cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montdoumerc
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Montdoumerc udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.276 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cordylus marunguensis
Cordylus marunguensis Cordylus generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
Oudezeele
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 240 etxebizitza zeuden, 222 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 232 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 222 etxebizitza nagusietatik 186 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 132 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 110 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 395 ziren, horien artean 295 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 295 pertsona aktiboetatik 266 lanean zeuden (144 gizon eta 122 emakume) eta 30 langabezian zeuden (13 gizon eta 17 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Oudezeele udalerrian 240 unitate fiskal zeuden, 682 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.875 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Oudezeele udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 516 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chieri
Chieri Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Schmölln-Putzkau
Schmölln-Putzkau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Adamovské Kochanovce
Adamovské Kochanovce Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 9,66 km²ko azalera du eta 862 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1332. urtekoa da.
Thorame-Haute
Thorame-Haute Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thorame-Haute udalerrian erroldatutako biztanleak 222 ziren. Familiak 117 ziren, horien artean 51 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 35 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 99 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 99 pertsona aktiboetatik 91 lanean zeuden (48 gizon eta 43 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thorame-Haute udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 239 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.837 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Thorame-Haute udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Cordylus meculae
Cordylus meculae Cordylus generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
Justiniano II.a
Justiniano II.a (Konstantinopla, 669- Damatris, Bitinia, 711 urteko azaroak 4) Bizantziar Inperioko agintaria izan zen 685 urtetik 695era doan lehen aginte batean eta 705etik 711ra doan beste batean bi epe horien artean agintea Tiberio III.a eta Leontzio jeneralek lapurtu ziotela. Rhinometos ezizenez ere ezaguna (Ρινότμητος sudur moztua grezieraz.).
Konstantino IV.aren seme, bere aitak, Justiniano tronuratua izan zedin, bere anaia Heraklio eta Tiberio elbarritu zitzatela agindu zuen. Bere anaiak joko politikotik kanpo 685. urtean enperadore izendatua izan zen.
Bi erregealdi izan zituen, zenbait jeneralen estatu kolpeak zirela medio artean atzerriratua izan baitzen.
Lehen erregealdia
Justiniano II.aren lehen erregealdiaren (685-695) hasiera oparoa izan zen. Konstantino IV.ak, Justinianoren aitak, ekialdeko mugak finkatu eta mantendu zituen eta omeiar Kalifak tributuak bidaltzen zizkion bizantziarrei. Justinianok Omeiatarren tributuen goratzea eta Zipreko zati baten kontrola lortu zuen, honetaz gain Kalifatoarekin Armenia eta Iberia (Bizantziarren Iberia probintzia gaur egungo Georgiako errepublika litzateke, ez iberiar penintsula) eskualdeetako zergen elkarbanatzea hitzartu zuen.
Ekialdean bakea zenez Justiniano mendebaldeko arazoak argitzeari ekin zion, Balkanetan bereziki. 687/88 urteetan dagoeneko Asia Txikian egoitza zuten zenbait zaldunei tropa Traziara birbideratu zituen bulgariar eta eslaviarren kontrako kanpainetan haritzeko. Mendebaldeko ejertzitoa berrindartu zuenean 688. eta 689. urteetan eslaviarren kontrako kanpaina handi bati ekin zion. Bulgariarrekin lehen leia batean jardun ostean Tesalonika aldera jo zuen. Konstantinoplatik Tesalonikarako bidean ejertzitoak tartean lurrak okupatu zituzten eslaviar ugariri aurre egin behar izan zien. Bi hirien arteko bidea egitea arrakasta militarra izan zen, Tesalonika inperioko bigarren hiria baitzen. Justiniano Tesalonikara iritsi zenean sarrera triunfal bat ospatu zuen eta San Demetrioren (hiriko zaindariaren) elizari opariak egin zizkion.
Erbesteratze politika
Bulgariar eta eslaviarren aurka atxiloturiko presoak Opsikiongo (gaur egungo Anatolia) eskualde edo themara bidali ziren eskualde honek biztanleria asko galdu baitzuen arabiarren aurkako liskarretan. Birpopulatze politika hau arras arrakastatsua izan zen lur jota zeuden eskualdeetako ekonomia eta demografia berpiztu baitzituen. Gainera inperioko biztanle bihurtu berri zen biztanleria eslaviarrak 30.000 gudari biltzen zituen Bizantzioko kanpainetan erabil zitezkeenak.
Eslaviarren mugimendua ez zen mota honetako politikaren erakusle bakarra izan. Mardaita deritzan herria inperioko ekialdeko mugatik greziara aldatu ziren. Mardaitek musulmanei denbora luzez aurre egin ostean hauekin kolaboratzen hasiak ziren nahiz eta kristau zaharrak izan eta adiskidantza hau ekiditeko esan bezala marinel lanetara ohitu behar izan ziren Peloponesoan, Zefaloniako uhartean, Nikopolisen eta Attalian, azken hau Asia Txikiko Panfiliako kostaldean. Politika beraren ondorioz eskualdez aldatuak izan zirenen artean Txipreko biztanleak izan ziren, hauek Zizikoko eskualdera aldatu ziren, izan ere Konstantinoplako setioa izan zenean biztanle asko galdu zituen eta marinelen beharrean zen.
Txipretarren leku aldatzeak kaliferriaren interesekin egin zuen topo. Justiniano IIak, indartsuagoa zelakoan, ez zien Abd al-Malik-en kexuei jaramonik egin honen ondorioz gerrari berriz ere ekin ziotelarik. 692 eta 693 artean inongo arrakastarik izan ez zuen kanpaina antolatu zuen arabiarren kontra izan ere kanpaina honetara eramandako gerlari eslaviarrak arabiarren aldera pasa ziren. Armenian, Sebastopolisetik gertu sekulako kolpea jaso zuten bizantziarrek eta bide batez eskualde hartan geratzen zitzaizkien domeinuak galdu zituzten. Arabiarrek euren lagun eslaviar berriak Siriara bidali zituzten han bizi zitezen eta handik aurrera inperio bizantziarraren aurkako gerletan erabili zituzten.
Agoizko Ibarjaurerria
Agoizko Ibarjaurerria (batzuetan Agoitzaldea bezala aipatua) Nafarroako Pirinioaurreko eremu geografikoa da, Eguesibar, Lizoainibar, Longida, Urraulbeiti eta Erromantzatua ibarren artean kokatua, Itzagaondoa eta Untzitibarreko zatietara unean-unean zabalduz. 300 kilometro koadro inguruko prominentzia laua da, eta batez beste 400 metroko altuera du itsas mailatik. Hori dela eta, nafar Pirinioko lekurik baxuenetako bat da.
Zangozako merindadearen barruan dago kokatuta.
Geografia
Ikuspegi geomorfologikotik, sakonune bat da, 400-500 metroko altitudean dagoena, eta periferian, bihurgunetsu, Itzaga mendia (1362 m), Leireko mendilerroa (Arangoiti, 1355 m), Idokorri (1051 m), Baigura (1477 m) eta Lakarri (1008 m) daude. Irati ibaiak Aragoi ibairantz drainatzen du, eta bertan Urrobi, Erro, Areta eta Zaraitzu hartzen ditu. Ibai horiek eta haien aurreko sistema morfogenetikoek eragin zuten nagusiki egungo sakonunea edo arroa, flyscharen eta Eozenoko marga grisaxken azaleratze higagarrietan indusketak egitean. Aitzitik, garai horretako kareharriak eta Itzagako (Miozenoko) hareharri eta konglomeratu poligenikoak nabarmendu ziren, erresistenteagoak zirelako, eta gordin akutuetan modelatu dira. Egituraren ikuspegitik, hegoaldera begira dauden tolesturak dira, zeinetan ibai-higaduraren obra erliebearen alderantzikatze-faseraino iritsi baitzen, Izagako sinklinal zintzilikatuak argi eta garbi erakusten duen bezala, inguruko gandor detritikoen anfiteatroarekin.
Udalerriak
Eskualdea zortzi udalerri hauek osatzen dute, biztanleriari dagokion informazioa 2017koa izanik.
Nekazaritza
Iruñerria bezala, arro hau zerealista da batez ere (landatutako lurraren % 60 baino gehiago); garagarra eta garia lehenengo tokietan daude. Bazkek jarraitzen dute garrantzian, eta batez ere beza, ekilorea eta lekaleak (babak, ilarra). XIX. mendearen amaieratik 1960ko hamarkadara arte hazi zen labore mekanizatu ezinezko lurrak bertan behera utzi ondoren.
Mahatsondoak 226 Ha hartzen ditu gaur egun, filoxera baino lehen 1500 Ha eskaintzen zitzaizkion bitartean, eta olibondoak gutxieneko ordezkaritza du, mahatsondoarekin konbinatuta, Urraul Beherean eta, batez ere, Irunberrin. Nekazaritzako makineriaren parkeak (1983) 402 traktore eta 80 uzta-makina autopropultsatu zituen; nekazaritzaren mekanizazioari esker, laborantzako azienda, 1935ean gehitu zitzaiona, 1436 idi eta 293 behi hazi eta lantzeko, 1119 zaldi-azienda, 905 mular eta 449 asnal, ia desagertu dira gaur egun. Gaur egun, behi-aziendak (1603 buru) esnea eta, batez ere, haragia ekoizten du, eta piriniar, alpetar arre eta frisiar arrazakoa da. Ardi-aziendak 32 731 abelburu ditu, gehienak Aragoiko arrasa arrazakoak, eta txerriak 13 308 (etxekoa eta baserrikoa).
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Truxton (Arizona)
Truxton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mohave konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Montbard
Montbard Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montbard udalerrian erroldatutako biztanleak 5.582 ziren. Familiak 2.604 ziren, horien artean 1.090 pertsona bakarrekoak ziren (476 bakarrik bizi ziren gizonak eta 614 bakarrik bizi ziren emakumeak), 751 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 541 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 222 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.993 etxebizitza zeuden, 2.637 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 281 hutsik zeuden. 1.457 etxeak ziren eta 1.486 apartamentuak ziren. 2.637 etxebizitza nagusietatik 1.155 bere jabearen bizilekua ziren, 1.412 alokairuan okupaturik zeuden eta 71 doan lagata zeuden; 80 etxek gela bat zuten, 376 etxek bi zituzten, 658 etxek hiru zituzten, 779 etxek lau zituzten eta 744 etxek bost zituzten. 1.313 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.379 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 641 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Villanueva del Rosario
Villanueva del Rosario Málagako udalerria da, Comarca de Antequera eskualdean dagoena.
Montbard
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.482 ziren, horien artean 2.500 aktiboak ziren eta 982 inaktiboak ziren. 2.500 pertsona aktiboetatik 2.117 lanean zeuden (1.137 gizon eta 980 emakume) eta 383 langabezian zeuden (177 gizon eta 206 emakume). 982 pertsona inaktiboetatik 409 erretiraturik zeuden, 251 ikasten zeuden eta 322 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montbard udalerrian 2.604 unitate fiskal zeuden, 5.455,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.094 euro zen.
Villanueva del Rosario
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.712 biztanle zituen.
Oskar Arana
Oskar Arana Ibabe (Aramaio, 1969) euskal itzultzailea da.
Montbard
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 294 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 24 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 72 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 17 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 28 zerbitzu enpresak ziren, 50 administrazio publikoko enpresak ziren eta 33 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Oskar Arana
Biografia
Zuzenbidean lizentziaduna, Herri-Arduralaritzaren Euskal Erakundean (IVAP-HAEE) hasi zen itzulpengintzaren munduan. Gaur egun, Arabako Foru Aldundian ari da. Jokin Zaitegi literatur itzulpen lehiaketa irabazi zuen 2004an, JM Coetzee-ren Disgrace (Lotsaizuna) euskaratuta. Harrezkero, makina bat literatur lan itzuli ditu, batez ere Paul Austerrenak. Halaber, 31eskutik itzulpengintzari eta hizkuntzari buruzko blogean artikulu ugari idatzi ditu. EIZIEko zuzendaritza batzordean parte hartu zuen bi urtez eta 2008an lehendakari izan zen.
Montbard
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 78 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 6 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 10 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 8 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 3 harategiak, 3 liburu dendak, 7 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Montbard udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Cuevas Bajas
Cuevas Bajas Málagako udalerria da, Comarca de Antequera eskualdean dagoena.
Montbard
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 5 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
I Am Not a Serial Killer (filma)
I Am Not a Serial Killer (euskaraz Ez Naiz Serieko Hiltzailea), 2016ko Billy O'Brienek zuzendutako beldurrezko thriller psikologiko film bat da. Dan Wells idazlearen 2009ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Max Records, Laura Fraser, Christopher Lloyd eta Christina Baldwin aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
AEB, Minnesota. John Wayne Cleaver (Max Records) serieko hiltzaileekin obsesionatua dagoen mutil nerabe bat da, nahiz eta joera soziopatak izan arren, haietako bat ez bilakatzeko ahal duen guztia egiten saiatzen ari dena. Bera bizi den udalerri hotz eta aspergarrian hilketa odoltsu saila jazotzen hasten denean, John hiltzailea atzematen saiatuko da, gaztea bere etsaia bera baino askoz ere okerragoa dela azaleratzeko arriskuaz.
Cuevas Bajas
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.463 biztanle zituen.
Montbard
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Montbard udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 418 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 128.
Montbard udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Psarocolius bifasciatus
Psarocolius bifasciatus Psarocolius generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Suedia
Suedia (Sverige, ahoskatua), ofizialki Suediako Erresuma (Konungariket Sverige), Europa iparraldeko estatu bat da, Europar Batasuneko kidea. Eskandinaviar penintsulako ekialdean dago kokatua. Mugakide ditu iparraldean Norvegia eta Finlandia, ekialdean Finlandia eta Botnia golkoa, hegoaldean Itsaso Baltikoa eta mendebaldean Norvegia eta Ipar Itsasoa. Horrez gainera, Öresund zubiaren bidez, Danimarkarekin lotuta dago, 2000. urtetik.
Stockholm da hiriburua eta biztanle gehieneko hiria. Suediako biztanleria gehiena (%85 inguru) hiri guneetan bizi da. Horrela, populazio dentsitatea baxua da (21 biztanle/km²).
Eskualde naturalak
Eskandinaviar penintsulan kokatuta, 449.964 km²-ko azalera du. Europako bosgarren estatu handiena da azalerari dagokionez (munduko estatuen artean 55.a). Lurrazal gehiena (%78) basoz osatuta dago. Hegoaldean hosto galkorreko zuhaitzak dira ugarien, eta iparraldean koniferoak, garoak eta urkiak. Nekazaritzarako erabiltzeko lurrak, aldiz, %1a baino ez dira, hegoaldean kokatuak. Iparraldera hurbildu ahala, basoek erabateko nagusitza hartzen dute. Mendi eta muinoak mendebaldean dira nagusi, Norvegiarekin mugan (Eskandinaviako mendiak); gainerako lurralde gehiena nahiko laua da. Suediako punturik altuena Kebnekaise mendia da (2.111 m) eta baxuena Hammarsjön lakuaren badia (-2,41 m), hegoaldean.
Uharteak
Suediako irlarik handienak Gotland eta Öland dira. Lakurik handienak, berriz, Vänern eta Vättern dira.
Erliebea
Herrialdearen ekialdean, Itsaso Baltikoa eta Botniako Golkoa daude, Suediari kosta lerro zabal bat eskaintzen, zeinek klima gehiago epeltzen duten. Mendebaldean Eskandinaviako mendiak daude, Suedia eta Norvegia mugatuz. Mendi horiek itsasoko lainoen sarrera eragozten dute. Horregatik, urteko prezipitazio kopurua baxua da Suedian.
Hidrografia
Suediak hainbat aintzira handi ditu, bereziki hegoaldean. Handienak Vänern, Vättern eta Mälaren dira. Ibaiei dagokionez luzeenak Eskandinaviako Alpeetan hasi eta urak Itsaso Baltikora isurtzen dituztenak dira, adibidez Dalälven (520 km), Torneälven (510 km) eta Umeälven (470 km). Klarälven bestalde ibaiak Vänern aintzirara isurtzen ditu urak eta handik Göta ibaia ateratzen da Kattegaten itsasoratzeko. Guztiak bat eginda 740 km-ko luzera hartzen du eta honek Eskandinavia guztiko ibai luzeena bihurtuko luke.
Klima
Suediak gehienbat klima epela du, nahiz eta bere latitudea oso iparrekoa izan. Golkoko itsaslasterrari esker gertatzen da hori. Suediako iparraldeko mendietan klima subartikoa da nagusi. Zirkulu artikotik iparraldera dagoen herrialdearen zatian, udan ez da inoiz eguzkia ezkutatzen eta neguan gauak amaigabeak dira.
Historia
Gaur egun Suedia bezala ezagutzen den lurraldea, Harri Aroan izan zen jendeztatua, azkenengo glaziazioaren izotza gutxitzen hasi zen heinean. Lehenengo biztanleak, ehiztariak eta biltzaileak zirela uste da.
Teoria batek dio, Suetziako populazioa oso dentsoa izan zela Brontze Aroan ere, periodio hartako herri komertzialetako hainbat aurkipen egin baitira.
IX. mende eta X. mendeen bitartean, kultura bikingoa izan zen nagusi, komertzioa, inbasioak eta kolonizazioak ekialderantz aurreratuz, herrialde baltiko, Errusia eta Itsaso Beltzerantz.
1389an, Norvegia, Danimarka eta Suedia errege bakar batez izan ziren lotuak. Kalmarko Batasuna lotura pertsonal bat bezala hartua izan zen, eta XV. mendean Suedia ukatu egin zen botereak Norvegiako erregetzan zentralizatzen, eta honek altxamendu armatuak ere eragin zituen. 1521. urtean Suediak lotura hori alde batera utzi zuen, Gustav Eriksson Vasak, Suediar koroaren banaketa ezarri zuenean.
XVII. mendean, Suedia Europako indar nagusienetako batean bihurtu zen, Hogeita hamar Urteko Gerran parte hartzearen ondorioz, honela Suediar Inperioa sortu zen. Egoera honek gainbehera egin zuen, Errusia, Iparraldeko Gerra Handian buru izatera igaro zenean, Suedia bi zatitan banatuz 1809an, honela Finlandia sortuz.
Yuko Oita
Yuko Oita (尾板 裕子) Japoniako futbolaria da.
Suedia
Politika
Suedia monarkia parlamentarioa da. 1809an onartutako konstituzioaren arabera, botere politikoa hiru ataletan banatzen da: legegilea, betearazlea eta judiziala. Botere legegilea ganbera bakarreko Riksdag edo Parlamentuak burutzen du. Botere betearazlea Erregeak (egungo erregea Karlos XVI.a Gustavo da) dauka, baina Ministroen kontseiluak eramaten du aurrera. Botere judiziala 1734ean antolatu zen. Bere baitan daude lehen instantziako auzitegiak, Entzutegiak eta Erregearen Auzitegi Gorena.
Sufragioa unibertsala da 18 urtetik aurrera, eta hauteskunde orokorretan parte-hartzea nahiko altua izan ohi da (%81ekoa 1998an). 2014an aukeratutako parlamentua honela zegoen osatuta:
2006ko hauteskundeen ondoren, Moderatuek, Zentristek, Popular Liberalek eta Kristau Demokratek zentru eskuineko gobernua osatu zuten, Alderdi Sozialdemokratak urte askotan edukitako monopolioari amaiera emanez. 2010ean koalizio hori errepikatu zen. Baina 2010an boterea berreskuratu eta 2014an Berdeekin batera osatu du Gobernua. Horrela beraz Stefan Löfven bihurtu zen Suediako Lehen Ministro.
Banaketa administratiboa
Suedia 21 konderri edo län-etan dago banatuta. Konderri bakoitzean batzorde administratibo bat dago, gobernuak izendatua izaten dena. Konderri bakoitzean ere kontzeju bat badago, zein udalerriaren ordezkari da. Kontzeju hau konderriko hautesleriak aukeratzen du. Aldi berean, konderri bakoitza udalerrietan dago banatuta, guztira 289 batuz.
Horrez gain, Suediak 25 landskap izeneko probintzia edo eskualde historikoak ditu. Probintzia horiek ez dute eginkizun administratiborik, baina ondare historikoaren, kultura-identitatearen eta ohituren ikuspegitik balio handia dute.
Biztanleria
Suediak 9.658.301 biztanle dut 2013ko erroldaren arabera. Stockholm eta Göteborgeko metropoli eremuetan herrialdearen herena bizi da, iparraldean ordea dentsitate oso baxua dauka, baldintza klimatikoen gogortasunarengatik. Suediarrek bizitza itxaropen altuenetako bat dute eta baita munduko jaiotza tasa bajuenetako bat ere.
Banaketa etnikoa
Suediako biztanle gehienak suediar jatorrikoak dira, dena den herrialdeak gutxienez 17.000 indigena laponiar ditu eta 50.000 finlandiar ere, bi talde hauek bi gutxiengo etniko garrantzitsuenak dira.
Suedia emigrazio nazio bat Lehen Mundu Gerraren ostean, inmigrazio nazio bat bihurtu zen Bigarren Mundu Gerraren ostean. Biztanleriaren %12 ia herrialdetik kanpo jaiotakoak dira eta %25 hauen semeak edo inmigratzaileak dira. Inmigratzaile talde handienak Finlandiatik datoz, baita Jugoslavia, Iran, Norvegia, Danimarka eta Poloniatik. Hego Amerikatik etorriak ere asko dira, batez ere Txile, Uruguai eta Argentinatik.
Gerra Hotzaren garaitik errefuxiatuentzako babesleku izan da. Hala, Pragako Udaberriaren edo Hungariako Iraultzaren osteko sobietar errepresiotik ihesi zihoazenek Suedian aurkitu zuten babesa. Baita 1973ko irailaren 11n Txilen izan zen estatu kolpetik eta Pinocheten diktadura basatitik ihesi zihoazenek ere, besteak beste.
Hizkuntzak
Suediako hizkuntza nagusia suediera da. Suediera hizkuntza germanikoa da, daniera eta norvegierarekin lotua, baina ortografia eta ahoskera bereziarekin. Hizkuntza hau de facto izan da hizkuntza nazionala, baina ez dago berez horrela aitortua. 2000ko apirilaren 1ean beste hizkuntza batzuei (meänkieli, finlandiera, samiera, yiddisha eta romania) errekonozimendu ofiziala eman zitzaien, gutxiengoen hizkuntza gisa.
Ingelesa gero eta gehiago ikasten da ikastetxeetan, eta 50 urtetik beherako suediar gehienek erabil dezakete. Gaztelania, frantsesa eta alemana ere irakasten dira eskoletan.
Erlijioa
XI. mendetik aurrera Kristautasuna hedatzen joan zen. Erreforma Protestantearen garaian Eliza Katolikoarekin hautsi eta luterano bihurtu ziren bertako agintariak eta, ondorioz, baita herritar gehienak ere. XVIII. mendera arte Katoliko eta juduek eragozpen larriak zituzten Suedian bizi edo lan egiteko. 1951n onartu zen Askatasun erlijiosorako legea.
Gaur egun biztanleriaren %63'2ak Suediako eliza (Svenska kyrkan) jarraitzen du, luteranismoa oinarri duena. 3.500 eliza inguru ditu eta 6 milioitik gora jarraitzaile. Beste erlijio komunitateak Eliza ortodoxoa (100.000) eta Katolikoak (92.000) dira. Azken urteetan musulman ugari etorri dira, 400.000 inguru, hauetatik 110.000 inguruk dute kongregazioan izena emana.
Hiri nagusiak
Honako hauek dira Suediako hiri handienak:
Ekonomia
Europako gainerako herrialdeek bezalaxe, Suediako ekonomiak atzeraldia izan zuen 1990eko hamarraldiaren hasieran. Suediako gobernuak zenbait neurri hartu zuen egoera horri aurre egiteko, eta berehala lortu zituen emaitzak: produkzioak, esportazioei esker, gora egin zuen, industriaren produktibitatea hobetu egin zen 1992ko koroaren baliogabetzearen eta langileen lan orduak gehitzearen ondoren.
Finantzen oreka bere onera itzuli zen, zorra mugatu zen, prezioak egonkortu ziren (% 1,5eko inflazioa 1998an), eta truke tasak eta interesak txikitu. Krisiak sektore publikoan izan zuen eragin handiena, eta langabeziari (biztanleria aktiboaren % 8) konponbindea aurkitu ezinik dabil gobernua.
Nekazaritza
Suedia buruaskia da nekazaritza gaiei dagokionez, eta basoen ustiakuntzan, burdin meategietan eta baliabide hidraulikoetan oinarritzen da industria. Nekazaritzak BPGren % 2 eta biztanleria aktiboaren % 3 besterik ez du hartzen, baina hala ere herrialdeko beharren parte handi bat asetzeko adinakoa da. Abere hazkuntzarekin zerikusia duten jarduerak dira nagusiak (garagarra, haragia, esnea, etab.).
Laboreetan gehien lantzen dena garagarra da, eta labore-lurren % 16 hartzen du; oloa (% 14) eta garia (% 11) gutxiago lantzen dira. Larru ekoizle handia da Suedia, bisoiarena batez ere. Arrantzari dagokionez, sardinzarra da gehien harrapatzen dena (guztiaren bi heren); bakailaoa, amuarraina eta berdela ere arrantzatzen dira.
Arrantza
Stockholm eta Göteborg dira arrantza portu nagusiak. Meatzaritza, baso eta energia hidroelektrikoaren industriari esker, industria herrialde modernoa bihurtu da Suedia. 1980ko hamarraldian Europako herrialde industrializatuenetako bat zen. Eraikuntzarako zur erreserba handienetako bat du (herrialdearen % 68).
Meatzaritza eta industria
Meatzaritzak, bertako kontsumoari dagokionez, garrantzi handia du, eta baita nazioarteko merkataritzari dagokionez ere. Baina meak ustiatzeko industriak beheraldia izan zuen 1970eko hamarraldian. Suedia Europar Batasuneko burdin, berun, zilar eta urre ekoizle nagusia da. Aberatsa da baliabide hidraulikoei dagokionez, eta bertan sortzen da elektrizatearen % 47.
Azken urteetan, industria tradizionalez gainera (burdina eta zura), gero eta garrantzi handiagoa hartu dute eraikuntza mekanikoek eta goi mailako teknologiak. Suediaren tamainako herrialde gutxik dute hark dituen aeronatika industriak eta industria nuklearrak, automobil fabrikatzaileak, abangoardiako sektore militar-industriala, goi mailako teknologiako telekomunikazio industria; horrez gainera, bi botika talde indartsu ditu.
Stockholm, Göteborg, Linköping, Malmö eta Trollhättan dira industria gune nagusiak. Industria kimikoan jende askok lan egiten badu ere, produkzioaren parte txiki bat besterik ez du esportatzen. Goi teknologiako sektoreak, hala nola informatika, elektronika eta medikuntza teknikak, industria produkzio guztian parte txikia badute ere, munduko herrialde aurreratuenetakoa da Suedia ikerketaren alorrean.
Hirugarren sektoreak hartzen du langile kopuruaren gehiena; zerbitzuetan % 70k egiten du lana, eta BPGren % 63 sortzen du. Suediaren ekonomian garrantzi handia du kanpoko merkataritzak. Alemania, Erresuma Batua, Estatu Batuak, Norvegia, Danimarka, Frantzia, Herbehereak eta Finladiarekin ditu merkataritza harreman nagusiak.
Azken urteak
1990eko ekonomia krisiaren ondoren Suediako gobernuak hainbat neurri hartu zuen enpleguaren alorrean: zerbitzu publikoetako lanpostu kopurua % 10 jaitsi zuen eta zerbitzu horiek aldez pribatizatu zituen. Zerga sistema ere aldatu egin zuen: errenta zergak gutxitu egin ziren eta ondasunen eta zerbitzuen gaineko zergak handitu.
Gastu publikoak garbitzea eta prezioak orekatzea zen neurri horien helburu nagusia. 1998an % 8,1 langabetu zeuden Suedian, baina kontuan hartuta enpleguaren aldeko neurrien onuradun zirenak, kopuru hori % 12,6ra igotzen da. Gazteak, etorkinak eta emakumeak dira langabetu gehienak. 2008ko udazkenean, Suediako ekonomia errezesioan erori zen, nazioarteko krisi ekonomikoaren eraginez
Literatura
Suedierazko idazleen artean Astrid Lindgren ("Pippi Långstrump") ezagunenetarikoa dugu, bai eta Nobel Saria lortu zuten Selma Lagerlöf (1909) eta Pär Fabian Lagerkvist (1951) ere, besteak beste.
Musika
Pop esparruan, ABBA oso musika talde arrakastatsua izan zen 1970eko hamarkadan, eta oraindik gaur egun ere. Heavy metalen, In Flames taldea dugu, besteak beste. Folk musikaren arloan, Hedningarna taldea nabarmentzekoa da.
Zinema
Zinema zuzendari handien artean Ingmar Bergman suediarra dugu. AEBetan arrakasta itzela lortu zuten aktoreak Greta Garbo eta Ingrid Bergman izan ziren.
Kirolak
Suediako kirol ezagunenak neguko kirolak diren arren futbola da nagusi. Suediako talde nagusiak Malmö FF, IFK Göteborg eta Stockholmeko hainbat talde dira. Malmo Europako Kopako finalista izan zen 1979an eta Göteborgek bi UEFA Kopa irabazi ditu. Munduko liga zaharrenetako bat du, 1896an sortu baitzen. Suediako futbol selekzio nazionalak ere maila ona eman du eta etxean jokaturiko 1958ko Munduko Futbol Txapelketan finala jokatu zuen. 1948ko Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa irabazi zuen gainera. Nesken selekzioa Europako txapelduna izan zen 1984an eta Munduko Txapelketako finala jokatu zuen 2003an.
Suediako eskubaloi selekzio nazionala munduko talde indartsuenetakoa da. Munduko Eskubaloi Txapelketan domina gehien lortu duen taldea da (11 guztira 2011 arte), bai eta Europako Eskubaloi Txapelketan titulu gehien eskuratu duena ere (4).
Aipatzekoa da azkenik Suedian Bandy kirolak indar handia hartu du, errusiarrekin batera munduko talde onenak bertakoak dira. IF Boltic eta Västerås SK-ek seina munduko txapelketa irabazi dute.
Jaurtigune
Kosmodromo edo Jaurtigune bat espaziontzi edota satelite artifizialak espaziora jaurtikitzeko gunea da. Kosmodromo hitza jatorriz errusiar-sobietarra da (errusieraz Космодром).
Historia
Historiako lehena Baikonur izeneko Kazakhstanen dagoena da, bertatik espazioratu ziren lehen gizona (Juri Gagarin 1961) eta (Valentina Terexkova 1963) emakumea, baita lehen satelite artifiziala (Sputnik 1957).
Beste jaurtigune ezaguna Cañaveral Lurmuturrean dagoen AEBetako base espaziala dugu. NASAk zuzentzen ditu bertako ekintzak. Bertatik jaurti ziren lehen aldiz gizakia ilargira eraman duten (1969 Neil Armstrong) Apolo misioak ala nola Hubble teleskopio orbitala.
Sobietar Batasunak izan zuen beste jaurtigunerik, gaur egun Errusiak erabiltzen dituenak, hala ere gehienek ez dute gaur egun ia aktibitaterik eta Baikonurrek soilik dirau lehen mailako jaurtigune izaten, besteen artean nagusia Kapustin Yar delako dugu. SESB-k urpekarietatik ere objektuak orbitaratu zituen bere garaian harrigarria badirudi ere.
Beste nazio zenbaitek ere jaurti du satelite edo espaziontzirik, besteak beste, Japoniak, Txinak Gobiko basamortuan dagoen Jiukan jaurtigunetik... India izan da bere sateliteak jaurtitzeko gaitasuna garatu duen azkenetarikoa.
Synechogobius ommaturus
Synechogobius ommaturus Synechogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Ourinhos
Ourinhos Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Sigismond-de-Clermont
Saint-Sigismond-de-Clermont Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Sigismond-de-Clermont udalerrian erroldatutako biztanleak 159 ziren. Familiak 70 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 73 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 68 etxebizitza nagusietatik 57 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Keita Nozaki
Keita Nozaki (野崎 桂太, 1990ko apirilaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespakusatsu Gunma.
Chiomonte
Chiomonte Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Wagon Wheel (Arizona)
Wagon Wheel Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Navajo konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chiomonte
Mugakideak
Chiomontek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Sigismond-de-Clermont
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 74 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 74 pertsona aktiboetatik 64 lanean zeuden (37 gizon eta 27 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Sigismond-de-Clermont udalerrian 61 unitate fiskal zeuden, 141,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.528 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Saint-Sigismond-de-Clermont udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 255 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Riversul
Riversul Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aureliano López Becerra
Aureliano López Becerra (Irun, - Bilbo, ) gipuzkoar kazetaria izan zen.
Biografia
Salamancako Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, La Gaceta del Norte egunkarian hasi zen lanean. «Desperdicios» izengoitiz sinatzen zuen eta egunkariko zuzendari ere hautatu zuten. Bilboko Kazetarien Elkarteko presidentea, 1951n La Gaceta del Norte utzi zuen.
Bobot (Trenčíngo barrutia)
Bobot  Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 16,08 km²ko azalera du eta 746 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1240. urtekoa da.
Humphry Davy
Sir Elmer Humphry Davy (Penzance, Kornualles, Ingalaterra, 1778ko abenduaren 17a - Geneva, 1829ko maiatzaren 29), elementu kimiko ugari aurkitu zituen kimikari ingelesa izan zen.
Biografia
Kornuallesko eskulturgile baten semea zen. Antoine Lavoisierren Kimikaren oinarrizko liburua irakurri zuen eta txundituta, kimika ikasten hasi zen bere aldetik. 22 urterekin Londresko Royal Instituten hasi zen konferentziak ematen eta instituzio honetan lanean ari zela egin zituen bere aurkikuntza nagusiak.
Sodioa, Potasioa, Kaltzioa, Magnesioa, Barioa eta Boroa aurkitu zituen eta Londresko gizarteak heroitzat hartu zuen. bere konferentziatara jende ugari joaten zen, sarrerak garestiak izan arren ere. Asko aberastu zen eta 1820an Londresko Royal Societyko lehendakari bihurtu zen.
Bere fama Ingalaterratik kanpora ere zabaldu zen. 1813an esate baterako Frantziara joan zen ikaslea zuen Michael Faradayrekin batera Napoleon Bonaparteren eskutik urrezko medaila jasotzera. Bertan zegoela Gay-Lussacek eskaera bat egin zion, Bernard Courtoisek aurkitua zuen sustantzia misteriotsu bat azter zezala. Davyk elementu kimikoa zela frogatu zuen, gaur egun iodo izenaz ezagutzen dena. Ondoren Italian, Suitzan eta Alemanian ere izan zen. Greziara joateko asmoa ere bazuen baina Napoleonek Elbatik ihes egin eta Europan giroa gaiztotuko zen beldurrez Ingalaterrara itzuli zen.
1815ean meategietan erabiltzeko lanpada seguru bat asmatu zuen, Davyren lanpara izenaz ezagutzen dena, izan ere aurreko lanparek istripu larriak sortzen baitzituzten meategietan metano ihesak izaten zirenean. Davyren lanparak kerosenoa erabiltzen zuen eta metalezko ehun batek babesten zuen sua.
1829an hil zen Genevan (Suitzan) bihotzekoan emanda.
Pedrafita do Cebreiro
Pedrafita do Cebreiro Lugoko probintziako Os Ancares eskualdean dagoen udalerria da. 2007an 1.368 biztanle zituen 104,9 km2tan banaturik.
Frantziar Done Jakue bidea herri honetatik igarotzen da.
Pedrafita do Cebreiroko parrokiak
Pedrafita do Cebreiroko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:
Shoko Hamada
Shoko Hamada (浜田 彰子) Japoniako futbolaria da.
María Lecumberri
María Lecumberri Bonilla (Barañain, Nafarroa, 1982) UPNko politikaria da, 2019etik Barañaingo alkatea da.
Lecumberri erizaintzako laguntzaile gisa lan egiten du Nafarroako Ospitalean. 2019an alkatetza lortu zuenean UPNren Barañaingo Batzordeko burua da eta 2003tik Udaleko zinegotzi gisa ziharduen.
Apirilaren 24
Apirilaren 24a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hamalaugarren eguna da, 115garrena bisurteetan. 251 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Apirilaren 23 | Urteko egutegi | Apirilaren 25
Farol gorri
Farol gorri edo linterna gorri (lanterne rouge) lasterketa baten sailkapen orokorreko azken postuan kokatua dagoen txirrindularia da. Antza denez, trenen azken bagoietako argiak gorriak omen ziren eta hortik datorkio esapidea.
Narmerren Paleta
Narmerren Paleta arbelezko plaka bat da, 64 zentimetroko garaiera eta 45eko zabalera duena. 1898an aurkitu zuten Quibell eta Greenek, Horusen tenpluan, Hierakonpolisen (Nekhen). Kairoko Egiptoar Museoan dago, eta, Gardinerren arabera, Egiptoren elkartzea irudikatzen du.
Saurida argentea
Saurida argentea Saurida generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.
Narmerren Paleta
Deskribapena
Bi alboek, goiko zatian, bi behi buru grabatuak dituzte, Bat jainkosaren ikurra, eta horien artean, serekha dago, kartutxoen aurrekaria, Narmerren izenarekin.
Interpretazioa
Gardinerrek, Deltaren kontrolagatik gertatzen den gudu bat irudikatzen duela uste du, beharbada, libiarren eskuetan dagoen Delta, beharbada, belaunaldi askotako gerra baten amaiera izan zena.
Hemicordylus nebulosus
Hemicordylus nebulosus Hemicordylus generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
Webb (Alabama)
Webb Alabamako herri bat da. Houston konderrian kokatua dago. 2010ean 1,430 biztanle zituen, 48.4 kilometro koadrotan banatuta.
Road movie
Road movie (ingelesez literalki "errepide filma") bidai batean zehar jazo ohi den zinema genero bat da. Hastapen bidaiaren oinordekoak dira, jatorria Homeroren Odisea kontakizunan dute, errepide filmek bidaiaren metafora garapen gisa eta Bigarren Mundu Gerrako AEBko eta Mendebaldeko Gizarte oparoaren gizabanako mugimenduaren kultura uztartzen ditu, auto baten jabetza heldutasunaren parekidea zenekoa. Jack Kerouac idazle eta olerkariak ere genero honetan eragina izan du, bere eleberri ospetsuenetakoak diren On the Road edota Big Sur delakoan errepidean barna jazotako istorioak kontatzen dira.
Bolborategi
Bolborategia erabilera militarreko eraikina da, bolbora eta bolboraz egindako munizioak edo lehergaiak biltzen dituena. Bolborategietan ere elementu horiek prestatzen eta egiten dira.
Istripuak
Erabiltzen dituzten lehergaiak eta, oso ohikoak izan dira istripuak, askotan ondorio lazgarriekin. Esaterako, Donostian egokitutako bolborategiek arazo handiak sortu dituzte hiriaren historian.
Ferrowyllieita
Ferrowyllieita fosfato motako minerala da eta wyllieite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Ferrowyllieita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Antares (Arizona)
Antares, Arizona Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mohave konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Trindade (Goiás)
Trindade Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Psarocolius guatimozinus
Psarocolius guatimozinus Psarocolius generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Schönau-Berzdorf
Schönau-Berzdorf Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Daiki Tomii
Daiki Tomii (富居 大樹, 1989ko abuztuaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Thespakusatsu Gunma.
Hastein
Hastein (baita Haesten, Hæsten, Hæstenn, Hæsting edo Alsting ere) IX. mendeko buruzagi bikingoa izan zen.
Bere bizitzaren pasadizoek historia eta kondaira uztartzen dituzte. Björn Järnsidarekin batera, Ragnar Lodbrok bere aitaren (agian aitatzako) espedizioak jarraitu zituen. 859an Iberiar Penintsulako iparraldeko kostaldea arpilatu zuen, tartean Euskal Herria. Iruñeko Erresuma eraso eta gero, Gartzia Eneko bahitu zuen eta iruindarrek bahisaria handia ordaindu behar izan zuten. 860. urtean,Hasteinek Mediterraneoraino ailegatu zen eta Gibraltar arpilatu ondoren, Frantziako hegoaldean dagoen Camarguen eman zuten negua. Handik Pisa, Sizilia eta iparraldeko Afrikarako bidea hartu zuten. Itzulbidean Gibraltarko itsasartea zeharkatzean, Niebla inguruan, Hastein omeiatar armadak menderatua izan zen eta su grekoaren ondorioz 40 itsasontzi galdu zituen. Hala ere, 20 itsasontzi mantentzea eta Loirara itzultzea lortu zituen.
Bretainian geratu zen frankoek eskualdea eraso arte. Handik Ingalaterrara pasa zen non 892an Alfredo Handia borrokatu zuen. Ordurako zaharra bazen ere, bere armadak Gales eta Ingalaterra osoa arpilatu zituen.
Echternach
Echternach (Iechternach, Echternach, Echternach) Luxenburgoko hiria da, izen bereko kantonamenduan eta Grevenmacherreko barrutian dagoena. Sauer ibaiak hiriak zeharkatzen du.
Taenioides anguillaris
Taenioides anguillaris Taenioides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
La Ferté-Imbault
Biztanleria
2007an La Ferté-Imbault udalerrian erroldatutako biztanleak 974 ziren. Familiak 439 ziren, horien artean 145 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 85 bakarrik bizi ziren emakumeak), 145 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 113 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 618 etxebizitza zeuden, 445 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 135 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 606 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 445 etxebizitza nagusietatik 321 bere jabearen bizilekua ziren, 99 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 121 etxek hiru zituzten, 121 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 348 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 207 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 190 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Homel
Homel (bielorrusieraz: Гóмель; errusieraz: Гóмель) Bielorrusiako hego-ekialdeko hiria da, Homelgo oblasteko eta Homelgo raioneko zentro administratiboa. 2009an 499.000 biztanle zituen. Txernobyletik hurbil baitago, 1986an gertatutako hondamendiak azkarki kutsatu zuen.
La Ferté-Imbault
Diru sarrerak
2009an La Ferté-Imbault udalerrian 461 unitate fiskal zeuden, 1.021 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.193 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean La Ferté-Imbault udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.