cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
José María Gil-Robles
Oposizioaren buru
1936ko otsaileko hauteskundeetan, Fronte Popularrak izan zuen garaipena eta José María Gil-Robles izan zen oposizioaren buru. Urte bereko uztailaren 12tik 13rako gauean asasinatuko zuten José Calvo Soteloren postulatu erradikalagoek atzeratu egin zuten Gil-Robles eta Frantziarantz abiatu zen, baina Léon Blumen gobernuak bota zuenez, Portugalera joan beharrean izan zen.
Gerra Zibila
Gerra Zibilaren garaian, frankisten bandoari laguntzeko deitu zien bere jarraitzaileei eta Emilio Mola jeneralari eskaini zizkion bere alderdiko fondoak.
1962an, Maurice Schumannen zera idatzi zuen:
Memoriak idatzi zituenean, Gil-Roblesek konspirazioaren berririk ez zuela esan zuen.
Monarkiaren aldeko konspiratzailea
1939ko apirilean, gerra bukatuta, monarkiaren alde egin zuen. Joan Karlosen aita zen Joan Borboikoaren kontseilu pribatuko kide izan zen eta Indalecio Prieto sozialistarekin akordiora iristen saiatu zen, monarkia berrezarri nahian, Donibaneko Ituna sinatu zutelarik.
1953an, Espainiara itzuli zen eta erregimenaren aurkari batzuen alde egin zuen. 1962an, erbesteratu egin zuten, ekainean Municheko elkar hartze makurrean parte hartu zuelako eta Bartzelonako kondearen ingurutik ere aldendu egin zuten.
1966ko abuztuaren 4an, Ordena Publikoko epaileen aurrean deklaratu beharrean izan zen, Cartas del Pueblo Español liburua zuzendu eta koordinatu zuelako.
Liburuak idazten jarraitu zuen, memoria. 1968an, No fue posible la paz idatzi zuen, Gerra Zibilaren zergatiak argitu eta ondorengo interbentzio propioak justifikatu nahian.
Anasagastik horrela laburtzen du haren ibilbidea:
Berriro politikan
CCOOko sindikalisten abokatu izan zen 1001 prozesuan.
1972an, defentsa izan zen Pontevedran, Reace kasuan.
1975ean Franco hil ondoren, Joan Karlosen agintaldian, lehengo politiko papera berreskuratzen saiatu zen eta europar kristua demokraziaren ohiko posizioak defendatu zituen. Bere semea zen José María Gil-Robles y Gil-Delgadok lagundu zion ahalegin honetan. Porrota jasan zuen, ordea, eta bizitza politikotik betirako aldendu beharrean izan zen.
Bere seme José María Gil-Robles PP alderdira joan zen gero eta Europako Legebiltzarraren lehendakari izatera iritsi zen. Beste semeetako bat, berriz, Álvaro Gil-Robles, Herriaren Defendatzailea izan zen.
Kontatzen duten pasadizo bat
1934an, José María Gil Robles Legebiltzarrean ari zen diskurtsoan eta, bat-batean, oposizioko bankuetatik oihu handi bat entzun zen:
Algarak eta oihuak tarte batean, Gil-Roblesek giroa baretu arte itxaron zuen eta hitza moztu zion diputatuari zuzendu zitzaion. Ahots fina eta dotorea, berak bakarrik zekien bezala, horrela erantzun zion:
Eddie Cochran
Edward Ray Cochrane (Albert Lea, Minnesota (AEB), 1938ko urriaren 3a - Bath, Somerset, Ingalaterra, 1960ko apirilaren 17a) estatubatuar rock musikaria izan zen.
Biografia
1955ean hasi zituen bere musika ikasketak, laguna zuen Hank Cochranekin batera, etorkizunean country musikako letrista izango zena. Abizen bera bazuten ere, ez zegoen ahaidetasunik bi lagunen artean, baina The Cochran Brothers izena eman zioten taldeari. Gehien bat country egin zuten, baina lehen rockabillyaren adibide izango ziren tema ederrak utzi zituzten: Fool's paradise, Latch on, Tired and sleepy eta abar.
Garai honetan hasi zen Eddie saio-musiko lanean eta bere abesti propioak idazten. Jerry Capehart ezagutu zuen, gero manager eta ekoizle izango zuena, eta bultzada handia suposatu zuen bere bakarlari bidean. Harekin grabatu zuen lehen maketa eta Liberty Recordsekin kontratua lortu zuen horrela.
1956an egin zuen debuta, Skinny Jim singlearekin. Abesti ederra zen, baina ez zuen komertzialki arrakastarik izan.
Urte berean, Boris Petroffek The Girl Can't Help It filman agertzeko eskaintza egin zion eta Eddiek Twenty-Flight Rock abestu zuen. Une horretan modan zegoen estiloa zen eta geroago artista ezberdinek bertsionatuko zuten rock and rolleko klasikoetako bat izango zen, baina, garaian, ez zuten asko promozionatu.
1957an, Cochranek lehen arrakasta lortu zuen; Sittin in the Balcony izan zen, John D. Loudermilkek idatzitako abestia. Beste tema batzuk ere ospea lortu zuten inguruan, Jeannie, Jeannie, Jeannie edo Cut across Shorty. Zale askoren iritzian, rockabillyaren ardatzetako bat da Eddie.
Hala ere, Summertime Blues izango da gehien gogoratuko zaion abestia, 1950 eta 1960ko hasieran, rockaren etorkizuna lirikoki eta musikalki modelatzen lagunduko zuena. Ahots zartatuagoa eta gitarraren soinu metalikoago bat, ikuspegi berri bat eman zion rock and rollari eta Billboarden pop zerrendetan 9. lekuan kokatu zuen.
Idelberg
Idelberg Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hundsangen
Hundsangen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eddie Cochran
Biografia
1959ko otsailean, aire-istripuz hil zitzaizkion Ritchie Valens, The Big Bopper eta Buddy Holly lagunak eta depresio handi batek hartu zuen Cochran, hil arte ez zuena gainetik kenduko. Three stars abestiaren bertsio sentitu bat kantatu zuen hildako lagunen omenez.
Heriotza
1960ko apirilaren 16an, Eddie Cochranek trafiko-istripua izan zuen Chippenhamen, bere autoak farola baten kontra talka egin zuenean. Londrestik Bristolera zihoan taxiari gurpilak eztanda egin zion eta, bat-batean, kontrola galdu zuen. 3 estatubatuar artista zeuden auto barruan, Ingalaterran biran zebiltzatenak. Zaharrenak 25 urte besterik ez zituen, Gene Vincent abeslaria, Be-Bop-A-Lula abestiarekin oso ezagun zena. Berriro hautsi zuen 5 urte lehenago hautsi zuen hanka bera. Orduan sendagileek apurtzekotan egon ziren eta berak uko egin zion, eta oraingoan ere ezezkoa esan zuen abeslariak, baina bizi zen bitartean oinaze latzak pasatu beharrean izango zen, drogarantz eramango zutenak, eta hamar bat urte geroagao, heriotzara. Oraingo honetan, Sharon Sheeley andregaia eta letrista eta Gene Vincent abeslaria eta lagunmina bizirik irten ziren, baina Eddie hil egin zen hurrengo egunean, 1960ko apirilaren 17an, arratsaldeko 16:10ean, Batheko St. Martin's ospitalean. Kalifornian eman zioten lur, Cypressen, Forest Lawn Cypress hilerrian.
Hil eta gero, 1964an, My Way albuma atera zuten. The British Label Rockstar Records Cochranen lan ezezagunen bila ari da oraindik eta, 1970az geroztik, musikoa bizirik zegoenean baino material gehiago argitaratu du.
Ilbesheim
Ilbesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eddie Cochran
Eragina
Genero bereko izar izan ziren Elvis Presley, Bill Haley, Chuck Berry, Bo Diddley, Jerry Lee Lewis, Buddy Holly, Fats Domino edo Little Richarden antzera, Cochranek eragin handia izan du, konpositore eta letrista bezala; baita estudioko musiko eta berritzaile bezala ere eta, Jerry Capehartekin batera, pista eta recordingen bikoizketa teknika berriak garatu zituen.
Lan instrumental ugari grabatu zuen; kategori handiko jole eta arregista zela frogatu zuen eta, askotan, berak grabatzen zituen instrumentu guztiak. Ospe handia eman zion gustukoen zuen instrumentuari, Gretsch 6120 gitarra elektrikoa.
Badirudi John Lennonek Paul McCartney ezagutu zuenean, hau Twenty-Flight Rock abestiaren bertsio bat egiten ari zela eta horrela erakarri zuela haren arreta.
Artista ugarik jasan zuen Cochranen eragina: The Whok Summertime blues bertsioa egin zuten eta arrakasta handia lortu zuten. Rod Stewartek oso goiz egin zuen Cut Across Shorty; Rory Gallagher edo T. Rex bandako kide zen Marc Bolanek Eddie Cochranen Gretsch 6129a balitz bezala margotu zuen bere Gibson Les Paul gitarra; Rolling Stones bandak, Still live zuzenekoan, 20th flight rock abestiaren bertsioa egin zuten. Edo Brian Setzer, Cochranen amak semearen jantzietako asko eman zizkion honi, eta bere Stray Cats taldea. Setzer izango zen Eddie Cochranen papera egingo zuena La Bamba filman (1987).
1970eko hamarkadan, punk mugimenduak gaztaroko inkonformismo eta errebeldia puntua ikusi zuen Eddiegan eta The great rock and roll swindle (1979) lanean, Sid Viciousek oso ezagun egingo ziren C'mon everybody eta Something else abestien bertsioak egin zituen.
1987an, Eddie Cochran Rock and Rollaren aretoan hartu zuten, mitoaren errekonozimendu ofiziala egin ziotelarik.
Idesheim
Idesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hundsdorf
Hundsdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ilbesheim bei Landau in der Pfalz
Ilbesheim bei Landau in der Pfalz Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Frontino
Frontino honakoa izan daiteke:
Illerich
Illerich Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hütschenhausen
Hütschenhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ordezkarien Nazioarteko Eguna
Ordezkarien Nazioarteko Eguna. Nazio Batuen Batzar Nagusiak, 73/286 ebazpena onartuta, Nazio Batuen helburu nagusiak betetzeko ordezkariek duten eginkizun erabakigarria aitortzen du. Ordezkarien zereginen zati bat helburu horiek betetzea da, dela nazioarteko bakea mantentzea, dela giza eskubideen eta oinarrizko askatasunen errespetua sustatzea, dela multilateralismo eraginkorra sustatzea.
Estatu kideen ordezkariek Nazio Batuen Erakundean duten papera ezagutarazteko, NBEren Batzar Nagusiak apirilaren 25a izendatu du Ordezkarien Nazioarteko Eguna.
Caroline Haslett
Caroline Harriet Haslett (Worth, Crawley, Erresuma Batua, 1895eko abuztuaren 17a - Bungay, Erresuma Batua, 1957ko urtarrilaren 4a) ingeniari elektrikaria izan zen, industria elektrikoaren administratzailea eta emakumearen eskubideen defendatzailea.
Ordezkarien Nazioarteko Eguna
Eginkizunak
Ordezkariek Nazio Batuen Erakundea biziarazten dute. Haiek gabe, Erakundea ez litzateke dena izango. Akordioak negoziatzen dituzte eta euren herrialdeekin koordinatzen dira. Batzuk aliantzak osatzen dituzte, beste batzuk borrokan diardute konpromisoak lortzeko. Modu horretan, NBEk ordezkatzen duen multilateralismoa gorpuzten dute.
Caroline Haslett
Women's Engineering Societyko lehen idazkaria eta The Woman Engineer aldizkariaren sortzaile eta editorea izan zen. Laura Annie Willsonekin batera, Electrical Association for Women (Emakumeentzako Elkarte Elektrikoa) elkartearen sortzaileetako bat izan zen, Margaret, Lady Moir-en laguntzarekin. Aldizkari garaikideetan deskribatzen den bezala, aitzindaria izan zen 'miresgarrietan', hala nola Bristoleko etxe guztiz elektrikoa 1935ean. Electrical Association for Women elkartearen lehen zuzendaria izan zen 1925ean. Haien interes nagusia energia elektrikoaren onurak aprobetxatzea zen, emakumeak etxeko lanetatik askatzeko, beren nahiak etxetik kanpo lortu ahal izateko.
Ordezkarien Nazioarteko Eguna
Eginkizunak
Ordezkariek beren herrialdeak ordezkatzen dituzte Nazio Batuen Erakundeko bileretan. Goi mailako politikaririk egon ezean, ordezkariek beren herrialdearen izenean hitz egiten dute, eta botoa ematen dute NBEko Batzar Nagusian eta beste foro batzuetan, hala nola NBEko Segurtasun Kontseiluan. Ordezkariak beren herrialdeek izendatzen dituzte. Horregatik, zerbitzatzen duten gobernuaren interesei jarraitzen diete.
Caroline Haslett
Komandante Dama eta Britainiar Inperioko Ordenako komandante izendatu zuten.
Ordezkarien Nazioarteko Eguna
Aurrekariak
Nazioarteko Ordezkarien Eguna San Frantziskoko Konferentziaren lehen egunaren urteurrena ospatzen da, Nazio Batuen Nazioarteko Erakundearen Konferentzia bezala ere ezaguna. 1945eko apirilaren 25ean, berrogeita hamar herrialdetako ordezkariak elkartu ziren lehen aldiz San Frantziskon. Bigarren Mundu Gerraren hondamendiaren ostean elkartuta, munduko bakea berreskuratuko eta gerraosteko mundu-ordenari arauak ezarriko zizkion erakundea sortzea zen haien helburua.
Caroline Haslett
Biografia
Worth-en jaio zen (gero Crawley izan zena, Sussex mendebaldea). Gurasoak Robert Hasletten trenbide-seinaleen instalatzaile eta kooperatiba-mugimenduaren aktibista, eta Caroline Sarah, Holmes ezkongabetan, ziren. Alaba nagusia zen. Haywards Heath-en eskolara joan ondoren, idazkaritza komertzialeko ikastaroa egin zuen Londresen, eta Suffragette mugimenduarekin bat egin zuen. Amaren kontaktu baten bidez, Cochran galdara-enpresan hasi zen lanean langile gisa, eta Emakumeen Batasun Sozial eta Politikoarekin (WSPU, ingelesezko siglak) bat egin zuen. Lehen Mundu Gerran Cochraneko lantegietan lan egin ondoren, ingeniaritzako oinarrizko prestakuntza jaso zuen Londresen eta Annanen, Dumfriesshiren; une horretatik aurrera, mundu elektriko eta profesionalean aitzindari bihurtu zen.
Ordezkarien Nazioarteko Eguna
Aurrekariak
850 ordezkarik hartu zuten parte bi hilabetez luzatu zen jardunaldi hartan. Munduko biztanleriaren ehuneko laurogeitik gora ordezkatzen zuten, munduko erlijio eta kontinente guztietako pertsonak; denak bakea gorde eta mundu hobe bat eraikitzen lagunduko zuen erakunde bat sortzeko ahaleginean.
Lehenengo bileratik bi hilabetera, 1945eko ekainaren 26an, Nazio Batuen Gutuna sinatu zuten konferentzian parte hartu zuten 50 herrialdeetako ordezkariek. Akordioaren ondorioz, Nazio Batuen Erakundea sortu zen, gaur egun 193 estatu kidek osatzen duten erakundea eta estatu kideetako ordezkarien arteko elkarrizketa kolektiborako nazioarteko gune nagusi gisa balio duena. Poloniak, konferentziaren garaian gobernurik ez zuena, geroago sinatu zuen gutuna, eta, ondorioz, Estatu kide fundatzaileen kopurua 51ra igo zen.
Caroline Haslett
Karrera profesionala
1920ko ekainean Atalanta Ltd emakumeentzako ingeniaritza-enpresa sortzen lagundu zuen.
Ordezkarien Nazioarteko Eguna
Aurrekariak
2019ko apirilaren 2ko 73/286 ebazpenean, Batzar Nagusiak San Frantziskoko Konferentziaren lorpena gogoratzen du, eta Ordezkarien Nazioarteko Eguna aldarrikatzen du apirilaren 25a.
Caroline Haslett
Karrera profesionala
1920ko hamarkadaren hasieran, etxe gutxik zuten argi elektrikoa edo berogailua, eta askoz gutxiago etxetresna elektrikoak; Sare Nazionala ez zegoen artean. 1924an, Mabel Lucy Matthews harengana hurbildu zen, emakumeen karga arintzeko elektrizitatearen etxeko erabilera zabaltzeko zuen ideia zela-eta. Ingeniari Elektrikoen Erakundeak eta Garapen Elektrikoaren Elkarteak atzera bota zuten proposamena, baina Haslettek bere aukerak ikusi zituen. Kontzeptua gustatu zitzaion, eta Lady Katharine Parsons konbentzitu zuen, orduan WESeko lehendakaria baitzen, bilera bat antolatzeko eta bertan eztabaidatzeko.
1924ko azaroan Asociación Eléctrica de Mujeres elkartearen lehen zuzendaria izan zen, eta haren zuzendari izan zen 1956ra arte, osasun-arazoengatik erretiroa hartu behar izan zuen arte; 1924tik 1956ra The Electrical Age, EAWren aldizkaria, argitaratu zuen.
Haslett Emakume Profesional eta Enpresarientzako Behin-behineko Women's Club-eko kide izan zen (1924an sortua), Gertrude Leverkus arkitektoarekin, Eleanor Rathbone doktorearekin batera. Louisa Martindale eta Lady Rhondda. Six Point Group-eko kide exekutiboa ere izan zen, Lady Rhonddak 1921ean sortua, Erresuma Batuko legean emakumeentzako sei berdintasun-puntu aldatzeagatik presioa egiteko: politikan, lanean, moralean, gizartean, ekonomian eta legeetan.
1925ean, Women's Engineering Societyk arreta nazionala erakarri zuen Wembley-n hitzaldi berezi bat antolatu zuenean, Zientzia, Industria eta Merkataritzako Emakumeen Nazioarteko Lehen Konferentziarekin batera. Isabel Bowes-Lyon York-eko Dukesak inauguratu zuen hitzaldia, eta Nancy, Lady Astor, Komunen Ganberan eserlekua hartu zuen lehen emakumea, izan zuen buru. Halaber, Caroline Haslett ezagutarazi zion jende gehiagori. WESeko idazkari izaten jarraitu zuen 1929ra arte, ohorezko idazkari bihurtu zen arte, eta 1940-1941eko gizartearen presidente izan zen (Edith Mary Douglas ontziolako zuzendariaren ondorengoa izan zen, eta Gertrude Entwistle ingeniari elektrikoaren ondorengoa).
Sammy Sirapatsorn
Sammy Sirapatsorn Atthayakorn (แซมมี่ ศิรภัสสร อัฒยกร), ezagunagoa Sammy Sirapatsorn izenez (แซมมี่ ศิรภัสสร), (Thailandia, 1989ko abenduaren 3a) thailandiar edertasun modeloa da. 2011n emakume transgeneroentzako Thailandia-mailako Miss Tiffany's Universe eta nazioarteko Miss International Queen edertasun-lehiaketak irabazi zituen.
Caroline Haslett
Karrera profesionala
1940ko martxoan, Woman Power Committee sortu zen, Haslett eta Lady Astorren arteko elkarrizketetan oinarrituta, gerran emakume britainiarren interesak babestuko zituen erakunde bat sortzeko asmoz. Ordura arte, gobernuaren lan-politika ahula eta diskriminatzailea izan zen emakumeentzat, eskubideen eta lansarien berdintasunari dagokionez. Alderdi politiko guztietako emakume parlamentarioek erakundearen eraketaren alde egin zuten, nahiz eta gero sindikatuek parte hartzeko arazoak izan ziren.
Bigarren Mundu Gerran, Nazioarteko Espazio Estazioak gerraosteko Britainia Handiko instalazio elektrikoetarako baldintzak aztertzeko deitutako 20 pertsonako batzordean parte hartu zuen emakume bakarra (eta segurtasuneko aditu bakarra) izan zen, gerraosteko eskema zabalago baten parte.
Iñaki Etxaniz
Iñaki Etxaniz (Oloroe-Donamaria, 1993ko irailaren 2a - ) frantziar politikaria da. Jaioterriko zinegotzia, 2022tik aurrera, Pirinio Atlantikoetako departamentuko 4. hauteslerriko ordezkaria izan da Nazio Biltzarrean.
Caroline Haslett
Karrera profesionala
Eraikuntza azterlanak. Gomendio horietako asko entxufeen estandar berri bat izan ziren, eta lehen gomendioa hau izan zen:"'Haur txikien segurtasuna bermatzeko, oso garrantzitsua da korronte-hartuneko kontaktuak kontraleihoek edo antzeko baliabideek edo korronte-hartunearen berezko diseinuak babestea'."Emaitza BS 1363 eredua izan zen. Txostenak eraztun-zirkuituaren sistema ere gomendatzen zuen, estandar bihurtuko zena.
Ingendorf
Ingendorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Caroline Haslett
Karrera profesionala
Haslett 1936an erakundeko presidenteorde eta presidente izan zen 1950ean; eta gobernuko lan-talde baten buru izan zen lehen emakumea izan zen: Merkataritza Batzarreko Galtzerdi-industriako lan-taldea, 1945-1946. Urte askoan Nazioarteko Gaien Errege Institutuko (Chatham House) eta Royal Institutioneko kide izan zen. Crawley New Town Development Corporation 1947-1956ko kide izendatu zuten; eta haren lehendakariordea (1948) eta Garapen Elektrikoaren Elkarte Britainiarreko lehen presidentea (1953–54) izan zen. Erresuma Batuko gobernua ordezkatu zuen AEBko misio komertzialetan. Estatu Batuek, Kanadak eta Eskandinaviak, eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren, lidergoa hartu zuten Alemanian autoritate britainiar eta estatubatuarrek emakumeentzat antolatutako hitzaldietan.
Margaret Partridge-ren iritziz, Hasletten karrera multifazetikoaren lorpen gorena 1947an lortu zen, Britainia Handiko Elektrizitate Agintaritzako (BEA) kide izendatu zutenean, eta geroago Elektrizitate Zentraleko Agintaritza, jabetza nazionaleko industria administratzeko eratu zena. 1949an, bere meatzaritzako ontzietako bat Dame Caroline Haslett izendatu zuen BEAk, bertako kide izan zen lehen emakumearen omenez. Haslettek meatzari-ontziaz eta haren tripulazioaz interesatu zen, eta bere argazkia ofizialen jangelan jarri zuen. 1950etik hil zen arte Londresko Konderriko Bake epaile izan zen.1952an, Gabonetako txartela eskuratzeko, kaian Batterseako zentral elektrikoaren parean zegoen itsasontziaren marrazkia eskatu zuen. JP Gibson. Haren marrazkia hain zen ona non esan baitzuen "ia lokatza usaindu zitekela." BEA erakundeak Caroline Haslett Trust sortu zuen, bere kideei bekak eta bidaia-bekak emateko.
Azken urteetan, Rosalind Messenger ahizparen (eta biografoaren) etxean bizi izan zen Bungayn (Suffolk), eta 1957ko urtarrilaren 4an tronbosi koronario baten ondorioz hil zen. Bere testamentuan bere gorpa elektrizitatez errausteko eskatu zuen. Uste da horrela egin zela Londres hiriko errausketa-gelan.
Argitalpenak
Hauek dira Caroline Hasletten argitalpen batzuk:
Immerath (Renania-Palatinatua)
Immerath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Caroline Haslett
Argitalpenak
The EAW Electrical Handbook de la Electrical Association for Women zuzendu zuen, 1934an lehen aldiz argitaratua, eta 1961rako zazpi argitalpen argitaratu zituen. Aldizkari eta hitzaldietan ere artikulu ugari idatzi zituen.
Hüttingen bei Lahr
Hüttingen bei Lahr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Impflingen
Impflingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ingelbach
Ingelbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Brian Wilson
Brian Douglas Wilson (Inglewood, Kalifornia, 1942ko ekainaren 20a) estatubatuar musikari eta abeslaria da. The Beach Boys taldeko sortzaileetako bat izan zen.
Immesheim
Immesheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Guadalupe Marín
Familia-bizitza
María Guadalupe (Lupe) Guzman hirian jaio zen, Jaliscon. Francisco Marín Palomino eta Isabel Preciado Cárdenas andrearen zazpigarren alaba izan zen.
Immert
Immert Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Guadalupe Marín
Familia-bizitza
Zortzi urte besterik ez zituela (1903), gurasoekin eta neba-arrebekin Zapotlándik atera zen Guadalajarara, familiaren estuasun ekonomikorako konponbide eraginkor baten bila.
Lehen hezkuntza Guanajuatoko Jerezano ikastetxean egin zuen, garai hartako moja-barnetegi garrantzitsuan.
Diego Rivera, pintore ospetsua, Europan bizi zen garaiko Mexikoko ideologiekin ados ez zegoelako, eta 1921ean itzuli zen bere herrialdera, Álvaro Obregon presidenteak deituta, José Vasconcelos Hezkuntza Publikoko idazkariaren bultzadapean. Orduan, Lupe Marín emakume misteriotsu eta ederra ezagutu zuen.
Diego Rivera margolariaren emaztea izan zen. Guadalajarako San Migel elizan izan zen ezkontza 1922ko abenduan. Bi alaba izan zituzten: Guadalupe Rivera Marín doktorea eta Ruth Rivera Marín arkitektoa.
Riveraren, Frida Kahloren eta Juan Sorianoren lanen modelo izan zen Guadalupe. Riveraren La creación (1922) horma-irudian, Justizia eta Emakumearen modeloa izan zen; Chapingo horma-irudian, biluzik modelatu zuen haurdun zegoela, "lur emankorra" irudikatzeko.
Mexiko, Paris eta New Yorkeko elite intelektualekin harremanak izan zituen, nahiz eta Guanajuatoko Jerezano ikastetxeko mojekin zuen asaldurak eragotzi egin zion lehen hezkuntza amaitzea.
Diego eta Lupe banandu egin ziren, Diego 1927an “Urriko Iraultzaren” 10. urteurrenean parte hartzeko Errusiara joan baino lehen amaitu zuten harremana,.
Marin fikzioan
Lupe Marín Elena Poniatowska Dos veces única eleberriaren antiheroina da.
Imsbach
Imsbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Imsweiler
Imsweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Irish Heartbeat
Irish Heartbeat (Irlandako Bihotz Taupadak) 1988an Van Morrison abeslariak The Chieftains taldearekin plazaratu zuen musika-albuma da. Mercury Records konpainiak egin zuen eta Dublingo Windmill Lane Studiosetan grabatu zen. Albumaren ekoizleak Morrison eta Paddy Moloney izan ziren. Denborak Irlandako benetako album klasikoa bihurtu du.
Historia
Irish Heartbeat 1987ko iraila eta abendua artean eta 1988ko urtarrilean grabatu zen. The Chieftains eta Van Morrison urte batzuk lehenago bildu ziren Edinburgoko rock jaialdian. Morrisonen No Guru, No Method eta No Teacher albumaren promozio-biran, Belfasten elkartu ziren berriro, eta, ondoren, Morrisonek eta Paddy Moloneyk elkarrekin album bat grabatzeari buruz hitz egin zuten. Biek abesti-zerrenda bat adostu zuten, Morrisonek aurretik argitaratutako bi kantukin eta Irlandako musika tradizionaleko zenbait abestikin.
1987ko urrian, The Chieftainsek eta Van Morrisonek Belfasteko Balmoral Studioan jo zuten berriro, 1988ko San Patrizio Egunean zabalduko zen kontzertu batean.
Abestiak
Albumak Irlandako zortzi abesti tradizionalak jaso zituen, bat gaelikoz; beste bi Van Morrisonen abestiak ziren: «Celtic Ray» eta «Irish Heartbeat». Gehienen moldaketak Van Morrisonek eta Paddy Moloneyk egin zituzten.
Frontino (Pesaro eta Urbino)
Frontino Italiako udalerri bat da. Pesaro eta Urbinoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Frontinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lactarius glyciosmus
Lactarius glyciosmus Russulaceae familiako onddo bat da.
Ez da jangarria, espezie txikia eta arraroa delako. Ez da ohikoa Euskal Herrian, baina oso hedatua dago Europako iparraldean.
Deskribapena
Kapela: 4 eta 6 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero laua eta azkenik apur bat hondoratua erdian, askotan titi txiki batekin. Azala likatsua eguraldi hezearekin; gainerakoan lehorra, pruinaduna eta apur bat zimurtua edo zimeldua. Kolorea gris-beix eta arrosa-lila artean ibiltzen da.
Orriak: Ez oso estu, adnatak edo dekurrenteak, tartekatutako orritxo ugarirekin, krema-laranja koloretik lehoi kolorera doazenak.
Orri adnatak: Oinera iritsi eta harekin bat egiten duten orriak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak
Hanka: 2-4 x 0,3-0,8 cm-koa, luzea, lehorra, hauskorra, oinarrirantz mehetua eta orrien kolore berekoak.
Haragia: Mehea, hauskorra, hasieran zaporea gozoa, gero garratz samarra, eta kokozko gaileten usain bereizgarria du. Latex-a ez oso ugari, zuria, hasieran zapore gozokoa, gero garratza.
Etimologia: Lactarius terminoa “lac”, “lactis”, esnetik dator; esneari dagokio. Latex-a jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Glyciosmus epitetoa grekotik dator, "glykys" hitzetik, gozoa esan nahi du, eta "osme" hitzetik usaina esan nahi du. Bere usain bereziagatik.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Nahasketa arriskua
Erraz identifikatzen da, batez ere kokozko gaileten usain handiagatik, lila tinduak dituen titidun kapelagatik eta urkietan ateratzen delako.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean, batez ere urkien eta haltzen azpian.
Banaketa eremua
Europa, Japonia, Errusia, Zeelanda Berria, Kanada eta Ameriketako Estatu Batuak.
Patricia Kraus
Patricia Kraus Ley (Milan, Italia, 1964ko urtarrilaren 4a) abeslari, musikagile eta ekoizlea da, Alfredo Kraus tenorearen alaba.
Biografia
Patricia Kraus Ley Milanen jaio zen, baina bere familiarekin Espainian bizi izan da haurtzarotik. Bederatzi urterekin hasi zituen musika-ikasketak, eta, geroago, Lina Huarte-Mendikoa sopranoarekin eta haren aitarekin, Alfredo Kraus tenorearekin, bokal-prestakuntza handitu zuen. Prestakuntza klasikoa izan arren, musika modernoaren alde egin zuen, eta, laurogeiko eta laurogeita hamarreko hamarkadetan, hainbat lan argitaratu zituen pop-munduan.
1987an, Espainia ordezkatu zuen Bruselako Eurovisióneko Kanta Jaialdian, «No estás solo» gaiarekin. Hura da letraren egilea, eta orduantxe agertu zen lehen aldiz telebistan. Etapa horren ondoren, beste eredu musikal batzuetara eboluzionatu zuen, eta batez ere, ahotsaren eta erritmoen ikerketaz arduratu zen. Bi lan argitaratu zituen Daniel Assante bateriaren ondoan, esperimentalak, zirkuitu komertzialetik urrunduz. Tarte horretan, musika alternatiboko jaialdi batzuetan aritu ziren Espainian zehar.
Patriciak eta Danielek, Juan Belda produktore eta teklista ezagutu eta lankidetza estuari ekin zioten. Juan Belda eta Juan Gómezekin batera, Wax Beat taldea osatu zuen 1998an, tresna elektronikoekin eta ahotsarekin konbinatuz. 2007an, hainbat etapa eta musika-talde egin ondoren, bakarkako bideari ekin zion, eta Alma argitaratu zuen, Efeeme musika espezializatuko aldizkari entzutetsuak urteko diskorik onenetakotzat jo zuena. Gainera, irakasle gisa parte hartu zuen Telecincoren Operación Triunfo musika-programan. 2008an Gherardo Catanzaro piano-jole italiarrarekin kontzertu batzuk eman zituen. Besteak beste, Madrilgo Jazzaldian, Kanariar Uharteetako Jazzaldian eta Heineken Jazzaldian, Jazz Lucenan parte hartu zuen. 2011n eta 2013an argitaratu zituen bere lan berriak.
Ombrone
Ombrone (Umbro) erdialdeko Italiako ibaia da. Chiantiko mendietan, Castelnuovo Berardenga udalerrian, du iturburua, eta Arbia, Merse eta Orcia ibaiadarren urak hartu ondoren, Grossetotik gertu Tirreniar itsasoan itsasoratzen da.
Fortore
Fortore (Fertor edo Frento) Italiako hegoaldeko ibaia da. Apenino mendietan du iturburua eta Benevento, Campobasso eta Foggiako probintziak igaro ondoren, Adriatikoan isurtzen du ura, Lesina aintziratik gertu.
Liri
Liri (Liris edo Lyris; Λεῖρις) erdialdeko Italiako ibaia da, Minturnotik aurrera Garigliano sortzen duena.
Serchio
Serchio (Auser) erdialdeko Italiako ibaia da. Sillano mendian, Castelnuovo Berardenga udalerrian, du iturburua, eta Piazza al Serchion Serchio di Gramolazzoren urak hartzen ditu. Lucca igaro eta gero, Pisatik gertu, Tirreniar itsasoan itsasoratzen da.
Liri
K.a. 350 inguruan, latindar eta samniten arteko muga naturala osatzen zuen.
Savio
Savio erdialdeko Italiako ibaia da. Castelvecchio mendian, Vergheretoko Montecoronaro auzotik gertu, du iturburua. Iparralderantz jotzen du Cesena inguruko eskualdea zeharkatuz. Adriatikoan, Cerviatik iparraldean, bokalea du.
Tronto
Tronto (Truentus) erdialdeko Italiako ibaia da. Laga mendietan du iturburua. Folignano inguruko eskualdea zeharkatu ondoren, Adriatikoan, San Benedetto del Trontoko Porto d'Ascoli auzoan, bokalea du.
Tagliamento
Tagliamento (italieraz ahoskatua, Tiliaventum; Tiliment; venezieraz: Tajamento; Tilment; Dülmende) Italiako ipar-ekialdeko ibaia da. Mauria mendatean jaioa, Karnia eskualde historikoa igaro ondoren, Veneziako golkoan du ahoa, Lignano Sabbiadoro eta Bibione artean hain zuzen ere.
Marecchia
Marecchia ( ahoskatua; Ariminus ) erdialdeko Italiako ibaia da. Zucca mendian du iturburua. Montefeltro eskualdea zeharkatu ondoren, Adriatikoan, Riminitik gertu, bokalea du.
Francisco Larrando de Mauleón
Francisco Larrando de Mauleón (Mediana de Aragón, 1644ko urriaren 28a– Zaragoza, 1736) jatorri nafarra zuen familia bateko kidea, matematikari, ingeniari eta militar espainiarra izan zen. Beste ingeniari lanen artean, Iruñea, Donostia eta Hondarribiko gotorlekuetan lan egin zuen; bereziki garrantzitsua izan zen Iruñeako Takoneraren antolaketan.
Berandu da gelditzeko
Berandu da gelditzeko Unai Iturriagaren lehendabiziko eleberria da, 1999 urtean argitaraturikoa.
Argumentua
Eleberria Bilbon (nagusiki bertako Goienkale eta inguruetan) girotuta dago, eta idazlearen hitzetan "Bilboz, parrandez, rock and rollaz, egunerokotasunaz eta konpromisoaz" dihardu.
Crati
Crati (Crathis; Κρᾶθις) hegoaldeko Italiako ibaia da. Sila mendietan, Aprigliano udalerrian, jaioa, Cosenza zeharkatu ondoren, Tarentoko golkoan bokalea du.
Berandu da gelditzeko
Argumentua
Mikel izeneko mutil gazte protagonistak ikasketak amaitu berri ditu eta bere lagun Dionisosen diruaren kontura bizi da Bilbon. Rock talde bateko musikaria da eta gau batean ETArekin harremana duen pertsona bat ezagutuko du. Konturatu gabe, erakunde horri buruzko erabaki bat hartuko du eta horrek atzera bueltarik gabeko egoera batean jarriko du Mikel, Parisera ihes egin beharrean aurkituz.
Narrazioak 20 atal ditu, horietatik 17tan Mikelen gorabeherak agertzen dira eta beste hiruetan Dionisosen iraganari buruzko informazioa ematen da. Esaten ez bada ere, bertako gertaerak 1990eko hamarkadan kokatzen direla dirudi. Liburuak amaiera irekia du.
Iberiar Errugbi Kopa
Iberiar Errugbi Kopa (Copa Ibérica de Rugby, Taça Ibérica de Rugby) Portugalgo eta Espainiako ligetako talde onenek beraien artean jokatzen duten errugbi txapelketa da.
Historia
1965 urtean izan zuen lehen ekitaldia eta 1971 artean urtero jokatu zen. Herrialde bakoitzeko lau taldek hartu zuten parte. 1971 eta 1983 artean ez zen jokatu eta 1983-84 denboralditik aurrera berriz jokatu izan da, baina herrialdeko bakoitzeko txapeldunek hartu dute parte eta partida bakarra jokatu da.
Euskaldunei dagokienez Atlético San Sebastián izan da garaipena lortu duen talde bakarra eta Getxok partida bat jokatu du.
Fabu Olmedo
Fabiana Olmedo, Fabu Olmedo eta Fabu Pop izenez ere ezaguna, paraguaitar emakumezko edertasun modelo abeslari eta antzezle transgeneroa da. Miss International Queen Paraguai 2022 edertasun-tituluaren irabazle, Paraguairen ordezkaria izango da Miss International Queen 2022 nazioarteko edertasun-lehiaketan.
Anapo
Anapo (Ànapu) Siziliako ibaia da, Itsaso Jonikoan ahoa duena. Lauro mendian jaioa, Sirakusa inguruko eskualdea zeharkatzen du.
Bere izenak grezieraz ikusezin esan nahi du, izan ere, bere ibilbide gehiena lurpean egiten du. Anapos jainkoaren mitoa ibaiarekin lotura du.
Arantza San Sebastian
Euskara
Giro euskaltzalea izan zuen etxean, baina, etxeko hizkuntza gaztelania zen. Amak ez zuen lortu euskara ikastea hitz egiteko moduan; aitak bai, baina muga batzuekin. Familia abertzale batean hazi zen, eta txikitatik ikasi zituen kantuak, dantzak eta Euskal Herriarekiko maitasuna, baita independentziaren alde borrokatu behar zuela ere.
Antiguako Jakintza ikastolako gau eskolan ikasi zuen euskara. Aitak eta beste herritar batzuek sortu zuten Jakintza.
Bururako
Aritmetikan, batuketak egitean, bururakoa zutabe batetik ezkerrerantz eramaten den zifra da, dagokion zutabeko batura kalkulu-oinarria baino handiagoa denean. Ondoko batuketaren algoritmoan, bururakoa 1 zifra da:
Arantza San Sebastian
Irakasle ibilbidea
1979-80 ikasturtean, Jakintza ikastolan irakasle hasi zen Eskolaurrean (Haur Hezkuntza) eta, handik gutxira, Oinarrizko hezkuntza orokorrean (Lehen Hezkuntzan) jardun zuen.
Aholkulari
Lan ibilbideko azken urteetan, Lehen Hezkuntzako aholkulari jardun zuen Donostialdeko Berritzegunean. 2011tik 2013ra eta 2014tik 2021era.
Erretiroa
2021ean hartu zuen erretiroa. Aurreratu egin zuen, lasaiago bizitzeko, kirola egiteko, irakurtzeko, idazteko, gitarra jotzen berriro ikasteko, etxekoei laguntzeko...
Kanpo estekak
__NOINDEX__
Fiorenza Cossotto
Fiorenza Cossotto (Crescentino, Italia, 1935eko apirilaren 22a) mezzosopranoa da, askoren ustez, XX. mendeko onenetakoa.
Biografia
Cossottok Turingo Musika Eskolan ikasi zuen eta bere klaseko onena bezala graduatu zen. Gero Mercedes Llopartekin ikasi zuen. 1955ean egin zuen debuta Milango Scalan. Macbethen grabazioagatik urrezko diskoa jaso zuen.
Buenos Aireseko Colon Antzokian txalotu zuten 1967an Don Carlo eta La Favorita lanekin debuta egin zuenetik. 1969an itzuli zen Il Trovatore eta Norma egiteko, 1970ean Anna Bolena, 1971n Aida, eta 1990ean agur esan zuen.
2005ean 70 urte ospatu zituen Liejako emanaldi batean (Belgika).
Besteak beste, bere paper garrantzitsuak hauexek izan dira: Amneris, Ulrica, Tipuli, Santuzza, Azucena eta Carmen.
Bihurguneko neska
Bihurguneko neska batzuentzat ipuin fantastikoa edo hiri kondaira, bestetentzat benetako gertaera, herri eta garai askotan errepikatutako historia da. Beldurrezko narrazioen elementu guztiak ditu (gaua, mamua, heriotza) eta, ondorioz, askotan eleberrien eta filmen oinarria izan da.
Gertaerak
Zenbait zehaztasun aldaturik, horrelaxe dio: errepideko bihurgune batean agertzen omen da neska bat, gauez. Auto gidariei bihurgune arriskutsua dela ohartarazten die; gidariak geroago jakingo du neska hori hain zuzen ere aurrez bihurgune horretan auto istripu batean hil zela.
Bihurguneko neska Euskal Herrian
Lurralde guztietan eman omen da gertaera baina batzuk, hedabideen eraginez, ezagunagoak egin dira:
Co Breman
Biografia
Haren aitak, Willem Fredrik Bremanek (1829-1875), zurgintza eta errementaritza denda bat zeukan. Bost anai-arreba zituen, tartean Evert Breman, arkitekto ezaguna. Aita hil ondoren, zaindariak jarri zizkioten, eta horrek bultzatu egin zituen arte-zaletasunak.' Bere lehen ikasgai formalak Jan Derk Huibersek landutako tokiko arte-eskola batean eman zituen. Eskola horrek estilo tradizionaletan lan egin zuen. 1889an, Bruselara joan zen, eta han lana aurkitu zuen pintura apaingarria egiten Academie Royal des Beaux Arts-en ikasten ari zela. 1893an denbora bat eman zuen Parisen.
Gero Amsterdamera joan zen, eta han San Lucaseko Gremioarekin eta Arti et Amicitiaerekin bat egin zuen. 1897an, bazkideen gomendioetan oinarrituta, Gooin kokatu zen. Orduan, berak eta hainbat lagunek estudioak ireki zituzten Blaricumeko garagardotegi zahar batean; bertako bizimodu bohemioarengatik ezagunak bilakatuz. Bi urte geroago, etxe bat erosteko adinako arrakasta izan zuen, non haren portaera are iskanbilatsuago bihurtu baitzen. Bisitari erregularrak ziren, halaber, Jan Hamdorff ostalari, zinegotzi eta, are garrantzitsuagoa dena, arte-merkatariaren antzinako pub batean, han galeria bat ireki baitzuen 1913an.
"De Tien" (Hamarrak) pintore talde bateko idazkaria izan zen, eta erakusketa erregularrak aurkeztu zituen. Madrilen, Berlinen, Londresen, San Frantziskon eta Glasgowen ere erakutsi zituen bere lanak.
1913tik, bera eta haren emaztea, Lizzy Schouten artista, Laranen bizi ziren, eta han alaba bat zuten. 1921etik hil zen arte, Kunstenaarsvereniging Laren-Blaricum (Artisten Elkartea) erakundeko lehendakaria izan zen. Larengo kale batek bere izena darama. Lan nagusi gehienak Frans Hals Museoan, Dordrechts Museoan eta Kantariaren Museoan ikus daitezke.
Irmtraut
Irmtraut Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sangro
Sangro (Sagrus; Ισαγρος, Isagros) erdialdeko Italiako ibaia da. Apeninoetan, Abruzzoko Parke Nazionalaren erdian, du iturburua. Hego-ekialderantz jo eta Pescasseroli, Opi eta Villetta Barrea igaro ondoren Barrea aintzira sortzen du. Ipar-ekialdeko norabidea hartu eta Alfedena, Castel di Sangro, Ateleta, Quadri eta Villa Santa Maria zeharkatzen ditu. Aventino ibaiaren urak hartu eta Adriatikoan, Punta Cavelluccio lurmuturretik hegoaldean, bokalea du.
Futbolaren historia
Futbolaren historia K.a. II. mendean hasi zen.
Hastapenak
K.a. 2500ean, Txinan, dokumentuek diote gutxi gorabehera garai horretan hasi zirela antzinako txinatarrak Tsu-Chu izeneko jokoan. Tsu hitzak «oinekin baloia jotzea» esan nahi omen du, Chuk, aldiz, «larruz egindako pilota», eta enperadorearen urtebetetzeko ospakizunetan jokatzen zen. Japoniarrek ere Kemari izeneko jokoa garatu zuten K.a. 300 eta 600 urteen artean; 8 jokalari edo gutxiago aritzen ziren partidatan eta baloiak lurra ez ukitzea zen helburua. Amerikan, Mayak eta Aztekak Pok-A-Tok jokoan aritzen ziren; baloia hankekin jo arren, helburua berau uztaian sartzea zen. Aurkitutako zelairik zaharrena, Paso de la Amada, Mexiko, K.a. 1600ekoa da.
Ipar Amerikan, beranduagokoak dira Pasuckuakohowog jokoaren inguruko berriak, XVI. mendearen amaierakoak hain zuzen. 1.000 pertsonatik gorak hondartza zabaletan bildu eta baloiarekin jokatzen zuen, sarritan egun bat baino gehiago irauten zuten partida kaotikoetan. Alaskako eskimalek ere halako zerbait egiten omen zuten, baina izotz gainean; Asqaqtuk esaten zioten jokoari.
Groenlandian ere futbolaren antzeko kirola jokatzen zen, eta Ozeaniako “Marngrook” izeneko jokoak, berriz, Australiako futbolaren antz handiagoa zuten ezaugarriak zituen.
Lehen garapena
Futbolaren bertsio modernoa Europan sortu zen eta bertan ere aurrekariak badira. Antzinako Grezian, Episkyrosean aritzen ziren. Beste kiroletan bezala, biluzik jokatzen zuten eta, gizonezkoak gehiago izan arren, emakumezkoek ere jokoan parte har zezaketen. Aurretik, linoz eta hilez egindako baloiek (Egiptoko hilobi batean aurkitutakoa kasu) ez zuten punparik ia eta greziarrek follis edo puztutako baloia garatu zuten. Zerrien maskuriak erabiltzen zituzten horretarako, baina belaki zatiekin egindako pilotak ere baziren.
Erromatarrek Episkyrosa garatu eta izena aldatu zioten: Harpastum izena zuen Inperioaren modako jokoak (bere azken urteetan bereziki). 5-12 jokalarik erditik banandutako zelai errektangularrean jarduten zuten. Talde bakoitzak bere erdian mantendu behar zuen baloia, eta arerioa baloia lapurtu eta bere zatira eramaten saiatzen zen. Harpastuma follisa baino pilota txikiago eta gogorragoekin jokatu ohi zen.
Zizeronek berak kasu bitxia deskribatu zuen: Gorteko bizartegian gizon bat hil omen zuten, bizarra mozten zioten bitartean norbaitek baloiari ostikoa jo eta leihotik barrura sartu zenean; pilotak bete-betean eskuan jo omen zion bizarginari eta bezero gizarajoari lepoa moztu zion labanak. Atheneausek ere Harpastumari buruz idatzi zuen: «Harpastum da gehien gustatzen zaidan jokoa. Ahalegina eta nekea izugarriak dira, lepoaren bira bihurriak bezalaxe». Eta Antiphanesek hauxe kontatu zuen: «Baloia hartu eta lagunari pasa zion, jokalari bat saihestu eta barre egiten zuen bitartean».
Inperioaren hedapenean erromatarrak Britainiar irletara iritsi ziren, baita euren jokoa ere. Erromatarren eta britainiarren arteko Harpastum norgehiagoken berri iritsi da. Erromatarrek erraz lortzen omen zuten garaipena. Erdi Aroan Italian eta Ingalaterran jarraitu zuten baloi jokoan. Bi herrietan joko jendetsu eta bortitzak egiten ziren.
XIX. mendeko bateratzeak
XIX. mendearen erdialdean, Britainia Handian, Futbol ihauteria arautzeko prozesu bat hasi zen, eta arau idatziak ezarri ziren, zabal partekatu ahal izateko modukoak. Garai hartan futbola bigarren mailako eskola pribatuetako ikasleen artean praktikatzen zen, eskola batetik bestera nabarmen aldatzen ziren arau oso zehaztugabeekin. Eskola batzuetan pilota eskuetan hartuta korrika egin zitekeen, beste batzuetan ez; batzuetan jokoz kanpoko lerro bat zegoen, baina beste batzuetan ez; batzuetan kontrako jokalariari hartu, plakatu eta ostikoka egin ahal zitzaion, eta beste batzuetan ez; batzuek pasean oinarritutako taldekako joko bat sustatzen zuten, baita pasea ere. Beste batzuetan, berriz, jokalari bakoitzaren trebetasunean eta indarrean oinarritutako banakako joko bat bultzatzen zuten. Eta eskola bakoitzean aldaera eta aldaketa amaigabeak zeuden.
1840ko hamarkadan, Britainia Handiak garapen handia izan zuen bere trenbide-sarean, eta, horri esker, pertsonak distantzia handiagoetara joan ziren. Prozesu horrek elkargoen arteko eskumenak gauzatzea ahalbidetu zuen, baina, handik gutxira, argi geratu zen beharrezkoa zela arauak bateratzea.
Futbol Elkartearen legeak 1863an ofizialdu baziren ere, Cambridgeko arauak gaur egungo kodea sortzeko oinarritzat hartu ziren eta Sheffield-eko arauek ere ezaugarri garrantzitsuak ekarri zizkioten kirol berriari.
Distribuzio-koadro
Distribuzio-koadroa, koadro-elektrikoa edota kaxa-elektrikoa instalazio elektriko bateko osagarri nagusienetako bat da, fusible, etengailu magnetotermiko eta etengailu diferentzialen bidez zirkuituaren atal bakoitza babesten du. Instalazio elektriko batean gutxienez distribuzio-koadro bat badago, etxebizitza gehienetan bezala, distribuzio-koadro honetatik argindarra beste bigarren mailako distribuzio-koadro bat edo gehiagotara banatu liteke, lantegi, tailer eta merkataritza-gune askotan jazotzen den legez.
Futbolaren historia
Futbol modernoa
1863an joko arau zehatzak idatzi ziren eta; orduan sortu zen egungo futbola Ingalaterran eta urte gutxi beranduago, 1967an, lehen futbol taldea, Sheffield Football Club, zelaira irten zen.
Data zehatza eta onartua ezartzea zaila bada ere, futbolaren jaiotza 1863ko urriaren 26a izan zen, “The Football Association” sortu zeneko eguna. Data hori baino lehen Ebenezer Cobb Morley-k Londresko eskola eta klubei deitu zien bilera bat egiteko, futbolaren kode berri bat arautzeko asmoz. 1863ko urriaren 26tik abenduaren 8ra sei bilera egin ziren Freemason's tabernan, kodea arautzeko eta kirol berria zuzenduko zuen elkarte bat sortzeko. Azken bileran kirol berriaren araudia zehaztu zen, "Association football" izena jarriko ziotena, garaiko beste futbol kode batzuetatik bereizteko. Jokoaren sorrerarekin Ingalaterrako Futbol Elkartea ere sortu zen, gaur egunera arte Ingalaterran futbolean agintzen duena.
FIFA
Gaur egun indarrean dagoen elkartea, International Federation of Association Football (FIFA) 1904ko maiatzaren 21ean sortu zuten Parisen (Frantzia) 8 herrialdetako ordezkariekin: Belgika, Danimarka, Espainia, Frantzia, Herbehereak, Suedia, Suitza eta Alemania.
Britainia Handiko eta Irlandako Erresuma Batukoak ez diren selekzioen arteko nazioarteko lehen topaketak egin zirenean hasi zen haren sorrera zehazten; bertako selekzioek uko egin zioten munduko futbol organo baten ideiari. Erakundearen lehen lorpen handia The Football Association erakundearen afiliazioa izan zen. Urte batzuk geroago, beste elkarte britainiar batzuek ere parte hartu zuten. 1910eko hamarkadan Europatik kanpoko kideak afiliatu ziren, eta horietako lehena Hegoafrika izan zen 1909-1910 bitartean. 1906an mundu mailako txapelketa bat egiteak huts egin zuen; eta Olinpiar Jokoetako futbolak ez zuen FIFAk mundu-mailako txapelketa baterako espero zuen tamaina.