cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Trebiñu
XIX. mendea
XIX. mendean Trebiñu Gerra Karlisten jokaleku izan zen bi aldiz. Lehen Gerra Karlistan, Zumalakarregik Trebiñu hartzeko setioa antolatu eta bi eguneko erasoen ondoren menderatu zuen, 1835eko maiatzaren 11n. Hirugarren Gerra Karlistan, 1875eko uztailaren 7an, Trebiñuko gudua deitu zena izan zen, oso ospetsua egin zena zalditeriaren oldarraldiagatik.
Espainiako Gerra Zibila
Espainiako Gerra Zibilean Trebiñu nazionalen aldean geratu zen, Araba bezala, eta frontetik urruti. Horren ondorioz, ez zituen zuzenean pairatu guduak. Hala ere, nazionalen errepresioa jasan behar izan zuten errepublikaren aldeko trebiñarrek.
Añastron 3 lagun hil zituzten, besteak beste herriko medikua eta maisua (Godofredo Colina, Antonio Paredes eta Luis Velasco). Dordonizen 4 lagun hil zituzten 1936ko abuztuan: Angel Corcuera Puelles, Gregorio Corcuera Echevarria, Jeronimo Ortiz eta Jesús Velasco. Trebiñu herrian sei izan ziren hildakoak: Ricardo Landa, Alejandro Landa, Fortunato Arrieta, Fausto Arrieta, Moises Ruiz Monje eta Vicente López Moraza.
Ekonomia
Trebiñu nekazaritzari eta abeltzaintzari lotutako eskualdea izan da tradizionalki. Gaur egun sektore horren garrantzia gero eta txikiagoa da, eta beste fenomeno bat sortu da ekonomiari dagokionez: gero eta trebiñar gehiagok udalerritik kanpo egiten dute lan, batez ere Gasteizen. Barrendegi osoko langileen %73ak Gasteizen egiten du lan, %22ak barrendegian, %2k EAEko beste toki batzuetan eta %2k Burgosko beste toki batzuetan, batez ere Miranda de Ebron.
Trebiñarren lan jarduera honela zegoen banaturik 2007ko ikerketa baten arabera :
Demografia
Bere kokapen geografikoagatik, Trebiñu beti izan da eskualde ia erabat nekazaria. Hala ere, XX. mendeko industrializazio prozesuak ez ziren oharkabean igaro biztanleriari dagokionez, baina ez zentzu positiboan, negatiboan baizik: Trebiñuko herrixketako jende asko garapen lekuetara —besteak beste, Gasteiza— aldatu zen lan hobearen bila. Despopulazio prozesu honetan eragina izan zuen, baita ere, nekazaritzaren munduan XX. mendearen erdialdean gertatu zen iraultzak, eta batez ere mekanizazioak, lehen eskulan asko behar zen tokian langileak soberan egotera igaro baitzen.
XX. mendetik eta XXI.era bitarteko aldaketaren bueltan, Miranda de Ebrorekin eta batez ere Gasteizekin lotzen zituen errepideak hobetzean, Gasteizko etxebizitzen prezioak neurrigabeki haztean eta automobil pribatua ugaritzean, Trebiñu biztanleria erakartzen hasi zen. Hala ere, biztanle berri horietako gehienek ez zuten bertan lan egiten, eta nahiz eta Trebiñuko erroldan egon, bizia (lana, haurren eskola, erosketak, aisialdia...) udalerritik kanpo egiten zuten.
Beraz, Trebiñuko udalerrian, barrendegi osoan bezala, jendeen hiru multzo aski desberdin bereiz daitezke :
1995eko udal hauteskundeak
1995an PPko Ernesto Argote hautatu zuten alkate.
1998ko apirilean, Ernesto Argote alkateak dimisioa aurkeztu zuen eta PPtik baztertu zen, urte bereko martxoaren 8an Trebiñuko auziari buruzko kontsulta bat antolatu eta egin ondoren, bere partidutik jaso zituen kritikengatik.
1999ko udal hauteskundeak
1999ko ekainaren 13ko hauteskundeetan lortutako gehiengo absolutuaren ondorioz Juan Carlos Aguillo izendatu zuten Alkate bezala. Trebiñu Araban sartzearen aldeko Agrupación Electoral Independiente (AEI) elkartearen lau botoekin atera zen garaile. Alderdi Popularrak 3 zinegotzi lortu zituen.
2003ko udal hauteskundeak
2003ko udal hauteskundeetan Trebiñu Araban integratzearen aldeko Agrupación Electoral Independiente Condado de Treviño (AEICT) hautes-elkarteak 5 zinegotzi lortu zituen eta PPk 4. Beraz, Juan Carlos Aguillo Alkate moduan jarraitu zuen.
2007ko udal hauteskundeak
2007an PPk 4 zinegotzi eskuratu zituen, AEICT taldeak 3 eta PSOEk eta EAEk bana. Hori zela eta, PPko Inmaculada Ranedo atera zen alkate.
NGC 5505
NGC 5505 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Trebiñu
2011ko udal hauteskundeak
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, PPk 3 zinegotzi lortu zituen, Agrupación Ciudadanos Condado de Treviño (ACUDE) taldeak 2 zinegotzi, AEICT elkarteak beste 2 zinegotzi, EAJ k eta Bilduk zinegotzi bana. Aurreko alkateak legegintzaldiaren hasieran ACUDE elkartearekin gobernu akordio bat lortzea nahi izan zuen arren, talde honen alkatetza lortzeko eskaera ez zuen aukera hau posible egin. Beraz, PPko Inmaculada Ranedok jarraitu zuen alkate, bere partiduaren botoei esker.
2012ko abenduan AEICT, Ciudadanos del Condado (CDC) eta Bilduren zinegotziek zentsura mozioa aurkeztu zuten alkatearen kontra, eta haren ondorioz, AEICT taldeko Ignacio Portilla hautatu zuten alkate. AEICT, CDC eta Bildu Trebiñu Araban integratzearen aldekoak dira, eta arrazoi hori izan zen ekimenaren arrazoi nagusietako bat. Alkate berriak Trebiñu Arabara batzeko prozesua hasiko zuela esan zuen lehen adierazpenetan.
Horrela, 2013ko martxoaren 8an, bozketa bidez, Burgostik bereizteko eta Araban sartzeko tramiteak hasteko eskatu zuen udalbatzak, aldeko 6 botorekin eta 3 abstentziorekin.
2015eko udal hauteskundeak
2015eko udal hauteskundeetan zazpi talde aurkeztu ziren bozketetara, 2011an alkatetza lortzen saiatu ziren guztiak (PP, AEICT, CDC, PSOE eta EAJ), gehi EH Bildu eta Condado para Todos (CPT) izeneko sortutako berri bat. Inmaculada Ranedok (PP), Ignacio Portillak (AEICT) eta Ernesto Argotek (CDC) bere partiduen burua izaten jarraitu zuten. Aldi berean, PSOEren izenean Javier Mardones eta EH Bilduren partez Iker Garcia de Eulate aurkeztu ziren lehenengo aldiz goiko postuan. Azkenik, haurreko hauteskundeetan EAJren zinegotzia izandako Roberto Bajos CPT elkarte berriaren buru bezala agertu zen. Ondorioz, EAJko lenehengo postua Enrique Barbadillok bete zuen.
Alderdi Popularrak botoen erdia eta zinegotzi bat galdu zituen herritarren haustes-elkarteen onurarako. CDC elkarteko Ernesto Argote hautatu zuten alkate.
Hala ere, 2016ko abenduan, Ernesto Argote alkateak bere postua utzi zuen, Arabako eta Burgosko aldundiek hasitako elkarrizketetan ez zelako lurraldetasunaren gaia eztabaidatuko, eta gai hori funtsezkoa zelako barrendegiko alderdientzat. Egun batzuk geroago udalbatzarreko AEICT talde independenteko burua zena, Ignacio Portilla, alkatearen salaketari batu zitzaion, bere dimisioa aurkeztuz. Hori zela eta, CDC alderdiko Elena Ramirezek hartu zuen kargua.
2019ko udal hauteskundeak
2019ko hauteskundeetara zazpi talde aurkeztu ziren berriro, 2015ean aurkeztutako guztiak, PSOE izan ezik, gehi beste berri bat. Lehenengo aldiz Trebiñuko udalerrian Herritarrak (C's) aurkeztu zen. Aurreko udal hauteskundeekin konparatuz, ia zerrenda guztietako buruak aldatu ziren. Horrela, Adolfo Estavillo (CDC), Maria Eugenia Galarreta (AEICT), Enrique Barbadillo (EAJ), Oscar Arbaizar (PP), Ritxar Astegieta (EH Bildu), Roberto Bajos (CPT) eta Jose Maria Ruiz (C's) izan ziren bere alderdien zerrendetako lehenak.
EAJ alderdiak botoak irabazi zituen eta berdinketa hirukoitza gertatu zen CDC, AEICT eta EAJ taldeen artean. Bi zinegotzi lortu zituen alderdi bakoitzak. Alderdi Popularrak zinegotzi bat galdu zuen eta EH Bilduk eta CPT elkarteak bereei eutsi zieten. EAJ alderdiko Enrique Barbadillok eskuratu zuen alkatetza, AEICT hautes-elkartearen eta Bildu alderdiaren botoei esker.
Alkateak
Hauek izan dira Trebiñuko azken alkateak: a 1998ko apirilean Ernesto Argote Roa alkateak dimisioa aurkeztu zuen eta PPtik baztertu zen.
b 2012ko abenduan Inmaculada Ranedo Gomez gaitasungabetu zuten.
c 2016ko abenduan Ernesto Argote Roa alkateak dimisioa aurkeztu zuen.
d 2022ko uztailan Enrique Barbadillo Ayala alkateak dimisioa aurkeztu zuen.
Garraioa
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote herri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak 4 linea ditu udalerrian:
Errepideak
Trebiñun garraiorako modu nagusia automobil pribatua da. Bi errepide nagusik zeharkatzen dute udalerria, gurutze bat osatuz:
Bi errepide hauek bat egiten dute Armentia Trebiñu herrian, hain zuzen Ventas de Armentia ("Armentiako bentak") izeneko tokian.
Horrez gain, garrantzi gutxiagoko errepideak daude:
Hezkuntza
Barrendegiko 2007ko datuen arabera, haurren laurdenak (% 25) besterik ez zuen barrendegian bertan ikasten. Gainerakoetatik, gehienek (% 67k) Gasteizen ikasten zuten, % 5ek Mirandan, eta % 2k beste zenbait lekutan.
Bigarren Hezkuntza jasotzeko, Trebiñuko gazteek Gasteizera edo Mirandara jo behar dute.
Osasuna
Trebiñu herrian osasun zentroa dago, baita farmazia bat ere. Azken urteetan hitzarmenak sinatu dira Arabaren eta Trebiñuren artean, Trebiñuko barrendegiko biztanleek Arabako ospitaleetan eta, oro har, EAEko osasun sisteman artatuak izan daitezen.
Euskara
2012ko azterketa soziolinguistikoaren arabera, Trebiñuko biztanleen % 21,5 elebidunak ziren urte horretan eta % 16 elebidun hartzaileak. Elebiduntasunaren joera goranzkoa da, 2007an, % 14,5 elebidun eta % 12 elebidun hartzaile baitziren, hurrenez hurren. Aurreko azterketak, 2002an egindakoak, zehaztu zuen orduan Trebiñuko enklabeko herritarren % 10ek soilik hitz egiten zekiela euskaraz, eta % 8 zela elebidun hartzailea.
Datu eta joera hauek bat datoz Araban gertatzen ari den berreuskalduntzearekin.
Chrysopelea paradisi
Chrysopelea paradisi Chrysopelea generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Carmen Calvo
María del Carmen Calvo Poyato, Carmen Calvo bezala ezaguna, (Cabra, Kordoba, 1957ko ekainaren 7a) politikari, legelari konstituzionalista eta irakasle espainiarra da. 2018ko ekainetik aurrera Pedro Sánchezen gobernuko presidenteorde eta Presidentetza, Gorteekin Erlazioak eta Berdintasun ministroa da.
Zuzenbide konstituzionalean doktorea, Andaluziako Juntako Kultura kontseilaria (1996-2004) eta Jose Luis Rodríguez Zapateroren Gobernuko Kultura ministroa (2004-2007) izan zen. 2017ko ekainetik PSOEko Berdintasun idazkaria da. Feminismoaren eta genero berdintasunaren aldekoa, hainbat libururen egilekidea da, haien artean La mujer en España, Política social para la igualdad de los sexos eta Política social y Estado de bienestar.
Ibilbide instituzionala
1990. hamarkadaren erdialdean bere karrera politikoan zentratzeko erabakia hartu zuen. Bere lehenengo ardura politikoa Kordobako Kontseilu Ekonomiko eta Sozialeko kide izatea izan zen, 1994tik 1996ra. Gai sozialetan erakusten zuen interesak – uste osoko feminista gisa definitzen du bere burua – Alderdi Sozialistara hurbiltzen du.
Andaluziako Juntako Kultura kontseilaritza
1996ko apirilean, Carmen Calvo Andaluziako Juntako Kultura kontseilaria izendatua izan zen, Manuel Chavesek gidatzen zuen bosgarren legegintzaldi autonomikoan. 2000. urteko hauteskundeetan Kordobako hautetsi elektoralean eserlekua lortzen du. Bertako PSOEko zerrendako lehen postuan joan zen, 1999an alderdi horretan izena eman eta gero. Manuel Chavesek Kultura kontseilaritzan mantendu zuen, kargu honetan 1996ko apiriletik 2004ko otsailera bitarte egon zelarik.
Kontseilari izandako zortzi urteetan hainbat proiektu aurrera atera zituen. Ospetsuenak, Malagako arte garaikideko Piccaso museoaren irekiera 2003an; Andaluziako Liburutegi Birtualaren sorrera, publikoki eskuragarriak diren 500 dokumentu digitalizatu baino gehiagorekin eta Omeyatarren gailurra erakusketa Kordoban dira. Gainera, Liburuaren aldeko akordio andaluziarra aurkeztu zuen, irakurzaletasuna babestu eta bultzatzeko eta eliza eta antzokiak birmoldatzeko hainbat inbertsio onartu zituen. Kordobako hiria 2016ko Europako Kultura-hiriburua izateko babestu zuen.
Kultura ministeritza (2004-2007)
2004ko urtarrilean Espainiako politika nazionalerako jauzia egin zuen, José Luis Rodríguez Zapaterok, orduan alderdiko idazkari nagusi zenak, bere “Jakintsuen komite”ko kide izendatu zuenean, beste 9 pertsonekin batera. Talde hau, politikari sozialista ospetsuez osatua, Zapatero Monkloako jauregira iristen laguntzeko sortu zen.
2004ko martxoaren 14ko hauteskundeetarako, Kordobako zerrendaburu aukeratua izan zen berriz ere, eta gazteen botoa eskuratzeko ahalegin bereziak egin zituen, alderdi sozialistarentzat garrantzitsua zela uste baitzuen. Behin diputatu aukeratua izan zenean, Kultura ministro izendatu zuten. 2004ko apiriletik 2007ko uztailerarte egon zen karguan.
Gobernu hartako ministroetatik okerren baloratutakoa izan zen, eta 2007ko uztailaren 6ean bere ordezkapena iragarri zen. Kultura ministeritzan bere ondorengoa César Antonio Molina izan zen, 2007ko uztailaren 9an kargua hartu zuelarik.
Diputatuen Kongresuko lehendakariordea (2007-2008)
Kultura ministeritza utzi ostean, Diputatuen Kongresuko eta Diputazio Iraunkorreko lehendakariordea izan zen legegintzaldiaren amaiera arte. 2008ko hauteskundeetan berriro ere hautatua izan zen Kordobako probintziatik. Legegintzaldi horretan, Berdintasun Batzordeko lehendakaria eta Defentsa eta Desgaitasuneko Politika Integralak batzordeetako kidea.
Ekonomia ireki
Ekonomia irekia beste herrialdeekin transakzioak egiten dituen ekonomia mota bat da, hau da, herrialdeak beraien artean, modu libre batean erlazionatzen dituen ekonomia. Honek esportazioaren eta inportazioaren eskaria dakar. Pertsona edo enpresa batek beste herrialde bateko beste pertsona edo enpresa batekin ondasunak eta zerbitzuak elkartrukatzeko aukera ematen du.
Tonale mendatea
Tonale mendatea, Passo del Tonale, Italiako Alpeetako mendate bat da, Lonbardia eta Trentino eskualdeen artean eta Rhetiako Alpeak zeharkatzen ditu. 1.883 metroko garaieran dago.
Carmen Calvo
Lehendakariordea eta Berdintasun ministroa (2018-)
Pedro Sanchezek Calvo hautatu zuen bere gobernuko lehendakariorde izateko, 2018ko ekainean Mariano Rajoyren aurkako zentsura mozioak arrakasta izan ondoren sortu zuen gobernuan. Lehendakariorde karguaz gain, Calvok Presidentetza, Korteekiko erlazio eta Berdintasun ministroa da. Lehen pertsona da Berdintasun ministeritza eta lehendakariordetza batera dituena.
Tonale mendatea
Val Camonica eta Val di Sole haranak elkarlotzen ditu.
Carmen Calvo
Bizitza pertsonala
José Calvo Poyato politikari eta idazlearen arreba da. Manuel Pérez Yruela psikologoarengandik banatua dago, Andaluziako gobernuko bozeramaile ohia eta Andaluziako Ikerketa Sozialen institutuko irakasle-ikertzailea. Alaba bat dauka, zeinarekin rock musikarekiko zaletasuna elkarbanatzen duen. Tauromakia eta zezenketen zalea da baita ere.
Tukan
Tukanak hegazti tropikalak dira, Hego Amerikakoak. Hegazti hauek oso moko handia izateagatik dira bereziak, baita beren mokoen kolore biziengatik ere. Nahiz eta jendeak kontrakoa uste duen, mokoa ez da batere astuna, hau da, arina da. Hegazti familia honek 6 genero eta 40 espezie inguru hartzen ditu.
Tukanak 18 eta 63 cm artean neurtzen ditu, handiena Toco tukana (Ramphastos toco) deiturikoa da.
Tukanak ez dira hegazti migratzaileak eta bikote edo multzo txikietan aurki daitezke.
Hegazti multzo honen izena tupi hizkuntzako tucana hitzetik dator, frantsesaren bidez.
Bizilekua
Beste gune tropikal batzuen artean honako hauetan aurki daitezke tukanak:
Veikkausliigako 2012ko denboraldia
2012ko Veikkausliiga Finlandiako lehen futbol mailako laurogeita bigarren denboraldia izan zen. 2012ko apirilaren 15ean hasi zen eta bukatu, aldiz, 2012ko urriaren 27an. HJK Helsinkik, laugarren aldiz jarraian, irabazi zuen txapelketa eta taldearen hogeita bosgarren garaikurra bihurtu zen.
Sailkapena
Iturria: http://www.veikkausliiga.com/
Sailkapen ordena: 1) puntuak; 2) gol diferentzia; 3) gol kopurua.
¹ 2012ko Finlandiako Kopa irabazlea UEFA Europa Leagueko bigarren sailkapen txandarako sailkatuko da.
Estatistikak
iturria: veikkausliiga.com
Denboraldiko sariak
iturria: Pelipaikkojen parhaat 2012 nimetty
Gordon urakana (2006)
Gordon urakana 2006ko 7. ekaitza, eta denboraldiko hirugarren urakana izan zen.
Nos frangins
Nos frangins 2022ko Rachid Bouchareb frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Malik Oussekine poliziaren esku hartze baten ondorioz hil da, 1986ko abenduaren 5eko gauean, Paris beste hezkuntza erreforma baten aurkako ikasleen manifestazioek astindu duten une batean. Barne Ministerioak auzia isilarazi nahi du, batez ere aljeriar jatorriko beste frantziar bat hil delako gau horretan, poliziaren esku.
Oreana (Illinois)
Oreana  Illinoiseko herri bat da. Macon konderrian kokatua dago. 2010ean 875 biztanle zituen, 1.29 kilometro koadrotan banatuta.
Tendinitis
Tendinitisa, tendinopatia edo tendinosia, mina, hantura eta funtzioaren narriadura sortzen duen tendoiaren nahasmendu bat da. Minak, orokorrean, mugimenduarekin okerrera egiten du. Nagusiki, sorbalda, ukondoa, eskumuturra, aldaka, belauna edo orkatilari eragiten dio.
Nahasmendu honen zergatiak lesioak edo ekintza errepikakorrak izan daitezke, flexioextentsio errepikakorrak besteak beste. Tendoia behin eta berriz tentsioan dago, tolestuta, gainazal gogor batekin kontaktuan edota bibrazioak edo dardarak jasaten. Gertaera horien ondorioz, hantura fenomenoak piztuko dira tendoian, hau handiagotuz eta irregular bihurtuz.
Sintomak eta seinaleak, haztapenean mina sentitzea, hantura, eta mugimendu zehatzetan edo ariketa egiterakoan mina sentitzea izan ohi dira.
Diagnosia, orokorrean, azterketan eta sintometan oinarritzen da eta irudi-bidezko proba diagnostikoetan noizean behin.
Tratamenduaren barruan, atsedena, fisioterapia, antiinflamatorio ez-esteroideoak (AIEE),edota ferulak egon daitezke eta gutxiagotan, infiltrazioak edota kirurgia behar izaten dira.
== Motak ==
Ukondokoa
Alde batetik, tenis jokalariaren ukondoa deitzen dioguna gerta daiteke. Alboko epikondilitisa deritzona.Ukondoko tendoiak gainkargatuta daudenean gertatzen da, beso eta eskumuturrarekin hainbat mugimendu errepikatzeagatik. Lesio honetan, mina normalean ukondoak izaten da, hala ere besaurrera eta eskurarte igaro daiteke.
Brecon Beacons
Brecon Beacons (Bannau Brycheiniog) Galesko hego-ekialdean dagoen mendilerro bat da. Honek Brecon Beacons Parke Nazionalaren bizkarrezurra osatzen du (Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog; Brecon Beacons National Park).
Tendinitis
Ukondokoa
Kasu bietan, aldi batez, errepikatzen den ekintza egiteari uztea da tratamendurik eraginkorrena, tendoiak erlaxa daitezen.
Daniel Auteuil
Daniel Auteuil (Aljer, 1950eko urtarrilaren 24a - ) zineman eta antzerkian ibilitako aktore frantziarra da.
Tendinitis
Akilesekoa
Akilesen tendoiaren gainkargagatik gertatzen dena da. Korrikalarien kasuan oso ohikoa da hau gertatzea, batez ere bat batean entrenamenduaren intentsitatea handitzen denean.
Adinak aurrera egin ahala ere tendoi hau ahultzen doa, hortaz adin nagusikoek probabilitate handiagoak dituzte tendinitis hau pairatzeko.
Kasu larrienek tendoiaren apurketa ekar ditzakete, interbentzio kirurgikoaren beharrizana eraginez.
Forano
Forano Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tendinitis
Rotulianoa
Tendinitis mota hau, errotula eta tibia elkartzen dituen tendoiaren lesioan datza. Tendoi rotulianoak hankaren aurrealdeko muskuluekin lanean ari da belaunaren funtzionamendu egokirako.
Forano
Mugakideak
Foranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tendinitis
Rotulianoa
saltoak egiten dituzten kirolariengan gertatzen da lesio hau gehienetan.
Tratamendu orokorra kasu hauetan belaunaren inguruko muskuluen luzaketetan oinarritzen daa batez ere.
Bizepsaren patologia
Bizeps aren patologiak lesio desberdinak hartzen ditu bere barne. Lesio horiek guztiek jatorria sorbalda n dute eta intsertzioa ukondo an.
Muskulu bizeps brakiala besoaren aurreko aldean aurkitzen da. Bi gertuko zurda edo zurda proximal ditu (atal luzea eta atal laburra) zeinak muskulua sorbalda inguruko hezurretan lotzen duten. Zurda distal bakarra dauka bizepsak, eta hau ukoandoan intsertatzen da.
Bizeps brakialak ukondoaren tolespenean hartzen du parte. Era berean, besaurrearen biraketan laguntzen du. Azken funtzio honi esker eskuaren supinazioa burutu daiteke. Gainera, sorbaldaren egonkortasunean garrantzi handia du.
Jatorria eta lesio desberdinak
Bizepsaren patologiaren barne dauden lesioak jatorri desberdinekoak izan daitezke. Batik bat, adinak eta muskuluaren gainekintzak (kirola egiterakoan, adibidez) eragiten dituzte. Patologia honen lesioak ondorengo hiru hauek izan daitezke:
Tendinitis bizipitala
Bizepsaren zurda proximal luzearen hanturan datza. Tendinitis hau normalean sorbaldako beste patologia batzuekin dago erlazionaturik. Hori dela eta, biratzaileen zorroa ren lesio ohikoena da.
Lesio hau sorbaldaren mailan mugimendu edo ekintza errepikakorrak burutzeagatik gertatu ohi da. Adibidez, lanean edo hainbat kiroletan (igeriketa, golfa, tenisa edo mahai tenisa ). Urteak pasa ahala zurda proximal luze hau endekatuz eta ahulduz doa, hausturara iritsi ahal izan arte.
Bizepsaren atal luzearen desegonkortasuna
Zurdak, bizipitalaren ildo tik irtetzeko joera partzial edo totala duenean ematen da. Bizipitalaren ildoa humeroa n (sorbaldaren mailan) aurkitzen da, tuberkulu nagusia eta txikiaren artean.
Lesio hau gainerabilpenaren (ekintza errepikakorrak) edo traumatismo baten ondorioz gerta daiteke. Orokorrrean biratzaileen zorroaren lesioekin dago erlazionatuta eta horien artean, batez ere, eskapula peko zurdaren (zurda subeskapularraren) hausturarekin.
Zurda proximalaren haustura
Partziala edo osoa izan daiteke. Gehienetan tendoia hausturaren aurretik minduta eta pirukatuta ageri da. Haustura objektu pisutsu bat altxatzearen ondorioz gertatu ohi da.
Zurda proximal luzea da normalean hausten dena. Zurda proximal laburra haustea, aldiz, askoz ere ezohikoagoa da. Hori dela eta, gizabanako asko bizepsa erabiltzeko gai dira nahiz eta tendoi luzea hausturik izan.
Haustura traumatismo baten ondorioz (besoa hedatuta izanik lurrera erortzegatik edo objektu pisutsu bat altxatzeagatik) zein tendoiaren gainekintzaren kariaz gerta daiteke.
Zurda distalaren haustura
Zurda proximalaren haustura baino ezohikoagoa da. Normalean, zurda distalaren erradio hezurreko intsertzioa guztiz hausten da. Orokorrean ukondoaren tolespena eta gero hedapen behartua (erresistentzia baten aurka) egiten denean gertatzen da. Adibidez, pisu handiko kutxa bat altxatu eta gero.
Bizepsaren patologia ohikoagoa da 30 urtetik gorako gizonetan.
Sintomatologia
Tendinitisa edo ezgonkortasun bizipitala duten pazienteek sorbaldaren aurreko aldean izan ohi dute mina (ildo bizipitalean). Min hau besoan zehar hedatu daiteke (atzeko aldera) eta normalean sorbaldaren mailan ekintzak zailtzen ditu. Ezegonkortasun bizipitala duten pazienteek karraska entzungai eta ukigaia aurkeztu ohi dute sorbalda mugitzerakoan. Sorbaldaren mailako bizipitalaren haustura aurkezten duten pazienteek min bizia izan ohi dute besoaren gertuko atalean. Zenbaitetan karraska entzungaia eta ekimosia (moretoia) agertzen dira. Ekimosi hori besoaren alde proximaletik ukondoraino hedatzen da. Sorbaldaren eta ukondoaren mina eta ahultasuna, eta besaurrea supinatzeko zailtasuna agertu ohi dira. Muskuluak inserkzio proximala galtzearen kariaz protuberantzia bat agertzen da ukondoaren mailan: Popeyeren zeinua.
Diagnostikoa
Bizepsaren azterketa fisiko bat egin ostean, diagnostikoa egiterako orduan argazkietara jo ohi da. Horretarako erabiltzen diren teknika ezagunenak:
Tratamendua
Pazientearen adina, aktibitatea eta lesio-mota kontuan hartuz, jarraitu beharreko tratamendua kirurgikoa edo ez-kirurgikoa izan liteke:
Ez-kirurgikoa
Sorbalda-mailako ekintzak ekiditean oinarritzen da, pisu astunei uko egitean (deformitate (Popeye-ren zeinua ) edo besoaren ahultasun arinak dituzten edadeko pazienteek ez dute aktibitate hauek egiteari zertan utzi), beso-euskarri, kinesiterapia eta antiinflamatorio ez lagunduta. Hasiera-faseko tratamendua da hau tendinitis eta ezegonkortasun bizipitalaren kasuetan. Hori bai, azken gaixotasun hau pairatzen duen gizabanakoa gaztea baldin bada, hasierako tratamendua ezberdina izaten da. (Oro har, zurda bizipital proximalaren hausturak zabaltzeko ohitura izaten du). Tratamendu ez-kirurgikoa,  zurda bizipitalaren haustura duten adineko pazienteentzat litzateke egokiena, kirol gutxiago egiten baitute.
=== Kirurgikoa === Tratamendu kirurgikoa normalean artroskopikoa (ebaki txikiak sorbaldan nondik mikrokamara edo instrumentuak kirurgikoak sartzen diren) izan ohi da. Mota desberdinak aurki daitezke atal honetan: (aipatu beharrekoa da estetika kausak ere egon ohi direla tratamendu kirurgikoen atzean)
Zurda bizipital distalaren hausturarentzat tratamendu kirurgikoa da hoberena. Batez ere, besaurreko supinazioaren indar galera jasaten ez duten pazienteentzat. Honenbestez, zurda berrinsertatzen diete ukondo mailan (erradioa).
Errekuperazioa
Post-ebakuntza prozesua oso desberdina izan liteke gizabanako batetik bestera. Kasu gehienetan puntuak lehenengo errebisioan kentzen dira. Beso-euskarri edo sorbalda-geldiarazle bat erabiltzen da aste gutxi batzuetan, antiinflamatorioak errezetatu eta kinesiterapia programa bati ekiten zaio, mugimendu artikularren maila handitzeko asmoz, indarra gutxinaka gutxinaka  errekuperatuz. Ebakuntzaren ondorioz, gorputz-adar horretako hainbat mugimendu egiteko zailtasunak izango ditu. Halere, oro har, egunerokotasuneko ekintza arinak egiteko, jan edo idatzi esaterako, ez da egoten inongo arazorik.
Prebentzioa
Orokorrean,  bizepsaren patologiak saihesten laguntzen duten neurrien artean garrantzitsuenak  aktibitatearen aurretik zein ostean beroketa saio egokiak egitea, indartze-ariketak egitea eta mina sorrarazi dezaketen aktibitateei uko egitea lirateke.
Prebentzio neurri hauek bereziki aipagarriak dira esku-langile eta kirolarientzat (pisu-gehiegikeriarekin erlazionatutako ariketak zein aktibitate errepikakorrak egiten dituztenak sorbalda-mailan). Horrez gain, azken hauek gehiegizko erabilerarengatik lesio bizipitalak eduki ditzaketenez, maiztasun handiagoarekin kontrolatuak izatea gomendatzen zaie.
Lignito
Lignitoa edo ikatz arrea zohikatzaren eta harrikatz bituminosoaren arteko ezaugarriak dituen harrikatz mota da. Horitik arre ilunera (gutxitan beltza) bitarteko kolorea izaten du, %60-70 bitarteko karbono-edukia eta 17 MJ/kg inguruko berotze-ahalmena. Munduko ekoizle handienak Alemania, Txina, Errusia, Australia, AEB, Turkia, Polonia, Grezia, Txekia, India, Serbia eta Txina dira. Zentral termikoetan, argindarra sortzeko, eta berokuntzan erabiltzen da.
Helene urakana (2006)
Helene urakana 2006ko 8. ekaitza, eta denboraldiko laugarren urakana izan zen.
Ekaitza itsaso zabalean desegin zen.
Sidney (Ohio)
Sidney Ohioko hiri bat da. Shelby konderrian kokatua dago. 2010ean 21,229 biztanle zituen, 31.14 kilometro koadrotan banatuta.
Vicente Zaragueta
Vicente Zaragueta Laffitte (Hernani, 1926 - Donostia, ) donostiar enpresaburua izan zen, El Diario Vascoko kontseilukidea, besteak beste, baina Donostiako Aquariuma kudeatzen duen Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen presidentea izateagatik ezagunagoa. Zaragueta donostiar familia aberatsaren kidea, Maria Teresa Zulaikarekin ezkonduta zegoen eta Eusko Ikaskuntza eta Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen kidea izan zen. 2013an Joxe Mari Korta Saria lortu zuen.
Jef Demuysere
Jef Demuysere (Wervik, 1907ko abuztuaren 22a - Anberes, 1969ko maiatzaren 2a) belgikar txirrindulari bat izan zen. 1928tik 1938ra izan zen profesionala. Bere lehenengo partaidetzan Frantziako Tourr en 3. postua eskuratu zuen eta lehenengo partaidetzan Italiako Giroa n 2. postua. Guztira lau podium lortu zituen Itzuli handi etan.
Palmaresa
1930
1931
1933
1934
1935
3316 Herzberg
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 CN izena zeraman. Ondoren Gerhard Herzberg kanadar fisikaria omentzeko izena eman zitzaion.
Concepcióngo departamendua (Paraguai)
Concepcióngo departamendua (Departamento de Concepción) Paraguaiko hamazazpi departamenduetako bat da. Concepción hiriburua eta hiririk populatuena dy.
3316 Herzberg
Orbitaren ezaugarriak
3316 Herzberg asteroidearen orbitak batezbeste 3,009 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,86 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,159 distantziara. Eszentrikotasuna 0,05 da, eta makurdura orbitala 11,58ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.9 da.
Rineloricaria jaraguensis
Rineloricaria jaraguensis Rineloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Unicast
Sare aplikazioetan, Unicast helbideratze mota igorle bakar batek hartzaile bakar bati mezuak bidaltzeko metodoa da.
Concepcióngo departamendua (Paraguai)
Banaketa administratiboa
Departamendua hamabi barrutitan banatuta dago:
Unicast
Helbideratze metodoak
Lau helbideratze metodo aitortzen ditu Internet Protokoloak eta beste sare helbideratze sistemek:
Xehetasunak
Gaur egun Interneten gehien erabiltzen den helbideratze mota da. Sarean helbide bakar eta esklusibo batez indentifikaturik dagoenari mezu bat bidaltzeko metodoa da. Adibidez, bidaltzaile batek 2 pertsona desberdini mezu bat bidali nahi baldin badio, 2 mezu bidali beharko ditu, bat bakoitzari, helbide bakarra izango baitute. Gerta daiteke, fisikoki ordenagailu bakarra izatea, eta honek bi unicast helbide izatea, bakoitza zeregin ezberdin baterako erabiltzen duelarik. Unicast, Streaming eta zuzeneko emanaldietarako erabiltzen da gehien bat.
NGC 5506
NGC 5506 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Asthenes
Asthenes Furnariidae familiako hegazti bat da. Hego Amerikako espezie asko barnebiltzen ditu, Kolonbia eta Venezuelatik Argentina eta Txileraino.
Deskribapena
Furnarido txikiak dira, normalean isats luzekoak, larre edo zuhaixka-eremu ireki edo erdi-irekietan aurkituak, batez ere Andeetan (espezie batzuk beste ingurune geografiko batzuetan gertatzen dira). Lurrean bizi dira, lotsatiak dira eta ongi behatzeko zailak, eta horrek are zailago egiten du bata bestearen antza duten espezie ugariak bereiztea.
Fedaia mendatea
Fedaia mendatea, Passo Fedaia, Italiako Alpeetako mendate bat da, Trentino-Adige Garaia eskualdean. 2.057 metroko garaieran.
Dolomitak mendikateko mendirik garaiena den Marmolada mendiaren iparraldeko oinean dago.
Bertan, Fedaia aintziraren ikuspegi ederrak izateagatik ezaguna da, bai eta 1975. urteaz geroztik Italiako Giroa maiz igaro izateagatik ere.
The Italian Job (2003) filmaren kokalekua ere izan zen.
Silver Lake (Ohio)
Silver Lake Ohioko herri bat da. Summit konderrian kokatua dago. 2010ean 2,519 biztanle zituen, 3.67 kilometro koadrotan banatuta.
Oregon (Illinois)
Oregon  Illinoiseko hiri bat da. Ogle konderrian kokatua dago. 2010ean 3,721 biztanle zituen, 5.09 kilometro koadrotan banatuta.
Voeltzkowia lineata
Voeltzkowia lineata Voeltzkowia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
La casa sin fronteras
La casa sin fronteras (eusk. Mugarik gabeko etxea) 1972. urtean eginiko film dramatikoa da.
Sinopsia
Daniel, lan bila Bilbora ailegatu den gazte batek agure bat ezagutu eta mandatu bitxia izango du: ‘La casa sin fronteras’ izeneko elkarte batek bahituriko Laura topatu beharko du.
Interlingue
"Li sercha in li castelle Dewahl e altri racontas" izan zen argitaratu zen azken literatur lana. Vicente Costalagok idatzi zuen eta 2021eko martxoaren 27an argitaratu zen.
Asthenes usheri
Asthenes usheri Asthenes generoko animalia da. Hegaztien barruko Furnariidae familian sailkatua dago.
Oldhamita
Oldhamita sulfuro motako minerala da eta galena taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Oldhamita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Isaac urakana (2006)
Isaac urakana 2006ko 9. ekaitza, eta denboraldiko bosgarren urakana izan zen.
Ekaitzak kalte txikiak eragin zituen Ternuan.
El bosque del lobo
El bosque del lobo (eusk. Otsoaren basoa) 1971. urtean eginiko espainiar film historikoa da. Carlos Martínez-Barbeitoren El bosque de Ancines eleberrian (eta, era berean, hau Manuel Blanco Romasantaren bizitzan) oinarrituta dago.
Frasso Sabino
Frasso Sabino Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Frasso Sabinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Orient (Illinois)
Orient  Illinoiseko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 358 biztanle zituen, 1.93 kilometro koadrotan banatuta.
Greccio
Greccio Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Grecciok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nudimmud
Nudimmud (ikusi Enki) "sortzailea" edo "egilea" esan nahi duen hitz bat eta mesopotamiar mitologiako Enki jainkoaren epitetoetako bat da. Adjektibo honekin ereserki askotan eta Enuma Elishean aipatzen da, sorkuntzaren epopeia kontatzen duen olerkia dena. Akadiar eta babiloniarrentzat bere izena Ea zen, itxuraz sumeriarra den izena (e = etxea edo tenplua, eta a = ura) esanahia iluna den arren. Hain hedatua ez dagoen bertsio baten arabera bere seme Mardukek bere burua sortu zuen arren, ohi Damgalunna edo Damkinarekin (Ninhursag bezala ere ezaguna) izan zuen semetzat hartzen da. Damkina Enlilen arreba eta, beste iturri batzuen arabera, bere emaztea ere bazen. Enkik Ninhursagekin ere hiru alaba izan zituen, Ninsar, Ninkurru eta Uttu, sargondar ondorengo istorio likits baten arabera.
Xantusia vigilis
Xantusia vigilis Xantusia generoko animalia da. Narrastien barruko Xantusiidae familian sailkatuta dago.
Rineloricaria jubata
Rineloricaria jubata Rineloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Huascar
Huascar edo —kitxuaz— Waskar (Huascarpata, 1491 - Andamarca, Cusco —egungo Peru—, 1532) Inken hamabigarren enperadorea izan zen.
Biografia
Haren aita Huayna Cápac hil zenean (1525), Cuzco hiriburu zuen erresuma bere esku geratu zen, Atahualpa anaiordearen agintaritzapean zegoen Quito aldea izan ezik. Bien arteko etsaigoak ekarritako gerran Atahualpa nagusitu zen (Apurimaceko gudua, 1532). Atahualpak anaia hilarazi zuen bere familia osoarekin batera. Garai bertsuan Pizarro etorri zen eta inken arteko gerra konkistatzailearen asmoen lagungarri izan zen.
San Pellegrino mendatea
San Pellegrino mendatea, Passo San Pellegrino, ladinoz pas de Sén Pelegrin eta alemanez Sankt-Pelegrin-Pass, Italiako Alpeetako mendate bat da, Dolomitak mendikatean eta Trentino-Adige Garaia eskualdean. 1.918 metroko garaieran.
1963. urteaz geroztik Italiako Giroa maiz igaroda.
Melania Moscoso
Melania Moscoso Pérez (Bilbo, 1974) antropologoa, pedagogoa, Zientzia Politikoetan doktorea eta ikertzailea da Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Goreneko (CSIC) Filosofia Institutuan.
Ibilbidea
1997an gizarte eta kultura antropologian lizentziaduna eta 1999an Pedagogian lizentziaduna Bilboko Deustuko Unibertsitatean. 2007an Zientzia Politikoetan eta Soziologian doktorea Euskal Herriko Unibertsitatean, "bikain cum laude" notarekin. Doktoratu aurreko ikertzailea izan zen 2004an Duquesne Unibertsitatean (Pittsburgh, AEB) eta 2005ean Illinoiseko Unibertsitatean, Chicagon (UIC), eta doktoratu ondoko ikertzailea Temple Unibertsitatean (Filadelfia, AEB) 2008-2009 ikasturtean. 2010etik 2013ra Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Nagusiak, CSIC delakoak, kontratatutako doktore gisa lan egin zuen. 2014tik 2018ra Euskal Herriko Unibertsitateko Balioen Filosofia eta Gizarte Antropologiako Departamentuko irakaslea izan zen. Gaur egun (2022), Filosofia Institutuko zientzialari titularra da, Ikerketa Zientifikoen Kontseilu Gorenean (CSIC).
Bere ikerketa-ildoak filosofia politikoaren eta hezkuntzaren arteko intersekzioan daude, eta horri eskaini zion Legitimitatearen abenturak eta gorputzaren irudikapen soziokulturalak izeneko liburukia, normaltasun fisikoaren kategoriari eta haren korrelatu zitalei, ezgaitasunari arreta berezia eskainiz; kontzeptu horren genealogia eta subjektibotasunerako dituen ondorioak bereziki landu ditu. Melania Moskosok aldezten du ahalmena edo kapazitismoa (ableism ingeleraz), generoagatiko bereizkeria edo arrazakeria bezala, desberdintasuna naturalizatzeko modu bat dela, desgaitasun (gutxiagotasun) osagarriari buruzko diskurtsoa. Moscosok, Michel Foucault-en eta Robert McRuer-en laguntzarekin, desgaitasunerako hurbilketa kulturala aldezten du, eta diskurtso-eremuan gorputzak eta desberdintasuna mugatzeko aukera erakusteaz gain, gorputzen eta desberdintasunen artean izatez gertatzen den inbrikazioaren berri ematen du.
Espazio publikoan mugitzeko edo enplegu normalizatua lortzeko zailtasunez gain, desgaitasuna duten pertsonek egin behar diete aurre, Pierre Bordieuk indarkeria sinbolikoa deitu zuenaren maila aldakorrari: aniztasun funtzionala duten pertsonak «beren bizitzaz arduratzeko ezgai» bezala agertzen direnean, erakundeen edo komunikabideen aldetik. Eredu sozialeko teorialariek bezala, Moscosok uste du, garuneko paralisia duen pertsona izanik, "eguneroko jarduerak egiteko laguntza eskatzea ez dela aitzakia pertsona ezinduek bizi duten herritartasun erdibitua izateko. Ezgaitasuna, eztabaidagai politikoa da, ez dena konpontzen karitatea edo paternalismoa argudiatuz.
2014. urtean Giza Eskubideen Nicolas Salmeron saria jaso zuen desgaitasun alorrean, ezgaitasuna duten eta mendekotasun-egoeran dauden pertsonen eskubideak eta duintasuna defendatzeko mugimenduari oinarria eta edukia ematen laguntzeagatik, jarduera intelektualaren bidez eta foro politiko, sozial eta akademiko guztietan eguneroko konpromisoaren bidez.
Zientzia-aldizkarietako artikuluak
Zenbait argitalpen:
Silverton (Ohio)
Silverton Ohioko hiri bat da. Hamilton konderrian kokatua dago. 2010ean 4,788 biztanle zituen, 2.88 kilometro koadrotan banatuta.
Pedro Gálvez Egúsquiza
Pedro Gálvez Eguskiza (Cajamarca, 1822ko apirilaren 28a - Paris, 1872ko abuztuaren 23a) Peruko abokatu, politiko, hezitzaile eta diplomazialaria izan zen. Liberalen buruzagia izan zen, eta kontserbadoreekin eztabaidatu zuen Guadalupeko Ama Birjina Eskola Nazionalean (bertako zuzendaria izan zen) eta parlamentuko tribunan, 1850eko hamarkadan. Ideia politikoak eraman zituen ekintzara, eta Ramón Castilla jeneralaren buru izan zuen 1854ko Iraultza Liberaleko buruzagietako bat izan zen. Indigenen zerga indargabetu zuen dekretua idatzi zuelako gogorarazten zaio. Justizia eta Kulturako ministro izan zen 1855ean, eta Ogasun eta Merkataritza ministro 1862an, Ramon Castillaren bigarren gobernuan; Ministro Kontseiluko lehendakari eta Gobernu ministro (1868-1869) José Baltaren gobernuan; diputatu konstituziogile (1855-1857) eta senatari (1868-1869). Era berean, hainbat ordezkaritza diplomatiko izan zituen Estatu Batuetan, Latinoamerikan eta Europan.
Orion (Illinois)
Orion  Illinoiseko herri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 1,861 biztanle zituen, 2.36 kilometro koadrotan banatuta.
Hegazti behatoki
Hegazti behatokia basa-animaliak, bereziki hegaztiak, ikusteko normalean ezkutuan dagoen babestokia da. Jatorriz horrelako egiturak ehiztariek erabiltzen zituzten. Gaur egun ingurune babestuetan eta parkeetan ohikoak dira. Horien bidez animaliak gertutik ikus daitezke, haien mugimenduak eta lasaitasuna oztopatu gabe; adibidez, Euskal Herriko hezegune nagusietan, esaterako, aurki daitezke horrelako egiturak: Txingudin, Urdaibain, Salburuan, Pitillasen...
Ansar
Batzuetan Lahmu eta Lahamuren seme bezala agertzen da, baina gehienek hala ez dela interpretatzen dute. Enuma Elish istorio epikoaren arabera, Eak edo Enkik Tiamatek Apsuren heriotza mendekatzeko asmoa duela jakiterakoan, Anshar Enkik Tiamat lehendabizi erasotzen saiatu zen, baina hau arbuiatua izan zen, ondoren Anurekin doa, eta Tiamatekin bake misioan hitzegitera bidalia izan zen, baina honek huts egin zuen.
Uttu
Mesopotamiar mitologian Uttu ehunen eta arroparen jainkosa bat izan zen, baina aurretik landareen jainkosa izan zen. Enki eta Ninkurraren alaba da.
Enki eta Ninhursagen mitoan aipatzen da, buztinezko taulatxoetan aurkitua Ur III hirian, paleo-babiloniar aroan datatuak daudena, honen arabera, bere aita Enkik, engainu bidez, berarekin maitasuna egin zuen. Ninhursagek, oso haserretua, Enkiren hazia Utturen gorputzetik kendu eta lurrean landatu zuen, zortzi landare berri hazaraziz. Enkik jan egin zituen eta gaixotasunak eragin zizkioten.
Kontrafagot
Kontrafagota zurezko haize-instrumentua da, mihi bikoitzekoa. Kontrafagotaren erregistroa fagotarena baino zortzidun bat beheragokoa da.
Tutu koniko luzea du, eta, jotzeko, lurrean bermatzen da hagatxo batez. Heckelek hobetutako kontrafagotak 5 metro inguruko hodia du, lau aldiz tolestua eta muturra beherantz zuzendua du, fagotak ez bezala. Soinu baxu ederrak ditu. Esan ohi denez, Georg Friedrich Händelek sartu zuen lehenengoz Ingalaterran. XIX. mendean hasi zen orkestran erabiltzen. Beethovenek sarritan erabili zuen.
3317 Paris
3317 Paris asteroide baten izena da. maiatzaren 26an aurkitu zuen C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 KF izena zeraman. Ondoren Paris, greziar mitologiako printze troiatarra omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3317 Paris asteroidearen orbitak batezbeste 3,171 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,703 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,638 distantziara. Eszentrikotasuna 0,147 da, eta makurdura orbitala 3,82ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.0 da.
Lavasoft
Adaware, lehen Lavasoft deitua, korporazio multinazional bat da, egoitza nagusia Montreal hirian duena. Software garatzen du eta bere produkturik ezagunena Ad-Aware da. Alemanian sortua, Göteborgen ere izan da. 2011n Solaria Fundek erosi zuen.
Aza kizkur
Aza kizkurra (Brassica oleracea var. sabauda) aza landare mota biribila da, aza-hosto kizkurrak edo pikordunak buru trinko baten bilduta dituena. Jatorrizko aza landarea (Brassica oleracea) bezala, landare belarkara hau biurtekoa da, baina urteroko gisa landatzen da. Barazki estimatuak izanik, batez ere egosia jaten da.
Ezaugarriak
Berde ilun koloreko aza-hosto multzo bat du, gero eta argiago jartzen direnak landarearen buru edo kukuluan sartu ahala, berde-horixka batera iritsi arte.
Ezaugarri deigarriena hostoen gainazala da, ximur edo pikorrez betea dagoena, eta aza barietate honi izena ematen diona. Egitura berezi honek hostoak sendoago bihurtzen ditu, bai eguraldiarekiko (izozteak, elurra) bai sukaldaritzan (egosketan).
Erabilera
Aza kizkurren hostoak, oro har, hainbat modutan jaten dira: zopan, erregosita, uretan egosita edo lagungarri gisa. Hosto kizkurrak ondo mantentzen dira egosi ondoren eta horrek bereziki egokia egiten dute barrubeteak egiteko (betegarria hostoetan biltzen dira).
Kukulu gordin zuri-horia entsaladetan ere jan daiteke.
Sinking Spring (Ohio)
Sinking Spring Ohioko herri bat da. Highland konderrian kokatua dago. 2010ean 133 biztanle zituen, 1.21 kilometro koadrotan banatuta.
San Pedroko departamendua (Paraguai)
San Pedroko departamendua (Departamento de San Pedro) Paraguaiko hamazazpi departamenduetako bat da. San Pedro de Ycuamandiyú hiriburua eta San Estanislao hiririk populatuena ditu.
Gorotz katilu
Gorotz katilua (Cheilymenia granulata) Pyronemataceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.
Sinonimoak: Coprobia granulata. Ascophanus granulatus.
Bandera negra
Bandera negra (eusk. Bandera beltz) 1986. urtean eginiko film dramatikoa da.
Gorotz katilu
Deskribapena
Himenioa: Laranja kolorekoa biziagoa edo motelagoa, pikortsu samarra. Kanpoko aldea eta ertza furfurazeoa.
Haragia: Ugari espeziearen tamainaren arabera, apur bat gelatinakara eta zertxobait hauskorra, tonalitate laranja zurbil kolorekoekin.
Bandera negra
Sinopsia
Begoñak, Bilboko klub batean lan egiten duen zerbitzariak, Javier Uriarte ontzi-jabeak Patxi bere aita Urkia itsasontzian sartzea lortzen du. Baina, itsasontziak armaz beterik dago eta bidaia ez zen espero zutena izango.
Gorotz katilu
Deskribapena
Etimologia: Cheilymenia terminoa grekotik dator, ezpaina esan nahi duen "cheilos" hitzetik eta mintz, esan nahi duen, "hymen" hitzetik. Onddoak himenioan duen ertz irtenagatik. Granulata epitetoa, pikorra, pikortsua, esan nahi duen "granum" hitzaren txikigarritik. Apotezioa estaltzen duten pikorrengatik.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Nahasketa arriskua
Cheilymenia generoko simaurretan ateratzen diren eta ile nabariak dituzten ohiko espezie batzuekin, hala nola: Cheilym fimicola eta Cheilym stercorea.
Sasoia eta lekua
Simaurretan ohikoa da, eta taldeak osatuz hazten da.
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Erdialdeko Amerika, Brasil, Europa, Errusia, Kaukasia, Erdialdeko Asia, Japonia, Txina, Australia, Zeelanda Berria.
Xabier Ormazabal
Alpeak: 1999-2001
Alpeetan, 20 urte bete baino lehen, hasi zen hango tontorretara igotzen: Mont Blanc, Monte Rosa, Castor, Pollux, Breithorn, Allainhorn, Cervino eta Eigerren.
Peru: 2001-08
Andeetan, Urus (5.420 m), Ishinca (5.530 m) eta Tocllaraju (6.032 m) igo zituen Jon Maroto eta Iñaki Alvarezekin. Huascaran (6.575 m), espedizioaren helburua, azkenean ezin izan zuten lortu.
Elurretako lehoinabarra: 2002-2004
Hurrengo erronka nagusia, eta bere ibilbidearen arrakasta nagusia, SESB ohiko 5 zazpimilakoak igo zituen: Komunismo (7.495 m), altuena, bakarrik igo zuen ohiko bidetik 2002ko abuztuaren 15ean, eta harekin ekin zion proiektuari.
Bigarrena, Khan Tengri (7.010 m) ohiko bidetik eta Andoni anaiarekin egin zuen 2003ko abuztuaren 2an. Hirugarrena ia pare bat aste geroago, Poveda (7.439 m) izan zen, Dimitri Komarov errusiarrarekin batera, 2003ko abuztuaren 15ean.
Laugarrena, Lenin (7.134 m) egin zuen, Arkin bidetik 2004ko uztailaren 23an, Nuria Sutil katalanarekin batera. Bosgarrena eta azkena 2 aste geroago, Korgenewskaya (7.105 m), ohiko bidetik bakarrik igo zuena 2004ko abuztuaren 5ean. Aste eskas bat geroago, KGB (5.800 m) igo zuen ipar aurpegitik, bide berria zabalduz.
Bost tontor haiek lortuta, "Elurretako lehoinabarra" saria jaso zuen.
2004
Tajikistanetik bueltan, etxean 2 aste eskas egin eta gero, Himalaia aldera jo zuen. Shisha Pangma (8.046 m) irailean igo zuen ohiko bidetik eta bakarrik. Hortik Cho Oyura (8.021 m) joan zen, ohiko bidetik eta bakarrik igota berriro ere. Jaitsieran, baina, hil egin zen. 23 urte zituen.
Hurrengo urtean, bere omenez Andoni Ormazabal anaiak "Lehoinabarraren aztarna" dokumentala egin zuen.
Nadezhda Babkina
Nadezhda Georgievna Babkina (Надежда Георгиевна Бабкина; Txorny Jar, Astrakhan oblasta, Errusia, 1950eko martxoaren 19a) sobietar eta errusiar folk eta pop abeslaria da. 1992an Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboko Herri Artista izendatu zuten. Asteroide bati 10684 Babkina izena jarri zioten bere omenez.