cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cubiérettes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen ekuazioa
Badago geodesikoen ekuazioa aldakuntza-printzipio batetik abiatuz ere lortzea.
Cubiérettes
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 22 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 54 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 22 etxebizitza nagusietatik 16 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen desbideratzea
Atal honetan geodesikoen desbideratzea aztertuko da. Kontsidera ditzagun irudiko bi esperimentuak. Ezkerrean hurbil dauden bi partikula erortzen ari dira Lurraren eremu grabitatorioaren eraginpean eta erdian grabitaterik gabe igogailu azeleratu batean daude bi partikula aske. Baliokidetasunaren printzipioaren arabera, bi egoera baliokideak dira gertaera batean, baina ez guztiz berdinak beste gertaeretan: erdiko esperimentuan partikulen ibilbideak paraleloak izango dira eta ezkerrekoan ia-ia paraleloak, baina denak doaz Lurraren zentrorantz: geodesikoak ez dira erabat paraleloak ezkerreko kasuan.
Cubiérettes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen desbideratzea
non x_0^\mu kontsideratzen ari garen gertaera den eta zeinaren inguruan sistema inertzial lokala definitu dugun. Gauzak horrela, honako hauek dira bi geodesikoen ekuazioak P eta Q puntuetan:
Tentsio (elektrizitatea)
Tentsioa osagai elektroniko pasiboetan
Osagai elektroniko pasiboen terminalen arteko potentzial diferentzia osagaiaren ezaugarrien eta korronte elektrikoaren araberakoa da.
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen desbideratzea
Halaber,
Cubiérettes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 27 ziren, horien artean 21 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 21 pertsona aktiboetatik 19 lanean zeuden (9 gizon eta 10 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 3 ikasten zeuden.
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen desbideratzea
Geodesikoen bi ekuazioen arteko kendura honela berridazten da, hurbilketa berean, P puntuan:
Cubiérettes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cubiérettes udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 260 hektarea erabiltzen.
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen desbideratzea
Puntu berean, honela kalkulatzen da \zeta^{\mu} bektorearen bigarren deribatu kobariantea:
Azken bi emaitzak erabiliz:
Tentsio (elektrizitatea)
Tentsioa erresistentzietan
Ohm-en legearen arabera:
V= R. I
Christoffelen ikurrak
Geodesikoen desbideratzea
Kontsidera ditzagun erorketa askean, denbora motako geodesikoetan barrena, higitzen ari diren bi partikula hurbil. Lehenengo partikularen unibertso-lerroko P gertaeran partikula geldi dagoeneko erreferentzia-sistema inertzial lokalean, x^0=c\tau aukerarekin, da eta emaitza hau dugu:
Limite newtondarra
Azpiatal honetan erlatibitate orokorraren eta grabitazio newtondarraren arteko lotura azalduko da; horretarako, Christoffelen ikurrekin lan egitea ezinbestekoa izango da. Demagun masa-banaketa bornatu batek sortutako eremu grabitatorio estatiko ahula eta haren eraginpean higitzen den partikula bat. Teoria newtondarrean \Phi potentziala aukeratu ohi da infinituan zero izan dadin. Abiadura txikia denez, honela idazten da geodesikoen ekuazioa, teoria newtondarreko t denbora eta x^i koordenatuetan, x^0=ct jartzen badugu:
Eremua estatikoa denez, denborarekiko deribatuak nuluak dira:
Eremua ahula bada, dagokion metrika eta Minkowskirena ez dira oso desberdinak izango, koordenatu egokietan,
eta h-rekiko koadratikoak diren gaiak arbuiatuz, hauxe dugu:
Cubiérettes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Christoffelen ikurrak
Limite newtondarra
Hortaz, honela geratzen dira hasierako ekuazioak:
Tentsio (elektrizitatea)
Tentsioa hariletan
Haril bat espiralean biribilkatutako eroale edo alanbre bat da. Orokorrean harilak korronte alternoan erabiltzen dira, terminaletan sortzen duten potentzial diferentzia hurrengoa izanik:
L konstantea bada:
Tentsioa kondentsadoreetan
Material dielektriko batez bereiziriko bi gainazal eroalek kondentsadore bat osatzen dute. Ohiko ekuazioa hurrengoa da:
C konstantea bada:
Hemendik Vb-Va tentsioa lortzen da. Va = 0 edo lurra suposatuz, plaka bateko tentsioa hurrengoa litzake:
1923ko Bulgariako estatu-kolpea
1923ko Bulgariako estatu-kolpea, edo ekainaren 9ko Estatu-kolpea (Деветоюнски преврат), indar armatuek Bulgarian egindako estatu-kolpea izan zen Ivan Valkov jeneralaren Batasun Militarraren agindupean. Bulgariako Boris. IIIa tsarraren dekretuak zilegiturik, Aleksandar Stamboliyskiren Bulgariako Nekazaritza Batasun Nazionalaren Gobernua eraitsi zuen eta Aleksandar Tsankoven gobernu batek ordezkatu zuen.
Jerte
Jerte Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 120 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 1.303 biztanle zituen 59 km²-ko azaleran.
Tentsio (elektrizitatea)
Tentsio efikaza
Korronte alternoko voltmetro gehienek tentsio efikazaren balioa ematen dute. Tentsio efikaza korronte alternoko periodo batean erresistentzia batek xahutzen duen potentzia elektrikoa xahutzeko, tentsio konstantepean balego erresistentzia horrek potentzia berdina xahutzeko beharko lukeen tentsioaren balioa da.
Mary Tyler Moore
Mary Tyler Moore (Brooklyn, - Greenwich, Connecticut, ), estatubatuar aktorea da, zineman eta telebistan aritutakoa. The Mary Tyler Moore Show (1970–1977) eta The Dick Van Dyke Show (1961–1966) sitcometan egindako lanagatik ezagun bilakatu zen.
Diplodactylus calcicolus
Diplodactylus calcicolus Diplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Tentsio (elektrizitatea)
Tentsio efikaza
T denbora periodo baten erresistentzia elektriko batek xahutzen duen energia hurrengoa da:
non W xahututako energia, P potentzia, T denbora periodoa, Ief korronte elektrikoaren balio efikaza, Vef tentsio efikaza eta V(t) aldiuneko tentsioaren balioa t denboraren funtzioan diren.
Tentsio efikaza ebatzita tentsioaren batezbesteko koadratikoa lortzen da:
Korronte alternoan, aldiuneko tentsioa sinusoide baten arabera aldatzen da.
Trembraze
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Tentsio (elektrizitatea)
Tentsio efikaza
non V tentsioa denboraren funtzioan adierazten den. V0 tentsioaren anplitudea da, \omega abiadura angeluarra eta \phi fase edo desfasea.
Uhinaren periodoa integrazio periodotzat hartuta :
Neurgailuak
Tentsioa neurtzeko instrumentuen artean voltmetroa, potentziometroa eta osziloskopioa daude. Voltmetroa multimetro baten barneratua egon daiteke.
Voltmetroak erresistentzia finko batetik igarotzen den korronte elektrikoa neurtzen du, zeina, Ohmen legearen arabera, erresistentzian ematen den tentsio-jauskeraren proportzionala den.
Potentziometroak tentsio ezezagun bat tentsio ezagun batekin konparatzen du zubi zirkuitu baten.
Katodo-izpiko osziloskopioak tentsioa anplifikatu eta elektroi sorta bat bide nagusitik desbideratzen du, non elektroi sortaren desbideratzea tentsioarekiko proportzionala den.
Miriametro
Miriametro batek 104 metroren balioa du, hau da, 10.000 metro. Atletismoan korrika tarte hori egiteko froga dago. Gaur egun gizonen marka 26 minutu eta 17,53 segundukoa da.
Elefanta
Elefanta Mumbaiko badian (Indian) dagoen uharte txikia eta garrantzi handiko arkeologia-aztarnategia da. Bertako hizkuntzan Gharapuri du izena (haitzuloen hiria). Elefanta izena portugaldarrek jarri zioten, gero Mumbaira eraman zuten harrizko elefante handi bat aurkitu zutelako bertan. VIII. eta IX. mendeen artean harria zulatuz egindako tenpluengatik da ezaguna. Eskultura dotore handiz apainduak daude horietako tenplu batzuk, Gupta estiloan eginak. Portugaldarrak uhartearen jabe egin zirenean, gurtza-leku izaera galdu zuen, eta portugaldar soldaduek hondatu egin zituzten tenplu asko. Tenplu eta eskultura horien berritze-lanak 1970ean bukatu ziren. Harrezkero, izen handiko turismo-gune bihurtu da uhartea. Eskulturarik aipagarriena hiru buruko Trimurti da, Shivaren, Vishnuren eta Brahmaren buruak alde banatara dituena.
Opava (Veľký Krtíško barrutia)
Opava  Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 11,76 km²ko azalera du eta 125 biztanle 2017ko datuen arabera.
Feroxodon multistriatus
Feroxodon multistriatus Feroxodon generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Christoffelen ikurrak
Limite newtondarra
Eguzkiaren azalean da eta Lurraren azalean : grabitazioak oso gutxi aldatzen du geometria, kasu horietan. Eremu grabitatorio bortitzak behar dira aldaketak handiak izateko, zulo beltz baten inguru hurbilean esate baterako.
Lezka arrunt
Lezka arrunta (Phragmites australis) Poaceae familiako landare fanerogamoa da. Askotan, etxolak eta zerrailuak egiteko erabili dute.
Brian Steen Nielsen
Brian Steen Nielsen (1968ko abenduaren 28a - ) Danimarkako futbolari ohia da.
Les Roquetes (Nou Barris)
Les Roquetes Kataluniako Bartzelona hiriko Nou Barris barrutian dagoen auzo bat da. 2009an 16.233 biztanle zituen.
Ugyen Wangchuck
Ugyen Wangchuck (ཨོ་རྒྱན་དབང་ཕྱུག; Bumthang, 1862ko ekainaren 11 - Phodrang, 1926ko abuztuaren 26a) Bhutango dragoi-erregea (Druk Gyalpo) izan zen 1907tik hil zen arte.
1907ko urtarrilaren 17an herriaren ordezkariek, ofizialek eta monje budistek aho batez errege aukeratu zuten. Harreman onak izan zituen britainiarrekin, monasterio budistak eraiki zituen eta hezkuntza sustatu zuen.
Bere laugarren emaztearekin, Tsundue Pema Lhamo, Jigme Wangchucken aita izan zen.
KV50
KV50 Egiptoko Erregeen Harana izeneko nekropolian dagoen hilobi bat da. 1906an aurkitu zuen Edward Russell Ayrtonek Theodore Davisentzat lanean ari zenean, baina bere kokapena gaur egun hondakin mordo baten azpian galdu da. Hala ere, KV51 eta KV52 hilobietatik gertu dagoela ezagutzen da, hauek ere KV35ak, KV36ak eta KV49 hilobiek osatutako hirukian galduak.
Puceul
Puceul bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puceul udalerrian erroldatutako biztanleak 915 ziren. Familiak 321 ziren, horien artean 63 pertsona bakarrekoak ziren (42 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 154 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 29 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
KV50
Tamaina eta egiturari dagokionez KV52ren oso antzekoa den arren, KV50 apur bat txikiagoa da, eta, uste denez, oinplano erregularrekoa eta ia erabat amaitua. Gainontzeko animali hilobien profil bera du, sarrera putzu txiki batekin (A) eta ondo zulatu eta leundutako laukiluze formako gela bakar bat. Gela honetan aurkitu ziren aipaturiko zakur eta tximuaren momiak. Hilobi xume honek apaindurarik eta errege zehatz bati buruzko aipamenik ez duen arren, egituragatik Egiptoko XVIII. dinastian eraiki zela ebazten da.
Puceul
Etxebizitza
2007an 368 etxebizitza zeuden, 339 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 358 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 339 etxebizitza nagusietatik 263 bere jabearen bizilekua ziren, 75 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 67 etxek hiru zituzten, 98 etxek lau zituzten eta 155 etxek bost zituzten. 258 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 194 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 578 ziren, horien artean 478 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 478 pertsona aktiboetatik 448 lanean zeuden (257 gizon eta 191 emakume) eta 30 langabezian zeuden (12 gizon eta 18 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
KV50
Aurkitu zenerako hilobia jada arpilatua izan zen, animali hauek euren hil hatu propioa zutela ezagutzen den arren, bitxiak barne. Hilobiaren ez ohiko bi okupatzaileak alde batera utziz, zurezko sarkofago baten hondakinak aurkitu ziren, zalantzarik gabe bi momietakoren batena. Momiak horman pausatuak zeuden elkarri begira Ayrton toki hartan lehen aldiz sartu zenean.
Puceul
Diru sarrerak
2009an Puceul udalerrian 353 unitate fiskal zeuden, 970,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.476 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Puceul udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.955 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erckmann-Chatrian
Erckmann-Chatrian elkarrekin idatzi zuten bi idazle frantsesek, Émile Erckmann (Phalsburg, 1822 - Luneville, 1899), eta Alexandre Chatrian (Soldatenhal, 1826 - Villemomble, 1890), hartu zuten izena da.
Gaidonnayita
Gaidonnayita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Gaidonnayita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Tremedda
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Zennor parrokian.
Diplodactylus capensis
Diplodactylus capensis Diplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Megametro
Megametro batek 106 metroko balioa du. Espainian adibidez, Sevilla eta Bartzelonako hirien arteko distantzia da gutxi gorabehera.
Bere sinboloa Mm da.
Hôpital Pellegrin (Bordeleko tranbia)
Hôpital Pellegrin Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Campertogno
Campertogno Italiako udalerri bat da. Vercelliko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Campertognok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordea
Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordea (gaztelaniaz, CIDH) Amerikako Estatuen Erakundea giza eskubideak babesteko organoa da. 1959an sortu zen, Santiagon, Kanpo Harremanetako Ministroen Bosgarren Kontsulta Bileraren ebazpenaren bidez. Rómulo Gallegos idazle venezuelarrak zuzendu zuen lehen aldiz, 1960-1963 bitartean. Egungo idazkari exekutiboa, Tania Reneaum Panszi mexikarra da. Amerikarteko Giza Eskubideen Gorearekin batera, giza eskubideak babesteko sistema interamerikarreko bi erakundeetako bat da. Washington D. C.n (AEB) du egoitza.
Batzordeak hiru lanlerro ditu:
Batzordeak Amerikako Estatuen jurisdikziopeko pertsona guztien eskubideak babesteaz arduratzen da, batez ere historikoki bereizkeria jasan duten herrien babesaz.
Batzordearen osaera
Amerikako Estatuen Erakundeak (AEE) zazpi pertsona aukertzen ditu batzordea osatu dezaten, autoritate moral handiko pertsonak izan behar dute, Giza Eskubideen arloan ospe handia dutenak. Lau urteko agintaldian dihardute, eta epe bakar batez baino ezin da luzatu. Zuzendaritza Batzordearen kide dira lehendakaria, lehen lehendakariordea eta bigarren lehendakariordea. Urtebeteko agintaldia dute.
Batzordearen Estatutuaren 16. artikuluaren arabera, urtean behin baino gehiagotan biltzen da, bilkura arruntetan eta apartekoetan banatuta; lehenengoek bi aste irauten dute gutxi gorabehera, eta urtean hiru aldiz egiten dira. Saio horietan, Batzordeak astebete ematen du entzunaldietan eta lan-bileretan aztertzen ari diren kasuei buruz; herrialde bateko giza eskubideen egoerari buruz ere eztabaidatzen du. Saio horiek garrantzitsuak dira kasu edo gai jakin bati buruzko informazioa biltzeko aukera ematen dutelako eta, gainera, arazoa konpontzeko esku-hartzea eskatzen dutelako.
Fábio Simplício
Fábio Simplício (1979ko irailaren 23a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Amerikarteko Giza Eskubideen Batzordea
Batzordearen eginkizunak
Amerikan giza eskubideen errespetua eta defentsa sustatzea du eginkizun nagusia. Batzordearen Estatutuak, Amerikako Konbentzioan parte hartzen duten herrialdeak eta kide ez diren estatuen gaineko eginkizunak eta eskurantzak bereizten ditu. Azken horiei dagokienez, Batzordearen eskumena AEEren Gutunean.
Batzordearen erregelamenduak
Egun indarrean dagoen araudia 2009ko urriaren 28tik azaroaren 13ra ospatu zen 137. bilkura-aldi arruntean onartu eta 2009ko abenduaren 31an sartu zen indarrean. Geroago, 2011ko irailaren 2an, Erregelamenduaren 11. artikulua aldatu zen. Erregelamenduak 80 artikulu ditu eta lau titulutan banatuta dago. 2011ko martxoaren 1ean Amerikarteko Giza Eskubideen Sistemaren Lege Laguntzarako Funtsaren araudia indarrean sartu zen.
Giza eskubideen urraketak salatzeko prozedura
Bestalde, larritasun- eta urgentzia-egoeretan eta konponbiderik gabeko kaltea eragin daitekeenean, Batzordeari kautelazko neurriak eska dakizkioke. Kasu horietan, Batzordeak Estatuari eskatzen prebentzio-neurriak eskatzen dizkio, pertsonen edo eskubideen gaineko kalterik ez egiteko. Batzorde Interamerikarraren Erregelamenduaren 25. artikuluak arautzen ditu.
Batzordeak, bisitak in situ egin ditzake ere. Ondoren, herrialde horiei gomendioak eman diezaizkie.
Kontalariak
Gai zehatzen lehentasuna ezarri eta gero, gai horietan sakonduko duten kontalariak izendatzen dira. Hurrengo gaien gaineko kontalariak daude:
Chasmocranus brachynemus
Chasmocranus brachynemus Chasmocranus generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Karibe itsasoa
Karibe itsasoa edo Antilletako itsasoa itsaso zabal bat da Ozeano Atlantiko tropikalean, Erdialdeko Amerikaren ekialdean eta Hego Amerikaren iparraldean kokatua, Karibeko plakaren gainazala estaliz. Antilletako itsasoa ere esaten zaio, arku labarraren hegoaldean eta mendebaldean dagoelako. Mexikoko Golkoarekin batera, Mediterraneo Itsaso amerikarra osatzen dute.
Karibe itsasoa munduko itsaso gazirik handienetako bat da, eta 2 763 800 km² inguruko eremua du. Itsasoko punturik sakonena Kaiman uharteetako hobia da, Kuba eta Jamaika artean dagoena, itsas mailatik 7.686 metrora. Karibean hedadura handiena duen herrialdea, Venezuela da, ekialdetik mendebaldera hartzen duten 4208 km-ko kostarekin, uharte eta artxipelagoetatik igaroz. Karibeko kostaldeko lineak golko eta badia asko ditu: Samanako badia, Arrano badia, Venezuelako golkoa, Morrosquillorena, Darienena, Moskitoena eta Honduraskoa.
"Karibea" Karibe itsasoak, bere uharteek eta itsaso honen inguruko kostaldeek osatzen duten eskualdea da.
Arremonops conirostris
Arremonops conirostris Arremonops generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Karibe itsasoa
Karibe itsasoa Ozeano Barearekin komunikatzen da Panamako kanalaren bidez.
Tremethick Cross
, 'Tre'nmedhek', Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Egoi Martínez
Egoi Martínez de Esteban (Etxarri-Aranatz, 1978ko maiatzaren 15a) txirrindulari nafarra da. 2002an debutatu zuen profesionaletan Euskaltel-Euskadi taldearekin. Urte berean Tour de l'Avenir irabazi zuen. 2006an Espainako Itzulian etapa bat eta mendiko saria irabazi zuen. Sailkapen nagusian 12. geratu zen.
Amateurretan
2000 2001
Profesionaletan
2003 2005 2006 2008 2009
Marcilly-en-Beauce
Marcilly-en-Beauce Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Guentheridia formosa
Guentheridia formosa Guentheridia generoko animalia da. Arrainen barruko Tetraodontidae familian sailkatzen da.
Cetopsorhamdia picklei
Cetopsorhamdia picklei Cetopsorhamdia generoko animalia da. Arrainen barruko Heptapteridae familian sailkatzen da.
Marcilly-en-Beauce
Biztanleria
2007an Marcilly-en-Beauce udalerrian erroldatutako biztanleak 361 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 42 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 147 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 128 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 21 etxek hitu gela zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 111 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pravica
Pravica Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 9,09 km²ko azalera du eta 118 biztanle 2017ko datuen arabera.
Bestibulu nukleo
Azpinukleoak
Nukleo hau, 4 azpinukleoz osatuta dago:
Erdialdeko nukleo bestibularra
Anpulu, sakulu eta utrikulutik hartzen du informazioa. Erdialdeko bestibulu nukleo honen berezitasuna, Luzetarako erdialdeko faszikuluan parte hartzen duela da. Honen bidez, beste nukleo batzuekin batera, buru eta begien mugimenduetan eragin, eta hauen koordinazioan lagunduko du.
Karibe itsasoa
Karibetarra esaten zaio itsaso horretatik gertu jaio edo bizi diren biztanleei (jentilizioaren desberdina).
Bestibulu nukleo
Alboko nukleo bestibularra
Utrikulu eta sakuluko informazioa hartzen du.
Beheko nukleo bestibularra
Sakulu eta utrikuluetako informazioa hartzen du.
Urritzola-Galain
Urritzola-Galain Ultzamako kontzejua da. 2020 hasieran 69 biztanle zituen.
Bestibulu nukleo
Goiko nukleo bestibularra
Anpuluetako informazioa hartzen du.
Karibe itsasoa
Historia
Artikulu nagusia: Karibe itsasoaren historia
Bestibulu nukleo
Bestibulu bizkarmuin traktua
Sistema bestibularrak entzefaloan dauden nukleo bestibularrei informazioa igorriko die eta nukleo hauek orekaren informazioa bidaliko dio bizkarmuinari, azken hau gorputzaren posizioaz informatuta egon behar delako.
Marcilly-en-Beauce
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bestibulu nukleo
Bestibulu bizkarmuin traktua
Bizkarmuinera bi nukleo bestibularrek bidaltzen dute informazioa: albokoa eta erdialdekoa. Bi hauek aurreko funikulutik joango dira, albokoa erdikoa baino alboalderago joanik. Beraz, somatotopia daukatela esan daiteke
Karibe itsasoa
Historia
Espainiak aurkitu, okupatu eta gutxira, itsasoak Ingalaterrako eta Frantziako koroen arreta erakarri zuen, eskarmentu handiko itsasgizonak bidali baitzituzten lurraldeak konkistatzera, eta arrakastaz hartu zituzten Frantziarako Martinika eta Guadalupe uharteak, eta Ingalaterrarako Antigua eta Barbuda, Montserrat, Barbados eta Jamaika uharteak, hauek izanik Espainiako Inperioak Karibean galdu zituen jabetzarik garrantzitsuenak.
Bestibulu nukleo
Bestibulu bizkarmuin traktua
Albokoa: bizkarmuin segmentu ia guztietan agertzen da. Bertatik sortzen diren zuntzak bizkarmuin osoan zehar azaltzen dira. Erdialdekoa: idun eremuan bakarrik azaltzen da.
Bi hauek bizkarmuinera heldu eta bertako gai grisean sinaptatzen dute, VI, VII eta VIII laminetan dauden interneuronetan batik bat. Interneurona hauek IX laminako motoneuronetan izango dute eragina.
Funtzioari dagokionez, Rexeden IX laminako motoneurona hauek, antigrabitatorioak dira eta beraz gihar hedatzaileen kitzikapena eragiten dute batez ere. Jarreraren kontrolean eta orekan eragingo dute. Aurretiaz aipatu bezala, gainera, erdiko bestibulu nukleoek erdialdeko luzetarako faszikuluan parte hartzen dute beste nukleo batzuekin batera, buruak eta begiek egiten dituzten mugimenduetan eragiteko hauek modu koordinatu batean burutu daitezen.
Karibe itsasoa
Historia
1625 ean, Dortoka uhartean base bat eratu zen, non bi nazionalitateetako kortsarioak eta bukaneroak elkartu ziren Espainiako kolonietatik zetozen ontziei erasotzeko.1656an beste piraten base ospetsu bat ezarri zen Jamaikako Port Royal portuan, 1692ko ekainaren 7an lurrikara baten ondorioz zati bat suntsitu zen arte. Eskualdean oso ezagunak eta beldurgarriak izan ziren, besteak beste, Morgan, El Olonés eta Barbanegra piraten izen batzuk. Karibeko uretan 22 uharte-lurralde eta 12 herrialde daude, eta Kuba izan zen Espainiatik independizatu zen azken herrialdea 1898 an. Urte horretan bertan, Puerto Rico Ameriketako Estatu Batuek gerrako sari gisa hartu zuten, eta estatubatuarren mende jarraitzen du gaur egun arte.
1903 an, Estatu Batuen esku-hartzearekin, Panama Kolonbiatik banandu zen eta Karibe itsasoa Ozeano Barearekin lotzen duen kanala eraiki zen. 1914 ko abuztuaren 15ean inauguratu zen, baina Estatu Batuek administratu zuten 1999 ko abenduaren 31ra arte.
Bestibulu nukleo
Bestibulu garuntxo traktua
Gainera, garuntxo kortexetik ere (flokulu nodulu lobulutik hain zuzen), eferentziak, purkinje zelulen axoien bidez garuntxoaren sakoneko nukleoetara (bestibulu garuntxo eremuarekin erlazionatuta dagoen sakoneko nukleoa, Fastigi nukleoa izanik) abiatuko da. Bertan sinaptatu ondoren, goiko garuntxo pedunkuluen bidez aterako da bertara heldu den orekari buruzko informazioa.
Bestibulu nukleoekin erlazionatutak gaixotasunak
Orokorrean, garuntxoan arazoak daudenean, ataxia izeneko gaixotasunak sortuko dira, mugimenduaren koordinazio eza esaterako. Hala ere, endekatzen den garuntxoaren zonaldearen arabera, ataxia mota desberdinak agertuko dira. Bestibulu nukleotik datorren informazioa kaltetzen denean, enbor eta buru ataxia ematen da, pertsona hauek, beraien sostengu eremua ireki kulunka ibiltzen dira, alde batetik bestera.
Karibe itsasoa
Geologia
Karibe itsasoa Karibeko plakan zehar dagoen itsasoa da. 160 eta 180 milioi urte bitarteko adina duela kalkulatzen da, eta haustura horizontal baten ondorioz sortu zen. Haustura horrek Pangea izeneko superkontinentea erdibitu zuen Mesozoikoko Aroan. Karibe itsasoaren azalera 5 arro ozeanikotan banatzen da, itsaspeko mendikate batzuek bereizita. Hego Amerikako plakak Karibeko ekialdeari egiten dion presioaren ondorioz, Antilla txikietako eskualdeak jarduera bolkaniko handia du.
Marcilly-en-Beauce
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 236 ziren, horien artean 184 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 184 pertsona aktiboetatik 171 lanean zeuden (92 gizon eta 79 emakume) eta 13 langabezian zeuden (9 gizon eta 4 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Etxepare Euskal Institutua
Bere xedea da nazioartean euskara eta euskal kultura eta sorkuntza sustatu eta ezagutzera ematea, eta hauen bidez, beste herrialde eta kulturekin harreman iraunkorrak eraikitzea. Horretarako kalitatezko jarduera artistikoak sustatu, eta sortzaile, artista eta kultur eta sektoreetako profesionalen mugikortasuna bultzatzen du, baita euskara eta euskal kulturaren irakaskuntza ere.
Karibe itsasoa
Geologia
Ozeano Atlantikoa Karibean sartzen da Antilla Txikien eta Birjina uharteen arteko Anegadako pasabidetik eta Kuba eta Haiti arteko Haizeen pasabidetik, zeina Estatu Batuen eta Panamako kanalaren arteko ibilbide garrantzitsua baita. Yucatango kanalak Mexikoko golkoarekin lotzen du Karibe itsasoa, Mexikoko Yucatan penintsularen eta Kubako uhartearen artean.
Diplodactylus galaxias
Diplodactylus galaxias Diplodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Karibe itsasoa
Geologia
Punturik sakonenak Kaiman uharteetako sakonunean daude (7.686 m). Hala eta guztiz ere, Karibe itsasoa nahiko sakona ez den itsasotzat hartzen da. Karibe itsasoko itsaspeko lurzoruak hobi ozeaniko bakarra du: Kaimango hobia, Puerto Ricoko hobia, hurbil badago ere, izen bereko uhartearen beste aldean baitago, Ozeano Atlantiko irekian; hala ere, biek lurrikarak izateko arrisku handian jartzen dute eremua. Itsaspeko lurrikarek uharteetan ondorio suntsitzaileak izan ditzaketen tsunamiak sortzeko mehatxua planteatzen dute. Datu historiko zientifikoek erakusten dutenez, azken 500 urteetan hamabi lurrikara gertatu dira eremu horretan, Richter-en eskalan 7,5etik gorako magnitudearekin.
Arremon taciturnus
Arremon taciturnus Arremon generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Karibe itsasoa
IHO mugaketa
Itsasoa mugatzeko nazioarteko agintari gorenak, Nazioarteko Erakunde Hidrografikoak (IHO), Karibeko itsasoa itsaso independentetzat hartzen du. Mundu mailako erreferentziazko argitalpenean, “Limits of oceans and seas” (1953ko 3. edizioa), 27 identifikazio-zenbakia esleitzen dio.
Etxepare Euskal Institutua
Euskal hizkuntza eta kulturaren enbaxadorea da Etxepare Euskal Institutua, eta kanpoan euskal sortzaileen berri izan dezaten lan egiten du, bai eta literatura, antzerkia, dantza, zinea, musika, artea bere hainbat adierazpenetan eta euskara hedatzeko ere.
Marcilly-en-Beauce
Diru sarrerak
2009an Marcilly-en-Beauce udalerrian 129 unitate fiskal zeuden, 366,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.131 euro zen.
Bestibulu nukleo
Bibliografia
https://www.ehu.eus/eu/web/anatorama/home
Lourdes Tello
Biografia
Madrilen jaioa eta bi seme-alabaren ama, teknologia-sektoreko enpresa bateko zuzendaritza-saileko kide da. Nahiz eta enpresen administrazio eta kudeaketarako softwarearen programatzailea izan eta bere lan-ibilbidea zientzien adarrera bideratu, duela hamar urte literaturaren munduan sartu zen literaturarekiko grina zuen eta.
Etxepare Euskal Institutua
Halaber, 'nazioarteko eragileekin elkarlana sustatzen du eremu kultural eta akademikoan. Horretan guztian estuki lan egiten du Euskadiren kanpo ordezkaritzekin.
Lourdes Tello
Biografia
2017an argitaratu zuen lehen eleberria, «Amor entre leyendas», Imágica argitaletxearekin. Madrileko Susaeya argitaletxearekin zenbait eleberri argitaratu ondoren, 2019an plataforma digitaletan egindako autoargitalpenarekin bateratzea erabaki zuen. 2022an, Kaizen Editoresekin sinatu zuen.
2018az geroztik, astero emititzen diren hiru irrati-programatan parte hartzen du: “Pasión en las redes” eta “Mujeres 4D”, biak Radio Argo-n. Lan hori literaturaren sustapenarekin uztartzen da, autore eta idazleen arteko topaketak eginez Madrilen.
Etxepare Euskal Institutua
Irene Larraza da Institutuko Zuzendari Orokorra (Aizpea Goenagari eta Miren Arzalluz i erreleboa hartu die); Garbiñe Iztueta Euskara Sustatu eta Hedatzeko Zuzendaria, eta Imanol Otaegi Euskal Kultura Sustatu eta Hedatzeko Zuzendaria.
Erakunde hau Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Hizkuntza Politika eta Kultura Sailak bultzatzen du. Eusko Legebiltzarrak 2007ko apirilaren 20an onartu zuen 3/2007 Etxepare Euskal Institutua sortze eta arautzeko Legeak eratu zuen Etxepare Euskal Institutua.
Helburuak
Etxepare Euskal Institutua euskal kulturaren adierazpen esanguratsuenak munduratzea helburu duen erakundea da. Bere xede nagusiak dira:
Euskararen zabalkundea
Euskara zabaltzeko lanean, Etxepare Euskal Institutuak, beste hizkuntza eta komunitate batzuekin elkarguneak sortzeari bide ematen dio, eta nazioartean ezagutza eta ikerketara bideratutako programak jarri ditu martxan. Norabide horretan kokatzen dira mundu osoko unibertsitatetako euskara eta euskal kulturako irakurle programak,ikastaro hauetako ikasleei eskainitako bekak, euskal ikasketen katedrak eta irakasleen prestakuntzara bideratutako ikastaroak, besteak beste.
1303 Luthera
1303 Luthera asteroide gerrikoan aurkitutako 1303. asteroidearen izena da. 1928ko martxoak 16an aurkitu zuen Friedrich Karl Arnold Schwassmannek Hamburgo-Bergedorfeko Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1928 FP zen. Bere izena Karl Theodor Robert Luthergatik jasotzen du.
Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketa
Pista Estaliko Europako Atletismo Txapelketa Europan neguan egiten den atletismo lehiaketa nagusia da. Europako Atletismo Federazioak 1970etik aurrera antolatzen du bi urtero. Pista estalian egiten denez, beste lehiaketak baino froga gutxiago izan ohi ditu.
Marcilly-en-Beauce
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Stade Chaban-Delmas (Bordeleko tranbia)
Stade Chaban-Delmas Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Bordele udalerrian dago.
Etxepare Euskal Institutua
Euskararen zabalkundea
Guztira 36 irakurletza ditu Institutuak mundu osoan zehar zabalduak, eta baita bederatzi katedra ere:
Marcilly-en-Beauce
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
Karibe itsasoa
Ezaugarri ozeanografikoak
Batez beste, Karibe itsasoaren gazitasuna milako 35 eta 36 zatikoa da eta gainazaleko tenperatura 28°C-koa da, berriz, itsasoaren hondoan ura 4°C-ko tenperaturara iristen da.
Marcilly-en-Beauce
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karibe itsasoa
Ezaugarri ozeanografikoak
Karibeko korronteek Ozeano Atlantikotik ur kantitate handia eramaten dute Antilla Txikietako ekialdeko mendateetatik ipar-mendebalderantz, Mexikoko Golkotik Yucatango kanaletik irteteko. Batez beste, Karibera sartzen den azaleko uraren %15 eta 20 artean Orinoko eta Amazonas ibaien estuarioetako ur gezetatik dator, Karibeko korronteak ipar-mendebaldera eramanda. Bestalde, hilabete euritsuetan Orinokok isurtzen duen urak klorofila-kontzentrazio handiak sortzen ditu itsasoaren ekialdean.
Venezuela, Kolonbia eta Nikaragua iparraldearen arteko eremuan erlojuaren norantzan biratzen den korronte zirkularra gertatzen da ia urte osoan zehar. Korronte hori eskualdeko prezipitazio handiek sortzen dute, eta horrek ere tenperatura murriztu dezake eta uraren gazitasuna eta dentsitatea areagotu dezake, urari elikagai batzuk emanez, hala nola nitrogenoa, fosforoa eta landareek erabiltzen dituzten beste batzuk.
Hidrografia
Karibe itsasoaren isurialde hidrografikoa munduko handienetakoa da. Bertara isurtzen den ibairik luzeena Magdalena da, Kolonbia Kolonbiako Mendigunetik 1.540km inguru zeharkatzen duena. Magdalenak, berriz, Cauca eta Cesar bezalako beste ibai batzuen emaria jasotzen du.
Etxepare Euskal Institutua
Euskararen zabalkundea
Horrez gain, nazioartean egiten diren lehen mailako hizkuntza foroetan parte hartzen du bai eta hizkuntzarekin lotutako beste ekitaldi batzuetan ere, euskara eta bere errealitatea atzerriko instituzio publikoei eta herritarrei ezagutarazteko.
Müritz
Müritz Alemaniako Mecklenburg-Aurrepomerania estatuan dagoen aintzira da. 117 km² azalera izanik, herrialdeko bigarren aintzirarik handiena da. Elde ibaiak zeharkatzen du.
Karibe itsasoa
Hidrografia
Karibera isurtzen diren beste ibai batzuk hauek dira: Unare, Tuy, Tocuyo, Catatumbo eta Chama, Venezuelan; Ranchería, Sinú eta Atrato, Kolonbian; San San, Chagres (Panamako kanala) eta Changuinola, Panaman; Grande, Prinzapolca eta Huahua, Nikaraguan; San Juan, Nikaraguako hego-ekialdean, Cocibolca aintzira edo Nikaragua aintzira Karibarekin lotzen dituena; Coco, Honduras eta Nikaraguako mugan; Patuca, Sico, Aguán eta Ulúa, Hondurasen; Motagua eta Dulce, Guatemalan; Belize, Belizen; Sakona, Mexikon; Zuhurra, Kuban; Yaque del Sur, Ozama, Nizao, Haina, Chavón eta Macorís, Dominikar Errepublikan; Beltza, Jamaikan; eta Grande de Patillas, Puerto Ricon.
Müritz
Aintziraren ekialdean Müritz Parke Nazionala eratu da eta bertako herririk handiena Waren (Müritz) da, aintziraren iparraldeko muturrean kokaturik dagoena.
Karibe itsasoa
Hidrografia
Ibaien bokalean itsasorako sortzen diren estuarioek ekosistemak eta bizi-baldintza bereziak sortzen dituzte. Ingurune honetako oinarrizko baldintza ekologikoak hauek dira: urtean zehar aldatzen den gazitasuna, ur geza hornitzea, materia organikoz eta mantenugaiz kargatua, produktibitate biologikoan laguntzen dutenak eta ingurunea lainotzen duten sedimentuez kargatua, eta kostaldeko itsas uren eragina. Karibeko edozein estuariotakoak baino argiagoak eta ez hain emankorrak dira.
Etxepare Euskal Institutua
Euskararen zabalkundea
Itzulpenak sustatzea da, bestalde, Institutuaren lan lerro nagusietako bat. Xede horrekin, euskal literatura lanak atzerriko hizkuntzetara itzul daitezen diru-laguntzak eskaintzen ditu urtero, baita itzulpen onenari ematen zaion Etxepare – LABORAL Kutxa Itzulpengintza Saria kudeatu ere.
Karibe itsasoa
Hidrografia
Maracaiboko aintzira, Venezuelako Golkotik Karibera lotzen duena, Hego Amerikako aintzirarik handiena ere bada, 13 820 km² -ko azalerarekin eta lurreko zaharrenetako bat da.
Etxepare Euskal Institutua
Euskararen zabalkundea
Ildo horri jarraituz, halaber, euskal kulturari eta literatura sorkuntzari buruzko dibulgaziozko lan hirueledunak ditu kalean eta sarean. Hitza, euskara bera dute sorkuntzarako langai eta bertan biltzen dira, Institutuaren sustapen eta hedapen xede diren bi alorrak: euskara eta sorkuntza artistikoa.
Gaildunningita
Gaildunningita mineral bat da.
Samosdelka
Samosdelka (Самосделка: Ροςοςςοςον-a) Errusiako hegoaldeko arrantza-herria da (Astrakhan hiritik 40 bat kilometro hego-mendebaldera dagoena), eta, handik hurbil, arkeologoek jakinarazi zuten 2008ko irailean aurkitu zituztela Atil, Khazar Erdi Aroko erresumako hiriburua.
Etxepare Euskal Institutua
Euskal Kulturaren zabalkundea
Etxepare Euskal Institutuan ere, protagonismoa sortzaileek dute. Institutua, Euskal Herrian egiten den lana munduan erakusteko bitartekoa da, ahots ezberdinak helburu baten inguruan bilduz. Xede horri erantzuteko, euskal sortzaileekin eta kultur industriekin harreman estua du, haien kanporatze lanak modu egokienean sustatzeko eta beharrezko dituzten zubi lanak egiteko.
Samosdelka
Arkeologia
Astrakango Estatuko Unibertsitateko Dmitri Vasilyev-ek zuzendutako arkeologo talde batek bederatzi urte zeramatzan indusketak egiten. Vasilyev-en arabera, adreiluzko gotorleku zahar baten aztarnak aurkitu zituzten IX eta X. mendeko geruzetan aurkitu berritan, Khazar yurt ezaugarriak zituztenak.
Etxepare Euskal Institutua
Euskal Kulturaren zabalkundea
Institutua lehen mailako eta alor ezberdinetako nazioarteko azoketara bertaratu ohi da –hizkuntza, liburu, ikus-entzunezkoak, musika, antzerkia, dantza…- eta euskal produkzio eta sorkuntza ezagutzera ematea helburutzat hartuta, hitzorduak antolatzen ditu, eragileen arteko harremanak bultzatu eta gure kultura ezagutarazteko ekitaldiak antolatu.
Sustapen eta hedapenean lagungarri diren argitalpenak ere ateratzen ditu Etxeparek: gure kulturari eta literatura sorkuntzari buruzko dibulgaziozko lan hirueledunak, eta kultur sorkuntzan ari diren esparru ezberdinetako katalogoak, sortzaile eta eragileekin lankidetzan.
Samosdelka
Arkeologia
Hiriaren trazadura iturri idatziekin bat dator. Norman Finkelshteyn-ek jakinarazi zuenez, "erdialdeko adreilu errezko uharte-zitadela zuen ibai-ibilguek erdibanatutako hiria zen". Samosdelkaren erdiko zatia lehortutako ibaien oheen artean zegoen uharte batean zegoen. Dokumentu zaharrek esaten zuten Atilen gaztelua hiriaren erdialdeko uhartean zegoela.
Gaildunningita
Ezaugarriak
Gaildunningita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Samosdelka
Arkeologia
Samosdelkako gotorlekuak forma triangeluarra zuen kareharrizko adreiluz egina. Idatzizko iturrietatik jakina da Khazar khaganek adreiluzko eraikinen monopolioa zuela. Samosdelkan zabaldutako sute baten arrastoak aurkitu zituzten Atil geruza batean. Sua, ziurrenik, Atil konkista garaian piztu zuen Kieveko Errusiako printzeak Sviatoslav I.ak 968 edo 969. urtean.
Etxepare Euskal Institutua
Euskal Kulturaren zabalkundea
Izan ere, Etxepare Euskal Institutuaren ardatzerako bat elkarlana da. Programa eta ekimen zehatzak abiatzeko, hitzarmenak bultzatzen ditu etengabe, erakunde eta entitate ezberdinekin. Hari hori jarraituz, produkzio eta koprodukzio ezberdinak jartzen ditu martxan munduko kultur gune estrategikoetan, hemen ere bertako erakundeekin bat eginda. Eta hainbat jaialdiekin ere lankidetzan aritzen da, euskal kulturari leku berezia eskaini diezaioten; esaterako, Ameriketako eta Europako zinemaldi ezberdinetan sortu den Basque Window atala edo musika eta antzerki jaialditan Euskadi herrialde gonbidatua izendatzea.
Samosdelka
Arkeologia
XI-XII mendeetako geruzek Oghuz artefaktuak dituzte eta Saqsinekin lotura dute.
Karibe itsasoa
Klima
Urakan suntsitzaileenen errekor historikoen artean honako hauek daude: San Calixto II urakana 1780an Antilla Txikietatik, Puerto Ricotik, Dominikar Errepublikatik eta, beharbada, La Floridatik igaro zen, 22.000-24.000 hildakoko saldoa utziz, eta Mitch urakana Kolonbiako Karibean sortu zen, 1998an, eta Erdialdeko Amerikatik penintsularaino igaro zen 11.000 eta 18 000 hildako artean utziz.
Tremore
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Karibe itsasoa
Flora eta Fauna
Karibe itsasoko florak biodibertsitate handia du: uste denez, Karibeak 13.000 landare espezie ditu, eta horietako 6.500 baino gehiago endemikoak dira. «aurki daitezkeen landare batzuk olibondoa da, batez ere Dominikar Errepublikan dagoena; kaimitoa, Karibe osoan hedatzen dena; guayakana, Jamaikako lore nazionala; Guatemalako Errepublika nazionala, Guatemalakoa eta Iberiakoa. Hegoaldean, Panama eta Kolonbia artean, Karibe itsasoko kostaldeak planetako ekosistema biodibertsitate handienetako baten parte dira, Chocó biogeografikoa.
Karibeko fauna klima subtropikalaren ezaugarria da, batez ere itsas korronte beroen eragina duena, eta endemiko a da espezieen % 42rekin .Gutxi gorabehera 450 arrain-espezie daude, eta horien artean aipa daitezke barrakuda, bakana, beltzarana eta hainbat bihotz-familia. Halaber, 600 hegazti-espezie ere zenbatu dira, horietatik, 155 baso-ebaketak. Hegazti espezie gehienak migratzaileak dira, hala nola manglarreko kanarioa eta lertxun berdea. 500 narrasti-espezie daude Karibean, eta horietatik % 94 endemikoak dira, hala nola iguana berdea, iguana urdina eta Kaiman Handia uharteko endemikoa.
Anfibio endemikoen 170 espezie daude Karibean, eta ebaluazio anfibia globalaren txostenaren arabera, 2004an anfibioen % 80 baino gehiago Dominikar Errepublikan, Kuban eta Jamaikan zeuden mehatxupean, eta % 92 Haitin.
90 ugaztun espezie daude Karibean, bertako ugaztunen artean izurdea, manatia, almikia (Antilletako endemikoa) eta saguzar espezie batzuk, eta balea konkorduna espezie migratzaile gisa..
Ekonomia eta giza jarduera
Karibe eskualdeak hazkunde nabarmena izan du giza jardueran kolonizazio garaitik. Itsasoa munduko olio-ekoizpeneko eremu handienetako bat da, gutxi gorabehera urteko 170 milioi tonarekin. Venezuelako Karibean petrolio eta gas naturaleko hobi garrantzitsuak daude, eta horiek egunero 3.081 milioi petrolio upel (2005) eta 29,7 mila milioi metro kubiko gas (2003) ekoiztea dakarte.
Arlo honetako giza jarduerak ere gorakada nabarmena izan du poluzioan; Osasunaren Erakunde Panamerikarrak 1993an egindako kalkuluen arabera, Erdialdeko Amerikako eta Karibeko uharteetako hondakinen % 10 baino ez dira behar bezala tratatuak.
Turismo
Karibe itsasoa nazioarteko turismoaren mezetako bat da. Karibeko Turismoaren Erakundearen arabera, 12 milioi turista inguruk bisitatzen dute eskualdea urte osoan. Karibea munduko itsas bidaien helmuga nagusietako bat da.​ Besteak beste, Dominikar Errepublikako uhartea, Puerto Rico, Kuba, Jamaika, Aruba, Barbados, Birjina Uharteak, San Martin, Costa Rica, Hondurasko Badia Uharteak, Trinidad edo Venezuelako Margarita; Cancún, Puerto Aventuras, Playa del Carme n eta Cozumel hiriak dira gehien bisitatzen diren lekuak.
Kultura
Karibea pirateriarekin eta fantasiarekin zerikusia duten hainbat literatur lanen eta filmen inspirazio-eszenatokia da. Genero horretan Daniel Defoe eta Robert Louis Stevenson bezalako egileak nabarmentzen dira, besteak beste. Kariben geografikoki karakterizatuta dauden fikziozko filmen artean, Piratas del Caribe eta James Bonden film batzuk aipa daitezke.
Karibeko eskualdea Karibeko musikaren zati bat egiten duten hainbat musika generoren sorlekua da, hala nola reggaea eta ska, Jamaikatik, merengetik eta Dominikar Errepublikako bachatatik etorriak; Trinidad eta Tobagoko kalipsoa; reggaetonak Panama eta Puerto Rico, boleroa, kubatarra eta Karibeko mendigunea dira, jatorriz Karibekoa edo Kubakoa, eta Kubakoa.
Karibe itsasoaren eremuan hizkuntza ugari hitz egiten da, bertako kulturaren jatorri anitza dela eta. Aipagarrienen artean gaztelania (Mexiko, Kuba, Dominikar Errepublika, Puerto Rico eta Erdialdeko eta Hego Amerikako kostaldeak ), ingelesa (Jamaika Birjina Uharteak, Bahamak, Antigua eta Barbuda, Dominika, Granada), Frantsesa (Haiti (créole), Guadalupe, Martinika, San Martin, San Bartolome), nederlandera (Bonaire (papiamento), Curazao (papiamento), Saba, San Eustaquio, San Martin eta Aruba)
Etxepare Euskal Institutua
Euskal Kulturaren zabalkundea
Diru-laguntzak kudeatzen ditu, bestalde; euskara eta euskal kultura kanpoan sustatzeko laguntzak –musika, arte eszenikoak, literatura, arte plastiko eta ikusizkoak modalitateetan-, azoka profesionaletan parte-hartzeko laguntzak, literatura-itzulpengintzako laguntzak eta euskal egileei eskaintzen zaizkien bidaia-poltsak.
Karibe itsasoa
Kultura
Erlijio nagusia kristau katolikoa da (Dominikar Errepublika, Puerto Rico, Jamaika...) uharte batzuetan protestantismoa (Barbados), hinduismoa (adierazgarrienetakoa Trinidad eta Tobagon), anglikanismo a (Montserrat, San Vicente eta Granadinak), eta beste batzuetan santutegia (Kuba), budua (Haiti) eta rastafarismoa (adierazgarrienetakoa Jamaikan) praktikatzen dira.