cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villarrobledo
Historia
1292tan fundatu zuten harizti lodi batetik gertu eta Alcaraz udalerriaren mugen barne. 1440an Gaztelako Joanes II.ak hiribildu bihurtu zuen herrixka. 1454an Juan Pachecok erosi zuen eta Villenaren Markesgora anexionatu zuen, haren eskubideak eta pribilegioak kenduz, eta Belmonte herriaren herrixka bihurtuz.
Megachile rhodura
Megachile rhodura erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Andrena mariae
Andrena mariae erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Drwinia udalerria
Drwinia Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Bochnia barrutian kokatuta. 108,33 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6513 biztanle zituen.
Megachile albitarsis
Megachile albitarsis erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Giganthias serratospinosus
Giganthias serratospinosus Giganthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Iparraldeko Yorkshire
North Yorkshire (North Yorkshire) Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Yorkshire eta Humberko eskualdean dago. Zazpi barrutietan banatuta dago: Craven, Hambleton, Harrogate, Richmondshire, Ryedale, Scarborough y Selby
Konderriaren mendirik altuena Whernside da, Cumbriarekin daukan mugan, 736 metrokoa.
Mugakide hauek ditu Ekialdeko Yorkshire, Hegoaldeko Yorkshire, Mendebaldeko Yorkshire, Lancashire, Cumbria eta Durham.
Xavier Tondo
2003. urtean egin zuen debuta txirrindulari profesional bezala, eta hainbat garaipen lortu zituen. Horien artean, garrantzitsuenak, etapa garaipen bana 2010eko Paris-Nizan eta Kataluniako Voltan.
2011ko maiatzaren 23an hil zen zoritxarreko etxeko istripu baten ondorioz, Frantziako Tourra prestatzeko entrenatzera zihoanean.
Paradelma orientalis
Paradelma orientalis Paradelma generoko animalia da. Narrastien barruko Pygopodidae familian sailkatuta dago.
Interior (Hego Dakota)
Interior Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Jackson konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2019ko G7aren gailurra
2019ko G7aren gailurra edo '''G7aren 45. gailurra''', abuztuaren 24tik 26ra Euskal Herriko Biarritz udalerrian burutu zen G7aren gailurra da.
Timon princeps
Timon princeps Timon generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Drzewica udalerria
Drzewica Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Łódź Ekialdea barrutian kokatuta. 118,19 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10649 biztanle zituen.
Carano
Carano Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Michael Obiku
Michael Edirin Obiku (1968ko irailaren 24a - ) Nigeriako futbolari ohia da.
Kossi probintzia
Kossi Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Boucle du Mouhoun eskualdean kokatua. Bere hiriburua Nouna da. 2.128 km2 ditu eta 2006an 272.123 biztanle zituen.
Departamenduak
Balé probintzian 10 departamendu daude:
Gonioplectrus hispanus
Gonioplectrus hispanus Gonioplectrus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Zumar
Zumarrak (Ulmus) Ulmazeoen familiako eta Ulmus generoko zuhaitzak dira. Hosto-erorkorrekoak dira. Oinalde asimetrikoa duten hosto txandakatu edo distikoak, nekez ikusten diren lore txiki berdeak eta samara-motako fruituak dituzte.
XIX eta XX. mendeetan, zumar espezie eta barietate ugari landatu ziren Europako eta Ipar Amerikako kale eta parkeetan; horrela sortu ziren zumarrez landatutako hiribide eta ibiltokiak, "zumardi" edo "zumarkale" izenekoak. Hala ere, azken hamarkadetan zumar ia guztiak, hirietakoak batez ere, hil egin dira grafiosi izeneko gaitzak jota, kakalardoek hedatutako onddoa. Egoera honi erantzuteko, baratzezainek barietate berriak garatu dituzte, gaitzari aurre egiteko gai direnak.
Hostoak
Zumarraren hostoak pinnatinerbatuak, bakunak, txandakatuak eta distikoki kokatuak, oin asimetrikodunak, zimurrak eta erorkorrak dira. Ertz horzduna edo zerratua eta iletsua azpikaldean, maiz zistolioekin epidermian.
Zurtoina
Zumarraren zurtoina suberosoa eta zartatua da. “Txupoiak” ageri ditu, basoetan lekua betetzeko erabiltzen dituenak, gainontzeko zuhaitzengandik banatzeko.
Loreak
Hermafrodita k, txikiak, ez oso deigarriak eta glomeruloetan baturik. Hostoen aurretik garatzen dira, haizea erabiltzen dutenez polinizaziorako, hostoek traba egiten dutelako (anemogamoak). Kalizeko piezak oinean bateginda eta kolore gorrixkako anterak dituzte. Infloreszentzia itxiak edo mugatuak (meristema guztiz lorearen eraketara bideratua), brakteatuak (hostoak lorearen azpian) eta periginoak (lorezilak eta korola ginezeoaren alboan lotuta dituen lorea). Perianto monoklamideoa, 4-5 segmenturekin (sepaloak) azpikaldean eta iraunkorrak fruituan. Polen porotsua.
Fruitua
Zumarraren fruitua samara zapal formako da, hazia erdikaldean eta hegoak guztiz inguratzen duelarik. Hostoen agerpenarekin batera askatzen dira eta haizeak garraiatzen ditu.
Banaketa geografikoa
Nahiz eta izatez ipar hemisferioan duen jatorria (Ipar Ameriketan eta Europan), egurra lortzeko eta apaintzeko erabilia izan denez XIX. mendetik, Australiara eta hego hemisferioko beste leku batzuetara iritsi da. Ondorioz, gaur egun mundu osoan zehar ageri da, batez ere urtaro nabarmenki banatuak dituzten lekuetan. Iberiar Penintsularen kasuan, ez dago argi espezie autoktonoa den edo gizakiak sartutakoa den.
Ekologia
Genero honetako zuhaitzei dagokienez, ipar hemisferioan zehar asko zabaldu dira, batik bat eskualde epeletan, Ipar Amerikan eta Eurasian. Ekuatorearen bi aldeetako eskualde tropikaletan ere topa ditzakegu, hala nola, Indonesian.
Fenologia
Ulmus generoko zuhaitzen kasuan, loratzea udaberrian gertatzen da, martxoa eta apirilean, eta loraldi gertatu ondoren garatuko dituzte hostoak. Udaberrian garatutako lore horretan, ernalketa emango da eta samara izeneko fruitua garatuko da. Fruitu hauen barreiapena hostoen agerpearekin batera gertatuko da, maiatza eta ekain inguruan. Polinizazio eta barreiapena aire bidezko garraioz gertatzen dira.
Espezieen arteko elkarrekintzak
Ulmus generoak daukan arazo larrienetako bat beste espezie batekin duen elkarrekintzak eragiten du, Ophiostoma generoko askomikotoa den onddoak hain zuzen. Onddo bizkarroi honek, Ulmus generoko espezie batzuei gogor eragiten die eta Europan zabalduta zegoen genero honen kantitatea asko txikitu du azken urteotan, baita Euskal Herrian ere.
Onddo honek gaixotasun baskular agresibo bat eragiten du zuhaitzean, xilema hodia itxi egiten ditu eta hortaz, zurtoin eta hostoak ximelduz doaz pixkanaka. Hala ere, hau ez da onddoak eragiten duen bakarra. Onddo honek gainera, fitotoxikoak diren konposatu batzuk ekoizten ditu, horien artean zeratoulmina, eta gaixotasunaren agresibitatea handitu egiten du.
Euskal herriko espezieak
Euskal Herrian, bertako klima kontuan hartuta, eta XX.mende amaierako grafiosiaren ondoren, 4 espezie nagusitzen dira gure lurraldean.
Espezie hautatuak
Hauek dira zumar espezie ohikoen edo ezagunenak:
NGC 3051
NGC 3051 galaxia bat da, Antlia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Txapel Txin Eguna
Txapel Txin Eguna Aretxabaletan herriko Karnabalak iristear daudela iragartzeko eta herria girotzen hasteko aurreko asteko larunbatean ospatzen den eguna da. "Txapel Txin" izeneko pertsonaia da egunaren protagonista. 2008an izan zuen aurreneko ekitaldia.
Florilegus condignus
Florilegus condignus erle espezie bat da, Florilegus generoan eta Apidae familian.
Little Women (2019ko filma)
Little Women (euskaraz Emakumetxoak) 2019ko Greta Gerwig estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. 1868ko Louisa May Alcott idazlearen izenburu bereko eleberrian oinarritua dago, eta eleberriaren zortzigarren film egokitzapena da. Saoirse Ronan, Emma Watson, Florence Pugh, Eliza Scanlen, Timothée Chalamet, Laura Dern eta Meryl Streep aktoreek antzeztu zuten.
Gardako aintzira
Gardako aintzira (italieraz: lago di Garda edo Benàco) Italiako antzirarik handiena da, Alpeetako ingurualdean kokatutakoa.
Txapel Txin Eguna
Txin izenaren jatorria
XX. mendearen hasieran dantzatzen zen Txino dantza berreskuratu zen Aretxabaletan 1975eko inauterietan. Aretxabaletako Karnabalek beti izan dute sona handia bailaran eta Txino dantza herriko ekintza bereizgarria izanik 1987. urtetik aurrera asteartean sardina erretzeari utzi eta "Txin-en hileta" egiten hasi zen.
Txapel Txin Eguna
2008an Atxabaltako Karnabalen Lagunak elkarteak Udaleko Kultur Sailaren laguntzarekin Karnabalak iragarriko zituen egun berezi bat antolatzea erabaki zuen eta horretarako "Txapel Txin" pertsonaia sortu zuen. Txapel Txinek buru handi hori-berdea du, belarri eta sudur handiak, eta burusoila da. Hortz gutxi batzuk baino ez zaizkio gelditzen. Izakeraz alaia eta festazalea da. Karnabalen giroan sartzeko helburuarekin sortu zenez herritarrak txapel edo kapelaren bat jantzita mozorrotu zitezen eskatu zen aurreneko ekitaldi hartan eta hortik datorkio izena. Hurrengo urteetan ere txapel, kapela eta buruan eramateko bestelakoak izan dira jaiaren adierazgarriak.
2017an 10. ekitaldia bete zela ospatzeko Txintxin pertsonaia sortu zen, Txapel Txinen haurraren bertsioa.
Ospatu ez den Txapel Txin Egun bakarra 2021. urtekoa izan da, COVID-19 pandemiak eragindako murrizketen erruz. Era berean 2022an ohikoak diren ekitaldi batzuk ezingo dira egin, bazkari herrikoia esate baterako.
Gardako aintzira
Lonbardia, Veneto eta Trentino-Adige Garaia eskualdeen artean hedatzen da, eta ia 370 km²ko azalera dauka.
Txapel Txin Eguna
Ekitaldiak
Aurreko egunetan Txapel Txin herriko eskoletara joaten da haurrekin egotera.
Gardako aintzira
Inguruko udalerriak
Desenzano, Peschiera, Lazise, Garda, Malcesine, Riva eta Salò inguruko udalerri nagusiak ditugu.
Uharteak
Gardako uhartea handiena da eta San Biagiokoa bigarrena azalerari dagokionez. Trimelone, Sogno eta Olivikoak beste hiruak dira.
Jesús Fernández Naves
Jesus Fernandez Naves (Naves, Llanes, Asturias, 1934 - Gasteiz, 2021eko urtarrilaren 17a ), Chuso edo Naves bezala ezaguna, Asturiasen, Argentina n, Paris en eta Araba n aritutako gizarte ekintzailea izan zen, langile mugimenduan eta antimilitarismoan batez ere.
Apaizgo urteak
Apaizgaitegi an bokazio arengatik baino premiarengatik sartuta, 1960ko hamarkada n langileen eta meatzari en aldeko mugimenduetan aritu zen, besteak beste elizak langile asanblea k egiteko utziz. 1962an La Huelgona izenekoan parte hartu zuen: meatze batean eginiko kaleratze batzuekin iziotu, eta meatzaritza osoan eta are beste sektoreetara piztu eta zabaldu zen gatazka. Gijon go bere parrokian, Navesek mezako sermoia grebalarien alde egin zuen; errepresalia bezala, mendiko parrokia txiki batera bidalia izan zen, lehenik, eta Argentinara gero.
Argentinako aldia
Argentinan, Buenos Aires eko aldirietako auzo batean kokatu zen. Han apaiz-langile komunitate batean bizitzera sartu zen, fabriketan lan eginez eta ekintza sozialean -apaiz izaera ezkutuan eramanez-. Hierarkia katoliko ari eta enpresarien elkarteei aurre eginez, langile gatazkatsu bezala klasifikatua izan zen eta, talde paramilitar rek mehatxatua, 1968an Europa ra deportatua izan zen. Bere kanporaketak hirian protesta handiak eta elkartasun keinuak eragin zituen.
Parisera urte bereko udaberrian iritsi zen. Sorbona ko langile eta ikasleen mobilizazioetan parte hartu zuen, maiatzeko protesta sonatuetan parte hartuz. Jarraian Madril era aldatu zen; han Carmen ezagutu zuen, burkide eta bikotekide izango zuena bizitza osoan. Biek Argentinara jo zuten berriz, eta lantegi batean sartuta Navesek ekintza sozialari berrekin zion, sindikatu ofizialetatik kanpoko eginiko langile sareak eratuz, sindikatu peronistei gailenduz; baina ezkerreko borroketan nabarmendu zirelarik -Navesek Montoneroekin kolaboratu zuen- bikoteak Argentinatik berriz alde egin behar izan zuen, beraien bizitza arriskuan ikusita.
Euskal Herrira iristea
1975ean ailegatu zen Euskal Herri ra, Carmen bikotekidearekin. Ordurako apaizgoa utzia zuen, eta Mercedes lantegira sartu zen garbitzaile bezala. Artean, etorkin kopuru handiak langile mugimendua indartu zuen, eta antolakuntza horizontala zuen, alderdi politiko en interbentziorik gabe; Naves langileen ordezkari izan zen garai hartako greba handietan. 1976ko martxoaren 3ko sarraskia ren ostean, Katedral Berrian eginiko hileta elizkizuneko hitzaldi sonatua bere kargu egon zen, enpresarien eta indar armatuen aurka eta greba orokor raren alde hitz eginez, eta arduradun frankisten dimisioa eskatuz. Ostean atxilotua izan zen, eta sedizio akusaziopean Carabanchelgo espetxea n kartzelaratua izan zen. Han beste preso politiko ekin bat egin zuen, eta preso sozialekin ere lanean aritu zen, asanblea bidezko antolakuntza bultzatzen.
1987an Mercedesetik kaleratutako langileen gatazka luzean ere jardun zuen.
1990ko hamarkada n, intsumisio mugimendu aren gorakadan, langile mugimendua eta antimilitarismo a uztartuz sortutako Gasteizkoak kolektiboan sartu zen ; bertako lanean eta herri mobilizazio askotan jardun zuen Alzheimerren gaixotasuna k utzi zion bitartean. 2002 urtean sortutako Zapateneo proiektu kontrakultura la ere babestu zuen.
Zahartzaroa
2005ean Berriari emaniko elkarrizketa batean, borroka sozialari buruzko etsipena agertu zuen, autokritika falta zela eta, boterera ailegatutako ezker mugimenduekiko (Lula da Silva) eta alderdi politikoekiko mesfidati agertuz. Halere, asanblearismoari buruz itxaropentsu agertzen zen, zapatismo arekiko hurbiltasuna adieraziz eta Argentina, Ekuador eta Bolivia ko mugimenduei itxaropenez begiratuz.
Omenaldiak
2021eko martxoaren 3a oroitzeko ekitaldia izan zen Naves falta izan zen lehenengoa; egun horretan, burkideek bere omenezko ekitaldi txiki bat burutu zuten.
Ekialdeko Yorkshire
East Yorkshire Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan.
Ekialdeko partean, Holderness lautada dago.
Unquerako geltokia
Unquera Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
OFC
Antolatzen dituen txapelketa nagusiak honako hauek dira:
Herrialde partaideak
1: OFC-ko kidea da baina FIFA-koa ez
2: ConIFAko kidea da bakarrik
3: Aurretik AFC-ko kide izandakoa (1964-1966)
Baratxueta
Baratxueta Nafarroa Garaiko mendia da, 1148 metro ditu, Baratxuetako mendilerroan kokatuta dagoena eta tontorrik altuena dena.
Iola (Wisconsin)
Iola Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Waupaca konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Valentin Serov
Valentin Alexandrovitx Serov (Валенти́н Алекса́ндрович Серо́в; San Petersburgo, 1865eko urtarrilaren 19aGreg./urtarrilaren 7aJul. - Mosku, 1911ko abenduaren 5aGreg./azaroaren 22aJul.) errusiar margolaria izan zen.
Aita Aleksandr Serov musikagile eta musika kritikaria izan zen. Valentinek margolaritza ikasi zuen Parisen, Moskun eta San Petersburgon. Moskun Ilya Repinen ikaslea izan zen eta haren margolaritza errealistaren eragina jaso zuen. Mikhail Vrubel eta Konstantin Korovin margolariek ere eragin zioten.
Astyanax robustus
Astyanax robustus Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Valentin Serov
Serov erretratugile gisa nabarmendu zen eta 1890eko hamarkadan arrakasta lortu zuen. Aktoreak, artistak eta idazleak erretratatu zituen. Inpresionismoaren ezaugarri batzuk hartu zituen, eta azken aldian modernistagoa izan zen bere estiloa eta eszena mitologikoak margotu zituen.
Astyanax robustus
Habitata
Klima tropikaleko ur gezatan bizi da.
Ratlines
Ratlines (Rattenlinien) Bigarren Mundu Gerraren ostean Europatik ihesi zihoazen nazien eta beste faxisten ihesbide sistema bat izan zen. Ihes-bide hauek, batez ere, Latinoamerikako paradisuetara bideratzen ziren, bereziki Argentinan, baina baita Paraguain, Kolonbian, Brasilen, Uruguain, Mexikon, Txilen, Perun, Guatemalan, Ekuadorren eta Bolivian, baita Estatu Batuetan, Espainian eta Suitzan ere.
Galeazzo I.a Visconti
Galeazzo I.a Visconti (1277ko urtarrilak 21-1328ko abuztuak 6) Milango jauna izan zen 1322 eta 1327 bitartean.
Georges Marquet
Georges Marquet (Jemeppe-sur-Meuse, Seraing, Belgika, 1886ko irailaren 18a - Niza 1947ko martxoaren 27a), ostalari-enpresari belgikarra izan zen, Europako luxuzko hotelen jabe eta kudeatzaile nabarmena izandakoa.
Ratlines
Bi bide nagusi zeuden: lehenengoa Alemaniatik Espainiara zihoan, gero Argentinara; bigarrena Alemaniatik Erromara Genovara, gero Hego Amerikara. Bi ibilbideak modu independentean garatu ziren baina azkenean elkartu ziren. Ratlineak Eliza Katolikoko klero polemiko batzuek lagundu zituzten, eta geroago Estatu Batuetako Inteligentziako ofizialek erabili zituzten.
Janchevita
Janchevita mineral bat da.
Galeazzo I.a Visconti
Galeazzo I.a Mateo I.a Visconti eta Bonacosa Borriren semea zen. 1300eko ekainak 24 Beatrice Estekoarekin ezkondu zen, Obizzo II.a Estekoaren alaba zena. Hurrengo urtean Viscontitarrak Milan uztera behartuak izan ziren, eta Este eta Bonacolsi familien gorteetan erbesteratu ziren zazpi urtez.
Ratlines
Ospe handiko jakintsuek aho batez Adolf Hitler buruzagi naziak gerraren amaieran Berlinen bere buruaz beste egin zuela uste duten arren, hainbat konspirazio-teoriek gerratik bizirik atera eta Argentinara ihes egin zuela diote.
Janchevita
Ezaugarriak
Janchevita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Xylocopa rufitarsis
Xylocopa rufitarsis erle espezie bat da, Xylocopa generoan eta Apidae familian.
Galeazzo I.a Visconti
1322an, Galeazzo Milango herriko kapitain izendatua izan zen, baina hiria uztera behartu zuten bere lehengusu Lodrio Viscontik abiarazitako altxamendu baten ondorioz. Luis IV.a Bavariakoa enperadorearen laguntzarekin Vaprio d'Addan bere aurka Joan XXII.a aita santuak bidalitako armada bat garaitu zuen. 1328ko hasieran, bere anaiak traizioa egotzi ostean, enperadoreak Monzan gartzelaratu zuen. Martxoan askatua izan zen eta garaiko Italiako beste lider gibelinoa zen Castruccio Castracaniren gortean ezkutatu zen. Alabaina, Galeazzo Pescian hil zen hilabete batzuk beranduago.
Bere seme Azzone Visconti izan zen bere oinordekoa Milanen. Eta bere alaba Ricciarda Tomas II.a Saluzzokoarekin ezkondu zen.
NGC 3052
NGC 3052 galaxia espiral bat da, Hydra konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
E-Tower
E-Tower, Brasilgo São Paulo hirian dagoen bulego etxe orratza da. Guztira 148 metro eta 37 solairu dauzka eta 2005an amaitu zuten eraikitzen.
Hiriberriko udaletxea
Hiriberriko udaletxea Hiriberri nafar udalerriko udaletxea da.
Astyanax robustus
Banaketa
Ertamerikan bizi da, Costa Rican.
Hiriberriko udaletxea
Hiriberriko Udalaren egoitza da eta erdialdean kokatuta da.
Anboto
Anboto Bizkaiko hego-ekialdeko mendi bat da, izen bereko mendilerroko garaiena dena eta Bizkaiko garaienetan laugarrena. Mendi magikoa deitu izan diote, Mari jainkosarekiko loturagatik bereziki.
Araba eta Gipuzkoako mugak oso gertu ditu, hiru herrialdeen arteko Betsaideko inguruneetan egonda, Durangaldeko eskualdean kokaturik. Ipar-ekialdean Atxondoko (Bizkaia) Axpe eta Arrazola auzoak ditu mugakide, ekialdean Arrasateko (Gipuzkoa) Udala eta Garagartza eta hegoaldean Aramaioko (Araba) Oleta, Gantzaga eta Etxaguen.
Inguruko mendiak
Ekialdean duen eta Arrasaten dagoen Udalatx menditik (1.117 m) Betsaideko lurraldeak banatzen du, hego-ekialdean eta Aramaion kokatuta dagoen Ipizte edo Hiruatxetik (1.062 m) Zabalandi izeneko mendilepoa eta hego-mendebaldean duen eta Abadiñon dagoen Urkiolamendi edo Urkiolagirretik (1.011 m) Asuntze eta Pagozelaiko landak.
Ipar-mendebaldean, eta ertzaren jarraipena moduan Alluitz mendia (1.039 m) kokatuta dago.
Elezaharrak
Euskal sinesmen zaharren arabera, Mari jainkosa gorenaren egoitzetako bat da. Horregatik, jainkosak Anbotoko Dama edo Anbotoko Señorie izena hartzen du. Gailurra hodei artean duenean, Mari bertan dagoela esaten da. Arrasate aldean, oskorri denean ere gauza bera esaten da.
Georges Marquet
Ostalaritza-negozioa
1891n Les Grands Hotels Europeens elkartearen zuzendaria eta Ostendeko Kasinoren zuzendaria izan zen. Donostiako Hotel Continentalaren jabea zen
Anboto
Mariren Kobie
Mendiaren ipar-ekialdeko aurpegian kokatuta dago, 1.150 metroko altueran. Oinez iristeko lehenik Gerriko kobara heldu behar da (1.148 m), eta gero pasarte arriskutsu batetik barna kobazuloraino, lehenik eta behin arrakala handi batetik igaroko gara, eta azkenik Mariren kobaren leihoa ikusiko dugu, emakume baten bulbaren itxura duena. Fondotik espeleologia egiten sakondu egin daiteke hainbat metro barrunbeetan.
Georges Marquet
Ostalaritza-negozioa
1905ean Donostiako Gran Casino Donostiako Gran Casinoren ustiapenean sartzen da, Jacobo Domínguez Iglesias kasinoren zuzendaria izen zenarekin hain zuzen ere.
Madrilgo Hotel Ritz eta Palace hotelen jabea ere izan zen.
Anboto
Mariren Kobie
Kobaren gainean Bentanetan (1.194 m) zuloa dago, eta aurrean Azkillar edo Ezkilarko begia (1.108 m) eta izen bereko ertza eta Artaungo sakona daude ekialderantz. Norabide horretan, batez ere Gerriko kobatik Udalatx mendia (1.117 m) ikus daiteke pare-parean Gipuzkoa aldean, eta ispiluzko irudi moduan ia-ia Udalatxeko Kobaunditik Anboto ikusi egiten da Bizkaia aldean haren mendebalderuntz.
Georges Marquet
Kirola
Hegazkintza Donostiako Real Aero Clubaren zuzendaria izan zen. Elkarte honek izan zuen egoitza garaiko Alameda kalean, 9. zenbakian.
Anboto
Ohiko abiapuntuak
Tontorrera heltzeko lau bide nagusi daude. Dena den, gune batzuk arriskugarriak izan litezke Anbotoko gailurreriak daukan erliebe malkartsua dela eta. Anboto mendiaren aurpegi guztiak harritsuak dira eta mendiaren itxura handientsua ikusgarri da Durangaldeko toki askotatik.
Georges Marquet
Kirola
Lehenengo hegazkinlariak Donostiatik berari ezker izan ziren, 1910tik aurrera aeronautikako erakustaldiak bultzatu zituen Donostian abiaziorako bi eremutan: Ondarreta eta Lasarteko aerodromoa. .
Anboto
Ertz integrala
Larrano izeneko mendilepoak markatzen du ertz integralaren gutxi gora-beherako erdigunea, mendebalderuntz Larrano Puntie (981 m), Zorrotza (1.011 m) eta Alluitzeko tontorra (1.039 m) daudelarik. Larranotik ekialderuntz bestela Kurutzeta (1.202 m), Elgoin (1.243 m) eta Anbotoko tontorra (1.331 m) ditugu. Ertzaren mendebaldean Artolako lepoa dago (564 m), Axtxikitik (791 m) Alluitz banantzen duena, eta ekialdean Andasto-Erlan (822 m), Anboto eta Tellamendi artean dagoena.
Georges Marquet
Kirola
Automobilismoa Gran Casinoren elkarteak antolatzen zituen automobilismo froga batzuk.
Anboto
Ertz integrala
Larranora iristeko iparraldetik Axpe aldetik iristen da, edo hegoaldetik Pol-pol edo Asuntzetik.
Georges Marquet
Kirola
Hipika Donostiako Jockey Clubaren zuzendaria izanik Donostiako Hipodromoa eraikuntza bultzatu zuen, eta Santanderreko Bella Vista hipodromoa ere. Eta sari oparoekin hornitu zituen.
Anboto
Kilometro bertikala
2008tik urtero antolatzen dute izen hau duen mendi-lasterketa, erreferentziazko bihurtu dena arlo honetan. Arrazolako elizatik abiatzen da, Anditze eta Anboto Sakonatik barrena tontorreraino. 1.092 metroko desnibela gainditu behar da, 3.8 kilometroko luzerarekin. Igoerako marka Marco de Gasperi italiarrak (37'14") eta Oihana Kortazar elgetarrak (47'10") ezarri dute.
Georges Marquet
Politikoa
Alderdi Liberalaren diputatua izan zen Furnes-Dixmude-Ostendeko barrutian 1929-1936 bitartean
Anboto
Bitxikeriak
Anbotoren hego-ekialdeko aurpegia konparatu izan dute Machapuchare (6.993 m) mendiko hego-mendebaldearekin; Nepalgo Himalaiako mendi hori Shiva jainkoari lotuta dago hango mitologian.
John Salazar
John Tony Salazar (1953ko uztailaren 21a) Coloradoko 3. kongresu barrutiko kongresukide ohia da, 2005etik 2011ra arte. Alderdi Demokratikoko kidea da. Kongresuan emandako zerbitzuaren ostean, Coloradoko Nekazaritza Departamentuko Komisario izendatu zuten John Hickenlooper Gobernadorearen Kabinetean 2011n, eta komisario gisa erretiratu zela iragarri zuen 2014ko azaroan
Biografia
Salazar Alamosan (Colorado) jaio zen, Emma M. (Montoya) eta Henry (Enrique) S. Salazarren semea. Bere anaia txikia Ken Salazar senatari ohia da.
Salazar AEBetako armadan zerbitzatu zuen 1973tik 1976ra, eta nekazaria eta abeltzaina da. Bere hezkuntza formala Adams State College-n enpresen administrazioan lizentziatua da 1981ean. Salazar Interneteko enpresa baten jabea zen, Spudseed.com, patatak merkaturatzen zituena, baita Monte Vista Production Credit Union eta Agro Engineering, Inc.-en zuzendari gisa ere.
Salazarrek Coloradoko hainbat erakunde publikotan aritu zen, besteak beste, Gobernadorearen Garapen Ekonomikoko Aholku Batzordean, Rio Grandeko Uraren Kontserbazio Barrutian eta Coloradoko Nekazaritzako Lidergo Foroan. Coloradoko Nekazaritza Batzordean ere aritu zen 1999tik 2002ra Coloradoko Ordezkarien Ganberarako hautatua izan aurretik, 2003tik 2004ra arte.
Salazar Mary Lou Salazarrekin ezkonduta dago eta hiru seme-alaba ditu: Esteban, Miguel eta Jesus. Manassan (Colorado) bizi dira.
Salazarren anaia txikia, Ken Salazar, Coloradoko Estatu Batuetako senatari ohia eta Barack Obama presidenteak izendatutako Barne idazkari ohia da.
Jujie Luan
Jujie Luan (Nanjing, Txina, 1958ko uztailaren 14a) txinatar eskrimalari ohia da. Txinatar jatorriko lehen olinpiar txapelduna izan zen banakako florete proban 1984ko Los Angelesko Udako Olinpiar Jokoetan. Berriz Txinarekin parte hartu zuen 1988ko Seulgo Olinpiar Jokoetan, baina 2000ko Sydneyko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2008ko Beijingo Udako Olinpiar Jokoetan Kanada ordezkatu zuen.
Amersfoort
Amersfoort Herbehereetako erdialdean dagoen hiria da, Utrechteko probintzian kokatutakoa.
Inguru naturala eta kokapena
Udalerri mugakideak honakoak dira: Bunschoten iparraldean, Nijkerk ipar-ekialdean, Barneveld ekialdean, Leusden hego-ekialdean, Zeist hego-mendebaldean, Soest mendebaldean eta Baarn ipar-mendebaldean.
Barruti eta auzoak
Hiriak honako barruti eta auzoak dauzka:
Patxaran
1988an Nafarroako Patxarana Adierazpen Geografiko Babestua sortu zen.
Historia
Agirien arabera, patxarana Godofredo Nafarroakoa eta Teresa Arellanokoaren arteko ezkontzan zerbitzatu zen 1415ean. Gonofre Karlos III.aren semea zen. Badakigu Blanka erreginak patxarana hartu zuela Santa Maria de la Nieva monasterioan 1441ean, sendabelar gisa.
Hala ere, patxarana batez ere Nafarroa Garaiko etxeetan ekoizten zen edaria izan da, XIX. mendean boladan jarri zen arte. Nahiz eta Euskal Herritik kanpora ez den oso ezaguna, nafar gazte ugarik soldaduska egitean patxaran botila zeramatenez zaletasuna hein batean Espainian hedatu zen.
XX. mende erdialdera hasi zen merkaturatzen, hainbat enpresa ekoizle sortu baitziren. Zaharrena Zoco da, lehen aldiz 1956an merkaturatua eta Ambrosio Velascoren familiak sortua, Viana inguruan patxarana ekoizten ibili den familia 1816tik eta egun Pernod Ricard enpresarena. Beste marka batzuk dira: La Navarra, Etxeko, Kantxa edo Barañano Atxa, besteren artean.
Drzycim udalerria
Drzycim Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Świecie barrutian kokatuta. 108,41 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5011 biztanle zituen.
Patxaran
Historia
1988an Nafarroako Patxaranaren Kontseilu Arautzailea eratu eta Nafarroako Patxarana Adierazpen Geografiko Babestua sortu zuen, besteak beste ekoizpena, kalitatea eta botilaratzea kontrolatzen dituena. Oraingoz patxarana arautzen duen erakunde bakarra da, eta Nafarroako Patxarana jatorri deitura sormarka ematen duena. 1990eko hamarkadatik aurrera, elorri beltza landatzen hasi zen basaranak lortzeko.
Nafarroa
Nafarroan ekoizten da patxaranaren % 95. 2000an, Nafarroako 7,7 milioi litro patxaran saldu ziren. Espainiako Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumeneko Ministerioa ren arabera, 2013. urtean 8 patxaran ekoizle zeuden Nafarroan, 3,3 miloi litro ekoitzi zituztenak. Hauetatik %98 espainiar estatuaren menpeko lurretan saldu zen eta %2a hortik kanpo, orotara ia 20 milioi euroko balioa izanik.
Kontseilu Arautzailearen atxikita dauden 8 enpresa hauek sortzen dute “Nafarroako Patxarana”: DZ Licores, Destilerías La Navarra, Licores Baines, Hijos de Pablo Esparza-Bodegas Navarras, Pacharán Azanza, Domecq Wines España, Licores Usua eta Destilerías Lafuente.
Nafarroako Sommelier Elkarteak antolatzen duen Nafarroako Kalitatezko Ardo eta Patxaran Txapelketan, urtero Nafarroako patxaran hoberena aukeratzen da. Txapelketa hau da Nafarroa mailan ospe gehien duena.
Azkeneko urteetan, patxaran ekoizle nafarrek ontziratu gabeko, etiketarik gabeko eta alkoholak duen zerga ordaindu gabeko salmenten igoera handia nabaritu dute. Haiek kudeatzen dituzten zifra ez ofizialen arabera, 2016. urtean saldu zen patxaran guztiaren %20a bide honetatik lortutakoa zen, ia 1,5 miloi litro. Etxean patxarana ekoiztea oso errotua dago Nafarroan, eta beraz, nahiko erraza da edari hau bide ez arautuetatik lortzea.
Euskal Autonomi Erkidegoa
Etxeko ekoizpenak garrantzi handia dauka EAEn. Honen erakusle da Aretxabaletan 1995. urtetik aurrera ospatzen den Etxeko Patxaran Lehiaketa, non hainbat parte hartzaile izaten diren.
Ipar Euskal Herria
Lapurdiko Azkainen, Oldarki etxeak Oldarki bière au patxaran izeneko garagardoa ekoizten du, patxaran zapore arinekoa (% 6 patxaran).
Aragoi
Aragoin ere ez dago kontseilu arautzailerik, baina Ainzon go Licores Marba ekoizlea edo Broto ko Licores Vimesak ekoizten duen Pacharán Ordesano barietatea aurki ditzakegu.
Hemen ere etxeko ekoizpena nahiko zabaldua dago, batez ere Pirinioen zonaldean. Hori dela eta, irailaren amaieran, urtero etxeko patxaran txapelketa bat antolatzen da Brotoko Ganadu Azokaren ekintzen barnean.
Gaztela eta Leon
Kontseilu arautzailerik ez badago ere, azkeneko hamarkadetan patxaran produkzio eta kontsumoa handitu egin da erkidego honetan. Bitxikeria gisa, Soria n zezen peña batek “El Pacharán de las 6” izena dauka, edari honi erreferentzia eginez.
Burgosko probintziako ekoizle nabarmenenak Maestros Artesanos de Licores y Aguardiente, Menesa24 izenarekin patxarana ekoizten duena eta Licores Casajús dira, izen bereko patxarana eta anisa duen pattarra saltzen duena. Etxean patxaran asko ekoizten da Burgosen, eta horren adibide dira ospatzen diren hainbat txapelketa:
Txapelketarik berriena Villariezo ko Etxeko Patxaran lehiaketa da, 2015 eko abuztua ren amaieran ospatu zelarik lehen aldiz. Dueroko Erribera ko zonaldean ere 2014. urtetik antolatzen da etxeko patxaranaren lehiaketa bat, zonaldeko ekimen gastronomiko entzutetsu bilakatu dena.
Eta Las Merindades zonaldean, 2007 tik Mermelada, gozo, ezti eta etxeko likoreen txapelketa ospatzen da Mena Harane ko Udazkeneko Jardunaldi Gastronomikoen barnean. Likoreen kategorian patxaran bat egon ohi da beti irabazleen artean.
Hard Candy
Hard Candy Madonnak 2008an kaleratutako diskoa da. Disko honen lehenengo singlea 4 Minutes izan zen.
Patxaran
Gaztela eta Leon
Palentziako probintzian Gonqui: Aguardientes y licores artesanos ekoizlea aurki dezakegu, Gaztela ko patxarana bezala saltzen duena.
Zamorako probintzian, Camarzana de Tera herrian Orujos Panizo S.L. destilategia aurkitzen da, beste edarien artean izen berdineko patxaran ekoizten duena. Gainera, enpresa honek urtero Orujo koktelen Txapelketa Nazionala antolatzen du, eta bertan patxarana erabili ohi da koktelak egiteko.
Errioxa
Licorera Albeldense enpresak patxarana ekoizten du Albelda de Iregua herrian, La Camerana eta Aizu izenekin. Era berean, Quel herriko Destilerías Picuezo enpresan ere patxarana ekoizten da, baita etxean patxarana egiteko behar den anisa ere.
Andaluzia
Andaluzian ere hainbat enpresetan ekoizten da patxarana, haien artean Los Alcores de Carmona eta Pernod Ricard enpresek. Azken honek Ruavieja markarekin merkaturatzen du.
Galizia
Galizian Maitines; Licores y aguardientes enpresak patxarana ekoizten du, beste edarien artean.
Espainiako beste zonaldeak
Espainiako beste zonaldeetan, patxarana ez da oso ezaguna. Hala ere, azkenaldian hainbat destilategi likore hau ekoizten hasi dira. Cosladan, Madrilen, irailaren 5ean patxaranari eskainitako festa bat antolatzen da.
Prestaketa
Patxarana prestatzeko 250 gramo basaran behar da pattar litroko eta beratzen utzi 7 edo 8 hilabetez leku fresko eta ilunean. Denbora igarota, iragazi egin behar da, ziroparekin nahastu (ura eta azukrea batera irakinda) eta botilaratu.
Beratzean erramu hosto bat edo kafe-aleak ere gehitu daitezke, ikutu berezia emateko. Gutxi batzuetan beste osagai ugari ere gehitu dakioke, hala nola, kamamila loreak, mitxoletak edo kanela zotza.
Dastaketa
Beirazko baso edo kopa freskoan edatea aholkatzen da, 6 eta 8 °C artean. Edaria hozteko, botila hozkailuan sar daiteke edo izotz harriak gehitu. Hala ere, ez zaio izotz gehiegi gehitu behar, uretan zaporea indargetu eta aldatzen baitu.
Patxarana ez da hobetzen denbora igaro ahala, eta ekoizpenetik 2 edo 3 urte pasa baino lehen edatea aholkatzen da. Zapore gozoak berriz hartzeko aukera ematen du, baina gehiegizko kontsumoak urdaileko arazoak eragin ditzake. Gainera, pattar gozo gehienek bezala, biharamun edo bestondo txarra eragiten du.
Gracila albomarginata
Gracila albomarginata Gracila generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Patxaran
Koktelak
Nahiz eta tradizionalki bakarrik edan izan den likore bat izan, azken aldian beste edariekin, batez ere karbonatatuekin, nahasten hasi da. Gaur egun, infusioak egiteko eta, batez ere, koktelgintzan asko erabiltzen ari da.
Patxaranarekin egindako koktel nagusiak:
Andrena rudbeckiae
Andrena rudbeckiae erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Patxaran
Basaran likorearekin polemika
Patxarana ezaugarri propioak dituen edari alkoholduna da, indarrean dagoen legedian jasotzen den bezala.
Melay (Marne Garaia)
Melay Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Patxaran
Basaran likorearekin polemika
2014. urtean polemika sortu zen “Basaran likorea”ren inguruan. Edari berdinaren izen desberdina dirudien arren, ez da hala. ​ Dauden ezberdintasunen artean, erabilitako fruitu kantitatea, alkoholaren gradazioa edota ordaintzen den zerga kantitatea daude. Abokatu talde batek egindako txostenak zabalkunde handia jaso zuen eta gaia Nafarroako Parlamentura iritsi zen.
Melay (Marne Garaia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Patxaran
Antzeko likoreak
Alemanian eta alemana hitz egiten den beste herrialde batzuetan, Schlehenlikör deitzen zaie basarana beratuz egiten diren likoreei, edari nagusi gisa vodka, ginebra edo rona erabil daitezkeelarik, batzuetan espezia eta azukrearekin nahastuta. Marka ezagun bat Jägermeister da, ron zuria eta basaranekin egiten dena.
Melay (Marne Garaia)
Etxebizitza
2007an 259 etxebizitza zeuden, 143 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 258etxeak ziren. 143 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Patxaran
Antzeko likoreak
Erresuma Batuan, basaranekin aromatizatuko sagardoa egiten dute. Slider izena ematen diote eta Devonshire ko produktu tipikoa da. Erabiltzen diren basaranak, aurretik Sloe Gin edo basaran ginebra egiteko erabilitakoak izaten dira.
Melay (Marne Garaia)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (46 gizon eta 22 emakume) eta 22 langabezian zeuden (13 gizon eta 9 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Melay udalerrian 136 unitate fiskal zeuden, 292 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.294 euro zen.
Patxaran
Antzeko likoreak
Italian Bargnolino izeneko likorea egiten da. Bertan ere fruituak alkoholean beratzen dira espezia eta azukrearekin, baina gradazioa handiagoa da, %40-45 ingurukoa.
Melay (Marne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
Patxaran
Antzeko likoreak
Japonian umeshu izeneko antzeko edari bat badago, Japoniako abrikotondoak (ume) eta azukrea shōchū izeneko likore batean beratuz egina. Shōchū, arroz ardoa destilatuz lortzen den edari alkoholduna da.
Melay (Marne Garaia)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Melay udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Patxaran
Bitxikeriak
Esan ohi denez, patxarana ekoiztu ondoren basaran beratuak jateak eromena sortzen du, edo patxaranarekiko betiko higuina.
Parahelicops annamensis
Parahelicops annamensis Parahelicops generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Ione (Washington)
Ione Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Pend Oreille konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Carisolo
Mugakideak
Carisolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Errumaniako futbol liga
Errumaniako futbol liga edo Liga I Errumanian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 14 taldek hartzen dute parte eta Liga gehien irabazi dituzten bi taldeak Bukarest hiriburukoak dira, FC Steaua eta FC Dinamo.
Historia
Liga 1909an egituratu zen eta lehenengo denboraldia 1909-10 izan zuen. 1921 urtetik 2007 urterarte Divizia A izena izan zuen lehen mailak, ordutik aurrera Liga I izenaz ezagutzen da.
XX mendearen lehen erdian talde asko izan ziren txapeldun, batez ere Bukarest eta Timişoara hirietako taldeak ziren nagusi. Bigarren Mundu Gerraren ondoren ordea FC Steaua eta FC Dinamok ia erabateko nagusitasuna izan dute. 2006an Liga I hastearekin batera taldeak berdindu egin dira eta hamar urtetan sei txapeldun izan dira.
Egitura
2015-16 denboraldirako antolaketa aldatu egin zen eta Ligak bi fase izan zituen. 14 taldek fase erregularra jokatzen zuten eta ondoren txapelketako fasea (6 talde onenak) eta jeitsiera fasea (8 talde) hasi ziren, talde bakoitza fase erregularrean lorturiko puntuen erdiarekin abiatu ere.
Astyanax ruberrimus
Astyanax ruberrimus Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Victor Ferreyra
Victor Hugo Ferreyra (1964ko otsailaren 24a - ) Argentinako futbolari ohia da.
Dubeninki udalerria
Dubeninki Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Gołdap barrutian kokatuta. 205,29 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3000 biztanle zituen.
NGC 3053
NGC 3053 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Carzano
Carzano Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hylaeus hilaris
Hylaeus hilaris erle espezie bat da, Hylaeus generoan eta Colletidae familian.
Colombresko geltokia
Colombres Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Ribadeva udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Entzefalo
Entzefaloa edo garuna bizkarrezur-muinaren aurrealdeko zabalgune bat da, ornodunen nerbio-sistemaren organo gorena eta garrantzitsuena dena. Izan ere, bertan prozesatzen da bost zentzumenek jasotzen duten informazio guztia, eta giza-portaeran eta jokaeran eragina duten hainbat aldagaik (adimena, oroimena, pentsamendua eta gogoa, senak...) entzefaloan dute erroa. Halaber, entzefaloa gorputzaren mugimenduen kontrolaz arduratzen da.
Gizakiaren (eta oro har, ornodun guztien) nerbio-sistema zentralak bi egitura nagusi ditu: entzefaloa eta bizkarrezur-muina. Entzefalo barruan burmuina, garuntxoa eta bizkarrezur-erraboila daude. Era berean, hiru zatik osatzen dute ornodunen entzefaloa: prosentzefaloa (aurreko entzefaloa), mesentzefaloa (erdiko entzefaloa) eta erronbentzefaloa (atzeko entzefaloa).
Etimologia
"Garun" jatorriz Bizkaiko hitza da. XIX. mendearen azken urteetatik Gipuzkoa eta Iparraldeko zenbait egilek ere erabiltzen zuten. Aldaerak dira garun, garaun, garoin, garuin eta karaun.
Onarturik garun gara baten gainean osatua dela, gara + un ‘muin’ osaera proposatzen da, diptongoaren hainbat bilakaerarekin. Ez da erabat baztertzekoa diptongoaren bakuntzerik gabeko forma egotea garun-en oinarrian; baliteke gar- alomorfoaren gainean osatua izatea.
Esanahiaren aldetik, ‘gain aldeko muin’ da etimologikoki, gain aldea buruaren metafora gisa erabilita.
Ezaugarriak
Burezurrak garuna inguratu eta babesten du. Heldu batengan, organo horrek 1,4 kg-ko masa eta 1.400 cm3 inguruko bolumena du.
Ira (New York)
Ira Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cayuga konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Entzefalo
Ezaugarriak
Hiru dira entzefaloa eta bizkarrezur-muina biltzen duten mintzak (meninge izenekoak). Kanpotik barrura duramaterra, araknoidea eta piamaterra dira. Mintz horietan isurkari zerebroespinalez dago, zeina -burezurraren antzera- kolpeetatik babesten du entzefaloa.
Caceresko geltokia
Caceres Extremadurako Caceresko probintziako tren geltoki bat da, Caceres udalerrian kokatuta dagoena.
Entzefalo
Ezaugarriak
Bestalde, gai grisa entzefaloaren gainaldean dago, eta gai zuria barnealdean. Jakina denez, neuronen gorputzek (soma izenekoek) osatzen dute gai grisa, eta neurona horien axoiek (mielinaz bilduta) gai zuria.
Caceresko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Entzefalo
Entzefaloaren zatiak
Metentzefaloak garuntxoa osatzen du.
Mielentzefaloan, azkenik, bizkarrezur-erraboila dago.
Caceresko geltokia
Historia
Geltokia, 1880ko urriaren 15an inauguratu zen Caceres-Valencia de Alcantara zatia, Madril Valencia de Alcantararekin lotu nahi zuen linearen trafikorako irekierarekin, honela, portugaldar mugarekin, Badajozetik zegoenaren zuzeneko lotura bat bilatuz. 1880. urtean, konpainia hori Madril-Caceres-Portugal ibilbidea adierazten zuten MCP siglekin egin zen ezagun, Madril-Malpartida, Malpartida-Caceres eta Caceres-Valencia de Alcantara lineen lanak amaitu ondoren. Madrilgo Deliciasko geltokiaren buru bezala zuen ibilbide garrantzitsu hau izan arren, konpainiak ez zuen inoiz finantza osasun onik izan, Espainiar Estatuak 1928an esku hartu zuelarik, hura kudeatzeko Mendebaldeko Trenbideen Konpainia Nazionala sortu zuena. 1941ean, Espainiako trenbide sare osoa nazionalizatu zenean, RENFEk kudeatzen zuen geltokia. 2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadora linea ustiatzen ari da eta Adif da tren instalazioen titularra.
Etorkizunean, Madril-Lisboa abiadura handiko burdinbideak geltokia izango du geltoki honetan.
Geltokia
Caceresko geltokiko bidaiarien eraikina, 1960ko eta 70eko hamarkadetan nagusi izan zen eraikuntza estiloari jarraitzen dion egitura soil eta funtzional bat da, erdiko pabiloi batez osatutako hiriaren hegoaldean dagoena. Erdiko pabiloi batez, alboetako bi hegalez eta mutur bakoitzean bi dorrez osatuta dago. Multzo osoak bi solairu ditu eta erabat simetrikoa da. Bi nasa ditu, bata albokoa eta bestea erdikoa, eta bertara 1, 2 eta 4 trenbideak iristen dira. Aipatutakoen paraleloan eta eraikin nagusitik aldenduz, 6, 8, 10, 12 eta 14 bideak daude. Bestalde, 3. eta 17. bideak toperetan hiltzen dira esparruaren alboetan, eta 9., 11., 13., 15. eta 17. bideak gauza bera egiten dute, baina geltokitik distantzia handiagora. Hori guztia osatzeko, biltegiak, biltegiak, zamalanetarako kaiak eta biribilgune zahar bat daude.
Txartel-salmenta, bezeroentzako arreta, komunak, kafetegia, autoen alokairua eta jatetxea ditu. Ezinduentzat egokitutako zerbitzuak daude esparru osoan. Kanpoaldean aparkaleku bat dago.
Causus bilineatus
Causus bilineatus Causus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Janggunita
Janggunita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Janggunita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Megachile speluncarum
Megachile speluncarum erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Plasenciako geltokia
Plasencia Extremadurako Caceresko probintziako tren geltoki bat da, Plasencia udalerrian kokatuta dagoena.
Historia
Geltokia, 1893ko uztailaren 16an inauguratu zen Plasencia-Hervas zatia, Monfrague Astorgarekin lotu nahi zuen linearen trafikorako irekierarekin, honela, portugaldar mugarekin, Badajozetik zegoenaren zuzeneko lotura bat bilatuz. 1880. urtean, konpainia hori Madril-Caceres-Portugal ibilbidea adierazten zuten MCP siglekin egin zen ezagun, Madril-Malpartida, Malpartida-Caceres eta Caceres-Valencia de Alcantara lineen lanak amaitu ondoren. Madrilgo Deliciasko geltokiaren buru bezala zuen ibilbide garrantzitsu hau izan arren, konpainiak ez zuen inoiz finantza osasun onik izan, Espainiar Estatuak 1928an esku hartu zuelarik, hura kudeatzeko Mendebaldeko Trenbideen Konpainia Nazionala sortu zuena. 1941ean, Espainiako trenbide sare osoa nazionalizatu zenean, RENFEk kudeatzen zuen geltokia. 2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadora linea ustiatzen ari da eta Adif da tren instalazioen titularra.
Hegoaldeko Yorkshire
South Yorkshire Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Konderria zeremoniala ez ezik konderri metropolitarra ere bada. Mugakide hauek ditu: Derbyshire, West Yorkshire, North Yorkshire, East Yorkshire, Lincolnshire eta Nottinghamshire.
Konderri metropolitarra 1974an sortu zuten.
Hegoaldeko Yorkside konderriaren hiri nagusiak:
Plasenciako geltokia
Historia
Etorkizunean, Madril-Lisboa abiadura handiko burdinbideak geltokia izango du geltoki honetan.
Geltokia
Hirigunetik urrun dago, Jerte ibaiaren hegoaldean. Bidaiarientzako eraikin handi bat du, bi altuerako gorputz nagusi batez eta beheko solairuko alboko bi eranskinez osatua. Multzoak bao dintelduekin egindako lerro klasiko eta soilak ditu. Bi nasa ditu, bata albokoa eta bestea erdikoa, eta haietara hiru bide sartzen dira. Bide gehiagok eta erabiltzen ez diren beste batzuek osatzen dituzte instalazioak.
Hegoaldeko Yorkshire
Hiri bana barrutiaren hiriburua bada.
Yorkshire eta Humberko eskualdean dago.
South Yorkshire Erresuma Batuko lekurik txiroenetako bat izanda, gobernua eta Europar Batasunaren laguntza jasotzen du.
Garapen (argipena)
Garapen kontzeptuak esanahi desberdin ugari ditu. Horietako batzuk hauek dira:
Francisco López Hernández
Francisco López Hernández (Madril, 1932ko apirilaren 28a - 2017ko urtarrilaren 8a) eskultore eta unibertsitateko irakasle espainiarra izan zen. Errealismoko joerakoa, Euskal Herriko hiriburuetan bere eskultura batzuk ikus daitezkeen.