cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eraztunen teoria
Aljebra abstraktuan, eraztunen teoria eraztunen azterketa da — egitura aljebraikoak non batuketa eta biderketa definituta dauden eta osoetarako zehaztutako eragiketen antzeko propietateak dituzten—. Eraztunen teoriak eraztunen hainbat ezaugarri aztertzen ditu, egitura, irudikapenak, edo beste lengoaia batez esanda, moduluak eta eraztun-mota bereziak, baita teoriaren beraren barruan zein haren aplikazioetarako interesgarriak izan daitezkeen propietateak, hala nola propietate homologikoak eta identitate polinomikoak.
Eraztun kommutatiboak askoz hobeto ulertzen dira ez-kommutatiboak baino. Geometria aljebraikoak eta zenbaki aljebraikoen teoriak, eraztun kommutatiboen adibide natural asko ematen dituztenak, bultzatu dute eraztun kommutatiboen teoriaren garapena; eta orain, aljebra kommutatibo izenarekin, matematika modernoaren arlo garrantzitsu bat da. Hiru eremu horiek (geometria aljebraikoa, zenbaki aljebraikoen teoria eta aljebra kommutatiboa) hain estu lotuta daudenez, normalean zaila izaten da emaitza jakin bat zein eremuri dagokion erabakitzea. Adibidez, Hilberten zeroetako teorema geometria aljebraikorako funtsezko teorema da, baina aljebra kommutatiboaren bidez dago deklaratuta eta frogatuta. Era berean, Fermaten azken teorema adierazita dago aritmetika elementalaren terminoetan, aljebra konmutatiboaren zati bat dena, baina haren frogak emaitza sakonak dakartza zenbaki aljebraikoen teorian zein geometria aljebraikoan.
Eraztun ez-kommutatiboak nahiko desberdinak dira. ezohiko portaerak sor baitaitezke.
Eraztun baten definizioa eta haren oinarrizko kontzeptu eta propietateak kontsultatzeko ikus eraztun (matematika).
Charlotte Saunders Cushman
Legatua
1907an, Club Charlotte Cushman sortu eta izendatu zuten bere omenez. 2000n, Charlotte Cushman Fundazioa bihurtu zen.
Charlestowngo etxea Bostongo Women's Heritage Trailen dago.
Lidia Blanco
Lidia Blanco Barros (Burgos, 1960ko maiatzaren 21a) filologo espainiarra da, kultur lankidetzan aditua, Madrilgo Reina Sofía Museoaren Lagunen Elkarteko estrategia zuzendaria 2020az geroztik.
Prestakuntza akademikoa
1984an Prestakuntza pedagogikoa edo C.A.P. delakoa ikasi zuen eta frantsesa Hezkuntza Zientzien Institutua n, Valladolideko Unibertsitatean.
1986-1988 bitartean Doktoretza Literaturaren Teoria egin zuen Filosofia eta Letretako Fakultatean Valladolideko Unibertsitatean, 1990ean ikertzaile aritu zen.
2017-2018 an Kazetaritza eta Komunikazio Zientifikoa, Teknologia, Ingurumena eta Osasuneko masterra egin zuen, Madrilgo Karlos III Unibertsitatean.
Arabiar Filologiako lizentziaturarekin osatu zuen, bere prestakuntza akademikoa, baita Garapenerako Kultura Kudeaketako, Giza Eskubideen Kudeaketako, Lankidetzako Programa eta Proiektuetako berariazko ikastaro ugarirekin ere. Nazioarteko biltzarretan parte hartzea errazten dioten hainbat hizkuntza ere ikasi ditu bere prestakuntza osotzeko.
Ibilbide profesionala
Casa de América delakoa sortu zuen taldeko kidea izan zen, eta erakunde horren kultura-arloa koordinatu zuen 1991tik 2001era.
Erdialdeko Amerikan eta Hego Amerikan esperientzia handia duen aditua da, garapenerako lankidetzan eta kultur kudeaketan aritua. 2001 eta 2014 urteen artean, Garapenerako Nazioarteko Lankidetzarako Espainiako Agentziaren (AECID) kanpoko unitateen zuzendaria eta koordinatzaile nagusia izan zen. Erakunde hori Latinoamerikako eta Karibeko Espainiako Lankidetzaren kudeaketa-organo nagusia da.
2004tik aurrera Buenos Aireseko Espainiako Kultur Etxea zuzendu zuen. Buenos Aireseko CCEBA erakundeko zuzendari izan zen bitartean, 2007 urtean Archivos del Sur aldizkarian egindako elkarrizketa zabal batean, bere proiektua azaldu zuen, eta ikastetxean egin zituen jarduerak deskribatu zituen, bai ikusizko arteei bai literaturari buruzkoak, eta kulturaren garrantziari buruzko iritzia eman zuen, bere hitzetan azaltzen duen bezala: "Kultura, ezinbesteko lan tresna bezala ulertzen badugu, gizarte-aldaketarako, moldeak hausteko, gure ulermen-gaitasuna handitzeko, gure bizitzako alderdi bakoitzean askatasuna irabazteko eskura dugun ezinbesteko lanabesa da."Caribea Osatzen 2 edo Curando Caribe II delako programaren barruan egindako hitzaldi batean, "Ikusezintasunak, gainjartzeak eta beste aditz-denbora batzuk" gaia jorratu zuen. Dominikar Errepublikako Santo Domingoko Lehoi Zentroak hiri horretako Espainiako Kultur Zentroarekin koordinatuta egiten du prestakuntza-programa hau. Santo Domingoko Listin Diario egunkarian egindako elkarrizketa honetan, bere zuzendaritzapean hainbat herrialdetan programatutako jardueren aniztasuna deskribatzen du.
AECIDek Brasilen dituen kultur etxeak eta San Jose de Costa zuzendu ditu, baita Kolonbiako Cartagena de Indiaseko prestakuntza zentroa ere. Kolonbia Huésped Ilustre izendatu zuten, eta hiriaren giltzak jaso zituen, Cartagenan, genero-berdintasunaren, aniztasun etniko eta arraza-aniztasunaren eta goi-mailako hezkuntzaren programak eraikitzen egindako lanagatik, besteak beste, Espainiako Lankidetzarako Prestakuntza Zentroko zuzendaria izan zenean. Venezuelarako Garapenerako Lankidetzaren Koordinatzaile Nagusia eta CARICOM ere izan zen.
Diziplina anitzeko jarduerak, kultura arteko topaketak ikertzeko proiektuak sortu ditu, hainbat ikastaro, mintegi, hitzaldi eman ditu unibertsitate eta kultur erakundeetan, bere ibilbide profesionalean zehar.
Hainbat kultura-jardueratan parte hartu zuen Espainian ere, kultura-lankidetzan eta garapenerako lankidetzan espezialista gisa. Beste askoren artean, Urbotopias ekimenak antolatutako Topaketetan, Pontevedra Museoko seigarren eraikinean, Kultura hirien eragile zela.
2019an MAV Foroan parte hartu zuen feminista konprometitu bat bezala. Foro hori Mujeres en las Artes Visual MAVk antolatu zuen eta "Paradigma berrietarantz. Museo feministagoak". "Mitos femeninos que transformaron la visión cultural" argitaratu zuen Bartzelonako Unibertsitateko Lectora revista de dones emakumeen aldizkariak, 2002an. Dialnet ISSN 1136-5781.
Glenboi
, Galesko udalerri bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.
Zelestina (argipena)
Ikus, gainera:
Rhodonita
Rhodonita silikato motako minerala da eta rhodonita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Rhodonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.
Roberto Carlos (argipena)
Roberto Carlos honako pertsonak izan daitezke:
Chyšky
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 981 urtean egin zen.
Fredericksburg (Iowa)
Fredericksburg Iowako hiri bat da. Chickasaw konderrian kokatua dago. 2010ean 931 biztanle zituen, 2.23 kilometro koadrotan banatuta.
Edwin O'Connor
Edwin Greene O'Connor (Providence, Rhode Island, 1918ko uztailaren 29a - Boston, 1968ko martxoaren 23a) estatubatuar kazetari eta eleberrigilea izan zen.
Notre Dameko Unibertsitatean ikasi zuen eta Kostazaintzan zerbitzatu zuen Bigarren Mundu Gerran. 1950eko hamarkadan egunkarietarako lan egin zuen telebistako esatari gisa, eta eleberriak argitaratzen ere hasi zen.
Bere eleberrietan irlandar amerikarren esperientzia islatu zuen, bereziki politikari eta apaizen bizitzetan. 1962an Pulitzer Saria Fikzioan irabazi zuen The Edge of Sadness eleberriarekin. Bertan, adin ertaineko apaiz baten istorioa kontatzen du, Ingalaterra Berriko hiri batean.
Fontenay-le-Comte
Fontenay-le-Comte Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2007an 14.464 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontenay-le-Comte udalerrian erroldatutako biztanleak 14.464 ziren. Familiak 6.317 ziren, horien artean 2.507 pertsona bakarrekoak ziren (916 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.591 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.891 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.344 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 575 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 7.094 etxebizitza zeuden, 6.456 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 134 bigarren erresidentzia ziren eta 504 hutsik zeuden. 4.746 etxeak ziren eta 2.313 apartamentuak ziren. 6.456 etxebizitza nagusietatik 3.606 bere jabearen bizilekua ziren, 2.736 alokairuan okupaturik zeuden eta 115 doan lagata zeuden; 211 etxek gela bat zuten, 432 etxek bi zituzten, 1.146 etxek hiru zituzten, 1.931 etxek lau zituzten eta 2.736 etxek bost zituzten. 3.942 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 3.380 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.982 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.904 ziren, horien artean 6.000 aktiboak ziren eta 2.904 inaktiboak ziren. 6.000 pertsona aktiboetatik 5.133 lanean zeuden (2.747 gizon eta 2.386 emakume) eta 866 langabezian zeuden (405 gizon eta 461 emakume). 2.904 pertsona inaktiboetatik 1.006 erretiraturik zeuden, 882 ikasten zeuden eta 1.016 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontenay-le-Comte udalerrian 6.226 unitate fiskal zeuden, 13.306 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.334 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 909 komertzioetatik, 8 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 44 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 81 eraikuntza enpresak ziren, 232 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 21 garraio enpresak ziren, 55 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 16 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 60 finantziazio enpresak ziren, 44 higiezinen enpresak ziren, 118 zerbitzu enpresak ziren, 133 administrazio publikoko enpresak ziren eta 69 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 215 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 3 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 10 banku bulegoak, 4 funerariak, 19 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 11 autoeskolak, 17 igeltseroak, 9 margolariak, 13 zurginak, 14 iturginak, 10 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 20 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 8 aldi baterako lan enpresak, 33 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 6 tintoreriak eta 7 apaindegiak.
Wieruszów udalerria
Wieruszów Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Wieruszów barrutian kokatuta. 97,2 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14307 biztanle zituen.
Fontenay-le-Comte
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 102 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 3 supermerkatuak, 4 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 12 okindegiak, 4 harategiak, 2 arraindegiak, 6 liburu dendak, 23 arropa dendak, 10 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 8 altzari dendak, 6 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 3 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Fontenay-le-Comte udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.360 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, 3 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, osasun-zentro 1 bat, 10 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 6 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Fontenay-le-Comte udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.730 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.704.
Fontenay-le-Comte udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asunción Crespo de Reigón
Asunción Crespo de Reigón (Madril, 1816 –ca. 1885/1890) Espainiako margolari miniaturista izan zen, San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako ohorezko akademikoa.
Artashumara
Artashumara, ustez, K.a. XIV. mendearen lehen erdialdean, Mitanniko erregea izan zen.
Asunción Crespo de Reigón
Ibilbidea
Bere aitaren, José Cresporen, ikasle izan zen, miniaturazko pintura-irakaslea eta San Fernandoko akademikoa. Miniaturan espezializatu zen, eta San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako arte horretako ohorezko-akademiko izendatu zuten 1839ko maiatzaren 5ean. Hiru miniatura bidali zituen: Aita Betierekoaren burua, Mengs-en kopia, Santa Isabelen taldea, erdi irudikoa eta Austriako Ana izeneko Frantziako erregina baten erretratua. Lan hori 1840ko Akademiaren erakusketan egon zen, eta 1843ko berriro agertu zen  Ama Birjina Haurrarekin lanarekin.
Artashumara
Shuttarna II.aren semea zen, baina ez dago bere erregealdiari buruz ezer jakinik. Egia esan, ez dago zehatz jakiterik, ezta benetan errege izan ote zen ere, edo tronurako erregegai bat izan ote zen. Edozein kasutan, errege izatera iritsi bazen ere, denbora laburrez izango zen, hila izango zelarik, eta, bere ondorengoa, bere anaia Tushratta izango zen.
Asunción Crespo de Reigón
Ibilbidea
Beste erakusketa batzuetan parte hartu zuen, adibidez, Madrilgo Arte eta Literatura Lizeoan, 1846an, Isabel II.a erreginaren erretratu txiki batekin. Urte berean Errege Jauregiari eskatu zion kamerako miniaturista izateko ohore ofiziala, baina ez zuen Akademiaren laguntzarik jaso. 1860ko Arte Ederren Erakusketa Nazionalean ohorezko aipamena lortu zuen bere miniaturekin: La Magdalena en el desierto, La educación de la Virgen María, La Divina Pastora, Una Virgen y Venus, eta 1876ko erakusketan Los niños de la concha aurkeztu zuen. Ricardo Hernándezek Madrilen 1882an erakusketan parte hartu zuen antolatutako La Virgen con el Niño Jesús lanarekin.
Bere lan asko partikularren eskuetara joan ziren. Bere garaiko artista bikaintzat hartzen da, bere marrazkiaren perfekzioagatik eta intonazioen fintasunagatik, nahiz eta Pérez-Martinen arabera ezin izan den berretsi, bere obra batzuk ez direlako kontserbatu edo identifikatu.
Bizitza pertsonala
Eremu pertsonalean, Francisco Reigón margolari miniaturistarekin ezkondu zen. Pérez-Martínen arabera, Crespo 1885ean hil zen, baina Navarretek dio oraindik 1890ean bizi zela.
Muur Kapelmuur
Harresia Geraardsbergen dago (Belgika) eta izatez oso malda handia da, 93 metroko goitiera duena eta apenas mendate dei daitekeena. Malda herriaren erdigunean hasten da eta tontorrean dagoen kapera batera iritsi arte luzatzen da.
Malda ospetsuak denboraren igaroera jasan behar izan zue eta berrikuntza geroz eta beharrezkoago egin zen. 2004ko martxoak 28an Paul van Grembergen Herrizaingo Saileko Flandriar ministroak harresia berrireki zuen konponketa lanen ondoren. Guy Verhofstadt lehen ministroa eta Herman De Croo Diputatuen Ganberako presidentea ere egon ziren berrinaugurazioan. Lanaren aurrekontua 1.256.494 eurokoa izan zen.
Harresia flandriar txirrindularitzaren historiaren monumentu bat da. Malda hau txirrindulariek 1950eko Gante-Gante lasterketatik igotzen dute. Ordutik, harresia 70 lasterketa ingururen agenda dago.
Bizikletan igotzearen zailtasuna hazi egiten da errepidea adokinez osatua egoteagatik.
Atelognathus solitarius
Atelognathus solitarius Atelognathus generoko animalia da. Anfibioen barruko Batrachylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Circello
Circello Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Circellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Basauriko San Migel Udal Liburutegia
San Migelko Udal Liburutegia Nekazarien plazan dago. 1968 an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
NGC 7268
NGC 7268 galaxia bat da, Piscis Austrinus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Jean-Joseph Saroïhandy
Jean-Joseph Saroïhandy (Saint-Maurice-sur-Moselle, Vosgeak, Frantzia, 1867ko irailaren 13a - Paris, Frantzia, 1932ko ekainaren 24a), filologo eta hispanista frantziarra zen.
Euskal jatorria zuen, ama Aldudekoa zen eta aita, Ipar Euskal Herriko zura-merkataria. 18 urterekin batxilergoa amaitu zuenean, aitaren heriotza zela eta, lan egin behar izan zuen. Ingalaterran eta Irlandan ibili zen frantses irakasle. 1886an Argentinara joan zen bi urtez eta gaztelania ikasi zuen. Frantziara itzuli zenean, École pratique des hautes étudesen Portugalen eta Espainian ikasteko bekak lortu zituen. Gaztelaniazko irakasle ziurtagiria lortu zuen eta Baionan eta Frantziako zenbait ikastetxetan irakatsi zuen. Azkenik, Collège de Franceko irakaslea izan zen.
1919an, Alfred Morel-Fatio oso gaixorik zegoenez, Jean-Joseph bere ordezkoa izendatu zuen Collège de Franceko Hego Europako Hizkuntzen Katedran, eta 1920tik 1925era arte jardun zen. 1920ko hamarkadan aragoierazko klaseak Parisen eman zituen lehena izan zen. 1922an Eusko Ikaskuntzaren III. Kongresura joan zen Gernikara. Julio Urquijo Ybarra, Rufino José Cuervo, Ramón Menéndez Pidal, Domingo Miral, Pedro Arnal Cavero eta Joaquín Costarekin gutun bidezko harremanak izan zituen: azken horrek, Aragoirekiko estimua irakatsi zion.
Alfred Morel-Fatiok gaztelania Espainian ikasteko gonbitea eskaini zion eta hark, 1896an, Grausera joan zen bizitzera. Hogeita hamar urtez Aragoin eta Pirinioen aldeko hainbat lekutan igaro zituen udako oporrak. Material dialektologikoak jaso zituen Pirinioetako hainbat hizkuntzatatik: euskara, okzitaniera, katalana, aragoiera eta Erdi Aroko aragoieratik ere bai.
Euskara ikertzeko jakingura azaldu zuen, aditzen konjugazioa batik bat. Erretiroa hartzeko gura zuen, goi-aragoieraren inguruko asmo handiko ikerlana egiteko, baina gibeleko gaitz batek supituki jo eta 1932ko ekainaren 24an hil zen. Haren ikerlan guztiak Bordeleko Unibertsitatean gorde ziren. Orain duela gutxi, Óscar Latas Alegrek Saroïhandyk goi-aragoieraren inguruan egindako ikerlanen zatietako bat argitaratu zuen Misión lingüística en el Alto Aragón (Zaragoza, Xordica, 2005) lanean.
Molekula
Kimikan, molekula deitzen zaio bi atomo edo gehiagoz osatuta dagoen egiturari. Atomo horiek lotura kimiko sendoen bidezko antolamendu definitua dute, elektrikoki neutroa eta aski egonkorra dena. Kimika organikoan eta biokimikan, molekula terminoak ez dauka esanahi hain hertsia, eta, askotan, molekula organiko kargatuei eta biomolekulei ere aplikatzen zaie. Zentzu hertsian, molekulak eta ioi poliatomikoak bereiztu egiten dira.
Molekularen egitura hobeto ezagutu ahala, definizio hau aldatzen joan da. Aurreko definizioak zehazgabeagoak ziren: substantzia kimikoen konposizio eta propietate kimikoak atxikitzen zituen partikularik txikienatzat hartzen zen molekula. Definizio hau sarritan ez zen betetzen, eguneroko substantzia asko (esaterako, hainbat arroka, gatz edo metal), ez baitaude molekulaz eginak.
Gasen teoria zinetikoan, molekula terminoa edozein gas-partikuletarako erabiltzen da, bere osaera kontuan hartu gabe. Definizio honek badauka desabantaila bat: gas nobleak ere molekulak izango lirateke, loturarik gabeko atomo bakunez osatuta baitaude.
Molekulen antzeko kontzeptuak antzinatik eztabaidatzen dira, baina molekulen izaerari eta haien loturei buruzko ikerketa modernoa XVII. mendean hasi zen. Denborarekin, Robert Boyle, Amedeo Avogadro, Jean Perrin eta Linus Pauling moduko zientzialariek finduta, molekulen ikerketa, gaur egun, fisika molekularra edo kimika molekularra izenez ezagutzen da.
Etimologia
Merriam-Webster eta Online Etimologia Hiztegiaren arabera molekula hitza latinezko moles edo masa unitate txikitik dator. Hitza molécule frantses hitzetik dator (1678), molecula neo-latinotik, latinezko moleten txikitzailea, masa, hesia. Hitza, XVIII. mendearen amaiera arte latinez bakarrik erabiltzen zena, ezaguna egin zen Descartesen filosofia lanetan erabili ondoren.
Historia
Molekularen definizioak eboluzionatu egin du molekulen egituraren ezagutza handitu ahala. Lehengo definizioak ez ziren hain zehatzak, eta molekulak oraindik konposizioa eta propietate kimikoak mantentzen dituzten substantzia kimiko puruen partikula txikien gisa definitzen zituzten. Definizio hori askotan hautsi egiten da esperientzia arruntean substantzia asko (arrokak, gatzak eta metalak...) kimikoki loturiko atomo edo ioien sare kristalino handiz osatuta daudelako, baina ez daude molekula diskretuez osatuta.
Bosgarren elementu bat, eterraren kintesentzia ustelgaitza, zeru-gorputzen funtsezko eraikigarritzat hartzen zen. Leuzipo eta Enpedoklesen begiratokia, eterrarekin batera, Aristotelesek onartu zuen, eta Erdi Aroko eta Berpizkundeko Europara igaro zen.
Baina modu zehatzagoan, atomo agregatuen edo unitateen kontzeptuak (hau da, molekulak) jatorria Robert Boyleren 1661eko hipotesian du, The Sceptical Chymist izeneko bere tratatu ospetsuan: materia partikula-multzoz osatua dagoela eta aldaketa kimikoa kumuluen berrantolaketaren ondorio dela. Boylek materiaren oinarrizko elementuak hainbat partikula mota eta tamainatan zeudela argudiatu zuen, korpuskuluak deiturikoak, eta horiek taldetan antolatzeko gai zirela. 1789an, William Higginsek azken partikulen konbinazioei buruzko iritziak argitaratu zituen, balentzia loturen teoria aurreikusten zutenak. Higginsen arabera, oxigenoaren azken partikularen eta nitrogenoaren azken partikularen arteko indarra 6 balitz, orduan, indarraren indarra horren arabera zatituko litzateke, eta berdin azken partikulen gainerako konbinazioentzat.
Amedeo Avogadrok sortu zuen molekula hitza. 1811ko bere Essay on Determining the Relative Masses of the Elementary Molecules of Bodies artikuluan, funtsean, hau dio Partingtonen A Short History of Chemistry liburuaren arabera :
Kontzeptu horiekin koordinatuta, 1833an, Marc Antoine Auguste Gaudin kimikari frantziarrak Avogadroren hipotesiaren azalpen argia aurkeztu zuen pisu atomikoei buruz bolumen diagramak erabiliz, zeinak argi erakusten dituzten bi geometria molekular erdi-zuzenak, hala nola ur molekula lineal gisa zein formula molekular zuzenak, hala nola H2O:
Ketiapina
Ketiapina eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko atipikoa da, eskizofrenia, desoreka bipolarra eta depresio-nahasmendu larria tratatzeko erabiltzen dutena. Eragin lasaigarria dela-eta lo egiteko laguntza gisa asko erabiltzen den arren, badirudi erabilera horren onurek ez dituztela, oro har, albo-ondorioak gainditzen. Ahotik hartzen da.
Molekula
Historia
1917an, Linus Pauling izeneko gradu-ingeniari kimiko estatubatuar ezezagun bat Dalton-en kako eta begi-lotura metodoa ikasten ari zen, garai hartan atomoen arteko loturen deskribapen nagusia zena. Pauling, ordea, ez zegoen metodo horrekin konforme, eta sortu berria zen fisika kuantikoaren eremura begiratu zuen metodo berri baten bila. 1926an, Jean Perrin fisikari frantziarrak Fisikako Nobel Saria jaso zuen molekulen existentzia modu erabakigarrian frogatzeagatik. Avogadroren konstantea kalkulatuz egin zuen hiru metodo ezberdin erabiliz, guztiak fase likidoko sistemak inplikatuz. Lehenik eta behin, ganbogeko xaboi-itxurako emultsioa erabili zuen; bigarrena, Brownar higidurari buruzko lan esperimentala eginez, eta, hirugarrena, Einsteinen partikulen errotazioaren teoria fase likidoan baieztatuz.
1927an, Fritz London eta Walter Heitler fisikariek mekanika kuantiko berria aplikatu zuten hidrogeno molekularen erakarpen eta aldaratze indar saturagarri eta ez dinamikoei aurre egiteko. Arazo horren balentzia-loturaren tratamendua, beren artikulu bateratuan, mugarria izan zen, kimika kuantikoaren menpe ekarri baitzuen. Haien lanak eragina izan zuen Paulingengan, doktoretza egin berria baitzuen eta Heitler eta London bisitatu zituen Zurichen, Guggenheim beka batekin.
Geroago, 1931n, Heitler eta Londonen lanetan eta Lewisen artikulu ospetsuan aurkitutako teorietan oinarrituta, Paulingek bere artikulu aitzindaria argitaratu zuen The Nature of the Chemical Bond, non mekanika kuantikoa erabili zuen propietateak eta molekulen egiturak kalkulatzeko, hala nola loturen arteko angeluak eta loturen inguruko biraketa. Kontzeptu horiei buruz, Paulingek hibridazio-teoria garatu zuen CH4 bezalako molekulen loturak kontuan hartzeko, zeinetan hibridatutako lau sp³ hidrogenoaren 1s orbitalarekin gainjartzen diren lau sigma (σ) lotura emanez. Lau loturak luzera eta indar berekoak dira, eta horrek behean erakusten den egitura molekularra ematen du:
Zientzia molekularra
Molekulen zientziari kimika molekularra edo fisika molekularra deitzen zaio, fokua kimika edo fisika denaren arabera. Kimika molekularrak lotura kimikoen eraketa eta haustura eragiten duten molekulen arteko elkarrekintza arautzen duten legeez dihardu; fisika molekularra, berriz, haien egitura eta propietateak arautzen dituzten legeez. Praktikan, ordea, bereizketa hori lausoa da. Zientzia molekularretan, molekula bat bi atomoz edo gehiagoz osatutako sistema egonkor batek (egoera lotua) osatzen du. Batzuetan, ioi poliatomikoak elektrikoki kargatutako molekulatzat har daitezke. Molekula ezegonkor terminoa espezie oso erreaktiboetarako erabiltzen da, hau da, elektroien eta nukleoen iraupen laburreko multzoetarako (erresonantziak), hala nola erradikalak, ioi molekularrak, Rydberg molekulak, trantsizio-egoerak, van der Waals konplexuak edo talka egiten duten atomoen sistemak Bose-Einstein kondentsatuan moduan.
Prebalentzia
Molekulak ohikoak dira materiaren osagai gisa. Ozeano eta atmosfera gehienak ere osatzen dituzte. Substantzia organiko gehienak molekulak dira. Bizitzaren substantziak molekulak dira, adibidez, proteinak, horiek osatzen dituzten aminoazidoak, azido nukleikoak (DNA eta RNA), azukreak, karbohidratoak, gantzak eta bitaminak. Mantenugai mineralak, orokorrean, konposatu ionikoak dira, beraz, ez dira molekulak, adibidez, burdin sulfatoa.
Hala ere, Lurreko substantzia solido ezagun gehienak kristalez edo konposatu ionikoz osatuta daude partzialki edo guztiz, eta horiek ez daude molekulez osatuta. Horien artean daude Lurraren substantzia osatzen duten mineral guztiak: harea, buztina, haitzak, harriak, hondoa, urtutako barrualdea eta Lurraren muina. Horiek guztiek lotura kimiko asko dituzte, baina ez daude identifika daitezkeen molekulaz eginak.
Ezin da molekula tipikorik definitu gatzetarako, ez eta kristal kobalenteetarako ere, nahiz eta horiek plano batean hedatzen diren zelula unitate errepikakorrek osatuta egon ohi diren, adibidez, grafenoa; edo hiru dimentsioan, adibidez, diamantea, kuartzoa, sodio kloruroa. Unitate-zelula egitura errepikatuaren gaia lotura metalikoko fase kondentsatuak diren metal gehienentzat ere balio du. Beraz, metal solidoak ez dira molekulaz eginak. Beiretan (kristalezko egoera desordenatuan dauden solidoak), atomoak lotura kimikoen bidez mantentzen dira, definitu daitekeen molekularik gabe edo kristal kobalenteak eta metalak bereizten dituen egitura zelularra errepikatzen duen erregulartasunik gabe ere.
Lotura kimikoak
Molekulak osatzen dituzten atomoa k elkarrekin mantentzen dira lotura kobalente en edo lotura ioniko en bidez. Zenbait elementu ez-metaliko molekula gisa bakarrik existitzen dira ingurunean. Adibidez, hidrogenoa hidrogeno-molekula gisa bakarrik existitzen da. Konposatu baten molekula bi elementuk edo gehiagok osatzen dute. Molekula homonuklear bat elementu bakarreko bi atomok edo gehiagok osatzen dute.
Pertsona batzuek diote metalezko kristal bat lotura metaliko en bidez lotutako molekula erraldoi bakartzat har daitekeela, baina beste batzuek diote metalek molekulek ez bezala jokatzen dutela.
Lotura kobalentea
Elektroia k batera konpartitzea honetan datza: atomo bakoitzak loturarako erabilitako elektroia edo elektroiak, beste atomoaren kanpo-geruzaren parte izatera ere pasatzen dira.
Lotura ionikoa
Lotura ionikoa ioi positiboen eta negatiboen arteko indar elektrostatikoen presentziaren kausaz sare kristalino ionikoa eratuz sortzen den bildura edo elkarketa-modua da. Ioiak elektroi bat edo gehiago galdu dituzten atomoak dira (katioi izenekoak) eta elektroi bat edo gehiago irabazi dituzten atomoak (anioi izenekoak). Elektroien transferentzia horri elektrobalentzia esaten zaio kobalentziarekin kontrastean. Kasurik sinpleenean, katioia metalezko atomo bat da eta anioia atomo ez-metaliko bat, baina ioi hauek izaera konplexuagokoak izan daitezke, adibidez, NH4+ edo SO4 2- bezalako ioi molekularrak.
Tenperatura eta presio normaletan, lotura ionikoak batez ere solidoak (edo batzuetan likidoak) sortzen ditu molekula identifikagarri bereizirik gabe, baina material horien lurruntzeak/sublimazioak molekula bereizi txikiak sortzen ditu, non elektroiak oraindik kobalenteen ordez ioikotzat jotzeko adina transferitzen diren.
Molekulen tamaina
Molekula gehienak txikiegiak dira begi hutsez ikusteko, nahiz eta polimero askotako molekulak tamaina makroskopikoetara iritsi daitezkeen, ADN moduko biopolimeroak barne. Sintesi organikorako eraikuntza-bloke gisa erabili ohi diren molekulek angstrom (Å) gutxitik dozena Å bitarteko dimentsioa dute, edo metro baten bilioiren bat ingurukoa. Molekula bakarrak ezin dira normalean argiaren bidez behatu (goian adierazi moduan), baina molekula txikiak eta atomo indibidualen eskemak miatu daitezke, zenbait zirkunstantziatan, indar atomikoko mikroskopioa erabiliz. Molekula handienetako batzuk makromolekulak edo supermolekulak dira.
Erradio molekular eraginkorra molekula batek disoluzioan erakusten duen tamaina da. Substantzia ezberdinen permselektibitatearen taulak adibideak ditu.
Definizioa eta mugak
Orokortasunez begiratuta, substantziaren ezaugarri kimikoak mantentzen dituen substantziaren osagairik txikiena har daiteke molekula gisa, zeinaren bidez (eta erreakzio kimikorik egin gabe) substantzia berreraiki daitekeen. Definizio horrekin bat etorriz, gas nobleen molekula monoatomikoak deskribatu daitezke oso erabilgarria den molekulez osatutako substantzia puruetan, baina zailtasun nabarmenak erakusten ditu sare kristalinoak, gatzak, metalak eta beira gehienak deskribatzerakoan.
Molekula labilek euren trinkotasuna azkar batean galdu dezakete, baina, euren batez besteko bizialdia bibrazio molekular batzuena bezainbestekoa bada, molekula gisa har ezin daitekeen trantsizio-egoera baten aurrean egongo ginateke. Laser pultsatuei esker, gaur egun, sistema kimiko horien ikerketa egingarria da.
Molekulak partikulez osatuta daude. Molekula bat, arestian esan bezala, jatorrizko materialaren ezaugarriak mantentzen dituen materiaren osagairik txikiena da. Molekulak elkarren artean lotura kimikoak eratu dituzten atomoz osatuta daude.
Molekula substantzia monoatomiko edo poliatomiko baten unitatea izan daiteke. Adibidez, substantzia gaseoso guztien unitatea molekula da.
Molekula motak
Molekulak honela sailka daitezke:
Deskribapena
Egitura molekularra hainbat modutan deskriba daiteke. Molekularen formula kimikoa erabilgarria da molekula sinpleetarako, hala nola H2O urarentzat edo NH3 amoniakoarentzat. Hauek molekulan dauden elementuen sinboloak dituzte, baita azpiindizeek adierazitako proportzioa ere.
Molekula konplexuagoetarako, adibidez kimika organikoan aurkitzen direnetarako, formula kimikoa ez da nahikoa, eta haratago joan beharra dago, formula estruktural bat erabiliz, talde funtzional desberdinen antolaketa espaziala grafikoki adierazteko.
Proteinak, DNA edo polimeroak bezalako sistema oso konplexuak direnean, irudikapen bereziak erabiltzen dira, hala nola hiru dimentsioko ereduak (fisikoak edo ordenagailuz irudikatuak). Proteinetan, adibidez, honako hauek bereiz daitezke: egitura primarioa (aminoazidoen ordena), sekundarioa (helizeetan, hostoetan, birak), tertziarioa (globuluak emateko helize/orri/biraketa motako egiturak tolestea) eta kuaternarioa (globulu desberdinen arteko espazio-antolamendua).
Formula molekularrak
Konposatu baten formula enpirikoa formula kimiko oso sinplea da. Bera osatzen duten elementu kimikoen erlazio zenbaki oso sinpleena da. Adibidez, ura beti dago hidrogeno eta oxigeno atomoen arteko 2:1 proportzioz osatuta, eta etanola (alkohol etilikoa) karbonoz, hidrogenoz eta oxigenoz osatuta dago beti 2:6:1 proportzioan. Hala ere, horrek ez du molekula mota zehatzik zehazten; dimetil eterrak etanolaren proportzio berak ditu, adibidez. Antolamendu desberdinetan, atomo berdinak dituzten molekulei, isomero deitzen zaie. Karbohidratoek ere, adibidez, proportzio bera dute (karbonoa:hidrogenoa:oxigenoa= 1:2:1) (eta, beraz, formula enpiriko bera) baina, molekulako, atomo kopuru desberdinak.
Formula molekularrak molekula osatzen duten atomo kopuru zehatza islatzen du, eta, beraz, molekula desberdinak bereizten ditu. Hala ere, isomero ezberdinek konposizio atomiko bera izan dezakete molekula desberdinak izanik.
Formula enpirikoa formula molekularraren berdina izan ohi da, baina ez beti. Adibidez, azetileno molekulak C2H2 formula molekularra du, baina elementuen arteko erlazio sinpleena CH da.
Masa molekularra formula kimikotik kalkula daiteke, eta karbono-12 (12C isotopo) atomo neutro baten masaren 1/12ko masa atomiko konbentzionaletan adierazten da. Sare-solidoetarako, formula-unitate terminoa erabiltzen da kalkulu estekiometrikoetan.
Formula estrukturala
3 dimentsioko egitura konplikatua duten molekulen kasuan, batez ere lau ordezkatzaile ezberdinekin loturiko atomoak inplikatuta, baliteke formula molekular soil bat edo formula kimiko erdi-egiturala nahikoa ez izatea molekula guztiz zehazteko. Kasu horretan, formula estruktural izeneko formula grafiko bat behar izan daiteke. Egiturazko formulak dimentsio bakarreko izen kimiko batekin irudika daitezke, baina nomenklatura kimiko horrek formula kimikoen parte ez diren hitz eta termino asko behar ditu.
Geometria molekularra
Molekulek oreka-geometria finkoak dituzte —lotura-luzerak eta angeluak—, eta, horien inguruan, etengabe oszilatzen dute bibrazio- eta errotazio-higiduraren bidez. Substantzia purua batez besteko egitura geometriko bera duten molekulek osatzen dute. Formula kimikoa eta molekula baten egitura dira bere propietateak zehazten dituzten bi faktore garrantzitsuak, bereziki bere erreaktibitatea. Isomeroek formula kimiko bat partekatzen dute, baina, normalean, oso propietate desberdinak dituzte egitura ezberdinengatik. Estereoisomeroek, isomero mota jakin batek, propietate fisiko-kimiko oso antzekoak izan ditzakete, eta, aldi berean, jarduera biokimiko desberdinak izan ditzakete.
Espektroskopio molekularra
Espektroskopia molekularra energia ezaguneko (edo maiztasuneko, Planck erlazioaren arabera) zundaketa-seinaleekin elkarreragiten duten molekulen erantzuna (espektroa) jorratzen du. Molekulek, absorbantzia edo igorpenaren bidez, molekulen energia-trukea detektatuz azter daitezkeen energia-maila kuantizatuak dituzte. Espektroskopiak ez die, orokorrean, neutroiak, elektroiak edo energia handiko X izpiak moduko partikulek molekulen antolaketa erregular batekin elkarreragiten duten difrakzio-azterketei erreferentzia egiten (kristal batean moduan).
Mikrouhinen espektroskopia, normalean, molekulen errotazioaren aldaketak neurtzen ditu, eta kanpoko espazioko molekulak identifikatzeko erabil daiteke. Espektroskopia infragorriak molekulen bibrazioa neurtzen du, luzatze, tolestura edo bihurridura mugimenduak barne. Molekulen lotura edo talde funtzionalak identifikatzeko erabili ohi da. Elektroien antolamendu-aldaketek xurgapen- edo igorpen-lerroak ematen dituzte argi ultramorean, ikusgaian edo infragorri hurbilean, eta kolorea sortzen dute. Erresonantzia nuklearraren espektroskopia molekulako nukleo jakinen ingurunea neurtzen du, eta molekula bateko posizio ezberdinetan dauden atomo kopuruak ezaugarritzeko erabil daiteke.
Alderdi teorikoak
Fisika molekularraren eta kimika teorikoaren bidez, molekulen azterketa mekanika kuantikoan oinarritzen da neurri handi batean, eta ezinbestekoa da lotura kimikoa ulertzeko. Molekulen artean, sinpleena hidrogeno molekula-ioia da, H2+, eta, lotura kimiko guztien artean, elektroi bateko lotura da sinpleena. H2+ positiboki kargatutako bi protoiz eta negatiboki kargatutako elektroi batez osatuta dago, eta horrek esan nahi du sistemarako Schrödinger-en ekuazioa errazago ebatzi daitekeela elektroi-elektroiaren aldaratze faltagatik. Ordenagailu digital azkarren garapenarekin, molekula konplikatuagoetarako gutxi gorabeherako soluzioak posible egin ziren, eta kimika konputazionalaren alderdi nagusietako bat dira.
Atomoen antolaketa molekulatzat hartzeko nahikoa egonkorra den ala ez definizio operatiboa da berez. Filosofikoki, beraz, molekula bat ez da oinarrizko entitate bat (esaterako, oinarrizko partikula baten aldean); aitzitik, molekula kontzeptua kimikariak behatzen ditugun munduan eskala atomikoko elkarrekintzen indarguneei buruzko adierazpen baliagarri bat egiteko modua da.
Maugansville (Maryland)
Maugansville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Washington konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Photopectoralis bindus
Photopectoralis bindus Photopectoralis generoko animalia da. Arrainen barruko Leiognathidae familian sailkatzen da.
2570 Porphyro
2570 Porphyro asteroide baten izena da. abuztuaren 6an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 PG izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2570 Porphyro asteroidearen orbitak batezbeste 2,765 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,467 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,063 distantziara. Eszentrikotasuna 0,108 da, eta makurdura orbitala 16,24ºkoa da.
Colle Sannita
Colle Sannita Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Colle Sannitak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cavendish laborategia
Cavendish laborategia, Cavendish Laboratory, Ingalaterrako Cambridge Unibertsitatearen Fisika saileko laborategia da, eta Fisika Zientziaen Eskolaren barnean dago. Henry Cavendish ingeles zientzialariaren omenezko izena darama.
Historia
1874an ikasleentzako heziketarako laborategia bezala sortua izan zen. Hasieran batean Museo Berrietan zegoen, Cambridge udalerriaren erdigunean, baina leku arazoak zirela medio, 1970eko hamarkadaren hasieran udalerriaren mendebaldean dagoen Madingley Road eremura lekualdatua izan zen.
Laborategia
James Clerk Maxwell laborategiaren sortzaileetako bat izan zen eta Cavendishko lehen fisika irakaslea. Joseph John Thomson ere bertako irakasle izan zen, 1919an Ernest Rutherford laborategiko zuzendaria izan zen.
Eyguières
Eyguières Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 6.331 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Eyguières udalerrian erroldatutako biztanleak 6.331 ziren. Familiak 2.597 ziren, horien artean 690 pertsona bakarrekoak ziren (325 bakarrik bizi ziren gizonak eta 365 bakarrik bizi ziren emakumeak), 833 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 900 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 174 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 3.122 etxebizitza zeuden, 2.657 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 270 bigarren erresidentzia ziren eta 194 hutsik zeuden. 2.581 etxeak ziren eta 514 apartamentuak ziren. 2.657 etxebizitza nagusietatik 1.769 bere jabearen bizilekua ziren, 805 alokairuan okupaturik zeuden eta 84 doan lagata zeuden; 45 etxek gela bat zuten, 269 etxek bi zituzten, 543 etxek hiru zituzten, 788 etxek lau zituzten eta 1.013 etxek bost zituzten. 2.002 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.143 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.291 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.187 ziren, horien artean 3.049 aktiboak ziren eta 1.138 inaktiboak ziren. 3.049 pertsona aktiboetatik 2.744 lanean zeuden (1.497 gizon eta 1.247 emakume) eta 304 langabezian zeuden (127 gizon eta 177 emakume). 1.138 pertsona inaktiboetatik 444 erretiraturik zeuden, 312 ikasten zeuden eta 382 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Eyguières udalerrian 2.763 unitate fiskal zeuden, 6.845 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.480 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 355 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 55 eraikuntza enpresak ziren, 70 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 10 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 22 higiezinen enpresak ziren, 50 zerbitzu enpresak ziren, 50 administrazio publikoko enpresak ziren eta 27 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 107 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 16 igeltseroak, 7 margolariak, 8 zurginak, 10 iturginak, 9 argiketariak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 12 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 5 apaindegiak.
2000. urtean Eyguières udalerrian 113 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.860 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 eta 2 botika zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bonsmoulins
Biztanleria
2007an Bonsmoulins udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 134 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 132etxeak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 59 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Argyll eta Bute
Argyll eta Bute (Earra-Ghaidheal agus Bòd, Argyll an Bute) Eskoziako mendebaldean dagoen eskualdea da.
Mighty Joe Young (1949ko filma)
Mighty Joe Young 1949ko Ernest B. Schoedsack estatubatuar zinema zuzendarien filma da.
Bonsmoulins
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 137 ziren, horien artean 93 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 93 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (48 gizon eta 40 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Argyll eta Bute
Mugakideak
Ozeano Atlantikoa mendebaldean, Highlandeko eskualdea iparraldean, Perth eta Kinross ipar-ekialdean, Stirling ekialdean eta Mendebaldeko Dunbartonshire hegoaldean.
Mighty Joe Young (1949ko filma)
Sinopsia
Afrikara eginiko bidaia batean, ikuskizunen munduko enpresari batek hamar oineko garaiera duen gorila erraldoi bat aurkituko du; harekin batera, maskota gisa duen emakume gazte eder bat bizi da. Enpresariak Hollywoodera joateko konbentzituko ditu eta han Afrikako Joseph Young jauna izenez aurkeztuko du gorila.
Bonsmoulins
Diru sarrerak
2009an Bonsmoulins udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 234 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.979,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Argyll eta Bute
Geografia
Eskoziako eskuladeen artean bigarrena da azaleraz izan ere 6.909 km²-ko azalera baitauka, baina oso populazio txikia dauka, 88.166 biztanle 2011an (13 biz./km²). Hiriburua Lochgilphead / Ceann Loch Gilb herria da, herri handiena aldiz Helensburgh / Baile Eilidh.
Atelopus andinus
Atelopus andinus Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Argyll eta Bute
Geografia
Barne hartzen ditu Barruko Hebridak, zehazki hegoaldeko uharteak.
Bonsmoulins
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
Argyll eta Bute
Historia
Antzinako Dál Riata erreinu gaelikoa batez ere eskualde honetan eta zehazki Argyll-en kokatzen zen.
Bonsmoulins
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bonsmoulins udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Argyll eta Bute
Historia
Gaur egungo eskualdea 1996an eratu zen Strathclyde eskualdeari Argyll eta Bute barrutia gehitzerakoan.
Uharteak
32 uhartek osatzen dute eskualdea. Hona hemen aipagarrienak:
Kalkulu bektorial
Kalkulu bektoriala, edo analisi bektoriala, eremu bektorialen diferentzialei eta integrazioari buruzkoa da, batez ere 3 dimentsioko euklidear espazioan "Kalkulu bektoriala" terminoa, batzuetan, aldagai anitzeko kalkuluaren subjektu zabalenaren sinonimo gisa erabiltzen da, bektore-kalkulua eta bereizketa partziala eta integrazio anizkoitza hartzen dituena. Kalkulu bektorialak funtzio garrantzitsua du geometria diferentzialean eta ekuazio diferentzial partzialen azterketan. Fisikan eta ingeniaritzan erabiltzen da, batez ere eremu elektromagnetikoen, grabitate eremuen eta fluidoen deskribapenean.
Kalkulu bektoriala J. Willard Gibbsek eta Oliver Heavisidek XIX. mendearen amaieran egindako quaternion analisitik garatu zen, eta notazio eta terminologia gehiena Gibbsek eta Edwin Bidwell Wilsonek ezarri zuten 1901eko Vector Analysis liburuan. Produktu gurutzatuak erabiltzen dituen forma konbentzionalean, kalkulu bektorialak ez dira dimentsio handiagokoak, eta aljebra geometrikoaren ikuspegi alternatiboak, berriz, kanpo-produktuak erabiltzen ditu (ikus azpi-generalizazioak gehiagorako).