cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sisenando
Egileren batzuk, iturrietatik, herritar xumeen artean Suintilaganako nolabaiteko sinpatia eta nobleen artean errege honenganako oposizioa ebazten dute. Inongo zalantzarik gabe, kontrako alderdikoek Suintilak proposatutako zenbait lege baliatu zituzten, herritarrentzat onak baina noble, aristokrata eta lurjabe handientzat kaltegarriak zirenak, euren matxinada aukerak handitzeko. Guzti hau gora-behera, bere unean Witerikok ezarri zuen joera oso ahuldua zegoen errege honen gobernu kaxkarragatik, eta ziur asko bere erorketaren ondoren etorri ziren garbiketengatik. Dirudienez, Suintilak buruzagi militarren babesa zuen, eta bere inguruan dukeek eta kondeek zioten etsaitasuna ez zela erabatekoa, bere inguruan jendearen beharrezko babesik ez baitzuten. Suintilaren aurkako nobleziak errege hau euren kabuz tronutik kentzea ezinezkotzat jo zuen eta 630ean azpijokoan parte hartzen ari zen nobleetako bat bidali zuen, Sisenando izenekoa, Septimaniako dukea zena, Neustriako erregea zen Dagoberto I.aren gortera, euren nahietarako balio zezakeen armada bat eskatzera. Ordainsari bezala, urrezko erretilu bat (Flavio Aezioek Turismundo erregeari 451. urtean eman ziona) eta 200.000 soldata eskaini zituzten.
Armada Toulousen batu zen 631n. Handik gutxira Zaragoza konkistatu zen ia borrokarik egin barik, Septimania matxinatu egin zen eta erabaki barik zeuden nobleak matxinatuei batu zitzaizkien erregearen tropen aurka. Erregearen anaia zen Geila bera ere matxinatu zen. Matxinadaren bizkortasunak Suintila tronua utzi eta ihes egitera behartu zuen. Matxinatuak hiriburua zen Toledora abiatu ziren, non Sisenando izendatu zuten errege martxoak 26an. Suintila harrapatua eta bi urtez kartzelatua izan zen, ondoren, bere emaztea eta seme-alabekin batera erbesteratua izateko, 634an modu naturalean hil zelarik.
Sisenandok aurreko erregearen aldekoen zenbait matxinadari aurre egin behar izan zien, batez ere Betikan. Geila izan zen matxinatu berri hauen liderra, kleroaren zati batek ere babesten zituena, gerra zibil bat sortu zuena. Sisenandok, berriz ere, Dagobertoren laguntzarekin kontrolatu zuen egoera, matxinatuak garaituz.
Toledoko IV. kontzilioa deitu zuen Isidoro Sibiliakoaren zuzendaritzapean, non lege bildumak proposatu ziren, zibil zein eklesiastikoak, lehenen artean Liber Iudiciorum edo Foru Juzgoa aipa daitekeelarik, eta, bigarrenei dagokienez, Elizaren diziplina eta administrazioari buruzko hogeita bederatzi kanon. Bere asmoa, erregeari indar handiagoa eta godoen arrazari egonkortasuna ematea zen, non Sisenandoren hautaketa berretsi zen, Suintila bere krimenengatik, bidegabekeriengatik eta behartsuen kontura bildu zituen aberastasunengatik tirano izendatu zuten. Klerikoak karga eta zerga orotatik aske utzi ziren, erregeari eginiko leialtasun zina betetzen ez zutenentzako, edo haren aurka matxinatzen zirenentzako zigorrak ezarri ziren, honekin, Sisenando beraren eredua jarraitzea eragozteko asmoz. Gainera, Geila erbesteratua izan zen, eta bere ondasunak konfiskatuak. Sisenando, errege moderatu, onbera, zuzen eta errukitsu bat izatera konprometitu zen.
Penryn (Kornualles)
Penryn, 'Pennrynn', Ingalaterrako Kornualles konderriko udalerri bat da.
Sisenando
Erregearen aurka armak hartzen zituzten klerikoak zigortu ziren, nortzuk monasterio batera bidaliko ziren euren penitentzia egin zezaten. Klerikoek Hispaniatik kanpo mezu sekretuak bidaltzea debekatu zen. Ziur asko kleroak, matxinatuen eta atzerriko botereren baten arteko aliantza bat adostu zuen. Matxinatzen zen edonork, kleriko zein noble, desterru eta eskumikatze zigorra jasango zuen.
Iturri literario bakar baten ere aipatzen ez den arren, Meridan eta Granadan (Iliberris) eginiko bi txanpon daude, Iudila Rex idazkuna dutenak, Sisenandoren erregealdian eginak izan zirela suposatuz. Bestaldetik, hirurogeita hamabosgarren kanonak eta kontzilioaren ospakizunean atzeratzeak Iudila tronua usurpatzen saiatzea azal lezakete.
Sisenando Toledon hil zen 636an eta bere oinordekoa Txintila izan zen.
Politika judutarrei buruz
Toledoko IV. kontzilioan, berriz ere juduen arazoa aztertu zen, hirugarrenean ezarritako politikak berretsiz, baina zigorrak gogorragoak eta debekuak zabalagoak eginez.
Judutarren seme-alabak euren gurasoengandik banandu behar zirela ezarri zen. Egungo historialarien arabera, hain lege gogorra ezin zen ezarri, eta soilik bataiatutako seme-alabei erreferentzia egiten zien. Ezarri zen, baita ere judutar bihurtuek bihurtu gabekoekin ezin zutela harremanik izan. Delitu honentzako zigorra oso gogorra zen: bihurtu gabea esklabo bezala emana izango zen kristau bati, eta bihurtua publikoki zigorkatua izango zen.
Judutarrek, lege hauek betearaziak izateko kristauak erosten zituztela uste zenez, eskumikatze eta anatematizazio zigorra ezarri zen.
Židlochovice
Židlochovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3,796 biztanle ditu eta 5.95 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1255 urtean egin zen.
Louise Aslanian
Louise Aslanian (LAS ezizena; frantsesez: Louise Aslanian, Lass, armenieraz: Լուիզա Ասլանյան, Tabriz, Iran, 1904ko maiatzaren 5a - Ravensbrück, Alemania, 1945eko urtarrilaren 30a) franko-armeniar ekintzaile komunista eta antifaxista, idazlea, eleberrigilea, poeta eta Frantziako erresistentziako pertsonaia nabarmena izan zen.
Bizitzako lehen urteak
Louise Srapionovna Aslanian (Grigorian) 1904ko maiatzaren 5ean jaio zen Tabrizen (Iran), Srapion Grigorian eta Maria (Shahbazian ezkondu aurretik) armeniar gurasoekin. Louise Tabrizeko lehen hezkuntzako eskola batean graduatu zen, eta gero Tifliseko gimnasio batean jarraitu zituen ikasketak, garai hartan Errusiar Inperiokoa zena. Bere literatur dohaina eskolan erakutsi zuen poema lirikoak idazten, errusieratik eta frantsesetik literatur itzulpenak eginez. Aslanian txikitatik hasi zen pianoa jotzen. Tabrizera itzuli zenean, 1923an, Arpiar Aslanian abokatuarekin ezkondu zen.
Bizitza Frantzian
1923an, bikotea Parisera joan zen bizitzera, eta Mania eta Arshaluys (Louiseren ama eta ahizpa, hurrenez hurren) eraman zituzten berekin. Parisen, Aslanianek pianoa jotzen jarraitu nahi zuen bere heziketa musikalean, baina diru faltagatik bere ametsari uko egin behar izan zion. Sorbonako literatura fakultatera joan zen. Parisen, idazle armeniar-frantsesen elkartean lanean aktiboki parte hartu zuen, egunkarietan lan egin zuen, literatur zirkuluetan ezagun egin zen eta "LAS" ezizena hartu zuen.
Hogeiko hamarkadaren erdialdean zenbait ipuin argitaratu zituen Frantzia eta Armeniako prentsan: «Դրամներիս հավաքածուն» (Txanpon bilduma bat), «Երկաթե գինեվաճառը» (Burdinazko ardo-saltzaile bat), «Լիճը» (Padura), etab. 1928an «Խանը» (Khan) ipuin bilduma argitaratu zuen.
1935ean, bi liburukitan argitaratu zen «Գծից դուրս» (Lerrotik haratago) ipuin-bilduma.
1936an, Aslanian Frantziako Alderdi Komunistara batu zen eta Manouchian "Zangou" egunkari armeniarrarekin kolaboratzen hasi zen. "New Life" egunkarian ere lan egin zuen. Urte berean "Kaskatsneri Ughiner" ("Zalantzaren bidea") eleberria argitaratu zuen, bi liburukitan (Aslanian hil ondoren 1959an Erevanen ere argitaratua).
1937an, LAS Armeniari Laguntzeko Batzordeko (HOC) presidente bihurtu zen, baita Parisko Armeniar Emakumeen Batasuneko presidente ere. Aslanian Frantziako idazle armeniarren batasuneko kidea izan zen.
Erresistentzia frantsesa
Naziek Frantzia okupatu ondoren, Aslaniandarrak Frantziako Erresistentziara batu ziren 1940an. Henry Karajanen ("Manouchianen Taldeko" kidea) memorien arabera, Louise Frankotiratzaile eta Partisanoen errekrutatzailea zen Frantziako Alderdi Komunistaren borroka-zelula batean, 1941eko amaieran eratua. Aslaniandarrek argitaletxe klandestino batean ere lan egin zuten, eta aktiboki parte hartu zuten Frantziako Erresistentziako borrokalariak armaz hornitzen. Louisek Frantziako Erresistentziako emakumeen dibisioa ireki zuen eta Frantziako iparraldeko armeniarren erresistentziaren arduraduna izan zen. Aslanianek erresistentziako ekintzaileekin loturak zituen: Missak Manouchian, Mélinée Manouchian, Arpen Tavitian, Ayk Dpirian, Shag Taturian eta beste batzuk. Frantziako Erresistentzian, Aslanian "Madeleine" deitua izan zen. Erresistentzian, bikoteak matematika eta xakea irakatsi zizkion Charles Aznavour gazteari. Haren familiak, armeniar jatorrikoa bera ere, aktiboki laguntzen zion frantziar erresistentziari. Aznavourren familiak manouchiarrei aterpea eman zien, juduei lagundu zien eta erresistentzia operazioetan lagundu zuen.
Atxiloketa, kontzentrazio eremua, heriotza
1944ko uztailaren 26an, naziek Aslanian biak atxilotu zituzten Frantzian. Familia eta bizilagunak etxean ikustean atxilotu zituzten (8 rue d 'Elix 10, Paris, Frantzia). Fresneseko espetxean sartu zuten bikotea.
Louisen egunkariak eta eskuizkribuak harrapatu eta suntsitu zituzten, bereziki, «Histoire de la Resistance» eta «La Chute de Paris».
Kontzentrazio-esparruetan zegoela, Aslanianek "Gortsaranum" poema ("Landarea") eta "Mala" poema amaitu gabea (bere maiteen 4 izenen laburdura: "M" - ama Mania; A - ahizpa Arshaluys; "L" — bera, Louise; A — senarra, Arpiar) idatzi zituen. Poema bere lagunei esker gorde da: Nicole Ritz eta Lise London.
1945eko urtarrilaren 27an, Louise Ravensbrückera itzuli zuten, eta handik hiru egunera hil zen, egoera ezezagunean. 1945eko otsailaren 15ean, bere senarra, Arpiar, Dora-Mittelbau eremuan hil zuten.
Legatua
Bere bizitzako azken urteetako eskuizkribuak, egunkariak eta korrespondentzia, naziek erabat suntsitu zituztela uste da. Bere aurreko istorioek eta eleberri batek bakarrik iraun dute nazien aurrean. Bere gutunen zati batzuk gorde dira. Matenadarango funts arabiarrak Aslanianenak izan ziren Erdi Aroko ekialdeko miniaturak biltzen ditu.
Bere lanetan, galdu ziren armeniar diasporako komunitateen bizitzari buruz hitz egin zuen, haien batasun ezari eta ohitura atzerakoiei buruz, hala nola tokiko kulturei itsu-itsuan jarraitzeari buruz. Berak, nazio osotasunaren berrezarpena, bereizketarako itzulera bezala ikusi zuen, aberriratzearekin eta Armeniarekin lotura sendoekin lotutako garapen bide bakar baten bilaketan. Frantziako Alderdi Komunistako kide gisa, Sobietar Batasunaren lorpenak sustatu zituen. Bere azken bertsoak faxismoaren aurkako borrokari eta haren gaineko berehalako garaipenari buruzkoak ziren.
1970eko hamarkadan, LASen ahizpak, Arshaluysek, bere artxiboa bildu eta Sobietar Batasuneko Armeniara bidali zuen. Gaur egun, LASen nerabezaroko egunkaria, hamar orrialdeko gerra-egunkaria, bere gutunetako batzuk, argazkiak eta "On the Road of Doubt" eleberriaren eskuizkribua Yeghishe Charents Arteetako Literatura Museoan gordetzen dira.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Langileen mugimendua Euskal Herrian XIX. mendearen amaieran abiatu zen Euskal Herriaren industrializazioarekin batera. Industrializazioak klase sozial berri bat sortu zuen, proletalgoa. Proletalgoa produkzio mediorik ez duen klase soziala da, beraz, beraien lan indarra burgesei saltzera behartuta daude bizirauteko. Proletalgo horren antolaketari deitzen zaio langileen mugimendu.
Euskal Herrian langileen mugimenduaren bultzatzailerik garrantzitsuena sozialismoa izan zen, eta denborarekin beste bi mugimenduk garrantzi berezia izan zuten: alde batetik komunismoa, bestetik sindikalgintza kristaua, euskal abertzaletasunari lotuta. Anarkismoak ez zuen arrakastarik izan Euskal Herrian, nahiz eta XIX. mendearen amaieran anarkista batek Antonio Cánovas del Castillo hil zuen Arrasaten. Espainiako langileen mugimenduaren sorreran puntu garrantzitsua izan zen Bizkaia, bilera garrantzitsuak bertan egin zirelarik. Industrializazioa garrantzitsuagoa izan zen Bizkaian, eta langileen mugimendua ere.
Plagioscion surinamensis
Plagioscion surinamensis Plagioscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Gaur egun Hego zein Ipar Euskal Herrian sindikalgintza indartsua dago. Sindikatu abertzaleak dira nagusi, bereziki ELA eta LAB, baina CCOO edo UGT Hego Euskal Herrian eta CGT Ipar Euskal Herrian sindikatu garrantzitsuak dira.
Mugimenduaren sorrera
Langile-mugimenduaren sorrera eta industrializazioa elkarrekin garatu diren bi prozesu historiko dira. Lehen ikusi dugun bezala, Euskal Herriko lurraldeetan industrializazioaren hasiera, bilakaera edo ezaugarriak desberdinak izan ziren eta, beraz, euskal langileria eta langile- mugimendua ere une eta modu desberdinetan sortu eta bilakatu zen. Bizkaian emandako industrializazio sakon eta azkarraren ondorioz mugimendu sozialak ere azkar garatu ziren. Eremu geografiko zehatz batean -Bilbo eta Nerbioi ibaiaren ezkerraldean- burdinazko meatze-enpresa eta lantegi handiak kokatu ziren, milaka eta milaka behargin erakarriz. Bertan sortu zen lehen euskal langile-mugimendua XIX. mendearen azken hamarkadan, sozialistek gidatua. 1872an lehen langile-elkarteak sortu ziren, Anselmo Lorenzok bultzatuta, aisialdiari begira. Facundo Perezaguak lehen elkarte sozialistak sortu zituen; 1886ko udan lehen irakurketa marxistak egiten zituen elkartea sortu zen, baita elkarteak ere 1887an Ortuellan eta 1888an Zugaztietan. .
1890ko greba
Lehen greba garrantzitsua 1890eko Bizkaiko greba orokorra, meatzarien bizi-baldintzetan zentratu zena, baina 10 orduko lanaldia, enpresako ekonomatotik kanpo erosketak egiteko eskubidea eta lan-baldintzen hobekuntza ere aldarrikatu zituena. Lehen mailako beharren prezioen igoerak 1888 eta 1890. urteen bitartean, meategietako langileek nagusien merkatuetan erosi behar izateak (nagusiek prezioak asko inflatzen zituzten) eta bere bizi eta lan baldintzak hain txarrak izateak greba eragin zuen. Vicente Blasco Ibáñezek bere El Intruso eleberrian argitaratu eta salatu zituen langileek bizitzen zituzten bidegabekeriak eta nolakoak ziren euren baldintzak lantegietan. Hona hemen bere eleberriaren pasarte txiki bat:
Pasarte honekin argi ikusi zen nolakoak ziren euren baldintzak eta pertsonen artean zabaltzen hasi ziren. Hauek guztiak, lehenago aipatu bezala, izan ziren grebaren eragileak. 1890ko maiatzaren 12an hasi zen greba eta Leona paktuaren bitartez amaitu zen. Bertan langileen baldintza berriak jaso ziren, horien artean 10 orduko lanaldia, honela banaturikoa: 11 ordu maiatza, ekaina, uztaila eta abuztuan eta 9 ordu azaroa eta abenduan. Beste hilabeteetan, 10 ordu. Gainera, nagusien merkatuetan erosteko beharra kendu zuten, non prezioak altuegiak ziren langileen soldatarekin alderatuz gero. Gainera, bagonetak debekatu egin ziren eta langile bakoitzak bere gela propioa izatea lortu zuten.
Gizartea bitan banaturik zegoen. Alde batetik, burgesia industrial indartsu bat, gero eta indar handiagoa hartuz zihoana Estatuarekin zeuzkan harreman estuengatik. Gainera, bere eragin politikoa gero eta handiagoa zen. Horretaz gain, oligarkia aliatu zen, protekzionismoaren alde egiten (Estatuaren babesa jaso). Estatuak eta enpresarioek protekzionismoaren alde egiteak anarkismoak eta nazionalismoak gero eta indar gehiago hartzea eragin zuen ekonomia espainiarrean.
Beste alde batetik, proletargoa zegoen, hau da, langileak. Oso kopuru handiko gizarte talde zen eta industrial zonaldeetan pilatzen zen jende guztia. Beraien bizitza oso gogorra eta zaila izan zen. Hauetaz gain, behe eta erdi mailako burgesia zegoen. Hauek ez zuten eraginik Estatuaren agintean, goi mailako burgesiak ez bezala, eta siderurgiaren alde egin zuten.
Greba hasi zen, aurreko egoerei aurre egiteko helburuarekin, 1890. urtean krisia iristen denean. Mineralen eta burdinaren prezioek izugarri egin zuten behera apiriletik aurrera. Osagai siderurgikoen eskaerak izugarri egin zuen behera eta ondorioz stocka pilatzen hasi zen. Greba izugarrizko ondorioak eragiten hasi zen eta giroa ez zen batere ona, beraz Gobernuak armada bidali zuen Bilbora. Armadak, indarkeria erabiliz, langileei eta enpresarioei baldintza jakin batzuk onarrarazi zien.
Bizkaian egindako grebak behin eta berriro errepikatu ziren hurrengo 4 urteetan, eta guztira 23 greba egin ziren 4 urtetan, prezioek behera egitea eta stocka gero eta handiagoa izatea eraginez.
Eszisioak sozialismoan
1920tik aurrera hainbat eszisio izan ziren PSOEren baitan: Tomás Meabek sortutako Espainiako Gazte Sozialistetatik Espainiako Alderdi Komunista sortu zen. Facundo Perezaguak Espainiako Langileen Alderdi Komunista sortu zuen. 1921ean Perezaguak, Dolores Ibarrurik, Leandro Carrok eta Oscar Pérez Solísek alderdi komunista sortu zuten Bizkaian.
Pincé
Pincé Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pincé udalerrian erroldatutako biztanleak 197 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 80 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 91 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 80 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren eta 12 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 139 ziren, horien artean 108 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 108 pertsona aktiboetatik 100 lanean zeuden (52 gizon eta 48 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pincé udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 202,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.513 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Eszisioak sozialismoan
Indalecio Prieto euskal sozialismoaren aitzindaria izan zen, asturiarra zen arren, Euskal Herrian pasa zuen bizitza gehiena. Sozialismoaren eta langileen alde egiten hasi zen Bilbon, baina bera ez zen gizon borrokalaria, politikaria baizik eta hortaz, Madrilera joan zen. Lan ministroa izan zen Espainiako Bigarren Errepublikan zehar.
Pincé
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 eraikuntza enpresa.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Eszisioak sozialismoan
Euskal Herriko langileen mugimenduan parte hartu zuen beste pertsonaia garrantzitsu bat Dolores Ibarruri "La Pasionaria" izan zen. Bizkaiko mendebaldeko familia langile batetik zetorren; bere aitak meategian egiten zuen lan, baina lan-istripu baten ondorioz hil egin zen. Gainera, meategian lan egiten zuen gizon batekin ezkondu zen eta hau ere hil egin zen. Bere senarra hiltzean alba bat zuen eta alargun geratu zen, eta langileek sufritzen zituzten bidegabekeriak ikusita, hauen alde egitea erabaki zuen. Pasionariak sozialismoaren aldeko hitzaldiak ematen hasi zen, mobilizazioetarako oso ona zen, izan ere, entzule guztien arreta lortzen zuen. Bertatik dator bere ezizena, pasio eta gogo handia erabiltzen zuelako hitzaldiak ematean. Denbora pasa ahala, Doloresek komunismoaren alde egin zuen. II. Errepublika iristean komunismoak garrantzia hartu zuen eta Ibarrurik hitzaldi asko eman zituen. Baina Francisco Franco ren diktadura iritsi eta Errusiara joan behar izan zuen. Bertan Iosif Stalin en aholkularia izan zen, eta diktadura amaitzean Espainiara bueltatu zen eta diputatu moduan egin zuen lan.
Pincé
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Pincé udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Eszisioak sozialismoan
1880. urtetik aurrera, euskal proletalgoaren protestak gero eta gehiago ziren, gero eta greba eta manifestaldi gehiago zeuden (1890ko greba) eta giroa oso nahasia zegoen. Hala ere, XX. mendea iristean, euskal langileek moderazio bidea hartu zuten. Sozialista moderatu hauen artean Tomás Meabe zegoen, honek sozialismoaren garapena zabaldu zien euskaldunei. Euskal Herriko lider sozialista Facundo Perezagua izan zen. Hauek borrokatik urruntzen zen mugimendu bat eskaini zieten langileei. Lanorduetatik kanpoko ekintzak eskaintzen zizkieten, hezkuntza jasotzeko tailerrak, formatzeko aukera eta batez ere langileei egokitutako hezkuntza bat. Euskal Herrian garrantzia handiena izan zuten sindikatuak sozialistak, abertzaleak eta kristauak izan ziren. Izan ere, euskaldunen kristautasuna oso handia zen eta industrializazioak abertzaletasuna eragin zuen.
ELAren sorrera
ELAren lehen jarraitzaileak eraikuntza sektoreko langileak eta Bilboko industria siderurgiko eta metalurgikoko langileak izan ziren nagusiki. Aldiz, ez zuen arrakasta handirik izan mehagintzan, langile etorkinak baitziren nagusi. Apurka-apurka, Bizkaia eta Gipuzkoako industria guneetan eta inguruko herrietan hazten joan zen.
Anikilazionismo
Kristautasunean, anikilazionismoa azken judizioaren ondoren, gizaki ez-salbatuak, eroritako aingeru guztiak (madarikatu guztiak) eta Satanas bera erabat suntsituko direla proposatzen duen sinismena da. Horiek guztiak ez dira gehiago existituko, edo haien kontzientzia desagertu egingo da infernuan betiko sufrimendua jaso ordez. Anikilazionismoa ez dator bat, aldi berean, betiereko torturan sinesmenarekin eta suzko lakuko sufrimenduarekin, eta guztiek salbazioa izango dutela sinestearekin (adiskidetze unibertsala edo, besterik gabe, "unibertsalismoa").
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Primo de Riveraren diktadura
Primo de Riveraren diktadura hasierarako, ELAk UGTk adina jarraitzaile lortu zituen, bai egindako lanari, baita azken honek 1921-1923 bitartean bizi izandako krisiaren ondorioz. Hala ere, garai horretan ELAk ez zituen langile etorkinak onartzen, afiliatzeko lehen lau abizenetatik bat gutxienez euskal jatorrikoa izatea eskatzen baitzuen oraindik.
Anikilazionismo
Anikilazionismoak zerikusi zuzena du kondizionalismoaren kristauaren doktrinarekin, hots, gizakiaren arima ez dela hilezkorra, non eta betiereko bizitza ematen ez zaion. Anikilazionismoak dio Jainkoak gaiztoak suntsituko dituela azkenean, eta justuak bakarrik utziko dituela hilezkortasunean bizitzeko. Hala, bekatuetatik damutzen ez direnak betiko suntsitzen dira, bekatuak Jainkoaren izaera santuarekin berez duen bateraezintasunagatik. Zazpigarren eguneko adbentistek uste dute betiereko infernuan bizitzea jatorri paganoko doktrina faltsua dela, ez-puruak suzko lakuan desagertuo baitira. Jehovaren lekukoek uste dute ezin dela zigorrik jaso heriotzaren ondoren, hildakoak jada ez direlako existitzen.
Kristautasunaren historian zehar behin baino gehiagotan agertu da anikilazionismoaren ideia, eta Elizaren Guraso batzuek defendatu dute, baina sarritan gutxiengoan egon dira. 1980ko hamarkadan, berpiztu egin zen zenbait teologo garrantzitsuren aldetik, John Stott barne, argudiatu zutenean literalismo biblikoaren ikuspuntutik, zilegizko interpretazioa dela. XX. mendearen hasieran, Cambridgeko Unibertsitateko teologo batzuek, hala nola Basil Atkinsonek, sinismen honen alde egin zuten. Anikilazionismoaren alde dauden teologo ingelesen artean daude Charles Gore gotzaina (1916), William Temple, Canterburyko 98. artzapezpikua (1924), Oliver Chase Quick, Canterburyko artzapezpikua (1933) , Ulrich Ernst Simon (1964) eta G. B. Cairg.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Primo de Riveraren diktadura
1923-1930 bitarteko diktadura garaian (Primo de Riveraren diktadura) klandestinitate egoera bizi arren, gizartean zabaltzen joan zen. 1926an Gobernuak onartutako lan harreman korporatiboen errege dekretuaren alde mintzatu zen, klase arteko borroka ezabatu eta lan harreman harmoniatsuak ezarriko zituelakoan. Hala ere, dekretu horren aplikazioa salatu zuen, sindikatu sozialisten aldera erabili izan baitzuten.
Anikilazionismo
XIX. mendearen erdialdeko mugimendu milerita/adbentistaren eragina izan zuten zenbait kristau-denominazio anikilazionistek. Besteak beste, Zazpigarren Eguneko Adbentistak, Bibliako ikasleak, Kristadelfianoak eta hainbat Eliza Adbenbista kristauek. Gainera, idazle protestante eta anglikano batzuek ere doktrina anikilazionistak proposatu dituzte. Ingalaterrako Elizaren Doktrina Batzordeak 1995ean jakinarazi zuen Infernua "ez-izate osoko" egoera izan daitekeela,betirako torturazko lekua izan ordez.
Anikilazionistek eskrituren exegesian oinarritzen dute euren doktrina, eliza goiztiarraren idazki batzuetan, infernuaren doktrinaren kritika historikoan, eta Jainkoaren Maitasunaren ideian, non gehiegi maite duen bere kreazioa betirako torturatzeko. Euren hitzetan, infernuaren ideia testamentuen arteko aldian juduen espekulaziotik eratortzen dira, filosofia grekoan sortu eta teologo kristauei eragin zien arima hilezkorrean sinesmenetik, baita Erdi Aroko arte grafiko eta irudimentsutik eta poesiatik ere.
Langileen mugimendua Euskal Herrian
Bigarren industrializazioa
Araban eta Nafarroan, berriz, industrializazioa prozesu berantiarra izan zen. 1950 edo 1960eko hamarraldietara arte ez zen benetan garatu. Hiru industrializazio eredu izateak hiru langileria mota ekarri zituen. Horren ondorioz Euskal Herriko langileek bide desberdinetatik jo zuten beren elkarteak eta borrokak antolatzerakoan.
FC Porto
FC Porto (Futebol Clube do Porto) Portugalgo futbol talderik onenetakoa da, "hiru handien" artean baitago. Berau da Lisboakoa ez den bakarra, Porto hirikoa baita izatez. Portugalgo txapelketa ugari irabazteaz gain nazioarte mailan punta puntako taldea izan da, tartean Kontinente arteko Futbol Kopa birritan ere irabazi baitu.
Sorrera
António Nicolau de Almeida merkatariak sortu zuen 1893 urtean. XX mendean Portugalgo talde handia izan zen. 30.hamarkadan hiru liga eta Iberiar Kopa bat irabazi zituen, eta Bigarren Mundu Gerraren ondoren 1956 eta 1958an ligak eta kopak lortu zituen.
Nazioarteko lehen garaipenak
1984 artean Porto zen "Portugalgo hiru handien" artean Europako titulurik ez zeukan talde bakarra. Urte horretan Europako Errekopako finala galdu zuen Italiako Juventus FC-ren aurrean baina 1987an Europako Kopa (FC Bayern Munich 2-1 gaindituz) eta Kontinente arteko Futbol Kopa (CA Peñarol, berriz 2-1) lortu zituen. Urte bikaina bukatzeko Europako Superkopa ere eskuratu zuen Ajax Amsterdami bi partidatan 1-0 irabaziz. Hurrengo urteetan Portugalen puntako taldea izaten jarraitu zuen baina Europako txapelketatan ez zuen emaitza aipagarririk izan.
XXI mendea: Urrezko Aro berria
XXI mendean Portugalgo talde nagusia bihurtu da, 9 Liga, 7 Kopa eta 9 Superkopa irabazi baititu. Azken hiru denboralditan Jackson Martinez aurrelari kolonbiarra golegile nagusia izan da.
Europan ere mende berria indartsu hasi zuen 2003rako UEFA Kopa eskuratuz eta hurrengo urtean berriz ere Txapeldunen Liga (finalean AS Monacori 3-0) eta Kontinente artekoa irabazi zituen, oraingoan 0-0 egin ondoren CD Once Caldas penalti jaurtiketetan gaindituz. 2011ean bigarren UEFA Kopa eskuratu zuen finalean SC Braga gaindituz.
2014an Julen Lopetegi asteasuarra fitxatu zuen entrenatzaile lanetarako. 2014-15 denboraldian Txapeldunen Ligan aritu da eta taldekako fasean Athletic-en talde berean kokatua izan da. Partida bietan portotarrak izan dira nagusi. Final laurdenetaraino iritsi da baina Bayern Munichek kanporatu du. Portugalgo ligan bigarren postuan amaitu du. 2015ean emaitza eskasen erruz Julen Lopetegi bota zuten eta Ligan 3. egin zuen arren Kopako finala jokatu zuen eta penaltietan galdu zuen titulua. 2018an Liga berri bat irabazi zuen eta 2020an Liga eta Kopa.
Uniformea
1906 inguruan hainbat uniforme erabili zituen baina 1909an Monteiro da Costa-k marra urdin eta zuriak zituen elastikoak diseinatu zituen. Hasiera batean polemika piztu zen hiriko kolore berde eta zuria erabiltzea egokiagoa zela esanez, baina Monteiro da Costak orduko Portugalgo banderaren koloreak hobetsi zituen, urdina eta zuria.
Euskal taldeen aurkako partidak
Portok partida hauek jokatu ditu euskal taldeen aurka:
Azido alendroniko
Azido alendronikoa osteoporosian eta hezur-nahasmenduetan erabiltzen den bisfosfonatoa da. Bakarrik edo D bitaminarekin elkartuta dago eskuragarri (2800 U eta 5600 U, Fosamax+D, adibidez). Mercken alendronatorako patentea 2008an amaitu zen, eta Merck konpainiak apelazio batzuk galdu zituen Elikagai eta Sendagaien Administrazioa (FDA) baimendu zuen bertsio generikoa sartzea eragozteko.
Rhynchocalamus arabicus
Rhynchocalamus arabicus Rhynchocalamus generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Azido alendroniko
2008ko otsailaren 6an, FDAk alendronatoaren lehen generikoak onartu zituen. Farnesil pirofosfatoaren inhibizioarekin kontrastean, alendronatoa azkena da, hau da, gutxien inhibitzen duena. Propietate gastroerosiboak kontuan hartuta, gel bat probatu da gaixotasun periodontologikoaren tratamendurako.
Esker
Esker bat gailur luze, estu eta bihurgunetsua da, batez ere hareaz eta legarrez osatua, nahiz eta, bere eraketaren amaieran, tamaina guztietako sedimentuekin osatzen den esker hori, tontor luzanga homogeneoagoa eginez. Gailur horiek glaziarretako ura eramaten duten ibaiek metatzen dituzte, eta, normalean, izotz-masa glaziar baten azpian egoten dira. Ura eroateko gaitasuna izotzarena baino askoz txikiagoa denez, glaziarra desagertzean erliebea alderantzikatuta geratzen da, eta antzinako ur-ibaia da esker bera osatzen duena, eta antzinako ibaiertzak deprimituta geratu dira, glaziar zaharra osatzen zuen izotzaren pisuaren eta higaduraren eraginez.
Estearina
Estearina edo Triestearina hiru azido esteariko (18:0) eta glizerina batek osatzen duten triglizerido bat da. formula du.
Erabilerak
Animalien gantzetatik lortzen da eta kandelak eta xaboia gogortzeko erabiltzen da.
Dinhard
Dinhard Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ville-Savoye
Ville-Savoye Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 58 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 34 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 34etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 8 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 37 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 21 lanean zeuden (11 gizon eta 10 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden eta 4 ikasten zeuden.
Nancy Cunard
Nancy Clara Cunard (Londres, - Paris, ) ingeles aktibista eta socialitea izan zen.
Biografia
1927an, Hours Press argitaletxea abiatu zuen, eta, urtebete geroago, Henry Crowder jazz musikari afroamerikarrarekin maitemindu zen, Venezian. Ondorioz, AEBetan segregazioaren aurkako kanpainetan ere parte hartu zuen. Espainiako 1936ko gerran ere izan zen berriemaile, eta han ezagutu zuen Pablo Neruda. Bien artean argitaratu zuten Los poetas del mundo defienden el pueblo español antologia. Bigarren Mundu Gerra bukatuta, Frantziara itzuli zen, eta Francoren aurka aritu ziren errefuxiatuei lagundu zien muga pasatzen.
Alkoholismoaren eta urteen poderioz, osasun arazoak izan zituen, hala fisikoak nola mentalak. 1965. urtean hil zen Cunard, Parisen: hoteletik ihes egin zuen, eta kalean aurkitu zuten, konorterik gabe.
Néons-sur-Creuse
Néons-sur-Creuse Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Néons-sur-Creuse udalerrian erroldatutako biztanleak 395 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 255 etxebizitza zeuden, 174 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 63 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 250 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 174 etxebizitza nagusietatik 148 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 86 etxek bost zituzten. 148 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 78 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 80 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 236 ziren, horien artean 172 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 172 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (94 gizon eta 68 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Néons-sur-Creuse udalerrian 172 unitate fiskal zeuden, 383,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.513 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Casamanceko gatazka
Casamanceko gatazka Senegalgo gobernuaren eta Casamanzako Indar Demokratikoen Mugimenduaren (Mouvement des forces démocratiques de la Casamance edo MFDC) arteko intentsitate txikiko gerra zibila da, 1982tik Casamance eskualdearen independentziari buruzkoa. 2014ko maiatzaren 1ean, MFDCko buruzagiak aldebakarreko su-etena ezarri zuen.
Omerville
Omerville Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Casamanceko gatazka
Aurrekariak
1980an, Léopold Sédar Senghorrek Senegalgo presidentetza utzi zuen 20 urtez gobernatu ondoren. Hurrengo hauteskundeetan, Abdoulaye Wadek zuzendutako Senegalgo Alderdi Demokratikoa alderdiak ordura arte agintean zegoen Alderdi Sozialista garaitu zuen sopi (aldaketa) mugimendu politiko ezagun baten buru izan ondoren. Gobernu berriaren izaera erreformista gora-behera, Casamanceri autonomia estatutu bat emateari uko egin zion, honek, 1982an korronte independentista bilakaturiko gatazka armatu bat eragin zuen.
Omerville
Biztanleria
2007an Omerville udalerrian erroldatutako biztanleak 300 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Casamanceko gatazka
Aurrekariak
Ez dago mugimendu autonomista eragin zuten arrazoiei buruzko erabateko adostasunik, baina litekeena da Sanghorren gobernualdian tokiko biztanleek jasan zuten errepresioaren eraginpean egon izana (desagerpenak, torturak, bost urtera arteko espetxe-zigorrak aurretiazko epaiketarik gabe, etab.). Aurrekariei dagokienez, bi hipotesi nagusi daude: kulturala eta ekonomikoa.
Omerville
Etxebizitza
2007an 153 etxebizitza zeuden, 112 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 153etxeak ziren. 112 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Casamanceko gatazka
Aurrekariak
Arrazoai kulturala independentistek defendatzen dute, batez ere MFDCko kideek. Hiru puntutan oinarritzen da: erlijiosoa, Casamanzan gehiengoa den erlijioa katolizismoa dela baieztatuz, Senegalgo gainontzekoa islamiarra den bitartean; etnikoa, subguinearrekin senegaldarrekin baino lotuago daudela baieztatuz; eta kasten sistema, wolofen, tukolorren, pehlen eta mandingoen artean hedatua dagoena, Casamancen gutxiengoak baina Senegalen etnia nagusiak direnak.
Omerville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 201 ziren, horien artean 135 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 135 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (70 gizon eta 56 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Casamanceko gatazka
Aurrekariak
Ekonomia izan zen gatazkaren hasierako hipotesi nagusia, baina gaur egun zalantzan jartzen dute, argumentu berberak aplikatzen baitira herrialde osoan. Hipotesi hau defendatzen dutenen arabera, alderdi autonomista batzuek Senghor babestu zuten independentzia prozesuan, baina, horren ostean, gobernu berriak uko egin zion edozein autonomia motari. 1960ko eta 1970eko hamarkadetan, Alderdi Sozialistak atzerriko enpresek eskualdean inbertitu ezin zuten politika bati eutsi zion, kapital-ihesa eta desinbertsioa eraginez. Hezkuntzan, osasunean, garraioan eta komunikazioetan inbertitzen ez zenez, gizartea marjinalizatu egin zen, eta, ondoren, isolatu. Hiriburuko eta eskualde urrunenetako biztanleen arteko kontaktu faltak, senegaldar gizartearen zatiketa eragin zuen. Hipotesi honen pean, casamancetar gatazka maila ertain-altuko gizarte maila batek hasi zuen, formazio maila altua izan arren, sistematik kanpo zeudenak.
Gatazka
Émile Badiane eta Victor Diatta diola eta Ibou Diallo eta Édouard Diallo fula buruzagiek 1982an talde errebelde bat, MFDC, sortu zuten. Taldeak 1982an manifestazioak antolatu zituen eta 1985ean erakunde armatu bat sortu zuen, Atika izenekoa (diolaz gerlari esan nahi duena). Erakundeak 1989ra arte Ginea Bissauko presidentea zen João Bernardo Vieiraren babesa izan zuen.
Omerville
Diru sarrerak
2009an Omerville udalerrian 117 unitate fiskal zeuden, 307 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.904 euro zen.
Casamanceko gatazka
Gatazka
MFDCren ospe handia, eta, horrekin batera, giza eskubideen aldeko taldeek Senghorren hitza betearazteko eskatzen zieten manifestarien aurkako errepresioa ikaragarriaren salaketa gatazka handitu zuen. Eskualde honetan, gehiengoa, independentzia mugimenduen tradizio luzea duten diola da. MFDCk independentziaren aldeko manifestazio baketsuak antolatu zituen. 1982an erakundeko buruzagiak atxilotu zituztenez, erresistentzia areagotzeko gurpil zoro bat sortu zen, eta erresidentzia honek senegaldarren armadaren errepresioa bultzatu zuen.
Omerville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 argiketaria.
Casamanceko gatazka
Gatazka
1990ean, MFDC, Ginea Bisauko Armadaren ustezko ezkutuko laguntzarekin, eskualdeko eraikin militarrak erasotzeari ekin zion. Senegaldar Armadak, aldi berean, MFDCren baseak eraso zituen Behe Casamancen eta Ginea Bissaun. Bi aldeak zibilei eraso egiteaz akusatuak izan ziren. Uztaila eta abuztua bitartean borroka nagusiak izan ziren.
Omerville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Omerville udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 620 hektarea erabiltzen.
Casamanceko gatazka
Gatazka
1990eko hamarkadan hainbat su-eten sinatu zituzten, baina batek ere ez zuen iraun. Lehenengoa 1991ko maiatzaren 31n sinatu zuten. Gatazka lau turista frantziar desagertu zirenean europar titularrengana iritsi zen: bi aldeek elkarri egotzi zioten errua (1995eko apirilaren 6an), eta urrian, armadak, eliteko 1.000 soldadurekin, Behe Casamanceko eskualdean eraso bat egin zuen. Augustin Diamacoune Senghor apaiza MFDCko buru izatera iritsi zen eta elkarrizketa eta adiskidetze politika ezarri zuen. Hala ere, senegaldar gobernuak, eskualdearen independentzia onartzeari uko egin zion, eta MFDCko kide batzuk taldea zatitzeko eta borroka berrabiarazteko konbentzitzen saiatu zen.
Omerville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Casamanceko gatazka
Gatazka
1996an bake negoziazioak hasi ziren eta 1999ko abenduaren 26an su-etena sinatu zuten, baina 2001eko martxora arte, Senghor eta Abdoulaye Wade Senegalgo presidentea bake akordio batera iritsi ziren arte, guduetan 500 pertsona inguru hil ziren. Su-etenak presoak askatzea, errefuxiatuak itzultzea eta lurreko minak kentzea ahalbidetu zuen, baina ez zuen autonomia ekarri. Matxino batzuek, hau, ituna traiziotzat hartu zuten. 2004ko abenduan Senghor eta gobernuaren artean su-eten berri bat sinatu ondoren, MFDC elkarren aurka zeuden bi fakziotan banatu zen. Gainera, 2003an Sidhis Badji MFDCko Idazkari Nagusia hil zen.
Banaketaz geroztik, intentsitate txikiko gerra mantendu da etengabe. 2005ean, negoziazio berriak egin zituzten, matxinatuen desmobilizazio partziala lortu zen eta indarkeria gutxitzen hasi zen, baina, hurrengo urteko apirilean, bi talde matxinoen eta armadaren arteko liskarrek, ekainean, 9.000 lagun Gambiako mugatik ihesladia eragin zuten.
Omerville
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Casamanceko gatazka
Gatazka
2007ko urtarrilean aita Senghor hil egin zen eta maiatzerako fakzioen arteko barneko gatazka berriro hasi zen. 2009ko urriaren 2an, sei soldadu hil ziren Ginea Bissauko mugatik gertu.
2010eko urrian, Lagosen, Nigerian, Iranen legez kanpoko arma-bidalketa bat atzeman zuten. Sengaldar gobernuaren ustetan, armak Casamancerako bidean zeuden eta Teheranen zuen enbaxadorea erretiratu zuen. Urte bereko abenduan borroka gogorrak izan ziren, MDFCko 100 borrokalari inguru Gambiako mugatik hegoaldera Bignona hartzen saiatu ziren, arma astunen laguntzarekin, hala nola, mortero eta metrailadoreen laguntzarekin. Gatazkan soldaduak irabazle atera ziren, baina casamancetar asko eta zazpi senagaldar hil ziren.
Magnac-sur-Touvre
Magnac-sur-Touvre Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Magnac-sur-Touvre udalerrian erroldatutako biztanleak 3.010 ziren. Familiak 1.266 ziren, horien artean 298 pertsona bakarrekoak ziren (107 bakarrik bizi ziren gizonak eta 191 bakarrik bizi ziren emakumeak), 480 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 413 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 75 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Magnac-sur-Touvre udalerrian 1.327 unitate fiskal zeuden, 3.155 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.731 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 97 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 29 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 6 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 2 altzari dendak ziren.
2000. urtean Magnac-sur-Touvre udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Guadasséquies
Guadasséquies edo Vorasséquies (bi izenak valentzieraz, lehena ofiziala) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Vall d'Albaida eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 447 biztanle zituen.
Montdragon
Montdragon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montdragon udalerrian erroldatutako biztanleak 593 ziren. Familiak 204 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (29 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 29 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 232 etxebizitza zeuden, 212 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 202 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 212 etxebizitza nagusietatik 146 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 117 etxek bost zituzten. 170 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 115 etxetan bat baino gehiago zituzten.