cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Adriaen van der Werff
Adriaen van der Werff (Kralingen, 1659ko urtarrilaren 21a - Rotterdam, 1722ko azaroaren 12a), Herbehereetako margolari, arkitekto, eskultore eta ganberako margolaria. Herbehereetako urrezko aroan kokatzen da bere obra.
Balorazioa
Adriaen van der Werffek orokorrean margolan txikiak egin zituen. Bere lanak mitologiarekin eta egunerokotasunarekin lotuta zeuden. Erretratugile bezala ere ospe handia izan zuen. Bere ospea XIX. mendean jaitsi egin zen zeren eta kritikari batzuen ustez Herbehereetako naturalismoaren tradizioari uko egin baitzion. Ondorioz, bere lan gehienak ezkutatu eta gorde ziren.
Batrachocottus talievi
Batrachocottus talievi Batrachocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottocomephoridae familian sailkatzen da.
Hiroyasu Kawakatsu
Hiroyasu Kawakatsu (川勝 博康, 1975eko irailaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Neelaps calonotus
Neelaps calonotus Neelaps generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Hiroyasu Kawakatsu
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Anthoscopus punctifrons
Anthoscopus punctifrons Anthoscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Remizidae familian sailkatua dago.
Notropis xaenocephalus
Notropis xaenocephalus Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Trinitat Vellako geltokia
Trinitat Vella Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sant Andreu barrutian dago.
Geltokia 1983n inauguratu zen.
Endospora
Endosporak hainbat bakteriok sortzen dituzten zelula bereziak dira, oso erresistenteak direnak ingurugiroko muturreko baldintzen aurrean (muturreko tenperaturak, ur eta elikagairik eza, erradiazioak...). Ingurugiroan biziaren aurkako baldintzak nagusitzen direnean, endosporak sortzeko gaitasuna duten bakterioek zelula berezi horiek sortzen dituzte, aurkako habitat horretan bizirik irauteko.
Endosporak latentzia-formak dira, jarduera metabolikoa ez dutenak. Informazio genetikoa eta erribosomak, aldiz, gordetzen dituzte.
Endosporak sortzen dituen bakterioak bi fase ditu bere bizi-zikloan:
Endosporek berebiziko erresistentzia dute beroarekiko, erradiazioarekiko (ultramorea, X, eta gamma), lisozimarekiko, lehortzearekiko eta desinfektatzaile kimikoarekiko. Endosporen aurkikuntzak agerian utzi zuen esterilizazio-teknika zaharrek ez zutela balio bakterio guztiak akabatzeko, endosporak ez baitziren deusestatzen teknika horiekin. Gaur egun esterilizatzeko erabiltzen diren prozedurek, aldiz, endosporen suntsiketa ere bermatzen dute.
Zelula erresistente hauek lurzoruan egon ohi dira, eta bertan denbora luzean bizirauteko ahalmena dute. Sor egoeran urteak iraun dezakete, eta ingurugiroko baldintzak aldekoak direnean berriz suspertu (zelula begetatiboa bihurtu). Zientzialari batzuek 7.000 urte baino gehiago zituzten endosporak "berpiztu" zituztela aditzera eman zuten Minnesotan.
Firmicutes taldeko bakterio gutxi batzuek besterik ez dute endosporak sortzeko ahalmena. Patogenoen artean soilik Bacillus eta Clostridium generoko bakterioek.
Endosporen kokapena bakterioan, azkenik, oso baliotsua da bakterioak identifikatzeko. Izan ere, espezie batzuetan bakterioaren erdialdean kokatzen dira, beste batzuetan mutur batean, etab. Halaber, mikroskopio optikoan endosporak egoki behatzeko tindaketa bereziak erabiltzen dira (malakita berdea ohiko koloratzailea izanik): Möller-en tindaketa eta Schaeffer-Fultonarena, besteak beste.
Esporulazioa
Endosporak zelula barruan sortzen dira, inguruko baldintzak kaltegarri bihurtzen direnean bakterioarentzat. Esaterako, ingurunean lehortze handia edo elikagai urriak daudenean. Esporulazioa zelula begetatiboa endospora bihurtzean datza.
Zelula begetatiboaren aldean endosporek ur gutxi dute, deshidratatuak dira. Azido dipikoliniko eta kaltzio ugari dute, azken hau lehenengoarekin konbinatua. Konbinazio honek erresistentzia handia ematen dio endosporari beroarekiko.
Morfologiari dagokionez endosporek bakterioaren muina babesten duten hiru geruza dute: exosporioa, espora-zorroa eta kortexa. Bakterioaren muinean zitoplasma eta nukleoa dago, lehenago aipaturiko dipikolinato kaltziko ugari duena.
Esporulazioa burutu ondoren zelula begetatiboa puskatzen da, barruko endospora askatuz. Esporulazio prozesuak 8-10 ordu irauten du bakterio gehienetan.
Esporulazioaren aurkako prozesua ernatzea da: hots, endospora bat zelula begetatibo bihurtzea. Hori gertatzen da ingurugiroko baldintzak aldekoak bilakatzen direnean (elikagaiak, ura, tenperatura egokia...). Frogatu da, halaber, 60-70 °C-ko tratamendu termiko batek endosporak zelula begetatibo bihurtzen dituela, ernatze prozesua errazten duela, alegia.
Linn konderria (Oregon)
Geografia
Linn konderriak 598,018 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,877 ura dira. Beste 593,141 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 19,51 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 116,672 pertsonetatik 110,706 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 9,127 dira. 456 beltzak edo afroamerikarrak. 1,268 amerikar natiboak ziren eta 150 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,078 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 126 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,888 pertsonek kokatzen zuten.
José Feliciano
José Montserrate Feliciano García (Lares, Puerto Rico, 1945eko irailaren 10a) Puerto Ricoko gitarrista eta abeslaria da.
Biografia
Jaiotzez itsua, bost urte zituelarik, New Yorkera joan zen bizitzera. Txikitatik hartu zion zaletasuna gitarrari eta, familia utzita, laster hasi zen New Yorkeko musika-zirkuituetan rythm&blues erritmo latindarrak jotzen. 1964an argitaratu zituen lehen single eta iraupen luzeko diskoa, Everybody Do The Click eta The Voice And The Guitar Of Jose Feliciano, hurrenez hurren. Lan horiei esker ezaguna egin zen bere herrian. Hurrengo urteetan, Felicianok gaztelaniaz abestu eta grabatu zuen, eta arrakasta handia erdietsi zuen Hego Ameriketan eta Erdialdeko Amerikan, baita Estatu Batuetako komunitate hispanoan ere. 1968an, The Doors taldearen Light My Fire abestiaren bertsioarekin, Estatu Batuetako zerrendetako lehen postuetara iritsi zen. 1969an Souled albuma argitaratu zuen, eta bi Grammy sari lortu zituen.
Bäriswil
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Oscar Fredrik eliza
Historia
Helgo Zetterwall arkitektoak diseinatu eta ariki zuen 1890 hamarkadan eta 1893an ireki zituen ateak. Karlos Fredrik erregeak bisitatu zuen 1898an eta horregatik bere izena eman zitzaion. Estilo neogotikoan eraiki zen, Europako katedralen antzera.
Anthoscopus parvulus
Anthoscopus parvulus Anthoscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Remizidae familian sailkatua dago.
La Tête contre les murs (filma)
La Tête contre les murs 1959ko Georges Franju frantziar zinema zuzendariaren filma da, Hervé Bazinen izen bereko eleberrian oinarrituta.
Argumentua
François Gerane ospitale psikiatriko batean sartuko dute aitaren aginduz, gazte gatazkatsua dela baitio. Klinikako zuzendari Varmont doktorea pazienteak tratatzeko metodo tradizionalen aldeko da, baina Emery doktoreak teknika psikiatriko modernoenak erabili nahi ditu.
Oscar Fredrik eliza
Arkitektura
60 metrotako altuera duen dorrea dauka eta elizaren barnealdeak kolore berdekara dauka.
Dazhou
Dazhou (txinera sinplifikatuz: 达州; pinyineraz: Dázhōu), Sichuan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 5.693.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 16.587 kilometro koadroko azalera.
Zeres (planeta nanoa)
Zeres edo 1 Zeres (nazioartean, 1 Ceres; ikurra: ) asteroide gerrikoan kokatuta dagoen planeta nano bat da. Asteroide gerrikoko objekturik handiena da, Marte eta Jupiterren orbiten artean, baina Martetik gertuago. Bere diametroa 945 kilometrokoa da, Neptunoen orbitaren barruan dagoen planeta ez den objekturik handiena. Eguzki-sisteman ezagutzen den 33. objekturik handiena da, eta Neptunoren orbitaren barruan dagoen planeta nano bakarra.
Zeres arroka eta izotzez osatua dago, eta estimazioen arabera asteroide gerriko osoaren masaren herena bertan dago. Zeres da asteroide gerrikoan grabitazioaren eraginez biribildua den objektu bakarra, nahiz eta ikerketa gehiago beharko den 4 Vesta ere hala ote den jakiteko. Lurretik ikusita, Zeresek 6,7 eta 9,3 arteko itxurazko magnitudea du. Momenturik distiratsuenak oposizioan daudenean ematen dira, 15 edo 16 hilabetean behin; distiratsuen dagoenean ere, oso ahula da begi hutsez ikusteko, ez bada oso zeru ilunetan. Zeresen barnealdean izotzezko mantu bat eta ur likidozko barne-ozeano bat egon daitekeela ematen du. Gainazala izotza eta mineral hidratatuz osatua dago, karbonato eta igeltsua bezala. 2014an ur lurruna aurkitu zen Zeresen, lehen aldia kometa batean espero den efektua tamaina honetako gorputz batean ikusten zela.
1801eko ekainaren 1ean, Giuseppe Piazzi matematikari eta astronomoak aurkitu zuen, eta izen hori jarri zion, erromatar mitologiako Zeres jainkosarengatik (lurraren eta nekazaritzaren jainkosa). Asteroide gerrikotik aurkitu zen lehen objektua izan zen, eta ez da handiagorik aurkitu.
2015eko martxoaren 6tik aurrera NASAren Dawn espazio-ontzia asteroidearen inguruan orbitan dago. Erresoluzio handiko irudiak lortu dira, kraterez beteriko gainazal bat erakutsiz. Zunda honek hainbat ezaugarri ikusi ditu, tartean Everesten altueraren erdia duen eta izotza jaurtitzen duen sumendi bat (kriosumendi bat). Hainbat mineral aurkitu dira bere gainazalean, tartean magnesio sulfatoa, amoniako asko duten igeltsuak eta jarduera hidrotermalez sortutako sodio karbonatoa. 2017ko otsailean NASAk materia organikoa aurkitu zuela adierazi zuen.
Aurkikuntza
1596an Johannes Keplerrek Mysterium Cosmographicum lanean idatzi zuen "Marte eta Jupiterren artean planeta bat jartzen dut". Tycho Braheren datuak aztertzerakoan, pentsatu zuen Marte eta Jupiterren arteko orbitan tarte handiegia zegoela planetarik ez egoteko. 1766an Johann Daniel Titius Wittenbergekoak Charles Bonneten Contemplation de la Nature itzuli zuen. Bertan, oin-ohar anonimo gisa, planeten kokapenaren inguruko patroi bat aipatu zuen. Gaur egun Titius-Boderen legea izena ematen zaion honek sekuentzia matematiko batean du oinarria: 0tik hasi eta ondoren 3 zenbakia jarrita eta bere bikoitzak hartu, 3, 6, 12, 24, 48... eta ondoren zenbaki bakoitzari 4 gehitu eta 10engatik zatituz gero, 0,4, 0,7, 1,0, 1,6, 2,8, 5,2, 10,0, 19,6, 38,8... sekuentzia eskuratuko dugu. Sekuentzia hau planeta ezagunen orbitaren erradiotik oso gertu dago unitate astronomikoetan, baina 24 zenbakian (2,8) ez dago planetarik, 1,6n Marte eta 5,2n Jupiter dagoen bitartean. Oin-ohar horretan Titiusek honakoa idatzi zuen: "Baina Jaun Arkitektoak espazio hori hutsik utzi al zuen? Ez da gutxiago ere." .
1768an Johann Elert Bodek sekuentzia horren aipamena egin zuen bere idazkietan, baina ez zuen Titius aipatu 1784ra arte, eta horregatik askotan "Boderen legea" gisa agertzen da idatzita. William Herschelek Urano aurkitu zuenean 1781ean, planetaren orbitak ia zehaztasunez egiten zuen bat aurreikusitako zenbakiekin, eta beraz astronomo gehienek pentsatu zuten planetaren bat egon behar zela Marte eta Jupiterren artean.
1787an Franz Xaver von Zach astronomoak Titius-Bode legeak proposaturiko lekuan planeta bat bilatzeari ekin zion. Laster konturatu zen oso zaila izango zela pertsona bakar batek aurkitzea, eta horretarako astronomo talde bat deitzea pentsatu zuen. 1800eko abenduan von Zachek 24 behatzaileen talde bat deitu zuen, zodiakoa 24 zatitan banatu zuten eta bakoitzak 15ºko zeru-zatia izango zuen behatzeko. Talde honek bere buruari Zeruaren Polizia deitzen zion (Himmels polizei). Bere kideen artean William Herschel, Charles Messier, Johann Elert Bode, Barnaba Oriani eta Heinrich Olbers zeuden. Zeruaren poliziak Giuseppe Piazzi italiarrari gutuna bidali zion bere parte izatera gonbidatuz, baina gutuna iritsi aurretik 1801eko urtarrilaren 1ean Palermoko Unibertsitateko astronomia-burua zen Pazzik objektu txiki bat ikusi zuen mugitzen zehazki aurretik pentsatutako lekuan. Berez, Nicolas-Louis de Lacailleren katalogoko 87. izarraren bila ari zen, baina ikusi zuen beste bat zegoela bere ondoan. Izar hori mugitzen zela behatu eta gero, kometa bat izango zela pentsatu zuen. 24 gau jarraian eman zituen Zeres behatzen, 1801eko otsailaren 11 iritsi eta gaixotasun baten ondorioz behaketa eten behar izan zuen arte. Urtarrilaren 24an dagoeneko iragarri zien aurkikuntza Barnaba Orianiri eta Boderi. Kometa bat zela esan zien, "baina bere mugimendu hain geldoa eta uniformea denez, uste dut kometa ez den beste gauza baten aurrean gaudela". Apirilean Oriani, Bode eta Jérôme Lalanderi bidali zizkion behaketa osoak eta 1801eko irailean argitaratu zuen Monatliche Correspondenz aldizkarian.
Hala ere, argitalpena egin zen unerako Zeresen posizioa aldatu zen jada, batez ere Lurraren mugimenduaren ondorioz, eta gertuegi zegoen Eguzkiaren distiratik beste astronomo batek Piazziren aurkikuntza ziurtatu ahal izateko. Urtearen amaieran, Zeres berriro ikus zitekeela kalkulatu zuten, baina denbora luzea pasa zen azken behaketatik, eta bere posizio zehatza zein zen jakitea gauza zaila zen. Carl Friedrich Gaussek, 24 urte zituela, metodo oso zehatz bat sortu zuen orbitaren determinazioa emateko. Aste gutxi batzuk lan egin ondoren, Zeresen posizioa zein zen kalkulatu eta von Zachi eman zizkion emaitzak. 1801eko abenduaren 31n von Zachek eta Heinrich W. M. Olbersek Zeres berriro aurkitu zuten aurresandako posizioan.
Lehen behaketa hauetan ez ziren gai izan Zeresen tamaina zein zen ondo kalkulatzeko. Herschelek 1802an uste zuen 260 kilometro zituela, eta 1811an Johann Hieronymus Schröterek 2.613 km.
Izendapena
Piazzi, hasiera batean, Cerere Ferdinandea izena eman zion bere aurkikuntzari, Antzinako Erromako uztaren jainkosa bezala, Siziliako patroia ere bazena eta Fernando I.a Bi Sizilietakoaren omenez. "Ferdinandea", hala ere, ez zen egokia beste nazioentzat, eta laster utzi zen albora. Alemanian, tarte batez, Hera deitu zuten. Grezian, gaur egun, Demeter deitzen zaio, Zeresen baliokidea dena. Hala ere, 1108 Demeter izeneko asteroidea ere badago.
Zeresen sinbolo astronomikoa igitai bat da, ⚳ , Artizarraren ♀ ikurraren antzekoa baina zirkulua hautsita. Badago ere 8px|Cee aldaera ikurra, Ceres hitzaren hasierako 'C' hori dela eta, alderantzizko ikurra. Beranduago hauek aldatu ziren eta asteroideak izendatzeko erabiltzen den ikurra baliatu zen, ①.
Zerioa, lur-arraroetako bat, 1803an aurkitu zen eta Zeresen omenez jarri zioten izena. Urte berean beste elementu bati jarri zitzaion ere izena Zeresen omenez, baina zerioa izendatu zenean aurkitzaileak 2 Palasen izena hartu eta paladio deitu zuen.
Sailkapena
Zeresen sailkapenarekin eztabaida handiak izan dira historian zehar, eta behin baino gehiagotan aldatu da. Johan Elert Bodek uste zuen Marte eta Jupiterren artean "falta zen planeta" zela, Eguzkitik 419 milioi kilometrora. Zeresi, beraz, planeta baten ikurra eman zitzaion, eta astronomiako taula askotan agertu zen planeta gisa 2 Palas, 3 Juno eta 4 Vestarekin batera, mende erdiz.
2006an Plutonen inguruko eztabaidaren ondorioz, Zeres berriro ere planeta gisa izendatzeko proposamena egon zen. Nazioarteko Elkarte Astronomikoaren aurrean aurkeztutako proposamen batek planeta honela definitzen zuen: "objektu zelestial bat (a) nahikoa masa duena bere grabitate propioaren eraginez gorputz zurrun bat eratu duena oreka hidrostatikoaren forman (ia biribila) eta (b) izar baten orbitan dagoena eta ez dena ez izar bat ez beste planeta baten satelitea". Definizio honek, hala ere, ez zuen aurrera egin. Egin izan balu Zeres bosgarren planeta izango litzateke. Horren ordez, 2006ko abuztuaren 24an beste definizio bat egin zen: planeta bat izar baten edo hildako izar baten inguruan orbita egiten duen objektu astronomiko bat da, bere grabitazio indarrak biribildua izateko masa nahikoa duena, ez dena fusio termonuklearra egiteko bezain handia eta bere inguruko orbita planetesimalez garbitu duena Definizio honen ondorioz Zeres ez da planeta bat, ez duelako bere orbita dominatzen, beste milaka asteroiderekin batera egiten duelako asteroide gerrikoaren baitan, eta gerriko osoaren masaren herena baino ez delako. Egoera horretan zeuden planeta eta objektuei planeta nano izendapena eman zitzaien, Zeres barne.
Zeres asteroide gerrikoko objekturik handiena da. Askotan pentsatzen da Zeres planeta nano gisa bersailkatu dela, eta beraz ezin dela asteroidetzat hartu. Adibidez, space.com webguneak hala dio: "Palas, asteroiderik handiena, eta Zeres, lehen asteroidetzat hartzen zen planeta nanoa" ; Nazioarteko Astronomia Elkarteak (IAU) egindako albistea batean ere honela jasotzen du: "Zeres da (edo orain esan dezakegu zen) asteroiderik handiena", nahiz eta ondoren aipatu Zeresen bidean "beste asteroide batzuk" igarotzen direla, Zeres asteroidetzat hartuz. Minor Planet Centerrek defendatzen du Zeresek izaera duala izan dezakeela. 2006ko IAUren erabakian Zeres planeta nano izendatu zen, baina ez zen esan ez zenik asteroidea. Azken finean, IAUk ez du "asteroide" kontzeptua definitu, eta 2006ra arte "planeta txiki" terminoa erabiltzen zuen; 2006tik aurrera "Eguzki-sistemako objektu txiki" erabiltzen du. NASAk Zeres asteroidetzat du eta testu-liburu askotan ere horrela jasotzen da.
Orbita
Zeresek Marte eta Jupiterren artean orbitatzen du Eguzkia, asteroide gerrikoaren barruan, Lurreko 4,6 urteko periodoarekin. Orbitaren makurdura erlatiboki handia da (i = 10.6°; alderatu Merkurioren 7° edo Plutonen 17° makurdurekin) eta moderatuki eszentrikoa (e = 0.08; alderatu Marteren 0.09 eszentrikotasunarekin).
Eskumako diagraman ikus daiteke Zeresen orbitan (urdinez) eta hainbat planetena (zuri eta grisa). Ekliptikaren azpian ematen diren orbitaren zatiak kolore ilunez agertzen dira, eta gehi ikur laranjak Eguzkiaren kokapena adierazten du. Goiko ezkerreko diagraman ikus daiteke Zeresek zein posizio duen Marte eta Jupiterren artean. Goiko eskumakoan Zeres eta Marteren perihelio eta afelioaren kokapena adierazten du. Diagrama honetan, baina ez da beti horrela, Marteren perihelioa Zeres eta Palas edo 10 Higearen perihelioaren kontrako aldean agertzen da. Beheko diagraman ikus daiteke Zeresek duen makurdura orbitala Marte eta Jupiterrekin alderatuta.
Planeten trantsituak Zerestik ikusita
Merkuriok, Artizarrak, Lurrak eta Martek Eguzkiaren aurreko trantsituak egin ditzakete Zerestik ikusita. Ohikoena Merkuriorena da, urte gutxian behin gertatzen dena; azkenak 2006 eta 2010ean. Artizarraren azken trantsitua 1953an gertatu zen, eta hurrengoa 2051ean izango da. Lurrarena azkena 1814an eta hurrengoa 2081ean; Marterenak, azkenik, 767an eta 2684an dira.
Errotazioa eta makurdura axiala
Zeresen errotazio periodoa 9 ordu eta 4 minutukoa da. Makurdura axiala 4ºkoa da. Hau nahiko itxia denez, poloetan dauden kraterretako batzuetan Eguzkiaren argiak ez du inoiz jotzen, eta bertan ur-izotza metatu daiteke denborarekin, Ilargian eta Merkurion gertatzen den bezala. Gainazaletik galtzen diren ur-molekulen %0,14 horrelako kraterretan geratuko direla uste da.
Geologia
Zeresen masa kg da, Dawn misioaren neurketan. Masa honekin, Zeresek bakarrik asteroide gerriko osoan estimatzen den masaren herena luke, Ilargiaren masaren %4 inguru. Zeres nahiko masiboa da itxura ia esferikoa izateko, oreka hidrostatikoaren ondorioz. Eguzki-sistemako gorputzen artean, Zeres Vesta baino handiagoa eta Tetis baino txikiagoa da. Bere azalera India edo Argentinaren antzekoa da, Euskal Herria baino 132 aldiz handiagoa. 2018ko uztailean NASAk hainbat ezaugarri argitaratu zituen Lurrarekin alderatuta.
Barne egitura
Zeresen esferikotasuna gorputz diferentziatu batena da, nukleo harritsu bat izotzezko mantu batekin. 100 kilometro inguruko mantua izango litzateke, Zeresen masaren %23-%28 artean eta bere bolumenaren %50, eta 200 milioi kilometro kubiko ur dituela kalkulatzen da. Hau Lurrean dagoen ur geza baino gehiago da. Keck teleskopioak 2002an egin zuen behaketak eta modelatze ebolutiboan oinarritutako datuek emaitza bera ematen dute. Gainera, bere sorreran Eguzkitik nahikoa urrun egongo litzateke izotza bildu ahal izateko, Zeresen barruan beratuz. Baliteke ere izotz geruzaren eta nukleoaren artean ur likidozko geruza bat egotea.
Dawn zundak egindako forma eta grabitate neurketek konfirmatu zuten Zeresek oreka hidrostatikoa duela, diferentziazio partzialarekin eta konpentsazio isostatikoarekin. Bere inertzia momentua 0,37 da (Kalistok duen 0,36aren antzekoa). Bere nukleoaren dentsitatea eta kanpo geruzarenak 2,46–2,90 eta 1,68–1,95 g/cm3 dira, eta kanpo geruzak 70-190 kilometro arteko lodiera izango luke. Kanpo geruzaren dentsitatea ur izotzarena baino handiagoa da, silikatoak eta gatzak nahastuta dituenaren seinale. Zeres da ezagutzen dugun gorputzik txikiena oreka hidrostatikoan, Saturnoren Rea satelitearen masaren erdia eta 600 kilometro txikiagoa baita. Zeresek nukleo metaliko txikia izan lezake, bere frakzio harritsuaren diferentziazioz sortua.
Michele Scarponi
Michele Scarponi (1979ko irailaren 25a, Jesi - 2017ko apirilaren 22a, Filottrano) italiar txirrindulari profesional bat izan zen. Nagusiki txirrindulari igotzailea zen.
2002an Acqua & Sapone taldearekin profesionaletan debutatu zuen. Bere heriotza unean Astana taldeko txirrindularia zen.
Bere garaipen garrantzitsuenak 2009ko Tirreno-Adriatiko, 2011ko Italiako Giroa eta 2011ko Volta a Catalunya izan ziren.
Palmaresa
2002
2003
2004
2007
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
Guerstling
Guerstling Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Guerstling udalerrian erroldatutako biztanleak 366 ziren. Familiak 146 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 53 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 224 etxebizitza zeuden, 150 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 65 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 203 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 150 etxebizitza nagusietatik 124 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 107 etxek bost zituzten. 129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 80 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 246 ziren, horien artean 172 aktiboak ziren eta 74 inaktiboak ziren. 172 pertsona aktiboetatik 157 lanean zeuden (94 gizon eta 63 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 74 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Guerstling udalerrian 166 unitate fiskal zeuden, 393 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.476 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Guerstling udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bizitzaren zentzua
Bizitzaren zentzua existentziak edo bizitzak duen esanahiaren eta helburuaren inguruko galdera filosofiko bat da. Hari lotutako galderak honakoak izaten dira:
Galdera horietarako hamaika erantzun proposatu izan dira historian zehar, oinarri kultural eta ideologiko askotatik. Bizitzaren zentzuaren bilaketak gogoeta filosofiko, zientifiko, teologiko eta metafisiko asko sortu ditu. Herri eta kultura bakoitzak erantzun desberdina eman diote galderari.
Bizitzaren zentzuari buruzko espekulazioak existentziaren, gizarte harremanen, kontzientziaren eta zoriontasunaren behaketa filosofiko eta erlijiosoetatik eta galdera zientifikoetatik abiatuta sortu izan dira. Beste kontzeptu batzuk ere sartuta daude gogoetan, esaterako esanahia, ontologia, balioa, xedea, etika, ongia eta gaizkia, erabakimen askea, jainkoaren edo jainkoen existentzia, arima eta beste mundua. Ikuspuntu zientifikotik, batez ere unibertsoari buruzko egitate eta gertaera enpririkoak aztertzen dira, bizitzaren "nolakotasuna" azaltzen saiatzen diren testuingurua eta parametroak aztertuta. Zientziatik baita ere, ongizatearen bilaketa eta moraltasunaren kontzeptua azaltzeko gomendioak eta ikerketak egiten dira. Ikuspuntu humanistikotik, galdera "Zein da nire bizitzaren zentzua?" izan ohi da egindako galdera.
Mendebaldeko perspektiba filosofikoak
Platon eta Aristoteles izan ziren Antzinako Greziako filosofo nagusietakoak galdera hauei erantzun nahian. Atzetik, zinismoa, zirenaikoak, epikureismoa eta estoizismoa etorri ziren.
Argien Garaian, Immanuel Kant, Jean-Jacques Rousseau, Adam Smith eta John Locke nabarmendu ziren. XIX. mendean, bestela, utilitarismoan Jeremy Bentham eta nihilismoan Friedrich Nietzsche, Martin Heidegger eta, aurrerantzean, Albert Camus aipatzekoak dira.
Cotia
Cotia Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bizitzaren zentzua
Mendebaldeko perspektiba filosofikoak
XX. mendean, pragmatismo, teismo, absurdismo, humanismo sekular, positibismo logiko, postmodernismo, panteismo eta gorputzaren filosofia irakurtzekoak dira.
Grammatorcynus bilineatus
Grammatorcynus bilineatus Grammatorcynus generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Joaquín Gamboa Pascoe
Biografia
Zuzenbidean lizentziatua zen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan. Gamboa Pascoe Mexiko Hiriko Langileen Federazioko idazkari nagusia zen (gaztelaniaz: Federación de Trabajadores del Distrito Federal, FTDF) eta 2005eko abuztuaren 9az geroztik Mexikoko Langileen Konfederazioko (CTM) idazkari nagusia zen, herrialdeko sindikatuen konfederazio handiena.
Ganboa Pascoe Senaturako hautatua izan zen 1970eko hamarkadaren erdialdean, Alderdi Iraultzaile Instituzionalaren ordezkari gisa. 1988an berriro hauteskundeetara aurkeztu zen, baina Porfirio Muñoz Ledo ezkerreko politikariaren kontrako lehia galdu zuen. Ganberan ere aritu da.
Gamboa Pascoe 2016ko urtarrilaren 7an hil zen, 93 urte zituela.
Simoselaps littoralis
Simoselaps littoralis Simoselaps generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Les Yeux sans visage
Argumentua
Genessier doktorea zirujau bikaina da eta zerbitzari fidel baten laguntzaz emakume gazteak bahitzen ditu gero haiei azaleko transplante konplexu bat egiteko.
William Lamb (Melbourneko II. bizkondea)
William Lamb, Melbourneko II.a bizkondea (Londres, 1779ko martxoaren 15a - Brocket Hall, Hertfordshire, 1848ko azaroaren 24a) britainiar politikaria izan zen. Whig alderdiko kide izan zen eta bi aldiz lehen ministro.
Etonen, Cambridgeko Trinity Collegen eta Glasgowko Unibertsitatean ikasi zuen. 1805ean Lady Caroline Ponsonbyrekin ezkondu zen eta 1806an Parlamentuko kide hautatu zuten. Lamb bere emazteak Lord Byronekin zuen maitasun harremanagatik hasi zen ezagutzen.
1834an Lord Greyk dimisioa eman ondoren, lehen ministro izendatu zuten eta status quo-ari eustearen aldekoa izan zen. Lau hilabete geroago, Gilen IV.ak kargutik kendu zuen eta Robert Peel Torya lehen ministro izendatu zuen. Hala ere, whigek irabazi zituzten 1835eko hauteskundeak eta Lamb lehen ministro izendatu zuten berriro.
Bere agintaldian erregea hil zen eta Viktoria erregina 18 urterekin tronura igo zen. Hurrengo lau urteetan, Lord Melbournek politikaren artean entrenatu zuen Viktoria. Lehen Opioaren Gerra eta Lehen anglo-afganiar gerra ere gertatu ziren, eta Waitangiko Ituna sinatu zen. 1841eko abuztuaren 30ean dimisioa eman zuen.
Torras i Bagesko geltokia
Torras i Bages Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sant Andreu barrutian dago.
Geltokia 1982n inauguratu zen.
Akihiro Minami
Akihiro Minami (南 明宏, 1979ko abenduaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Bahraingo Sari Nagusia
Bahraingo Sari Nagusia Bahraingo Bahrain International Circuitean ospatzen den 1 Formulako lasterketa da, lehenengoz 2004an egin zena.
Roissy-en-France
Roissy-en-France Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roissy-en-France udalerrian erroldatutako biztanleak 2.537 ziren. Familiak 1.010 ziren, horien artean 344 pertsona bakarrekoak ziren (168 bakarrik bizi ziren gizonak eta 176 bakarrik bizi ziren emakumeak), 205 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 361 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 100 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.198 etxebizitza zeuden, 1.035 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 97 hutsik zeuden. 464 etxeak ziren eta 728 apartamentuak ziren. 1.035 etxebizitza nagusietatik 425 bere jabearen bizilekua ziren, 526 alokairuan okupaturik zeuden eta 84 doan lagata zeuden; 92 etxek gela bat zuten, 217 etxek bi zituzten, 214 etxek hiru zituzten, 237 etxek lau zituzten eta 275 etxek bost zituzten. 859 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 576 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 342 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.902 ziren, horien artean 1.557 aktiboak ziren eta 345 inaktiboak ziren. 1.557 pertsona aktiboetatik 1.444 lanean zeuden (784 gizon eta 660 emakume) eta 112 langabezian zeuden (49 gizon eta 63 emakume). 345 pertsona inaktiboetatik 75 erretiraturik zeuden, 164 ikasten zeuden eta 106 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Roissy-en-France udalerrian 976 unitate fiskal zeuden, 2.417,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.281 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 722 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 20 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 28 eraikuntza enpresak ziren, 144 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 204 garraio enpresak ziren, 65 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 40 finantziazio enpresak ziren, 28 higiezinen enpresak ziren, 130 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 23 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 85 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 11 ibilgailuen alokairu bulegoak, 5 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 9 aldi baterako lan enpresak, 22 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 29 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 11 liburu dendak, 4 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Roissy-en-France udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 osasun-zentro eta 2 botika zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cottocomephorus alexandrae
Cottocomephorus alexandrae Cottocomephorus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottocomephoridae familian sailkatzen da.
Herri-salatari
Herri-salataria edo legezaina epaitegietan estatuaren izenean salatzeaz arduratzen den funtzionarioa da, akzio kriminala egikaritzean duena. Herri-salatariak gobernuaren izenean jarduten du, frogak aurkeztuz, gizartearen interesak aldeztuz eta legea ezartzea sustatuz. Herri-salatariari, Hegoaldean, fiskal eta, Iparraldean, prokuradore edo inperkadore deitzen zaio.
Zuzenbide-izaera
Ondorioz, arestian aipatu den legez, fiskalak aginte betearazleak gidatzen ditu, eta hori hainbat egitatetatik ondoriozta daiteke. Lehenik, Estatuko Fiskal Nagusia (EFN) Espainiako Gobernuak proposatzen du; bigarrenik, fiskaltza era hierarkiko eta piramidalean antolatuta dago, eta EFNk agindu eta jarraibide orokor edo zehatzak arteztu ditzake behekoengana ; hirugarrenik, Justizia Ministerioak, EFNren proposamenez, diziplina-zigorrak ezartzen dizkie fiskalei; eta, azkenik, Gobernuak EFNri eska diezaioke epaitegien aurrean herri-interesa babesteko dagozkion jarduketak sustatzea.
Antolaketa
Espainian Fiskaltzak zenbait organo barne hartzen du:
Eginkizunak
Fiskalek mota biko eginkizunak dauzkate: orokorrak eta bereziak. Eginkizun orokorrak hauek dira: legezkotasuna, herritarren eskubideak eta herri-interes orokorra babestea. Eginkizun bereziak, berriz, delituetatik ondorioztatutako akzio kriminal eta zibilak egikaritzean dautza; zigor-prozesuan alderdi gisa esku hartzen du, eta prozesu zibiletan, adin txikikoak eta ezgaituak daudenean. Azkenean, fiskalek gizarte-interesa babestuko dute.
Portaera-arauak
Espainian fiskalen antolakuntzazko portaera-arauak batasuna eta menpekotasuna dira. Batasunak estatu osorako fiskaltza bakarra egoteak ekartzen du, EFNk zuzendua. Menpekotasunari dagokionez, jarduera-batasuna bermatzeko fiskaltza hierarkikoki antolatzen da; hau da, beheko organoek goikoen erabakien menpe jarduten dute. EFNk organo bakoitzaren fiskal-buruari agindu eta jarraibideak eman diezazkioke, hark ere bere menpekoei agintzeko.
Jarduerazko portaera-arauak legezkotasuna eta inpartzialtasuna dira. Legezkotasunak fiskalek legearen menpe jardun behar dutela esan nahi du, EKren, legeen eta zuzenbide-antolamenduaren gainerako arauen arabera. Fiskalak dagozkion akzioak egikarituko ditu, eta behar den moduan egikaritu ez direnen aurka egin behar izango du. Bestalde, fiskalek inpartzialtasunez jardun beharra daukate; alegia, bere eginkizunak era objektiboan eta alderdikeria barik bete behar izango ditu.
Langileak
Karrera fiskala hierarkikoki antolatuta dagoen kidego bakarraz osatzen da, eta hiru kategoria ditu: Auzitegi Goreneko Aretoko Fiskalak --Auzitegi Goreneko magistratuen parekoak--, fiskalak --magistratuen parekoak-- eta abokatu-fiskalak --epaileen parekoak--. Kategoriaz igotzeko irizpideak eskudunaren erabakia eta antzinatasuna dira. Batetik, erantzukizuneko karguak gobernuak erabakiko ditu (AGko fiskalak, JANen fiskal-buruak…). Bestetik, gainerakoak lehiaketaren bitartez zuzkituko dira, antzinatasunean oinarrituta.
Fiskaltzara sartzeko bide bakarra oposizio askeak dira. Horretarako, baldintzak honako hauek dira: Espainiako herritartasuna, adin-nagusitasuna, zuzenbidean graduduna izatea eta ezgaitasun-arrazoirik ez izatea.
Karrera fiskala
Karrera fiskalak osatzen du hierarkikoki antolatuta dagoen kidego bakarra. Fiskalen hiru kategoria bereizten dira:
Karrera fiskala, karrera judizialarekin parekatzen da, hau da, ohore, kategoria eta ordainsariei dagokionez, karrera judizialeko kideekin parekatuta daude.
Kategorien igoera
Kategoria zehatza izateak Ministerio fiskalean goi mailako edo erantzukizuneko karguak izatea baldintzatzen du. igoera-sistemaren irizpideak bi dira: antzinatasuna eta eskumeneko erabakia.
Anthoscopus musculus
Anthoscopus musculus Anthoscopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Remizidae familian sailkatua dago.
Herri-salatari
Eskumeneko erabakia eta antzinatasuna
Hirugarren kategoriatik bigarrenera igotzeko, antzinatasuna bakarrik hartzen da kontuan.
==== Karrera fiskalean sartzea ==== Karrera fiskalean sartzea oposizio askearen bitartez egingo da, legeak eskatutako gaitasunaren baldintzan biltzen dituztenean.
Parte hartzeko eskatzen diren baldintzak honako hauek dira:
Legeak aurreikusten dituen ezgaitasun-zioak hurrengoak dira:
Ministerio fiskalaren kideek, bere lehen lantokiaren edukitza hartu baino lehen, zin egingo dute Konstituzio eta legeak zaindu eta zainarazteko eta Erregearekiko leialtasunarekin funtzio fiskalak fidelki betetzeko. Lantokiaren Justizia Auzitegi Nagusiaren Gobernu Salaren aurrean egingo da zin.
Salako fiskalek, karguari zin egingo diote, karrera fiskalaren lehenengo kategoriara heltzean. Kasu honetan, Espainiako Fiskal Nagusia egongo da presidentearen ondoan.
Autonomia-erkidegoen fiskal nagusiak kargua zin egingo dute bere Fiskaltzek egoitza duten hirian.
Probintzia Fiskaltzen eta Saileko Fiskaltzen fiskalburuak kargua zin egingo dute bere Fiskaltzak egoitza duen tokian, autonomia-erkidegoaren fiskal nagusia buru den ekitaldi batean.
Bestelako fiskalak kargua zin egingo dute lantoki izango duten Fiskaltzaren fiskalburuaren aurrean.
==== Fiskal maila galtzea ==== Fiskalaren maila galtzen da honako arrazoi hauengatik:
Hauei gehitzen da borondatezko edo nahitaezko erretiroa.
=== Eskubideak eta betebeharrak ===
Betebeharrak
Ministerio Fiskalaren Estatutu Organikoaren V. atalean aldarrikatzen dira hurrengo betebeharrak:
Karreraren sustapena
Estatutuaren 23. artikuluak gehitzen du Ministerio Fiskaleko kideak autoritate direla efektu guztietarako.
Baimenak eta lizentziak
Baimenak, lizentziak eta ordainsari-erregimenak dituzte.
Ordaintzeko eskubidea
Ordaintze-erregimena ordainsarietan parekatuta dago epaile eta magistratuekin. Aldi berean, legezko baldintzetan laguntza egokia eta Gizarte Segurantza izango dituzte.
Elkartzeko eskubidea
Espainiar Konstituzioak 127.1. artikuluan ezartzen du elkartzeko eskubidea. Era berean, legeak zehaztuko du horien elkartze profesionalaren sistema eta modalitatea.
Ministerio Fiskalaren Estatutu Organikoaren 54. artikuluak fiskalek elkarte profesionalak sortzeko duten eskubidea aintzatesten du, baina jarraian zerrendatzen diren arauak errespetatuz:
Immunitatea
Ezin izango dira atxilotu nagusi hierarkikoaren baimenik gabe, bi kasutan izan ezik:
Zuzenbide-izaera
Frantziako zuzenbidean, herri-salatariei prokuradore (procureur) deitzen zaie, eta epaitegien aurrean erkidegoaren interesak eta legeak ezartzea aldezten duen agintaritza da. Frantziako zuzenbide-antolamenduan salatariak magistratutzat hartzen dira, zuzenbide zibila daukaten herrialde gehienen antzera. Defentsa nahi auzi-jartzailea ordezkatzen dituzten ohiko abokatuak auzi-aretoko aulki arruntetan jesartzen dira; salataria, ostera, epaileek egiten duten legez, oholtza batean jesartzen dira, epaian esku hartu ez arren.
Antolaketa
Frantzian herri-salataritzak barne hartzen ditu Salatari Burua (Errepublikako Prokuradorea lehenengo auzialdiko epaitegietan eta Prokuradore Nagusia dei-auzitegietan eta Auzitegi Gorenean) eta bere ondoko eta laguntzaileak (abokatu orokorrak eta ordezkoak).
Eginkizunak
Herri-salatariek nagusiki zigor-arloan jarduten dute, polizia-ikerketa hasten denetik, egotzia epaitzen denera arte. Herri-salatariak atariko ikerketei ekin ohi die, eta, beharrezkoa izanez gero, epai-ikerketa formala zuzentzeko instrukziozko epaile bati esleitzea eskatzen du. Ikerketa epaile batek zuzentzen duenean, herri-salatariak ikuskaritzan jarduten du, eta epaileak eta segurtasun-indarrak aztertzen ari diren delituen irismena mugatzen du. Horretaz gain, defentsako abokatuak egin dezakeen bezala, herri-salatariak ikerketa osagarri bat eska dezake. Zigor-prozesuan salatariak epaiketan auzia epaimahaiaren aurrean aurkezteko ardura daukate. Herri-salatariek epairako gidalerroak iradokitzen dituzte, baina epaia epaimahaiaren esku geratzen da. Halaber, administrazio-eginkizun batzuk dauzkate.
Laburbilduz, herri-salatariak herri-ordena asaldatzen duten delituen aurka akzioa egikari dezake, eta auziari ekin. Herri-salataria polizia-zaintzari dagozkion neurriak kontrolatzen ditu, eta zigor-auziari buruz erabakitzen du (largespena, ikerketarako igorpena edo epaimahai bat osatzeko igorpena, zenbait kasutan lege bat ezeztatzeko helegitea, zigor-bitartekaritza, zigorrak osatzea edo errua aitortu aurreko agerpena).
Herri-salataritzaren akzioa arlo zibileko epaitegien aurrean lantzean-lantzean egikaritzen da, eta auzi-mota jakin batzuetara baino ez da bideratzen (egoera zibila, herritartasuna, hezkuntza-laguntza, eta abar).
Zentzu hertsian, ez dago herri-salataririk administrazio-arloko epaitegietan, finantza-arlokoetan izan eze. Azken horretan, ez dago izatez herri-salataritzarik, halakoetan estatuaren ordezkariak ez direlako epai-magistraturaren kide; beraz, parekotasuna betetzen duten eginkizunean datza.
Portaera-arauak
Frantziako herri-salataritza hiru portaera-arautan oinarritzen da: hierarkia, zatiezintasuna eta erantzukizunik eza.
Frantzian herri-salatariek zatiezintasunaren arabera jardun behar dute; horrek esan nahi du salataritzako kide bakoitzak hura osorik ordezkatzen duela, eta, beraz, edozein kideren ekintzek salataritza osoa nahasten dute. Berebat, kideok elkarren artean truka daitezke; epaiketa batean, esaterako, salataritzako magistratuek elkar ordeztu dezakete prozesua geldiarazi barik.
Erantzukizunik ezari dagokiola, salataritzako magistratuak bere okerren erantzule baino ez dira; ezin zaizkio prozesuaren kostak hari egotzi, auzi-jartzaileei egiten zaien moduan epaiketa galtzean. Ezin daiteke auzipetua izan entzunaldi batean esandakoagatik lesioak edo izen ona lohitzea leporatuta.
Mutikoa txakurrarekin
Mutikoa txakurrarekin (Muchacho con un perro) Bartolomé Esteban Murillo margolariak 1655 eta 1660 artean egindako margolan bat da. Errusiako San Petersburgoko Hermitage museoan erakusten da gaur egun.
Deskribapena
Margolanean oso janzkera pobre duen mutikoa erakusten da; hala ere, bere aurpegia bihurri eta alaia da. Txakur bati begira dago mandatu bat betetzen duen bitartean zeren eta ezkerreko eskuan saski bat darama eta saski barruan ontzi bat. Gaia ez da berria Murilloren obran. Sarritan XVII. mendeko Sevillan bizi zen pobrezia erakutsi zuen, batez ere haren eragina haurrengan. Garaiko Sevillak egoera gogorrak ezagutu zituen: 1649ko izurritea, Cádizen konpetentzia, zergen zama... Dena dela, margolan honen atzealdea ez da hiri batena, izadiarena baizik. Kolore nagusia marroia da. Argia eta margolanaren definizio handiena mutikoaren aurpegian zentratzen da. Txakurrak mutilari begira dago ere bai, ziur aski jateko zerbait itxoiten. Mutilaren aurpegi irrifartsua margolan honen ezaugarri nagusia da.
Göteborgeko katedrala
Göteborgeko katedrala (Göteborgs domkyrka) edo Gustavoren katedrala (Gustavi domkyrka), Göteborgeko eliza nagusia da.
Historia
Gaur egungo katedralak 1815ean ireki zituen ateak baina toki berean izandako hirugarren katedrala zen.
Lehenengoa 1633an eraiki zuten Gustavo II.a Adolfo erregeak zerga berezi bat sortu zuen lanak ordaindu ahal izateko. Hasieran "Gustavoren eliza" izena izan zuen eta 1680an izendatu zuten katedral. Granitoz egina zegoen eta burnisko beirateak ezarri zituzten. 48 metro luze, 20 metro zabal eta 26'5 metrotako altuera zeukan.
Bigarren katedrala 1802ko abenduaren 20an erre zen, inguruko 179 etxerekin batera. Ondoko hilerria ere oso kaltetua gertatu zen eta Göteborgen hilerri berria eraiki eta bertara eraman zituzten hilobiak. Eremu hori katedral berriarentzako enparantza bihurtu zen. Katedrala bera ere oso kaltetua zegoenez horma zaharrak bota eta eraikin berria egin zuten. Carl Wilhelm Carlberg arkitektoak diseinatu zuen baina 1814an hil zen eta Justus Frederick Weinberg-ek bukatu zituen lanak 1825ean.
Arkitektura
Katedrala 59'4 metro luze eta 38 metro zabal da eta dorreak 52'85 metrotako altuera dauka. Estilo klasikoan eraikita dago eta zutabe dorikoak ditu aurrealdean eta marmol gorrizko zutabe jonikoak barnean. Aldarea bera XVIII mendekoa da eta estilo barrokoan eraikita dago.
Gaur egungo organoa 1962koa da, eta aurrekoak zuen kolore zuri eta urrezkoak mantendu ditu.
Saint-Privé (Yonne)
Saint-Privé Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Privé udalerrian erroldatutako biztanleak 549 ziren. Familiak 240 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 363 etxebizitza zeuden, 244 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 106 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 352 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 244 etxebizitza nagusietatik 210 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 53 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 181 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 98 etxetan bat baino gehiago zituzten.