cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txertoekiko aurkakotasuna
Gehiegizko txertaketaren teoria
Gehiegizko txertaketaren ideia funtsik gabea da, hainbat arrazoirengatik. Lehenik eta behin, txertoek ez dute "sistema immunologikoa gehiegi kargatzen"; egiaz, estimazio kontserbadoreek sistema immunologikoak milaka birus aldi berean izan ditzakeela iragartzen dute. Gainera, azken hamarkadetan txertoen kopuruak gora egin duen arren, txertoen diseinuan izandako hobekuntzek haien karga immunologikoa murriztu dute. Eta, beraz, 2009an AEBetako haurrei ematen zitzaizkien 14 txertoen osagai immunologikoen kopurua 1980an jartzen ziren 7 txertoena baino % 10 txikiagoa da. Are gehiago, txertoak urte normal batean haur batek naturalki dituen patogeno guztien zati txiki bat baino ez dira. Gainera haurrengan ohikoagoak diren afekzioek, hala nola sukarrak edo erdiko belarriko infekzioek, arrisku askoz handiagoak dakarzkiote sistema immunologikoari txertoek baino. Bigarrenik, azterlan batzuek erakusten dute txertaketek, baita askotariko txertaketek eta txertaketa konkurrenteek ere, ez dutela sistema immunologikoa ahultzen eta ez dutela immunitatea arriskuan jartzen, oro har. Azkenik, ez dago autismoan eragin auto-immunearen ebidentziarik. Gehiegizko txertaketaren hipotesia oinarritzen duen ebidentziarik eza, eta zuzenean kontra egiten dioten aurkikuntzak kontuan izanik, ondoriozta daiteke txertoak gomendatzeko egungo programek ez dutela sistema immunologikoa "gehiegi kargatzen" edo ahultzen. Txertoaren gainkargaren hipotesiaren ebidentziarik ezak, are proposamen horren aurka aurkitutako ebidentziek, ondorio hau ekarri du: txertoaren programak ez duela "gehiegi kargatzen" edo sistema immunologikoa ahultzen.
Jaio aurreko infekzioa
Eskizofrenia lotuta dago errubeola, gripe eta toxoplasmosiaren infekzioekiko jaio aurreko esposizioarekin. Adibidez, ikerketa baten arabera, haurdunaldiaren lehen hiruhilekoan amak gripearen eraginpean egon izanagatik, eskizofrenia izateko arriskua zazpikoitza da. Horrek ondorioak izan ditzake osasun publikoan, infekzioa prebenitzeko estrategiek txertaketa, antibiotikoak eta higienea barne hartzen baitituzte. Animaliei buruzko ikerketetan oinarrituta, kezka teorikoak sortu dira eskizofreniaren eta antigenoen birusek aktibatutako amaren erantzun immunearen arteko balizko harremanari buruz. 2009ko berrikuspen batek ondorioztatu zuen ez zegoela ebidentzia nahikorik gripearen aurkako txertoaren ohiko erabilera gomendatzeko haurdunaldiaren lehen hiruhilekoan. Hala ere, txertoa oraindik gomendagarria zen lehen hiruhilekotik kanpo eta egoera berezietan, hala nola pandemietan edo beste baldintza berezi batzuk zituzten emakumeetan. CDCko immunizazio-praktikei buruzko aholku-batzordeak, obstetrizien eta ginekologoen Amerikako Elkargoak eta familia-medikuen Amerikako Akademiak gripearen aurkako ohiko txertoa jartzea gomendatzen diete haurdun dauden emakumeei, honako arrazoi hauengatik:
Gomendio hori gorabehera, 2005ean Ameriketako Estatu Batuetan haurdun zeuden emakume osasuntsuen %16k soilik jaso zuten gripearen aurkako txertoa.
Osagaien gaineko kezka
Aluminiozko konposatuak erabiltzen dira laguntzaile immunologiko gisa, txerto askoren eraginkortasuna areagotzeko. Bide horretatik hartutako aluminio-kantitateak askoz txikiagoak dira beste edozein iturritatik hartutakoak baino, esaterako, haurrentzako prestakinak baino. Kasu batzuetan, konposatu horiek gorritasun, azkura eta sukar moderatuarekin lotu dira, baina txertoetan duten erabilera ez da kontrako ondorio garrantzitsuekin lotu. Kasu batzuetan, aluminioa duten txertoak miofaszitis makrofasigikoarekin (MMF), aluminio-gatzak dituzten lesio mikroskopiko lokalizatuekin (8 urte arte irauten dute) lotu dira. Hala ere, kontrolatutako kasuei buruzko berriki egindako ikerketek ez dute sintoma kliniko espezifikorik aurkitu MMF zuten biopsiak zituzten gizabanakoengan, eta ez dago ebidentziarik aluminioa duten txertoak osasunaren aurkako arrisku larria direnik edo immunizazio-praktikak aldatzea justifikatzen dutenik.
Txertoen aurkakoek kezka handiak dute txertoetan formaldehidoa egoteaz. Formaldehidoa kontzentrazio txikitan erabiltzen da txertoetan erabiltzen diren birusak eta bakterio toxinak inaktibatzeko. Formaldehido hondar-kopuru txikia egon daiteke txertoetan, baina giza osasunerako kaltegarriak diren balioetatik oso behera daude. Txertoetan agertzen diren mailak ñimiñoak dira giza gorputzean gertatzen diren formaldehidoen maila naturalen aldean eta ez dute toxikotasun arrisku esanguratsurik ezartzen. Giza gorputzak formaldehidoa sortzen du etengabe modu naturalean eta txertoan aurkezten den formaldehido kopuru handiena du 50 – 70 aldiz. Gainera, giza gorputza formaldehidoa berez ezabatzeko gai da, baita txertoetan agertzen den formaldehido kopuru txikia ere. Ez dago ebidentziarik txertoetan agertzen diren formaldehido kopuru txikiak eta minbizia lotzeko.
Bularreko haurraren bat-bateko heriotzaren sindromea
Bularreko haurraren bat-bateko heriotzaren sindromea (SIDS) ohikoagoa da txerto asko jasotzen dituzten garaian. SIDSaren kausa erabat zehaztu ez denez, kezka sortu zen txertoak, bereziki toxoide difterikoarena, kausa-faktore bat ote ziren. Hainbat ikerketak ikertu zuten gai hori, eta ez zuten aurkitu txertaketaren eta SIDSaren arteko kausazko harremana bermatzen zuen frogarik. 2003an, Medikuntza Institutua DTwP eta SIDS txertaketarekin lotura kausala ukatzearen alde agertu zen, dauden probak berrikusi ondoren. VAERSeko datuen beste analisi batzuek ere ez zuten inolako loturarik erakutsi txertaketaren eta SIDSaren artean. Izan ere, gero eta froga gehiago dago txertaketak haurrak SIDSaren aurka babes ditzakeela.
Antrax txertoak
1990eko hamarkadaren erdialdean, komunikabideek Golkoko Gerraren Sindromeaz hitz egin zuten, 1990-1991ko Pertsiar Golkoko gerratik itzultzen ari ziren estatubatuar armadako beteranoei eragiten zien nahaste sintoma-aniztun bat. Slate online aldizkariko lehen artikuluen artean, Atul Gawanderen bat agertzen zen, non soldaduek jasotzen zituzten derrigorrezko txertoak aipatzen ziren, antraxaren aurkako txerto bat barne, Golkoko Gerrako Sindromeari lotutako sintomen balizko erantzuleetako bat bezala. 1990eko hamarkadaren amaieran, Slatek armadan antraxaren aurkako immunizazioaren aurkako "matxinadari" buruzko artikulu bat argitaratu zuen, "Soldaduek Interneteko txertoari buruzko informazio okerra jasotzeko aukera zutelako". Irailaren 11ko erasoen ondoren, Slatek antraxaren eta baztangaren aurkako immunizazioaren inguruko informazioa ematen jarraitu zuen, eta Salonen webgunean gaiari buruzko artikuluak ere agertu ziren. Antrax bidezko 2001eko erasoek areagotu egin zuten bioterrorismoarekiko kezka, eta Estatu Batuetako gobernu federalak ahalegin handiagoak egin zituen Estatu Batuetako herritarrak biltzeko eta txerto gehiago sortzeko. 2002an, Mother Jonesek artikulu oso eszeptiko bat argitaratu zuen Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuek eskatutako antrax eta baztangaren aurkako immunizazioari buruz. 2003an Irak inbaditu zutenean, komunikabideetan eztabaida handia sortu zen tropa estatubatuarrei antraxaren aurkako txertoa jartzeko eskakizunari buruz. 2003tik 2008ra bitartean zenbait kasu judizial aurkeztu ziren tropa estatubatuarren antraxaren aurkako derrigorrezko txertaketaren aurka egiteko.
Txerri-gripearen aurkako txertoa
Txerri-gripearen aurkako immunizazio-kanpaina, 1976ko txerri gripearen agerraldiari erantzuteko, AEBetan "txerri-gripearen desengainu" izenez ezagutu da, agerraldiak ez zuelako pandemia batera eraman, Gerald Ford AEBko presidenteak uste zuen bezala, eta ikusi zen presaka jaurtitako txertoak Guillain-Barré sindromearen kasuen kopurua handitzen zuela immunizazioa gertatu eta bi astera. Gobernuko funtzionarioek immunizazio masiboaren kanpaina geldiarazi zuten, txerri-gripearen aurkako txertoaren segurtasunaren gaineko antsietate handiaren ondorioz. Jendeak, oro har, beldur handiagoa zion txertaketa-kanpainari birusari berari baino, eta, oro har, zalantzan jarri ziren txertaketa-politikak.
2009ko gripearen pandemian, eztabaida handia piztu zen H1N1 gripearen aurkako 2009ko txertoarekin, besteak beste, Frantzian, segurua ote zen argitzeko. Frantziako talde askok publikoki kritikatu zuten txertoa arriskutsua izan zitekeela. 2009ko H1N1 azpimotako A gripearen birusaren eta 1976ko A/NJ gripearen birusaren arteko antzekotasunak direla eta, herrialde askok txertoek giza osasunean dituzten ondorio kaltegarriak zaintzeko sistemak ezarri zituzten. Europan eta Estatu Batuetan, 2009ko H1N1 gripearen aurkako txertoaren eta Guillain-Barré sindromearen arteko balizko lotura aztertu zen.
Segurtasunari buruzko beste gai batzuk
Txertoen segurtasunari buruzko beste gai batzuk Interneten, bilera informaletan, liburuetan eta sinposioetan argitaratu dira. Halakoetan txertaketek honako ondorioak eragin ditzaketenaren hipotesiak daude: bularreko haurraren bat-bateko heriotzaren sindrome, krisi epileptikoak, alergiak, esklerosi anizkoitza, gaixotasun autoimmuneak, 1. motako diabetes mellitus, behien entzefalopatia espongiformea (behi eroen gaitza), hepatitis C birusa eta HIESa. Hipotesi horiek ikertu egin ziren, gaur egun erabiltzen diren txertoek segurtasun arau zorrotzenak betetzen dituztela eta prentsa herrikoian txertoen segurtasunari egindako kritikak ez daudela justifikatuta ondorioztatuz.
Txertoen segurtasunarekin lotuta, nahiz eta txertoek zuzenean ez izan, nabarmendu behar da txertoen banaketak eta salmentak gora egin duela, faltsifikatuta egon edo ez, bide ez-seguruen bidez, hala nola Internet bidezko salmentaren bidez. Txertoen salmenta eta banaketa baimendutako kanalen bidez egin behar da (farmazia-bulegoak), kontserbazio-baldintza egokiei eustea bermatzen baitute (hotz-katea). Internet bidez horrelako botikak saltzea segurtasunaren aurkako mehatxu zuzena da (merkataritza-iruzurra izateaz gain).
CIAren txertatze-ospitale faltsuak
CIAk txertatze-ospitale faltsu bat eraiki zuen Pakistanen Osama Bin Laden topatzeko esfortzuan. Ondorio zuzen gisa, hainbat eraso jaso zituzten bertako langileek, txertatzeak egiten zituzten bitartean. Hainbat predikatzaile islamistek eta talibanak uste dute txertaketa horien helburua musulmanak antzutzea zela. Polioa mundutik ezabatzeko esfortzuan, azken lekuen artean daude Pakistan eta Afganistan, polioa endemikoa den bi herrialdeak.
Txertoei buruzko mitoak
Txertaketari buruzko hainbat mitok gurasoen kezka eta txertoen inguruko zalantzak pizten dituzte. Horien artean daude infekzio naturalaren ustezko nagusitasuna txertaketarekin alderatuta, txertoei aurrea hartzen dieten gaixotasunak arriskutsuak izatea zalantzan jartzea, txertoek dilema moral edo erlijiosoak izatea, txertoak eraginkorrak ez direla iradokitzea, frogatu gabeko edo eraginkortasunik gabeko ikuspegiak proposatzea txertoen hautabide gisa, eta mesfidantzari buruzko teoria konspiratiboak.
Txertatzea gaixo zaude bitartean
Guraso asko kezkatzen ditu txertoaren segurtasunak beren umea gaixorik dagoenean. Gaixotasun akutu moderatuetatik larrietara, sukarrarekin edo sukarrik gabe, benetan kontuz ibili behar da txertoa hartzeko garaian. Txertoek eraginkorrak izaten jarraitzen dute haurren gaixotasunetan. Haur bat gaixo moderatutik larrira badago, txertoak eteteko arrazoia da txertotik espero diren albo-ondorio batzuk (adibidez, sukarra edo eldarnioa) gaixotasunaren progresioarekin nahas daitezkeela. Segurua da osasun ona duten haurrei txertoak ematea, gaixorik baitaude ere hotzeria arruntarekin.
Infekzio naturala
Txertoaren aurkako beste mito arrunt bat da sistema immunologikoak babes immunologiko hobea sortzen duela infekzio naturalari erantzuteko, txertoarekin alderatuta. Kasu batzuetan, gaixotasunarekiko infekzio errealak biziarteko immunitatea eragin dezake. Hala ere, gaixotasun naturalak txertoak baino arrisku handiagoa dakar pertsona baten osasunari kalte egiteko. Adibidez, barizelaren infekzioak bakterioaren superinfekzio arriskua handiagoa dakar A taldeko estreptokokoarekin. Infekzio naturalak immunitate naturala sortzen duenaren ideia, lotuta dago falazia naturalistarekin, eta erro sakonak ditu bai pentsamendu viktoriarrean zein erlijiosoan, gizakiak sortutako zerbait Jainkoak sortutako zerbait baino okerragoa dela proposatuz.
Germoe
, 'Germogh', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri bat da.
Txertoekiko aurkakotasuna
GPB txertoa
GPBaren aurkako txertoa sexu-portaera handiagoarekin lotuta dagoela pentsatzeak ez du zientzia-frogarik onartzen. Ia 1.400 neska neraberen azterketa batek ez zuen alderik aurkitu nerabezaroko haurdunaldiei, sexu-transmisiozko infekzioen intzidentziari edo antisorgailuei buruzko aholkularitzari dagokienez, GPBaren aurkako txertoa jaso zuten ala ez alde batera utzita. Milaka estatubatuar hiltzen dira urtero txertoarekin prebenitu daitezkeen minbizien ondorioz.
Mendebaldea BHI
Mendebaldea BHI (Bigarren Hezkuntzako Institutua) Gasteiz en (Araba) dagoen ikastetxea da. DBH (Derrigorrezko Bigarren Hezkuntza) eta Batxilergoa hezkuntza-etapak ditu.
Txertoekiko aurkakotasuna
Txertaketa murriztearen ondorioak
Hainbat herrialdetan, txerto jakin batzuen erabileraren murrizketaren ondoren hilkortasunaren hazkundea gertatu zen. Gaixotasunak Kontrolatzeko eta Prebenitzeko Zentroen arabera, txertaketa-estaldura handiko aldi iraunkorrak behar dira ia erabat ezabatu diren gaixotasunen berpiztea prebenitzeko.
Mendebaldea BHI
Kokalekua
Lakua auzoan dago, Donostia kalearen 3. zenbakian; jolaslekuak Gabriel Zelaia kalera ere ematen du. Hegoaldera Eusko Jaurlaritza ren egoitza du eta ekialdera San Prudentzio Ikastetxea.
Txertoekiko aurkakotasuna
Stockholm, baztanga (1873 – 74)
Stockholmen erlijio-eragozpenetan eta txertoen eta norbanakoen eskubideen eraginkortasunari buruzko kezkan oinarritutako txertoen aurkako kanpaina bat egin zen. Horren ondorioz, bertako txertaketa-tasa ia % 40 jaitsi zen, Suediako gainerako herrialdeetako % 90ekin alderatuta. Handik gutxira, 1873an, baztangaren epidemia-agerraldi garrantzitsu bat gertatu zen, txertaketa-tasak berriz ere gora egin zuenean amaitu zena.
Mendebaldea BHI
Historia
1996-1997 ikasturtean ireki zen Ehari ko eskolan, antzinako OHO (Oinarrizko Hezkuntza Orokorra) desagertu eta legeria berria ezartzearekin batera. 2001-2002 ikasturtean Lakua auzoko gaur eguneko eraikina inauguratu zen.
Txertoekiko aurkakotasuna
Erresuma Batua, DPT (1970 – 80)
1974an, kukutxeztularen aurkako txertoaren aurkako 36 erreakzio erakusten zituen txosten batean, osasun publikoko akademiko entzutetsu batek, txertoaren eraginkortasuna marjinala zela zioen eta haren onurek arriskuak konpentsatzen ote zituzten zalantzan jartzen zuen. Telebistako eta prentsako estaldura zabalak alarma piztu zuen, eta Erresuma Batuan kukutxeztularen aurkako txertaketa-tasa % 81etik % 31ra jaitsi zen. Jaitsiera horrek kukutxeztularen epidemia-agerraldiak areagotu zituen, eta zenbait haur hil egin ziren. Medikuen komunitateak txertoaren eraginkortasuna eta segurtasuna babesten jarraitzen zuen, eta herritarren konfiantza txertoaren eraginkortasuna babesten zuen txosten bat argitaratu ondoren berreskuratu zen. Txertaketa-tasa % 90 baino gehiago igo zen, eta gaixotasunaren intzidentziak behera egin zuen gogorki.
Mendebaldea BHI
Historia
Etorkizun Alea da ikastetxeko guraso eta tutore legalen elkartea.
Txertoekiko aurkakotasuna
Suedia, kukutxeztula (1979 – 96)
1979tik 1996ra bitartean Suedian kukutxeztularen aurkako txertaketa eten zen aldian, haurren % 60k gaixotasun potentzialki hilgarria garatu zuten 10 urte bete baino lehen. Etengabeko zaintza medikoak urteko heriotza-tasa batean mantendu zuen. Kukutxeztulak osasun-arazo larria izaten jarraitzen du garapen bidean dauden herrialdeetan, hain zuzen ere txertaketa masiborik egiten ez den herrialdeetan. Arrazoi horren ondorioz, 2002an 294.000 hildako izan zirela uste du Munduko Osasun Erakundeak.
Mendebaldea BHI
Historia
2017-18 ikasturtean Irantzu Lekue artista gasteiztarrak, Mendebaldeako hainbat ikaslerekin batera, ikastetxe kanpoko murala eta barruko hamabi zutabe margotu zituen.
Txertoekiko aurkakotasuna
Herbehereak, elgorria (1999 – 2000)
Herbehereetako komunitate-eskola erlijioso batean izandako agerraldi batek elgorriak txertorik hartu gabeko populazioan duen eragina irudikatzen du. Eragindako probintzietako biztanleek immunizazio-maila handia zuten, erlijio-komunitateetako batek izan ezik, ez baitzuten txertaketa onartzen. Herbehereetan 2.961 kasutik 3 heriotza eta 68 ospitaleratze izan ziren elgorriagatik, eta horrek elgorri larria izan daitekeela eta heriotza eragin dezakeela erakusten du, baita herrialde industrializatuetan ere.
Mendebaldea BHI
Historia
2021-2022 ikasturtean Mendebaldea Institutuaren 25. urteurrena ospatzen da.
Marlborough eskualdea
Malborough (ofizialki Malborough District Council) Zeelanda Berriko eskualde bat da eta era berean barruti bat. Hego Uhartean dago
Txertoekiko aurkakotasuna
Erresuma Batua eta Irlanda, elgorria (2000)
Txerto hirukoitz birikoari buruzko eztabaidaren ondorioz, txertoarekiko adostasuna nabarmen jaitsi zen Erresuma Batuan 1996tik aurrera 1999ko amaieratik 2000ko udara arte, elgorri agerraldiak agertu ziren Dublingo iparraldean, Irlandan. Garai hartan, nazio-mailako immunizazio-maila % 80tik behera jaitsi zen, eta Dublingo iparraldean % 60 ingurukoa zen. 300 kasuetatik 100 ospitaleratze baino gehiago izan ziren. Hiru haur hil ziren eta beste asko larri gaixotu ziren, batzuk aireztapen mekanikoa behar izan zuten berreskuratzeko.
AEB, elgorria (2005-)
2000an elgorria AEBtik erradikatuta zegoela iragarri zen, urtebetez kasu propiorik ez zelako izan, eta gertatu zirenak inportatuak izan baitziren. 2005ean Indianan agertu zen elgorri agerraldi bat euren seme-alabei txertoa jartzea ukatu zuten gurasoei egotzi zitzaion. Estatu Batuetako elgorriaren kasu pediatriko gehienak txertoaren aurka agertu diren gurasoak dituzten haurretan gertatzen dira. 2014an 644 kasu izan ziren, aurreko urtean baino lau aldiz gehiago, tartean Disneyland bisitatu zuten txertatu gabeko pertsonena. Hurrengo urteetan kasuak egoten jarraitu zuten, eta 2019an Clark konderrian (Washington) 73 kasu izan ziren. Konderri hau da arrazoi filosofikoak argudiatuta txertaketari uko gehien dituenetako bat. Ondorioz, gobernadoreak arrazoi filosofikoen argudiaketa mugatzeko legislazioa sartu zuen.
Gales, elgorria (2013-)
2013an Galesko Swansea hirian elgorriaren agerraldia eman zen, hildako batekin. Galesen 1995ean txerto hirukoitz birikoa bi urteko umeen %94ak zuen, baina Swansean 2003an %67,5 baino ez ziren. Gertakari hau txertoekiko aurkakotasuna dutenekin lotu da, guraso askok euren umeei ez baitiete ematen txerto hirukoitza. 2017an beste agerraldi bat egon zen Newporten.
Errumania, elgorria (2016-)
2017ko irailean, elgorri izurrite bat zegoen Europa osoan, bereziki Ekialdeko Europan. Errumanian 9300 kasu zeuden, eta 34 pertsona hil ziren (guztiak txertoa jarri gabe). Horren aurretik, 2008an eztabaida bat izan zen GPBaren aurkako txertoari buruz. 2012an, Christa Todea-Gross doktoreak doako deskarga liburu bat argitaratu zuen linean. Liburu horrek informazio okerra zuen atzerritik errumanierara itzulitako txertaketari buruz, eta horrek nabarmen suspertu zuen birusen aurkako mugimenduaren hazkundea. Errumaniako gobernuak ofizialki elgorri izurrite bat deklaratu zuen 2016ko irailean, eta informazio kanpaina bat hasi zuen gurasoak euren seme-alabak txertatzera animatzeko. Hala ere, 2017ko otsailean, txerto hirukoitz birikoen erreserbak agortu egin ziren eta medikuak gainezka zeuden. Apirila inguruan, txertoen erreserba berrezarri egin zen. 2019ko martxoan, hildakoen kopurua 62ra igo zen, 15.981 kasu erregistratu baitziren.
Samoa, elgorria (2019)
2019ko Samoako elgorriaren agerraldia urrian hasi zen, eta, abenduaren 12ra arte, 4.995 elgorri kasu eta 72 heriotza baieztatu zituzten 201.316 biztanleko samoar herri batean. Azaroaren 17an larrialdi-egoera ezarri zen, eskola guztiak ixteko aginduz, 17 urtetik beherakoei ekitaldi publikoetara joatea debekatuz eta txertaketa derrigorrezkoa bihurtuz. UNICEFek 110.500 txerto bidali zituen Samoara. Tongak eta Fijik ere larrialdi egoera ezarri zuten.
Aurreko urtearekin alderatuta, elgorriaren aurkako txertaketak behera egin zuen nabarmen; izan ere, 2018an bi haurtxo hil ziren elgorriaren aurkako txertoak jaso eta gutxira, eta, ondorioz, herrialdeak bertan behera utzi zuen elgorriaren aurkako txertaketa-programa. Bi haurtxoak hiltzeko arrazoia bi erizainek txertoa behar bezala ez prestatzea izan zen, txertoaren hautsa iraungitako anestesiko batekin nahastu baitzuten. Azaroaren 30era arte, Samoako gobernuak 50.000 laguni baino gehiagori jarri zien txertoa.
Erlijioa
Txertaketak arrazoi erlijiosoengatik oposizioa izan du txertaketa egiten hasi zenetik, baita txertaketa derrigorrezkoa ez denean ere. Oposiziogile kristau batzuek, txertaketa zabalki erabiltzen hasi zenean, argudiatzen zuten Jainkoak erabaki bazuen norbait baztangaz hil behar zela, bekatua izango zela txertaketaren bidez Jainkoaren borondatea eragoztea. Oposizio erlijiosoak hainbat mailatan gaur egun arte jarraitzen du. Eta horrela, zailtasun etikoak areagotzen dira txertorik hartu ez duten haurren kopuruak herritar guztiak kaltetzeko mehatxua egiten duenean. Gobernu askok aukera ematen diete gurasoei seme-alabek arrazoi erlijiosoengatik derrigorrezko txertaketetan parte ez hartzeko; guraso batzuek sinesmen erlijiosoak aipatzen dituzte faltsuki, txertaketatik salbuesteko.
Kristauen artean, kritikak egon dira zelulak kultibatzeari buruz, adibidez errubeolaren txertoan, hauek 1966an gertatutako abortu batetik datozela argudiatuta. Vatikanoak defendatzen du hilaurtzeen zeluletatik datozen txertoak hartzea onargarria dela ez badago beste txerto alternatiborik, baina gomendatu du txerto alternatiboak bilatzea. AEBn, kristautasun ebanjelikoaren artean ohikoagoa da txertoekiko aurkakotasuna beste sinesbideen artean baino.
Juduen eta musulmanen artean ere kezka agertu da erabiltzen diren materialen artean (nabarmen, animaliengandik eratorritako gelatinak) txerrietatik eratorritakoak egoteagatik. Txertoak kosher edo halal ez direla argudiatuta, hainbatek oposizio erlijiosoa adierazi izan dute.
Norbanakoen askatasuna
Nahitaezko txertaketa-politikek behin baino gehiagotan eragin dute pertsona batzuen aurkakotasuna; izan ere, pertsona horiek diote gobernuak ez lukeela sartu behar gizabanako batek bere medikazioa aukeratzeko duen askatasunean, baita aukera horrek haientzat edo beste batzuentzat gaixotasun-arriskua areagotzen badu ere. Argudio hau erabiltzen duten hainbat pertsonek, txertoen alde egiten dute, eta eraginkorrak direla ere defendatzen dute, baina derrigortzearen aurka daude. Beharrezkotasunaren defendatzaileek, kontrara, honela erantzun ohi dute: "Lege-hertsapena, ahalik eta pertsona gehienen osasun publikoa babesteko beharrezkoa dela frogatzen den heinean, beharrezkoa izateaz gain, gizarte osoei ezarri behar zaie". Hala ere, hainbat herri mugimendu mobilizatu egin dira derrigorrezko txertaketaren amaiera eta betetzen ez dutenen aurkako errepresalien amaiera eskatzeko, adibidez gisa Ameriketako Estatu Batuetan eta Polonian.
Txertaketa-programa batek gaixotasun baten mehatxua modu arrakastatsuan gutxitzen badu, murriztu egin dezake arriskuaren pertzepzioa, estrategia ezin hobea izan dadin gizabanako batek txertaketari uko egitea komunitatearentzat ezin hobea den babes-mailatik behera. Jendea nahitaezko txertoetatik salbuestea polizoiaren problema da. Non banako gutxi batzuek talde-immunitatearen abantaila irabazten duten kosturik ordaindu gabe; salbuespen gehiegik taldearen immunitatea galtzea eragin dezakete, eta txertatutako pertsonen arriskuak ere nabarmen areagotu daitezke.
Higienea nahikoa da gaixotasunekin amaitzeko
Figaro Santéren arabera, gaixotasun infekzioso batzuek eragindako heriotzak txerto espezifikoa agertu baino lehen gutxitu izana da argudio honen oinarria. Baina Figaro Santék dio garrantzitsuagoa dela gaixoen kopuru osoari erreparatzea heriotzei erreparatzea baino: datuek erakusten dute, orduan, gaixotasuna murriztu edo desagertu egin dela txertaketa hasi ondoren. Figaro Santék adibide "adierazgarria" jartzen du: Japonian kukutxeztularen aurkako txertoa eten ondoren, urteko kasuen kopurua handitu egin zen 1974an 373 izatetik 1979an 13.000 izatera. 1981ean txertaketa-programa berrabiarazi zenean, pazienteen kopuruak behera egin zuen, Japoniak urte horietan higienea hobetu ez bazuen ere. Figaro Santék ere dio kukutxeztula ez dela higienearekiko sentikorra, bakterioa aire bidez bakarrik transmititzen baita.
Anny Poursinoffen esanetan, elgorriaren kasuan, "1987an, [Frantzian] % 10eko txertaketa-estaldurarekin, hamar heriotza egon ziren" eta hamarkadetan zehar aplikatutako txertaketa-politikak ebaluatzeko eskatu zuen. Frantzian, 1987an, elgorriaren aurkako txertaketa-estaldura ia % 60koa zen, hala ere. Txertaketa-politikaren balantzea egin ostean, 1960ko eta 1970eko hamarkadetan elgorriaren 600.000 kasu baino gehiago gertatzen ziren urtean Frantzian (10 eta 30 heriotza bitartean urtean), 1986an 331.000 kasu eta 2004an 4.448.
Medikuntza alternatiboko terapiak
Medikuntza alternatiboaren forma asko txertaketaren aurka dauden filosofietan oinarritzen dira, eta kontrako jarrera adierazten duten praktikatzaileak dituzte. Bertan antroposofia, komunitate kiropraktikoaren elementu batzuk, homeopata batzuk eta naturistak sartzen dira.
Historikoki, kiropraktikoa txertoaren aurka dago, gaixotasun guztiak bizkarrezurrean beren kausara arte jarrai daitezkeelako ustean oinarrituta, eta, beraz, txertoek ez lukete eraginik izango. Daniel D. Palmerrek, kiropraktikaren sortzaileak, honako hau idatzi zuen: "Zentzugabekeriaren gailurra da pertsona bat baztangatik edo beste edozein gaixotasunetik 'babesten' ahalegintzea, animalia-pozoi zikin batekin inokulatuz". Txertaketak gai eztabaidagarria izaten jarraitzen du lanbide horretan. Txertaketari buruzko idazki kiropraktiko gehienak alderdi negatiboetan zentratzen diren arren, txertatzearen aurkako sentimendua kiropraktikoen gutxiengo bati lotuta dago. Kiropraktikaren Amerikako Elkarteak eta Kiropraktikaren Nazioarteko Elkarteak babestu egiten dituzte derrigorrezko txertaketa legeekiko salbuespen indibidualak, eta 1995ean kiropraktiko estatubatuarren artean egindako inkesta baten arabera, heren batek uste zuen ez zegoela immunizazioak gaixotasunak prebenitzeko froga zientifikorik Kanadako Kiropraktikaren Elkarteak txertoaren alde egiten duen bitartean, 2002an Albertan egindako inkesta batek erakutsi zuen kiropraktikoen %25ek pazienteei zein haien seme-alabei txertoa jartzeko aholkua ematen zietela, eta %27k, berriz, kontrakoa. Prestakuntzako zentro kiropraktiko gehienak txertoari buruz arduraz irakasten saiatzen diren arren, batzuek ikuspuntu negatiboak ematen dituzte. 1999-2000n Kanadako Memorial Quiropractic Unibertsitateko ikasleei egindako inkesta batek erakusten zuen laugarren mailako ikasleak lehen mailakoak baino gogorrago ari zirela txertatzearen aurka, eta laugarren mailako ikasleen %29,4k zirela txertoaren aurkakoak.
Hainbat inkestek erakutsi dutenez, homeopatia praktikatzen duten batzuek, batez ere formakuntza medikorik gabeko homeopatek, txertoaren aurkako aholkuak ematen dizkiete pazienteei. Adibidez, Austrian homeopatei egindako inkesta baten arabera, %28k soilik uste zuten immunizazioa prebentzio-neurri garrantzitsua zela, eta Sydneyn (Australia) galdetutako homeopaten %83k ez zuten txertoa jartzea gomendatzen.
Arrazoi ekonomikoak eta txertoaren benetako eraginkortasunari buruzko eztabaidak
XX. mendearen amaieran, txertoak irabazi marjina txikiko produktu bat ziren, eta txertoen manufakturan aritzen ziren konpainien kopurua jaitsi egiten zen. Etekinak txikiak izateaz eta erantzukizunak hartzeko arriskuez gain, CDCk eta AEBetako beste gobernu erakunde batzuek txertoengatik ordaintzen zituzten prezio baxuengatik kexu ziren fabrikatzaileak. XXI. mendearen hasieran, txertoen merkatua asko hazi zen Prevnar txertoaren onarpenarekin, oso fakturazio handiko beste txerto batzuekin batera, Gardasil eta Pediarix kasu, horietako bakoitzak, 2008an, mila milioi dolarretik gorako salmenta irabaziak eman zituelarik.
Adi Shankara
Adi Shankaracharya (आदि शङ्कराआचार्य, ahoskatua; Kaladi, egungo Kochi,  - Kedarnath, egungo Uttarakhand, ) Indiako buruzagi espiritual garrantzitsuenetako bat izan zen, Advaita Vedanta doktrina finkatu zuena. Govindapada izeneko sanatani bat bere gurua izan zen, Gaudapadaren dizipulua zena.
Tony van Diepen
Tony van Diepen (1996ko apirilaren 17a) 400 eta 800 metroetan aritzen den atleta holandarra da. 2019ko Europako Barne Txapelketan brontzezko domina irabazi zuen 400 metroetan, Holandako errekor berria ezarriz, 46,13s. 2 urte beranduago txapelketa berean zilarrezko domina lortu zuen 400 metroetan eta urrezko domina 4x400m-ko erreleboan. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan ere hartu zuen parte eta zilarrezko domina lortu zuen errelebo berean.
Marka pertsonalak
Outdoor
Indoor
Adi Shankara
Shankarako irakaskuntzak hiru tesitan laburbiltzen dira:
Cyttus traversi
Cyttus traversi Cyttus generoko animalia da. Arrainen barruko Cyttidae familian sailkatzen da.
Txertoekiko aurkakotasuna
Arrazoi ekonomikoak eta txertoaren benetako eraginkortasunari buruzko eztabaidak
Arestian aipatutakoa dela eta, txertoen industriari txertoen segurtasuna eta eraginkortasuna faltsutzea leporatu diote txertoaren kritikoek. Informazioa ezkutatu eta ezabatu eta irabazi ekonomikoak lortzeko osasun-politikako erabakietan eragitea leporatuz.
Txertoek eragin ditzaketen kalteengatiko gatazka konpontzea
Txertoek eragindako kalteak konpentsatzeko Estatu Batuetako programa (VICP, ingelesez) erantzukizun juridikorik gabeko sistema federal bat eskaintzeko sortu zen, txertoekin lotutako heriotzak edo kalteak konpentsatzeko. Ameriketako Estatu Batuetan saldutako txertoen gaineko 75 zentaboko zerga berezi baten bidez finantzatua dago, eta 80ko hamarkadan DPT txertoarekin (tetanosa, difteria, kukutxeztula) sortutako izuaren ondoren ezarri zen. Are gehiago, nahiz eta albo-ondorioei buruzko erreklamazioak gerora ez egiaztatu, kalte-ordain judizial handiak eman zitzaizkien DPT txertoak eragindako kalteen aurkako erreklamatzaile batzuei, eta txerto horren fabrikatzaile gehienek hura ekoizteari utzi zioten. Txerto-fabrikatzaileen aurkako demandak txertoei buruzko auzitegian ikusi behar dira lehenik. 2008ra arte, programak 2114 kalte-ordain ordaindu zituen, guztira 1700 milioi dolar amerikar. Ustezko autismoaren milaka kasu epaiketara joateko zain daude, eta oraindik ez dituzte ebatzi.
2008an, gobernuak haur bati buruzko kasu bat onartu zuen, aurretik gaixotasun mitokondrial bat bazuen ere, autismoarekin bateragarriak ziren sintomak bederatzi gaixotasunen aurka aldi berean 5 injekzio egin ondoren sortu baitziren. Auzitegi bereziak 2009ko otsailaren 12an ebatzi zuen, txertoek eragindako kalteak konpentsatzeko programa nazionalaren araberako demandak berrikusteko bildu ondoren, autismoa zuten haurren gurasoek ez zutela konpentsazio eskubiderik beren seme-alabengan zenbait txertok autismoa eragin zutelako alegazioaren auzian.
Epidemiologia
Txertoei buruzko zalantzak gero eta kezkagarriagoak dira, batez ere herrialde industrializatuetan. Adibidez, Europan gurasoei egindako ikerketa batean ikusi zen gurasoen % 12-28k zalantzak zituztela seme-alaben txertaketari buruz. Zenbait azterlanek txertoei buruzko zalantzekin lotutako faktore sozioekonomikoak eta kulturalak ebaluatu dituzte. Maila sozioekonomiko altua zein baxua, bai eta hezkuntza-maila handia eta txikia ere,txertoei buruzko zalantzekin lotu dira. Hainbat herrialdetan mundu osoko populazio batzuk aztertu zituzten beste ikerketa batzuek ikusi zuten estatus sozioekonomiko altua eta baxua txertoei buruzko zalantzekin lotuta daudela. Australiako ikerketa batek txertoen onarpenarekin eta jarrerekin lotutako faktoreak banan-banan aztertu zituen, eta ikusi zuen txertoen azpitxertaketa maila sozioekonomiko txikiagoarekin korrelazionatzen zela, baina ez txertoekiko jarrera negatiboekin. Ikertzaileek iradoki zuten litekeena dela oztopo praktikoek azaltzea maila sozioekonomiko baxuagoko pertsonen txertaketa.
Ikerketek frogatu dutenez, kukutxeztularen aurkako txertoa, barizelaren aurkako txertoa eta pneumokokoaren aurkako txertoa baztertu zituzten gurasoen seme-alabek 23 aldiz aukera gehiago dituzte kukutxeztula harrapatzeko, bederatzi aldiz aukera gehiago barizela hartzeko eta Streptococcus pneumoniae (pneumokokoa) delakoak pneumonia larriarekin ospitaleratzeko sei aldiz aukera gehiago.
Txertoekiko aurkakotasunari aurre egiteko moduak
Txertoen aurkakotasunari aurre egitea erronka bat da, eta horri aurre egiteko estrategia optimoa zein den zalantzazioa izaten jarraitzen du. Txertoei buruzko zalantzei aurre egiteko diseinatutako esku-hartze asko informazio-defizitaren ereduan oinarritu dira. Eredu horren oinarria da txertoen aurreko zalantzaren arrazoia dela pertsonak ez duela behar duen informazioa, eta arazoa konpontzeko informazio hori ematen saiatzen dela. Hezkuntzako esku-hartze asko ikuspegi horretatik saiatzen diren arren, froga askok adierazten dute informazio gehiago ematea ez dela eraginkorra izaten pertsona uzkur batek txertoekiko dituen ikuspuntuak aldatzeko, eta, izan ere, nahi ez denaren kontrako eragina izan dezake eta bere ideia okerrak indartu ditzakeela.
Zenbait komunikazio-estrategia erabiltzea gomendatzen da, txertoei uko egiten dieten gurasoekin elkarreragiteko. Horien barruan sartzen dira elkarrizketa zintzo eta errespetuzkoa ezartzea; txertoaren arriskuak antzematea, baina gaixotasun-arriskuarekin aztertuz; gurasoak txertoei buruzko informazio-iturri egiaztatuetara bidaltzea; eta txertoei uko egiten dieten familiekin etengabeko elkarrizketak izatea. Ameriketako Pediatria Akademiak gomendatzen du osasun arloko profesionalek zuzenean azter ditzatela gurasoek txertoei buruz dituzten kezkak, txertoen eraginkortasunaz eta segurtasunaz galdetzen zaienean. Beste gomendio batzuk hauek dira: informazioa partekatzeko baimena eskatzea; elkarrizketa-tonu bat mantentzea (sermoia egin beharrean); denbora gehiegi ez ematea mito espezifikoak gezurtatzen (horrek mitoa pertsonaren buruan indartzearen kontrako eragina izan dezake); gertaeretan zentratzea eta mitoa faltsu gisa identifikatzea besterik ez; eta informazioa ahalik eta errazen mantentzea (mitoak egia baino sinpleagoa ematen badu, errazagoa izan daiteke jendeak mitoa onartzea); kontakizunak eta pasadizoak sartzea (adibidez, norberaren seme-alabei txertoa jartzeko erabakiari buruzkoak) komunikazio-tresna ahaltsuak izan daitezke txertoaren balioari buruzko elkarrizketetarako. Zeelanda Berriko mediku jeneralista batek komiki bat erabili du, Jenny and the Eddies, bai haurrak txertoei buruz hezteko, bai pazienteen kezkak elkarrizketa irekien, konfiantzazkoen eta mehatxurik gabekoen bidez lantzeko. Amaitzeko, "jendeak edozein gairi buruz esan behar duena entzuten dut beti. Horrek barne hartzen ditu txertoen inguruko zalantzak. Hasierako etapa hori oso garrantzitsua da harreman terapeutikoa hobetzeko. Norbaiten jarrera aldatuko badut, entzun egin behar diot eta burua irekita izan". Gomendioaren indarra osasun-arretaren hornitzaile batek ematen duenean, badirudi onarpenean ere eragiten duela; izan ere, indartsuagotzat jotzen diren gomendioek txertaketa-tasa handiagoak eragiten dituzte ahulagotzat hautemandako gomendioek baino.
Proba mugatuek iradokitzen dute ikuspegi paternalistago edo presuntziboago batek ("zure semeak hiru txerto behar ditu gaur egun") aukera gehiago ematen diela pazienteei txertoak onartzeko klinikara egindako bisita batean, ikuspegi parte-hartzaile batek baino ("zer egin nahi du txertoekin?"), baina pazientearen gogobetetasuna murrizten du bisitarekin. Presuntziozko ikuspegi batek aukera ohikoena hori dela ezartzen laguntzen du. Era berean, ikerketa baten arabera, garrantzitsua da sendagileek nola erantzuten dioten gurasoek txertoekiko duten erresistentziari. Txertoekiko hasieran erresistenteak ziren gurasoen ia erdiek onartu egin zituzten, medikuek hasierako gomendioari eutsiz gero.
Ez dago argi gurasoak txertoen inguruan hezteko esku-hartzeek txertaketa-tasa hobetzen duten. Ez dago argi, ezta ere, beste batzuei mesede egitearen eta talde-immunitatearen arrazoiak aipatzeak hobetu egiten duen gurasoek beren seme-alabei txertoa jartzeko duten prestasuna. Entsegu batean, gripearen aurkako txertoari buruzko ideia okerrak uxatzeko diseinatutako hezkuntza-esku-hartze batek murriztu egin zituen gurasoek txertoei buruz zituzten uste faltsuak, baina ez zuen hobetu gripearen aurkako txertoaren onarpena. Izan ere, txertoaren ondorio kaltegarriei buruzko kezka nabarmenak zituzten gurasoek joera txikiagoa izan zuten seme-alabak gripearen aurkako txertoarekin txertatzeko heziketa hori jaso ondoren. Osagai anitzeko ekimenek txertaketaren onarpena hobetu dezakete, besteak beste, txertatutako populazioetan fokalizazioa, komenigarritasunaren hobekuntza eta txertoen eskuragarritasuna, hezkuntza-ekimenak eta aginduak.
Sentsibilitate kulturala garrantzitsua da txertoei buruzko zalantzak murrizteko. Adibidez, Frank Luntz inkestatzaileak jakin zuen estatubatuar kontserbadoreentzat familia dela txertoa hartzeko "motibatzailerik boteretsuena" (herrialdearen, ekonomiaren, komunitatearen edo lagunen gainetik).
Osasun arloko profesionalek gurasoei sarean beren bilaketak egitearen aurka aholkatzea gomendatzen da, Interneteko webgune askok informazio oker asko baitute. Guraso askok beren bilaketak egiten dituzte sarean, eta askotan nahasita, zapuztuta eta seguru sentitzen dira zein informazio-iturri diren fidagarriak. Beste gomendio batzuk hauek dira: haur osasuntsuaren hasierako bisita baino ahalik eta lasterren jartzea txertoa; pediatraren itxarongelan dauden bitartean txertoen segurtasunari buruzko informazioa gurasoei aurkeztea; eta jaio aurreko ate irekien egunak eta erditzearen ondorengo amatasun-bisitak erabiltzea txertoa jartzeko aukera gisa.
Interneteko, Facebookeko eta beste leku batzuetako publizitatea osasun publikoko agintariek eta birusen aurkako taldeek erosten dute. Ameriketako Estatu Batuetan, 2018ko abenduan eta 2019ko otsailean, Robert F. Kennedy Jr.en Children's Health Defense eta Stop Mandatory Vaccination iragarkiak emakume eta bikote gazteei zuzenduta zeuden eta, oro har, txertoen ustezko arriskuak nabarmentzen ziren, dohaintzak eskatuz. Txertaketaren aurkako publizitate-kanpaina batzuk ere egin ziren aldi horretan elgorri-agerraldiak zeuden lekuetara. Ez da aztertu gerora Facebooken publizitate-politikan izandako aldaketen eragina.
Osasunaren Mundu Erakundeak (OME) dokumentu bat argitaratu zuen 2016an, txertoen ukatzaileei jendaurrean nola erantzun jakiteko adituei laguntzeko. Foro publiko batean eztabaidatzen dutenean, txertoen ukatzailea izan beharrean, adituek publiko orokorra bere xede-publikotzat hartzea gomendatzen du OMEk. Era berean, OMEk iradokitzen du adituek elkarrizketaren helburua txertoaren negazionistak informazio okerra zabaltzeko erabiltzen dituen teknikak askatzea dela. OMEren arabera, ikusleek erresistentzia handiagoa izango dute txertoen-aurkakoen taktiken aurrean.
Casadevante jauregia
Casadevante jauregia edo Casadevante etxea Gipuzkoako Hondarribia udalerriko Alde Zaharreko Kale Nagusian dagoen jauregia da. Itxuraren arabera, XVI. mendearen bukaeran edo XVII. mendean eraiki zen. Hondarribiko udaletxea eta Zuloaga jauregia parez-pare du, eta Jasokundeko eta Sagarrondoko Andre Maria eliza alboan.
Gaur egun hotela da.
Eraikina
Harlanduz egina dago, eta izkinetakoak apainduak daude, irudi zirkularrekin eta landare irudiekin (txandakatu egiten dira). Gorengo harriak, ordea, lehoi baten irudia du lau izkinetan.
Hiru solairu ditu, eta bat bukatzen eta beste hasten den mugan, inpostak. beheko solairuan, leiho bat dauka atearen alde bakoitzean. Ateak zutabe toskanarrak ditu, eta horien gainean, taulamendu bat, lore eta landare irudiz apaindua. Gorago, berriz, hiruki formako frontoia. Lehen solairuan hiru balkoi ditu, eta horiek ere hiruki formako frontoia dute gainean (erdikoa etena dago, armarria jarri ahal izateko). Bigarren solairuan ere hiru balkoi daude. Hegalari eutsiz, bi harburu ilara ageri dira. Izkinetakoak harrizkoak dira, eta erronbo eta obalo klasizistak dituzte zizelkatuak. Erlaitza molduraz apaindua du, eta, ziurrenik, XVIII. mendekoa izanen da, teilatu hegala bezala.
Aurrealdean plaka bat du, eta honako idazkia ageri da: "En esta casa negociaron los emisarios del Príncipe Condé y las autoridades de la plaza los términos de la tregua que siguió al heroíco sitio del año MDCXXXVIII" ("Printze kondearen ordezkariek eta hiribilduaren ordezkariek etxe honetan negoziatu zuten MDCXXXVIII. urteko setio heroikoaren ondorengo suetena").
Volkswagen Aktiengesellschaft
Volkswagen Aktiengesellschaft (Volkswagen Taldea, Volkswagen AG bezala laburtua) automobil-ekoizle alemaniarra eta automobilgintzaren sektoreko munduko enpresarik handienetako bat da. Audi (Alemania), Bentley (Erresuma Batua), Bugatti (Frantzia), Cupra (Espainia), Ducati (Italia), Lamborghini (Italia), MAN (Alemania), Neoplan (Alemania), Porsche (Alemania), Scania (Suedia), SEAT (Espainia), Škoda (Txekiar Errepublika) 2019an, Ford Motor Companyrekin harremanetan jarri zen, ibilgailu komertzial eta elektrikoen garapenean laguntzeko.
Fort Bend konderria (Texas)
Fort Bend konderria (Fort Bend County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Richmond da. 2010eko zentsuaren arabera 585,375 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Fort Bend konderriak 229,302 kilometro koadro ditu. Horietatik 618 ura dira. Beste 223,123 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 255,29 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 585,375 pertsonetatik 350,647 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 138,967 dira. 123,267 beltzak edo afroamerikarrak. 1,159 amerikar natiboak ziren eta 174 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 98,762 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1,341 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 10,025 pertsonek kokatzen zuten.
Green Street (filma)
Green Street edo Green Street Hoolingans (euskaraz Green Kalea edo Green Kaleko Hooliganak), 2005eko Lexi Alexander alemaniarrak zuzendutako futbola eta hooliganei buruzko film independiente bat da. Elijah Wood, Charlie Hunnam, Claire Forlani eta Leo Gregory aktoreek antzeztu zuten.
Green Street 2: Stand Your Ground (2009) eta Green Street 3: Never Back Down (2013) jarraipenak dauzka.
Argumentua
Un joven erróneamente expulsado de Harvard se muda a Londres, donde se introduce en el violento mundo de los hooligans y las bandas callejeras.
AEB, Boston, Matt Buckner (Elijah Wood) kazetaritza ikaslea bere logelan kokaina topatu ondoren, bera errugabea izan eta droga bere Jeremy Van Holden (Terence Jay) logelakidearena izan arren, Harvardeko Unibertsitatetik kaleratua izango da, Mattek egia esan eta bere burua errugabetzen ausartu ez delako, Jeremy familia aberats ta boteretsuko bateko semea denez, egia aitortu ez dezan 10.000 dolar ordainduko baidizkio. Orduan, Matt Londres hirira bizitzera joan eta hooligan taldeen munduan barneratuko da.
Hernaniko dukerria
Hernaniko dukerria noblezia titulu espainiarra da, Alfontso XIII.a erregeak sortutakoa, 1914ko abuztuaren 11n. Manfredo Luis Borboi eta Bernaldo de Quirós-i eman zion, Ansolako III. Dukea eta Atarfeko II. markesa zenari. Manfredo Luis hori Borboi leinuko kide karlista bat zen, Espainiako tronurako ondorengotza eskubideak galdu zituena.
Dukeak, bi aldiz ezkondu zen arren, ez zuen seme-alabarik izan. Bere familiak uste zuen loba bati egokituko zitzaiola titulua eta Manfredo Luisen arte bilduma garrantzitsua oinordetzan jasotzea. Dena den, dukea hil ondoren agertutako testamentuan titulua Margarita infantari, Joan Karlos I.aren arreba gazteenari uzten zion, eta arte ondare guztia bere bigarren emazteari. Familiak salatzen duenez, testamentu hori iruzurra da. Méndez de Vigo familiak (Dukearen ustezko oinordekoak) Espainiako Errege Familia jotzen du horren errudun, artelanak salduz nazioartean kapitala lortu nahian dabiltzala egotzita.
Ahold Delhaize
Koninklijke Ahold Delhaize N.V. elikaduraren sektoreko nazioarteko konpainia da. Zaandam egoitza soziala du. 2018aren amaieran, 6.500 denda zituen hamaika herrialdetan banatuta. 375.000 langile zituen.
Vilhena
Vilhena Brasilgo udalerri bat da, Rondônia estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Upper Breakish
, 'Breacais Àrd', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Kanpoko Hebridetan.
La Sordita
Juana Valencia, ezagunagoa La Sordita izenez (Jerez de la Frontera, Cádiz, XIX. mendea - ib., XX. mendea) jereztar flamenko-dantzaria izan zen.
Lagraulière
Lagraulière Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lagraulière udalerrian erroldatutako biztanleak 1.060 ziren. Familiak 457 ziren, horien artean 131 pertsona bakarrekoak ziren (53 bakarrik bizi ziren gizonak eta 78 bakarrik bizi ziren emakumeak), 196 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Shingo Morita
Shingo Morita (森田 真吾, 1978ko abenduaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
La Sordita
Desgaitasuna
Tamaina handiko dantzaria, bere garaiko zaleen artean oso ezaguna eta garai hartako establezimendu flamenkoetako pertsonaia ukaezina. Akats bat zuen: gor samarra zen, eta hortik zetorkion izen artistikoa. Ezerk ez zion murriztu bere gaitasun aparta, tablaoan eseri eta benetako iraultza bat sortzeko jarduten zuen edonon.
Lagraulière
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
La Sordita
Dantzari ibilbidea
José Blas Vegaren arabera, La Sorditak 1900ean egiten zuen lan Sevillako Café Novedadeesen, eta, ondoren, Filarmoniko izenekora pasatu zen, 1902 eta 1903 urteetan han egon baitzen. 1904an itzuli zen Nobedadesera, eta denboraldi batzuk eman zituen bertan, eta handik Andaluziako beste establezimendu flamenko batzuetara pasatu zen.
Lagraulière
Etxebizitza
2007an 662 etxebizitza zeuden, 472 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 123 bigarren erresidentzia ziren eta 67 hutsik zeuden. 628 etxeak ziren eta 28 apartamentuak ziren. 472 etxebizitza nagusietatik 354 bere jabearen bizilekua ziren, 96 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek bi zituzten, 96 etxek hiru zituzten, 140 etxek lau zituzten eta 212 etxek bost zituzten. 412 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 203 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 216 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Shingo Morita
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC eta Mito HollyHock.
Uganga
Uganga (Urgane ere deitua) Donibane Garaziko auzo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Beherea lurraldean kokatuta, Garazi eskualdean.