolako aginterik ez duena dela ere idatzi zuen. Adierazpen horiengatik, zenbaitek anarkistatzat hartu izan dute, baina, nahiz eta estatuari nahiz gobernuari muzin egin, Thoreauk ez du haien desagerpena aldarrikatzen. Haren esanetan: "Ez dut gobernuaren desagerpena eskatzen, gobernu hobe bat baizik". Thoreauren ustez, estatu baten aginteak ez du sekula biztanleriaren nahia gainditu behar, eta gainditzen badu, orduan biztanleriak ez du zertan jarraitu bidegabetzat dauzkan legeak. Thoreauren pentsaera Gandhi ren edota Martin Luther Kingen ideien iturritzat jo izan dute.
Munduko Eskrima Txapelketa
Munduko Eskrima Txapelketa nazioarteko mailan munduko eskrima lehiaketa nagusia da. 1921etik aurrera Fédération Internationale d'Escrimek (FIE) antolatua, egun urtero egiten dute.
Ste. Genevieve (Missouri)
'''Ste. Genevieve''' Missourieko hiri bat da. Ste. Genevieve konderrian kokatua dago. 2010ean 4,410 biztanle zituen, 10.61 kilometro koadrotan banatuta.
Luyego
Luyego Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 789 biztanle zituen. biztanle zituen.
Chichita de Erquiaga
Chichita de Erquiaga (Huinca Renancó, Córdobako probintzia, Argentina; 1931) argentinar sukaldari ospetsua da.
Karrera
Sei urterekin, bere betiko bokazioa izango zena, sukaldaritza, ama konbidatzeko bizkotxo pila bat prestatzen ari zen bitartean aurkitu zuen.
Petrona Carrizo de Gandulfo andrearen oinordeko absolutua, bere ospea iritsi zitzaion 7 urtez Realidad albistegiari esker, 13. kanaleko eguerdietan. Juan Carlos Pérez Loizeauk eta Ramón Andinok zuzendutako kazetaritza zikloan sukaldeko espazioa landu zuen. Aldi berean, hainbat urtez Buenas tardes, mucho gusto programan eta Nuevediario arrakastatsuan lan egin zuen.
Gainera, dozenaka sukaldaritza liburu argitaratu zituen bere errezeta ezagunenekin, belaunaldi osoei sukaldatzen irakatsi zietenak.
1980ko hamarkadan Chichita eta Ramón Andinoren arteko maitasun harreman posible baten zurrumurruak egon ziren, nahiz eta inoiz egiaztatu.
1992an bere etxea irekitzea erabaki zuen, Montevideoko luxuzko lokal batean, non bere prestakinen gozamen guztiak aurki zitezkeen, bereziki pastelak eta tartak, barietate gozo eta gazietan.
1993an pantaila txikian berriro agertu zen Goldstar mikrouhin-iragarki batekin. Aurretik beste iragarki batzuk egin zituen, esaterako, 1970eko hamarkadan Philips zuku-sorgailuarena. 1990eko hamarkadaren amaieran "La casa de Chichita" izeneko kable bidezko ziklo propioa izan zuen, hainbat urte iraun zuen ordu erdiko zikloa. Gaur egun, Brasilen bizi da eta bertan Acessora Alimentar enpresan aholkulari gastronomiko gisa lan egiten du.
Bertolt Brecht
Bertolt Brecht (Eugen Berthold Friedrich Brecht; Augsburg, Bavaria, 1898ko otsailaren 10a - Buckow, Berlin, 1956ko abuztuaren 14a) antzerkigile eta olerkari alemaniarra izan zen.
Medikuntza ikasi zuen eta denbora labur batean horretan egin zuen lan, Lehen Mundu Gerran. Gerra amaiturik, talde ezkertiarretan sartu zen. Max Reinhardt antzerki zuzendariaren laguntzailea izan zen Berlinen (1923) eta gero, Piscatorren lankide (1927).
Nazien agerpenarekin erbestera joan behar izan zuen, bere ideologia komunista zela-eta. Danimarka, Suedia eta Finlandia iragan eta gero, Estatu Batuetara iritsi zen gerratik ihesi. 1948an itzuli zen Alemaniara, eta Ekialdeko Berlinen finkatu zen. Bertan, Berliner Ensemble antzerki-taldea sortu eta zuzendu zuen.
Kairuango Meskita Nagusia
Kairuango Meskita Nagusia (جامع القيروان الأكبر) edo Uqbaren meskita (جامع عقبة بن نافع) Tunisiako meskita nagusienetariko bat da, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendaturiko Kairuan herrian dagoena.
Bertolt Brecht
Miokardio infartu akutuak jota hil zen.
Lehenengo urteak
Bertolt Friedrich Brecht eta Sofie Brecht-en semea, Bertoltek ume-umetatik ikasi zuen Augsburgen, 1908 eta 1917. urteen bitartean. Brechtek zenbait osasun arazo izan zituen umetan, kardiopatia kongenitoa baitzeukan diagnostikatua eta baita aurpegiko tic bereizgarri bat ere. Bere lehenengo ikasketak sei urterekin jaso zituen Lehen Hezkuntzako eskola protestante batean (Volksschule) eta, hamar urterekin, eskola pribatu batera mugitu zuten, Koeniglich-Bayerisches Realgymnasium-era. Garaiko ume gehienen antzera, latinez hezia izan zen eta humanitateak ikasi zituen. Horren ondorioz, gaztetatik izan zuen Nietzscherekin eta beste hainbat filosoforekin harremana. Hala ere, hamabi urterekin bihotzeko batek jo eta denbora batez bere ikasketak eten zituen, nahiz eta denbora gutxira bere ikasketekin jarraitu.
Oraindik eskolan zela, idazteari ekin eta eskolako aldizkaria izango zena zuzendu eta sortu zuen, The Harvest izenarekin ezagutu zena. Hamasei urterekin herriko egunkari batean idazle lanetan zebilen dagoeneko eta bere lehenengo obra ere idatzi zuen, Biblia. Bere lehenengo lan honetan neskatxa gazte baten historia kontatzen da, zeina bizitzera edo hiltzera behartuta dagoen, baina hilez gero jende mordoa salbatuaz. Ikertzaileen artean oso zabaldua den teoria da Bertolt Brechten ibilbidean eragin gehien  izan zuen liburua Biblia bera izan zela.
Kairuango Meskita Nagusia
Historia
690ean berbereek hiriari eraso egin zioten eta meskita suntsitu zuten. Arabiarrek garaitu egin zituzten berbereak, eta meskita berriz eraiki zuten 703. urtean. Aglabtar leinuaren agintaldian (IX. mende an) zaharberritze lan handiak egin zituzten. Horri esker, bertoko irakasleek garai haietako unibertsitaterik nagusiena eratu zuten.
Bertolt Brecht
Lehenengo urteak
Hasierako hezkuntza mailak gaindituta, Munichen medikuntza ikasketak egingo ditu Bertoltek. Hala ere, denbora gutxira eten beharko ditu ikasketak, lehenengo urtean zehazki, Lehenengo Mundu Gerra ren ondorioz ospitale militar batean zerbitzu lanetan jardun behar izan baitzuen. Garai honetan ezagutuko du Paula Banholzer Bertoltek, gerora bere emazte eta bere semearen ama izango dena. 1919. urtean jaioko da Frank Brecht, Bertolt eta Paularen semea, zeina 1943. urtean, Bigarren Mundu Gerra ren testuinguruan, Errusian hilko den.
Kairuango Meskita Nagusia
Historia
Gaur egungo meskitaren itxura IX. mendekoa da batez ere. Hafsidar leinua ren garaian errestaurazioak egin bazitzaizkion ere, ez zuten eraikinaren arkitekturan eragin. Beraz, esan daiteke meskitak gaur egun duen itxura aglabtar leinua ren garaikoa dela.
Bertolt Brecht
Lehenengo urteak
1920. urtetik aurrera, geroz eta ugariagoak izango dira Bertoltek Berlinera egingo dituen bidaiak. Bidaia hauek ahalbidetuko dizkiote Bertolti antzerkiarekiko lehenengo harreman eta kontaktuak eta pixkanaka Berlineko eszena literarioaren berri izango du. 1924. urtean Berlinen ezarriko du bere egoitza eta, hasieran, Carl Zuckmaye r antzerkigilearekin batera, Max Reindhart en Deutsches theater obran egingo du lan. 1922. urtean, behin Paula Banholzerrekin zeukan harremana bukatuta, ezagutuko du bere lehenengo emaztea izango den emakumea, Marianne Zoff. Bikoteak 1922. urtean emango dio baiezkoa elkarri. Urte berean Bertolt gazteak “Munchen kammmerspiele” eta “Deutsches theather” antzezlanetan antzezle papera lortuko du. 1923. urtean jaioko da bere lehenengo alaba, Hanne, eta urtebete beranduago, 1924. urtean, Stefan, bere bigarren semea. Dena den, 1926. urtean dibortziatu eta hiru urte beranduago, 1929. urtean, bere bigarren emaztea izango denarekin ezkonduko da, Helene Weigel aktore alemaniarrarekin.
Ezkerreko mugimenduarekin eta sozialismoarekin kontaktuan gaztetatik hasiko da Bertolt, 1926. urte ingururako. Kontaktu eta harremanok berebiziko eragina izango dute bere ideologiaren bilakaeran. Bilakaera hau bere hasierako lanetatik antzeman daiteke, besteak beste, Hegel en lanen interpretazio propioa, Karl Marx en eragina eta honen printzipio filosofikoak antzeman baitaitezke lehenengo idatzietan.
Kairuango Meskita Nagusia
Ezaugarriak
Uqbaren meskitak gotorlekua dirudi, hormak eta kontrahormak eraikitzeko erabili ziren harri sendoengatik. Lauki irregular baten forma dauka.
Bertolt Brecht
Lehenengo urteak
Bere lehenengo olerki liburuak, “Devocionari domestic”-ek, 1927. urtean ikusiko du argia eta urtebete beranduago, 1928. urtean, bere lehenengo antzezlana izango den “Die Dreigroschenoper” (“Lau soseko opera”) argitaratuko du. Bere lehenengo antzezlan honek ikaragarrizko zeresana eman zuen garaiko Weimarren Errepublika n.
Kairuango Meskita Nagusia
Patioa
Patioak sei sarrera ditu eta oso zabala da. Arkuz osatutako galeria bikoitzek inguratzen dute. Arkuen zutabeak marmolez, granitoz eta porfiroz eginda daude. Material hauek antzinako eraikinetatik hartu zituzten, batez ere Kartagokoetatik. Patioaren erdialdean eguzki erloju bat dago eta baita euri urak jasotzeko biltegi bat. Filtratutako ura zisterna batera joaten da.
Bertolt Brecht
Lehenengo urteak
Brechtek marxismo arekiko zeukan erakarpenaren arrazoi nagusia ez zen ez ekonomia politikoaren teoria ezta proletalgoaren historia bera ere, baizik  eta marxismoak metodo kognitibo gisa zeukan boterea bera. Bestela esanda, metodo eta ideologia marxistak baldintza sozialak prozesu gisa ulertzeko eta baldintza sozial hauetan kontraesanak bilatzeko ahalmen hori zen benetan erakargarri egiten zitzaiona.
Kairuango Meskita Nagusia
Minaretea
Minareteak 31,5 metro ditu eta hiru maila. Goian kupula txiki bat dauka. Meskitaren iparraldeko fatxadan dago. 725 ean hasi ziren eraikitzen eta IX. mendea n amaitu zuten. Munduko zaharrena da.
Otoitz gela
Otoitz gelara sartzeko 17 ate daude. Gela 17 nabetan eta 8 tartetan zatituta dago, eta 400 zutabe baino gehiago ditu. Hauek marmol zuriz, porfiro gorriz eta granito urdinez eginda daude.
Bertolt Brecht
Lehenengo urteak
1932. urtean, Bertolt Brechtek komunismoa eta zinema uztartuko zituen difusio proiektu bat aurkeztu zuen, Kuhle Wampe (“Zeinena da mundua?”) izenpean. Film honek krisi egoera larrian zegoen Weimarren Errepublikako biztanlegoari komunismoak eskaini diezazkiokeen aukerak irudikatzen ditu. Dena den, 1933. urtean Naziak Alemaniako boterera heldu bezain pronto debekatuko dute Brechten filma, eta 1933. urtetik 1945. urtera bitartean egongo da debekupean Kuhle Wampe pelikula.
Kairuango Meskita Nagusia
Otoitz gela
Minbarra IX. mendekoa da eta mundu islamiarreko zaharrena dela uste da. Mihraba marmolarekin estalia dago. Hau inguratzen duen alfiz errektangularra zeramikazko azulejoekin apaindua dago.
Bertolt Brecht
Exilioa
1933. urtean ekingo dio ihesari Brechtek bere lagun eta familiarekin batera, hain zuzen otsailaren 28 an, Reichstagaren erreketa gertatu eta hurrengo egunean. Bere exilioko lehenengo 5 urteak Danimarkako Skovsbostrand herrian pasatuko ditu Bertolt Brechtek. Bost urte hauetan, egoera ekonomiko larriak behartuta, Londres, Paris eta New York bezalako metropoli garrantzitsuetara egin beharko ditu bidaiak, bere lanak bertan bakarrik erakutsi zitezkeelako. Aipatu beharra dago, dena den, exilioko urte hauetan idatziko dituela Brechtek bere lan ezagunetako asko.
1939. urtean, bizileku zuen Danimarka utzi eta 1940. urtean Helsinkira egingo du ihes. Gerra kontestu honetan, Brecht Exiliteratura delakoaren idazle oparoa bilakatu zen. Nazional Sozialismoa ren eta mugimendu faszisten aurkako bere oposizioa garai honetan idatzitako zenbait lanetan antzeman daiteke. Lan hauetako batzuk honakoak dira: Galileoren bizitza, Mutter Courage und ihre Kinder, The Good Person of Szechwan, The Resistible Rise of Arturo Ui, The Caucasian Chalk Circle eta Fear and Misery of the Third Reich, beste zenbaiten artean.
Garai honetan idatziko du aurretiaz aipatutako bere antzezlan famatuetako bat, “Galileiren bizitza”. Antzezlan honetan, modu nahiko inplizituan bada ere, Brechtek bere burua gizartearen baitan nola ikusten duen erakutsiko du. Bertoltek honakoa erakutsi nahi du antzezlanean: Galileo k ez zion inoiz eliza ri kritika zuzenik egin, bestela inkisizioak herejetzat hartuko baitzuen. Galileoren jarrera berdina hartuko du Brechtek ere bere exilioan: ez zaie inoiz autoritateei, estatuari eta nazien presiopean bizi zen gizarteari modu zuzen eta kritikoan zuzenduko, bai ordea modu inplizitu eta subliminal batean, bere ideiek izan zezaketen ondorio lazgarrien mirabe izan ez zedin.
1941. urteko udaran Estatu Batuetara egingo du ihes eta Santa Monica n, Hollywod etik gertu, ezarriko du bere egoitza berria. Ihesaldirako Mosku eta Vladivosto k lotzen dituen tren transiberianoa erabili zuen, garaiko SESB-a gurutzatuaz. Hollywooden zinearen industrian lan egitea izango du helburu eta lortu egingo du, baina ez guztiz. Horrez gain, zenbait antzezlan ere zuzendu eta gidatuko ditu, batez ere komunitate emigranteek jabetzan zeuzkaten antzerkietan. Pixkanaka hasiko da Brecht politika munduan eskua sartzen eta komunismoarekin harremana oraindik gehiago errotzen. Hori dela eta, bere obra garrantzitsuenetan, tartean “Galileiren bizitza” dela, zentratuko da buru eta belarri, zeina 1943. urteko irailaren 9 an estreinatuko den lehenengo aldiz Zurich en.
Brechtek bere idolo pertsonaletako bat ezagutuko du Hollywooden garai honetan, Charles Chaplin. Hala ere, aspaldikoa zen Chaplinekiko zuen admirazioa, Brechtek miresmen handiz ikusi baitzituen 20. hamarkadaren hasieran bere film laburrak, gerra hotza ren ondoren lehenengo aldiz produktu amerikarrak Alemania ra heldu zirenean. Garaiko beste intelektual ugariren antzera, Brecht erakarrita sentitu zen inolako babes ez laguntzarik gabeko kaleko eskalearekin eta egoera serioetan honek zerakustan trataera komikoarekin. Chaplinek, Brechten antzera, pantomima komikoa eta pertsonaiaren psikologizazio merkea eta fundamenturik gabekoa gogor arbuiatu zituen. Chaplinek antzeztutako Gold Rush (1925) film mutua n antzezleak zerabiltzan gag eta etendako, bukatu gabeko gestuek Brechtengan eragin nabarmena izan zuten. Brechtek hala imaginatzen zuen Antzerki Epikoa n protagonista zen antzezle ideala, hots, identifikatzeko errazak izan zitezkeen portaerak antzezteko gai zen baina horretarako barnekoak edo psikologikoak ziren ekintzak kanporatzeko gai zen antzezlea.
1945. urtean Bigarren Mundu Gerra bukatu bazen ere, Bertolt Brechten egoerak ez du hobera egingo: maccarthismoak artista eta intelektual komunisten kontrako sorgin ehiza bat hasiko baitu. Hori dela eta, 1947. urteko urriaren 30 ean Ekintza Antiamerikarren Batzordeak Brecht-i galdeketa zorrotz bat egingo dio. Hala ere, hurrengo egunean, New York en bere “Galileoren Bizitza” estreinatzen zen egun berean, Estatu Batuak utzi eta Suitzara egingo du ihes, Suitza baitzen joan zitekeen herrialde bakarra.
Chicourt
Chicourt Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bertolt Brecht
Azken urteak
1949. urtean helduko da Brecht Ekialdeko Alemania n kokatuta zegoen Berlin era. Berlinera heldu eta denbora gutxira Deutsches Theater-eko zuzendari nagusia bilakatuko da eta urtearen bukaerarako, Helene Weigel ekin batera, Berliner Ensemble antzerki konpainia sortuko du. Momentu honetatik aurrera buru belarri ekingo dio antzerkiari Bertolt Brechtek eta bere lan gogorraren ordainetan Mendebaldeko Alemania n kokatuta zeuden zenbait hiritan bere lana aurkezteko aukerak izan zituen. Hala ere, mendebaldean bere lanak erakusteko aukerak izan zituen bere ondorio ilunak ere. Mendebaldeko hirietan aurkezteak arazoak sortu zizkion Alemaniako Alderdi Sozialista Unifikatua rekin, baina baita burokrazia kulturalaren ordezkariekin ere. Tentsio hauen eraginez, bere lanetako zenbait arbuiatuak izan ziren denbora batez. Hori bakarrik ez eta, behin Ekialdeko Alemania n finkatuta, Bertolt Brechtek ez zuen bere bizi denbora osoan hainbeste eta hain sutsuki defenditu zuen justizia soziala aurkitu Alemania Sozialistaren baitan.
Bertolt Brechten antzerkiaren ezaugarri nabarmenetako bat komedia da. Bertolten helburuetako bat ikuslearengan irribarrea eta hausnarketa sozialaren uztarketa errotzea da eta hala ikus daiteke bere lanetako gehienetan. Hala ere, inor ez da kontzienteago Brecht bera baino bere audientzia ­—erregimen Nazional Sozialista ren boterepean 12 urte eman ondoren, bigarren mundu gerra n jasotako porrotaren ondoren eta pixkanaka-pixkanaka gizartean holokaustoa ren kontzientzia handitzen zioan garaian— ez zegoela oraindik barre askorako. Dena den, Brechtek bere ohiko jardunean jarraitu zuen, behin eta berriz errepikatuz antzerkiak alaia (Spass) izan behar duela eta mundua aldatzeko irrika horren erakusle bezala jardun behar duela.
Chicourt
Biztanleria
2007an Chicourt udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Bertolt Brecht
Azken urteak
1954. urtean, bere azken arnasa eman baino bi urte lehenago, Bertoltek, Sobietar Batasunaren eskutik, Bakearen Lenin Saria jasoko du. 1956. urtean, Berlineko Charité ospitalean, abuztuaren 14ean bihotzeko batek jota hil zen antzerkigile, filosofo eta erreferente kultural alemaniarra.
Chicourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bertolt Brecht
Lanak eta ondorengo irakurketak
Bertolt Brechten izateak esparru germanikoaren mugak gainditu ditu, gerraosteko antzerkia ren aurpegi esanguratsuenetako bat bilakatuz. Esan daiteke aro berri baten bultzatzailea izan zela, ondoren izan zituen jarraitzaileen kopuru handia ikusita. Egia esan, bere bizi denboraren azken urteetarako, Bertolt Brechten izate iraultzailea pixkanaka itzali zen. Hala, “antzerki epikoaren” izatea ez zitzaion jada bere egiten eta “antzerki dialektikoa”-rengatik aldatzeko ahaleginak egin zituen. Honek, hala ere, ez zuen bere obra osoaren balio estetikoa zapuztu, egunez egun eta urtez urte geroz eta oihartzun zabalagoa hartzen joan baita mundu osoan barna. Antzerkiaren kontzepzio tradizionala, bere esanetan, eguneroko errealitate berrietara egokitzeko oso konplexu bezain zaila da, hots, antzerki sozia l berri bat sortzen saiatuko da, ohorea, errua, tragedia edo helburua bezalako kategoriak errotik desagertaraziz. Brechtek deboraren, lekuaren eta ekintzaren unitate aristoteldarrekin apurtuko du, eta haren antzerki dramatikoaren aurrean, antzerki epikoa deituko duena proposatuko du. "Epiko" kontzeptuak ez dio heroi klasikoaren figurari erreferentzia egiten, ezpada bere izaera narratiboari. Brechtek, bere antzerkiarekin, ekintza bakoitza independenteki kontatu nahi izan zuen, haiek ikuslearentzat ezohikotuz, alienazio- edo historizazio-efektuaren bidez. Finean, publikoari eragin nahi ziona ekintzekiko harridura zen, haiek gertakari aldagarri gisa uler zitzaten. Bere horretan uzten duen gauza bakarra fatalismoa da, metafisikoa ez dena, baizik eta gizabanakoaren izatearena gizartearen baitan. Destinoaren indarrek baldintza jakin batzuen eraginez funtzionatzen dute: egoerak eta gizarteak ezarritako baldintzak. Laburbilduz, esan daiteke, beste ororen gainetik, arazo soziologikoek baldintzatzen dutela izatea bera. Bertolt Brechten intentzio artistikoa bizitza desidealizatzea da, bere esperientzia pertsonalak eta ideologiak eraginda. Bertoltek gerra bere ondorio lazgarri eta krimen denekin bizi izan zuen eta, Marxen eraginez, mundua kaosaren ikuspegitik begiratzen ikasi zuen, zeinean norbanakoak injustiziak markatutako helmuga pairatzen duen. Hori dela eta, ezinezkoa egin zitzaion berak bizitako errealitate gogorra poesiaren munduarekin modu armonikoan uztartzea.
Chicourt
Etxebizitza
2007an 48 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 47 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 37 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 1ek hiru zituen, 6 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bertolt Brecht
Lanak eta ondorengo irakurketak
Bere teknika dramatikoa katastrofe historikoak ordena sozial berri baten ekidingarriak diren gertaerak direla aurkeztean datza, hitz laburretan. Doktrina marxista ren jarraitzaile, desoreka ekonomikoaren eta klase borroka ren ideiak uztartzen ditu bere obra guztian zehar. Ez da, beraz, errukia, baizik eta espantua, haserrea, antzerkiak sortu behar duen efektua. Eta hauxe da, Bertolt Brechten eraginez, garaiko estilo dramatikoak jarraitu duen joeretako bat, arte eszenikoaren topikoetako bat. Efektu hau sortze aldera, hertsiki lotu behar dira, Brechtek egin bezala, musika eta herri xeheraren hizkera popular eta lakonikoa.
Chicourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bertolt Brecht
Lanak eta ondorengo irakurketak
Hitlerrek jazarpenaren ondoko erbestean, Brechtek obra garrantzitsuak idatzi zituen: Der gute Mensch von Sezuan ("Sezuango gizon ona", 1939), Herr Puntila und sein Knecht Matti ("Puntika jauna eta bere morroia Matti", 1940), Der aufhaltsame Aufstieg des Arturo Ui ("Arturo Ui-ren igoera geraezina", 1941), Mutter Courage und ihre Kinder (1941), Leben des Galilei ("Galileoren bizitza", 1947).
Alemaniara itzuli ondoren, hainbat lan ondu zituen: Der Kaukasische Kreidekreis ("Kaukasoko kreazko biribila", 1948); zenbait moldaera (Sofokleren Antigona, Shakespeareren Coriolano); Der Dreigroschenroman ("Hiru kontakizun luze", 1949), izen bereko operaren egokitzapen dena.
Plasma-lanpara
Plasma-lanpara («plasma-bola» edo «plasma-esfera» ere deitzen zaio) 1980ko hamarkadan ospea lortu zuen objektu bat da. Nikola Teslak asmatu zuen kristalezko hodi huts batean maiztasun handiko korronteekin esperimentatu ondoren, goi-tentsioaren fenomenoa ikertzeko asmoz. Teslak asmakizun honi Inert Gas Discharge Tube (Gas Geldoko Deskarga Hodi) deitu zion.
Bóbr
Txekiako Errepublikan- Erraldoien mendietako hego-ekialdean- jaioa, bi kilometro aurrerago Polonian sartzen da. Bere ibilbidean Lubawka, Kamienna Góra, Jelenia Góra, Wleń, Lwówek Śląski, Bolesławiec, Szprotawa, Małomice, Żagań, Nowogród Bobrzański eta Krosno Odrzańskie zeharkatzen ditu.
Plasma-lanpara
Deskribapena
Plasma lanparak forma askotakoak dira, ohikoenak esferak eta zilindroak dira. Forman aldaera asko egon arren, plasma-lanpara bat, oro har, beira gardeneko esfera bat da, presio baxuko hainbat gasen nahasketaz betea eta transformadore batek sortutako maiztasun handiko eta tentsio handiko korronte alternoak bultzatuta. miniaturazko Tesla bobina. Bere erdigunean dagoen orba txikiagoak elektrodo gisa balio du. "Argi ultramoreko sugeak" (benetan ionizatutako gasa) igortzen ditu barneko elektrodotik kristalezko esferaren hormetara hedatzen direnak, kolore etengabeko tximistaren antzeko itxura emanez.
Esku bat kristalaren ondoan jartzeak maiztasun handiko eremu elektrikoa aldatzen du, esferaren barruan habe lodiagoa eraginez kontaktu punturantz. Edozein objektu eroale esferara hurbiltzen denean, korronte elektriko bat sortzen da; horrek zirkuitu laburrak ekar ditzake, beirak ez baitu korronte-jarioa blokeatzen maiztasun altuak daudenean, gas ionizatuaren eta, kasu honetan, pertsonaren eskuaren artean sortutako kondentsadore elektriko batean dielektriko gisa jokatzen du.
Arriskuak
Plasma lanpararen ondoan gailu elektronikoak jartzeak beira berotu dezake. Lanpara hauek funtzionatzen duten tentsio eta maiztasun altuak metro batzuetara dauden gailuen funtzionamendu zuzena oztopatu dezakete, hala nola ordenagailu eramangarriak, audio erreproduzitzaile digitalak eta antzeko beste gailu batzuk, eta beste irrati-maiztasun seinale batzuk ere oztopatu ditzakete, hala nola haririk gabeko telefonoak edo Wi-Fi sareak.
Etengabe pizten diren minutu batzuk igaro ondoren, ozono -kantitate txikiak beira-esferatik gertu metatu ohi dira, kristalaren gainazaletik gertu dagoen oxigenoa ionizatuz. Hau azkarrago metatzen da esku bat edo metalezko objektu bat beiraren gainean jartzen bada eta aluminiozko paper zimurrez estalita dagoenean. Hatza 1 cm-ra hurbiltzen duzunean, potentzial-elektrikoa dela eta, txinparta moreak jauzi egiten dira, deskarga elektriko ez hilgarria (maiztasun handia dela eta) apur bat jasoz.
Historia
AEBetako 514.170 patentean ("Incandescent Electric Light", 1894ko otsailaren 6an), Nikola Teslak plasma-lanpara bat deskribatzen du. Patente hau intentsitate handiko lehen lanpararentzat da. Teslak elementu eroalea esekita zuela goritasun-esfera moduko bat hartu zuen eta tentsio altua aplikatu zion, horrela deskarga sortuz. Geroago Teslak bere asmakizuna "Gas geldoen isurketa hodi" deituko zuen.
Gaur egun mundu osoan saltzen den produktu ezaguna Bill Parker artistak asmatu zuen MITeko ikasle zela. Geroago, Exploratium zientzia-museoan artista bizi zenean garatu zuen. Gaur egungo plasma-esferen gas nahasketa zehatzak egiteko behar zen teknologia, batez ere purutasun handiko gas arraroak, ez zegoen Teslaren esku. Gas-nahasketa hauek, askotariko kristal-formak eta zirkuitu integratuak gaur egungo plasma-lanparetan agertzen diren kolore biziak, mugimendu sorta eta eredu konplexuak sortzeko erabiltzen dira, Bill Parkerrek 1980ko eta 1990eko hamarkadan garatu eta patentatu zituen guztiak. Lanparak normalean xenona, kriptona edo neona izaten dituzte, nahiz eta beste gas batzuk ere erabil daitezkeen.
Aplikazioak
Plasma-lanparak helburu dibertigarri eta apaingarrietarako erabiltzen dira batez ere, bitxikeria edo jostailu gisa, argi-efektu bereziengatik eta eskuak mugituz egin daitezkeen "trikimailuengatik". Ikastetxe bateko laborategiko taldean ere izan litezke erakustaldietarako. Orokorrean ez dira argiztapenerako erabiltzen.
Horrez gain, plasma lanparak eta haien aldaerak zientzia-fikziozko telebista-programetan efektu berezietarako atrezzo eta iturri gisa erabili dira. Esaterako, Borg teknologiaren parte gisa agertzen dira Star Trek: The Next Generation-n eta The X-Files atalen irekieran agertzen dira.
Chicourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2000. urtean Chicourt udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 492 hektarea erabiltzen.
Stefan George
Stefan George (Büdesheim, Hesse-Darmstadt, 1868ko uztailaren 12a - Minusio, Suitza, 1933ko abenduaren 4a) alemaniar olerkari eta itzultzaile bat izan zen.
Ronague
, 'Eairy Shynnagh' edo Ronnag, Erresuma Batuko Man uhartean dagoen etxalde bat da.
Bertolt Brecht
Lanak eta ondorengo irakurketak
Teoria lanetan, Kleines Organon für das Theater ("Antzerkirako organo txikia" 1948) obrak, literaturaren ikuspegi dialektikoaren ildotik, garbi adierazten du bere antzerkiaren funtzio didaktikoa: errealismoa, parabola edo alegoria, musika eta kantaren bitartez antzertiak kontzientzia hartzera eraman behar du ikuslea eta, azken finean, politikan esku hartzera. Urruntze efektua (Verfremdunseffekt) erabiltzen du bere antzertia egunerokotasunetik aldendu nahiz, gogarte eta kritikarako bide bilaka dadin.
Saccopharynx thalassa
Saccopharynx thalassa Saccopharynx generoko animalia da. Arrainen barruko Saccopharyngidae familian sailkatzen da.
Lambhill
, Eskoziako Glasgow hiriko barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.
St. Elizabeth (Missouri)
St. Elizabeth Missourieko herrixka bat da. Miller konderrian kokatua dago. 2010ean 336 biztanle zituen, 2.64 kilometro koadrotan banatuta.
Cecilia Suárez
María Cecilia Suárez de Garay (Tampico, Tamaulipas; 1971ko azaroaren 22a), Cecilia Suárez moduan ezagunagoa, aktore mexikarra da. Ezaguna da nazioartean Netflixeko La casa de las flores telesailean jokatzen duen Paulina de la Mora pertsonaiagatik.
Nazioarteko Emmy sarietarako izendatu duten lehenengo aktoresa gaztelaniaduna da; Capadocia (HBO) telesailean egindako lanagatik Emakumezko Aktore Onenaren izendapena jaso zuen.
Konbentzio Nazionala
Konbentzio Nazionala (Convention nationale) Frantziako erregimen politikoa izan zen, Biltzar Legegilearen ondorengoa, 1792ko irailaren 21etik 1795eko urriaren 26ra herrialdea gobernatu zuena. Ganbera bakarreko biltzarra zen, gizonezkoen sufragioz aukeratua, Frantziako Lehen Errepublika sortu zuena.
Historia
1792ko abuztuaren 10ean monarkia desagertu zenean, baliorik gabe geratu zen 1791ko konstituzioa. Orduan, legebiltzarra desegin eta hauteskunde deialdia egin zuen, 749 kideko biltzar konstituziogile berri bat eratzeko: Konbentzio Nazionala. Frantzian lehenbiziko aldiz, gizonezkoen sufragio unibertsalaz aukeratu ziren biltzarkideak.
Irailaren 21ean monarkia ezeztatu eta biharamunean errepublika ezarri zuen Konbentzioak. Biltzarra hiru taldetan banaturik zegoen: girondarrak, estatu federalaren eta ekonomia askatasunaren aldeko burgesak; “Mendia”, jakobinoak barne, zentralistak eta erradikalak, Parisko herri klaseetako sans-culotteen laguntza zutenak; eta “Lautada”, beste bien arteko talde moderatua. Traizioa egotzirik, Konbentzioak Luis XVI.a epaitu eta, gehiengo soilez, heriotzera zigortu zuen. 1793ko urtarrilaren 21ean hil zuten gillotinan. Europako monarkien erantzuna Lehen Koalizioa osatzea izan zen, Frantziari gerra egiteko.
Europako potentzien aurkako gerrarako gudaroste handi bat sortu zuen Konbentzioak, ehunka mila herritar armadan sartzera behartuz. Neurri horrekin ados ez zetozen nekazariak Iraultzaren aurka altxatu ziren Bretainian, Alsazian eta, batez ere, Vendéen; azken matxinada honek Antzinako Errejimeneko tradiziozko estamentuak zituen buruzagi. Horiek horrela, martxoan Epaitegi Iraultzailea (Tribunal révolutionnaire) sortu zuten, kontrairaultzaileak atxilotzeko, eta Osasun Publikoaren Batzordea (Comité de salut public) apirilaren 6an. Maiatzaren amaieran, sans-culotteak matxinatu ziren Parisen, eta horretaz baliatu ziren jakobinoak boterea berenganatzeko.
Jakobinoek Konbentzioaren kontrola hartu zutelarik, erakunde hori indargabetu, eta “diktadura demokratikoa” ezarri zuten Osasun Publikoaren Batzordearen eta Segurtasun Orokorraren Batzordearen (Comité de salut public) bidez. 1793ko urrian konstituzioa bertan behera gelditu zen. Hura izan zen Izu Garaiaren hasiera. Robespierre, Marat eta Saint Justek Iraultzaren kontrako jende ugari eraman zuten gillotinara: aristokratak, monarkiazaleak, baita hasieran iraultzan parte hartutako asko ere, girondinoak, jakobino moderatuak (Danton) eta erradikalak (Hébert). Iraultzak, aldi hartan, errotik aldatu nahi izan zuen antzinako Frantzia. Kontua ez zen soilik errepublika eta gobernu iraultzailea ezartzea, bizi era berriak ere sartu ziren, hala nola, gurtza zibil berri bat, Izaki Gorenaren jaiak, eta egutegi berria, iraultzailea, I. Urtearekin hasten zena (1792), urtaroetako jarduerei lotua (mahaxte, lainote, elurkor…). Izuaren praktikak ordea, gobernu jakobinotik zuzendutako terrorismoak, klase agintari berri bat sortu zuen: aparatu militarra kontrolatzen zutenena.
Izualdiaren ondorioz, herri xehea urrunduz joan zen jakobinoengandik. Une hori probestu zuten moderatuek agintea eskuratzeko. Thermidorraren 9an (1794ko uztailaren 27an), Robespierre, Saint Just eta haien aldekoak epaiketarik gabe gillotinatuak izan ziren. Handik aurrera, Konbentzioak berriro ere nagusitasuna eskuratu zuen. 1795eko abuztuan III. urteko Konstituzioa onartu zen. Horren arabera, Direktorioak izanen zuen botere betearazlea, eta biltzar legegileak bi ganbera edukiko zituen: Bostehunen Kontseilua eta Zaharren Kontseilua; ganbera horiek boto zentsitarioz hautatuko ziren. Konbentzioa urte hartan bertan, urrian, desegin zen.
Pachycephala meyeri
Pachycephala meyeri Pachycephala generoko animalia da. Hegaztien barruko Pachycephalidae familian sailkatua dago.
Laurieston (Glasgow)
Laurieston, Eskoziako Glasgow hiriko Gorbals eremuko barruti bat da, Clyde ibaiaren iparraldean.
David Hume
David Hume (Edinburgo, 1711ko maiatzaren 7a - Edinburgo, 1776eko abuztuaren 25a) eskoziar filosofo, historialari, ekonomialari eta saiakeragilea izan zen. Gaur egun Mendebaldeko filosofiako eta Eskoziako Ilustrazioko figura garrantzitsuenetako bat da. Ezaguna da enpirismoan, eszeptizismoan eta naturalismoan oinarritutako sistema filosofikoa garatu izanagatik. Bere lan nagusiak Giza naturari buruzko tratatua (1739) eta  (1748) dira.
Humek John Locke eta George Berkeley enpiristen eragin handia izan zuen, baita Descartes, Malebranche, Pierre Bayle eta d'Holbach baroia bezalako idazle frantsesena ere. Horrez gain, eszena intelektual anglofonoko figura batzuen eragina ere izan zuen, Isaac Newton, Samuel Clarke, Francis Hutcheson eta Joseph Butler kasu. Humek gizakiaren zientzia naturalista bat sortzen ahalegindu zen, giza izaeraren oinarri psikologikoak aztertuko zituena. Era berean, sortzetiko ideien existentziaren aurka argudiatu zuen eta giza ezagutza guztia esperientziatik bakarrik eratortzen zela defendatu zuen.
Arrazoibide induktiboa eta kausalitatearen sinesmena arrazoiaren bidez ezin direla justifikatu argudiatu zuen. Bere aburuz, ohitura eta gogo-azturaren ondorio dira. Indukzioaren arazo horrek esan nahi du edozein inferentzia kausal iraganeko esperientziatik ateratzeko beharrezkoa dela aurresuposatzea etorkizuna iraganaren antzekoa izango dela. Baina, aurresuposizio hori ezin da oinarritu aurreko esperientzian.
Hume emotibista izan zen; izan ere, etika printzipio moral abstraktu batean baino, emozio edo sentimenduetan oinarritzen dela uste zuen. Perpaus deskriptiboetatik (izan) perpaus normatiboak (behar izan) ondorioztatzearen arazoa aurkeztu zuen lehenetarikoa izan zen. Humek ere ukatu zuen gizakiak norberaren benetako kontzepziorik duenik, sentsazio-multzo bakarra bizi dugula proposatuz. Era berean, determinismo kausala giza askatasunarekin guztiz bateragarria dela defendatu zuen. Erlijioaren filosofiari buruzko bere iritziei dagokionez, mirakuluen gaitzespena eta Jainkoaren existentziaren diseinuaren argudioak aurkeztu zituen, eta horiek, bereziki eztabaidagarriak izan ziren bere garairako.
David Humek utilitarismoan, positibismo logikoan, zientziaren filosofian, filosofia analitikoan, zientzia kognitiboan, teologian eta beste mugimendu batzuetan eragina izan zuen. Immanuel Kantek, esate baterako, Humek bere pentsamendu filosofikorako pizgarria izan zela eta bere «amets dogmatikotik» esnatu ziola egotzi zion.
Lehen urteak
David Hume Edinburgon (Eskozia) jaio zen 1711ko maiatzaren 7an, Ingalaterrako mugan kokatutako noblezia txikiko familia batean. Hiru anaietatik gazteena zen. Bere aita, abokatua izanik, 1714an hil zen, Hume oraindik gaztea zela, eta horren ondorioz, bere ama Ninewellsera bizitzera joan zen, bere koinatuarekin haurrak hezitzeko asmoz. 1722an Edinburgoko Unibertsitatean sartu zen, han Newtonen dizipuluak irakasle izan zituen eta horrez gain, poeta latindarrak eta idazle ingelesak irakurri zituen. Bere familiak Zuzenbide ikasketak egitera bideratu zuen, baina gazte-gaztetatik bazekien Filosofian aritu nahi zuela. Bere autobiografian, My own life deituriko lanean, horren berri ematen du, hil baino lau hilabete lehenago idatzi zuena: