cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Charles Francis Richter
Charles Francis Richter Estatu Batuetako geofisikaria (Butler konderria, Ohio, 1900eko apirilaren 26a - Pasadena, Kalifornia, 1985eko irailaren 30a).
1937 urteaz geroztik, Pasadenako unibertsitatko irakasle izan zen. Lurraren egiturari eta uhin sismikoei buruzko lan ugari egin zituen. Lurrikaren indarra kalkulatzeko metodo bat asmatu zuen, eta 1935ean bere izeneko eskala sortu zuen, Richter eskala, lurrikara baten handitasunaren eskala logaritmikoa zenbaki-balio batez adierazten duena. Eskalak ez du mugarik, baina Lurrean gertatzen diren lurrikarak ez dira izaten 9 maila baino goragokoak.
NGC 5192
NGC 5192 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Marseilles (Ohio)
Marseilles Ohioko herri bat da. Wyandot konderrian kokatua dago. 2010ean 112 biztanle zituen, 0.25 kilometro koadrotan banatuta.
Huey (Illinois)
Huey  Illinoiseko herri bat da. Clinton konderrian kokatua dago. 2010ean 169 biztanle zituen, 0.56 kilometro koadrotan banatuta.
Bielorrusierazko Wikipedia
Bielorrusierazko Wikipedia Wikipediaren bielorrusierazko edizioa da. 2008ko urtarrilean jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 21.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 65.a zen.
.zw
.zw Zimbaweri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.
Kanpo estekak
Toppdomän
Nogaro
Nogaro Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nogaro udalerrian erroldatutako biztanleak 1.975 ziren. Familiak 872 ziren, horien artean 386 pertsona bakarrekoak ziren (149 bakarrik bizi ziren gizonak eta 237 bakarrik bizi ziren emakumeak), 269 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 169 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.064 etxebizitza zeuden, 902 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 121 hutsik zeuden. 732 etxeak ziren eta 325 apartamentuak ziren. 902 etxebizitza nagusietatik 461 bere jabearen bizilekua ziren, 408 alokairuan okupaturik zeuden eta 33 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 85 etxek bi zituzten, 182 etxek hiru zituzten, 271 etxek lau zituzten eta 337 etxek bost zituzten. 599 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 443 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 293 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.075 ziren, horien artean 750 aktiboak ziren eta 325 inaktiboak ziren. 750 pertsona aktiboetatik 675 lanean zeuden (364 gizon eta 311 emakume) eta 75 langabezian zeuden (30 gizon eta 45 emakume). 325 pertsona inaktiboetatik 120 erretiraturik zeuden, 129 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nogaro udalerrian 870 unitate fiskal zeuden, 1.723 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.196 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 214 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 21 eraikuntza enpresak ziren, 65 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 32 zerbitzu enpresak ziren, 22 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 54 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 autoeskola, 4 margolariak, 6 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen, 4 drogeria, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Nogaro udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 470 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hull (Illinois)
Hull  Illinoiseko herri bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 461 biztanle zituen, 4.78 kilometro koadrotan banatuta.
Crocodylus
Crocodylus krokodiloen familiako genero bat da. Barnean bost espezie iraungiturik eta hamahiru bizirik ditu:
Filogenia
2012an Christopher A. Brochu eta Glenn W. Storrs ikertzaileek ikerketa morfologiko bat egin zuten eta hurrengo kladograma proposatu zuten.
Mixel Etxeberri
Bizitza
Heletan jaio zen; lau anaietarik gazteena da. Lucien Etxeberri eta Marie Hegi gurasoek Aguerria jatetxea eta ospe handiko behi ustiategi bat zituzten. Etxeko hizkuntza bakarra euskara izan zuen eta frantsesa eskolan baino ez zuen ikasi. Herriko eskola 10 urterekin utzi eta Jean-Pierre anaiarekin Uztaritzeko Saint-François-Xavier apaizgaitegira joan zen. Han bi ikasturte egin ostean, Hazparneko nekazaritza lizeotik atera zen lehen promoziokoa izateko aukera izan zuen.
Biarrizko banku batean lan egin zuen eta 1975ean ezkondu zen Angelun; Lapurdiko herri horretan bizi da eta Anne-Marierekin seme bat izan zuen, Patxi; semea Otsoak musika taldeko kantaria da.
Bi arlok eman diote ospe publikoa: lehen pilotak eta geroago, kantari izateak.
Pilotan
1975ean, beste inork egin ez duen marka lortu zuen: Robert Dufourcq egun Milafrangako auzapeza denarekin batera Ipar Euskal Herriko eta Frantziako txapelketak irabazi zituen hiru arloetan, hau da, plaza librean, ezker paretan eta trinketean.
Pilotako ibilbidea 1982an bukatu zitzaion, infekzio bat zela kausa.
Kantuan
Kantua txikitatik gustukoa izan du eta 1960ko hamarkadan Maite Barnetxek Radio Côte Basquen zeukan irratsaio batean 10 urte zituela Etxahun-Iruriren Pilotarien Biltzarra abestu zuen. Haren lehen orkestra amateurrarekin, gero eta leku urrunagoetatik konbidatu zuten kantatzera, Amerikatik barne.
1986tik kantari profesionala da; urte hartan bere lehen musika talde profesionala sortzearekin bankuan zuen lana utzi zuen. Euskal kanta tradizionalak eta errugbiarekin lotutakoak (Frantziako errugbi selekzioaren hainbeste partidatan kantari aritu da) abesten ditu gehienbat. 2007an Baionako Agorila bere diskoetxea utzi eta Bordeleko V Musicekin izenpetu zuen kontratua. 2007an Luis Marianoren omenezko diskoa atera zuen; horren harira, 2009ko irailaren 14an Michel Etcheverry chante Luis Mariano et le Pays Basque izeneko kontzertua burutu zuen Parisko Olympian.
2018an Ezinago maitaturik diskoa atera du.
Elkar argitaletxearen sortzaileetako bat 1972an
Euskal Liburu eta Kantuen Argitaldaria S.L. (ELKAR S.A.R.L.) 1972an sortu zen Baionan. Helburu zehatz batekin sortu zuten: garaiko euskal kultur egoeraren norabidea aldatzea. Euskarazko sorkuntza txikia zen orduan, argitaratzeko zailtasunak handiak eta behar kulturala ere handia. Hutsune hori betetzeko sortu zuten argitaletxea.
Sortzaileak Ipar Euskal Herriko 20 gazte izan ziren, 9 emakumezkoak eta 11 gizonezkoak, Manex Pagola izan zen ideiaren bultzatzaile nagusia Gexan Alfaroren laguntzarekin. Bazkide bakoitzak orduko 1.000 franko jarri zituen, garai hartako hilabete bateko soldata. Elkar argitaletxearen sortzaileak, 1972an, hauek izan ziren:
Diskografia
Horiez gain, CD single batzuk ere atera ditu eta zenbait bildumatan esku hartu.
Megalancistrus barrae
Megalancistrus barrae Megalancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Joana Habsburgo-Jagellon
Joana Habsburgo-Jagellon (Praga, 1547ko urtarrilak 24-Florentzia, 1578ko apirilak 11) Austriako artxidukesa izan zen. Fernando I.a Habsburgokoak eta Ana Bohemia eta Hungariakoak izan zituzten 15 seme-alabetatik gazteena izan zen, beranduago enperadorea izango zen Maximiliano II.a Habsburgokoaren arreba txikia izateaz gain.
1565eko abenduak 18ean Florentzian ezkondu zen Frantzisko I.a Toskanakoarekin (1541-1587) Medici familiakoa zena. Frantziskorekin honako seme-alaba hauek izan zituen:
Joaquín Sukuntza
Joaquín Mariano Sukuntza (Iruñea, 1946ko otsailaren 15a) nafar-argentinar apaiz eta gotzaina da. Bi urte besterik ez zituela joan zen Argentinara. 2000. urtean Buenos Airesko gotzain laguntzaile izendatu zuten.
Joana Habsburgo-Jagellon
Joana Luis XIII.a Frantziakoaren amona eta ama bidezko ondorengotza ugari baten sortzailea izan zen.
Subversion
Subversion, CVS bezala, softwarearen bertsioak kontrolatzen dituen aplikazioa da, eta espresoki hau ordezkatzeko sortu zen. CVSk hutsuneak zituenez, hauek konpontzeko garatu zen. SVN edo svn izenarekin ere ezagutzen da, izen hau erabiltzen baita komando lerrotik. CollabNetek sortu zuen, zeinak oraindik mantentzen jarraitzen duen. CVS bezala software librea da, Apache/BSD lizentziapean banatzen da.
Subversionen ezaugarri garrantzitsuenetako bat, CVSn gertatzen ez zen bezala, artxibo bakoitzak ez duela berrikuspen zenbaki desberdin bat, hau da, proiektuko fitxategi guztiek bertsio zenbaki bakarra konpartitzen dute eta momentu bakoitzeko fitxategi multzoari buruzko informazioa eman dezake.
Historia
Subversion 2000. urtean sortu zen dohaineko bertsioen kontrolerako sistema bat garatzeko. CVSren ideia mantentzen zuen baina baina zenbait akats konpontzeko eta ezaugarri gehiago ezartzeko intentzioarekin garatu zuten. 2001 urterako garatzaileak gai ziren beraiek sortutako kodea Subversionen bertan gordetzeko.
Ezaugarriak
Bere erabilera nagusia proiektu bateko fitxategiak biltegi bakar batean izatea da, fitxategien aldaketa guztiak dokumentatuta izanik. Biltegi guztiak bertsio zenbaki bakar bat du eta dokumentuetan egindako aldaketak atzera ekarri daitezke. Fitxategi bakoitzeko besteak beste sorrera ordua, aldaketa ordua, egilea eta aldaketaren azalpena gordetzen dira. Gehien bat software ingurunetan erabiltzen da, iturburu kodea antolatuta izateko edota web orriak maneiatzeko.
Segidan bestelako ezaugarriak zerrendatzen dira:
Biltegi motak
Subversioneko fitxategiak gordetzeko bi biltegi mota eskaintzen ditu: FSFS eta Berkeley DB. FSFSk azkarrago lan egiten du fitxategi kopuru handiekin eta disko espazio txikiagoa hartzen du, log gutxiago sortzearen truk. Berkeley DBren gainean lan egiten duenean muga batzuk ditu Subversionek, arazoak sortu daitezke datu basea erabiltzen ari den aplikazio baten huts egiten duenean edo indarrez akatzen denean. Berkeley DB biltegiak erabiltzeko modu seguru bakarra zerbitzari dedikatu bat erabiltzea da, erabiltzaile bakarrarekin, Version Control with Subversionen arabera. Berkeley DBrekin biltegia berreskuratzeko dauden tresnak ez daude oraindik oso garatuak, eta beraz, sarri biltegiaren segurtasun kopiak egin behar dira.
Biltegietarako atzipena
1.4 bertsiotik aurrera Subversioneko biltegiak ondorengo eratara atzitu daitezke:
3 moduak FSFS eta Berkeley DB biltegiekin erabil daitezke.
Geruzak
Subversion barnetik liburutegi desberdinez osatuta dago, zeintzuk geruzatan banatzen diren.
Fitxategi sistema
Subversionek erabiltzen duen fitxategi sistema “hiru dimentsiotako” fitxategi sistema bezala definitu daiteke. Fitxategi sistema arruntak zuhaitz bezala adierazi izan ohi dira. Subversionek hau ere erabiltzen du baina berrikuspen bakoitzak bere erro propioa du. Erro hau berrikuspen horretako edukiak atzitzeko oinarritzat erabiltzen da.
Fitxategiak lotura bezala gordetzen dira, egin den azkeneko aldaketara, horregatik dira Subversioneko repositorioak hain txikiak. Fitxategiak gordetzeko erabilitako lekua egindako aldaketekiko proportzionala da, ez egindako aldaketa kopuruarekiko.
Subversion fitxategi sistemak transakzioak erabiltzen ditu, aldaketak atomikoak izan daitezen. Aldaketak berrikuspen batetik abiatzen dira, ez nahitaez azkenekotik. Transakzioak bere erro propioa du, zainetan aldaketak egingo dituen. Transakzioa bukatu eta onartzen da, azkeneko berrikuspenean bihurtuz, edo egindako aldaketa guztiak bertan behera geratzen dira.
Bezeroak
Subversion erabiltzeko hainbat interfaze daude, batzuk espreski sortuak eta beste batzuk garapen inguruneetan integratuta. Jarraian garrantzitsuenak aipatuko ditugu:
Eragozpenak
Fitxategi bat mugitu (edo berrizendatu) behar denean ez da eragiketa atomikoa, kopiatze eta ezabatze eragiketez osatzen da.
Adabakiak behin eta berriz jartzean adarren artean jartzean arazoak sor daitezke, ezin da atzera joan eta zein aldaketa egin diren kontsultatu. Arazo hau ekidin daiteke commit aginduekin kontu izaten eta hurrengo bertsioan konponduko da (1.5).
Dunzio
Dunzio, euskal mitologiako jainkoa da. Bere gurtza Akitania erromatarraren garaian Pirineo aldean zabalduta egon omen zen.
Bere izena Saint-Bertrand de Comminges herriko inskripzio batean aurkitu zen, Garona Garaia departamentuan.
Ez dugu bere ezaugarrien inguruko berririk.
Star PD
Star PD modeloa euskal pistola semiautomatikoa da. 1975 eta 1990 artean Eibarren zegoen STAR, Bonifacio Echeverría S.A. enpresak ekoiztu zuen.
Aluminioz egin zuten eta .45 ACP kartutxoak erabiltzen zituen.
Henri Matisse
Henri Matisse (Le Cateau-Cambrésis, Nord-Pas-de-Calais, 1869ko abenduaren 31 - Niza, 1954ko azaroaren 3a) frantziar margolari, inprimatzaile eta delineatzailea izan zen.
Le Ployron
Biztanleria
2007an Le Ployron udalerrian erroldatutako biztanleak 100 ziren. Familiak 38 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Henri Matisse
XX. mendeko artisten artean, aztarna sakonena utzi eta eragin guztiz ere emankorra izan duten hiruzpalauetako bat da, bai bizirik zela, eta bai hil ondoren. 1905 inguruan hasi zen ospetsu izaten, fauvismoaren aitzindari gisa, baina, berritzailea izan baitzen ororen gainetik, ezin da Matisse joera, higikunde edo dotrina baten baitara mugatu, bai bilakaera sakonean ari izan zelako beti, bai era askotako teknikak erabili zituelako: pintura, eskultura, grabatua, tapizgintza, antzerkirako dekoratuak, beira leihoak, paper ebakiak .... Artean tirabira, bilaketa sutsua eta kezka nagusi ziren garaian, Matisseren obra, aldiz, eder-ederra zen eta soseguz betea, formaren aldetik betegina eta dotorea bezain zehatza. Fauvismoaren ordezkari nagusia zen.
Louis Leplée
Louis Leplée (Baiona, – Paris, ) lapurtar enpresaburua izan zen. Le Gerny's kabaretaren jabea, Arletty laguna zuen eta Édith Piaf aurkitu zuen. Bere etxean balaz erail zuten.
Grisy-sur-Seine
Grisy-sur-Seine Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grisy-sur-Seine udalerrian erroldatutako biztanleak 103 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Le Ployron
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Henri Matisse
Biografia
Henri Matisse 1869an jaio zen Le Cateau-Cambrésisen Frantzian. 1887an zuzenbide ikasketak hasi zituen Parisen. Apendizitis krisialdi bat izan zuenean hasi zen margozten lehen aldiz, eta bere hitzetan "paradisu mota bat" ezagutu zuen. 1891an Parisera bueltatu zen Académie Julianen ikasteko William-Adolphe Bouguereau eta Gustave Moreau irakasleen ikasle izan zelarik.
Grisy-sur-Seine
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Le Ployron
Etxebizitza
2007an 49 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 49etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Henri Matisse
Biografia
Japoniako artea eta post-inpresionismoaren egileen eragina jaso zuen, hala nola, Paul Cézanne, Gauguin, Van Gogh eta Paul Signac. Matissen garai honetako margoek Signacen puntillismoaren estiloari jarraiki egin zituen. 1901ean bere lehen erakusketa egin zuen, eta hiru urte beranduago bakarkako lehen erakusketa. Ondoren 1905ean Frantziako Rivierara joan zen André Derainekin batera lan egiteko. Garai honetako margolanetan forma lauak eta linea kontrolatuak dira nagusi, espresaera xehetasunaren gainetik dagoelarik.
Grisy-sur-Seine
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 74etxeak ziren. 46 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Le Ployron
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Henri Matisse
Biografia
Matisseren margolanik bikaienak 1906 eta 1917 urteen artean egin ziren, nahiz eta fauvismoa beherakadan zegoen. Garai honetan Picassoren lagun bilakatu zen, lagun eta arerio izan ziren aldi berean, nahiz eta Matissek naturari gehiago erreparatzen zion inspirazioa lortzeko, Picassok irudimenari erreparatzen zion bitartean.
Grisy-sur-Seine
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 61 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (24 gizon eta 16 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Henri Matisse
Biografia
1917an Niza ondoko Cimiez herrian kokatu zen, eta han bizi izan zen bere heriotza arte. Hala ere, 1930ean Tahitin hartu zuen bizilekua bolada baterako. 1933an bukatu zuen Filadelfian bere koadro ospetsuenetako bat: Dantza. Teknikaren aldetik, ez zen pinturara mugatu: eskultura eta grabatua gero eta gehiago landu zituen. Orobat hasi zen kolorezko paper handiak mozten eta itsasten.
1948tik 1951ra Venceko Arrosarioaren kapera izan zen bere lan nagusia. Oso lan gogokoa izan zuen hura, eta zeregin hari zegozkion alderdi guztiak hartu zituen bere gain: arkitektura, apaindura eta altzari guztiak, meza jantzietarako ereduak. Baina, gauza bitxia, horiek guztiak egiteko, teknika asko erabili zuen, pintura izan ezik: beira leihoak eta meza jantziak dira koloretako elementu bakarrak. Matisseren maisulan horrek arteari buruz zuen kezka nagusia bildu zuen: oreka eta sosegua.
1941ean minbizia diagnostikatu eta ebakuntza baten ondoren gurpildun aulki batean geratu zen. Hala ere, zorigaitz hark ez zuen margotzetik alboratu. Zeuzkan laguntzaileei esker margotzen jarraitu ahal izan zuen. Garai honetakoak dira gouaches découpés izenez ezagutzen diren kolageak. Nizan hil zen 1954an.
Matissek 1910ean saldu zuen bere lehen margoa. Gaur egun, bere margoak 17 milioi dolarretan saldu daitezke. 2002an egilearen eskultura bat 9 milioi dolar ingurutan saldu zen enkante batean.
Estiloa eta margogaiak
Matisseren obrak batasun handia izan zuen. Haren artean ezin dira margoa eta marrazkia berezi, marrazkilari handia baitzen margolari bikaina bezainbat. Artista gutxi izan ziren Matissek bezain iaioak bere lanbidean. Iaiotasun horren beraren eraginez, mesfidantza handia zuen bere buruarekiko, eta haren lanak ziurtasunaren sentipena adierazten badu ere, Matisse galdeketan eta bilaketan ari izan zen etengabe, zirriborro eta saio ugari egin zuen, eta teknikarik zailenak erabili zituen. Izadi hilak eta paisaiak margotu bazituen ere, giza irudia landu zuen gehienbat, baina ez beti hain zuzen erretratua, nahiz egin zuen erretraturik, giza irudi berezko ezaugarri berezirik gabeak baizik.
Matissek berebiziko eragina izan du artean. 1905etik aurrera herrialde askotako pintoreak izan zituen miresle, haren erakusketak gero eta gehiago maiztu baitziren Europan eta Estatu Batuetan, orobat haren lanen argazkiak eta haiei buruzko argitalpenak. 1908an Matissek La Grande Revue aldizkarian argitaratu zuen "Pintore baten oharrak", arrakasta eta zabalkunde handia izan zuen. 1914rako abangoardiako maisutzat aitortu zuten aho batez mundu osoan. Picasso, Léger, Juan Gris, Delaunay, Kirchner, Kandinski, Mondrian zordun izan zitzaizkion zein bere karreraren uneren batean edo bestean.
Grisy-sur-Seine
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Grisy-sur-Seine udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 508 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 5193
NGC 5193 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Le Ployron
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 60 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (30 gizon eta 12 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Collonge-en-Charollais
Collonge-en-Charollais Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Collonge-en-Charollais udalerrian erroldatutako biztanleak 120 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Le Ployron
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Collonge-en-Charollais
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Le Ployron
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Ployron udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Collonge-en-Charollais
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 59 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 59 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Le Ployron
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Collonge-en-Charollais
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 73 ziren, horien artean 54 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 54 pertsona aktiboak lanean(30 gizon eta 24 emakume) zeuden.. 19 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Collonge-en-Charollais udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 133 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.747 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Collonge-en-Charollais udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ernest Borgnine
Ernest Borgnine (jaiotzez Ermes Effron Borgnino; 1917ko urtarrilaren 24a – 2012ko uztailaren 8a) estatubatuar aktorea izan zen. 1955ean Marty filmean aritzeagatik gizonezko aktore onenaren Oscar Saria lortu zuen. Sei hamarkadez lan egin zuen eta 92 urte zituela Emmy Sariaraki izendapena lortu zuen, ER telesailean aritzegatik.
Saint-Étienne eliza (Nevers)
Saint-Étienne eliza Neversen (Borgoinan) dagoen eliza erromanikoa da. XI. mendearen erdialdean eraikia, Cluny ordenaren garaian eraiki zen; Auverniako eta Borgoinako estiloen eragin zuzena ere erakusten du. Askoren iritziz Frantziako ederrenetariko bat da.
Historia
Eliza hau Frantziako Donejakue Bidearen leku garrantzitsua izan zen. Frantzian lau ibilbide ditu Donejakue Bideak eta Neverstik igarotzen zuena Vézelayn hasten zen. Priore barruti hau Gilen I.a Neversko kondeak sortu zuen. Hasieratik Cluny ordenare agindupean jarri zuen. Eliza 1063 eta 1097 artean altxatu zen. Dena dela, eliza honen historia VII. mendean hasi zen, san Columbanusen erregela emakumezkoen komunitatea sortu zenean. Eliza aberatsa zen baina herritik kanpo egina zegoen eta horrek arazo handiak ekarri zizkion, tartean suntsipen larriak. 1063an, Hugo II.a Champallementekoak horrela eskatuta, san Silvestren kalonjeak bertaratu ziren. 1608an Cluny ordenak ordezkatu zituen. Eliza 1097an amaitu zen eta urte berean Yves Chartreskoak kontsakratu zuen. Frantziako Iraultzarekin eliza desakralizatua izan zen eta bihitegi bezala erabilia. 1792an elizaren hiru kanpandorre erromanikoak eta nartexa bota zituzten. 1798an berriro ere parrokia eliza bihurtu zen eta 1840an Frantziako monumentu historikoa izendatu zuten.
Arkitektura
Elizaren oinarrizko arkitektura XI. mende amaierako Cluny ordenaren mugimenduarekin erabat lotuta dago. Oinplanoa latindar gurutzearena da eta horrek eliza erromaniko garatua erakusten du. Barrualdea soila da eta ia apaingarririk gabekoa.
Sei tramuko hiru habearte ditu. Lehendabizkoa kanpandorre erromaniko batekin burututa egon zen; aldamenekoak tribunekin burututa daude. Transeptu zabala du, gurutzadura laukidunarekin, kupula batekin estalita; kupula tronpen gainean dago, eta absidioloak bi besoetan orientatuta. Koroak abside zirkuluerdi formakoak absideko habeartearekin eta hiru kapera erradialak.
Oinplanta eredu hau oso ohikoa izango da XII. mendean, Frantziako erromesen eliza handietan: Toulousekoa edo Conqueskoa, Beaunekoa eta Paray-le-Monialeko Jesusen Bihotz Santuaren basilikan.
Habeartea bere garaiera dela eta, oso berezia da, 18 metro baititu. Bere egitura hiru mailetan dago egina (arkuteria, tribuna, leiho garaiak) arku bikoitzez jasota itsatsita dauden zutabe luzeen gainean, kanoi ganga baten azpian. Horri eskerargia barruraino sartzen da eta elizak barrutik bolumen handia erakusten du.
Presbiterioak ere hiru maila erakusten ditu. Arkuteriak habeartekoak bezalakoak dira baina estuagoak eta, gainean, arkuteria itsua eta haren gainean bost leiho garaiak espazio sakratua argitzeko.
Kanpo aldean, buruan, bost absidiolo daude. Deigarria da, bestetik, oso ondo landuta dauden harlanduak. Dena dela, bota ziren dorren falta nabarmena da zeren eta, ondorioz, eraikina astunagoa gertatzen da.
Josselin gaztelua
Josselin gaztelua (bretainieraz Kastell Josilin eta frantsesez Château de Josselin) Bretainiako Morbihan departamenduko Josselin udalerrian dagoen gaztelu bat da, Bro Gwened lurralde historikoan.
Historia
Guéthénoc bizkondea hasi zen gaztelua eraikitzen 1008 urtearen inguruan. Oust ibaiaren harana zaintzeko harkaitz garai bat aukeratu zuen horretarako. Toki estrategiko bikaina zen, IX mendetik hasia zen erromes bide bat eta honek zekarren merkataritza kontrolatzeko balio baitzuen. Bizkondearen seme Goscelinus-ek jarraitu zuen eraikuntzarekin eta honen izena hartu zuen gotorlekuak, castrum Goscelini. 1108ko agiri batean Castellum Joscelini izena azaltzen da. Henrike II.a Ingalaterrakoak erasotu zuen 1168an eta ondoren 1175an eta azkenean gaztelua behera bota zuen.
Bretainiako oinordekotza gerraren ondoren Olivier de Clisson soldadu bretoiak eskuratu zuen Josselin jaurerria eta gotorleku berria eraikitzea erabaki zuen, aurrekoa baino handiagoa, Dorre nagusi bat eta inguruan beste zortzi izango zituena. 1488an Frantzisko II.a Bretainiako dukeak gaztelua okupatu zuen eta zati batzuk eraitsi egin zituen. Honen alabak, Ana Bretainiakoak berreraiki zuen eta Olivier Clissonen ondorengoa zen Joan II.a Rohangoari eman zion. Honek granitozko aurrealdea egin eta pizkundeko arkitekturan oinarrituz jauregi bihurtu zuen. Italiatik artista eta artisauak ekarri zituen eraikuntzan laguntzeko.
1603an Henrike Rohango dukeak matxinada higanotaren alde egin zuen. Egoitza militarra Pontivyko gazteluan ezarri zuela aprobetxatuz Richelieu kardinalak Josselin eskuratu eta dorre nagusia eta beste lau dorre eraitsi zituen.
XVIII mendetik aurrera bertan behera utzia izan zen eta hurrengo urteetan presondegia eta biltegia izan zen. 1928ko abuztuaren 21an Monumentu Historiko izendatu zuten.
Zagros mendiak
Zagros mendiak (, زنجیره‌چیاکانی زاگرۆس, lorieraz: کو یه لی زاگروس, جبال زغروس ܛܘܪ ܙܪܓܣ) Mendebaldeko Asiako mendikatea da, Iran, Irakeko Kurdistan eta Turkiaren hego-ekialdea zeharkatzen dituena. Ipar mendebaldetik hego-ekialdera 1.500 kilometro luze da eta Zard Kuh mendian du gailurra (4.548 m). Herri kurduaren bizileku garrantzitsuena da.
Geografia
Eurasiar eta Arabiar plaken arteko talkaz sortu zen mendikatea, aurretik zeuden arroka sedimentarioen tolesduraz. Higadurak arroka bigunenak kendu zituen, kareharria eta dolomita utziz. Gatz domoak eta gatz glaziarrrak ohikoak dira, eta hauen azpian petrolioa izan ohi da.
Piagge
Piagge Italiako udalerri bat da. Pesaro eta Urbinoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Piaggek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pedro Celestino Negrete
Pedro Celestino Negrete (Karrantza, – Bordele, ) bizkaitar militarra izan zen, Mexikoko agintaria izandakoa.
Got7
Got7 (Hangul: 갓세븐; normalean GOT7 moduan idatzia) Hego Koreako k-pop musika talde bat da. Zazpi kidek osatzen dute taldea: Jay B, Mark, Jackson, Jinyoung, Youngjae, BamBam eta Yugyeom. JYP Entertainment disketxean sortu zen taldea eta 2014ko urtarrilaren 16an debutatu zuten "Got it?" EParekin; "Gilrs, Girls, Girls" izan zen beraien lehen single-a.
Jatorri ezberdinetako taldekideak izatea da Got7-ren ezaugarri nabarmenetako bat. Hego Koreako, Britaniar Hong Kong-eko, Tailandiako eta Ameriketako Estatu Batuetako kideek osatzen dute taldea eta hasieratik arrakasta handia lortu zuten jatorrizko herrialde horietan.
2021eko urtarrilaren 11n, JYP Entertainmentek iragarri zuen taldeko kide guztiek disketxea utziko zutela, sinatuta zituzten kontratuak amaitzen zirelako; hala gertatu zen 2021ko urtarrilaren 19an.
Taldekideek talde bezala jarraitzeko konpromisoa adierazi zuten eta 2021eko otsailaren 20an "Encore" abestia kaleratu zuten, Youtubeko kanal berri batean, JYPtik kanpo. Hurrengo urtean zehar bakarkako jardueretan aritu ziren taldekideak eta ondoren jakinarazi zuten maiatzean EP berri bat kaleratuko zutela. Warner Music Korearen baitan logo eta sare sozial berriak aurkeztu zituzten eta 2022ko maiatzaren 23an GOT7-k izen bereko albuma kaleratu zuen, "Nanana" abestiaren musika bideoarekin batera.
Cuerpo a cuerpo
Cuerpo a cuerpo (Gorputzez gorputz) Luis Eduardo Aute abeslariaren hamahirugarren estudio-albuma izan zen. 1984an plazaratu zuen, Fonomusic diskoetxearen eskutik eta arrakasta handia izan zuen. Album honetan abeslariaren abesti ezagunenen batzuk jasotzen dira: «Cine cine», «Una de dos». Diskoak Ariola diskoetxearen eskutik edizio desberdinak ezagutu zituen. Orokorrean, aurrekoak baino komertzialago izan zen lan hau.
Abestiak
Abesti guztiak Auterenak dira:
UDRP
UDRP edo Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy (Domeinu Izenen Gatazka Erabakietarako Politika Uniformea) ICANNek Interneteko domeinuak eskuratzerako orduan sortu daitezkeen gatazkak konpontzeko sortutako gida dokumentua da. .biz, .com, .info, .name, .net eta .org domeinuez gain, hainbat herrialdeentzako goi mailako domeinutan ere erabiltzen da. Bere helburua bide legala baino azkarrago eta merkeagoa den metodo bat sortzea da.
Claude Joseph Rouget de Lisle
Claude Joseph Rouget de Lisle (Lons-le-Saunier, 1760ko maiatzaren 10a - Choisy-le-Roi, 1836ko ekainaren 26a) frantses musikagilea eta militarra izan zen.
Humboldt (Illinois)
Humboldt  Illinoiseko herri bat da. Coles konderrian kokatua dago. 2010ean 437 biztanle zituen, 0.9 kilometro koadrotan banatuta.
Ioannis Metaxas
Ioannis Metaxas (Ιωάννης Μεταξάς; Itaka, 1871ko apirilaren 24agreg./apirilaren 12ajul. - Atenas, 1941eko urtarrilaren 29a) greziar militar, politikari eta diktadorea izan zen. Greziako lehen ministroa izan zen 1936-1941 bitartean.
Bizitza
1897ko greko-turkiar gerran eta Balkanetako gerretan parte hartu zuen. Alderdi monarkikokoa izan zen zisma nazionalean. Eleuterios Venizelos lehen ministroaren eta Grezia Lehen Mundu Gerran sartzearen aurka agertu zen, eta Korsikara erbesteratu behar izan zuen. Monarkia berrezarri ondoren, lehen ministro izendatu zuten 1936ko apirilean. Urte horretako abuztuaren 4an, estatu kolpea eman zuen Jurgi II.a Greziakoa erregearen laguntzarekin, eta erregimen autoritario, nazionalista eta antikomunista ezarri zuen. Neutraltasuna mantentzen saiatu zen Bigarren Mundu Gerran, eta Italiaren ultimatuma arbuiatu zuen 1940ko urrian. 1941eko urtarrilaren 29an hil zen, Alemania naziaren inbasioaren aurretik.
Prince Valiant
Printze Ausartaren komikia Erdi Aroan girotua dago, bertan Arturo erregea eta Merlin aztia bezalako pertsonai mitologikoak nahiz benetazko pertsonai historikoak nahasten dira: bikingoak, piktoak, Atila eta hunoak, horietako asko historikoki aro ezberdinetan bizi izandakoak, baina komikiak denak batu eta Printze Ausartareen bizitzaroan girotzen ditu.
Freud (telesaila)
Freud 2020ko austro-alemaniar polizia-telesaila da, Marvin Krenek Netflixentzat egina.
Sinopsia
Psikoanalisiaren oinarriak ezarri eta mundu mailako medikuntzan ikono bilakatu aurretik, Sigmund Freudek desagerpenak eta hilketak ikertu zituen, XIX. mendeko Vienan. Zortzi ataleko Freud izeneko telesail labur honetan, garai hartako gizartea biziberritu dute, medikuntza kontserbadorea, droga mendekotasuna eta Freud bakartiak gizartearen onarpena eskuratzeko egindako ahalegina.
Megalancistrus parananus
Megalancistrus parananus Megalancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Mitropa Kopa
Mitropa Kopa Erdialdeko Europa jokatu zen futbol txapelketa izan zen, 1927an hasi eta 1992 arte iraun zuena. Europako Koparen aurrekaria kontsideratu izan da sarritan.
Challenge Cup (1897-1911)
1897an Austria-Hungariako Inperioko futbol txapelketa sortu zen. Talderik gehienak Viena, Budapest eta Pragakoak ziren eta Challenge Cup izenarekin 1911 arte jokatu zen. Vienako taldeak izan ziren arrakastatsuenak, 9 garaipen lortu zituzten. Ferencvárosi TC hungariarra izan zen vienarra ez zen talde garaile bakarra.
Lehenengo garaia: 1927-1939
Lehen Mundu Gerrak Austria-Hungariako Inperioa desegin eta hainbat herrialde berri sortu ziren. 1920. hamarkadan herrialde bakoitzak bere liga profesionala eratu zuen eta aintzinako inperioko herrialdeen arteko txapelketa antolatzea erabaki zen. Hasiera batean Austria, Hungaria, Txekoslovakia eta Jugoslaviako taldeek hartu zuten parte, baina 1929an Italiako taldeek jugoslaviarren tokia hartu zuten.
Txapelketa horretan trebatu ondoren, herrialde bakoitzeko selekzioen mailak gora egin zuen eta horrek txapelketa bera nabarmen indartu zuen. Italiak bi Munduko Futbol Txapelketa irabazi zituen (1934 eta 1938), Lehenengo finalean Txekoslovakia aritu zen eta bigarrenean, Hungaria.
Bigarren garaia: 1950-1982
Bigarren Mundu Gerrak 11 urteko etena eragin zuen. 1951n Zentropa Cup izenarekin hasi zen berriz. 1958an Donaupokal izena hartu zuen ("Danubioko Kopa") eta Jugoslaviako taldeak berriz sartu ziren txapelketan. Ordurako Europa osoko txapelketa bat antolatzeko asmoa agertu zen eta horrela sortu zen Europako Kopa. 1960an 6 herrialdetako futbol selekzioen arteko txapelketa jokatu zen eta Hungariak irabazi zuen. Hurrengo urtean berriz ere kluben arteko txapelketa izatera itzuli zen baina ordutik aurrera Mitropa Koparen garrantzia nabarmen jaitsi zen, Europako Koparen mesedetan.
Azken garaia: 1983-1992
1980. hamarkadaren hasieran txapelketa anekdotiko bihurtu zen eta 1983tik aurrera herrialdeko bakoitzeko bigarren mailetako txapeldunen artean jokatu zen. 1992an azken ekitaldia izan zen eta FK Borac Banja Lukak irabazi zuen: finalean mila ikusle ere ez zeuden.
Natropalermoita
Natropalermoita mineral bat da eta palermoita taldearen kidea da.
Champtonnay
Champtonnay Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champtonnay udalerrian erroldatutako biztanleak 91 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 33 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 57 ziren, horien artean 46 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 46 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (24 gizon eta 19 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Champtonnay udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hume (Illinois)
Hume  Illinoiseko herri bat da. Edgar konderrian kokatua dago. 2010ean 380 biztanle zituen, 1.39 kilometro koadrotan banatuta.
Amoxizilina
Amoxizilina penizilina erdi-sintetikoa da, antibiotiko betalaktamikoen taldean sailkatzen dena. Bere egitura kimikoak eta jarduerak antza handia du anpizilinarekin.
Antibiotiko naturalei hainbat aldaketa kimikoak eginez lortzen dira antibiotiko erdi-sintetikoak. Amoxizilina penizilinatik lortzen da, eraztun betalaktamikoari amino taldea gehituz (amino-penizilina da).
Amoxizilina izen komertzial desberdinekin saltzen da: Clamoxyl, Polymox, Amoxidal, Augmentine...
Erasobidea
Antibiotiko betalaktamikoa denez, amoxizilinaren jarduerak bakterioaren zelula hormari eragiten dio. Zehazki, zelula horma osatzen duten peptidoglikano molekulen lotura galarazten du, eta ondorioz horma bakteriarra ez da osatzen. Hormarik gabe bakterioen lisia eta heriotza ezinbestez gertatzen dira.
Aplikazioak
Amoxizilinak eta, orokorrean, penizilina erdi-sintetikoek penizilina bera baino espektro zabalagoa dute: bakterio Gram positiboen aurka ez ezik, Gram negatibo askoren aurka eraginkorra da ere. Streptococcus pneumoniae (pneumonia), Listeria, Clostridium perfringens, Staphylococcus aureus, Neisseria gonorrhoeae (gonorrea), Neisseria meningitidis (meningitis), Helicobacter pylori (ultzera gastrikoa), Treponema, Leptospira eta Campylobacter dira amoxizilinarekiko sentikorrak diren mikroorganismoetako batzuk.
Ez da eraginkorra eraztun betalaktamiko apurtzen duten bakterioen aurka.
Amoxizilina gehienetan aho bidetik hartzen da, eta batzuetan zain barneko bidetik ere. Penizilina guztien antzera amoxizilinak alergia eragin dezake.
Pontormo
Jacopo Carucci, Jacopo da Pontormo, Jacopo Pontormo edo Pontormo deitua (Pontormo, Florentziako Errepublika, 1494ko maiatzaren 24a - Florentzia, 1557ko urtarrilaren 2a) italiar pintore manierista izan zen. Leonardo da Vinci, Mariotto Albertinelli, Piero di Cosimo eta Andrea del Sarto maisuen ikaslea izan zen. 1513tik aurrera lantegiak utzi eta bere kasa hasi zen lanean. Florentzian bizi izan zen, eta bidaldi bat egin zuen Erromara Michelangelo Buonarrotiren maisulanak ezagutzeko asmoz. Florentzian, Medicitarren babespeko pintorea izan zen. Vasariren iritziz, artista atsekabetua eta gizon neurotikoa zen Pontormo.
Biografia
Pontormok, lehenengo lanetan, Andrea del Sartoren urratsak jarraitu zituen batzuetan, baina garai horretako lan batzuk Andrea del Sartoren lanen oso bestelakoak dira; izan ere, Pontormok sentiberatasun harrigarriz, zorrotz eta sofistikatuaz interpretatzen du Andrea del Sartoren klasizismo orekatua.
Episodio di vita ospedaliera (1514, Florentzia, Accademia) lanean adibidez, Pontormoren estiloa ez da Andrea del Sartorena bezain zaindua, baina aldi berean, harena baino zehatzagoa da. Santa Maria Novellako aita santuaren aretoan dagoen freskoa (Veronica, 1515), eta Santissima Annunziata elizan dagoen freskoa (Visitazione, 1516), aldiz, Buonarrotirengana hurbiltzen da Pontormo.
1518an Pontormoren estiloa zeharo aldatu zen Madonna con bambino e santi (1518) Florentziako San Michele Visdominiko erretaula-lanean: lehenengo planoa betetzen du; irudiek, berriz, garaiera hartzen dute. Koadroaren barruko tentsioa etengabea da, osagaiak erakarri eta aldaratu egiten baitira aldi berean; zenbait irribarre maltzurkeriaren muga-mugan daude.
Garai horretakoak dira Borgherini aretoko Joseren bizitzako eszenak (1516–1517, Londres, National Gallery) eta Adorazione dei Magi (Florentzia, Palazzo Pitti). Bien bitartean, Pontormok erretratu ugari egin zuen, Andrea del Sartorenak baino indartsuagoak: Ritratto di gioielliere (1517-1518, Paris, Louvre), Ritratto di musicista (1518-1519, Florentzia, Uffizi). Guztietan aipagarriena Ritratto di Cosimo il Vecchio da (1518-1519, Florentzia, Uffizi).
Ondoren, Galluzzoko kartusiara erretiratu zen izurritearen beldurrez (1523-1525), eta Kristoren pasioari eta pizkundeari buruzko freskoak egin zituen: Orazione nell'orto, affresco, Cristo dinanzi a Pilato, Andata al Calvario, La Deposizione eta Resurrezione.
Cena in Emmaus (1525, Florentzia, Uffizi) lanean errealismo zuzen eta, aldi berean, mistizismoz betea sortu zuen; hori dela eta, Greco, Caravaggio eta Francisco de Zurbaránen aitzindaritzat hartzen da. Florentziako Santa Felicitas kaperaren apainketa lanetan (1525-1528), berriz, Michelangeloren inspirazioa berreskuratu zuen. Deposizione margolanean (1526-1528) irudi ederrez osatutako talde bat agertzen da, dramatismo aberatsarekin. Annunciazionen (1527-1528), berriz, barrokoaren irudia ematen du aingeruak. Pontormoren maisulanen artean aipatzekoa da Visitazione (1528-1529, Carmignanoko San Michele eliza) eta erretratuen artean, berriz, Ritratto di giovanetto (1525-1526, Lucca, Villa Guinigiko Nazio Museoa) eta L'Alabardiere (1534, Paul Getty Museum, Los Angeles). 1540. urtetik aurrera, lan gutxi egin zituen; aipatzekoak dira Ritratto di Niccolò Ardinghelli (1540-1543, National Gallery of Art, Washington) margolana, eta San Lorentzoko koruko freskoak (desagertuak gaur egun).
Marshallville (Ohio)
Marshallville Ohioko herri bat da. Wayne konderrian kokatua dago. 2010ean 756 biztanle zituen, 1.48 kilometro koadrotan banatuta.
Pseudemoia rawlinsoni
Pseudemoia rawlinsoni Pseudemoia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Zirimolaren galaxia
Zirimolaren galaxia galaxia espiral bat da, Canes Venatici konstelazioan. Charles Messierek aurkitu zuen n.
Katilu (mikologia)
Katilua (Peziza badia) katilu baten edo arrautza azal baten tankera duten zenbait perretxiko askomizetoren izen arrunta da. Ez dira astaputzak bezala goitik erabat itxiak. Gehienak Peziza generoan sartzen dira, baina aleuria eta otidea generoetako batzuei ere katilu esaten zaie. Ezagunenak, Peziza vesiculosa, P. badia, P. succosa, Otidea onotica eta Aleuria aurantia dira. Zenbait autorek diote jateko ona dela, baina kalitate gastronomiko eskasekoa.
Sinonimoak: Plicaria badia, Aleuria badia.
Deskribapena
Karpoforoa: 2 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hasieran kaliz itxuran, gero irekita eta irregularki tolestua. Kanpoaldea furfurazeoa da, arre-gorrixka kolorekoa, barnealdean oliba antzeko kolorea da nagusi. Ez du hankarik.
Etimologia: Peziza terminoa, grekotik dator, oin txikiko onddoak izendatzen zituen "pezis" hitzetik. Badia epitetoa berriz latinetik dator, baxua, arrea, esan nahi duen "badius" hitzetik. Koloreagatik.
Jangarritasuna
Jangarria.
Sasoia eta lekua
Udazkenean eta neguan. Baso hezeetan, bideen ertzetan, lur buztintsuetan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa, Errusia, Kaukasia, Erdialdeko Asia, Txina, Himalaiako eremua, Korea, Japonia, India, Australia, Zeelanda Berria.
Luis Goya
Luis Goya Urrutia (Lezo, 1951 - Donostia, 2006ko irailaren 27a) euskal zinema ekoizle eta zuzendaria zen. .
Biografia
Animaziozko zinemaren aintzandari zen, Jaizkibel ekoiztetxearen eskutik hasi zen zinema munduan lanean, Juanba Berasategik zuzendutako Fernando Amezketarra film laburrarekin hain zuzen ere. Une hartatik aurrera, zenbait produkziotan elkarrekin egin zuten lan. 1990eko hamarkadatik aurrera, fikziozko filmak ekoizten hasi zen Pablo Malo zuzendariarekin kolaboratuz behin baino gehiagotan.