cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jouy-Mauvoisin
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 189 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 1 hutsik zegoen. 181 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 189 etxebizitza nagusietatik 174 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 383 ziren, horien artean 274 aktiboak ziren eta 109 inaktiboak ziren. 274 pertsona aktiboetatik 259 lanean zeuden (139 gizon eta 120 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 109 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Jouy-Mauvoisin udalerrian 200 unitate fiskal zeuden, 560,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.173 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Jouy-Mauvoisin udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pablo Berasaluze
Pablo Berasaluze Zabala, pilota arloan Berasaluze II.a deituraz ezaguna (Berriz, Bizkaia, 1977ko irailaren 15a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari aritzen zen, Asegarce enpresarekin; gaur egun, enpresa horretako pilotarien entrenatzaile dihardu. Profesionaletako estreinako partida 1998ko otsailaren 28an jokatu zuen, Bergarako udal pilotalekuan; azkena, berriz, 2016ko urriaren 1ean, Bilboko Bizkaia pilotalekuan, omenaldi handi batekin. Pilotari profesionaltzat egindako 18 urte eta erdiko eta 1.012 partidako ibilbidearen zatirik handienean, Berasaluze VIII.a kirol izenaz izan da ezaguna, eta 2013ko martxoaren 14an bihurtu zen Berasaluze II.a, Asegarcerekiko kontratua 2016 arte luzatzearekin batera. 2003an hila zen aita omendu nahi izan zuen, haren kirol izena hartuta. Horrez gainera, Pablito goitizenaz ere ezaguna da. Egiten zituen erasoko jokaldi ikusgarriengatik eta beti onena ematen saiatzeagatik zaleek oso maitatua, bereziki Bizkaian. Izan ere, erreferente bat da herrialde horretan. Ez zuen txapelketa nagusirik irabazi, baina beti aritu zen onenekin lehian.
Kirol lorpenak
Binakako txapelketako hiru final jokatu zituen, eta hirurak galdu:
San Vittore
San Vittore Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Iñigo Díaz
Iñigo Diaitz Ibiriku, pilota arloan Diaz deituraz ezaguna, (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1983ko azaroaren 16a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,77 m luze da, eta 73 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2005eko ekainaren 25ean jokatu zuen, Iruñeko Labrit pilotalekuan. Lorpen nabarmenena 2007. urteko Bigarren Mailako Lau eta Erdiko Txapelketa izan zuen, finalean Argoteri irabazita. 2011n, Asegarcek ez zion kontratua berritu, eta Garfe enpresarekin egin zuen kontratua. Geroago, amateurretan jokatu du.
Tampichthys rasconis
Tampichthys rasconis Tampichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Huebra ibaia
Huebra ibaia Salamancako probintziako ibaia da, Gaztela eta León erkidegoan, Espainia. Balore ekologiko handia du.
Ezaugarriak
Las Quilamas mendilerroko Cervero gailurrean sortzen da, Salamancako probintzian. Yecla de Yeltes herrian Yeltes ibaia batzen zaio. Biak Duero ibaira doaz. Duerorekin Saucelle urtegi ondoren bat egiten dute, Dueroko Arribesen. Camaces ibaia beste ibai adarra da.
XIX. mende arte ez zen jakin ibai honen iturria non zegoen.
Luigi Comencini
Luigi Comencini (Salò, Italia, 1916ko ekainaren 8a - Erroma, Italia, 2007ko apirilaren 6a) zinemagilea izan zen.
Bizitza
Bigarren Mundu Gerra amaitu eta berehala (1946) egin zuen lehen film luzea, Haurrak hirian, bonbek suntsitutako hirigune batean haur-talde batek sortzen duen bere kasako munduaren inguruan. Film horren arrakastaren ondoren napolitar komediaan ahalegindu zen Capriko enperadorea, 1950, baina benetako arrakasta Ogia, maitasuna eta fantasia (1953) filmak ekarri zion; Gina Lollobrigidak eta Vittorio de Sicak 1950eko hamarkadako Italiako komediarik ospetsuena egin zuten pelikula horretan. Jarraipenik ere izan zuen: Ogia, maitasuna eta jelosia (1954), protagonista berekin. Erromako ederra (1955) egin zuen segidan, pikaro giroko satira.
Komediarekin batera, haurren eta gaztetxoen mundua, eta horien eta helduen arteko harremanak izan ziren bere zinemaren beste ardatz nagusia. Horren adibide dira Heidi eta Ulertu gabea (1966), Denak etxera (1962) eta Pinotxo (1972). Aipagarriak ditu Giacomo Casanova veneziarraren haurtzaroa, bokazioa eta lehenbiziko esperientziak (1969), Lo scopone scientifico (1972) eta Istorioa (1986) filmak ere.
Éléonore Desmier d'Olbreuse
Éléonore Marie Desmier d'Olbreuse (1639ko urtarrilaren 3 - 1722ko otsailaren 5a) Jurgi Gilen Brunswick-Lüneburgekoaren emaztea izan zen. Wilhelmsburgeko kontesa izan zen 1674tik aurrera eta Brunswick-Lüneburgeko dukesa 1676tik aurrera.
Deux-Sèvresen dagoen Olbreuse gazteluan jaioa, Frantzian, higanot familia bateko kidea zen. Bere aita Alexandre Desmier d'Olbreuse zen eta bere ama Jacquette Poussard du Bas-Vandré et de Saint-Marc, biak noblezia txikiko kideak. Parisera joan zen Marie de la Tour d'Auvergneren konpainian egoteko. Marie de la Tourren semea Gilen V.a Hesse-Kasselekoaren alabarekin ezkondu zen eta 1664an elkarrekin joan ziren semea bisitatzera. Bertan Jurgi Gilen ezagutu zuen eta erlazioa sentimental bat hasi zuten.
1666an euren alaba Sofia Dorotea Cellekoa jaio zen. Alaba onartu eta gero Wilhelmsburgeko kontesa izendatu zuten eta, handik bi urtera, ezkondu ziren.
Alaba 1682an Jurgi Luis Erresuma Batukoarekin ezkondu zen, bere aitaren anaiaren semea, arrazoi dinastikoak direla eta. Ezkontza desastrea izan zen eta senarrak emaztea Ahlden gazteluan gartzelaratu zuen bizitza osorako. Éléonore saiatu zen askatzen, baina ez zuen lortu. 1722ko otsailaren 5ean hil zen Cellen.
Apostolepis quirogai
Apostolepis quirogai Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Jussara (Goiás)
Jussara Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Duesaigües
Duesaigües Kataluniako udalerria da, Baix Camp eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatuta dagoena. 13,58 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 205 biztanle zituen.
Andoni Eguskiza
Andoni Eguskiza Etxebarria, pilota arloan Eguskiza deituraz ezaguna (Zornotza, Bizkaia, 1977ko abuztuaren 22a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,76 m luze da, eta 76 kg pisatzen zuen. Profesionaletako estreinako partida 2004ko maiatzaren 1ean jokatu zuen, Barakaldoko Barakaldes pilotalekuan. 2007ko maiatzaren 1ean amaitu zitzaion Asegarcerekiko kontratualdia, eta ez zioten berritu.
1994ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak
1994ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak urte horretako urriaren 23an ospatu ziren. V. Legealdiko 75 Eusko legebiltzarkideak hautatu ziren, ohikoa zen bezala lurralde historiko bakoitzeko 25.
Testuinguru politikoa
Euskadiko Ezkerra (EE) PSE-n integratu zen 1993an, baina hark ez zuen hautes-efektu faboragarririk izan: PSE-EE-k 4 jarleku eta boto mordoa galdu zituen. Ezker Batua, Berdeak talde ekologistarekin eginiko koalizioaren bitartez, lehen aldiz lortu zuen Eusko Legebiltzarrera iristea (ordura arte ganbera hartan ordezkaritza lortu zuen antzeko alderdi bakarra PCE-EPK izan zen, zeinak 1980. urtean eserleku bat lortu zuen). Antza, EE-ren ohiko hautesleen bozak bildu zituen, baita PSE eta HB-rekin pozik ez zeuden boto-emaileenak ere.
Alderdi Popularrak HB-k adina jarleku erdietsi zituen estreinakoz. Unidad Alavesak bere historiako emaitzarik onenak lortu zituen, 5 legebiltzarkiderekin, denak Araban lortuz. Bitxia izan zen Bizkaian eta Gipuzkoan ere zerrendak aurkeztu izana, baina lurralde hauetan 1.489 eta 839 boto erdietsi zituen, hurrenez hurren.
Emaitza ofizialak
a PSE eta EE alderdien bat-egitea.
La Bouillie
La Bouillie (bretainieraz Ar Vezvid) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
1994ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeak
Emaitza ofizialak
b PSE eta EE alderdiek elkarrekin aurreko hauteskundetan lortutakoa kontuan hartuta.
Euzko Alderdi Jeltzalearen lehendakarigaia zen Jose Antonio Ardanza lehendakari bihurtu zen.
PSE eta EE alderdien bat-egiten zutenean, Ezker Batuak, 1980an bat izan ondoren, 6 eserleku lortu zituen.
Alderdi Popularrak lehendabizikoz herrialde batean Alderdi Sozialista irabazi zuen, non eta Gipuzkoan.
Unidad Alavesak historiako emaitzarik onenak lortu zituen. Bizkaian eta Gipuzkoan ere aurkeztu zen, eta 1.489 eta 839 boto lortu zituen hurrenez hurren.
a PSE eta EE alderdiek elkarrekin aurreko hauteskundetan lortutakoa kontuan hartuta.
Banbridge
Banbridge (eskozieraz:Bannbrig, irlanderaz: Droichead na Banna) Ipar Irlandako Downeko konderrian dagoen hiri bat da. Bann ibaiaren ertzean eta A1 errepidean dago.
Musika
Star of the County Down irlandar absti herrikoi ezaguna girotzen den hiria da.
Iruditegia
.
Bruay-sur-l'Escaut
Bruay-sur-l'Escaut Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 11.881 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bruay-sur-l'Escaut udalerrian erroldatutako biztanleak 11.881 ziren. Familiak 4.258 ziren, horien artean 1.073 pertsona bakarrekoak ziren (363 bakarrik bizi ziren gizonak eta 710 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.050 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.649 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 486 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.628 etxebizitza zeuden, 4.374 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 240 hutsik zeuden. 4.061 etxeak ziren eta 539 apartamentuak ziren. 4.374 etxebizitza nagusietatik 2.347 bere jabearen bizilekua ziren, 1.812 alokairuan okupaturik zeuden eta 215 doan lagata zeuden; 97 etxek gela bat zuten, 283 etxek bi zituzten, 558 etxek hiru zituzten, 1.241 etxek lau zituzten eta 2.196 etxek bost zituzten. 2.452 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.002 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.548 ziren, horien artean 4.767 aktiboak ziren eta 2.781 inaktiboak ziren. 4.767 pertsona aktiboetatik 3.954 lanean zeuden (2.304 gizon eta 1.650 emakume) eta 812 langabezian zeuden (439 gizon eta 373 emakume). 2.781 pertsona inaktiboetatik 510 erretiraturik zeuden, 745 ikasten zeuden eta 1.526 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Verdabbio
Verdabbio Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bruay-sur-l'Escaut
Diru sarrerak
2009an Bruay-sur-l'Escaut udalerrian 4.404 unitate fiskal zeuden, 11.832,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.794 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 280 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 45 eraikuntza enpresak ziren, 76 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 22 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 51 administrazio publikoko enpresak ziren eta 22 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 79 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 10 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 11 iturginak, 6 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 14 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 31 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 6 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 5 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 7 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 osasun-zentro, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bruay-sur-l'Escaut udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 457 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kontxi Belandia
Kontxi Belandia Lekue (Galdakao, 1929ko irailaren 8a - 2020ko apirilaren 27a) bizkaitar euskaltzalea izan zen.
Biografia
Famili xume bateko hirugarren alaba zen Galdakaoko Bekelarre auzoan bizi zirenean, bere aita Esteban Belandia zen eta ama Leona Lekue; 1930ean alargun gelditu zen laugarren umea jaoitzeke zegoela. Lau ume txikiekin Leona Elexalde auzora joan zen bizitzera.
1935ean, hau da Errepublika garaian, hasi zen Galdakaoko Gurutzeko plazan dauden Gandasegiko eskoletara joaten, eta Pia Arsuaga maistra euki zuen irakasle. 1937ko udaberrian Gerra Zibilaren ondorioz, gero eta ugariagoak ziren bonbardaketekin beldurtuta, ihes egin behar izan zuen familia osoarekin, Bilbora lehendabizi, Santanderrera ondoren eta erbesteratu egin behar izan zuten azkenean Frantzia aldera.
Bere amona bidaian hil zen eta amarekin batera, erbesteratuak atenditzeko zeuden errefugiatuen esparru batean egon ziren. Bere kontakizunetan sarri agertzen zen Frantziako Elbeufen zegoen kolonia bat, gerrako iheslarien umeak atenditzeko eta hizkuntza irakasteko zena. Frantziako jendearen harrera hain ona izan zen, gerrako amabitxi eta aitabitxi bezala kontsideratzen zituela, Leroy familiakoak maitasun bereziarekin: bere bizitza osoan harremana mantendu zuen eurekin.
Espainiako Gerra zibila bukatuta eta Europan bigarren gerra mundiala hasi zenean Galdakaora bueltatu ziren, euren etxea okupatuta aurkituz.
Bikandi familiako Bizente ezagutu eta berarekin ezkondu zen 1954an. Hortik aurrera Gurutzeko plazako Bikanditarren tabernan lan egin zuen. Bi seme-alaba izan zituen.
Galdakaoko zenbait ekintza herritarretan egon zen inplikatuta, frankismo garaian: 1968ko Euskal Jaian, Eguzkibegi ikastolaren hastapenetan eda Santamaria elizan, dotrina euskaraz ematen hasi zenetariko bat izan zen.
Euskalzaletasuna
Kontxi Belandiak Euskara maitatu eta hitz egin ohi du txikitatik; baita garai gogorretan, frankismoak euskara debekatu zuen bitartean ere. Bere lehen hitza beti euskaraz egiten izan du, ahobizi on bat bezala eta aurrean zegoenari belarriprest izatera animatzeaz gain, euskara ikastera eta euskaraz egitera bultzatu. Korrika ezberdinetan parte hartu du, hasiera hasieratik azken edizioetara: astiro baina kementsu korri egin du, ikono bat bihurtuz Galdakaoko euskaltzaleen artean.
Guztion amama
Bere azken urteetan, alargundu ondoren batik-bat, bizitza sozialean agerpen publiko askotan egon ohi zen, berak esaten zuen bezala "guztion amama" sentituz: jendea agurtuz eta maitekiro hitz eginez.
Gustokoak zituen zaletasunetara dedikatzeko denbora izanda, ekintza publiko askotan agertu ohi zen euskarari eta herrigintzari loturiko ekintzetan: Elkarri mugimenduan, presoen aldeko ekimenetan, Gure Esku mugimendua.Gusto-gustokoa zuen bertsolariak entzutea eta bertsolarien txapelketa askotan egon zen, kantatzen zuten gehienak ezagutuz eta agurtuz. Horren sartuta zegoen bertsolarien munduan Xabi Paya bertsolariak eta Patxi Gallego ilustratzaileak egin zuten NORK komikian, amama Kontxiren pertsonaia agertzen dela, Jesika Fletxeberria Superdetektibearen alterego bezala.
Baita herriko festa ezberdinetan dantzari eta abesteari lotura: Aiko taldearen ekintzetan, euskararen irakaskuntza eta praktikarekin AEK-k edo BerbaLagun taldeak egindako deialdietan, Korrika guztietan, edo herri ezberdinetako kantazaleen saio askotan; adibidez bere herriko Galdakao Kantari ekimenean.
Bere azken indarrak agortu arte, kaleetan pasatu nahi izan zituen momentu alaiak konpartituz, 2020ko udaberrian ahuldu eta gaixotu zen arte. Familikoen artean bere azken egunak pasatuz, 2020ko Apirilaren 27an joan zen; BINKE aldizkarian "Galdakaoko euskaltzalerik handiena" hil zela aitortu zuten.
Omenaldia
Abenduaren 3an Euskararen nazio arteko egunean, Euskaraldiaren barruan Galdakaoko Udalak omenaldi bat eskeini nahi izan zion, herriko eragile eta pertsona askoren atxekipena eta esker onak agertuz. Bertsolari pare bat ere agertu zen Kontxiri azken agurra emateko: Arkaitz Estiballes galdakoztarra eta Onintza Enbeita muxikarra oholtza gainean egon ziren beraien hitz eta doinuekin Kontxi denon gogora ekartzeko.
Grono
Grono Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Andrés Trobat
Andreu Trobat García (Algaida, 1925eko abenduaren 4a, Ib., 2011ko martxoaren 30a) espainiar txirrindulari bat izan zen, profesionala 1948 eta 1960 artean. Bere lorpenik handienak Espainiako Vueltan lortu zituen, non 1950eko edizioan etapa garaipen 1 lortu zuen, baita Espainiako errepide txirrindularitzako txapelketan ere, non 1952ko edizioa irabaztea lortu zuen. Espainiako Vueltaren sei ediziotan, Frantziako Tourraren lau ediziotan eta Italiako Giroaren beste hirutan parte hartu zuen.
Bere taldekideen artean "urretxindor" bezala ezagutzen zuten, taldearekin izaten zituen kontzentrazioak alaitzen zituelako, kantatuz eta hala kanturako bere ahots ona erakutsiz. Txirrindularitza profesionaletik 37 urterekin erretiratu zen.
San José probintzia
San José probintzia (Provincia de San José) Costa Ricako probintzia bat da. 4.965,90 km²ko azalera du eta 2011ko erroldaren arabera 1.404.242 biztanle zituen.
Rex Stout
Rex Todhunter Stout (Noblesville, Indiana, 1886ko abenduaren 1a - Danbury, Connecticut, 1975eko urriaren 27a) estatubatuar eleberrigilea izan zen, eleberri beltz egile bezala ezagututa. Nero Wolfe detektibearen pertsonaia sortu zuen. Gainera intelektual publikoa izan zen Askatasun Zibilen aldeko Amerikar Batasunan eta Vanguard Pressen.
San José probintzia
Banaketa administratiboa
San José probintzia 20 kantoitan eta 123 barrutitan banatuta dago:
Mamanguape
Mamanguape Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Tanakia himantegus
Tanakia himantegus Tanakia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Turnianska Nová Ves
Turnianska Nová Ves Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 6,42 km²ko azalera du eta 339 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1406. urtekoa da.
Errabdomiosarkoma
Errabdomiosarkoma muskulu ildaskatuko tumore gaiztoa da. Haurtzaroko zati bigunen sarkomarik ohikoena da (ehun bigunak), % 65eko intzidentziarekin. Gorputzeko edozein ataletan ager daiteke, baita muskulu ildaskaturik ez dagoen lekuetan ere.
Turdoides affinis
Turdoides affinis Turdoides generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
São Luís de Montes Belos
São Luís de Montes Belos Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Soinuaren lastertasun
Soinuaren lastertasuna hots edo soinu-uhinek denboran bidaiatzen duten distantziaren neurria da. Aire lehorrean eta 20 °C-eko tenperaturan, soinuaren lastertasun 343 m/s-koa da (1235 km/h-koa). Eskuarki Lurraren eguratsean duen lastertasuna adierazten bada ere, soinuaren lastertasuna ia edozein substantziatan neur daiteke. Soinua airean baino azkarragoa da isurkarietan eta gai gotor ez-porotsuetan.
Jesús María Cormán
Jesús María Cormán (Pasaia, 1966ko urtarrilaren 6a) gipuzkoar margolari eta gaztelerazko idazlea da.
Soinuaren lastertasun
Oinarrizko adigaia
Soinuaren transmisioa molekulen ezaugarri eta loturen araberakoa da. Molekulen arteko loturek malgukiak bailiran jokatzen dute soinua transmititzen dutenean. Materia zurruna bada, malguki hauek azkarrago eramango dute soinua. Bestalde, materia gero eta dentsoagoa izan, soinua motelagoa izango da. Esaterako, soinua lasterragoa izango da burdina zeharkatzean, uranioa zeharkatzean baino, azken hau dentsoagoa baita. Era berean, hidrogenoan nitrogenoan baino lasterragoa izango da. Zurruntasunari dagokionez, burdina hidrogenoa baino lasterrago zeharkatuko du, lehena bezalako gai gotor baten barne-loturak hidrogeno-molekulen arteko loturak baino sendoagoak baitira.
Jesús María Cormán
Literaturgintzari dagokionez, gaztetan narratiba landu bazuen ere, geroago poesia idatzi du gehienbat. Bestalde, kanta-idazle gisa oso ezaguna da; berak sortuak dira Mikel Erentxun kantari donostiarrak bakarka argitara eman dituen ehun abesti baino gehiago, hamaika disko ezberdinetan argitara emanak.
Soinuaren lastertasun
Oinarrizko adigaia
Oro har, gai gotorrek isurkariek baino azkarrago transmititzen dute soinua, eta azken hauek gasek baino azkarrago. Hala ere, kontuan izan behar da ez dela beti horrela.
Jesús María Cormán
Margolari gisa, Jesús Mansé izengoitiarekin ere ezaguna da eta egin duen lanari dagokionez, paisaia landu du batez ere, kolore hotz eta ilunez hasieran eta berotasun handiagoaz ondoren. Cormánen paisaiak, ordea, ez dira figurazio hutsa, horien inguruan beti baitago artistak islatu nahi izan duen beste emozio edo kontzepturen bat. Puntu horretan uztartzen ditu egileak, hain zuzen ere, bere sormen-lanaren alde biak: pintura eta literatura. Berak dioenez, bere testu eta poemak piktorikoak diren neurrian dira literario bere paisaiak. Pintore gisa, hainbat erakusketa eta arte-azoka garrantzitsutan egona da, besteak beste, Madrilgo Arcon. 2000. urtean bi bakarkako erakusketa garrantzitsu egin zituen: Donostiako Altxerri galeriak Borgesen El Aleph ipuinean oinarritutako paisaiez osatutako erakusketa egin zuen, eta Irungo Amaia Kulturgunean azken lau urteetako lanak biltzen zituen Avalache erakusketa jarri zuen ikusgai.
Kanpo estekak
Egilearen web orria:
Soinuaren lastertasun
Formula orokorra
Hortaz, soinuaren lastertasuna handitu egiten da materialaren zurruntasunarekin batera, eta txikitu egiten da dentsitatearekin.
Lumix
Lumix Japoniako Panasonic konpainia multinazionalaren argazki-kamera digital ekoizle saila da. Osaka hirian egoitza du. Bere ekipo gehienak Leica alemaniar etxearen optika elementuez osatuak daude.
Polychrus peruvianus
Polychrus peruvianus Polychrus generoko animalia da. Narrastien barruko Polychrotidae familian sailkatuta dago.
Aseraggodes cyclurus
Aseraggodes cyclurus Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Megalodoras uranoscopus
Megalodoras uranoscopus Megalodoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Lactarius subdulcis
Lactarius subdulcis Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Jan liteke, baina zapore mikatz samarra du.
Baltinava udalerria
Baltinava udalerria (Baltinavas novads) Letoniako udalerri bat da. 186 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 1000 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Baltinava da.
Lactarius subdulcis
Deskribapena
Kapela: 2 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, gero zabaldu egiten da eta ondoren erdian hondoratua, eta hor titi txiki bat izaten du. Ertza inkurbatua, mehea, izurtua eta, batzuetan, ildaskatua. Kolore arre-gorrixka du azalak, gibelaren kolorearen antzekoa. Ez du eremu zirkularrik, baina zain erradial batzuk egon daitezke tiriaren inguruan.
Horri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Mehea, estuagoa eta kurbatuagoa beheko aldean, kapelaren kolore berekoa, baina krema kolore gehiagorekin goialdean eta oinarrian tomentu zurixka batez estalia, azpiko tonua ilunagoa du.
Haragia: Kapelaren diskoan baino ez du lodia eta kotoiaren antzekoa oinean. Zuria da eta gero arrosa bihurtzen da. Zimitz usaina du eta zapore gozoa, baina erregistro mikatzarekin. Kolorez aldatzen ez den esnea du, lehenbizi gozoa eta gero oso mikatza.
Jangarritasuna
Baliorik gabeko jangarria, hobe ez jasotzea.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, hostozabalen basoetan, batez ere pagoetan.
Banaketa eremua
Europa, Japonia, Errusia, Australia, Jamaika, Ipar Amerika eta Himalaiako mendikatea.
Cabrales
Cabrales Asturiasko ekialdean dagoen udalerria da, Orienteko eskualdean kokatutakoa.
Mugakideak
Iparraldean Llanes, ekialdean Peñamellera Alta, mendebaldean Onis eta hegoaldean Kantabria eta Leongo probintzia ditu mugakide.
Demografia
Iturria: [ Instituto Nacional de Estadística de España]
Gazta
Herrian tradizionalki egindako Cabralesko gazta, urdin motakoa, oso ezaguna da Asturiastik kanpo ere.
Lactarius decipiens
Lactarius decipiens Russulaceae familiako onddo espezie bat da.
Oso zapore mikatza du. Esteetako gaitz larriak eragin ditzake.
Deskribapena
Kapela: 6 cm-ra arteko diametrokoa, sarritan erdian papila batekin. Ertza biribildua, gero inkurbatua, batzuetan pixka bat ildaskatua. Azala itsatsia, higrofanoa, matea, pruinaduna, pikortsua, zopatuta dagoenean kolore arre-gorrixkakoa, lehortzean okre-arrosakara.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 7 cm arteko garaierakoa eta 1,5 cm arteko lodierakoa, zilindriko samarra, konprimitua, konkorduna, laster barnehutsa, goialdean orrien gainbeherak eragindako zainekin, kapelaren kolore berekoa, goialdean arrosa koloreko pruinaz estalita. Azkotan beste ale batzuekin bat eginda.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac" "lactis" esnetik dator, esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Decipiens epitetoa latinetik dator, engainagarria, enbusteroa esan nahi duen "decipiens" hitzetik.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean. Hostozabalen azpian eta baso mistoen azpian.
Banaketa eremua
Europa.
Eraso profilaktiko
Eraso profilaktikoa koitoan zehar —edo sarpena baino ia lehenago— preserbatiboa ateratzeko sexu-erasoa da, beste aldearen oniritzirik gabe. Sexu-abusu mota bat da, eta ez dago guztiz tipifikatuta estatu askotan, eta ez da ohikoa kondena-epai judizialetan.
Jasotzen duen pertsonarekiko eraso fisikoa eta engainu psikologikoa ez ezik, sexu-transmisiozko gaixotasunetan (STG) eta nahigabeko haurdunaldian ere pairatu dezake biktimak. Gainera, emakumearen antisorgailuak kontrolatzeko sabotaje-modutzat hartzen da, eta, beraz, oso praktika misoginoa da, etxeko indarkerian eragin nabarmena duena.
Alajuela probintzia
Alajuela probintzia (Provincia de Alajuela) Costa Ricako probintzia bat da. 9.757,53 km²ko azalera du eta 2011ko erroldaren arabera 848.146 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Alajuela probintzia 16 kantoitan eta 114 barrutitan banatuta dago:
San Salbador eliza (Iruñea)
San Salbador eliza Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen eliza bat da.
Kokalekua
Arrotxapea auzoko Marcelo Zelaieta etorbidearen hasieran dago, Cuatro Vientos zubia eta bidegurutzetik hurbil.
Historia
1916an eraiki zen.
Eraikina
XX. mendearen hasierako eraikina izan zerren Erdi Aroko itxura duen eliza da, duena baina antzinakotasun handiagoa emanez.
Rio Tinto (argipena)
Rio Tinto hurrengoa izan daiteke:
Little Italy (Manhattan)
Little Italy, euskaraz Italia Txikia, AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen auzo bat da. Iraganean italiar etorkinen komunitate handi baten bizilekua izateagatik ezaguna zen.
Historia
Iraganean Canal Street kalearen iparraldera, Elizabeth, Mott eta Mulberry kaleak barne hartzen zituen, bai eta inguruko eremua ere. XX. mendearen erdialdera italiar komunitatea beste auzoetara eta kanpoaldeko auzunetara hedatzen hasi eta auzoa txikitzen hasi zen. Hegoaldean, zenbait gune asiar komunitatearen bizilekua den Chinatown auzora igaro ziren. Iparraldeko guneek, Houston Street kalean, italiar ezaugarriak galtzen hasi ziren, ezaugarri etniko berezirik ez duen Nolita auzoan bilakatzeko, North of Little Italy (Italia Txikiko Iparraldea) izendapenaren laburdura. Gaur egun, Broome Street eta Canal Street kaleen arteko Mulberry Street gunea Little Italy auzoko nabarmenena da, eta bertan oraindik ere turistez beteriko italiar jatetxeak badaude.
Ospakizunak
San Gennaro jaia, Napoliko santu zaindaria, del nom del Sant patró de Nàpols, urtero Little Italy auzoan ospatzen den kale ospakizuna da, Mulberry Street kalean zehar. Hamaika egunez ospatzen da, honetan erakustaldiak, prozesioak eta jarduera ugari burutzen dira, tartean pasta jate lehiaketa.
Mato Grosso do Sulgo gobernadorerako hauteskundeak 2022an
Gaur egungo bitarteko gobernadorea Reinaldo Azambuja da, Brasilgo Alderdi Sozial Demokratakoa. Senatu Federala aukeratzeko, MDB hiriko Simone Tebetek okupatutako lanpostu hutsa, 2014. urtean hautatua, auzitan dago.
Mary Kenneth Keller
Mary Kenneth Keller (Cleveland, Ohio, 1914 ko abenduaren 17a - Dubuque, Iowa, 1985eko urtarrilaren 10a) estatubatuar hezitzaile katolikoa izan zen. 1965eko ekainak 7an doktoratu zen, Irving C. Tangek ere egin zuen egun berean, biak Estatu Batuetako informatikan doktoratu ziren lehen pertsonak bihurtuz. Dartmoutheko Unibertsitatean sartu zen lehen emakumea ere izan zen, non BASIC programazio lengoaiaren garatzaileetako bat izan zen. Hezkuntzan ordenagailuak erabiltzeko ASCUE elkartearen sortzaileetako bat izan zen, bere bizitza informatikaren garapenean eman zuen eta teknologiaren amatzat hartzen da.
Bizitza
Cleveland, Ohion jaio zen 1913an edo 1914an, iturrien arabera. 1932an Ama Birjinaren Karitateko Ahizpen Kongregazioan sartu zen (Sisters of Charity of the Blessed Virgin Mary) eta 1940 urtean moja ordenatu zen Chicagoko DePaul Unibertsitatean, non matematikan lizentziatu zen, Bachelor of Science bat jaso zuen eta aipatutako Matematika eta Fisikako Master of Science bat ere egin zuen.
Ikasle bezala Wisconsin-Madison Unibertsitatetik, Purduetik, Michigango Unibertsitatetik eta Dartmoutheko Unibertsitatetik pasa zen, non onartua izaten aitzindaria izan zen. Mary Kennethek Dartmouthen sartzea eskatu zuen 188 urteko historian inoiz emakumerik onartu ez zen arren. 1958an, ordura arte gizonezkoentzat bakarrik gordetako Informatika Zientzien laborategian sartu zen. Bertan, BASIC programazio-lengoaia garatu zuen.
Doktoregoa Wisconsin-Madisonko Unibertsitatean egin zuen, bere tesiak ordenagailu bidez sortutako patroien Inferentzia induktiboa izena hartu zuelarik, aplikazio matematiko eta zientifikoetan erabiltzen jarraitzen den FORTRAN programazio lengoaian egina. Hasiera batean Kenneth Estatu Batuetan informatikako doktoretza lortu zuen lehen pertsonatzat hartu zen, baina ondorengo ikerketek adierazi zuten urte bereko ekainaren 7an Irving Tang doktoretza egin zela.
Doktoretza amaitu ondoren, Iowako Clark Unibertsitatean lan egiteko eskaintza bat onartu zuen, non bi hamarkadatan zuzendu zuen Informatika Zientzien Saila sortu zuen. Hezkuntzarako aplikazio informatikoetarako maisutza programa bat ere ezarri zuen.
Kellerrek informaziorako sarbide unibertsala defendatzen zuen, eta ordenagailuak hezkuntzan erabiltzearen alde egiten zuen; horregatik, hezkuntzan ordenagailuak erabiltzeko asoziazioa (Association Suporting Computer Users in Education) sortzearen alde agertu zen. Halaber, informatikaren esparruan emakumeen presentzia irmoki defendatu zuen.
Dubuquen hil zen 1985ean.
Hil osteko azterketak
Clark Unibertsitateak bere omenez sortu zuen Informatika eta Informazio Zerbitzuen Keller Zentroa, ikasleei eta irakasleei informatika eta telekomunikazioetan laguntza ematen diena.
Calanca
Calanca Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arkitektura oztopo
Arkitekturaren eta hirigintzaren esparruan, arkitektura oztopo edo oztopo arkitektoniko esaten zaie biztanle-talde jakin batzuk hiri-espazio batetik, eraikin batetik edo haren zati batetik iristea, sartzea edo mugitzea eragozten duten oztopo fisikoei. Irisgarritasuna oztopatzen duen edozein arkitektura elementu aipatzeko erabiltzen den terminoa da. Irisgarritasun-hesi mota asko daude baina arkitektura oztopoa edo oztopo arkitektonikoa ezagunena da, ingurune fisikoan baitago eta gizartean agerikoena baita. Gainera, gizakiak eraikitako elementuez osaturik dagoenez, gizakiek konponbidea eskain lezakete.
La Fatarella
La Fatarella Kataluniako udalerria da, Terra Alta eskualdean eta Tarragonako probintzian kokatuta dagoena. 56,5 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.128 biztanle zituen.
Caçapava
Caçapava Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Muskulu ildaskatu
Muskulu ildaskatua zeharka ildaskatutako zuntzak dituen muskulua da.
Muskulu ildaskatua oinarrizko unitatea sarkomeroa duen muskulu mota bat da. Mikroskopio baten bidez ikusten denez, ildaskak ditu, aktinaz eta miosinaz osatutako banda argi eta ilunez osatuak. Ardatz-formako muskulu-zuntzez osatuta dago, mutur oso finekin, eta muskulu lisoak baino luzeagoekin.
Muskulu ildaskatuen funtzio nagusia borondatezko mugimenduak sortzea da. Beste funtzio bat gorputz-egonkortasuna mantentzea da, muskulu-tonua deitzen zaion uzkurdura partzial konstante eta mantendu bati esker. Bestalde, muskulu ildaskatuak dira gorputzeko bero-iturri nagusia, eta organismoaren tenperatura 37º zentigradutik hurbil mantentzen laguntzen dute.
Ludopatia
Ludopatia edo joko-irrika patologikoa bulkaden kontrolaren nahasmendua da. Larrialdi psikologiko eta kontrolaezinaren ondorioz, kasino batean edo beste apustu-sistema batean jokatu eta apustu egitera behartuta dago pertsona, modu iraunkorrean eta progresiboan, eta modu negatiboan eragiten die bizitza pertsonalari, familiakoari eta profesionalari. Ludopatiaren ezaugarria bulkadak kontrolatzeko zailtasuna da. Ausazko joko baten edo gehiagoren praktika konpultsiboan agertzeko joera du. Menpekoaren eguneroko bizitzari eragin diezaioke, eta familia, sexua edo elikadura bigarren mailako zerbait izatera igaro daiteke. Horregatik, ez da bizio batekin nahastu behar, ludopatia gaixotasun kroniko larria baita, adikzioa.
Julio González
Julio González i Pellicer (Bartzelona, 1876ko irailaren 21a - Arcueil, Frantzia, 1942ko martxoaren 27a) espainiar eskultore eta margolaria izan zen.
Kubismoaren  eta surrealismoaren mugimenduei loturik bizi izan zen. 1900ean heldu zen Parisera, eta Montparnasseko auzo kosmopolitan egin zuen bere ibilbide eskultoriko osoa. Harreman estuak izan zituen espainiar exiliatuekin aldi berean 1928tik eta 1932 arte izango du, bereziki, Pablo Picassorekin harremana. Elkarlan emankorra izan zuten biek, eta teknika berriak erabili zituzten eskultura kubistari aplikatutako burdinaren soldaduran. Bere izena Picassoren itzalpean gelditu arren, lengoaia artistiko berezia garatu zuela azpimarratu behar da. 1930tik aurrera Julio González burdinazko eskultura modernoaren aitzindaritzat jo izan da, teknika horietan bide egingo zuten beste artista askoren inspirazio iturri. Aipa ditzakegu besteak beste David Smith, Eduardo Chillida eta gerora beraren suhi izango zen Hans Hartung margolari alemaniarra, beraren alaba Robertarekin ezkondua Bigarren Mundu Gerraren hasieran, 1939an.
Aseraggodes diringeri
Aseraggodes diringeri Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
Atxikimendua, etologian, lotura afektibo handia da, iraunkorra, izaera paregabekoa, elkarrekiko interakzioaren bidez, bi indibiduoren artean garatu eta bermatzen dena; zeinen berehalako helburua mehatxu momentuetan hurbiltasunaren bilaketa eta mantentzea den (seguritatea, kontsolamendua eta babesa ematen dituelarik). Ez gara sentimendu inmaterial batez ari, baizik eta behagarriak diren eta modu adierazgarri batean hasten diren jarreren inguruan. John Bowlby (1907-1990) izan zen “Atxikimenduaren teoria” garatu zuen lehenengo psikologoa.
Atxikimendua, haurrak gizartera egokitzeko edo gizartean orientatzeko beharrezkoa duen etapa da, eta honen bidez, haurrak kide jakin batzuenganako lotura afektibo estua sortuko du. Haurraren eta zaintzen duen pertsonaren arteko lotura afektiboa da atxikimendua. Lotura hori atxikimendu-irudiarekin ezartzen du (normalean gurasoak). Horrekin, haurrak, segurtasun emozionala izango du eta nola jokatu ez dakienean, beraiengana joko du.
Marta Fiedina
Marta Fiedina, ukrainieraz Марта Вадимівна Федіна, (Kharkiv, Kharkiveko oblasta (Ukraina), 2002ko otsailaren 1a) igeriketan aritzen den kirolari ukrainiarra da.
Turdoides melanops
Turdoides melanops Turdoides generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Tanakia lanceolata
Tanakia lanceolata Tanakia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Marta Fiedina
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko bi domina eskuratu zituen; bikotekako modalitatean, Anastasiya Savchuk herrikidearekin batera, ROCeko bikotearen (urrezkoa) eta Txinakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatu zen. Brontzezko domina eskuratu zuen ere Ukrainako taldearekin, ROCeko taldearen (urrezkoa) eta Txinakoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Ukrainako taldea: Marina Aleksiiva, Vladislava Aleksiiva, Marta Fiedina, Katerina Reznik, Anastasia Savtxuk, Alina Shynkarenko, Ksenia Sidorenko eta Yelizaveta Yakhno-k.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
Gizakiak duen atxikimendurako beharra, ez da behar kulturala soilik, biologikoa ere bada. Gure jatorrian atzerantz egiten badugu, konturatuko gara, gizakiak arrazional bihurtu orduko ere, nola animalia ugaztun izate hutsagatik, amaren beharra duela. Horrez gain, ugaltzeko beharrezkoa dugun sexuan, garrantzi handia izan dute betidanik erakargarritasunak, desioak… horiek lotura sozialak sortuz (laguntasuna, zaintza…). Guzti honekin argi utzi nahi dena, zera da: atxikimendua ez dela kasualitatezko kontua, bizi iraupenerako beharrezkoa den faktoreetako bat baizik.
Bai atxikimendu irudia eta bai lotura afektiboak sortzeko beharra jaiotzetikoa edota jatorrizkoa dela esaten da. Afektibitateak bi ikuspegi ditu: alde batetik, afektibitatea bigarren mailakoa dela esaten dutenak daude, eta bestetik, afektibitatea ikasten den zerbait ez dela esaten dutenak, jatorrizkoa baizik. Lotura horren falta egonez gero, haurrengan eta helduengan portaera jakin batzuk eman daitezke (antsietatea, depresioa, konfiantza falta, negarrak, garapenean atzerapausoak, interes falta, ukapena, ondorio emozional txarrak…) eta portaera hauek fase desberdinetan banatu eta ematen dira (Lopez, 2008).
Frances Spence
Frances Bilas Spence (1922ko martxoaren 2a - 2012 ko uztailaren 18a) ENIAC konputagailuaren jatorrizko programatzaile bat izan zen.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
Ikuspuntu emozionaletik, atxikimendua beste pertsona hori baldintzarik gabe hor egongo dela seguru daukazunean sortzen da; enpatia, komunikazio emozionala eta pertsona hauen arteko maitasuna agertzea errazten duelarik. Ikuspuntu kognitibotik, atxikimendu harremana egoteak berez, harreman horren eredu mentala, haurra nolakoa den, atxikimendu irudiaren irudikapena eta atxikimendu irudiak haurrarekiko daukan irudiaren inguruko teoria mentala eraikitzea dakar.
Carmen Claudín
Carmen Claudin (Mexiko, 1949) CIDOB Nazioarteko Gaien Bartzelonako Zentroko ikerlaria da.
Biografia
Espainiako gerrak eragindako erbestearen alaba da. Espainiako Alderdi Komunistako buruzagi Fernando Claudin zuen aita, eta, Mexikon jaio zen arren, berehala Moskura joan ziren bizitzera. Han igaro zuen haurtzaroa, SESB Sobietar Batasuneko hiriburuan. Sorbona Unibertsitatean egin zituen ikasketak, Parisen, eta SESBen eta Errusiaren historian espezializatu zen. Orduz geroztik, hamaika artikulu idatzi eta kaleratu ditu SESBekin eta hura desegin ondoren sortutako espazioarekin lotuta dauden gaiez. Aditua da Ukrainaren eta Errusiaren barne eta kanpo politikan. Gerrak, «zoritxarrez», jarraitu egingo duela uste du. Hori bai, Errusia «urduri» ikusten du. «Errusiarrentzat, irabazten ez aritzea galtzen aritzea da».
Frances Spence
Filadelfian jaio zen 1922ean eta bost haizpetatik bigarrena izan zen. Bere aita Filadelfiako ikastetxe publikoetako sistema-ingeniaria zen eta bere ama irakaslea, biak irakaskuntza sektorean. Francesek Homer W. Spence bere senarrarekin hiru seme izan zituen: Joseph, Richard eta William.
Ikasketak
Temple Unibertsitatean ikasi zuen, non Chestnut Hill College-rako beka bat irabazi zuen. 1942 Matematiketan graduatu zen Fisika orientazioarekin. Ikasten zegoen bitartean Kathleen McNulty ezagutu zuen, ENIAC programatu zuten 6 emakumeetako bat. McNulty eta Spence Moore School of Engineering-ko langileak izan ziren Ibilbide balistiko kalkuluetan lan egiteko. Biak lehenengo ENIAC programatzaileen lehen taldea osatzeko hautatuak izan ziren, honelako kalkuluak egiteko diseinatutako makina. Taldea Jean Jennings Bartik, Betty Snyder Holberton, Ruth Lichterman Teitelbaum, Kathleen McNulty Mauchly Antonelli eta Marlyn Wescoff Meltzer-ek osatzen zuten.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
Atxikimendu lotura lehenengo urtean gutxi gora behera agertzen da eta haurraren eta zaintzaile/gurasoen artean ematen da; hala ere, gerta daiteke atxikimendu irudi hori bizitzan aurrera egin ahala aldatzea. Atxikimendu harreman bakoitzak bere ezaugarri bereziak ditu, adina edota elkarrekintzak eragin handia baitute. Harreman hauek oso zabalak izaten dira, baina garrantzitsuenak haurraren biziraupena ziurtatzen dutenak izaten dira, seguritatea eman, autoestimua eta imitatzeko aukera; hau da, pribilegiozko komunikazio emozionala izatea.
Frances Spence
Ikasketak
1947 an, ENIAC makina aurkeztu eta urte bat geroago, Bilas Homer Spence-rekin ezkondu zen, Aberdeen Proving Grounds-etik zetorren armadako ingeniero elektronikoa zen, geroago ENIAC proiektuan ere lanean hasi zena. Ezkondu eta denbora gutxira Bilas bere lana utzi zuen familia bat osatzeko.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
ATXIKIMENDUAREN OSAGAIAK
Frances Spence
Lorpenak
1997 an, Frances Women in Technology International Hall of Fame-n sartu zen, bere ENIACeko beste sei ikaskideekin batera.Bere lanak etorkizuneko ordenagailu elektronikoetarako bidea ireki zuen, eta bere berrikuntzak martxan jarri zuen konputazio elektronikoaren eta konputagailuen programazioaren gorakada Bigarren Mundu Gerraren ondorengo aroan.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
Atxikimendua hobeto ulertzeko asmoarekin, horren osagaiak azter daitezke banan-banan (nahiz eta guztiek osotasun bat eratu). Beraz, atxikimenduaren osagai hauek aztertuko ditugu (López eta Ortiz, 1999):
Frances Spence
Lorpenak
ENIAC taldea, 2013 ko The Computers dokumental sarituaren inspirazioa da. Kathy Kleimanek sortutako dokumentala eta ENIAC programatzaileen proiektua, 1940 ko hamarkadako ENIAC taldearen benetako irudiak uztartzen ditu, emakumezkoen taldeko kideekin egindako elkarrizketekin. Elkarrekin lanean emandako denbora islatzen dutelako,Hiru zatiko telesail bateko lehen dokumentala da, The Coders eta The Future-Maker dira hurrengoak.
Gizarte dinamikak-atxikimendua
a) Portaerak
Atxikimenduaren portaerak erraz bereizten dira, behagarriak direlako, begibistakoak. Haurrak hurbiltasuna bilatu eta mantentzeko erabiltzen dituen portaera guztiak dira, mota askotakoak. Bowlby-k bost portaera nagusi bereizi zituen: xurgapena, besarkada, negarra, irribarrea eta zaintzailearen atzetik joatea (Lebovici, 1988). Azken finean, zaintzailearen hurbiltasuna, kontaktua eta komunikazioa bilatzen dituzten portaerak dira (Ainsworth eta Bell, 1970).
Portaera horiek testuinguruaren arabera aldatuz joango dira. Horrela, testuinguru bat ume horrentzat ezaguna bada, ziur aski portaera horiek ez dira agertuko. Ordea, testuingurua ezezaguna, mehatxagarria... bada, portaera horiek aktibatuko dira, eta umea saiatuko da bere atxikimenduirudiarengandik hurbil egoten.
Beraz, ondorio gisa, zera esan dezakegu: umeak inguru edo egoera bat mehatxagarria dela hautematen badu (gaixotasuna, mina, haserrealdiak, banatze laburrak, ezezagun batekin gelditzea...), atxikimendu-portaerak aktibatuko dira.
Portaera horiek oso bereziak dira, espezifikotasun eta sendotasun handia dutelako, eta, beste portaera batzuekin konparatuz, intimitate-maila handi bat dute, eta maiztasun handiarekin agertzen dira. Gorputzen arteko kontaktua asko bilatzen duten portaerak dira, keinuetan oinarritutako komunikazioarekin bat gertatzen direnak. Beraz, portaera horiek aztertzean interakzioak garrantzi handia hartzen du, bataren portaerek bestearen portaeretan eragina dutelako.
Bestalde, portaera horiek aurreko esperientzien eta umearen garapen mailaren arabera ere aldatuz joango dira. Horrela, adibidez, umeak, hitz egiteko gaitasunak eta gaitasun motorrak garatzen dituenean, ez du zertan negarra erabili (behintzat, ez horrenbeste): negar egin beharrean, atxikimendu-irudiari deituko dio edo horren atzetik joango da katamarka.
Chinatown (Manhattan)
Chinatown (txinera sinplifikatuaz: 纽约华埠; txinera tradizionalez: 紐約華埠; pinyineraz: Niŭyuē Huá Bù) AEBetako New York hiriko Manhattan barrutian dagoen auzo bat da. Lower Manhattan ermuan dago, Lower East Side ekialdean, Little Italy iparraldean, Civic Center gunea eta Tribeca auzoa mendebaldean dituela.