cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jon Zabalo
Erbesteratzea eta heriotza
Orixeren Euskaldunak liburuaren ilustrazioak marrazten ari zela Espainiako Gerra Zibila piztu zen. Orduan Eusko Jaurlaritzarekin lan egin zuen.
Ondoren erbestera joatera behartua izan zen, behin Londres hirian bizitzen jarri zela margotzen bizi izan ahal zuen. 1948an hil zen. Bere marrazki eta ilustrazioen zati bat Matxin Labaienek "Txiki", marrazkilari ta umoredun / "Txiki", dibujante y humorista (Auñamendi, 1973, 188 orr.) liburuan argitaratu zituen.
Arreba Ignacia Zabalo (Nor-nahi)
Arreba Ignacia Zabalo zuen. Biak aitzindariak izan ziren, prentsako ilustratzaile lehenengoetarikoak izan baitziren. Agere aldizkarian eta Argiaren egutegian argitaratu zituzten beren marrazkiak. 1973an, Matxin Labaienek Nor-nairen eta Txikiren marrazkiak bildu eta «Txiki» marrazkilari eta umoredun izenburupean argitaratu zituen, bien marrazkiak bereizi gabe nahasian agertzen ziren bilduta, biak ilustratzaile berarenak zirelakoan. Geroxeago jakin izan zen Nor-Nai izengoitiren atzean Ignacia Zabalo zegoela, eta ez bere anaia. 1925etik 1931ra arreba-anaiak batera aritu ziren lanean. Argiaren egutegikoaz gain, Irungo Jaietako liburuxkako akuarelak bereak dira eta lanik azpimarragarriena neska gazteentzako Elizak argitaratzen zuen Agere aldizkarian egin zituen: Agere aldizkariko marrazki, txiste, komiki eta apaingarriak bereak ziren. Ignaciaren marrazkiak anaiaren ildokoak ziren, baina ongi begiratuta arabeskorako eta jolaserako joera handiagoa du Nor-Naik, elementu dekoratibo gehigarri bat dute haren marrazkiek, Joxean Muñozek zioen eleganteagoak zirela. Baina Ignaciak ezin izan zuen bere obra biribildu. 1931an Txiki enpresa utzi eta Bartzelonara joan zen bakarkako marrazkilari bideari jarraitzeko. 1939an Bartzelonako bere etxeko atarian bonba batek hil zuen.
Panenský Týnec
Panenský Týnec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 445 biztanle ditu eta 6,13 kilometro koadroko azalera. Lounyko barrutian dago.
Intxaurrondo Haundi baserria
Intxaurrondo Haundi baserria Donostiako Intxaurrondo auzoko altxor preziatuetakoa da. Gaur egun eraikinaren atarian Itxaurrondo Zahar izena agertzen den arren, jatorrizko izena bestea du. XVI-XVII. mende aldaketan eraikia da, errenazimentu estilokoa.
Historia
Bere estiloa medio, besteen artetik erraz nabarmentzen den oinetxea da. Bere garrantziaren erakusgarri da auzoari izena berak eman diola. Inguruan eraikitako etxebizitzak Intxaurrondo izena hartu zuten. XX. mendearen lehen erdian auzo polita osatu bazen, handik urte gutxira, gerra ostean, trenbidearen beste aldean etxe eta auzune berriak eraiki ziren eta haiek ere Intxaurrondo izena hartu zuten. XX. mende hasieran etxe bakarra zena, Donostiako auzo handienetakoa bihurtu da egun.
Ezaugarriak
Eraikin bikaina, non bere murru sendoak, harlanduak, dobela handiko erdi puntuko arkuak, balkoi-galeria, zutabeak, erlaizak eta abar ditugun. Baserri hau lehen gerra karlistan erre zuten ziur aski. 1968 urtean erabat hustu egin zen eta perimetroko lau hormak soilik geratu ziren zutik. Barnealdea hormigoiz berreraiki zen, baina egurrezko estalkiari eutsi zitzaion. Tamaina ertaineko baserria da, bi solairu eta lau isurkiko egurrezko estalkia eta sakonunea gorantz duen teila ditu. Nahiko irtenak diren gapirio landuzko teilategalak ditu. Ekialdeko fatxadan artekorma dauka. Perimetro hormak betelan oneko harlangaitzezkoak dira. Hareharrizko harlanduak bao markoetarako eta eskantzuetarako gorde dira. Erlaiza fintasunez molduratu da. Fatxada nagusia alderik luzeenenan kokatuta dago eta iparraldera begira dago. Behe oinak hiru hutsarte dauzka, bat harrizko ateburuduna. Goiko solairuan hiru leiho daude halaber, mentsuladun harlanduz inguratuta eta harri molduratuzko hegazpearekin; beren karelean, eta indargarri gisa, harlanduen ilarak daude. Mendebaldeko fatxadak, lehen solairuan, lehen deskribatutakoen antzekoak diren hiru leiho dauzka. Fatxadako hormaren ezkerreko herena harlanduzkoa da. Fatxada honetan dobeladun erdi puntuko arku bat dauka. Behe oinean horma konka bat kukuleiho zahar baten ordez dago. Hegoaldeko fatxadan, mendebaldeko eta ekialdeko fatxaden luzapenak lehen solairuan dagoen galeria bat inguratzen du, eta horretara zuzenean sartzen da behe oinetik, patiotxo bateko eskailera batetik. Sektore honetan bertan bi zutabek estalkia sostengatzen dute.
Digosville
Digosville Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Digosville udalerrian erroldatutako biztanleak 1.549 ziren. Familiak 548 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 168 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 272 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 647 etxebizitza zeuden, 561 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 64 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 636etxeak ziren. 561 etxebizitza nagusietatik 492 bere jabearen bizilekua ziren, 61 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 366 etxek bost zituzten. 450 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 193 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 352 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.076 ziren, horien artean 791 aktiboak ziren eta 285 inaktiboak ziren. 791 pertsona aktiboetatik 717 lanean zeuden (389 gizon eta 328 emakume) eta 73 langabezian zeuden (30 gizon eta 43 emakume). 285 pertsona inaktiboetatik 103 erretiraturik zeuden, 111 ikasten zeuden eta 71 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Digosville udalerrian 581 unitate fiskal zeuden, 1.616 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.742 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 zurginak eta 1 iturgina.
Sarrera hesi
Ekonomian, sarrera hesiak sektore ekonomiko edo iharduera batean aritu nahi duten enpresa berriek gainditu behar dituzten oztopoak dira:
Digosville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Digosville udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 689 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Ticuș
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Digosville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Short Circuit
Short Circuit (euskaraz Zirkuitulaburra) 1986ko John Badham estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko komedia filma bat da. Ally Sheedy, Steve Guttenberg, Fisher Stevens, Austin Pendleton eta G. W. Bailey aktoreek antzeztu zuten.
1988an Short Circuit 2 izeneko jarraipena izan zuen.
Argumentua
Robotak egiten dituen NOVA laborategiak militar helburuekin modelo sofistikatu berri bat ekoiztu du, nahiz eta bere sortzaile nagusia den Newton Crosby (Steve Guttenberg) zientzialariak helburu bakezaleentzako izatea nahiago lukeen. Asmakuntzaren aurkezpen egunean tximista batek 5 zenbakiko robota jo eta harengan eragingo du, une hartatik aurrera militar makina izatetik lagaz.
Robotak ihes egin eta bere ihesaldian Oregongo Astoria udalerrian bizi den Stephanie Speck (Ally Sheedy) izeneko neskarekin topo egingo du, hark robota estralurtartzat jo eta bere etxera eramango du.
Luis Núñez Astrain
Luis Nuñez Astrain (Donostia, Gipuzkoa, 1939 - Donostia, Gipuzkoa, 2009ko azaroaren 1a ) idazlea, kazetaria, soziologoa eta politikaria izan zen. Enpresa, soziologia eta linguistikako ikasketak egin zituen. 1980ko hamarkadan Egin egunkariko erredaktoreburu izan zen, eta 1998 arte bertan jardun zuen lanean. Herri Batasuneko ahaldun izan zen Gipuzkoan, 1987. urteko hauteskundeen ondoren.
Salustiano Olotzaga
Salustiano Olotzaga Almandoz (Oion, Araba, 1805eko ekainaren 8a - Paris, Frantzia, 1873ko irailaren 26a) militarra, gaztelaniazko idazlea, abokatua eta politikaria zen.
Bizitza
Filosofia ikasi zuen Zaragozan eta Madrilen, eta Zuzenbidea Madrilen. Liberal sutsua, Cadizko Gorteen alde egin zuen. Fernando VII.a Espainiakoa itzuli zenean, Donibane Lohizunera ihes egin behar izan zuen.
Fernando VII.a hil zenean itzuli eta Merkataritzako Arautegia berrikusteko batzordeko kide izendatu zuen alderdi liberalak. Mendizabalek Madrilgo Gobernadore Zibil izendatu zuen Olotzaga. Gero diputatu hautatu zuten, eta kargu hori izan zuen 1836tik 1873ra, hainbat etenaldirekin. 1837ko Espainiako Konstituzioa idazten lagundu zuen, eta Isabel II.a adingabearen tutore bihurtu zen.
Baldomero Esparteroren alde egin zuen, eta 1840an Parisa joan zen enbaxadore. Espartero erori eta Elisabet II.ak tronua lortu eta gero, Ministro Kontseiluko presidente izendatu zuten, koalizio aurrerazale-moderatuaren eskutik. Gobernu aurrerazale bat eratu zuen bere zuzendaritzapean, baina Parlamentuan eztabaida gogorrak gertatu ziren eta Elisabet II.a erregina gaztearen laguntzaz (14 urte besterik ez zituen erreginak) indargabetu zuen legebiltzarra. Moderatuek erreginaren gaztetasunaz baliatu zela leporatu zioten Olotzagari, eta kargua utzi behar izan zuen lehenik, eta Europara erbesteratu behar izan zuen ondoren.
Frantzian eman zituen zenbait urte, 1847an itzuli arte. Urte hartan diputatu hautatu zuten, eta hurrengo urtean aurrerazaleen buru zen Parlamentuan. Berriro enbaxadore izan zen Parisen. Unión Liberaleko batasunaren aurkako agertu zen, eta 1868an Madrila itzuli zenean uko egin zion behin-behineko gobernuan parte hartzeari eta Parisko enbaxadore izendatu zuten hirugarren aldiz. Han hil zen, Errepublika aldarrikatu eta handik gutxira. Hizlari bikaina izateaz gainera, Real Academia Española, Real Academia de la Historia eta Real Academia de las Ciencias Morales y Políticas akademietako kide izan zen.
Morone saxatilis
Morone saxatilis Morone generoko animalia da. Arrainen barruko Moronidae familian sailkatzen da.
Espainiako Belar Hockey Errege Kopa
Espainiako Belar Hockey Errege Kopa Espainiako gizonezkoen belar hockey txapelketa zaharrena da, Liga txapelketa 1957an abiatyu baitzen. Ligako 8 talde onenek hartzen dute parte.
Eljas
Eljas (falaz As Ellas) Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 129 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 1.046 biztanle zituen 33 km²-ko azaleran.
Lusigny-sur-Barse
Lusigny-sur-Barse Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lusigny-sur-Barse udalerrian erroldatutako biztanleak 1.668 ziren. Familiak 631 ziren, horien artean 132 pertsona bakarrekoak ziren (62 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 206 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 256 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 37 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 707 etxebizitza zeuden, 633 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 663 etxeak ziren eta 40 apartamentuak ziren. 633 etxebizitza nagusietatik 479 bere jabearen bizilekua ziren, 122 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 30 etxek bi zituzten, 79 etxek hiru zituzten, 169 etxek lau zituzten eta 350 etxek bost zituzten. 460 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 251 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 327 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.081 ziren, horien artean 801 aktiboak ziren eta 280 inaktiboak ziren. 801 pertsona aktiboetatik 744 lanean zeuden (418 gizon eta 326 emakume) eta 56 langabezian zeuden (15 gizon eta 41 emakume). 280 pertsona inaktiboetatik 89 erretiraturik zeuden, 96 ikasten zeuden eta 95 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Idiurus zenkeri
Idiurus zenkeri Idiurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Zenkerellinae azpifamilia eta Anomaluridae familian sailkatuta dago.
Lusigny-sur-Barse
Diru sarrerak
2009an Lusigny-sur-Barse udalerrian 671 unitate fiskal zeuden, 1.806,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.225 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 72 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 9 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 27 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 3 iturginak, 4 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Lusigny-sur-Barse udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 493 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Annemiek Bekkering
Bi Udako Olinpiar Jokotan, esku hartu zuen: Rio 2016an (Rio de Janeiro) 7. postua lortu zuen, eta Tokio 2020an (Tokio) brontzezko domina 49er FX proban, Annete Duetz lagun zuela.
Panoší Újezd
Panoší Újezd Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 289 biztanle ditu eta 7,49 kilometro koadroko azalera. Rakovníkeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1167 urtean egin zen.
Ptilinopus porphyraceus
Ptilinopus porphyraceus Ptilinopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Hypsiboas riojanus
Hypsiboas riojanus Hypsiboas generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Aubrey (Texas)
Aubrey Texasko hiri bat da. Denton konderrian kokatua dago. 2010ean 2,595 biztanle zituen, 6.74 kilometro koadrotan banatuta.
Prionodraco evansii
Prionodraco evansii Prionodraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bathydraconidae familian.
Dalälven
Ibilbidea
Norvegiarekiko mugatik gertu hasi eta lehenengo 300-320 kilometrotan bitan banaturik dago, mendebaldean Västerdalälven eta ekialdean Österdalälven eta ibai biek Djurås herrian egiten dute bat.
Bi ibaiek bat egin ondoren Borlänge hiria zeharkatzen du eta ondoren Falunera doa. Avesta udalerrian paisaia aldatu egiten da, haran estuetatik lautada zabaletara pasatzen baita, eta Dalarnako konderritik atera egiten da.
Itsasoratzeko gelditzen zaizkion 120 kilometroak Gävleborg eta Västmanland konderrietan egiten ditu eta Uppsalako konderrian dagoen Älvkarleby udalerria itsasoratzen da Itsaso Baltikoan.
Laarne
Laarne (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Laarne bera eta Kalken. 2013ko urtarrilaren 1ean 12.290 biztanle zituen.
Acalanes Ridge (Kalifornia)
Acalanes Ridge Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Contra Costa konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Yat
Yat edo Jat (Ѣ ѣ; italika: Ѣ ѣ) alfabeto zirilikoko hogeita hamabigarren hizkia da. Badago ere yat letraren beste bertsio bat, Yat iotifikatua (larria: ⟨Ꙓ⟩; xehea: ⟨ꙓ⟩) yat letrari I puntudun bat gehituz lortzen dena. Letra honek ez du balio numerikorik eta ez da alfabeto glagolitikoaren parte. Unicode 5.1k U+A652 eta U+A653 kodeak esleitu dizkio.
1918an egin zen errusiar alfabetoaren erreforman desagertu zen.
Gata
Gata Cáceresko probintziako udalerria da. 2007ko erroldaren arabera 1.702 biztanle zituen 94,18 km²-ko azaleran.
Florencio Gartzia Goiena
Florencio Gartzia Goiena (Tafalla, 1783 - 1855) euskal legelari eta politikaria zen.
Zuzenbidea ikasi zuen Madril eta Salamancan. 1823an Frantziara ihes egin zuen.
Yusei Yashiki
Yusei Yashiki (屋敷 優成) Japoniako futbolaria da.
Wiserita
Wiserita borato motako minerala da.
Șoimuș
Șoimuș Errumaniako udalerri bat da, Hunedoara konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Wiserita
Ezaugarriak
Wiserita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Yusei Yashiki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.
Florencio Gartzia Goiena
Nafarroako Gorteetan eta Foru Aldundian sindiko; Burgosen fiskal; Gipuzkoan korrejidore; Granadan eta Zaragozan Gobernadore Zibil; Justizia Ministroa eta 1847an Ministro-Kontseiluaren Presidentea izan zen.
Legelari moduan, Kodeketa Biltzar Nagusian parte hartu zuen, 1851eko Espainiako Kode Zibilaren proiektuaren idazle nagusia izanda. Britainiar Eskolaren zalea- batez ere William Blackstonena- eta Cesare Beccariaren ideien aurkakoa, foruak borrokatu eta habeas corpus ezarri zuen.
Nevis ibaia
Nevis ibaia (Eskoziako gaeleraz Abhainn Nibheis, ingelesez River Nevis) Eskoziako ibai edo erreka bat da. Ben Nevis mendiaren ekialdeko magalea jaio (Tom an Eite, 370 metro) eta Glen Nevis harana eta Fort William udalerria zeharkatu ondoren Loch Linnhe itsas-aintziran itsasoratzen da, Lochy ibaiaren estuarioan.
Quéntar
Quéntar Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 1.046 biztanle zituen.
Wortegem-Petegem
Wortegem-Petegem (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Elsegem, Moregem, Ooike, Petegem, eta Wortegem. 2013ko urtarrilaren 1ean 6.275 biztanle zituen.
Hypsiboas roeschmanni
Hypsiboas roeschmanni Hypsiboas generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Aurora (Texas)
Aurora Texasko hiri bat da. Wise konderrian kokatua dago. 2010ean 1,220 biztanle zituen, 9.64 kilometro koadrotan banatuta.
Panské Dubenky
Panské Dubenky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 124 biztanle ditu eta 3,41 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza
Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza 2003ko azaroaren 11n sortu zen euskara hutsezko egunkaria da. Lea-Artibaiko eskualdea osatzen duten udalerrietako (Amoroto, Aulesti, Berriatua, Etxebarria, Gizaburuaga, Ispaster, Lekeitio, Markina-Xemein, Mendexa, Munitibar, Ondarroa eta Ziortza-Bolibar) eta Mutrikuko albisteak biltzen ditu. Markinan du egoitza nagusia.
Gaur egun (2019), bederatzi pertsonak osatzen dute lan taldea, zuzendaria barne. Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitzaren zuzendari nagusia Larraitz Ibaibarriaga Etxaburu da eta Asier Alkorta Bengoetxea eta Oihana Cabello Elorriaga dira zuzendariordeak.
Eskualdeko egunerokoa da, egunero, astelehenetan eta asteburuetan izan ezik, kaleratzen dena; hau da, astean lau aldiz. Ostiraletan, aldiz, 16 orrialdeko astekari berezia gehitzen zaio eskualdeko Hitza ri, Bizkaiko Hitza.
5.500 ale inguru banatzen dira eskualdean eta harpidetzaren bitartez banatzen dute etxe zein leku publikoetan. Paperezko edizioari dagokionez, hasieran, Lea Artibai eta Mutrikuko eskualdeetan soilik zentratzen zen egunkaria bazen ere, errentagarri ateratzen ez zitzaienez, Busturialdeko Hitza k eta Lea Artibai eta Mutrikuko Hitzak bat egin zuten 2010. urtean. Paperezko edizioaz gain, Lea Artibai eta Mutrikuko Hitzak bere webgune propioa du eta Busturialdekoak ere bai; alor horretan banandurik doaz.
Historia
2001eko abenduaren 18an Tolosaldeko Egunero-ren lehen alea kaleratu zen. Euskaldunon Egunkaria itxi zutenean, Egunero Euskal Herri osora probisionalki zabaltzen hasi zen. Gainera, Euskarazko Komunikazio Taldea (EKT) sortu zenean Berria egunkaria argitaratzeko, hainbat eskualdetan Hitza-k sortzeko egitasmoak abiatu ziren, tokian tokiko euskara elkarteen eta gizarte eragileen laguntzarekin. Gaur egun, eskualdeka, honako hauek banatzen dira:
Edukiak
Papereko bertsioaren eta webgunearen desberdintasun nagusia leku esparruari dagokio; izan ere, paperezko edizioan Lea-Artibai, Mutriku eta Busturialdea n zentratzen bada ere, bi webgune desberdinetan antolatuta daude; batetik, Busturialdeko Hitza eta bestetik, Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza. Albiste mota antzekoak agertzen dira webgune zein paperean.
Gai esparruari dagokionez, papereko edizioan, tokiko albisteak dira nagusi eta horietan, batez ere, herriko gertaerak azaltzen dira. Bestalde, kultura ardatz hartzen duten tokiko hedabide bat denez, Euskal Herriko zein nazioarteko albisteak alde batera uzten dira. Web orrialdeari dagokionez, Lea-Artibai eta Mutriku inguruan gertatzen diren albisteak baino ez dira agertzen.
Horrez gainera, ostiraletan, Bizkaiko Hitza astekaria ere badago. Hau, lurraldeko astekaria da eta Bizkaia osoko informazioa jasotzen du. Kasu honetan, albisteak baino gehiago dira elkarrizketak, iritziak, gai ezberdinei buruzko albiste sakon edo erreportajeak, kultur proposamenak…
Enpresa egitura
Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitza-ren enpresa argitaratzailea Lea Artibaialdeko Hedabideak S.L. da. Eta enpresa honen barruan, bazkide nagusia Berria Taldea da, Bertako Hedabideak SL-ren bidez. Enpresa hau Lea Artibaialdeko Hedabideak enpresaren %40aren jabea da. Gainerako %60a eskualdeko beste elkarte eta enpresena da-
Harpidetzak
Lea-Artibai eta Mutrikuko Hitzak webguneko harpidetza erabiltzen du diru iturri nagusi bezala; izan ere, harpidetu beharra baitago Hitza jasotzeko. 2019ko prezioetan oinarrituz, hiru harpidetza mota daude: “Hitzakidea” izenekoa, 50€-ko kuotaduna, “Hitzakide iragarlea” eta “Hitzakide harpideduna”, biak ere 77€-ko kuotarekin.
Alhambra Valley (Kalifornia)
Alhambra Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Contra Costa konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gardeko udaletxea
Gardeko udaletxea Nafarroako Garde udalerriko Udalaren egoitza da.
Kokalekua
Herrigunearen gainaldean dago, Herriko plazaren 1. zenbakian.
Arrankudiagako geralekua
Arrankudiaga Euskal Herriko Bizkaiko tren geraleku bat da, Arrankudiaga udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1863ko martxoaren 2an ireki zen.
Egoera
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Irisgarritasuna
Nahiz eta sarbidea irisgarria izan, geralekuaren erabilera ez da irisgarria. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu», eta «Burdinbide zerbitzuen eragileak ez du Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatu ibilgailutik igo edota jaistea.»
Historia
Geralekua 1863ko martxoaren 2an ireki zen, Nafarroa eta Bizkaia Errioxa eta Araba bidez lotu nahi zituen trenbidearen Miranda Ebro-Bilbo zatia ireki zuenean, Castejondik Bilborako Burdinbide Konpainia delakoak, Castejon-Bilbo burdinbidea.
Berehala, konpainia hondatu egin zen eta Norteko Konpainiak bere gain hartu zuen. Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideen konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Geralekua
Arrankudiaga udalerriko Iberlanda auzoan kokatzen da. Burdinbide instalazioa oso soila da, bi trenbide eta bi alboko nasa baino ez ditu, nasa bakoitza markesina banaz hornituta dagoela. 2017an amaitutako lanen ondoren, nasen arteko aldaketa trenbideak azpitik gurutzatzen dituen pasabidea erabilita egiten da, arrapala bidez, ordura arte zegoen pasonibela ezabatuz.
Txinatar erlijio tradizional
Txinatar erlijio tradizionala han txinatarren berezko erlijioa da. Erlijio politeista da, xamanismoaren ezaugarri asko dituena, eta budismoak, konfuzianismoak eta taoismoak eragin handia dute erlijioan.
Zaila da jarraitzaileen kopurua zehaztea, iturrien arabera, 880 eta 390 milioi artean izanda. Txinako gobernuaren errolda eta inkesten aburuz, txinatarrek bere burua budista edo taoistatzat dute (erlijio bat hautatzen badute). Erlijio sinkretikoa izanda, zaila da antolaturik dauden txinatar beste tradizio espiritualetatik ondo ezberdintzea.
Sinesmenak
Txinatar erlijio tradizionala, gehienbat, politeismo eta sinkretismoaren aldaera bat da, barnean arbasoei mirespen eta jainko naturalei gurtza (batzuetan baita ilargi eta eguzkiari ere) dituena. Budismo, taoismo eta konfuzianismotik bere doktrina teologikoa hartzen du. Askotan, santu taoistak, Buda eta txinatar jainkoak nahasten ditu. Bere jarraitzaileek sarritan sorginkeria erabiltzen dute.
Psilodraco breviceps
Psilodraco breviceps Psilodraco generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bathydraconidae familian.
Txinatar erlijio tradizional
Demografia
Txinatar erlijio tradizionalak milioika jarraitzaile ditu bai Txina kontinentalean, bai Taiwanen bai mundu osoko txinatar komunitateetan. Txinako Gobernua ofizialki laikoa da, eta konfuzianismo eta budismo baino ez ditu babesten. Taiwanen, estatistika ofizialen arabera, herritar gehienak budistak dira. Hala eta guztiz ere, egun, erlijio tradizionalaren eragin kulturala handia da oso.
Zenkerella insignis
Zenkerella insignis Zenkerella generoko animalia da. Karraskarien barruko Zenkerellinae azpifamilia eta Anomaluridae familian sailkatuta dago.
Hermila Galindo
Alaba natural gisa jaio zen, baina lasterrera aitak errekonozitu egin zuen. Aita hil ondoren, hainbat takigrafo eta irakaslelan egin zituen bizi ahal izateko. 1909an, erregimen porfiristaren aurkako ideiak zabaltzean sartu zen politikan.
Hurrengo urteetan Eduardo Hay eta Venustiano Carranzaren idazkari pribatu izan zen. Yucatángo Lehen Kongresu Feministako kide gisa nabarmendu zen. Kazetari eta idazle lanean, Emakume Modernoa aldizkariaren sortzaile eta La Doctrina Carranza eta Indiaren hurbilketa liburua idatzi zuen.
Carranzak Mexikoko lehendakaritza hartu ondoren, Mexikon eta Latinoamerikan karrantzismoa zabaltzeko agindua eman zuen. 1918an, legez kanpo postulatu zen diputatu federal gisa, eta kargu hori galdu egin zuen hauteskunde eztabaidagarriko karguak argitaratu ondoren.
1920an, Karrantzaren hilketarekin, bizitza publikotik erretiratu zen. Gainerako egunetan, bizitza lasaia izan zuen edozein ekintza publikotatik kanpo, eta «merezimendu iraultzaileengatik» errekonozitu zuten. 1954an bihotzekoak jota hil zen.
Gaur egun, aintzat hartua da Mexikon emakumearen botoa sustatu eta lortu zuten sufragistetako bat izateagatik.
Lehen urteak
Ez dakigu zergatik errekonozitu zuen aitak, baina agian Hermilaren zurztasunak eraginda, bere abizena eman zion —izena aldatzeko arrazoia— eta ezkondu gabe zegoen izeba Ángela Galindoren zaintzapean utzi zuen. Lehen Hezkuntza bere jaioterrian eta Chihuahuan egin zuen. Han, Andereñoen Industria Eskolan ikasi zuen, eta liburuen, takigrafiaren, telegrafiaren, mekanografiaren eta ingelesaren irakaskuntza jaso zuen.
Daniel Muñozek, El Universal egunkari mexikarreko erreportariak, Ocho periodistas mexicanas (1954ko urriaren 15ean argitaratua) erreportajean, esan zuen Hermilaren aitak, txikitan bere gaitasun intelektuala eta eskolako aplikazio bikaina ikusita, Estatu Batuetako eskola batera bidaltzea pentsatu zuela Kimika ikastera, baina 1902an hil zen —Hermilak hamasei urte zituenean—. Aitaren testamentuan, aitak herentzian bere ondasuna utzi zien seme-alabei (Hermila barne). Neba-arrebek ez zioten legez zegokion dirua eskuratzen utzi. Hori dela eta, diru faltak Ciudad Lerdo, Torreón eta Gómez Palacio (Coahuilakoak azken biak) zenbait primario partikularretan takigrafiako irakasle izatera behartu zuen.
Diktadura porfiriarraren azpian zegoen Mexikon urteak igaro ahala, Hermila reyismoarekin eta, ondoren, maderismoarekin bat egiten hasi zen. Korronte horien aldekoen arteko lehen hurbilketa Francisco Martínez Ortiz abokatua izan zen, El Nuevo Mundo astekari antiporfiristaren burua.
Politikan sartzea
Bizitza publikoaren hasiera 1909an gertatutako gertaera batek eragin zuen, hogeita hiru urte zituenean. Martxoaren 21ean, Benito Juárezen jaioteguna ospatu zen Torreonen; han, Francisco Martínez Ortiz abokatuak hitzaldi bat eman zuen, zeinetan Juárez gobernuan zegoeneko zaharberritutako errepublikaren garaiak goraipatu zituen eta Porfirio Diazen erregimenaren kontra agertu zen. Miguel Garza Adalpe Torreongo alkateak kendu egin zuen jatorrizko hitzaldia, zabal ez zedin.
Hala ere, Hermilak, udal agintarienganako desobedientzia zibila zela eta, diskurtsoaren takigrafia hartu zuen, eta gero Durango eta Coahuilako hainbat hiritan banatu zen. Urte horretan bertan iritsi ziren hirira Diazen aurkari publikoak: Diodoro Batalla, Heriberto Barrón, Benito Juárez Maza eta José Peón del Valle. Batallak eta Barrónek diskurtsoaren kopia eskatu zuten Juárez Mazari oparitzeko, baina, neskaren ausardiaz ohartu ondoren, propaganda antiporfiristaren munduan sartu zuten.
Hastapenak
1911n, Mexiko Hirira joan zen, eta laster Eduardo Hay jeneralaren idazkaria izan zen. Francisco I. Madero Decena Tragikoa izenekoan hil ondoren, Hermila lan iraunkorrik gabe geratu zen; takigrafia-ikastaroak ematen zituen Mexiko Hiriko Miguel Lerdo de Tejada eskolan.
Elbląg
Elbląg (Elbląg, ahoskatua; Elbing) Poloniako ipar-ekialdeko hiria da, Baltikoaren ertzean kokaturik dagoena. 1999tik Varmia-Mazuriako voivoderriaren barnean dago. 79,82 km²ko eremua du eta 2011n 124.257 biztanle zituen.
Hermila Galindo
Hastapenak
Baliteke denboraldi horretan zehar klub iraultzaileetako kide izatea, 1914an Abraham González klubak Armada Konstituzionalistako ongietorri-batzordeko kide izateko hautatu baitzuen. Hala, Venustiano Carranza ezagutu zuen, eta idazkari partikular gisa laguntzera gonbidatu zuen. Ordutik aurrera, karrantza-politika landu eta sustatu zuen.
1915ean, Emakume Modernoa astekari literario eta politikoa sortu eta zuzendu zuen. Argitalpen horren bidez, hezkuntza laikoa, sexu-hezkuntza eta emakumeen eta gizonen berdintasuna sustatu zituen.
1916an, feministen artean ere zalaparta sortu zuen Emakumea etorkizunean izeneko ponentzia bidali zuen Yucatángo Lehen Kongresu Feministara. Bertan, feminismoari buruz zituen ideiak azaldu zituen: emakumeen eta gizonen arteko berdintasunaren beharra azaldu zuen, haien eskubide sexualak eta politikoak barne. Sexu-hezkuntzako plan bat ezartzeko beharra adierazi zuen, eta gai horren inguruan herritarrek zuten ezjakintasunaren erantzule nagusia erlijioa zela adierazi zuen, tabu gisa tratatzeagatik. Herrialdeko hainbat lekutan (Veracruz, Tabasco, Campeche eta Yucatán) feminismoari buruzko hitzaldiak eman eta klub feministak sortu zituen. Habanara joan zen Venustiano Carranzaren jarrera politikoaren berri ematera eta Estatu Batuek Mexikon zuten politika interbentzionistaren aurka protesta egitera. La doctrina Carranza y el acercamiento indolatino liburuaren egilea izan zen.
Emakumeen sufragioa
1916. urtearen amaieran, Hermilak, Venustiano Carranzaren idazkari partikularrak, Kongresu Konstituziogilera idazki bat bidali zuen, emakumeendako eskubide politikoak eskatzeko, honako hau argudiatuz:
"... Nazioa eta mundu osoa zuen lanen zain daude, diputatu jaun-andreak, eta espero dut, zuen patriotismoari eta ekitateari esker, ordezkari herrikoi gisa kode berri horretan eta eratzen ari diren alderdi politikoetan, inolako eragozpen pertsonalistarik gabe, emakume mexikarra, alderdi aktibo iraultzailean baztertu ez dena, alde politikoan ere ez baztertzea eta, beraz, egoera berriaren irismena, eskubide hasiberriak barne izatea. (...) Bidegabekeria larria litzateke, Kongresu Konstituziogileak egina, emakumea eskubide politikoei dagokienez gaur arte izan duen zoritxar-maila berean uztea.
Emakumearen berdintasuna eta bozkatzeko eskubidea defendatu zituen, eta hori Mexikoko Estatu Batuetako 1917ko Konstituzio Politikoaren 34. eta 35. artikuluetan sartzea sustatu zuen. Hala ere, Biltzar Konstituziogileak erabaki zuen emakumeen botoa ez sartzea gutun nagusi berrian, argudio honekin:
''Emakume batzuek, salbuespen gisa, eskubide politikoak behar bezala erabiltzeko beharrezko baldintzak izateak ez du esan nahi eskubide horiek emakumeei eman behar zaizkienik klase gisa (...), emakumearen jarduera ez da etxetik atera, eta haren interesak ez dira familiako kide maskulinoengandik bereizi; ez da gure artean familia-unitatea apurtu, zibilizazioak aurrera egin ahala gertatzen den bezala. Emakumeek ez dute sentitzen gai publikoetan parte hartu beharra, mogimentu kolektiborik ez egotea horren adierazle baita.''
Diputatu izateko legez kanpoko hautagaia
Emakume Modernoa aldizkariaren 68. zenbakian, zera esan zuen, zenbait pertsonak motibatu zutela diputatu federal postulatzeko 1918ko hauteskunde federaletan, eta Barruti Federaleko VIII. edo V. hauteskunde-barrutitik borrokatzeko eskatu ziotela; halaber, lehiakide indartsuak zituen barrutitik borrokatzea aukeratuko zuela adierazi zuen, irabaziz gero ez baitzuen «ohorerik» gabeko garaipenik izan nahi. [17] Ondoren, V. barrutia aukeratzea erabaki zuen.
Hauteskundeetan borrokatzeko aukera argudiatzen zuen (bai postulatzeko, bai bozkatzeko); izan ere, 34. artikulu konstituzionalak zioenez, «Mexikoko Errepublikako herritarrak dira…», eta ez zuen zehazten gizonezkoak edo gizon-emakumezkoak ziren, eta jatorriz gizonak soilik biltzeko idatzi zen; [17] hori «lege-hutsune»tzat har zitekeen gaur egun.
Azkenik, hauteskunde-legeari desafio egin zion,[19] eta Batasunaren Kongresurako hautagai aurkeztu zen Barruti Federaleko V. hauteskunde-barrutian.
Ez dakigu zenbat boto lortu zituen, ezta benetako lekua ere. Hala ere, Hauteskunde Elkargoak emaitza ofiziala eman zuen, eta laugarren geratu zela adierazi zuen. Hautagaia Ernesto Aguirre Colorado Galindo generala izan zen, eta Galindok Emakume Modernoa aldizkariaren 72. alean hauxe esan zuen:.
"Jakina denez, ni 5. Hauteskunde Barrutiko hautagai aurkeztu nintzen, eta hautaketa galdu egin dut; izan ere, zenbaketa orokorraren ondoren, lehiatu zuten hogeita sei hautagairen artean laugarren lekuan geratu nintzen... Argi eta garbi adierazten dut nire porrota onartzen dudala, onartzen baitut demokraziaren lehen lezioa... galtzen jakitea da".
Hala ere, emakumeak erroldatu ez izana aitzakiatzat hartuta, «nire alde aurkeztu ziren emakume askori» bozkatzea debekatu ziotela salatu zuen; halaber, berak argitu nahi izan zuen ez zela «garaipen faltsua» lortzeko aurkeztu; bestalde, Aguirre Coloradok berak hitz egin zuen Galindorekin, eta errekonozitzen zuela «irabazle» zela.
Iraultza ostekoa: Bizitza publikotik erretiratzea
Venustiano Carranzaren hilketaren ondoren (1920-05-21) Galindori buruzko informazio biografikoa oso urria da, bizitza publikotik erretiratu baitzen.
1923an Miguel Enríquez Topeterekin ezkondu zen. Valles Ruizek Galindoren biografia-liburuan dioenez, Topete tenor-mailako abeslari bikaina zen. Pertsonalitatea eta gustuetan bat ez etortzea (Topetek politikarekiko zuen interes txikia nabarmentzen zuen) Galindo berarekin ezkontzea erabakitzeko arrazoietako bat izan zen.
Garai hartako ohiturari jarraituz, emazteek amaren deitura kendu eta senarrarena jartzen zuten, [3. oharra] beraz, Hermila Galindo Topete deitzen hasi zen.
1940ko otsailaren 7an, Defentsa Nazionaleko Idazkaritzak (SEDENA) Meritu Iraultzailearen Domina eman zion Galindori. Garaiko bi iraultzailek, Pablo González Garza eta Luis Cabrera Lobato, Galindo proposatu zuten domina jasotzeko. Lehenengoak gutun pertsonal bat idatzi zuen, honako hau azpimarratuz: «Leiala izan zen beti besarkatu zituen kausekiko eta tatxarik gabeko jarrerarekiko».
Biografoek Topete Galindo familia Estatu Batuetara bizitzera joan zela esan dute; hala ere, ez da zuzena, Mexiko Hiritik Santiago de la Peñara aldatu baitzen, Veracruzeko Tuxpan udalerrian.
1948tik 1951ra bitarteko data ezezagun batean, gobernu federalak errentan eskatu zion Mexiko Hiriko etxea, eskola bat jartzeko; hark atsegin handiz hartu zuen ideia. Hala ere, horrek konplikazio ugari ekarri zizkion; izan ere, gero, Hezkuntza Publikoko Idazkaritzak (PSE) uko egin zion higiezinaren ordainketa hobetzeari edo itzultzeari; kontu hori Adolfo Ruiz Cortines gobernazio-idazkariarengana iritsi zen, zeinek 1944 edo 1948 ingurutik adiskidetasun-harreman estua baitzuen. [30][4. oharra]
Ruiz Cortinesen eta Galindoren arteko 1949ko apirilaren 12ko gutun batean, Galindok eskertu zion bere higiezinaren alde parte hartu izana, eta Ruizek erantzun zion: ''«Ez negar, lagun, hemen nago hura defendatzeko». Horrez gain, esan zuen Gorteko Goren Ministro batek (identitateak ez du garrantziarik) Gobernuak pentsioa eman behar ziola» eta Galindo andreak erantzun zion "Nik ez dut pentsiorik nahi". , baina nik uste dut merezi dudala justizia egitea eta nire zahartzaroan nolabaiteko lasaitasuna emango didan laguntza edo lan-bitartekoren bat izatea; benetako samina da pentsatzea hainbeste borrokaren ondoren ezin diedala alabei ogi-zortxo bat ere utzi eta gu beti ganoraz bizi izan garenean, parkatu ezin didaten iraultzaren elementu txar batzuengatik (...) ezta nire osasuna zaindu".''
Azken urteak eta heriotza
1953an, bere ametsa gauzatu zuen, Kongresuak eta Adolfo Ruiz Cortinesen gobernuak 34. artikulu konstituzionalaren erreforma onartu zutenean: "Errepublikaren herritarrak dira mexikarrak izanda, baldintza hauek betetzen dituzten gizonak eta emakumeak: 18 urteko ezkonduak edo 21 urteko ezkongabeak eta bizitzeko modu zintzoa izatea". Son ciudadanos de la República los varones y mujeres que, teniendo la calidad de mexicanos, reúnan además los siguientes requisitos: haber cumplido 18 años de edad, siendo casados, o 21, si no lo son, y tener un modo honesto de vivir. Artikuluaren aldaketa 1953ko urriaren 17an jakinarazi zen Federazioaren Aldizkari Ofizialean. Emakumeen sufragioa, Hermila Galindoren eskutik ez ezik, garai hartako beste pertsonaia garrantzitsu batzuei esker lortu zen, hala nola Juana Belem Gutiérrez de Mendoza, Elvia Carrillo Puerto, Felipe Carrillo Puerto, Esther Chapa, Salvador Alvarado Rubio.
Emakumearen emantzipazioa
Hermila Galindoren ustez, emakume mexikarrak hiru burujabetze lortu behar zituen: kleroarena, garaiko gizartearen aurreiritziena eta gizakiarena. Karrantzismoaren sustatzaile izatea, elite politikoarekin loturak izatea, aldizkari bateko zuzendari eta nazioarteko hizlari izatea izan zirenGalindok bere proposamen politikoa zabaltzeko erabili zituen plataformak. Proposamen hori bere garaiko emakumeen eskaera sufragista eta feministez hornitu zen, besteak beste, askatasunaren, hezkuntzarako eskubidearen eta lan, sexu, zibil eta familia berdintasunaren aldeko eskariez.
Galindoren diskurtsoan, behin eta berriro errepikatzen dira emakumeek eremu publikoan parte hartu behar dutela azpimarratzen duten argudioak, eremu pribatuan duten esperientziagatik; argudio horiek, batzuetan, estrategikoak dirudite emakumeen eskaerak aurkezteko, garai hartan indarrean zegoen genero-ordena erabat urratu gabe.
Sexualitatea
Hermilak beti lotu izan zuen sexualitatea hezkuntzarekin. Kritikatu eta amei orientatzeko eskatu zuen beren alabek oinarrizko zainketa higienikoak ezagut zitzaten, familia gehienek ez baitzituzten ezagutzen; «begiak ez irekitzeko» aitzakia zentzugabea zela nabarmendu zuen.
Ados zegoen Philipp Mainlanderren postulatuekin. Hark bizitzaren funtsezko puntua instinto sexuala zela esaten zuen.
"Sexu-sena elefante basatiak hezten dituen eztena baino zorrotzagoa da, eta sugarra baino beroagoa. Gizonezkoaren espirituan sartutako dardoa bezalakoa da."
Boto murriztua
Galindok uste zuen Kongresu Konstituziogileak proposamena onartuz gero, emakumeen botorako eskubideak ez zuela unibertsala izan behar, mugatua baizik, emantzipazio-prozesuaren bidez erabaki-tresnak eman behar baitzitzaizkion emakumeari pixkanaka.
Jaioterriari eta jaiotza-datari buruzko eztabaida
1886ko ekainaren 2an jaio zen. Zenbait autorek, oker, beste data batzuetan kokatu dute. Esate baterako, Mexikoko Iraultzei buruzko Azterlan Historikoen Institutu Nazionalak (INEHRM), Patricia Galeanaren agiri batean, 1885eko maiatzaren 29an idatzia du; eta, jaioterrian jarritako oroitzapenezko plakan, 1896ko maiatzaren 29an inskribatuta dago.
Baina, Valles Ruizek horri buruz hitz egiten du Galindoren biografia-liburuan:
" Jaiotegunaz hitz egitean sortzen den lehenengo kezka 1886. urtean edo 1896. urtean izan zen da, hainbat fitxa biografikotan oinarritzen den bezala. Baina, Durangoko Lerdo Hiriko parrokia-artxiboko Bataio-Ziurtagiria kontsultatzean argitu zen zalantza. Dokumentu hori Alfonso Ballesters Hermilaren bilobari esker eskuratu zen, eta hark kopia bat eman zuen. Bestalde, Hermilari buruz Laura Orellanan Madrilek egin zuen ikerketan ere oinarritzen da datu hori. Laura Orellana Madrid.
Altinaghree gaztelua
Altinaghree gaztelua edo Liscloon Etxea utzita eta hondakinetan dagoen gaztelu bat da, Irlandako Tyroneko konderriko Donemana herriaren kanpoaldean kokatua. 1860 inguruan agindu zuen William Ogilbyk gaztelu hau eraikitzea.
Ptilinopus pelewensis
Ptilinopus pelewensis Ptilinopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Euskadi (argipena)
Euskadi izena Sabin Aranak sortu zuen XIX. mendean zazpi herrialdeek osatutako aberriari izena emateko. Hasieran Euskadi forma eman zion (eta horixe da gaur egungo grafia estandarra); geroago, ordea, Aranak Euzkadi formara aldatu zuen (eta XX. mendearen azken laurdeneraino hala idatzi zen gehienbat).
Izen honek bi esanahi ditu:
Hernán-Pérez
Hernán-Pérez (extremadureraz Jerranperis) Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 514 biztanle zituen 35,76 km²-ko azaleran.
Ptilinopus rarotongensis
Ptilinopus rarotongensis Ptilinopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Beldorf
Beldorf Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Totești
Totești Errumaniako udalerri bat da, Hunedoara konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pařezov
Pařezov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 181 biztanle ditu eta 1,59 kilometro koadroko azalera. Domažliceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Chaerephon gallagheri
Chaerephon gallagheri Chaerephon generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Hiri
Hiria jende ugari bizitzeko etxe eta eraikin multzo egituratua da. Bertan, bereziki bigarren eta hirugarren sektoreko jardueretan diharduten biztanleak daude. Beste zenbait erakunde urbanorengandik desberdintzen da; hainbat irizpideren arabera: biztanleria, biztanleriaren dentsitatea edo egoera juridikoa.
Kontzeptua
Kontzeptu erlijiosoan, Erdi Aro eta Errenazimentuan, eta lehenago, XII. mendearen aurretik, hiria, harresien barnean katedral bat zuen edozein gune zen. Izan ere, iraganean katedralak hezkuntza zentroak ere baziren.
Historia
Munduko hirien historia, oro har, luzea da. Lehen hiriak, duela hamabost eta bost mila urte artean sortu baitziren. Hiri hauek, tenplu baten barruan aurkitzen ziren, lehenengo Sumeria zela esanez.
Antzinako mundua
Bertako hiriek, espazioaren kontzeptu sinboliko bati erantzuten zioten, hain zuzen ere, pentsamendu magikoari eta pentsamendu erlijiosoari. Aro horretan, inperio desberdinak nabarmendu ziren eta gehienak merkataritzaren faktoreaz ahalbidentzen ziren: Mesopotamia, Egipto, Grezia eta Erroma.
Egipto
Egiptoko zibilizazioa, Nilo ibaiaren erdialdeko eta behealdeko ibilguetan zeuden kokalekuak elkartzean sortu zen. Hiriek orden hierarkiko bat jarraitzen zuten, hau da, espazio antolaketa bat, hirigunean tenplua eta jauregiak kokatuz. Urak protagonismo handia zuen hiri hauetan, eta kaleak eta auzoak sare oktogonal baten barruan zeuden.
Grezia
Hirigintzaren hastapena Grezian hasi zen, bertan, Polis eta hiri estatuak hedatu ziren. Hiri-estatuak elementu txiki eta independenteak ziren; orokorrean, nekazaritza lurrez inguratuta zeuden. Gainera, Greziako hiri-estatuek, hainbat gobernatze moduak garatu zituzten, egitura eta indargune politiko oso desberdinekin. Polisa, aldiz, harresituta zegoen hiri batean zentratzen zen, baina inguruan zelaia hartzen zen ere, adibidez Atenas.
Erroma
K.a. 753 ko apirilaren 21ea n, Tiber ibaia inguratzen zuten zazpi muinoren arteko zabalgune batean sortu zen. Beste hiri erromatarrak bezala, Greziar ereduan oinarritzen zen: arrazionaltasun, funtzionaltasun, harmonia eta orden irizpideekin. Erromako eraikinak, funtzio batzuk betetzen zuten, bereziki komandoa eta boterea, adibidez, foroa, anfiteatroa, tenpluak…  Horrez gain, Erroma inperialismoaren garaian kokaleku militarrak sortu zituzten, castra izenekoak.
Paračov
Paračov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 111 biztanle ditu eta 4,58 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.