cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leffonds
Etxebizitza
2007an 158 etxebizitza zeuden, 129 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 152 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 129 etxebizitza nagusietatik 102 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 85 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 213 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 148 lanean zeuden (81 gizon eta 67 emakume) eta 11 langabezian zeuden (2 gizon eta 9 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Burzenin udalerria
Burzenin Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Sieradz barrutian kokatuta. 120,35 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5533 biztanle zituen.
Leffonds
Diru sarrerak
2009an Leffonds udalerrian 134 unitate fiskal zeuden, 331 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.639 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Saumont-la-Poterie
Etxebizitza
2007an 173 etxebizitza zeuden, 138 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 171 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 138 etxebizitza nagusietatik 114 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 42 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 91 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Leffonds
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Leffonds udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Saumont-la-Poterie
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Leffonds
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Saumont-la-Poterie
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 273 ziren, horien artean 209 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 209 pertsona aktiboetatik 189 lanean zeuden (107 gizon eta 82 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Leffonds
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saumont-la-Poterie
Diru sarrerak
2009an Saumont-la-Poterie udalerrian 156 unitate fiskal zeuden, 411,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.136 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
Isabel Güell i López
Isabel María Francisca de Paula Luisa Clementina Güell y López (Bartzelona, 1872 ko azaroaren 23a- ibidem, 1956ko maiatzaren 8a) konpositore katalana izan zen.
Biografia
Bartzelonan jaio zen 1872ko azaroaren 23an. Kuban jaiotako Isabel López Morenoren (Antonio López y López Comillasko lehen markesaren alaba) eta Eusebi Güell Bacigalupi, Güelleko lehen kondearen alaba. Isabel María Francisca de Paula Luisa Clementina Güell y López izenekin inskribatu zuten.
Txiki-txikitatik izan zuen musikarako zaletasun handia, pianoa eta organoa jotzen zituen eta Francesca Bonnemaisonek zuzentzen zuen Emakumearen Kultura Institutuko abesbatzako partaidea ere izan zen. Pianoa eta organoa ikasi zituen Bartzelonan eta Parisen.
Bere dedikazio nagusia karitatea eta ongintza izan ziren, bere gizarte-klaseko emakume bati zegokion bezala. Bartzelonan hil zen 1956ko maiatzaren 8an.
Obra
Zenbait pieza konposatu zituen, batez ere erlijio-musikakoak, eta une desberdinetan interpretatu ziren; adibidez, 1911ko apirilaren 23an, Sant Jordiren festarako Güell Kolonian egindako meza batean. Jacint Verdaguerren olerkiak musikatu zituen eta Te Deum (1918) eta Stabat Mater (1917) ere idatzi zituen.
Bizitza pertsonala
Gaudiren mezenasa izan zen aita, eta Palau Güell edo Güell parkea bezalako lanak enkargatu zizkion. Palau Güell-en bizi izan zen gurasoekin eta anai-arrebekin nerabezarotik, 1901ean Carlos Sentmenat eta Sentmenatekin, Castelldosriuseko IX. Markesarekin ezkondu zen arte. Gaudik Merkataritza Batzordearen kaleko bikote gaztearen etxea apaindu zuen. Gaudik, Isabelen isats-pianoa sartu ezin zuenez, biolina jotzeko gomendatu zion pasadizoa kontatzen da. Hori Josep Carner-ek Auques y abanicos, en una auca liburuan jaso zuen gertaera hau.
Saumont-la-Poterie
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saumont-la-Poterie udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.064 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Takydromus dorsalis
Takydromus dorsalis Takydromus generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Sanmartinzar
Sanmartinzar (ofizialki San Martín de Zar) Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 7 biztanle ditu.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Écuvilly
Etxebizitza
2007an 113 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 111etxeak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 14 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 179 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 128 lanean zeuden (66 gizon eta 62 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Écuvilly udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 264 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.117 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Écuvilly udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Colletes hyalinus
Colletes hyalinus erle espezie bat da, Colletes generoan eta Colletidae familian.
NGC 2856
NGC 2856 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Espainiako Itsas Armada
Espainiako Itsas Armada Espainiako itsas babes militarraz arduratzen den Espainiako Indar Armatuetako hiru armadetako bat da.
Itsas Armadako mailak
NATOko mailen antolaketaren arabera, honakoak dira Espainiar Itsas Armadak dituen ofizialen mailak.
Sant'Antonio di Gallura
Sant'Antonio di Gallura Olbia-Tempioko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Cherrueix
Cherrueix (bretainieraz Kerruer) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Saint-Victurnien
Biztanleria
2007an Saint-Victurnien udalerrian erroldatutako biztanleak 1.605 ziren. Familiak 650 ziren, horien artean 164 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 96 bakarrik bizi ziren emakumeak), 229 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 233 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 789 etxebizitza zeuden, 666 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 80 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. 748 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 666 etxebizitza nagusietatik 554 bere jabearen bizilekua ziren, 103 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 37 etxek bi zituzten, 131 etxek hiru zituzten, 221 etxek lau zituzten eta 276 etxek bost zituzten. 489 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 258 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 336 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Wewahitchka (Florida)
Wewahitchka Floridako hiri bat da. Gulf konderrian kokatua dago. 2010ean 1,981 biztanle zituen, 19.3 kilometro koadrotan banatuta.
Creys-Mépieu
Creys-Mépieu Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Creys-Mépieu udalerrian erroldatutako biztanleak 1.323 ziren. Familiak 492 ziren, horien artean 116 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 124 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 192 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 571 etxebizitza zeuden, 497 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 531 etxeak ziren eta 39 apartamentuak ziren. 497 etxebizitza nagusietatik 389 bere jabearen bizilekua ziren, 89 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 19 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 143 etxek lau zituzten eta 283 etxek bost zituzten. 409 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 190 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 281 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 873 ziren, horien artean 681 aktiboak ziren eta 192 inaktiboak ziren. 681 pertsona aktiboetatik 629 lanean zeuden (359 gizon eta 270 emakume) eta 52 langabezian zeuden (20 gizon eta 32 emakume). 192 pertsona inaktiboetatik 69 erretiraturik zeuden, 59 ikasten zeuden eta 64 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Creys-Mépieu udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 871 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Saint-Victurnien
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 998 ziren, horien artean 761 aktiboak ziren eta 237 inaktiboak ziren. 761 pertsona aktiboetatik 719 lanean zeuden (383 gizon eta 336 emakume) eta 42 langabezian zeuden (15 gizon eta 27 emakume). 237 pertsona inaktiboetatik 89 erretiraturik zeuden, 72 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Victurnien udalerrian 709 unitate fiskal zeuden, 1.699 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.854 euro zen.
Dendrophidion atlantica
Dendrophidion atlantica Dendrophidion generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Saint-Victurnien
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 69 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
Santa Giusta
Santa Giusta Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Saint-Victurnien
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Schuylerville (New York)
Schuylerville  New York estatuko herri bat da. Saratoga konderrian kokatua dago. 2010ean 1,386 biztanle zituen, 1.38 kilometro koadrotan banatuta.
Colombier-le-Cardinal
Colombier-le-Cardinal Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Colombier-le-Cardinal udalerrian erroldatutako biztanleak 257 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 99 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 98 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 94 etxebizitza nagusietatik 83 bere jabearen bizilekua ziren eta 11 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 74 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 179 ziren, horien artean 123 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 123 pertsona aktiboak lanean(68 gizon eta 55 emakume) zeuden.. 56 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Colombier-le-Cardinal udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 268,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.973 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Colombier-le-Cardinal udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 333 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Estropada Berria
Estropada Berria 1973 urtean eginiko filma zen. Jesús Almendros eta José Luis Arzak egin zuten film etnografiko hau.
Bere irudiak Orion grabatuak ziren, izan ere, gaztelaniaz Regatas en Orio zuen titulua.
Acanthocharax microlepis
Acanthocharax microlepis Acanthocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Andrena auricoma
Andrena auricoma erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Loukozoa
Loukozoa (grezieratik loukos: kobazulo ) Excavataren barruko talde parafiletiko bat da, tradizionalki protista taldearen barruan sartu dena.
Loukozoaren barruko talderik handiena Jakobea da. Bere barruan ere Malawimonas taldea sailkatzen da. Bi hauek oso antzekoak badira ere, ez dute harreman berezirik Excavataren barruan eta, beraz, talde parafiletikoa da. Ziurenik Jakobea taldea Heterolobosea eta Euglenozoaren ahaide gertukoa da.
Hackett (Wisconsin)
Hackett Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Price konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cephalopholis polleni
Cephalopholis polleni Cephalopholis generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Avilesko estropadak
Avilésko estropadak Asturiasko Avilés herrian 1990. hamarkadatik aurrera ospaturiko estropadak dira. Jarraikortasun handirik ez dute izan, ez izenean ezta ekitaldietan ere.
Triuggio
Triuggio Italiako udalerri bat da. Monta eta Brianzako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Triuggiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dendrophidion bivittatus
Dendrophidion bivittatus Dendrophidion generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Busko-Zdrój udalerria
Busko-Zdrój Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Busko barrutian kokatuta. 235,5 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 32612 biztanle zituen.
Takydromus hsuehshanensis
Takydromus hsuehshanensis Takydromus generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Jules Laforgue
Jules Laforgue (Montevideo, 1860ko abuztuaren 16a - Paris, 1887ko abuztuaren 20a) uruguaiar jatorriko frantziar olerkari sinbolista izan zen.
Uruguain jaio zen guraso frantsesekin. 1866an familia Tarbesera itzuli zen. Hurrengo urtean ama Uruguaira itzuli zen seme-alabekin eta Jules Frantzian geratu zen aitarekin eta anai batekin. 1876an Jules Parisen kokatu zen eta 1879an argitaratu zituen lehen olerkiak.
1881ean bildumagile aberats batek kontratatu zuen eta inpresionismoaz interesatzen hasi zen. 1881etik 1886ra Berlinen bizi izan zen Augusta enperatrizarentzat frantses irakurle lanetan. 1886an Frantziara itzuli eta hurrengo urtean hil zen tuberkulosiak jota.
Walt Whitmanek eraginda, lerro askean idatzi zuen lehen olerkari frantziarretako bat izan zen. Ezkorra izan zen, eta Arthur Schopenhauer eta Eduard von Hartmannen ikaslea. Bere poesiak eragina handia izan zuen Ezra Poundengan eta T. S. Eliotengan.
Tour France
Tour France, Frantziako Puteaux hiriko La Défense finantza barrutian dagoen etxebizitza eraikin bat da.
Tour Défense 2000ren ondoren, Tour France dorrea Île-de-Franceko etxebizitza eraikinik altuena da.
Bizilagun ospetsuak
Eraikitzerakoan, Gilbert Bécaud abeslariak bere piano handia jarri zuen garabi batez goiko solairuan, teilatua eraiki aurretik, plataformara igoeran berak lagunduta.
Preuilly (Cher)
Preuilly Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Preuilly udalerrian erroldatutako biztanleak 470 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 244 etxebizitza zeuden, 191 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 244etxeak ziren. 191 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 144 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 109 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 314 ziren, horien artean 251 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 251 pertsona aktiboetatik 231 lanean zeuden (118 gizon eta 113 emakume) eta 20 langabezian zeuden (9 gizon eta 11 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hadley (Massachusetts)
Hadley Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hampshire konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Preuilly (Cher)
Diru sarrerak
2009an Preuilly udalerrian 202 unitate fiskal zeuden, 492,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.634 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 2 margolariak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Preuilly udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 800 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Annabelle Comes Home
Annabelle Comes Home (euskaraz Annabelle Badator Etxera), 2019ko Gary Dauberman estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko film bat da. Mckenna Grace, Madison Iseman, Katie Sarife, Patrick Wilson eta Vera Farmiga aktoreek antzeztu zuten.
Usmate Velate
Usmate Velate Italiako udalerri bat da. Monta eta Brianzako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Usmate Velatek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Michael D. Higgins
Michael Daniel Higgins edo Michael D. Higgins, irlanderaz Micheál D. Ó hUigínn (1941eko apirilaren 18a, Limerick) irlandar politikari, olerkari eta idazle bat da. Irlandera hiztuna da. 2011ko urriaren 27an ospatutako Irlandako Errepublikako Presidentziarako Hauteskundeetan irabazle suertatu eta herrialde honetako 9. Presidentea bilakatu zen.
Lino Ventura
Lino Ventura (Parma, - Saint-Cloud, ), Angelino Borrini jaioa, italiar antzezlea, Frantziako zineman aritutakoa. Zineman hasi aurretik lanbide askotan jardun zuen; borrokalari profesionala izan zen, besteak beste. Dohain handiko aktorea zen, frantses zinemak eman duen bikainetako bat, gehienbat poliziak, gaizkileak eta gisako pertsonaiak antzeztu zituena, eta film askotan lan egina. Film batzuk: Ascenseur pour l´échafaud (1958), Le Gorille vous salue bien (1958), Un taxi pour Tobrouk (1961), L´arme à gauche (1965), Le deuxième souffle (1966), L´armée des ombres (1969), Le clan des siciliens (1969), Cadavres exquis (1976).
Physiologus
Physiologus-a, animalien inguruan hitz egiten duen idazki bat da. Hau Erdi Aroko Bestiarioetako bat da, izaera zoologiko-sinbolikoa duena. Testuak animalien izaera sinbolikoaz hitz egiten du eta Greziar hizkuntzan idatzia izan zen lehen aldiz, baina autorea ezezaguna da. Aditu batzuek diote Alexandrian idatzia izango zela k.o. II. mendean eta beste batzuek berriz III. mendean idatzia izan zitekeela Siriako Cesarea Stratonis hirian. Testu honen kopia asko egin ziren Erdia Aroan zehar hizkuntza ezberdinetan eta Europan zehar oso zabaldua izan zen, animalien moralitatea zentzu erlijioso batean zabaltzea helburu zuelako.
Animalia ezberdinen inguruko sinbologia moralizantea lantzen du idazki honek. Animalien jokaera naturala, kristau on baten egin beharko lituzken ekintzekin alderatzen ditu. Askotan animalia batek ekintza konkretu bat egiten du eta fededunari, modu horretan portatu behar duela adierazten dio idazkiak.
Honen aurrekariak Aristotelesen Historia animalum, Herodotoren Istoriak, Plutarcoren Moralia eta Pseudo Salomon-en Physica dira besteak beste. Aditu batzuen ustez lehen aldiz latinez 386-388 urteak baino lehen itzuli zirela diote San Ambrosiok Hexaemeron idatzi aurretik eta beste batzuek diote ezin duela 431 urtearen aurretik egina izan, beraz ez dago oso argi noiz itzuli zen lehen aldiz latin hizkuntzara. Eskuizkribu hau beranduago hizkuntza askotara itzuli zen eta Europa, Asia eta Afrikan zehar zabaldu izan zen testua.
Etimologia
Latineraz "Physis" natura esan nahi du eta "Logos" ezagutza. Beraz, Physiologusa natura ezagutzen duen pertsona izango litzateke. Erdi Aroko mentalidadearen arabera, Jainkoak natura sortu zuen eta ondorioz natura da bere islada. Gizakiak jainkoa ezagutu nahi badu bere sorkuntza, hots, natura aztertu behar du. Erdi Aroko hainbat autoreengan ikus daiteke jarrera hau. San Bernardok, adibidez, esan zuen gehiago ikasi zuela basoetatik liburuetatik baino. Dena den, autoreek naturaz eta animaliez idazten zentzu sinboliko eta metaforiko batean ulertu behar da eta ez zentzu zientifiko zorrotzean. Basoa, adibidez, arimaren metafora gisa ulertua izan da. Dante Alghierik ere naturaren eta zehazki basoaren  balio sinboliko eta espirituala azpimarratu zituen: “bizitzaren ibilbidearen erdian baso ilun  bat aurkitzen da”.
Obraren historia
Ez dago argi zein den zehazki obra honen egilea. Zenabait adituk uste dute Epiphanus izan zela egilea; beste batzuek Pedro Alexandriakoa, Basilio edo Atanasio proposatu dituzte autore bezala. Iritzi batzuk Artistoteles edo Salomoni esleitzen diote atoretza; hala izanez gero, Physiologusa obre aurre-kristaua izango litzateke. Litekeena da lehen aldiz Alejandrian idatzia izatea k.o. II eta IV.mendeen artean edo Siriako Cesarea Stratonis hirian k.o. III.mende inguruan. Testu originala greziarrez idatzita zegoen eta haren kapitulo kopurua 40 eta 48 artean ezarri da. Lehenengo edizio hori ez da gaur egun kontserbatzen; Latinera egindako itzulpenak dira hoberen ezagutzen direnak. Latinera itzulia izan zen lehen aldiz V.mendean. Geroago, Europako eta Ekialde Hurbileko beste zenbait hizkuntzetara itzuli zen. Denborarekin kapitulo kopurua handitzen joan zen eta animalien deskribapenek aldaketak jaso zituzten.
Erdi Aroko hainbat edizio kontserbatzen dira, horietako asko ilustratuak. Uste da testu originala ez zegoela ilustratuta. Egun ezagutzen den kopiarik famatuena Bernako Physiologusa da, hiri horretako Burgerbibliotheken gordetzen dena. Adituen ustez kopia hau Reimsen sortu zen 825.urtearen inguruan. Phisiologusaren latinezko itzulpenaren kopia da. Ezagutzen direnen artean ilustrazioak dituen ale goiztiarrenetako bat da.
Eragina
Zenbait adituk Physiologusak Erdi Aroko kulturan izandako eragina  bibliak izandakoaren pare jarri dute. Bere arrkastaren seinale dira hizkuntz ezberdinetara egindako itzulpenak eta Europa osotik zehar aurki daitezkeen kopia anitzak. Hainbat eskuizkribuk iturri bezala erabili zuten.
Erdi Aroko ikonografiaren konfigurazioan Physiologusa erabakigarria izan zen. Animalien irudikapenak erdi aroan zehar anitzak dira Physiologusari esker;  animali bakoitzak bere karga morala zuenez, oso motibo egokiak ziren fededunak hezitzeko. Gainera, animalien irudikapenaren jarraipena bermatu zuen Erdi Aro osoan zehar. Erromatar inperioaren desagerpenarekin artista europearrek animali exotikoekin (lehoiak, panterak, elefanteak,...) kontaktua galdu zuten. Edonola ere, animali hauek errepertorio ikonografikoaren parte izaten jarraitu zuten, Physiologusaren eta ondorengo bestiarioen irudi eta deskribapenei esker.
Physiologusa bestiarioaren generoaren hazia izan zen. Lehenengo bestiarioak XII.mendean agertu ziren, Physiologusa baino askoz beranduago. Bestiario guztiek obra hau oinarri bezala hartu zuten eta horri beste iturrietatik hartutako elementuak gehitu zizkioten. Bestiarioak gauzatzeko erabili ziren iturri osagarri nagusiak Sevillako San Isidororen Etimologiak, Bernard Silvestrisen Megacosmusa eta Bartholomeus Anglicusen De propritatibus rerum izan ziren.
Obraren edukia
Edukiari dagokionez, animalia erreal, fantastiko, landare edota arroka ezberdinen deskribapena egiten da bertan. Animaliaren deskribapen fisikoari ezaugarri moral edota fantastikoren bat gehitzen zaio ondoren, pasarte edo istorio labur baten bidez askotan. Istorio edo pasarte hauek erlijio kristauaren pasarteekin egongo dira lotuak maiz, kristoren heriotzarekin, berpizkundearekin edota gaizkiaren aurkako borrokarekin lotuak hain zuzen ere. Physiologus hauek, aurretik esan bezala, autore eta iturri ezberdinak izanik, bertan aurkituko ditugun edukiak ere ezberdinak izango dira, baina animalia ezberdinak banatuko dituen atal ezberdinetan antolatuak egongo dira denak.
Lehoia
Lehoiari hiru ezaugarri nagusi aitortzen zaizkio, istorioen bidez iragarri beharko ditugunak. Lehendabizi, lehoia bera bizi den menditik jestean bere oinatzak ezabatzen dituela, ehiztaria ikusi baitu behean. Bigarrena, lehoikumeak erdi-hilda jaiotzen direla, eta hiru egun pasa ostean, lehoi heldu batek putz egitean soilik esnatuko dela. Azkena lehoiak inoiz begiak itxita lo egiten ez duela izango da, beti erne egonik, adi, begiak irekita. Lehoiaren bertute edo ezaugarri hauek Kristorekin zuzenean harremanatuta daudela argia da, hau guztiari lehoia izaki guztien errege dela gehiturik.
Arranoa
Physiologusaren esanetan, arranoa zahartzen hasten denean, hegaldia astuna bihurtzen da eta ikusmena lainotzen zaio. Orduan, honi aurre egiteko, ur puruko iturria bilatuko du lehenik eta goruntz hegan joango da bertan, zeru eguzkitsurantz, bere luma zahar guztiak errez. Begiak estaltzen zizkion begi-filma desegin eta hegan egingo du iturrirantz berriro, hiru aldiz murgilduz eta berriro gazte bihurtuz. Honela, fededuna zahartzean ur puruko iturria, hau da, jainkoarenganako fedea, bilatzera gonbidatzen gaitu, fede honen bidez arima gaztetu ahal izateko.
Adarbakarra
Ikusten dugunez, animalia fantastiko eta hibridoak ere azaltzen zaizkigu Physiologus-ean. Honen esanetan, adarbakarra edo unikornioa animalia txikia (ahuntzaren tamainakoa), beldurtia eta iheskorra da, ehiztarientzako harrapa ezina, eta kopetaren erdian izena ematen dion adarra izango du. Hau harrapatzeko, emakume birjin bat erabiltzen zuten amu gisa. Adarbakarra salto batez hurbilduko zaio emakumeari, eta bere magalean etzango da. Honek mantsotu harte laztanduko du, eta erregearen gaztelurantz joango da oinez, adarbakarrak jarraitzen duelarik. Istorio honek adarbakarra Kristorekin alderatuko du, adarrak salbazioa irudikatuz, Ama Birjinaren magalerantz hurbilduz, bere bizia eman baitzuen.
Megachile townsendiana
Megachile townsendiana erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Corps de ballet
Balletean corps de ballet edo balletaren gorputzak, dantzari nagusiak edo bakarlari ak ez diren dantzarien taldea da. Ballet konpainiaren parte iraunkorra dira, eta askotan dantzari nagusien atze-oihal bezala funtzionatzen dute.
Corps de ballet batek talde bezala funtzionatzen du, mugimendu sinkronizatuekin eta eszenatokian dagokion kokapenarekin. Batzuetan corps de ballet taldearentzat eginkizun zehatzak antolatzen dira, hala nola "Elur-malutaren balsean" eta "Loreen balsan", Pyotr Ilitx Txaikovski ren Intxaur-hauskailua balletean.
Historia
Dantza eszenikoa hezkuntza orokorraren baitan garatutako areto dantzetatik eboluzionatu da, eta pixkanaka dantza horiek XVIII. mendean dantza eszenikoak ordezkatu zituzten. Horregatik, dantza taldeak dantza gorte aren gizartearen irudia ere badira geroagoko balletetan.
Corps de ballet batek soilik dantza egiten duela, eta beste abesbatza zereginik ez egitea (kantua edo mintzatzea) nahiko berria da antzerkiaren historian. XVIII. mendean, esaterako, Jean Philippe Rameau ren ballet operetan, abesbatzek sarritan abestu eta dantzatu egiten zuten aldi berean. Nolabait esateko, tradizio horrek bizirik iraun du operetetatik hasi eta musika modernoraino. XIX. mendearen lehen herena arte, horrelako zereginak antzerkiko beste kide batzuk egiten zituzten askotan, eta ez zuten dantza trebetasun garaturik behar izaten. Richard Wagner konpositoreak 1833an Würzburg Antzokiko abesbatzarekin zuzendari bezala egin zuen kontratuan, oraindik oholtza gainean balletak parte hartzera behartuta zegoen. XIX. mende hasieratik, balleta operatik gero eta independenteagoa izan zen. Dantza puntuala oinarrizko teknika bihurtu zenez, dantzari espezializatuak behar ziren balleteko koruen zereginetarako. Harrez gero, balletak sarritan antzezten ziren operen etxe berean, baina operetatik bereizita. Corps de ballet "klasikoa", bakarlarien atzealdean egiten dena, operako abesbatza profesionalari dagokio gutxi gorabehera. XVIII. mendearen amaieran ballet taldeei oraindik abesbatza deitzen zitzaien bitartean, XIX. mendean Corps de ballet izena eman zieten, Parisko Opera n oinarrituta.
Ballet klasikoan, esaterako Giselletik (1841), Corps de ballet-ek mugimendu sinkrono ak eskatu ditu talde simetrikoetan, hau da, harmonia perfekzio teknikoan. XIX. mendeko taldeen erantzuna ezin hobeto antolatua zegoen, diziplinatua eta ondo koordinatutako talde bat zelako.
Corps de ballet sarritan hierarkiko ki egituratzen da funtzio ezberdinen arabera. Parisko Operan, esaterako, taldeetan coryphées eta sujetetan antolatzen da. Vienako Estatu Opera n, dantzarien eta imitatzaileen arteko banaketa dago. Corps de ballet-eko dantzariek operako abesbatzak baino maizago egiten dituzte bakarkako lanak. Bestalde, Corps de balletetik bakarlarira pasatzea ohiko bidea zen dantzariak txikitan hasi zirenean, eta gaur egun ere posible da.
XX. mendeaz geroztik, sarritan zalantzan jarri da Corps de ballet-en menpekotasun profesionala eta adostasuna. Bere anonimotasunak banakotasun artistikoaren kontraesanean zegoela zirudien. Horregatik, batzuetan banakako lanak euren osagaien esku utzi izan dira, eta bakarlari ekiko distantzia murriztu egin da. Dantza modernoko antzerkiko dantza taldeak, balletaren Corps de ballet-en zeregin klasikoekiko muturreko diseinuak izan ohi dira.
Betty Ford
Elizabeth Ann "Betty" Ford (jaiotza abizena, Bloomer; 1918ko apirilaren 8a - 2011ko uztailaren 8a) Ameriketako Estatu Batuetako Lehen Dama izan zen 1974tik 1977ra, Gerald Ford, 38. Presidentearen emazte gisa. Oso aktiboa izan zen politika sozialean, eta gerora oso aktibo izango ziren beste Lehen Dama batzuen aurrekaria izan zen.
1974an jasan zuen mastektomia dela eta bularreko minbiziaren inguruko kontzientziazio lana egin zuen. Aldi berean Eskubide Berdintasunaren Emendakinaren babeslea zen, baita abortatzeko eskubidearen aldeko liderra Ameriketako Estatu Batuetako Mugimendu Feministan. Fama handia izan zuen gai gori guztien inguruan iritzia emateagatik, feminismoa, soldata berdintasuna, Eskubide Berdintasunaren Emendakina, sexua, drogak, abortua eta armen kontrolaren gainean, adibidez. 1970eko hamarkadan alkoholismoa adikzio gisa onartzeko lana egin zuen, bera ere alkohola hartzen zuela esaten zuen lehen Lehen Dama izanik.
Geminazio
Munduko hizkuntzetan
Hizkuntza batzuetan geminazioa oso garrantzitsua da hitzen esanahiak aldatu ditzakelako, adibidez, finlandieran: tuli «su» — tulli «aduana». Hitzak aldatzen direnean geminazioa jaso edo galdu dezakete: antaa «eman» — annat «ematen duzu».
Estonieran hiru geminazio maila daude eta idazketan hizki ezberdinez adierazten dira: b, d, g kontsonante laburrak adierazteko erabiltzen dira, p, t, k — kontsonante luzeak adierazteko, eta pp, tt, kk — kontsonante luzeenak adierazteko.
Hebreerak eta arabierak ikur bereziak erabiltzen dituzte beren idazketetan (alfabeto arabiarra eta alfabeto hebrearra) geminazioa adierazteko.
Gaztelaniak geminazioa ditu batzuetan: pero «baina» — perro «txakur, or», baita beste erromantze hizkuntza batzuek ere.
Alemanieran bi morfema edo hitzen artean agertzen da –am Mittag [ˈam‿mɪtɑːk] «eguerdian»–, baina ez da garrantzitsua.
Krutxieran –hizkuntza eraikian– geminazioak ukapena adierazten du batzuetan: taizeda «debekatu» — taizedda «ez debekatu».
Vudu
Vudua (Foneraz: voudun ; haitieraz: vodou ; ingelesez: voodoo; frantsesez vaudou) Afrika eta afrikar diasporako erlijioa da. Funtsean, Mendebaldeko Afrikako sinesmen eta praktiketan oinarrituta dago, zehazki Mendebaldeko Afrikako Dahomey erreinuko (egungo Ghana, Togo, Benin eta Nigeria) kulturetan. Ostera, Estatu Batuetara, Karibera eta gainontzeko kolonia amerikarretara bahituriko esklabu afrikarrek sinesmen hauek transmititu zituzten, kasu batzuetan Erdialdeko Afrikako ohiturekin, bestetan amerindiar (taino) sinesmenekin edo katolizismoarekin nahasturik. Honela sortu zen vuduaren adar sinkretikoa, egungo ezagunena.
Vodou filosofia, medikuntza, justizia eta erlijioa uztartzen dituen mundu-ikuskera bat da. Bere oinarrizko printzipioa dena gogoa izatea da. Gizakiak mundu ikusgarrian bizi diren izpiritua k dira. Mundu ikusezina Lwa (izpirituak), mistè (misterioak), anvizib (ikusezinak), zanj (aingeruak), eta arbasoen eta hil berrien izpirituak populatzen dira. Espiritu hauek guztiak Ginen izeneko lurralde mitikoan bizi direla uste da, Afrika kosmikoan. Kristau Biblia ko Jainkoa unibertsoaren eta izpirituen sortzailea dela ulertzen da; Jainkoak egin zituen izpirituak gizatasuna eta mundu naturala gobernatzen laguntzeko. Vodouren helburu eta jarduera nagusia sevi lwa ("espirituak zerbitzatu") da, Jainkoari eta espiritu partikularrei zuzendutako hainbat erritu eskaini eta egitea, osasunaren, babesaren eta faborearen truke. Izpirituaren jabetzak zeregin garrantzitsua du Afro-Haitiar erlijioan, munduko beste erlijio askotan bezala. Erlijio-errituetan, fededunak, batzuetan, trantze egoera batean sartzen dira, non elizkoiak jan eta edan, dantza estilizatuak egin, jendeari aholku superinspiratuak eman, sendaketak egin edo tratamendu fisiko bereziak egin ahal izango dituen; ekintza horiek agerian uzten dute lwaren presentzia haragitsua debotoaren barruan. Vodou jarduera errituala (adibidez, otoitza, kantua, dantza eta keinuak) pertsonen eta mundu ikusezineko espirituen arteko harremanetan oreka eta energia findu eta berrezartzea du helburu. Vodou familia hedatuen ahozko tradizioa da, famili espirituak heredatzen dituena, beharrezko praktika debozioekin batera, euren zaharrengandik. Hirietan, apaiz edo apaizen (manbo eta oungan), espirituen (ounsi) eta danbor erritualen (ountògi) arteko hierarkia lokalek osatzen dute kongregazio formalagoa (sosyete). Kongregazio horietan, ezagutza iniziatiba erritual batetik igarotzen da, non gorputza eraldakuntza izpiritualaren kokaleku bihurtzen den. Erlijioaren adarrak Rada, Daome, Ibo, Nago, Dereal, Manding, Petwo eta Kongo dira. Ez dago hierarkia zentralizaturik, ez buruzagi bakar bat, ez eta bozeramaile ofizialik ere, baina hainbat talde batzuetan halako egitura ofizialak sortzen saiatzen dira. Badira elkarte sekretuak ere, Bizan edo Sanpwèl izenekoak, funtzio erlijiosoa betetzen dutenak. Egutegi erritualen egutegi batek, egutegi katoliko erromatarrarekin sinkronizatua, erlijio-praktikaren urteko erritmoa ezartzen du. Lwa garrantzitsuak santuen egunetan ospatzen dira (adibidez: Ogou St. James egunean, uztailak 25; Ezili Danto, Carmel mendiko Andre Mariaren festan, uztailak 16; Danbala San Patrizio egunean, martxoak 17; eta arbasoen espirituak Santu guztien egunean eta arima guztien egunean, azaroak 1 eta azaroak 2). Beste ospakizun familial asko (haur sakratuentzat, behartsuentzat, arbaso partikularrentzat), baita iniziatiba eta hileta erritualak ere, urte osoan zehar.
Ghanako vudua
Ghanako vudua edo Vodun, Ghana eta Mendebaldeko Afrikako beste herrialdetan praktikatzen den antzinako erlijioa da, arbasoen kultuan oinarritua. Beste hainbat erlijio bezala, emakumeen inguruan garaturik dago, emakumeen apaizgo (Mawu/Mahu) eta Erregian amaren figurak garrantzi handikoak izanik. Egun, milioi bat pertsonak praktikatzen dute Voduna Ghanan.
Haitiko vudua
Vuduaren arabera, Lwa edo Loa jainko-jainkosak Bondyè izeneko jainko handiaren menpe daude, eta gizakien gorabeheretan eragiten dute, izaki nagusia horretan sartzen ez delarik. Hildakoak gurtzen dituzte, beti ere hauek gizaki biziak gaiztakerietatik babesteko. Haitiko praktikak lotuta daude New Orleans, Kuba eta Brasilen afrikar jatorrizko jendeak egiten dituen antzeko jarduerarekin, beste batzuen artean.
Kubako santeriarekin dago lotuta, baina jainko batzuen izenak berdinak badira ere desberdintasunak ere asko dira: kosmogonia, liturgia, hizkuntza...
Hasierako garaietan ez zuen klerorik, ezta ezarritako erritu erregularrik (liturgia) ere, jabe esklabistek jazarritako erlijio zelako. Gaur egungo kleroan "Houngan" izenekoak gizonezkoak dira eta "mamboak" emakumezkoak.
Sinesmenak
Oro har, naturaz gaindiko entitate nagusi bat dagoela suposatzen da, hainbat modutan deitzen dutena. Frantziaren eragin kolonialeko Karibeko vudun jainko nagusi honi, esan bezala, Bondye deitzen zaio, Bon Dieu (Jainko ona) frantses esapidetik eratorria ; eta beste batzuetan Mawu (edo bikote bat, Mawu eta Lisá), naturaz gaindiko munduaren arduraduna, baina, jainko nagusia gizakien munduarekin harremanik ez duenez, naturaz gaindiko mundu horrekin komunikatzeko tarteko jainko-jainkosak (Loa-k) daude. Beraiengana iristeko dantzak, abestiak eta bestelako errituak erabiltzen dira, eta horretan aipatutako kleroaren laguntza funtsezkoa da.
Louisianako vudua
Louisianako vudua (frantsesez: Vaudou louisianais) edo New Orleansko vudua, XVIII. mendetik XX. mendearen hasiera arte eman zen vuduaren adarra da, gerora XX. mendearen amaieran berpiztu zelarik. Vudu forma hau talde autonomo bidez antolatzen da.
Kubako vudua
Kubako vudua edo Kubako vodua, Haitiko vudutik transmitituriko Fon eta Ewe sinesmenetan oinarrituriko vudu erlijioaren adar bat da. Praktika hauek bereziki ezagunak bilakatu eta zabaldu ziren Kubako Oriente probintzian.
Dominikar vudua
Las 21 Divisiones edo Dominikar vudua, Hispaniolako irlan garaturiko vudu erlijioaren adarra da. Adar desantolatu eta dibertsoa da, irlako gune ezberdinetan aldare motak eta zeremoniak aldatuz doazelarik. Vudu forma honetako espirituak santu katolikoen irudiekin sinkretizatuak daude. Gainontzeko vudu adarretatik desberdintzen da hiru "división" edo banaketa nagusik eta eranskin batek osatzen dutelako.
- "División Rada", "División blanca" edo "División duce". Banaketa honetan jatorri afrikarreko espirituak biltzen dira, gehienbat Fon, Ewe eta Nago sinesmenetatik eskuratuak.
- "División Petro", "División de fuego" edo "División amarga". Gehienbat Bantu jatorriko espirituek osatzen dute.
- "División Nativo-Americana" edo "División de agua". Jatorri amerindiarreko espirituek, gehienbat Taino kulturan irlako espirituak zirenak, osatzen dute.
Brasilgo vudua
Brasilgo vudua, Vodum edo Candomblé Jejé bezala ezaguna, Brasilen garaturiko Candomblé erlijio sinkretikoaren adar edo nazio nagusietako bat da. XVII eta XIX. mendeen artean garatu zen Brasilen, mendebaldeko afrikako esklabuen kultura (Yoruba, Fon eta Ewe, esaterako) eta portugaldar kolonizatzaileek inposaturiko katolizismo erromanikoa nahastean.
Barano
Baranoa Varanidae familiako eta Varanus generoko narrastien izen arrunta da. Hegoaldeko Asian bizi dira eta obiparoak, handiak, azkarrak eta oso jatunak dira. Haien azala oso preziatua da.
Talde honetako monitor krokodiloa (varanus salvadorii) bere espezieko bigarren handiena da, komodoko herensugearen atzetik. Azken honek 2,8 metroko luzera du.
Marroi edo beltz kolorekoak izan daitezke, hainbat puntu horiz osatuak, non ilarak sortzen diren. Adinean aurrera egin ahala ilara hauek kolorea galtzen dute.
Buztan indartsua eta oso latza dute eta buztan honen goiko partean gandor moduko zati nabari bat dute. Hau uretan igeri egiteko erabiltzen dute, baita etsaiak beldurtzeko ere. Egoera larrian sentitzen direnean uretara sartzen dira, bertan babestuta sentitzen direlako. Urpean 30 minutu baino gehiago egon daitezke azalera irten gabe.
Monitor muskerra kasu gehienetan edozein motako animaliak harrapatuz elika daiteke. Hauek, erreka bazterretan haien lur azpiko gordelekuak egin ditzakete eta zabaleran 9 metro izan ditzakete eta luzeran 2 metrorainokoak izatera hel daitezke. Gordelekuak lur azpian egiten dituztenez 26 graduko tenperatura mantentzen dute.
Kumeak zuhaitzen ondoan jaiotzen dira, emeek arrautzak enborren ondoan uzten dituztelako.
Narrasti mota hau Indian, Sri Lankan, Filipinetan, Indotxinan eta Indonesian aurki dezakegu. Haien haragia jateko eta larrua objektuak egiteko erabiltzen da.
Espezieak
Lehen familiak genero gehiago bazituen ere, egun guztiak daude iraungiak Varanus izan ezik. Hona hemen generoko espezieen zerrenda:
White Springs (Florida)
White Springs Floridako herri bat da. Hamilton konderrian kokatua dago. 2010ean 777 biztanle zituen, 4.8 kilometro koadrotan banatuta.
Matxin (itzultzaile automatikoa)
Matxin euskararekin lan egiten zuen eta publikoki erabilgarri egon zen lehenengo itzulpen automatikoko (IA) sistema izan zen, Espainiako Gobernuak 2006an diruz lagunduta Euskal Herriko Unibertsitateko Ixa Taldearen eta Elhuyarren artean garatua. Software librea da, GNU GPL lizentziapean argitaratutakoa. Tresna erabilgarria izan zen eta hainbat aplikaziotan integratu zen 2019ra arte, Orduan sortu ziren [Itzultzai automatiko neuronalekhttps://eu.wikipedia.org/wiki/Itzulpen automatiko neuronal#Euskararako itzultzaile neuronalak itzultzaile automatiko neuronalek] askoz kalitate hobea lortu zuten, elia.eus itzultzailea esate baterako.
OpenTradek barne hartzen dituen bi proiektuetako bat zen, eta ezberdintasun lexiko eta sintaktiko handiak aurkezten dituzten hizkuntzen arteko itzulpenak burutzeko prestatuta zegoen.
Sistemaren arkitektura abiapuntu-hizkuntzatik independentea izateko diseinatuta zegoen eta inplementatuta dagoen Matxin 1.0 prototipoak espainieratik euskarara itzultzen du. Matxin 2.0 prototipoak aurreko lanaren hobekuntzak ditu eta, horrez gain, SMT sistema berria garatu da euskaratik espainierara itzultzeko.
Prototipoak OpenTrad proiektuko webgunean proba daitezke. Sourceforge-n kode irekiko software libre gisa banatzen da.