cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sotzeling
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14 ziren, horien artean 11 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 11 pertsona aktiboetatik 10 lanean zeuden (6 gizon eta 4 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Capitão Enéas
Capitão Enéas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sinfonia fantastikoa
Sinfonia fantastikoa (ofizialki Symphonie fantastique: Épisode de la vie d'un artiste ... en cinq parties) deritzona, Hector Berlioz musikari eta konposatzaile frantziarrak 1830ean idatzitako musika-lana da. Egilea, musika-lan hau idazteko Henrietta Constance Smithson aktoresan shakespeartarrean inspiratu zen, honetaz erabat maiteminduta zegoelarik. Musika-lan hau musika programatikoaren adibide argi eta eder bat da. Musika-lan hau, bost mugimendutan banatuta dago:
Sinfoniaren istorioa
Sinfoniak, xehetasunez beteriko istorio bat kontatzen du. Arrazoi honegatik, musika programatikoaren adibide hoberenetako bat dela esaten da, beharbada, azpigenero honetako lehenengokoetakoa ere bada. Istorioa honako hau da:
Etsitako musikari gazte batek, bere burua opioarekin pozoitu du, eta, amets luze batean amesgaizto eta ikuskariak izaten ditu, bere maitearen ideia behin eta berriz burura datorkiolarik. Iraganeko poz eta tristeziak gogoratzen ditu, bere maitea bere bizitzan agertu aurretik, eta ondoren, bere neska bere bizitzan agertu ondoren, bihurtu zen jeloskorra, erlijioaren kontsolamendu bakarra zuelarik.
Bigarren mugimenduak, dantzaldi baten musika gogorarazten du, non, dantzaren birekin, berriz bere maitea ikusten duen.
Hirugarren mugimendua, oso zaila izan zen Berliozentzat. Zelaian, bi artzainek melodia bat jotzen dute euren txirulekin euren behiei deitzeko. Dena lasaitasuna da bere maitea berriz agertzen den arte, heroiagan, egonezina sorraraziz. Beste artzainak bere txirula jotzen du, baina oraingoan ez dago erantzunik. Une horretan, eguzkia sartu egiten da, urrun jo duen trumoi batekin batera. Ondoren, eszenan isiltasuna nagusi da
Urkamendirako martxa, gau bakar batean idatzia izan zen, Maitearen hilketaren ametsa dakar, heroia, horregatik, heriotza zigorrera kondenatzen dutelarik. Martxak, bere pauso erregularrarekin ditu bere une basatienak, segizioak, heroiaren heriotza ikusteko biltzen den jendetza artean tokia egiten ari den bitartean. Maitea, aizkora heroiaren leporantz jaisten ari den unean agertzen da.
Azken mugimendua, akelarre bat da, deabruzko ospakizun baten orgia basati bat. Maitearen irudiak, orain, iseka bizi bat dirudi. Hil kanpaiak, azken judizioaren Dies Irae ereserkiaren gainetik entzuten dira, eta dantzarekin nahasten dira. Mugimendu honetako hil kanpaien musika Wendy Carlosek erabili zuen A Clockwork Orange eta The Shining filmen soinu bandetan.
Baumat
Baumat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beaumat udalerrian erroldatutako biztanleak 76 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 69 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 63 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 40 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (10 gizon eta 13 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 gizon). 14 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Beaumat udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 640 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arte endekatu
Arte endekatua, alemaniako Entartete Kunst  hitzen itzulpena da, nazien erregimenaren aldian Alemania osoan arte moderno a deskribatzeko erabiltzen zen espresioa hain zuzen ere. Nazi ek arte mota hau gaitzesten zuen eta "arte heroikoa" zeritzotena goretsi. "Endekatu" arte hau, Alemania n debekatua izan zen eta "ez alemaniar"-tzat jotzen zuten,  boltxebike eta judu en kutsua gaineratuz. "Artista endekatutzat jotzen zutenak zigortuak izan ziren; besteak beste, ezin zuten irakaskuntzan aritu, ezin zuten beraien artea erakutsi edota saldu eta zenbaitetan, artea sortzea ere eragotzi zieten.
Historia
Arte endekatua halaber, nazi ek antolatutako propaganda erakusketa baten izenburua izan zen. Erakusketa hau, 1937 urtean, Munich eko  Haus der Kunst-en egin zuten eta bertan arte modernoko lanak, anabasean jarrita eta irrigarri uzten zuten testuak gaineratu zizkien. Horrez gain, aldez aurretik 1933 urtean alemaniako agintariek ordaindu zuten itzelezko salneurria zehaztu zuten, herri xehea bukatu berri zen gerraren ondoriak eta 1929ko krisi ostea sufritzen zuen bitartean. Iritzi publikoa arte modernoaren kontra jartzeko asmotan, erakusketa hainbat hiritan izan zen, Alemania eta Austria barrena.
Arte modernoa debekatzen zuten bitartean, ohiko margo eta eskultura, "odola eta lurra" "arraza garbitasuna", edertasuna, militarismoa eta obedientzia baloreak goresten zutenak sustatu zuten. Era berean, musika tonala izatea eta jazz musikaren eragin gabekoa nahi zuten; bestelako pelikulak eta antzezlanak zentsuratuak izan ziren.
Horrela jokatzearen arrazoia hau zen: artea heroikoa, benetako artea adierazten du eta eredu modernoek ordea edertasun kanonetik kanpo zeuden. Artista "garbi"ek "arte garbia" sortzen zuten eta aldiz, artista modernoek, "endekatuek" ordea "arte endekatua" ekoizten zuten.
Leo Frobenius
Leo Frobenius (Berlin, 1873ko ekainaren 29a - Verbania, Italia, 1938ko abuztuaren 9a) alemaniar etnologo eta antropologoa izan zen.
Arte endekatu
Historia
Naziek artista "endekatu"tzat jotzen zuten artisten zerrenda: Estiloak:
Juliane Köhler
Juliane Köhler (Gotinga, Alemania, 1965eko abuztuaren 6a) alemaniar aktorea da.
Sua piztu
Sua piztu (To Build a Fire) Jack Londonen ipuina da. 1908an argitaratu zen. Euskaraz 1995ean argitaratu zuen Ereinek, Iñaki Ibañezek itzulia.
Leo Frobenius
Bere kabuz ikasi zuen, eta gazte zelarik piztu zitzaion Afrikako etnologiari buruzko jakin-mina. Batez ere Afrikako kulturak ikertu zituen, 1904-1935 bitarteko urteetan, harako 12 espediziotan egindako bilketa-lanen bidez. Horiez gainera, historiaurreko arte-gune nagusiak ikertu zituen Alpeetan, Norvegian, Espainian eta baita Indian ere. 1922. urtean, etnologia-elkarte bat (alemanez, Forschungsinstitut für Kulturmorphologie) sortu zuen. Handik hamar urtera, Frankfurteko Unibertsitatean antropologia-eskolak eman zituen, eta 1934. urtean, Udal Etnologia Museoko zuzendari izendatu zuten. Frobenius kulturen teoria zientifiko bat egiten saiatu zen lehenetako ikerlari bat izan zen. Haren lan nagusiak: Atlas Afrikanus (1922 - 1931, Afrikako atlasa); Der Ursprung der afrikanischen Kulturen (1898, Afrikako kulturen sorburua); eta Kulturgeschichte Afrikas (1933, Afrikako zibilizioaren historia).
Sua piztu
Istorioa
Istorioak izenik gabeko protagonista bat du protagonista, eta neguan Yukongo taigan bidaiatzera ausartzen da, txakurrak lagunduta, bere lagunak bisitatzera. Gizonak ez zien jaramonik egin agure baten ohartarazpenei, eta izotzaldietan bakarrik bidaiatzeko arriskuez ohartarazi zion, eta hotzez hiltzen da eguraldi txarra gutxiesteagatik. Sute bat pizten saiatzen da, baina bere saiakerak porrot egiten du, eta, azkenean, hipotermiaz hiltzen da.
Juliane Köhler
Biografia
Juliane Köhler panpinen antzerki-aktore baten alaba da. Bi urtez Municheko Schauspielstudio Gmelinera joan zen. 1985etik 1988ra bitartean, New Yorkeko Uta Hagen-ekin batera jarraitu zuen bere arte-prestakuntza, H. B. Acting Studiora joanda. Munichen, Daniela Glücken balet-eskolak jaso zituen.
Aktore ibilbidea
1988tik, Alemaniako antzerki-panoramaren parte da. 1993an, Bayerisches Staatsschausazal antzerki-konpainiarekin bat egin zuen, Municheko antzoki talderik handienarekin. Bere konpromiso profesionalek 1997an konpainia uztera behartu zuten. Geroago, Municheko Kammerspiele konpainiarekin elkartu zen.
90eko hamarkadaren hasieran, pantaila handian ekin zion bere ibilbideari, baina 1999an Aimée eta Jaguar eta Pünktchen und Antonen egindako lanei esker ezaguna egin zen. 2001. urtean paper nagusia lortu zuen Caroline Link-en En un lugar de África filmean, ingelesez ez zen film onenaren Oscar saria irabazi zuen filma. 2004an, Eva Braun pertsonaia izan zen Oliver Hirschbiegel zuzendariaren El hundimiento filmean.
Filmografia
Besteak beste, film hauexetan parte hartu du:
Stor-Elvdal
Stor-Elvdal Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 2165.97 km² ditu eta 268 biztanle ditu.
Melilla
Melilla (amazigeraz: Tamlilt; arabieraz: مليلة, Malila, edo, egungo eta tokiko ahoskeran, Mlila; antzina Rusadir deitua) Espainiako autonomia-hiria da. Afrikako lurraldean kokaturik dago eta Marokok, Ceutarekin batera, beretzat aldarrikatzen ditu.
Biztanle asko espainiar jatorrikoak dira, militarrak gehienak, eta juduen kopurua ere handi samarra da. Ez dago musulman asko, eta daudenak merkatariak dira. Azken urteetan emigrazio handia izan da. Portu frankoa denez, merkataritzak badu garrantzia, itsas portuaren inguruan batez ere.
Saint-Sulpice-de-Faleyrens
Saint-Sulpice-de-Faleyrens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2007an 1.508 biztanle zituen.
Melilla
Historia
2014ko abenduaren 19an, 200 etorkin Melillan sartzen saiatu ziren baina ez zuten helburua bete. Asteko hirugarren saiakera izan zen.
Saint-Sulpice-de-Faleyrens
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Melilla
Historia
2015eko urtarrilaren 2an, 700 immigrante Melillara igarotzen saiatu ziren, gauean zehar bi taldetan banatuta.
Hiri senidetuak
Melilla ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Saint-Sulpice-de-Faleyrens
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 982 ziren, horien artean 748 aktiboak ziren eta 234 inaktiboak ziren. 748 pertsona aktiboetatik 690 lanean zeuden (371 gizon eta 319 emakume) eta 58 langabezian zeuden (26 gizon eta 32 emakume). 234 pertsona inaktiboetatik 84 erretiraturik zeuden, 72 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Sulpice-de-Faleyrens udalerrian 624 unitate fiskal zeuden, 1.506,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.977 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Saint-Sulpice-de-Faleyrens udalerrian 116 nekazaritza-ustiategi zeuden, 984 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Essey
Essey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Essey udalerrian erroldatutako biztanleak 182 ziren. Familiak 67 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 101 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 100 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 73 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Essey udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 196 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.555 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Essey udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 505 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ginglymostoma cirratum
Ginglymostoma cirratum Ginglymostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Giganturidae familian sailkatzen da.
Cisneros (Palentzia)
Cisneros Palentziako udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 520 biztanle zituen.
Erval Seco
Erval Seco Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Polux
Polux izan daiteke:
Mykola Olextxuk
Mykola Olextxuk (ukraineraz: Олещук Микола Миколайович) lotinant jenerala eta Ukrainako Aire Indarren burua da 2021az geroztik.
Nová Lesná
Nová Lesná Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 4,17 km²ko azalera du eta 1642 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1315. urtekoa da.
Sheppardia aurantiithorax
Sheppardia aurantiithorax Sheppardia generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Clariger chionomaculatus
Clariger chionomaculatus Clariger generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Javier Díaz Neira
Javier Díaz Neira (Paderne, 1978ko urriaren 16a) bizkaitar futbolaria da, atzelari moduan aritu zena.
Biografia
Javier 1994an iritsi zen Athletic Clubeko harrobira, gazteen mailan. Jaiotzez galiziarra izanda ere, Basaurin hazi zen gaztetatik. 1996ko azaroaren 27an Athletic Clubekin San Mamesen debuta egin zuen, Zalla Klub Bazkunaren aurka. Hala ere, Bilbao Athleticen bi denboraldi egin ondoren, 1998an Lemoa KE taldearekin sinatu zuen. Urtebete geroago Gasteizko Aurrerak fitxatu zuen, Aritz Aduriz gazte-gaztearekin batera. 2001ean Unión Balompédica Conquense taldera joatea erabaki zuen, non "Zurro" entrenatzaile basauritarraren agindupean izan zen. Hiru kanpainen ondoren, Talavera Club de Fútbol taldearekin elkartu zen, non ez zuen arrakasta handirik izan eta Bigarren B Mailako bere etapari amaiera eman zion.
2005-06ko lehen zatian San Leonardon jokatu zuen, Hirugarren Mailan. Hala ere, hilabete batzuk geroago hurrengo bost urteetan Gaztela-Mantxako hainbat klubetan jokatzera joan zen, hala nola, CD Quintanar de la Orden, Gimnástico de Álcazar, CP Villarrobledo eta CD Chozas de Canales.
2011n Palentziako Club Deportivo Aguilarrarekin bat egin zuen eta hilabete batzuk geroago Rayo Cantabriara joan zen. 2016an erretiratu zen, Bizkaiko hainbat klubetan hiru denboraldi egin ondoren, hala nola, Erandion, Paduran eta Morazan.
Espainiako selekzioko beheko mailetan sarri aritu zen. 1995. urtean 16 urte azpiko Eurokopan parte hartu zuen, eta baita 17 urte azpiko Munduko Txapelketan ere. Bietan, titularra izan zen.
Marisora roatanae
Marisora roatanae Marisora generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
1996ko Eurovision Abesti Lehiaketa
1996ko Eurovision Abesti Lehiaketa urtero ospatzen den Eurovision Abesti Lehiaketaren 41. edizioa izan zen. Osloko Spektrum aretoan ospatu zen, Norvegian, maiatzaren 18an. Aurkezleak Ingvild Bryn eta Morten Harket (A-ha taldeko abeslari bezala ospetsua) izan ziren.
Edizio honetan, Europako Irrati-Telebista Batasunak ateak itxitako sailkapen-fase bat antolatu zuen herrialde partaide potentzialen kopurua (hogeita bederatzi) hogeita hirutara murriztu ahal izateko. Alemania, Danimarka, Errusia, Hungaria eta Israelek ez zuten sailkapen-fasea gainditu, eta ezta Mazedoniako Errepublikak, honen lehen agerraldia izan zitekeenean. Bestalde, Eslovakia, Estonia, Finlandia, Herbehereak eta Suitzak telebistazko finalera itzultzea lortu zuten.
Cisneros
Cisneros esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
Regina Raull
Regina Margarita Raull Martín (Bilbo, 1931ko otsailaren 12-Mexiko Hiria, 2019ko azaroaren 14) euskal margolaria izan zen. Zortzi urtekin familiarekin erbesteratu zen, beraz erbestealdiaren bigarren belaunaldikoa izan zen, eta mexikora joan ziren. Mexikon ezagutzera eman zen eta muralista izan zen.
Biografia
Raull Martín familiak 1939an Pirinieoetatik Frantziara gurutzatu zuen. Estatu horretan egon ziren La Salle transatlantikoan Amerikako bidea itsasontziratu arte, hasiera batean Dominikar Errepublikara. Herrialde horretara 1939ko abenduaren 19an heldu ziren; han bi urte egon ziren baina egoera ekonomikoa ikusita, aitak, José Raull Bellido, Mexikora joatea erabaki zuen. Reginaren Mexikoko lehenego urteak erbesteratuen zirkuluetan izan ziren, batez ere López kalearen inguruan, 2010etik Espainiako Erbestearen Bidea bezala ezagututa. Reginak, bere anai-arrebekin, Jose eta Hada, Madril ikastetxean ikasi zuen eta gero Luis Vives institutuan, biak erbesteratuak sortuak.
Unibertsitatean Regina Raullek Arte Plastikoen Eskola Nazionalean ikasi zuen. Une horretan ezagutu zuen Mexikoko errealitatea eta hango margolariak. 1910eko Mexikoko Iraultzak muralismoa plazaratu zuen; ondorioz, Margolaritzaren Eskola Mexikarra sortu zen, hiru izen handiekin lotuta: Diego Rivera, David Alfaro Siqueiros eta José Clemente Orozco. Errealismoaren aurrean margolari hauek Rufino Tamayok “errealismo magikoa” bezala definitu zuen estiloa bultzatu zuten. Errealismo horretan elementu indigeneek garrantzi handia zuten baina baita ere Europa joera eta estilo berriak. Reginaren lehenengo lanak esparru horretan kokatu behar dira, nahiz eta gero abstraziora jo. Muralismoa gizonezkoen eskuetan egon da baina emakume batzuek ere landu zuten; emakumeen adibide gehienak Chapultepec basoan eraiki zen Antropologiako Museo Nazionalean (1964) non zortzi emakume margolarien muralak ikus daitezkeen, tartean Regina Raullena, La educación del niño en la época mexica oleoa alegia (Haurraren heziketa mexika garaian). Ez zen hau bere murak bakarrak; beste batzuk Haur Psikiatriaren Ospitalean Tlalpan-en (1967), Asistentziako Ospitalean, e.a.
Publizitatearen munduan 60. eta 70. hamarkadetan aritu zen. Iragarki ezagunak prestatu zituen, esaterako, Compañía Mexicana de Aviación enpresarako. 1968an, Joko Olinpikoekin batera kultura olinpiadak proposatu zituen. 1971an, bestetik, Mexiko Hiriaren Gabonetako argiteria diseinatu zuen. Prentsan artikulu ugari plazaratu zuen, batez ere La Extra egunkarian.
Margolari gisa erakusketa asko egin zituen, bai Mexikon baita ere beste estatuetan: Frantzia, Estatu Batuak, Espainia, Japonia... Mexikoko presidentea izan zen Adolfo Lopez Mateosk kanpoko autoritateei haren lanak oparitu zituen bere izena ezagutzera emanez.
Regina 2019ko azaroaren 19an hil zen, Mexiko Hirian.
Estiloa
Muralismotik kanpo Regina Raullen margolanetan haurtzaroaren xamurtasuna aurkitzen dugu. Protagonistak gehienetan emakumeak eta haurrak dira. Koloreek garrantzi handia dute bere lanetan.
Urteberri zahar
Urteberri zaharra edo Urteberri ortodoxoa tradizio erlijioso ortodoxoa duten herrialde batzuetan ospatzen duten jaiegun ez-ofiziala da. Jaiegunak juliotar egutegiaren arabera ospatzen dute urtearen hasieran, XX. eta XXI. mendeetan gregoriotar egutegiaren urtarrilaren 14ari dagokiona.
Errusian
Sobietar Errusiak ofizialki egutegi gregorianoa 1918an hartu zuen arren, Errusiako Eliza Ortodoxoaak juliotar egutegia erabiltzen jarraitzen du. Ordutik aurrera, Urte Berria bi egutegien arabera ospatzen duten jaieguna da.
Juliotar egutegiaren arabera, Urte Berria ospatzen jarraitzen da eta urte berri baten etorrera bi aldiz ospatzeko ohitura oso zabala da.
Urte Berri Zaharra ez da «benetako Urte Berria» bezain jaieguna izaten, batzuentzat familia-jai nostalgikoa delako, eta Urte Berriko jai-zikloa amaitzen delako.
Lepidodactylus lombocensis
Lepidodactylus lombocensis Lepidodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Akuilu (makila)
Akuilua da makila mota bat, luzea, ezten zorrotz bat duena punta batean, eta gurdi abereak xaxatu eta gobernatzeko erabiltzen dena. Akuilu-eztena esaten zaio punta zorrotz horri.
Akuiluari eragiten dion pertsonari ere akuilu esaten zaio euskaraz.
Malange
Malange Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Malange udalerrian erroldatutako biztanleak 265 ziren. Familiak 62 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 83 etxebizitza zeuden, 64 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 72 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren eta 15 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 119 ziren, horien artean 83 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 83 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (44 gizon eta 32 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Malange udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 224 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.214 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Esmeraldas
Esmeraldas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Rendalen
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Engerdal
Engerdal Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 2196.58 km² ditu eta 1,458 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
André Hirigoien
André Hirigoien (Baiona, - ) hazpandar gidari profesionala da.
Baionan jaioa, gaztetan aitarekin Senegalen bizi zen eta hantxe ezagutu zuen Paris-Dakar ospetsua. 2013an debutatu zuen, motozikleten sailkapenean 73.a amaituz.
Spišská Teplica
Spišská Teplica Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 31,12 km²ko azalera du eta 2267 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1280. urtekoa da.
Cobos de Cerrato
Cobos de Cerrato Palentziako udalerria da, El Cerrato eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 189 biztanle zituen.
Pierre Lambolez
Pierre Georges Henri Lambolez, (Dommartin-lès-Remiremont, 1933ko maiatzaren 10a - Vandœuvre-lès-Nancy, 2019 maiatzaren 10a) Frantziako txirrindularia izan zen.
Circuit des Mines lasterketaren lehen garailea izan zen eta hurrengo urtean bigarren sailkatu zen.
Palmaresa
1956 1957
Colonna jauregia
Colonna jauregia (Palazzo Colonna) Italiako Erroma hiriburuko Kirinal muinoan kokatua dagoen jauregi bat da, Trevi rionean. 20 belaunalditan zehar Colonna familia boteretsuaren jauregia izan da.
Itaiópolis
Itaiópolis Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Colonna jauregia
Historia
Jauregiaren atalik zaharrenak XIII. mendean hasi ziren eraikitzen. Giovanni eta Giacomo Colonna kardinalen egoitza izan zen garai hartan. XV. mendean Oddone Colonna bizi izan zen bertan, gero Martin V.a Aita Santua (1417-1431) izango zena. Aita Santu bihurtzearekin batera Della Rovere familiak eskuratu zuen jauregia baina Colonna familiara itzuli zen Marcantonio I Colonna Lucrezia Della Roverekin ezkondu zenean.
Filippo Colonnak (1578–1639) hainbat aldaketa egin zituen, jauregia lorategi baten inguruan zabalduz. Girolamo Rainaldi eta Paolo Marucelli arkitektoak aritu iren lanean. XVII eta XVIII mendeetan aurrealdea eta atzealdea osatu ziren, bata Santi Apostoli elizari begira dagoena eta bestea Via della Pilotta karrikan.
Lepidodactylus mutahi
Lepidodactylus mutahi Lepidodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Colonna jauregia
Historia
1703an Galeria nagusia osatu zen eta bertan 1650tik aurrera familiak bildutako artelanak ezartzen joan dira. Gaur egun Erromako arte bilduma pribatu handiena dago bertan ikusgai.
Guatemalako Hiria
Guatemalako Hiria (Ciudad de Guatemala, ofizialki Nueva Guatemala de la Asunción) Guatemalako hiriburua da, eta Erdialdeko Amerikako hiririk jendetsuena. 2006an egindako zenbatespenak dioenez, hiriak 2.541.581 biztanle zituen urte hartan. Itsas mailatik 1.533 metro gorago dago.
Herri eta hiri senidetuak
Guatemala Hiria ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago: Guatemala Hiria Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI) (portugesez: União de Cidades Capitais Ibero-americanas) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz:
Clariger cosmurus
Clariger cosmurus Clariger generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Marisora unimarginata
Marisora unimarginata Marisora generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Ibon Fernandez Iradi
Ibon Fernandez Iradi (Lasarte-Oria, 1971ko abenduaren 8a) gipuzkoar ekintzailea da. 2002 eta 2003an atxilotu zuten ETAren kidea izategatik.
Esklerosi anizkoitza diagnostikatu zioten 2011n, Frantziatik Espainiara aldi baterako estraditatu zutenean. Orduz geroztik, hainbat aldiz eskatu du aske uzteko, bere gaixotasunari aurre egiteko baldintzarik ez dagoelako kartzela barruan.
Kundun
Kundun 1997an Martin Scorsesek zuzendutako biografia film bat da. Tenzin Thuthob Tsarong, Gyurme Tethong, Tulku Jamyang Kunga Tenzin eta Tenzin Yeshi Paichang aktoreek antzeztu zuten.
"Kundun" hitzak tibeteraz སྐུ་མདུན་, sku mdun, "presentzia" esan nahi du.
Argumentua
1937an fraide budista talde batek beren herrialdea ordezkatu eta Tibeteko budismoaren buruzagi nagusia izango den hamalaugarren Dalai Lama izateko tibetar haur bat hautatuko dute. Sistema zorrotza da: bi urteko mutikoa familiarengandik urrundu eta Potalako jauregira eramana izango da, bertan buruzagi politiko eta espirituala izateko hezitua izango da.
Tolga
Tolga Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 1122.64 km² ditu eta 1,697 biztanle ditu.
Paul Álvarez
Kirol Ibilbidea
''2022ko ekainaren 30 eguneratua. Datu ofizialak.''
Pavão (Minas Gerais)
Pavão Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Panopa croizati
Panopa croizati Panopa generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Filadelfiako Nazioarteko Erakusketa (1876)
1876ko Filadelfiako Nazioarteko Erakusketa edo Centennial Exposition Ameriketako Estatu Batuetako Filadelfia hirian egin zen nazioarteko erakusketa izan zen. Erakusketa honekin Ameriketako Estatu Batuetako Independentzia Aldarrikapenaren ehun urte ospatu nahi izan ziren. Irekiera maiatzaren 10ean izan zen, azaroaren 10ean ixteko. Europatik kanpo egin zen lehen erakusketa handia izan zen Filadelfiakoa.
Ezaugarriak
Erakusketa horretan 35 herrialdek hartu zuten parte. Erakusketak 115 hektarea bete zuen eta, guztira, 10.000.000 bisitari izan zituen; beraz, arrakasta erabatekoa izan zen. Erakusketaren kostea 5.907.706 eurotan kalkulatu da. Erakusketa honetan zenbait aparatu berriak ezagutzera eman ziren: telefonoa, idazteko makina, josteko makina, Thonet aulkia...
Memorial Hall
Erakusketaren eraikin nagusia Memorial Hall izan zen. 1875-76 bitartean eraiki zen eta 1881ean desmuntatu eta saldu egin zen. Garai hartan munduko eraikinik handiena izan zen. Mendeurreneko Batzordeak Henry Pettit arkitektoa eta Joseph M. Wilson ingeniaria aukeratu zituen bere diseinu eta eraikuntzarako. Eraikina lau aldeetan atariez inguratuta zegoen. Eraikinaren ekialdeko sarrera bagoientzako sarbide gisa erabiltzen zen eta eraikinaren hegoaldeko sarrera tranbientzako eraikinaren sarrera nagusi gisa. Iparraldeak eraikin nagusia arte galeriarekin lotzen zuen eta mendebaldeak makineria eta nekazaritza erakusteko balio zuen. Eraikinaren fatxada Bess of Hardwicken Hardwick Halleko jauregi ingelesean inspiratuta dago.
Eraikinaren barruan, erakusketak sareta batean antolatu ziren. Estatu Batuetako Erakusketak eraikinaren erdian jarri ziren, eta atzerriko erakusketak zentroaren inguruan antolatu ziren. Eraikin nagusiaren barruko erakusketak meatzaritza, metalurgia, manufaktura, hezkuntza eta zientzia landu zituzten. Atzerriko komisarioen bulegoak eraikinaren alboetan jarri ziren, alboko pasabideetan, erakutsitako produktuen inguruan.
Euskal saritua
Eibarko Plazido Zuloagak aurkeztu zituen burnizko objektuei esker sari bat jaso zuen; objektu horietan damaskinatu teknika erabili zituen, urrezko eta zilarrezko inkrustazioekin.
Stien Kaiser
Christina ("Stien") Wilhelmina Baas-Kaiser (Delft, Herbehereak, 1938ko maiatzaren 20a - Baarn, 2022ko ekainaren 23a) Herbehereetako abiadurako patinatzailea izan zen.
Stien ez zen hautatua izan 1964ko Neguko Joko Olinpikoetarako, 'zaharregia' zela eta (25 urte zituen), baina, geroago, munduko lehen emakume holandarra izan zen abiadurazko patinajean. 1965 ean eta 1966 an, Allroundeko Munduko Txapelketetan irabazi zuen. Bi aldiz (1967 an eta 1968 an) Allroundeko Munduko Txapeldun bihurtu zen eta urte haietan Allroundeko Herbehereetako 3. eta 4. Txapelketa irabazi zituen, gainera, 1968 ko Neguko Joko Olinpikoetan parte hartu zuen Grenoblen. Brontzezko bi dominak irabazi zituen —1.500 m-tan, Kaija Mustonen patinatzaile finlandiarraren atzean eta Carry Geijssen holandar herrikidearen atzetik, 3.000 m-tan, Ans Schut herrikidearen atzetik eta, beste behin ere, Kaija Mustonen atzetik.
Hurrengo urteetan oraindik lehiakide ikaragarria izan arren, Atje Keulen-Deelstrak gainditu egin zuen,  Kaiserren adin berekoa zen. 1972 an, ezkondua eta 33 urte zituela, Baas-Kaiser ez zen jada faboritotzat hartzen, batez ere Europako Allround Txapelketan lortu zuen 11. postu etsigarriaren ostean. 1972ko Sapporoko Neguko Olinpiar Jokoetan, Baas-Kaiser jatorriz ez zen patinatzeko pentsatua izan, baina Trijnie Rep (patinatzaile holandarra) 500ean etsita zegoelarik (500 m-tan 20. amaituz eta 1.000 m-tan 24. amaituz), Baas-Kaiser-ek aukera eman zion 1.500 m-tan eta 3.000 m-tan. Horrela, 1.500 m-tan zilarra irabazi zuen Dianne Holumen atzetik, baina Atje Keulen-Deelstraren aurretik, eta 3.000. m-tan, bi egun geroago, Olinpiar Txapeldun bihurtu zen Holum eta Keulen-Deelstraren aurretik. Urte horretan amaitu zuen bere patinaje karrera zilarrezko domina batekin Munduko Allround Txapelketan.
Nazio mailan, 1964, 1965, 1967,1969 eta 1971 n, 1964, 1965, 1967, 1969 eta 1971 n urteetan lehen postua lortu zuen, bigarren postua 1970 an eta 1972 an eta hirugarrena 1966 an. 1967 an, Holandako Urteko Kirolari izendatu zuten. Kees Broekman abiadurako patinatzaile olinpikoaren iloba da.
Bere karreran zehar, Baas-Kaiser-ek munduko bederatzi errekor eta Holandako hogeita zazpi errekor lortu zituen:
Konqi
Konqi dragoi berdea KDEren maskota da. "Konqi" izena Konqueror fitxategi kudeatzaia, web arakatzailearen ondoren aukeratu zen. Bere egilea Stefan Spatz da.
Konqi KDEren 3.x bertsioetan agertu zen, KDE 2.x bertsioetako Kandalf izeneko maskota ordezkatzeko.
Spišské Bystré
Spišské Bystré Eslovakiako udalerri bat da, Popradeko barrutian kokatuta. 37,95 km²ko azalera du eta 2544 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1294. urtekoa da.
Murtziako Eskualdea
Murtziako Eskualdea edo Murtziako Eskualdeko Autonomia Erkidegoa Espainiako autonomia erkidego bat da, oinarriak Murtziako Erresuman dituenak. Iberiar Penintsularen hego ekialdean dago, Mediterranear itsasoaren kostaldean, Valentziako Erkidegoa, Gaztela-Mantxa eta Andaluziarekin muga eginez.
Erkidegoaren eta probintziaren hiriburua Murtzia da, baina autonomia erkidegoaren hiriburu legegilea Cartagena da.
Hizkuntza
Egun, Murtziako Eskualdean gaztelania mintzatzen da. Valentziako Erkidegoaren mugan dagoen El Carxe eskualdean, zenbait jendek katalanaren eratorri bat ere darabilte. Horrekin batera, Murtzian gaztelaniaren dialekto bat mintzatzen da, Panocho deiturikoa.
Zelta Liga
Zelta Liga edo Liga Zelta (ingelesez Celtic League) zelta nazioak izenez ezagutzen diren herrialdeetan zelta kulturar bultzatzen duen gobernuz kanpoko erakunde bat da, hots, Irlanda, Eskozia, Gales, Man uhartea, Kornualles eta Bretainia. Bereziki tokian-tokiko zelta hizkuntzen bultzatzailea da. Nazio Batuen Erakundeak gobernuz kanpoko erakunde gisa onartu du.
Murtziako Eskualdea
Hizkuntza
Bestalde, beste hizkera bat ere mintzatzen da, gutxi batzuek Llengua murciana deritzotena, eta aragoieraren eragin handia duena (Espainiako Errege Akademiak, esaterako, murtziera aragoieraren dialektotzat jotzen du).
Udalerriak
Taula honetan Murtziako 20 udalerri jendetsuenak zerrendatzen dira:
Virunga Parke Nazionala
Virunga Parke Nazionala, lehen Albert Parke Nazionala deitua, Kongoko Errepublika Demokratikoko naturagune babestua da. Herrialdeko ekialdeko mugan dago, Virunga mendietatik Ruwenzori mendietaraino, Eduardo aintziraren mendebaldeko ertzean. Rwandako Sumendien Parke Nazionalarekin eta Ugandako Rwenzori mendien Parke Nazionalarekin lotuta dago. Parke Nazionala 1925 ean sortu zenean, Afrikako lehendabizikoa izan zen. 1979an Unescok Gizateriaren Ondare deklaratu zuen; 1994an arriskuan dagoen gizateriaren ondarearen zerrendan sartu zuen. 7.800 km² ditu. Gordetzen duen biodibertsitatea dela eta, garrantzi handiko parkea da.
Ekosistema nagusiak
Ekosistema nagusiak hezeguneak eta sabanak dira. Ruwenzori mendiak mendiko larrez estalita daude; badago halaber glaziar bat. Parkean bi sumendi aktibo daude, Nyiragongo eta Nyamuragira, laba zonaldeez inguratuta. Nyamuragira sumendiak 2010ean eztanda egin zuen eta parkeko fauna eta inguruko herriak arriskuan jarri zituen; 2002an Goma hiri ko zati batzuk txikituta geratu ziren, antzeko eztanda baten ondorioz.
Emmanuel de Merode printzea Parke Nazionalaren zuzendaria da.
Fauna
Parkea mendiko gorilei esker oso ezaguna da munduan. Kongoko lehenengo gerraren ondorioz, populazio hori galtzeko zorian egon zen eta gaur egun gutxi bizirik daude, nahiz eta babesteko neurriak arrakasta izan. Antza denez, populazioa berreskuratzen ari da.
Hipopotamoa beste espezie enblematikoa izan da, bereziki Albert aintziran. 2006an, ordea, isileko ehizaren ondorioz % 95 hil zituzten.
Kanpo estekak
‎
Isabelle Huppert
Isabelle Anne Madeleine Huppert ( ahoskatua; Paris, 1953ko martxoaren 16a) frantses antzezlea da. Lehenengo filmetan, gazte erakargarriaren papera jokatu zuen, esate baterako, Yves Boisseten Dupont Lajoie (1975) eta Bertrand Tavernierren Le Juge et l'Assassin (1976, Epailea eta hiltzailea) filmetan. Biktima pasiboaren irudia eman zuen hurrengo lanetan, La Dentellière (1977, Claude Goretta) filmean, adibidez. Violette Nozière (1978, Claude Chabrol) lana, berriz, patuaren kontra errebelatzen den emakumezkoaren istorioa da. Une horretatik aurrera, sarritan jokatu ditu pertsonaia gaiztoak, xalotasunaz mozorrotuta: Eaux profondes (1981, Michel Deville) eta Coup de torchon (1981, B. Tavernier ) lanetan, ninfomano hiltzailea izan zen. Hala ere, Claude Chabrolen zuzendaritzapean lortu du Huppertek goren maila: Une affaire de femmes (1988) filmean, abortuak egiten dituen emakumezko baten papera izan zuen. Madame Bovary (1991) ere Chabrolekin egin zuen, eta orobat La Cérémonie (1995). La Pianiste (2001, Michael Haneke) filma ere antzeztu zuen. César bat irabazi zuen azken film horretan egin zuen paperagatik.
Tynset
Tynset Norvegiako udalerria da. Hedmark konderrian kokatua dago. 1879.47 km² ditu eta 54 biztanle ditu.
Ihes betea zilegi balitz
Ihes betea zilegi balitz Xabier Leteren olerki bat da, famatua bereziki Mikel Laboak musikatu eta abestutako bertsioagatik, Sei diskoan plazaratu zuena (1985).
Tynset
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ihes betea zilegi balitz
Ezintasuna, esperantza eta etsipenaren olerkia
Olerkiak egoera txarretatik ihes egitearen ezintasuna du gaitzat, esperantza eta etsipenaren arteko dantzan.
Bebeto
José Roberto Gama de Oliveira, ezagunagoa Bebeto gisa (Salvador de Bahía, Brasil, 1964ko otsailaren 16a -), brasildar futbolari ohia da.
Ihes betea zilegi balitz
Ezintasuna, esperantza eta etsipenaren olerkia
Horrelako egoera etsigarriak deskribatzeko erreferentzia gisa erabili izan da abestia euskal kulturan gero. Protagonista batzuek «ihes betea zilegi izatea» bilatzen dutela esan da batzuetan, «Nunbait balego bakera» ihes egingo luketela gustura, baina munduan ez dagoela bakerik. Protagonistak ihes nahian eta ihes ezinean dabiltzala adierazi nahi da olerki hau aipatzen denean.
Bebeto
Biografia
Rio de Janeiron hasi zen ospetsu egiten, hango talde nagusietako bitan jokatu zuelarik: Flamengo eta Vasco de Gama taldeetan.
Ihes betea zilegi balitz
Doinuaren historia
Mikel Laboaren abestiaren doinua Paco Ibañez abeslariaren Pello Joxepe kantan oinarritzen da. Ibañez-ek bere amari entzundako abestiak biltzen zituen Oroitzen diskoan jaso zen. Horretan oinarrituta, Naomi Shemer israeldar konposagileak hebreerazko Yerushalaim shel Zahab abestia konposatu zuen, Israelen aski ospetsua den abestia. Israeldar konposagileak 2005 urtean aitortu zuen doinu horretan oinarritu zela, ordura arte ukatu bazuen ere.
Bebeto
Biografia
1992an, Galiziako Deportivo Coruñakoan sartu zen. Golegile bikaina zen (1992an, Espainiako Ligako golegile nagusia izan zen), eta garaipen handiak lortu zituen, Mauro Silva brasildarrarekin batera, Deportivo Coruñakoarentzat. 1995ean, esaterako, Deportivok irabazi zuen Espainiako Liga, azken partidan, eta Bebetok sartu zituen bost golak.
1996an, ordea, Deportivo taldea utzi, eta Brasila itzuli zen, Flamengo taldera.
Hurrengo denboraldi-erdia Sevillan jokatu zuen, baina Brasila aldatu zen berriro, Salvador de Bahía estatuko Vitoria taldera.
Nazioarteko lehiaketetan, hainbat garaipen eta titulu lortu ditu: besteak beste, 1989ko Amerika Kopako golegile nagusiaren titulua eta 1994ko Munduko Txapelketa, Brasilgo selekzioarekin.
2010ean, Brasilgo Partido Democrático Trabalhistako hautagai gisa aurkeztu zuen bere burua Rio de Janeiroko Batzorde Legegilerako.
Luixa Giltzu
Luixa Giltzu lapurtar olerkaria, idazlea eta itzultzailea da.
Klondikeko urre sukarra
Yukon ibaiaren haranean dauden beste meatze kanpamenduetara zabaldu ziren albisteak. Urrea Rabbit errekan aurkitu zuten. 1890eko hamarkadan banku porrot asko izan zirenez, beranduago ibaia Bonanza deituko zuten. 1893ko eta 1896ko izuek Estatu Batuetako ekonomia gogor astindu zuten, Seattle inguruan uztailaren 17an langabezia handia eraginez. 1898an, Klondikeko populazioa 40.000 biztanle ingururengana iritsi zen. Honek suteak, epidemiak eta ia gosete eragin zituen.
Pseudoginglymostoma brevicaudatum
Pseudoginglymostoma brevicaudatum Pseudoginglymostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Giganturidae familian sailkatzen da.
Klondikeko urre sukarra
Era guztietako gizonak joan ziren Yukonera New York, Erresuma Batua eta Australiatik. Ustekabean, profesionalek proportzio handi bat osatzen zuten, irakasle eta doktoreek kasu, euren karrera errespetagarriei uko egin zieten bidaia egiteko. Gehienek bazekiten urre kopuru adierazgarriak aurkitzeko aukera urria edo nulua zela, baina, hala ere, abenturara joan ziren. Dawson Cityra iritsi zirenen erdiek ez zuten prospekziorik egin. Eskualdera abenturazale ekintzaile kopuru handia iristean, urrearen sukarrak nabarmen lagundu zion mendebaldeko Kanadaren, Alaskaren eta Ozeano Bareko kostaldearen garapen ekonomikoari.
Collazos de Boedo
{{hiri infotaula
Collazos de Boedo Palentziako udalerria da, Boedo-Ojeda eskualdean dagoena.
Ehundu
Ehundu Bergarako (Gipuzkoa) ehun publiko-komunitarioa indartzeko 2021ean sortu zen eragilea da. Bere funtzioa egungo erronka sozialei modu komunitarioan erantzuteko espazioa izatea da. Horretarako herritarrak ahalduntzean eta ikuspegi komunitarioa indartzean jarria du fokua.
Collazos de Boedo
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 138 biztanle zituen.
Ehundu
Historia
Bergaran 1970eko hamarkadan Autogestión Bergara izeneko eragilea sortu zuten Alkartu Nai, Promocion Cultural eta Bergarako Udalak bultzatuta. Bertatik sortu ziren gerora egonkortu diren hainbat ekimen: lehen anbulantzia lortu zen herriarentzat, baina baita UNEDa, Aransgi, haurtzaindegia eta beste hainbat hazi erein ziren herrigintzaren ikuspegitik.
COVID-19aren pandemia giroan, 2021ean, Bergarako hainbat herritarrek antolatzeko eta egitasmo berriak martxan jartzeko beharra ikusi zuten. Batez ere, hezkuntzan, zaintzan eta kulturan; hasieran, baina burujabetza lantzeko beste espazio batzuetan ondoren. Autogestión Bergara garaiko ondarea berritu, eta denon arteko lankidetza sustatzeko sortu zen Ehundu eraldaketa komunitariorako espazioa. Izenak herriko oihal industria ohiari egiten dio keinua, baita etorkizuneko korapiloetako hari ezberdinak modu komunitarioan ehuntzeari.
Bulegoa
Herritarren beharrak identifikatu eta aholkularitza eskaintzeko erreferentzia tokia da. Proiektu bakoitzaren beharretara egokituta, elkartzeko baliabide fisikoa eskaintzen du; baita formazioa eta aholkularitza. Besteak beste, energia gaietako aholkularitza, SOS Arrazakeriarekin migratzaileendako aholkularitza eta ESEn oinarritutako ekimen ekonomikoen sustapena eskaintzen dira bertan.
Hezkuntza
2020 urtean Bergaran Herri Hezitzailearen baloreak lantzeko taldea sortu zen. Ondoren, Ehunduko dinamikaren barnean txertatu zen ekimena. Haurra gizarteko subjektu aktibo bezala ulertuta, inklusioa sustatzen duen taldea da. Besteak beste, herrira iristen diren familien harrera sarea osatzen eta segregazioaren aurkako lanketa egiten ari dira. Horretarako Ndank Ndank eta Jardun euskara elkartearekin elkarlana du taldeak.
Energia burujabetza
Trantsizio sozioekologikora bidean antolaturiko jardunaldi batzuen ondorioz, energia berriztagarrietan interesa duten hainbat herritar elkartzen hasi ziren Ehunduren gidaritzapean. Hogei bat kidek hartu zuten bertan parte 2022an. Bertatik Berener, Bergarako Energia Berriztagarrien Komunitatea sortu da, abiatze fasean aurkitzen dena. Proiektuko kide dira Goiener, Bergarako Udala, Debagoiena 2030 eta Emun kooperatiba.
Teknologia burujabetza
Herriko Zibergara kolektiboarekin batera, herrian sare libreak sustatzeko ekimenak lantzen ari dira. Horrez gain, tresna digital libre eta partekatuak eskaintzeko proiektuak ere sortzen ari dira.
Elikadura burujabetza
Agroekologiaren ikuspegitik, elikadura kate osoan eragiteko aukerak ikusten dira; ekoizpenaren, transformazioaren eta kontsumoaren artean loturak daudelako. Ikuspegi zabal horretatik Bergarako Elikadura Mahaia sortu zuten 2022an. Bertan parte hartzen dute Ereindajan bertako elikagaien topaguneak, Bergarako nutrizionistek, Eskubaratz ekoizleek, Deba Garaia Landa Garapenak, Oxirondo Azokako ordezkariek eta Bergarako udalak.
Martxan dauden proiektu batzuk hauek dira: Jangela komunitarioak martxan jartzeko prozesua, Oxirondo Azoka biziberritzeko prozesua eta elikaduraren garrantziaren sentsibilizazioa.
Kultura
Herriko kulturaren kontsumoan, eta sorkuntzan sortutako behar eta prekarietatetak bultzatuta, hausnarketa foro bat ireki zen Ehunduren bueltan. HIL DA KULTURA dinamika sortu zen bertatik, herriko eragileak eta norbanakoak batzen dituen foroa. Bertatik hainbat ideia azaleratu dira, esaterako, herriko agenda bateratua eta kultur programazioan eragiteko proposamenak.
Birgaragoien
Birgaragoien (ofizialki Vírgala Mayor / Birgaragoien) Arabako ekialdean dagoen herria da, Mendialdeako eskualdean eta Arraia-Maeztuko udalerriaren barruan kokaturik. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 43 biztanle ditu.
1958an desagertu zen arte, Arraia udalerriaren barruan egon zen.
Historia
Historiaurrean leku garrantzitsua izan zen Birgaragoiengo ingurua. Bertan daude Kanpanoste, Kanpanoste Goikoa eta Atxosteko aztarnategiak, K.a. 10.500 - 1.500 urte bitartekoak.
Herriaren izena lehen aldiz agertzen da dokumentatua Donemiliagako goldean, 871an: Birgara de Suso.
1369. urtean hiribildu titulua jaso zuen.