cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosa Cremón Parra
Biografia
1946an aske irten zen. 1947ko ekainaren 19an, ABC egunkariaren goizeko edizioan, aurreko egunean egindako Gerra Kontseiluari buruzko berria argitaratu zen. Bertan, harategi batean lapurreta egin zutenak, haren konplizeak eta estaltzaileak epaitzen ziren:"Rosa Cremónek erizain-zerbitzuak eman zizkion zauritutako lapur bati, epaitegiari ezer eman gabe."1955ean behin betiko askatasuna lortu zuen, Madrilgo Las Ventas emakumeen kartzelatik eta Segoviako espetxeetatik igaro ondoren.
Kataluniako Alderdi Komunistako militante izaten jarraitu zuen. 2005eko abenduaren 26an hil zen.
'36ko emakumeak' elkartea
1997an, Rosak, 80 urtetik gorako emakume-talde batekin batera, “Mujeres del 36” elkartea sortu zuen, belaunaldi berriei gogorarazteko, emakumeak lortu dituen aurrerapen politiko eta sozialak, 1931n Errepublikaren etorrerarekin agerian geratu zen borroka baten ondorio direla. Eta, era berean, historia ahanzturan ez erortzeko. Elkarteak iraun zuen hamar urteetan, 179 hitzaldi egin zituzten institutuetan, 35 unibertsitateetan, 185 elkarrizketa pertsonal, eta irrati- eta dokumental-programetan ere parte hartu zuten.
Elkartea 2006an desegin zen, elkartekideen adina zela eta.
Ahozko funtsa
Mercedes Vilanova historialariak eta Mercedes Fernández-Martorell antropologoak jaso zuten Rosaren ahozko testigantza, beste zortzi emakumerekin batera. Materiala, 1997an, Bartzelonako Artxibo Historikoari eman zioten, eta, harrezkero, Fondo oral atalean gorde eta kontsulta daitekeen bildumetako bat da, zehazki, Fondo oral 36-ko Mujeres bilduma.
Saint-Michel-de-Boulogne
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lamaguère
Lamaguère Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Epi (argipena)
Epi edo EPI hitzak adiera zenbait ditu:
Lamaguère
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 42etxeak ziren. 29 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 48 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (19 gizon eta 17 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden eta 5 ikasten zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra finantziazio enpresa batena zen.
2000. urtean Lamaguère udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Vallegrul
Urtarriletik abuztura arte Sai arreak kumeak zaintzen ari direla-eta debekatuta dago toki batzuetara sartzea.
Pan (mitologia)
Pan (Πᾶν) Greziako mitologian, Arkadiako artzainen jainkoa, Hermes eta Driope ninfaren semea. Ugalkortasunaren jainkoa zen eta satiroen itxura zuen: adarduna zen, eta ahuntz kokotsa, sudur kakoa eta aker hankak zituen. Panen inguruko mito guztiek maitasuna dute gaitzat. Lotura handia du Dioniso grekoarekin eta Fauno erromatarrarekin, biak ere ugalkortasunaren jainko baitira.
Vallegrul
Abiapuntuak
Mendi honetara igotzeko abiapuntuak hauexek dira:
Fernan Lake Village (Idaho)
Fernan Lake Village Idahoko hiri bat da. Kootenai konderrian kokatua dago. 2010ean 169 biztanle zituen, 1.92 kilometro koadrotan banatuta.
Gutxieneko soldata
Gutxieneko soldata, tokian tokiko legeak ezartzen duen arabera, enplegatzaileak langileari gutxienez ordaindu behar dion diru-kopurua da. Zenbait herrialdek gutxieneko soldaten legeak ezarri zituzten XX. mendean. Gutxieneko soldaten ezarpenak enpresei lan kostua igoarazi diezaiekenez, zenbait konpainiek legea saihesten saiatzen dira plataforma langileak erabiliz, lantegiak lan kostu txikiagoa edo gutxieneko soldatarik ez duten lekuetara aldatuz eta lanak automatizatuz.
Eumeces algeriensis
Eumeces algeriensis Eumeces generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Topsfield (Maine)
Topsfield Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Castel San Giovanni
Castel San Giovanni Italiako udalerri bat da. Piacenzako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castel San Giovannik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Filer (Idaho)
Filer Idahoko hiri bat da. Twin Falls konderrian kokatua dago. 2010ean 2,508 biztanle zituen, 27.45 kilometro koadrotan banatuta.
Dampierre-le-Château
Dampierre-le-Château Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Baztanaldea
Baztanaldea ([bas̻tanalðea]) Nafarroa Garaiko eta Iruñeko merindadeko iparmendebaldean dagoen eskualdea da. Lapurdirekin du muga iparraldean; Nafarroa Beherearekin ekialdean; Auñamendi eta Ultzamaldearekin hegoaldean eta Malerreka eta Bortzirirekin mendebaldean. 390,2 km²ko azalera du eta 8.713 biztanle, 2009ko INEren datuen arabera. Hiru udalerri hauek osatzen dute:
Dampierre-le-Château
Biztanleria
2007an Dampierre-le-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 46 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 46etxeak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 7 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (24 gizon eta 21 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Dampierre-le-Château udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Morga
Morga Bizkaiko erdialdeko udalerri bat da, Busturialdea eskualdekoa. 0 biztanle zituen. urtean.
Geografia
Morga Bizkaiaren erdigunean dago, Mungia eta Gernika bitartean, eta Gernika eta Plentziako itsasadar arroak banatzen dute. Antzinako kostaldeko Donejakue bidearen igarobidea. Morgako mendi garrantzitsuenen artean Bizkargi (562 m) "Bizkaiko Bihotza" izenaz ere ezaguna, Mendigana (274 m) eta Urkulu (370 m) daude. Bizkargi mendiaren gainetik eta Altamirako tontorretatik bailararen ikuspegi bikainaz gozatzen da.
Morgako herri mugakideak honakoak dira: Errigoiti eta Arrieta iparraldean, Zornotza eta Larrabetzu hegoaldean, Errigoiti eta Muxika ekialdean, eta Gamiz-Fika eta Fruiz mendebaldean.
1981eko Alemaniako Sari Nagusia
1981ko Alemaniako Sari Nagusia urte horretako Abuztuaren 2an ospatu zen Hockenheimring zirkuituan.
Morga
Baserriak
Morgako jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza izan da beti, eta horren adierazgarri herrian dauden baserriak dira. Baserriak normalean auzo txikiak osatuz batzen dira, eta tipologia eta garai desberdinetakoak dira. Morgak dituen baserririk zaharrenak XVI. mendekoak dira, esaterako, Leixarta, Barrengoetxe eta Lekezorrotze. Ondorengo mendekoak, XVII. mendekoak alegia, Beiti, Andresene eta Errementariko baserriak dira. XVIII. mendeko baserrietatik 1865. urteko Izolaga baserria da garrantzitsuena, Morgako Oñarte auzoan kokatua.
Herria landa-gunez, ongi errotutako historia duten baserri eta auzotegiz beterik dago. Urteen igarotzeak eta bizimoduaren aldaketak ez dute oreka aldatu, bisitarientzat oso erakargarria da.
Euskara
Morgako euskara Busturialde ko euskaran dago kokaturik, tarteko euskaran, bizkaiera ren barnean. Herriko euskaldunak %81,73 dira, eta euskararen erabilera %59,4.
Politika
Morgako alkatea EAJ alderdiko Mari Tere Artetxe da, 2015eko udal hauteskundeez geroztik. Udaleko zazpi zinegotzietatik lau Eusko Alderdi Jeltzalekoak dira. Hauteskunde haietan, EAJk 161 boz (boto guztien % 54,21) eta lau zinegotzi lortu zituen, Bilduk 132 boto (% 44,44) eta hiru zinegotzi, eta PPk 2 boto (% 0,67).
2007ko hauteskundeen emaitzak honakoak izan ziren:
Azpiegiturak
Morga Muxika eta Mungia arteko BI-2713 errepideak zeharkatzen du. Hauxe da herriko errepide nagusia. Horrez gain, Bizkaibuseko Gernika-Mungia A3519 lineak geltokia dauka udalerriko Andra Mari auzoan. Autobusak bi ordu eta erdian behin igarotzen dira herritik. Goizeko zazpietatik gaueko bederatziak edo hamarrak arte, egunaren arabera.
Ondasun nabarmenak
Herri txikia izan arren, Morgak hainbat eliza eta baseliza ditu. Nagusia Martin Deunaren Eliza da. Horrez gain, aipagarri dira Kristo Gurutzatuaren kapera, Gerekizeko Esteban Deunaren baseliza, Andra Mariren baseliza, Mikel Deunaren baseliza, Tomas Deunaren baseliza, Juan Bautista Deunaren baseliza eta Santa Krutz baseliza.
Martin Deunaren eliza
Morgako parrokia nagusia da. X. mendean eraikia eta 1580. urtean berreraikia izan zen, Isasitarren palaziotik ateratako materialekin. 1804an Sakristia altxatu zen eta hamarkada batzuk geroago, 1853an, gangak.
Nabe errenazentista eta arkupean dauden Pedro Deunaren eta Pablo Deunaren eskulturak XVI. mendearen azken aldikoak dira. Elizaren aurrealdean hiru erretaula daude, bata aldarearen ondoan eta beste biak arku-triunfalaren bi alboetan. Erretaula nagusiak, estilo errenazentistakoa, Martin de Tours santuaren bizitza kontatzen du, eta alboetako erretauletan Santiago Matamoros eta Karmengo Amabirjina ageri dira.
Zorrotza jauregia
Zorrotza jauregia Morgakoene auzoan kokatzen da. Landa jauregia da, eta horregatik jauregiaren eta baserriaren arteko nahastea da. Harresi batez inguratua, jauregiaren iparraldean erdi-puntuko portada dauka. Horrez gain, arkupearen zoruan, irudi eskematikoak dituzten harlauza handiak daude. Arku bien banaketan den zutabearen gainean, Zorrotza familiaren armarria ageri da, fatxadaren apaingarri.
Eumecia johnstoni
Eumecia johnstoni Eumecia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Svante Arrhenius
Svante August Arrhenius (Wyjk, Uppsala ondoan, Suedia, 1859ko otsailaren 19a - Stockholm, Suedia, 1927ko urriaren 2a) fisikari eta kimikari suediarra izan zen.
Biografia
Stockholmeko unibertsitateko fisika-irakaslea (1891) eta bertako erretorea (1897) izan zen. Elektrolitoen ionizazioaren teoriaren asmatzailea (1887), bai elektrolisiaren lege fisikoak eta bai Raoulten legeen arabera azterturik, disoluzio mineralek agertzen dituzten berezitasunak azaltzeko bide ematen duena; ondorioz, ioien teoria eman zuen, elektrolitoen tasun kimikoak azalduz. Kosmogoniaz eta biokimikaz ere arduratu zen. 1903. urtean Kimikako Nobel saria jaso zuen.
Pilono
Pilonoa (grezieratik ρυλον, pylon, "ataria") piramide moztu formako eraikin bat da, harresi sendoen eran, bikoteka altxatuak, Antzinako Egiptoko tenpluen sarrera nagusiaren alboetan daudenak, bien artean utzitako espazioan dago sarrera atea.
Bere tamaina eta garrantziaren arabera, euren aurretik, dromos edo esfinge pasabide bat, bi obelisko, estatua edo zutoihalak egon daitezke. Euren atzean, orokorrean, ageriko patio handi bat dago, bere alboetako batzuetan arkupeak dituztelarik. Eraikin trinkoak diren arren, pasabideak eta eskailerak izaten dituzte euren mantenurako. Erremate gisa, euren tontorrean gola bat zuten. Euren paramentuak, faraoien balentriak edo gai mitologikoak kontatzen zituzten baxuerliebe polikromatuekin apaintzen ziren.
Gwinner (Ipar Dakota)
Gwinner Ipar Dakotako hiri bat da. Sargent konderrian kokatua dago. 2010ean 753 biztanle zituen, 5.4 kilometro koadrotan banatuta.
Pilono
Monumentalenak eta tamaina handiena dutenak, Karnaken daude, Egiptoko Inperio Berritik aurrera altxatuak.
(transliterazioa: bḫnt)
Firth (Idaho)
Firth Idahoko hiri bat da. Bingham konderrian kokatua dago. 2010ean 477 biztanle zituen, 13.97 kilometro koadrotan banatuta.
Castelvetro Piacentino
Castelvetro Piacentino Italiako udalerri bat da. Piacenzako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelvetro Piacentinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Capra
Capra Bobidoen familiako generoa da, ahuntz edo basahuntz izen arruntak dituztenak.
Itsasoko atea (TRAM Alacant)
Porta del Mar Alacantiko Burdinbide Metropolitarraren geltoki bat da, Alacant udalerrian dagoena.
Ipar Jutlandia
Ipar Jutlandia (danieraz Nordjylland), 2007tik aurrera Danimarkan sorturiko bost eskualdetako bat da.
Colombières-sur-Orb
Colombières-sur-Orb Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ipar Jutlandia
Jutlandia penintsularen iparraldea hartzen du, bai eta Limfjordek banatzen duen Vendsyssel-Thy uhartea ere, eta 7.933 km² ditu azaleran. Hiriburua, eta aldi berean hiri handiena Aalborg da, zeinak eskualde osoaren biztanleriaren erdia baitauka. Ipar Jutlandiak 580.273 biztanle ditu (2012).
Acestridium colombiense
Acestridium colombiense Acestridium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Colombières-sur-Orb
Biztanleria
2007an Colombières-sur-Orb udalerrian erroldatutako biztanleak 448 ziren. Familiak 199 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ipar Jutlandia
Udalerriak
Eskualdeak 11 udalerri ditu.
Colombières-sur-Orb
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 317 etxebizitza zeuden, 204 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 97 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 300 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 204 etxebizitza nagusietatik 161 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 90 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 108 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 264 ziren, horien artean 188 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 188 pertsona aktiboetatik 167 lanean zeuden (83 gizon eta 84 emakume) eta 21 langabezian zeuden (9 gizon eta 12 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Colombières-sur-Orb udalerrian 207 unitate fiskal zeuden, 470 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.154 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 5 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2000. urtean Colombières-sur-Orb udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 28 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yoon Suk-yeol
Yoon Suk-yeol (Hangul: 윤석열; 1960ko abenduaren 18an jaioa) Hego Koreako politikaria, fiskal ohia eta abokatua da, 2022tik Hego Koreako 13. eta egungo presidente gisa aritzen dena. Presidentetza izan aurretik, 2019 eta 2021 artean Hego Koreako fiskal nagusi izan zen.
Chelan Simmons
Chelan Simmons (Vancouver, Kanada, 1982ko urriaren 29) aktore eta modelo kanadarra da.
Maoniupingita-(Ce)
Maoniupingita-(Ce) silikato motako minerala da eta chevkinita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Maoniupingita-(Ce) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Zearelanona
Zearalenona (ZEA), F2 mikotoxina ere esaten deitua, Fusarium eta Giberella generoko onddo-espezie batzuek sortutako mikotoxina da, besteak beste, F. graminearum, F. culmorum, F.equiseti eta F. verticillioides.
Onddo hauek dira eskualde epeletako laboreen kutsatzaile nagusiak, eta 21 eta 25 °C arteko tenperatura eta %87-88 bitarteko hezetasun erlatiboa izaten dute.
Johann Nestroy
Johann Nepomuk Eduard Ambrosius Nestroy (Viena, 1801ko abenduaren 7a - Graz, 1862ko maiatzaren 25a) Biedermeier garaiko austriar abeslari, aktore eta antzerkigilea izan zen.
Zuzenbide ikasketak utzi eta aktore bihurtu zen eta 1822an Theater am Kärntnertorren Txirula Magikoa operako Sarastroren papera abestu zuen. Vienan urtebete eman ondoren Amsterdamera joan zen bi urtez kantatzera. 1825etik 1831ra beste leku batzuetan abesten jarraitu zuen, hala nola Brünn, Graz, Pressburg, Klagenfurt, Viena eta Lember.
Arrakasta handia izan zuen antzezlanen egile gisa. Komediak parodiarako eta kritikarako erabili zituen, zentsura kontu handiz saihestuz. Laurogei bat komedia idatzi zituen, non musikak paper garrantzitsua izan zuen. Horietan hitz-jokoak ugari ziren eta Vienako alemaniera hizkuntza formalagoarekin nahasten zuen.
Txagatai
Txagatai (Цагадай,, Çağatay, ; - ), Txagatai Khan izenaz ere ezaguna, agintari mongola izan zen, erdialdeko Asiaren parte handi bat gobernatu zuena. Gengis Khan eta Börteren bigarren semea, bere ondorengoek Txagatai Khanerria sortu zuten.
Los Condaus
Los Condaus Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Escondeaux udalerrian erroldatutako biztanleak 243 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 88 etxebizitza zeuden, 83 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. 84 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 83 etxebizitza nagusietatik 72 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 163 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 108 lanean zeuden (61 gizon eta 47 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Escondeaux udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 243 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.870 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Escondeaux udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 297 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eunectes deschauenseei
Eunectes deschauenseei Eunectes generoko animalia da. Narrastien barruko Boidae familian sailkatuta dago.
Franklin (Idaho)
Franklin Idahoko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 641 biztanle zituen, 32.66 kilometro koadrotan banatuta.
Pedogenesi
Pedogenesia edo edafogenesia lurzorua eratzen deneko prozesua da. Pedologia eta edafologia dira lurzorua eta haren sorrera eta eboluzioa aztertzen dituzten zientziak.
Meteorizazioz hasten da sortzen lurzorua eta gertatzen zaizkion aldaketek lurzoruaren eboluzioa ekarriko dute segida ekologikoa abiaraziz.
Kontzeptuaren azalpena
Lurzoruaren eraketa ama harriaren meteorizazioz hasten da. Lurrean dauden hainbat mikroorganismok (bakterioek, arkeobakterioek, onddoek...) meteorizazioak erauzitako konposatu sinpleak dituzte elikagai eta haien metabolismoaren hondakin gisa azido organikoak eta proteina bereziak kanporatzen dira. Hauek harriaren meteorizazioa areagotzea ekartzen dute. Askaturiko mineralek eta konposatu organikoek humusa eratzen dute. Mikorrizak dituzten landareak ere gai dira arroka amatik mineralak askatzeko.
Meteorizazio fisikoa
Eragile fisikoek egiten duten arrokaren haustura da, esate baterako presioak edota tenperatura aldaketak. Meteorizazio mekanikoa ere esaten zaio. Gelifrakzioa da adibide argia.
Meteorizazio kimikoa
Uraren disolbatzaile ahalmenak, oxigenoaren edo karbono dioxidoaren eraginak eta bestelako eragile kimikoek arroka desegiteari esaten zaio. Oxidazioa, disoluzioa, karbonatazioa edo hidratazioa dira meteorizazio mota honen adibide batzuk.
Pedogenesian eragiten duten faktoreak
Lurzoruaren sorreran bost faktorek eragiten dute: arroka ama, klima, topografia (erbiebea), organismoak eta denbora. Ingelesez CLORPT esaten zaio, "climate, organisms, relief, parent material and time".
Klima
Klimaren barnean erabil handiena duten faktoreak prezipitazioa eta tenperatura dira, izan ere bi faktore hauek arroka amaren meteorizazio motetan eragin handia baitute. Klima eskualde bakoitzean lurzoru mota ezberdina aurkitzen da.
Laurehun eta hirurogeita hemeretzi
Laurehun eta hirurogeita hemeretzi (479) laurehun eta hirurogeita hemezortziaren ondoren eta laurehun eta laurogeiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Pedogenesi
Organismoak
Mikroosganismoek elementu kimikoak finkatzeko gaitasuna dute, horren adibide dira nitrogenoaren, sufrearen eta burdinaren bakterioak.
Betsalde landareen sustraiek arroka ama hausteaz gain lurzoruaren higadurari aurre egiten diote. Landareen sustraiak onddo eta mikroorganismoekin elkarlanean aritzen dira lurzoruaren oreka egokia mantentzeko. Animaliei dagokionez materia organikoa txikitzen dute eta bioturbazioa eragiten dute.
Denbora
Aurrez aipaturiko faktore guztiek denbora behar dute benetako eragina izateko. Denbora nahikoa pasatzen bada lurzoruak beharrezko horizonteak garatuko ditu, beti ere aurrez aipaturiko baldintzen arabera eratuko direnak. Batzuetan hamarkadak behar dira lurzoru bat garatzeko, kasu batzuetan milaka urte ere bai. Eta hori gutxi balitz faktore guzti hauek aldakorrak izan daitezke eta ondorioz lurzoruak berak ere aldaketen aurrean etengabe eboluzionatzen jarraituko du.
Torrey (Utah)
Torrey Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wayne konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Busturialdea Arraun Elkartea
Busturialdea Arraun Elkartea Elantxobe eta Mundakako arraun elkartea da. 2007an sortu zuten.
Torrey (New York)
Torrey Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Yates konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Busturialdea Arraun Elkartea
Historia
Aurretik Elantxobe Arraun Elkarteak eta Mundakako Arraun Taldeak beren bideak eginak zituzten 2007an Busturialdea Arraun Elkartea sortu zutenerako. Mundakarrak Kontxan aritu izanak ziren eta elantxobetarrek 1998an Bizkaiko Traineru Txapelketa irabazia zuten.
Beren arteko lehenengo elkarketa 1999an izan zen, orduan Bermeo ere beraiekin zela Urdaibai Arraun Elkartea eratu zuten, baina berehala etorri ziren hiruren arteko desadostasunak eta elkarteak ez zuen askorik irau. Hala ere bermeotarrek Urdaibai izenarekin jarraitu dute.
Honen ondoren Elantxobek Arkoterekin batera Bateratze talde arrakastatsua sortu zuen eta Mundaka aldiz Algortarekin batu zen. Azkenean 2007an Busturialdea taldea osatu zuten eta KAE Ligan aritu izan da lehen eta bigarren maila ezagutu dituelarik. Lehenengo urtean bertan herriko bandera irabaztearekin estreinatu zuen palmaresa. 2009an ordea berriz banatzea erabaki zuten, baina Elantxobek Busturialdea izenarekin jarraitu zuen.
2011ean KAE 2. maila irabazi (7 bandera ere bai) eta KAE 1 ligara igo zen. Lehenengo estropada etxean jokatu eta bigarren postua lortu zuen Orio Arraunketa Elkartearen atzetik. Beste bigarren postu batzuk ere lortu zituen arren Ligako azken sailkapenean laugarren gelditu zen, inoizko posturik onena. Hurrengo urteetan taldeak banaturik aritu ziren, tarteka Mundaka Bermeo B-rekin batera ere aritu da, baina 2018an berriz elkartzea erabaki zuten trainerua uretaratu ahal izateko.
2021ean denboraldi bikaina burutu du. KAE 2. mailako liga irabazi eta KAE 1. mailara igo da.
Batera
Batera 1999ko irailean euskal presoak Euskal Herriratzearen alde sortutako plataforma da.
Lizarrako Ituna sinatu zuten alderdi, sindikatu eta taldeak eta Senideak presoen senitartekoen elkartea izan ziren plataformaren oinarria, eta herritar eta pertsonaia ezagun asko bildu ziren ekimenera. Sortu zenetik, kontzentrazio isilak egin izan ditu Baterak hamabostean behin euskal presoak hurbiltzearen alde eta dispertsioaren aurka. Aurreneko kontzentrazioa 1999ko azaroaren 26an egin zuten, eta manifestaldiak ere deitu izan dituzte beren aldarrikapenari eusteko.
Teleomorfo
Teleomorfo, anamorfo eta holomorfo Ascomycota eta Basidiomycota onddo dibisioen ugalketa ziklo bitalak dira.
Acestridium dichromum
Acestridium dichromum Acestridium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
NGC 4487
NGC 4487 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Atallu
Atallu Araizko Arribe-Atallu kontzejua osatzen duten bi herrietako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 112 biztanle ditu.
Batisivita
Batisivita silikato motako minerala da.
Silent Running
Silent Running (Norabide Isila) 1972ko Douglas Trumbull estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Deric Washburn, Michael Cimino eta Steven Bochco gidoilariek idatzitako zientzia-fikziozko film bat da. Bruce Dern, Cliff Potts, Ron Rifkin eta Jesse Vint aktoreek antzeztu zuten.
Soinu banda Peter Schickele musikagileak konposatu zuen, eta "Silent Running" eta "Rejoice in the Sun" abestiak Joan Baez kantautoreak abestu zituen.
Argumentua
XXI. mendea, Lurrean jada landaretza desagertu da, eta oraindik bizirik dirauten landare apurrak Saturno planetaren orbitan dauden hiru espazio-ntzietan daude.
Freeman Lowell (Bruce Dern) botanikaria Valley Forge deritzon landarearen zainketa eta mantenuaz arduratzen da, eta oraindik noizbait azken landare horiekin Lurra birlandatzeko itxaropena du. Baina egun batez eta ustekabean landareak suntsitu eta Lurrerako itzultzeko agindua jasoko du.
Egoera etsigarri honen aurrean, Freemanek Valley Forge landarea bahitu eta bera dagoen espazio-ontziko gainontzeko kideak hilko ditu, Huey eta Dewey roboten laguntzaz Saturnoko eraztunetatik haratagoko espazio-bidai bati ekinez. Robotak landarea zain dezaten erreprogramatuko ditu eta biziraun ahal izateko dituen azken natur ondareak defendatzeko asmoz espazio abentura bati ekingo dio.
Saissac
Saissac Okzitaniako bi udalerriren izena da:
Carmen Mir
Carmen Mir i Llusada (Balsareny, Katalunia, 1903 - Bartzelona, 1986), modista, moda-diseinatzailea eta nazioarte mailan enpresari ospetsua izan zen. Espainiako goi-mailako joskintzan parte hartu zuen, "Carmen Mir" bere moda etxearekin, eta geroago, 1969an, "boutiques" izenarekin Bartzelonan eta Madrilen.
70eko hamarkadaren bigarren erdian, Elisa Lacambra errainari pasatu zion lekukoa; goi-mailako joskerari eutsi zion, eta prêt-à-porter negozioari ekin zion. 2006an behin betiko erretiratu zen.
Biografia
Manresako ehun-fabrika eta ehun-merkatari baten jabe zen familia batean jaio zen, eta XX. mendeko 20ko hamarkadan hasi zen modista jardueran. Bere lantegia ireki zuen Bartzelonan 1949an.
Bere moda-estiloa ezaguna zen 1960. eta 1970. urteetan, batez ere Ingalaterratik hartutako minigona eta «Barbarella» modagatik. Nazioarteko ospeak Washingtonen desfilatzera eraman zuen, bezeroak izan zituen Houstonen 60ko hamarkadan.
1977an, Elisa Lacambra errainari pasatu zion Carmenek negozioa, eta haren marka joskintzako marka tradizionala bihurtu zen.
Sorkuntzak
Goi-mailako Joskintzako Kooperatibarekin desfilatu zuen Bruselan, Mexikon, Sindeyn eta Estatu Batuetan. 1964ko New Yorkek o Mundu Ferian parte hartu zuen, eta gertaera hori erabakigarria izan zen 1965eko ‘Los Importantes’ tituluetako bat eman ziezaioten —Diario de Barcelonak eta Radio Bartzelonak urteko pertsona ospetsuak nabarmentzeko sortua—.
Espainiako goi-mailako joskintzak erakundeen laguntza izan zuen kanporako proiekzioan; orduko Informazio eta Turismo Ministerioak prentsa eta atzerriko erosleak gonbidatu zituen Madrilgo eta Bartzelonako bildumak ikustera —horietako lehena Udazken-Negua 1968-1969 izan zen —. Espainiako Modaren Ganberak, berriz, plus ekonomikoa ematen zien urteko jostunei, tartean Carmen Mir.
1968an, Carmen Mir izan zen Mexikoko Joko Olinpikoetako Espainiako ordezkaritzaren uniformeen diseinatzailea.
Hague (Ipar Dakota)
Hague Ipar Dakotako hiri bat da. Emmons konderrian kokatua dago. 2010ean 71 biztanle zituen, 0.71 kilometro koadrotan banatuta.
Maria Lazkanokoa
Maria Lazkanokoa edo Maria de Lazcano (1593 - 1664), Lazkaon jaioa, Lazkaoko Jaunaren alaba izan zen. Antonio Okendo amiral ezagunarekin ezkondu zen.
Gipuzkoako Lazkao herriko Lazkanotarren Etxekoa, familiaren maiorazkoaren oinordekoa izan zen eta matronazgo artistikoa burutu zuen, Euskal Herrian garaiko kasu bakarrenetarikoa izanik. Bere familia XVI. mendearen amaieratik Gasteizen auzotuta zegoenez, seguruenik Arabako hiriburuan jaio zen. Bere gurasoak Felipe Lazkanoko eta Arrietakoa, Lazkano Etxeko XII. jauna eta Elvira Sarria eta Abeziakoa ziren, familia arabar nobleetako kideak, 1592.urtean ezkondu zirenak. Aitaren aldetik, Felipe Lazkanokoaren, hau da, XI. jaunaren eta Maria Arrietakoaren biloba zen; amaren familiako adarra, berriz, Bartolome Sarria eta Abeziakora eta Maria Ortiz Zaratekora luzatzen zen. Sarria eta Abeziako familia, XVI.mende amaieratik, udaletxe botereetan agertzen hasi zen, errejidore edo prokuradore gisa.
Familia
Lazkano leinuaren XVII.mendeko memorialek, haien etxearen aintzintasunaz hitz egiten dute, haren fundazioaz oroimenik ez dagoela esanez eta horretaz gain, 900 urte baino gehiagotan zehar haiek bildutako istorio eta eskrituren arabera, leinuak izen ospetsuak izan dituela azpimarratzen dute. Lazkanotarrak bando oinaztarraren ahaide nagusiak izan ziren eta Nafarroako zein Gaztelako Koroa zerbitzatu zuten, trukean ohoreak eta aberastasunak bilduz eta maiorazko aberats bat sortuz.
Horrela, belaunaldiz belaunaldi, ezkontza-politika trebe baten bitartez, beste familia boteretsu batzuekiko harremanak eta aliantzak estutu zituzten, Lazkanotarren ondarea handituz. Ezkontzaren erabilera honek ahalbidetu zuen familia oinaztarra, Aiara eta Mendoza arabar leinuekin, Loiola gipuzkoarrekin eta Manrique de Lara errioxatarrekin ahaidetzea. Gainera, XV.mendean Lazkanotarren eta Gaona familiaren arteko batura gertatu zen, Juan Lopez Lazkanokoaren eta Elvira Gaonatarren ezkontzaren bidez. Honi esker, leinuaren ondarea hedatu egin zen berriz ere, Kontrastako juargoak eta Ulibarri eta Alda, Korres eta Harana bere herrixkak barne hartuz eta aldi berean, Arabako indar oinaztar nagusia bihurtuz.
Aro Berrian zehar Lazkanotarrek gizarte-maila eta erregeen adiskidetasuna mantendu zuten, Fernando Katolikoak, Nafarroako Juan III.ak edo Felipe II. ak jaun oinaztarrei idatzi zizkieten gutunetan ikus daitekeenez. Koroarekiko hurbiltasun honen adierazle da oinordekoa den printzeari leialtasuna zin egitea, hurrengo testu honetan ikus daitekeen bezala:"«porque la dicha casa de Lazcano por su antigüedad y nobleza es una de las en que se juran los príncipes de hespaña embiando a ella su magestad un caballero[…] con orden y carta firmada de su nombre para el dueño y señor que a la sazón fuere de dicha casa para que en ella […] haga el pleito omenaje que se acostumbra […] y así mismo de le aviso por sus cartas en las ocasiones de casamientos de Príncipes y de sus muertes y de la de sus majestades y en las demás que se ofrecen escribir a los grandes […] de España»."
Lehen urteak eta hezkuntza
Maria Lazkanokoa lehen alaba izan zen, bere ondoren Felipe, oinordekoa, Fausta Dionisia eta Elvira jaio zirelarik. Lazkanotarren jaraunslea izango zena, 1600. urteko uztailaren 19an jaio zen Korresen, eta Bujandako San Fausto elizan bataiatu zuten, gurasoek debozio handi baitzioten santu horri. Alaba nagusienak, Korres eta Gasteiz artean igaro zituen bere lehen urteak, XVII.mende hasieran, bere gurasoek Gipuzkoan kokatutako Lazkao herriko familia-jauregira lekualdatzea erabaki zuten arte. Herri honetan jaio zen Elvira, San Miguelgo parrokian bataiatu zuten eta Maria izan zen bere amabitxia.
1605.urtean haien aita hil ondoren, amaren zaintzapean geratu ziren anai-arrebak eta Felipek, maiorazkoa oinordetzan jaso zuen. Bere anaia, ordea, adinez txikia zen eta horregatik Maria Lazkanokoak Asturiaseko printzeari, etorkizunean Felipe IV. ena izango zenari, leialtasunaren zin egitea eta auzi-homenaldia sinatzen dizkio 1608.urtean. Honen bidez, hasten da erregearen eta Mariaren arteko harremana, bere bizitza osoan zehar luzatuko dena. 1609.urteko irailaren 6an Elvira Sarriakoa hil egiten da eta lazkanotar anai-arrebak zenbait senideren zaintzapean egotea eragingo du, izan ere, familiakoen artean zaintza hori lortzeko gatazka sortuko da, seguruenik nahi horren atzean, maiorazkoa kontrolatzeko desioa dagoelarik.
Maria Lazkanokoak inguru dotore eta oparo batean igaro zituen bere haurtzaro eta gaztaroa, familiako hatuak eta liburutegiak biltzen dituen inbentarioak adierazten duen bezala. Gurasoengandik oinordetzan hartutako liburutegiak, 70 liburu inguru zituen, jabeen gustu literarioen adierazle direnak, obra horien artean Suetonio, Zizeron, Terentzio edo Ovidio bezalako autore klasikoak zeuden eta baita Erasmo, Juvenal edo Luis Vives bezalako autore errenazentistak ere. Halaber, heriotza onari eskainitako obrak, zalduneria eta orden militarren liburuak, pikarokeria nobelak, gramatika eskuliburuak eta hiztegiak ere bazituzten haien bilduman. Maria Lazkanokoak, oinordetzan jasotako liburu horiei, beste 35 obra inguru gehitu zizkien, baliabide eta kultura-maila aberatsa zuten pertsonek soilik eskuragai zituztenak. Nobleziaren liburutegia osatzen zuten berezko obrak izan zituen Maria Lazkanokoak, bere jakinminaren eta literatura gustuaren adierazle direnak, besteak beste gai politikoen ingurukoak, latinez idatzitako klasikoak eta humanismo kristauaren lanak.
Liburutegi honetan, obra guzti horien artean, koaderno batzuk zeuden, lazkanotar seme-alaben hezkuntzarako erabiliak izan zirenak seguruenik, Juan Ybañez  Etxeberria batxilerrarenak, haien tutore izandakoa. Bere laguntzaz ikasi zuten irakurtzen eta idazten eta baita kenketak eta gehiketan egiten, eta gramatika, erretorika, errefrau eta astronomia ezagutzak ere lortu zituzten, garaiko emakumeentzat, baita nobleziakoentzat ere, ezohikoa zena. Maria Lazkanokoaren alfabetatzea, familiaren jauregian egin zen, gurasoek oinordekoaz gain, alabek ere hezkuntza jasotzea nahi baitzuten.
Bere gaztetasuna dokumentazioaren hutsuneak ezaugarritzen du, 1613.urterarte, hau da, bere ezkontza gertatu zener arte, ez baitago Mariari buruzko informaziorik. Erregimen Zaharrean emakumeek bi aukera nagusi zituzten: ezkontzea edo moja bihurtzea. Maria Lazkanokoak lehen aukera hautatzea beste aukerarik ez zuen, leinu noble batekoa izanik, alaben ezkontzak bermatzen zuelako etxearen jarraipena.
Ezkontza eta alarguntasuna
Maria Ortiz Zarateren eta Iruñako apezpikuaren onespena jaso ondoren, 1613.urteko martxoaren 31an ezkondu ziren Maria Lazkanokoa eta Antonio Okendo San Migelgo parrokian. Une horretan Mariak 20 urte bete berri zituen eta bere senarrak, berriz, jadanik Okendoko Etxea oinordekotzan jaso zuenak, 35 urte zituen. Okendo Donostiako merkatari, armadore eta itsasgizon familia batekoa zen, bere leinuko etxea Manteo baserrian zuena, Ulia mendiaren magalean. Hortaz gain, zenbait lurren eta burdinolaren jabe ziren, eta parrokia bateko patronoak ez ziren arren, haien jatorri xumeak ez zuen Indietako merkataritzaren, armadako zerbitzuen eta ezkontzaren bidez aberastea ekidin.
Antonio Okendo eta Zandategi itsasgizona izan zen, aurretik bere aita eta aitona bezala eta 16 urte soilik zituela ontziratu zen eta era azkar batean lortu zuen armadaren eta baita Felipe III.aren eta Felipe IV. enaren konfidantza eskuratzea. Okendo Felipe IV.aren garaiko elite horretakoa da, bere tronuratzearekin Gorteko karguak zituen noblezia tradizionala ordezkatuko duena.
Maria Lazkanokoaren eta Antonio Okendoren arteko ezkontza bi munduren baturaren ikur den gertaera da: alde batetik, aspaldiko familia bandokideena, Lazkanotarrena hain zuzen, eta bestetik, probintzietako hiri-elite berriena, Okendotarrek irudikatzen zutena. Lotura honek bi ezkongaientzat abantailak zituen, Okendok bere meritu propioei bere emaztearen leinuaren aintzinatasuna gehitzen zion eta aldi berean, Maria Lazkanokoak, asko miresten zuten gizon batekin ezkontzeko aukera zuen, erregearengandik oso gertukoa zena. Ezkontza Okendo Gortean zegoela izan zen, Madrilen baitzegoen Kadizetik Espainia Berrira itsasoratuko zen ontzidia prestatzen eta bere ordez Juan Aguirrekoari eman zion boterea. Behin ezkonduta zeudela, Maria Lazkanokoa Donostiara, Enbeltran kalera, lekualdatu zen, bere amaginarrebarekin bizitzera, ezkondu berriek Trinitatean haien jauregia eraiki zuen arte. Ezkontza-etxea bikotearen proiektu bat izan zen arren, Okendo bertan ez egoteak,  argi uzten du eraikuntza-lanak Maria Lazkanokoak zuzendu eta behatu zituela. Hau izan zen, emakume lazkaotarrak bere bizitzan zehar aurrera aterako duen eraikuntzetan lehena.
1620.urtean jaio zen Donostian bikotearen lehen alaba, Teresa deitu zutena, Avilako Santuaren izenean. 1622.urtean jaio zen, Gipuzkoako hiriburuan hau ere, Antonio Felipe izeneko umea, horrela, Okendo eta Lazkanoren patronimikoak batuz bere izenean. Felipe III.ena erregeak bere aitari 1614.urtean Santiagoko abitua eman zion bezala, Antonio Felipek ere 1626.urtean jaso zuen.
Afera ekonomikoetan Maria Lazkanokoak zuen gaitasuna urte hauetan hasten da argitara ateratzen. 1627.urtearen hasieran, bere amaginarreba hil ondoren, bere testamentuan Antonio Okendori Lasarte eta Zandategiko maiorazkoak uzten dizkio, baina baita Maria Lazkanokoak bere senarren izenean, era azkar batean ordainduko dituen zorrak ere. Urte horren amaieran, bere emazte eta seme-alabarekin denbora gehiago igarotzeko nahiak eragin zuen Okendo almiranteak erretreta eskatzea, geroago berriro armadara itzuli zen arren.
1607.urtean Lazkano familiaren maiorazkoa Felipek oinordekotzan hartu zuen, Baileneko Kondesarekin ezkondua zegoena. 1632.urtean, ordea, Felipe Lazkanokoa seme legitimorik gabe hil zen, bere ahizpa Maria oinordeko bihurtzen zuena, baina bere alargunari utzi zizkion bere ondasun guztiak eta horrek bi emakumeen aldeko gatazka eragin zuen. Eztabaida hori, era trebean konpondu zuen Maria Lazkanokoak, bere nebak utzitako zorrak (11.000 dukatu) ordaintzea hitzeman zuen eta horren truke bere ezkonarrebak, Feliperen legatuari uko egin zion. Gainera, bere bi alaben, Magdalena eta Isabelen zaintzaz arduratu zen, Isabel bere jauregian hartu zuelarik. Horrela, Lazkanoko andere berriak, oso aberatsa zen maiorazko bat jarauntsi zuen, ondasun eta jaun-eskubide ugari barne hartzen zituena, Gipuzkoan, Araban eta Errioxan. Eremu hauetan, lursail eta larre askoren jabe bihurtu zen. Gainera, jaun-eskubide horien bitartez, autoritate eta menperatzearen adierazle direnak eta parrokia batzuen patrono izateari esker, bere bikario eta onuradunak izendatzeko boterea lortu zuen eta baita haien hamarrekoen zati bat eskuratzeko eskubidea ere. Beste mota bateko ondasunak ere lortu zituen, esanahi sinbolikoa zutenak, erregearen-gutun, juramentu eta omenaldi-auziak, Lazkanotarrek Koroari egindakoak.
Ondare zabal hori zuzendu ahal izateko, 1633.urtean, bere senarrak azienda kudeatzeko beharrezko zen lizentzia sinatu zuen eta horretaz gain, Diego Kanbero errioxarraren laguntza izan zuen, bere kapilaua ere bazena. Kanbero oso garrantzitsua izan zen Maria Lazkanokoaren bizitzan, herentzia jaso zuenetik hil arte bere zerbitzura egon baitzen.
Maiorazkoa lortu eta urte gutxira, 1638.urtean, jauregi berri baten eraikuntzari hasiera eman zion Lazkaon, antzinako jauregia, mudejar estilokoa, oso zaharkitua eta umilegia zen bere noblezia-tituluaren errepresentazioa eta baieztatzea burutzeko. Familiaren antzinako orubea aukeratu zuen jauregi berria kokatzeko, antzinako dorrearen zimenduen gainean. 1646.urtean amaitu zen eraikuntza-prozesua eta lekuaren aukeraketak eta etxeak portadan zuen armarriak, jauregiaren sustatzailearen leinuaren jarraipenaren eta goratzearen helburuak argi uzten ditu.
Okendok hil aurretik xedatu zuen bere semeak ondorengo gabe geratuko balira, bere maiorazkoa Juana bere ahizpak jarauntsiko zuela, baina hau ere hilda zegoenez, Maria Okendok eskuratu zituen. Hala ere, azkenean Maria Lazkanokoak lortu zuen maiorazkoa, haien ahaidetasuna kontuan hartuz, adiskidetasunez konpondu baitzuten auzia. Bere senarrarengandik ondasun ugari jaso zituen oinordetzan: Sevillako eta Alburkerkeko zentsoak, Kadizeko zenbait etxe eta bertako bitxi eta margolanak besteak beste. Almiranteak bere emaztea testamentu-betearazle izendatu zuen Diego Kanberorekin batera, botere eta independentzia guztia eman zion, nahi izanez gero administratzaileari emandako eskubide kentzeko eskumenarekin. Bere ondasunen kudeaketa eta Lasarteko maiorazkoko errementeria eta erroten errentak ere uzten dio bere emazteari. Gainera, testamentuan, Okendok seme natural bat duela aitortzen du eta zaintzeko eskatzen dio; horrela, Maria Lazkanokoak bere senarra izandakoaren Miguel semea bere zaintzapean hartzen du eta badirudi urteekin maitatzera eta berarengan konfidantza edukitzera heldu zela, zenbait gestiotan Lazkano anderearen izenean aritu baitzen.
Santxosoloko mendilerroa
Mendilerroan dagoen Santxosolo Gueñeseko auzoak ematen dio izena mendilerroari.
Maria Lazkanokoa
Ezkontza eta alarguntasuna
Maria Lazkanokoaren seme-alabak hilda zeudenez, santiagotarrekin ezkonduta zeuden Fausta eta Elvira bere arrebak bihurtu ziren maiorazkoaren ondorengoak. Fausta nagusiagoa zenez, oinordeko zuzena bihurtu zen, baina, Maria Lazkanokoa baino urte batzuk lehenago hil zen, ondorengotzarik gabe. Elvirak Juan, Diego, Felipe eta Baltasar Espina eta Lazkano semeak izan zituen, haien izekoaren oinordeko bihurtu zirenak. 1652.urteko urriaren 13an Maria Lazkanokoak bere leinuaren maiorazkoa birfundatu zuen, bere ondorengontzarentzako, nebaren herentziaren eta bere ondasun libreen bitartez.
Hil aurretik Okendo almiranteak bere emaztearekin Donostian jesulagunen ikastetxe bat fundatzeko nahia partekatzen zuen. Biak fundadoreak ziren arren, patronatoa Okendo Etxearena izan behar zela zehaztu zuen testamentuan eta 12.000 dukatu utzi zituen lan hori gauzatzeko, Maria Lazkanokok ostean, handitasuna miresten zuenez, beste 20.300 dukatu ere gehitu zizkion eraikuntzari. Azkenean, 1640.urtean fundazio-eskritura eman zioten, Konpainiarekin negoziazioetan ibili ondoren. Aberastasun handia erakutsi zuen ikastetxearen eraikuntzak, bereziki kontuan hartuta aldi berean karmelita oinutsien komentu bat fundatzen ari zela, bere alabaren eskariz Santa Teresaren deitura izan zuena. Karmelitei dohaintzan eman zien jauregi zaharra eta berria eraiki bitartean, Lazkaoko plazan bizitzen egon zen.
Bi fundazio horietaz gain, 1645.urtean, Lazkanoko Santa Ana komentua eratu zuen, san Bernardo ordenekoa, kasu honetan emakumezkoena. Eraikitze-prozesuan zegoen bitartean, 1655.urtean Maria Lazkanokoa, garaiko andere alargunetan ohikoa zen bezala, Segurako Sorkunde komentura erretiratu zen, 1657.urteko uztailera arte eta hemendik jarraitu zuen bere ondarea kudeatzen. Santa Anara lekualdatu zen urtea argi ez dagoen arren, 1658an jada bertan zegoen, komentuaren ondoko etxe batean, bere administratzailearekin batera. Komentuan erretiratuta egonda ere, Maria Lazkanokoak bere aziendaren eta eginbeharren erantzule izaten jarraitu zuen.
Bere iloba Isabelekin eta bere bi alabekin batera, Maria Lazkanokoak nobizia gisa hartu zuen abitua 1658.urteko maiatzaren 16an, Iruñeko gotzainaren onespenik gabe, oso gaixorik baitzegoen. Egun batzuk geroago, apezpikuak baimena ematen dio bere nobiziotza bitartean bere ondarea kudeatzeko eta dotearen ohiko diligentziak egiteko agintzen du. Lazkanoko anderearen osasun txarrak ez zuen erabaki zuhurrak hartzea ekidin, komunitateari bere ondasun eta eskubide guztiak ukatzea exijitu baitzion, mojek dotean emandako ondasunak eta botoak egin ostean oinordetzan hartutakoa soilik jaso zezaketelarik.