cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saginaw konderria (Michigan)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 200,169 pertsonetatik 156,760 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 15,573 dira. 37,222 beltzak edo afroamerikarrak. 660 amerikar natiboak ziren eta 55 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2,067 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 173 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 3,232 pertsonek kokatzen zuten.
Strojetice
Strojetice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 120 biztanle ditu eta 5,01 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Meaucé
Meaucé Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Meaucé udalerrian erroldatutako biztanleak 515 ziren. Familiak 222 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 97 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 254 etxebizitza zeuden, 220 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 250 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 220 etxebizitza nagusietatik 187 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 84 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 180 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 349 ziren, horien artean 263 aktiboak ziren eta 86 inaktiboak ziren. 263 pertsona aktiboetatik 235 lanean zeuden (127 gizon eta 108 emakume) eta 28 langabezian zeuden (11 gizon eta 17 emakume). 86 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Meaucé udalerrian 217 unitate fiskal zeuden, 524 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.060,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2000. urtean Meaucé udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 738 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Langileen mugimendua Espainian
Langileen mugimendua Espainian Espainiako langileen manifestazioa eta parte hartze sozial eta politikoen multzoa da, beraien helburua euren baldintzak hobetzea eta gizartea aldatzea da, sindikatu eta alderdi politikoen bitartez.
Industrializazioaren ondorengo lehen langile belaunaldiek ezagutu zituzten lan eta bizi baldintza oso gogorrak izan ziren: 12 ordu eguneko, astean 6 egun lan egin, istripu edo gaixotasun babesik ez, miseriazko soldatak bizirauteko behar zenera mugatuak, higiene falta, etxebizitzen pilaketa barrakoietan, etab. Industrializazioa hasi eta hobetzeko aukerarik ikusten ez zutenez, baldintza horiek sortutako bizimodu hori hobetzeko burutu ziren saioak. Espainian industrializazioaren atzerapenak eta, industrializatutako eta atzeratutako lurraldeen arteko ezberdintasun handiek ezaugarri bereziz hornituko dute mugimendua eta erakunde anarkistek lortuko dute eragin handia.
Lehen langile erakundea
Lehen manifestaldiak Espainiako sortaldean izan ziren XIX. mendearen lehen erdialdean. Mendebaldeko Europako lurralde guztietan proletario bihurtutako artisauak tailer autonomoetan lan egitetik, fabrikaren eta artisau tailerraren arteko ezinezko konpetentziagatik aurre egiteko proletario bihurtutako artisauak baldintza okerragoetan lan egitera behartuta zeuden. Orokorrean, lehenengo mugimenduak Europan izan ziren makinaria berriaren aurka, makineria lurrunez mugita zen eta askoz trebeagoa zen langileek pentsatu zuten langabezia handituko zela, naiz eta horrela ez izan, makinak eskulana beharrezkoa zelako.
Makinen aurkako mugimendu hau Ingalaterran piztu zen XIX. mendearen hasieran Ned Lud izan zen sortzailea eta horregatik Ludismo hitzez ezagutzen da.
Espainian ezaguna zen mugimendu hau. 1821. urtean Alcoyn mugimendu batzuk izan ziren baina ez ziren oso garrantzitsuak. Garrantzitsuena izan zen 1835ean Bartzelonan “El Vapor” fabrika erre zuten eta bai produkzioa bai makinaria erre zen. Honi gehitu behar zaio Bartzelonako gobernadore militarraren hilketa.
Zenbait urte geroago elkarlaguntzarako elkarteen sorrera baimentzen zuen 1839ko Errege Aginduaren ondoren, lehen langile erakunde legalak sortu ziren, Bartzelonan ehuleena sortu zen (1840). Hauek enpresarien aurka eta bere eskubideen errebindikatzen zuten, elkarte honek denbora gutxitan afiliatu ugari lortu zituen.
Urte hauetan idei berri bat agertu zen, Saint Simon eta Fourier frantziarrenak, “sozialista utopiko” zuen izena. Hauek kapitalismoaren kontra zeuden,haien helburuak ziren: produkzio baliabideen jabetza publikoak izatea eta langile klaseak banatzea. Katalunian eta Bizkaian eragina izango zutenak. Joan zen mendean moderatuak boterean zeudenean hazkunde ekonomikoa eman zen (trenbidea...) eta ezengorkotasun politikoa egon zen, garai horretan moderatu eta progresistek langileen mobilizapenak erabili zituzten boterea lortzeko.
Mónica Moro
Mónica Moro (Madril, 1974) madrildar publizista sortzailea da, eta Espainiako CEO, McCann España publizitate-agentziako zuzendari nagusi sortzailea. New Yorkeko The One Club For Creativity Nazioarteko Zuzendaritza Batzordean parte hartu zuen Espainiako lehen publizitate-sortzailea izan zen.
Langileen mugimendua Espainian
Lehen langile erakundea
Sozialismotik bi talde sortu ziren: marxista eta komunista. Marxista Marxren aldekoak ziren eta sozialismo zientifikoa defendatzen zuten. Komunistak komunismoaren aldekoak ziren, ekoizteko bitartekoak estatuaren esku daudeneko sistema soziala da; hauen helburuak ziren: heredatzeko eskubideak kentzea, lurrak eta fabrikak publiko bihurtzea, bankuak nazionalizatzea eta herritar guztientzat lana egiteko legezko betebeharrak ezartzea.
Mónica Moro
Ikasketak
Madrileko Unibertsitate Konplutentseko Informazio Zientzien Fakultateko Publizitatean eta Harreman Publikoetan ikasi eta graduatu zen.
Langileen mugimendua Espainian
Lehen langile erakundea
60 urteen amaierara arte Espainian ez ziren langile erakundeak osatu behin betirako. 1868.urtean, Giussepe Fanelliren eskutik helduko dira Bakuninen dotrina anarkisten lehen berriak. Aldi berean 1864.urtean Londresen sortutako eta Karl Marxek zuzenduriko Langileen Nazioarteko Erakundearen ideiak (“Lehen Internazionala”). 1868ko irailean nagusituriko iraultzaren ondoren ezarri ziren bilera eta elkartze askatasunek asko erraztuko dute erakunde berrien bidea.
Mónica Moro
Lan ibilbidea
McCann publizitate-agentziaren barruan egin du lan profesional guztia. Enpresa horretan hasi zen bekadun gisa, eta zuzendari nagusi sortzailearen lanpostura igo zen. Bere sektorean erreferente bihurtu zen.
Langileen mugimendua Espainian
Lehen internazionala Espainian
Fanellik Madrilen eta Bartzelonan sorturiko lehen talde “internazionalistak” hazten joan ziren, eta langileek alderdi errepublikazaleetatik aldentzen hasi ziren. Aldizkari batzuk agertuko dira, Madrilgo “La solidaridad” eta Bartzelonako “La Federacion” bezalakoak, hauek arduratuko dira ideia berrien hedapenaz.
Mónica Moro
Lan ibilbidea
Moro 2016. eta 2019. urteetan nabarmendu zen sormenaren alorrean, Agency Scopen-en arabera. Azken 40 urteetan sailkapen horren buru izan den lehen emakumezkoa izan da. 2018an, New Yorkeko The One Club For Creativity Nazioarteko Zuzendaritza Batzordeko kide hautatu zuten espainiar lehen pertsona sortzailea izan zen, eta Creative Leadership Collective (CLC) taldeko kide ere izan zen. 2018an eta 2019an, 100 Most Creatives People in Business de Forbes enpresen zerrendaren arabera, Espainiako 100 adimen sortzaileenen artean egon zen.
Langileen mugimendua Espainian
Lehen internazionala Espainian
Lehen afiliatuen artean bi aldetan banatuta zeuden, anarkisten aldekoak eta Karl Marxen jarraitzaileak. Ideia anarkisten jarraitzaileak, politikan parte ez hartzearen alde zeuden, ez zuten jabetasu pribaturik onartzen, ez estaturik, ez autoritarismorik eta federakuntzan oinarritutako beste bat eraikiko zuen iraultzaren alde zeuden. Marxi jarraitzen zutenak, langile guztientzat eskubide politikoak lortu eta estatu liberala langile klasearen lan tea baldintzak arautu eta hobetzearen alde zeuden; politikan parte hartuz.
Talde guztiak koordinatzeko langileen erakunde guztien kongresu bat ospatu zen Bartzelonan 1870eko ekainaren 19an. Bertan L.N.E. sortu zen (espainiar erregioko Langileen Federakuntza). Erakunde gehienak anarkistenak zirenez alde politikoan interbenitzeari uko egitearen jarrera nagusitu zen.
Mónica Moro
Lan aipagarrienak
Bere lanik aipagarrienak Coca Cola bezalako marka ikonikoetarako izan dira. Morok mila sari inguru ditu, Espainiako eta nazioarteko publizitate-jaialdi nagusietan, eta bere lanik garrantzitsuenak Reina Sofia Arte Zentro Nazionalaren bilduma iraunkorrean sartu dira.
Langileen mugimendua Espainian
Lehen internazionala Espainian
1871an Parisko gobernu iraultzailearen porrotaren ondorioz, gobernuak L.N.E. legez kanporatu zuen; modu horretan Marx eta Bakuninen arteko gatazkei (sozialista - anarkista) klandestinitatearen gorabeherak gehitu behar zaie. Sozialisten eta anarkisten ezadostasun nagusiena politikan parte hartzearena zen. Anarkisten ustez, langile erakundeek politikan parte hartzen bazuten legitimitate faltsu batez erregimen burgesa baino ez zuten indartuko. Ekintza politikoak langileen helburu nagusia desbideratuko luke. Edozein estatu mota, baita langileena ere, deuseztatu beharreko diktadura zen. Marxen eta sozialisten ustez, iraultza ondoren estatua mantendu behar zen langile klasearen eskuetan.
Mónica Moro
Lan aipagarrienak
2021ean McCann konpainia utzi zuen 20 urteren ondoren. Urte horretako urrian, Sortzaileen Elkarteko lehendakari izendatu zuten, Judith Francisco ordezkatuz.
Langileen mugimendua Espainian
Lehen internazionala Espainian
Sozialistak laster hasiko dira ekintza politiko propio antolatzen, 1879an PSOE. sortu arte. Hauen helburua, boterea berreskuratzea eta langileen baldintzak arautzea eta hobetzea zen, haien eskubide politikoa onartzeko. Buruzagien artean: Pablo Iglesias, Josè Mesa eta Francisco zeuden. 1889an sortu zuten UGT. Era honetan bi erakunde zituzten, alderdia (PSOE) ekintza bereziki ekintza politikoa burutuko zuena eta sindikatua (UGT)lan baldintzen defentsaz arduratua.
Sozialisten hazkundea oso geldoa izan zen erakunde gehienak anarkistak zirelako.
Anarkistak
Espainian, lehenengo sindikatu anarkista Federación de Trabajadores de la Región Española izan zen, 1881. urtean sorturikoa. Urte bat beranduago, 1882an, 5900 kide inguru zituen, baina kopuru hau jaitsiz joan zen anarkisten arteko gatazkak piztu zirelako, "La Mano Negra" delakoa. 1889. urteko, sindikatuak bere izena aldatu eta Pacto de Unión y Solidaridad deitu zitzaion. Hala ere, anarkismoaren aurkako legeak zirela eta era klandestinoan egin zuten lan. XX. mendearen lehenengo hamarkadan, Bartzelonan sindikatu anarkista sortzen hasi zen, eta Bartzelonako Aste Tragikoa ren ondorioz, prozesua azkartu egin zen eta 1909ko azaroaren 1ean Confederación Nacional de Trabajadores (CNT) sindikatua sortu zen, burgesiaren aurka egiteko helburuarekin. Afiliazioa sustatzeko, kotizazio minimoa ezarri zuten. Keinu hau langileen gustukoa izan zen eta bere ideiekin bat egiten zuten. Honi esker nahiko arrakastatsua izan zen CNT sindikatu anarkistaren lana.
Sozialista eta komunistak
PSOE-k burgesen aurkako enfrentamendua utzi zuen eta errepublikarrekin aritu zen, konjuntzio errepublikano-sozialistak. Modu honetan, hauteskundeetan lortu zuen Pablo Iglesias Parlamentura heltzea. Hala ere alderdi txikia zen, bere indar nagusia Madrilen, Bizkaian eta Asturiasen zuen. UGT-ek gero eta hedatuagoa zegoelarik lagun zion zaletasun gehiago lortzen, bere jarrera bakezale eta antikolonialistari esker, batez era 1868ko hondamendiaren ondoren.
Pablo Iglesias bide parlamentarioen bidea erreforma lortzeko aldekoa zen. 1919an Moskun iraultza sobietikoa garatu ondoren, Hirugarren Internazionala osatu zen, Bigarren Internazionala kontrajarria zena eta komunista errusiarrek zuzendutakoa. PSOE-ko gehiengoak bigarren Internazionalean jarraitzea erabaki zuten eta hirugarren Internazionalean sartzearen aldekoek, alderdia utzi eta “Alderdi Komunista” sortu zuten. Alderdi Komunistaren zuzendariak besteak beste Facundo Perezagua eta PSOE eta UGT sortzailea Antonia Garcia Quejido. Hauei anarkosindikalismo katalanetik zetozen militante batzuk elkartuko zaie Andreu Nin eta Joaquin Maurin.
Sindikatu katolikoak
Sindikatu sozialisten eta anrkisten arrakasta ikusita, eliza katolikoak sindikatu bat sortzea erabaki zuen, Leon XIII.a Aita Santua zelarik. 1896. urtean sortu zuen Consejo Nacional de Corporaciones Católicas Obreras sindikatua, Madrilgo gotzainaren zuzendaritzapean. Sindikatu katolikoak arrakasta gehien landa guneetan izan zuen. Hau ikusita, urte batzuk beranduago Aguirre kardinalak Federación Nacional Católica Agraria sortu zuen, 1912. urtean.
Euskal sindikatuak
Azkenik, Eusko Langileen Alkartasuna sindikatu sortu zen Euskal Herrian 1911. urtean. Sindikatua eusko abertzaletasun mugimenduaren ondorioz sortu zen, gainera, gizarte ezegonkortasun handia zegoen 1876ko foruen abolizioa ren ondorioz. Honen aurrean euskal gizarteak protesta ugari egin zituen eta azkenean greba orokorra egin zuten euskal langileek 1890ean. Euskal meatzariek ez zuten inolako sindikaturik haiek defendatzeko, eta behar honen aurrean ELA sortu zen, oinarri katolikoak zituena eta euskal lurraldea eta kultura defendatzen zituena.
Langile mugimendua eta lorpen sozialak
Langileen erakundek beraien errebindikazio garrantzitsuenak lortu zituzten: 8 orduko lan eguna, segurtasun sozialaren sorrerako lehen urratsak, konbenio sistema... eta 1920 sorturiko Lan Ministerioa izango da lorpen hauen gailurra. Joera hau aldatu zen 1921an berrezarkuntzarako azken gobernuak lan arazoak ordenu publikoko auzi moduan tratatzen zuten eta langileen edozein errebindikazio errepresioz zapaltzen zuten. Hau oso garrantzitsua izan zen 1923an Primo de Riveraren estatu kolpean.
Tin Srbić
Tin Srbić (Zagreb, Kroazia, 1996ko irailaren 11) gimnastikan aritzen den kirolari kroaziarra da.
Milazango
Diplopoda (grezieratik di, bi, plo, biderkatu eta podos, oinak) Myriapoda klase bat da, askotan milazango gisa ezagutuak, nahiz eta hanka gehien dituenak 750 dituen (Illacme plenipes) eta gehiengoak 200 hanka baino gutxiago dituen. Hala ere hanka kopuru handiena duten animalia taldea dira. 12.000 espezie baino gehiago deskribatu dira eta lur-lehorrean dagoen animalia taldeen artean ugarienen artean daude.
Batzuetan ehunzangoekin nahasten dira, baina klase ezberdinetakoak dira. Ezberdintasun nagusia Diplopodo guztiek segmentu bakoitzean hanka pare bikoitza dutela da, ehunzangoek bakarra duten bitartean.
Corcovadoko Parke Nazionala
Corcovadoko Parke Nazionala (gaztelaniaz: Parque nacional Corcovado) Costa Ricako hegoaldean, Ossako penintsulan, dagoen parke nazionala. Hedadurari dagokionez txikia bada ere (54.600 ha), Latinoamerikan babeserako helburuak ondoen bete dituen parkeetako bat izan da. Helburu horiek lortzeko garrantzi handikoa izan da bakartasuna, ez baitago lurrez bertara iristeko biderik.
Habitat ugari daude bertan, Ozeano Bareko ertzetik hasi eta barrualdeko inguru menditsuetara. Urteko 6 m baino gehiagoko prezipitazioak izaten dira, eta baso tropikalez estalita dago, bai ordokia bai mendialdea. Baina beste ekosistema-mota batzuk ere hartzen ditu bere baitan, batez ere tropikoko mangladiak, ur gezatako urmaelak eta baso zingiratsuak.
Bioaniztasuna apartekoa da, hedadura kontuan hartuta. 500 zuhaitz-mota inguru hazten dira bertan. Europan adibidez, bertako 120 zuhaitz-mota besterik ez dago 10 milioi km2-an. Zenbait zuhaitz-motak 50 m-ko garaiera hartzen du, eta beste batzuk hortik gorakoak izaten dira, esate baterako Ceiba pentandra motakoak. Animaliei dagokienez, 367 hegazti-mota zenbatu dira, 140 ugaztun, 117 anfibio eta narrasti. Parke honek babesean ditu, besteak beste, ara purpura-kolorekoa (Ara macao). Desagertzeko zorian diren eta bertan bizi diren beste animalia-mota batzuei dagokienez, aipagarriak dira jaguarra (Panthera onca), kaiman-mota bat (Crocodylus acutus) eta Harpia harpia arrano-mota. Bestalde, era askotako ornogabeak daude, intsektuak batez ere. Horien artean nabarmenenak eguneko tximeletak dira (Morpho eta Calligo, adibidez). Bioaniztasun berezi horren ondorioz, Corcovadoko parke nazionala baso euritsu tropikalen ekologiari buruzko ikerketa-gune garrantzitsu bihurtu da.
Günthersleben-Wechmar
Günthersleben-Wechmar Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Chimarrogale phaeura
Chimarrogale phaeura Chimarrogale generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
General Hospital
General Hospital estatubatuar telesaila da. 1963ko apirilaren 1etik aurrera ABC katean aireratzen dute eta herrialdeko telesailik luzeena da.
Argumentua
New Yorkeko balizko Port Charles hiriko ospitalean (eta baita hiri osoan ere) pertsonaien gorabehera eta ezinikusiak azaltzen dira.
Saint-Rémy (Calvados)
Saint-Rémy Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Rémy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.077 ziren. Familiak 447 ziren, horien artean 137 pertsona bakarrekoak ziren (74 bakarrik bizi ziren gizonak eta 63 bakarrik bizi ziren emakumeak), 153 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 133 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 531 etxebizitza zeuden, 461 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 496 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 461 etxebizitza nagusietatik 290 bere jabearen bizilekua ziren, 164 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 122 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 176 etxek bost zituzten. 370 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 205 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 196 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 671 ziren, horien artean 497 aktiboak ziren eta 174 inaktiboak ziren. 497 pertsona aktiboetatik 421 lanean zeuden (233 gizon eta 188 emakume) eta 76 langabezian zeuden (29 gizon eta 47 emakume). 174 pertsona inaktiboetatik 82 erretiraturik zeuden, 44 ikasten zeuden eta 48 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Rémy udalerrian 462 unitate fiskal zeuden, 1.075 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.508,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Rémy udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 560 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ekaitza Galileako itsasoan
Ekaitza Galileako itsasoan Rembrandt margolari herbeheretarrek 1633an egindako olioa oihala gaineko margolan ospetsua da. Bostongo Isabella Stewart Gardner Museumen, Massachusetts, gordetzen zen baina 1990ean lapurtua izan zen. Rembrandtek margotu zuen itsas ikuspegi bakarra da.
Azterketa
Margolan honek Jesusen lehendabiziko mirakuluren bat erakusten du. Hau Markoren Ebanjelioan narratzen da, laugarren kapituluan. Horren arabera Jesusek apostoluekin itsasontziz Galileako itsasoan zebilen izugarrizko ekaitza sortu zenean. Apostoluak beldurtu ziren baina Jesusek itsasoa baretu zuen.
Gazte garaietako margolana da hau eta egilea bera agertzen da bertan: Rembrandt ikusleari begira dagoen mastaren soka heltzen ari da. Ontzian hamabost pertsona ikusten dira. Orokorrean, argitasun zati bat kenduta iluntasuna da nagusi. Pentsatzekoaren aurka Jesus ez da argi horren azpian agertzen, itasontzia kontrolatzeko borrokan ari diren bost gizon baizik. Itsasontzia olatu erraldoi baten gainean dago eta branka haren gainean eta haren bitsak ere argia erakusten du.
Obraren lapurketa
Obra hau 1990eko martxoaren 18an, goizaldean, lapurtua izan zen. Lapurrak poliziez jantzita museoan sartu ziren 12 arte-lan lapurtu zituzten, tartean margolan hau. Ameriketako Estatu Batuetako historian argitu gabe dagoen arte-lan lapurketa handiena izan zen, guztiak 500 milioi dolarretan baloratuta baitadaude. Bost milioi dolar errekonpentsa dago lapurketa horri buruzko informazioa ematen duenentzat.
David Schwimmer
David Lawrence Schwimmer (New York, 1966ko azaroaren 2a) estatubatuar aktore, zuzendari eta ekoizlea da. Friends telesaileko Ross Geller paperagatik da ezaguna batez ere. New Yorken jaio zen judu jatorriko familia batean eta laster Los Angelesera joan ziren. Chicagoko Unibertsitatean ikasi zuen antzerkia. Friends telesailarekin lortu zuen arrakasta 1994an. Ondoren, hainbat filmetan antzeztu du, eta beste batzuk zuzendu eta ekoitzi ditu.
Enoshima Yate Kaia
Enoshima Yate Kaia, japonieraz 江の島ヨットハーバー, Japonia ekialdeko belaontzi kai handienetako bat da, Fujisawa hirian, Kanagawa prefekturan.
Ikuspegi orokorra
Yate portu hau "Enoshima" uhartean dago Fujisawa hiriko (Kanagawa prefektura) kostaldearen aurrean. Yate portua 1964an amaitu zen 1961etik aurrera Enoshimako ipar-ekialdeko kostaldeko eremu harritsua berreskuratuz, 1964ko urrian ospatutako Tokioko Olinpiar Jokoetako belaontzien lehiaketarako egoitza gisa erabiltzeko.
Inaugurazio-ekitaldia 1964ko abuztuaren 18an goizeko 10:00etan egin zen, Olinpiar funtzionarioak eta Kanagawa Prefekturako gobernadoreak gonbidatuz. Olinpiar Jokoen ostean, publikoak, orokorren, erabil dezakeen instalazio gisa ireki zen.
Kluba 2015ean berritu zen.
Rhynchocyclus fulvipectus
Rhynchocyclus fulvipectus Rhynchocyclus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Enoshima Yate Kaia
Ikuspegi orokorra
2021ean, Tokio 2020ko Olinpiar Bela Lehiaketa bertan ospatu zen.
Epikondilitis
Epikondilitis laterala edo tenislariaren ukondoa gaixotasun muskular gogorra izan daiteke. Izenak berak adierazten duenez, oso lesio arrunta da tenislarien artean. Ukondoaren hezurren kanpoko aldeko tendoi eta giharretan gertatzen den lesio oso mingarria da. Muskulu eta lotailu hauen zenbait zuntz apurtzen dira, mugimendu jakin bat asko errepikatzen delako.
Tenislariaren ukondoaren bariante bat golfariaren ukondoa da; funtsean, bi lesioak berdinak dira, baina golfariarena ukondoaren barruko aldean gertatzen da, eta tenislariarena kanpoko aldean.
Kausak
Normalean lesio hau, besoak egunero eta gogortasun handiz erabili behar duten pertsonengan gertatzen da, arotzak, margolariak eta abarrengan.
Medialari begira, egiten zailago eta arraroagoa dela esan behar da. Eskumuturraren pronazio eta flexio aldiberekoa ematen denean suertatzen da.
Orokorrean mugimendu bortitz baten ondorioz ematen da baian erreumatismoak, hezueriak eta artritisak zerikusia izan dezakete
Sintomak
Orokorrean ukondoan hantura izango dugu eta honek min handia sor dezake. Honexegatik gauzak hartzeko eta eusteko zailtasun handiak izan ditzakegu eta besaurrean indarra galduko dugu.
Honez gain, zenbait mugimenduk mina sortuko digute, eskuaren flexioan adibidez.
Tratamendua
Tratamenduari begira nahiko logikoak dira guztiak. Batez ere zonalde gaixoaren inaktibitatea eskatzen da, bendak edo horrelako gauzak erabiliz. Zenbait mugimendu egitea ere komenigarria litzateke, batez ere hatzen eta eskumuturraren luzapena. Honez gain, zenbait masaje besaurrean eta zonalde lesionatuan oso lagungarriak izango dira.
Mugimendu eta ariketez gain badago tratamendu kimikoa ere. Alde ukituan hanturaren aurkako botikak eta analgesikoak sartu daitezke.
Stropešín
Stropešín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 126 biztanle ditu eta 6,9 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1397 urtean egin zen.
Lelești
Lelești Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Arriaga antzokia
Arriaga antzokia Bilboko zaharrena da eta gaur egungo erreferentzia nagusia antzerkiari dagokionez hirian, Juan Crisostomo Arriagaren omenez izendatuta. Halaber, musika eta dantzaren ikuskizunak ere antolatzen dituzte, bai eta Fant eta Zinebi zinema jaialdiak ere.
Bere estiloa neo-barrokoa da eta Juan Crisostomo Arriagaren omenez eraiki zen XIX mendearen bukaeran, 1834an.
Bilboko itsasadarrak, Areatzako parkeak eta Zazpikaleek inguratzen dute antzokia. Antzina, kafetegi bat zegoen antzokiaren behekaldean, baina 1983ko uholdeak direla eta antzokian egindako berriztapenaren ondorioz, kafetegia kendu egin zen.
Garraioa
Antzokiaren atzealdean Euskotren Tranbiaren Arriagako geltokia dago.
Paolo Sorrentino
Paolo Sorrentino (Napoli, Italia, 1970eko maiatzaren 31) italiar zine zuzendaria eta gidoigilea da.
Bizitza
Paolo Sorrentino Napolin jaio zen. Bere amak etxean egiten zuen lan eta aita berriz banku zuzendaria zen. Marco eta Daniela bere anai-arrebekin batera, gas-ihes baten ondorioz, bi gurasoak galdu zituen 17 urte zituela. Adin horretan ekonomia eta merkataritza ikasketak hasi zituen baina 25 urte zituenean bazterrean utzi zuen zinean buru belarri aritzeko.
Daniela D'Antoniorekin dago ezkondua eta bi seme-aaba ditu, Anna eta Carlo.
Aktore
Paolo Sorrentinok agerpen bat egin zuen Il caimano filman, Nanni Morettik zuzenduta.
Barbara Frischmuth
Barbara Frischmuth (Altausee, 1941eko uztailaren 5a) austriar idazlea da.
Turkiera eta hungariera ikasi zituen; 1961ean Turkiara joan zen beka batekin eta handik bi urtera Hungariara. 1967. urtean Vienara aldatu zen, eta harrezkero literaturan eta itzulpengintzan dihardu. Literaturako hainbat sari eskuratu ditu eta bera da, zalantzarik gabe, Austriako idazle nagusietako bat, nagusia ez bada.
Frischmuthen liburuetako gai nagusiak emakumeak bizitzan aurkitzen dituen zailtasunak eta gizartean bere askatasuna lortzeko nahia eta egiten duen ahalegina dira. Osagai kritikoak eta errealistak, alde batetik, eta osagai fantastikoak eta utopikoak, bestetik, bateratu ohi ditu. Hauek dira bere obra batzuk: Die Mystifikationen der Sophie Silber (1976, Sophie Silberren mistifikazioak), Amy oder Die Metamorphose (1978, Ami edo metamorfosia) eta Kai und die Liebe zu den Modellen (1979, Kai eta modeloenganako maitasuna) eleberriez osaturiko trilogia; bere obra gehienetan bezala emakumeetatik eta haurretatik beste inorengandik baino gehiago ikas daitekeela adierazten duten Die Ferienfamilie (1981, Oporretako familia) eta Die Frau im Mond (1982, Emakumea ilargian); Mister Rosa oder Die Schwierigkeit, kein Zwerg zu sein (1989, Mister Rosa, edo nano ez izatearen eragozpena) monodrama, gaur egungo senar-emazteen ohiko jarduera eta zereginetan gertatzen ari diren aldaketak aztergai dituena, Hexenherz (1994), Die Schrift des Freundes, (1998), Der Sommer, in dem Anna verschwunden war (2004), besteak beste.
Gloria Agirrezabalaga
Gloria Agirrezabalaga Olano (Irura, Gipuzkoa, 1922ko martxoaren 13a) erraketista profesionala izan zen. Gloria eta Gloriatxu izengoitiez jokatu zuen, aurrelari postuan, Donostiako eta Madrilgo pilotalekuetan.
Ligny-lès-Aire
Ligny-lès-Aire Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Gloria Agirrezabalaga
Erraketista ibilbidea
1939ko martxoan kantxaratu zen Gloria Agirrezabalaga eta Donostiako Gros frontoian eta Madrilgo Madrid eta Iberia frontoietan jokatu zuen zenbait urtez.
Ligny-lès-Aire
Biztanleria
2007an Ligny-lès-Aire udalerrian erroldatutako biztanleak 572 ziren. Familiak 202 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 67 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 95 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 220 etxebizitza zeuden, 204 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 220etxeak ziren. 204 etxebizitza nagusietatik 180 bere jabearen bizilekua ziren eta 24 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 149 etxek bost zituzten. 181 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 341 ziren, horien artean 244 aktiboak ziren eta 97 inaktiboak ziren. 244 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (126 gizon eta 101 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 97 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ligny-lès-Aire udalerrian 217 unitate fiskal zeuden, 623,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.059 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 2 ile apaindegiak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Ligny-lès-Aire udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 472 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Galdrabók
Galdrabók, islandieraz "Magia Liburua", oso liburu bitxia da. Berez, grimorio bat da, hau da, magia egiteko aholkuak biltzen dituen liburua. Lan honen lehenengo erreferentzia 1600 urtearen ingurukoa da. . Data horretatik 47 aipamen jasotzen dituen eskuizkribu txiki bat ezagutzen da. Testuak runak erabiliz, Islandiako ikur magikoak erabiliz eta latinez daude jasota. Zalantzarik gabe esan daitek Islandiako Erdi Aroaren magia liburu garrantzitsuena dela.
Billingsleyita
Billingsleyita mineral bat da.
Ezaugarriak
Sulfogatzen azpitaldekoa da. Sistema kubikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Galdrabók
Liburuaren edukiak
Esan dugun bezala liburuak 47 aipamen magikoak biltzen ditu. Gaiak oso desberdinak dira:
Scinax melloi
Scinax melloi Scinax generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Chlidichthys inornatus
Chlidichthys inornatus Chlidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Acrossocheilus yalyensis
Acrossocheilus yalyensis Acrossocheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Struhařov (Praga-Ekialdeko barrutia)
Struhařov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 829 biztanle ditu eta 5,78 kilometro koadroko azalera. Praga-Ekialdeko barrutian dago.
Albus Dumbledore
Albus Dumbledore, J. K. Rowling britaniarrak idatzitako Harry Potterren liburuetan, Hogwartseko zuzendaria da, Voldemortek beldur dion pertsona bakarra. Harryk asko miresten du, bai eta Dumbledorek Harry ere. Oso azti azkarra eta ezaguna da, onenetakoa.
Llanpumsaint
, Galesko komunitate eta udalerri bat da, Carmarthenshire konderrian. 2001eko erroldaren arabera 595 biztanle zituen.
Saint-Vincent-de-Reins
Saint-Vincent-de-Reins Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 449 etxebizitza zeuden, 303 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 105 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 419 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 303 etxebizitza nagusietatik 230 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 21 etxek bi gela zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 85 etxek lau zituzten eta 132 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 126 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 410 ziren, horien artean 306 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 306 pertsona aktiboetatik 289 lanean zeuden (164 gizon eta 125 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 54 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Vincent-de-Reins udalerrian 298 unitate fiskal zeuden, 691,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.082 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 3 jatetxeak.
2000. urtean Saint-Vincent-de-Reins udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Guthmannshausen
Guthmannshausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Struhařov (Benešoveko barrutia)
Struhařov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 893 biztanle ditu eta 21,95 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1227 urtean egin zen.
Prinsburg (Minnesota)
Prinsburg Minnesotako hiri bat da. Kandiyohi konderrian kokatua dago. 2010ean 497 biztanle zituen, 2.59 kilometro koadrotan banatuta.
Tolmomyias sulphurescens
Tolmomyias sulphurescens Tolmomyias generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Strukov
Strukov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 142 biztanle ditu eta 0,52 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1227 urtean egin zen.
Acrossocheilus yunnanensis
Acrossocheilus yunnanensis Acrossocheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Jose Morales
Jose Morales Belda (Bilbo, 1960) euskal itzultzaile bat da, batez ere errusieratik euskarara egin dituen itzulpenengatik ezaguna.
Bizitza
Jose Morales Belda 1960. urtean jaio zen, Bilbon, familia erdaldun batean. Hemezortzi urte zituenean hasi zen euskara ikasten eta kazetaritzan lizentziatu zen arren, ez da inoiz kazetaritza lanetan aritu. AEKn irakasle lanetan jardun zuen hamar bat urtez, eta garai hartan izan zituen lehen harremanak itzulpengintzarekin, hain zuzen ere, AEKren itzulpen-zerbitzuan lanetan. Harrezkeroztik, buru-belarri sartu zen itzulpengintzaren munduan, eta gaur egun horixe du ogibide, bere konturako itzultzaile gisa.
Berak azaldutakoaren arabera, arrazoi ideologiko eta kulturalak zirela medio hasi zen errusiera ikasten, eta hasieran asmo apalak izan arren, Literatura Unibertsala bildumaren berri izatean murgildu zen errusierazko itzulpenean. Gainera, EIZIE elkarteko lehendakariorde izan da zenbait urtez eta elkarte horretan bertan itzulpen prozesuei buruzko hainbat gogoeta plazaratu ditu.
Sariak
Lehenengo lanak Literatura Unibertsala bildumarako egin zituen eta 1997. urtean Euskadi Saria irabazi zuen bilduma bererako egindako itzulpen batekin: Mikhail Jurievitx Lermontoven Gure garaiko heroia (Ibaizabal. Literatura Unibertsala. 1996).
Lanak
Besteak beste, errusiar literatura itzultzeagatik da ezaguna Jose Morales; errusieratik euskarara itzultzen aitzindaria izan zen eta egun hizkuntza horretatik euskarara ekarri diren liburu gehienak berak itzuliak dira. Hemen daude berak errusieratik euskaratutako literatur liburuak:
Scinax nasicus
Scinax nasicus Scinax generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Negomir
Negomir Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Prior Lake (Minnesota)
Prior Lake Minnesotako hiri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean 22,796 biztanle zituen, 39.99 kilometro koadrotan banatuta.
Chlidichthys johnvoelckeri
Chlidichthys johnvoelckeri Chlidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Chimarrogale platycephalus
Chimarrogale platycephalus Chimarrogale generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Tolmomyias traylori
Tolmomyias traylori Tolmomyias generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Peștișani
Peștișani Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Agosia chrysogaster
Agosia chrysogaster Agosia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Tolmomyias assimilis
Tolmomyias assimilis Tolmomyias generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Moon sistema
Moon sistema itsuentzat eginiko idazkera sistema da, itsuek irakurri eta idatzi ahal izan dezaten. Sistema honen aldekoek Braille baino errazago ulertzen dela diote. Moon sistema helduaroan ikusmena galdu duten eta dagoeneko letren forma ezagutzen duten pertsonen artean batez ere erabiltzen da.
Historia
Moon sistema William Moonek (1818-1894) garatu zuen. Escarlatina jota, 21 urterekin ikusmena galdu zuen eta ume itsuen irakasle bihurtu zen. Bere ikasleek lehendik zeuden idazketa-sistemak erabiliz irakurtzen ikasteko zailtasunak zituztela deskubritu eta bere sistema propioa asmatu zuen.
Moonek 1843an formulatu zituen bere ideiak lehen aldiz eta 1845ean argitaratu zuen eskema.
Printzipioak
Braille letrak ez bezala, Moon letrak kurbek, angeluek eta lerroek osatzen dituzte. Alfabeto osoak bederatzi karaktere hainbat orientaziotan baino ez ditu. Zazpiehun karaktere inguru sartzen dira A4 orri batean.
Beste hizkuntzak
Ningbon, misiolari ingeles kristauek Moon sistema erabiltzen zuten itsuei irakurtzen irakasteko. Ningboko dialektoan hitz egiten zuten misiolariek «Adineko behartsuentzako etxea» zuzentzen zuten, non jende gehienak itsuak ziren. 1874an, misiolari ingeles batek gazte itsu bati Moon sisteman idatzitako ningboko dialektoa erromanizatua irakurtzen irakatsi zion. Orduan, Ebanjelioa Lukasen arabera bi liburuki handitan Moon sistemara transkribatu zen. Ebanjelioa Markoren arabera Moon sistemara transkribatu zen mandarinera erromanizatua erabiliz, baina tonu-markarik gabe.
Chlidichthys pembae
Chlidichthys pembae Chlidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Scinax nebulosus
Scinax nebulosus Scinax generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Arangurengo geralekua
Arangurengo geralekua edo Aranguren–Geralekua Euskal Herriko Bizkaiko tren eta autobus geraleku bat da, Zalla udalerriko Aranguren auzoan kokatuta dagoena.
Geralekua 1890eko abenduaren 5an ireki zen.
Egoera
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Kadagua ibaiaren arroan trenaren behin betiko proiektua Victor Txabarri, Manuel Allendesalazar, Enrique Aresti eta Ramón Bergé ingeniariek aurkeztu zuten 1888ko maiatzean. Urte bereko uztailean onartu zen. Burdinbidea onura publikokotzat jo zen, 99 urterako ustiapen batekin. Kadaguako Trenbidearen Konpainia 1888ko uztailaren 2an eratu zen kudeatzeko. Linea Zorrotzan abiatu behar zen, Bilbotik Portugaleterako burdinbideak auzo horretan zuen geltokian.
Burdinbidea 1890eko abenduaren 5an inauguratu zen. Urtean gutxienez 96 000 bidaiari garraiatzeko asmoa zuten, eta jarduerak hasi eta lau urte eskasera 219 504 bidaiari mugitzen zituzten. Geraleku hori burdinbidearen gainerakoarekin batera inauguratu zen 1890eko abenduaren 5an.
1972an FEVE eragileak trenbideen ustiapena bere esku hartu ondoren, 1975ean Bilbo-Leon eta Bilbo-Santander burdinbideak lotu zituen Arangurengo geltokian. Handik aurrera Leonetik zetozen trenek trenbide beretik heltzen dira Irauregira. Lutxanako eta Roblako saihesbideak zama-garraiorako trenentzako besterik ez ziren mantendu.
1994an Bilbo-Leon burdinbidea itxi ostean, trenek Balmasedako geltokira baino ez ziren heltzen. 2003an berriro ireki zen Bilbo-Leon burdinbidea, batipat Robla kotren turistiko zerbitzua ezartzeko, eta baita egunean zentzu bakoitzeko tren bat jartzeko.
Bilbo-Leon burdinbideari dagokionez, 2009an Galtzarako geralekura luzatuta, trenek aldiriko zerbitzua egiten dute Bilbora arte, eta tren bat ibiltzen da 30 minutuko maiztasunaz. Burdinbide hau, aipatutakoen artean guztiz elektrifikatuta dagoen bakarra da.
Geralekua
Geralekuak sarbide bakarra du. Nasa aldaketa pasonibela gurutzatuz egiten da.
Strunkovice nad Blanicí
Strunkovice nad Blanicí Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.250 biztanle ditu eta 24,67 kilometro koadroko azalera. Prachaticeko barrutian dago.
Proctor (Minnesota)
Proctor Minnesotako hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 3,057 biztanle zituen, 7.76 kilometro koadrotan banatuta.
Chlidichthys randalli
Chlidichthys randalli Chlidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
St. Clair konderria (Michigan)
St. Clair konderria (St. Clair County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Port Huron da. 2010eko zentsuaren arabera 163,040 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Chimarrogale styani
Chimarrogale styani Chimarrogale generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
St. Clair konderria (Michigan)
Geografia
St. Clair konderriak 216,654 kilometro koadro ditu. Horietatik 29,872 ura dira. Beste 186,782 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 75,25 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 163,040 pertsonetatik 154,921 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4,708 dira. 3,860 beltzak edo afroamerikarrak. 647 amerikar natiboak ziren eta 27 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 763 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 99 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,723 pertsonek kokatzen zuten.
Sainte-Foy-de-Peyrolières
Sainte-Foy-de-Peyrolières Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sainte-Foy-de-Peyrolières udalerrian erroldatutako biztanleak 1.909 ziren. Familiak 663 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (62 bakarrik bizi ziren gizonak eta 50 bakarrik bizi ziren emakumeak), 186 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 318 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 47 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: