cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ferredoxina
Etimologia
Izenak bi zati ditu, aurrenekoa latinezko ferrum hitza ("burdina") eta bestetik redox, erredukzio-oxidazio prozesuaren akronimoa dena. D.C. Wharton zientzilariak ezarri zion izena 1962. urtean L.E. Mortenson, R.C. Valentine eta J.E. Carnahan-ek isolaturiko burdin-proteinari. Clostridium pasteurianum bakteriotik atera zuten ferredoxina. 1962. urtean bertan ziazerbaren kloroplastoetan K. Takawa eta D.I. Arnon-ek kloroplastoko ferredoxina aurkitu zuten.
Egitura
Burdin-sufre loturako klusterrak dituzten proteina txikiak dira ferredoxinak. Burdinak elektroiak hartu eta erreduzitu egiten da, Fe (II), eta elektroiak emanez oxidatu egiten da, Fe (III), eta horregatik egokia da elektroiak garraiatzeko.
Fe2S2 ferredoxinak
Proteinaren erdigunean beta(2)-alfa-beta(2) egitura dute. ehun aminoazido inguru ditu eta 2Fe-2S klusterrak lau zisteinaren erradikalak elkartzen ditu. Mota honetako ferredoxina batzuk tiorredoxina, putidarredoxina, terpredoxina eta adrenodoxina dira.
Mitokondrioetan ere agertzen da, II konplexuaren barnean. Adrenodoxina izeneko ferredoxina proteina da. Gizakietan hormona tiroideoen sintesian ere hartzen du parte.
Fe4S4 eta Fe3S4 ferredoxinak
Ferredoxina hauek potentzial baxukoak (bakterietakoak) edo potentzial handikoak izan daitezke. Ferredoxina hauetan lau zisteinaren erradikalak 4Fe-4S duen kluster bati lotzen zaizkie.
Potentzial handikoek elektroien garraio kate anaerobikoan hartzen dute parte.
Anolis orcesi
Anolis orcesi Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Liu Yang (astronauta)
Liu Yang (Zhengzhou, 1978ko urriaren 6a) hegazkinlari militar eta astronauta txinatarra da. 2012ko ekainaren 16an, espaziora joan zen lehen emakume txinatarra bilakatu zen, Shenzhou 9 misioko tripulazioko kide gisa.
Biografia
Liu Yang 1978ko urriaren 6an jaio zen, Zhengzhouko Unibertsitateko Ospitalean. Ez zuen anai-arrebarik izan eta Beijing-en bizi zen, gurasoekin. Henan eskualdeko langileak ziren. PLA Air Force Aviation Unibertsitatetik graduatu zen Changchunen.
1997an, Liu EPLko aireko armadan sartu zen, eta pilotu gisa kalifikatu egon zen hegaldi-unitate bateko buru izan aurretik, PLAAFko mailarik handiena okupatuz. 1.680 orduko esperientzia du hegan egiten eta esperientzia askoko emakumea da.
500 milioi emakume txinatarretatik, Liu Yang aukeratu zuten. Liu Shenzhou 9ko tripulaziorako hautatu zuten, Tiangong 1 espazio-estaziora tripulatutako lehen misiorako. Liu espaziora joaten lehen astronauta emauke txinatar bihurtu zen. Misioa 2012ko ekainaren 16an abiatu zen. Tripulatutako espazio-misio horretan, Liuk esperimentuak egin zituen kanpo espazio-medikuntzan.
Emakumeak espazioan
Valentina Terexkova espaziora bidaiatu zuen lehen emakumea izan zen. 1963ko ekainaren 16an bidali zuten Vostok 6 misioan 26 urterekin. Espaziora joan zen lehen estatubatuarra Sally Ride izan zen, 1983an, 32 urte zituela. Sobietar Batasunak espaziora bidali zuen 1963an lehen astronauta. Berrogeita bederatzi urte geroago, emakume txinatar batek antzeko bidaia bat egitea lortu zuen.
Shenzhou 9 misioa
Txinako Shenzhou programak antolatutako hegaldi espaziala izan zen, eta 2012ko ekainaren 16an jaurti zuten, 10:30etan (GMT). Misioaren helburua, Tiangong 1 espazio-estazioarekin akoplamendua egitea izan zen eta ibilaldi eta esperimentuak egitea, misioak irauten zuen 14 egunetan.
École spéciale des travaux publics
École spéciale des travaux publics (ESTP) eraikuntzan esklusiboki espezializatuta dagoen ingeniaritza eskola pribatu eta irabazi-asmorik gabeko (grande école) da. Prestakuntza presentziala egiten ari da Parisko hegoaldeko aldirietako 6 hektareako Cachan campusean 2011tik, eta 2012tik helduen prestakuntza Parisko 9. barrutiko Rue Charras-en. 2017tik Troyesen ere badago sukurtsal bat.
ESTP 1891n sortu zuen Léon Eyrolles-ek eta estatuak ofizialki aitortu zuen 1921ean.
Tiza Mafira
Tiza Mafira (Jakarta, Indonesia, 1984ko urtarrilaren 21a) Indonesiako ingurumen-aktibista da. Indonesia osoko supermerkatuetan ezarritako plastikozko poltsa ordainduen politika hasi zuen, eta baita ere Indonesiako plastikozko poltsak murrizteko mugimendua hainbat erakunderekin, erabili eta botatzeko plastikozko poltsen kalteei buruzko kontzientzia sortzeko. 2018an Nazio Batuen Ingurumen Programako Ocean Heroes Award saria jaso zuen.
Ibilbidea
Mafira zuzenbidean lizentziatu zen Indonesiako Unibertsitatean, eta nazioarteko zuzenbidean espezializatu zen. Ondoren, Zuzenbideko masterra egin zuen Harvardeko Unibertsitatean, Sozietateen Zuzenbidean, Klima Aldaketan eta Karbonoaren Merkataritzan espezializatuta.
Abokatu gisa aritu zen sei urtez Makarim & Taira S. abokatu-bulegoan, baliabide naturaletan eta basogintza-zuzenbidean, ingurumen-politikara jo aurretik. Klima-politikako ekimenarekin bat egin zuen 2014an, Indonesian egoitza duen zuzendari elkartu gisa. Indonesiako Plastikozko Poltsako Dieta Kanpainaren zuzendari exekutiboa ere bada. Irakasle gonbidatua da Pelita Harapan University-n Merkataritzan, Ingurumenean eta Klima Aldaketan.
Kanpainak
Plastikoaren erabilera gero eta handiagoa dela eta kezkatuta, Mafirak "Indonesia Plastic Bag Diet" kanpaina hasi zuen 2010eko urrian. Kanpaina horren bidez, jendea gonbidatzen zen plastikozko poltsen erabilera murrizten hastera, erosketa-poltsak ekarriz edo plastikozko poltsak berrerabiliz. Kanpaina merkataritza batekin lankidetzan sei hiri nagusitan egin zen. Azken batean, 8.233.930 plastikozko poltsa gutxiago erabil zitezkeen, eta kontsumitzaileek 117 milioi rupia inguru eman zitzaketen Bogor, Yogyakarta, Surabaya eta Baliko hiri-garbiketako jardueretarako. Mafiraren ustez, plastikozko poltsen erabilerari dagokionez, bizi-estiloa eskala handian aldatzeko politikak behar dira.
2013aren hasieran, Mafirak, plastikozko poltsek sortzen dituzten arazoei buruzko kontzientzia hartzeko kanpainak egin dituzten erakundeekin batera, hala nola, Change.org, Ciliwung Institute, Indonesiako Planetaren Ordua, Greeneration Indonesia, Leaf Plus, Indorelawan, Si Dalang, The Body Shop eta hainbat figura indibidualek, mugimendu nazional bat hasi zuten, Gerakan Indonesia Diet Kantong Plastik izenekoa, edo GIDKP (Indonesiako plastikozko poltsak murrizteko mugimendua). Helburua Indonesiako herriaren parte-hartzea handitzea maila indibidual eta instituzionalean, eta kanpainaren eragina bateratzea da. Urte horretan bertan, Mafirak "Plastikozko poltsa bakoitzeko ordaintzeko" sinadura-kanpaina bat bultzatu zuen merkatariei eta txikizkariei doako plastikozko poltsak banatzeari uzteko eskatuz, eta 70.000 pertsonak babestu zuten.
2016ko otsailaren 21ean jarri zen indarrean plastikozko poltsa ordainduen politikaren froga Indonesiako 23 hiritan. Ondorioz, ehuneko 80 murriztu zen plastikozko poltsen erabilera. Hala ere, probak ez zuen luze iraun, alde asko ez baitzeuden ados politika ezartzearekin. Txikizkako langile batzuk kezkatuta agertu ziren bezeroak joan egingo zirelako doako poltsak ematen ez baziren. Gainera, plastiko-ekoizleak kezkatuta zeuden erabilera bakarreko plastikoen debekuak lanpostuak galtzea eta beste inpaktu ekonomiko batzuk eragitea zekarrelako.
Mafiraren iritziz birziklatutako produktuen eskariak ekonomia babesten lagun dezake tokiko artisautzaren bidez. Nahiz eta asko ez dauden ados legeria horrekin, Indonesiako gobernuak plastikozko poltsen erabilerari buruzko politika babesten du. Horrez gain, "Plastikozko poltsen lapurreta" kanpainaren buru da. Bertan, boluntario antolatuak pertsonengana hurbiltzen dira kalean, eta plastikozko poltsak beste birziklatu batzuekin aldatzeko aukera eskaintzen dute. Elkarrekintzak kontzientzia sortzeko eta jendea hezteko aukera ematen du.
Aintzatespenak
Mafira bost herrialdetako (Indonesia, India, Erresuma Batua, Thailandia eta Estatu Batuak) ingurumen-ekintzaileen bost pertsonetako bat izan zen 2018ko ekainaren 8an Nazio Batuen Ingurumen Programako Ocean Heroes saria jaso zuena.
Montsapey
Montsapey Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montsapey udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 205 etxebizitza zeuden, 43 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 148 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 187 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 43 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 25 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 25 pertsona aktiboetatik 23 lanean zeuden (16 gizon eta 7 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Premolo
Premolo Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Montsapey
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Afrotyphlops kaimosae
Afrotyphlops kaimosae Afrotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Rita O'Hare
Rita O'Hare (jaiotzez McCulloch; 1943, Belfast, Irlanda - Dublin, 2023ko martxoaren 3a), irlandar politikari errepublikar bat izan zen. Sinn Féin alderdiko idazkari nagusia izana, 1998-2023 artean AEBetan alderdi horretako ordezkaria izan zen.
Smallville
Smallville Estatu Batuetan eginiko telesaila izan zen, Warner Bros ekoizpen etxeak ekoitzitakoa. Telesaila, 2001eko urriaren 16an ematen hasi ziren telebistatik, eta, une hontan, AEBetan, zazpigarren denboraldia betetzen ari da. Espainian, TVE 2tik ematen da; Frantzian, M6 katetik: Estatu Batuetan, The CW telebista katetik eta Latinoamerikan Warner Channel katetik.
Rita O'Hare
1972an Ipar Irlandan atxilotua izan zen, 1971ko urrian Britainiar Armadako Frazer Paton ofizialaren aurkako atentatu saiakerarengatik, baita armak izateagatik ere. Ondorioz, Irlandako Errepublikara ihes egin eta familiarekin Dublin hiriburuan bizitzen jarri zen. Sinn Féin alderdiak bere kasua Britainiar Gobernuari aurkeztu zion Ipar Irlandara atxilotzeko arriskurik gabe itzultzea baimendu ziezaion.
Smallville
Telesailak, Clark Kent nerabearen istorioa kontatzen du, oraindik Superman bete-betean ez dela. Oraindik hegan egiten jakin gabe, bere ikasle bizitza Smallville herrian bizi du, Kansasen kokatua.
Rita O'Hare
1979an aurrez Behin-behineko IRArentzako armak kontrabandoz ekartzeagatik Limerickeko espetxean 3 urteko zigorra bete ondoren aske gelditu zen. 1978an espetxean zela Irlandako Errepublikako Auzitegiak Ipar Irlandarako estraditatze agindua ezereztatu zuen.
Smallville
Telesailean zehar, Clarkek, beste gizaki guztiengandik erabat bereizten duten ezaugarriak dituela deskubrituko du, geroago izango den gizon bihurtuko duten xehetasun eta egoera txikiak. Lex Luthor ere agertzen da, oraindik gaizkile maltzur eta gupidagabea bihurtu ez dena, baina asko aldatuko dena, pelikuletan eta komikietan agertzen den gizon krudela bihurtu arte.
Telesaila, Lana Lang eta Clark Kenten artean dagoen harremanean oinarritzen da.
Ballard (Utah)
Ballard Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Uintah konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Adimen-koziente
Adimen-kozientea adimena neurtzeko erabiltzen diren test edo proba estandarren emaitzari deritzo. 1912 urtean erabili ziren lehen aldiz haurren adimen-adin eta adin kronologikoaren arteko zatiketa moduan. Gerora, froga estandar batek pertsona baten adimen-maila azaltzen duen neurketa adierazleari deitu zaio adimen-koziente, 100 balioa erreferentziatzat harturik eta 100etik gorakoak batezbestekoa baino adimentsuagoak eta 100etik beherakoak batezbestekoa baino adimen eskasagoa dutelarik.
Monza
Monza Italiako iparraldean dagoen hiria da, Lonbardiako eskualdean kokatutakoa.
Duomo
Monzako katedrala (Duomo di Monza) VI.-VII. mendeetan egindako eraikin erromaniko ederra da.
Enneapterygius howensis
Enneapterygius howensis Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Royal Mail
Royal Mail (Galesez Post Brenhinol eta Eskoziako gaeleraz a' Phuist Rìoghail; euskaraz Errege Posta) Erresuma Batuko posta zerbitzua konpainia da.
Historia
1516an Henrike VII.a Ingalaterrakoak herrialdeko Posta Bulego Nagusi gisa sortu zuen; hortaz, munduko posta zerbitzu konpainia zaharrenetakoa da. Egun, Erresuma Batuko Gobernuak Negozio, Berrikuntza eta Gaitasunak saileko Estatu Idazkariaren bidez kontrolatzen du.
Ezaugarriak
Enpresa Eresuma Batuaren barneko posta eta mezularitzaren arduraduna da, helburu horretarako Ingalaterra, Gales, Eskozia eta Ipar Irlandan 15.000 bulego ditu. Royal Mailen posta arrunterako azpienpresen artean Parcelforce Worldwide (mezularitza) eta General Logistics Systems (nazioarteko logistika jarduerak) daude.
NGC 1380
NGC 1380 galaxia bat da, Fornax konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
Béthancourt-en-Valois
Béthancourt-en-Valois Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Béthancourt-en-Valois udalerrian erroldatutako biztanleak 251 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 105 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 104etxeak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 77 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 168 ziren, horien artean 126 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 126 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (64 gizon eta 58 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Béthancourt-en-Valois udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 257 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.378 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 5 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
Olatzagutiko udal pilotalekua
Olatzagutiko udal pilotalekua Olatzagutiko (Nafarroa Garaia) pilotalekua da. 1954ko uztailaren 25ean inauguratu zutenetik hainbat pilota-partida nagusi jokatu dituzte bertan, eta kontzertuak nahiz bestelako ekitaldiak ere egin dira.
Kordobar kapela
Kordobar kapela (sombrero cordobés) Espainiako hiri horretan egindako kapela tradizional bat da, tradizioz Andaluziako zati handi batean erabilia.
Ez dago neurri finkorik Kordobako kapelarentzat, orkoiak eta hegala aldatuz. Orkoia 10 eta 12 cm bitartekoa izan daiteke; hegala, berriz, 8 eta 12 cm artekoa. Koloreei dagokienez, mota asko daude: marroia, perla grisa, itsas berdea, itsas urdina, etab.
Bere jatorria ez dago argi, izan ere, XVII. mendeko grabatu batzuetan janzten duten jornalari batzuk ikus daitezkeen arren, XIX. mendera eta XX. mendearen hasierara arte ez zen bere erabilera orokortu.
Juanito Valderrama flamenko kantariak, Antonio Cañero burtzikariak eta Manolete toreatzaileak erabili zuten. Julio Romero de Torresen margolanetan agertzen da. Beatlesek Espainiara egindako bisitan ere erabili zuten herrialdearen ikur gisa. Finidi George Real Betiseko jokalariak erabili zuen, ospakizun bakoitzean gola sartu ondoren.
Ekologista
Ekologista ingurumena babesteaz arduratzen eta/edo defendatzen duen pertsona da. Ekologista mugimendu ekologistaren (ingurune naturalaren kalitatea hobetu eta babestu nahi duen mugimendu politiko eta etikoa, ingurumenari kalte egiten dioten giza jardueren aldaketaren bidez) helburuen aldekotzat har daiteke. Ekologistak ekologismoaren filosofian edo erlazionatutako filosofiaren batean dihardu edo sinesten du.
Mugimendu ekologistak azpikomunitate ugari ditu, hainbat ikuspegirekin, bakoitzak mugimendu eta identitate desberdinak garatuz. Ekologisten kritikariek batzuetan "greenie" eta "tree-hugger" bezalako termino informalak edo gutxiesgarriak erabiltzea aipatzen zuten, jendarte batzuek ekologista erradikalenak termino gutxiesgarri horiekin bereizten zituzten.
Buxières-lès-Clefmont
Buxières-lès-Clefmont Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Buxières-lès-Clefmont udalerrian erroldatutako biztanleak 23 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 21 etxebizitza zeuden, 10 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 21etxeak ziren. 10 etxebizitza nagusietatik 9 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 1ek hiru gela zituen, 2 etxek lau zituzten eta 7 etxek bost zituzten. 7 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14 ziren, horien artean 11 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 11 pertsona aktiboetatik 10 lanean zeuden (5 gizon eta 5 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Buxières-lès-Clefmont udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Astobizkar
Astobizkar Nafarroako erdialdeko Pirinioetan dagoen mendi bat da, Ortzanzurieta mendilerroan, Luzaidetik gertu. Bere garaiera, 1506 metrokoa da eta, ozeanotik hasita, 1500 metrotik gorako garaiera duen Pirinioetako mendilerro ardatzeko lehen mendia da. Gainera, Ortzanzurieta mendilerroa osatzen duten bost mendietatik, bigarren garaiena da. Mendia, Napoleonen Tontorra bezala ere deitzen da.
Adituek, Lepoeder eta Bentarte lepoen artean kokatzen dute Pirinioetako gudurik ezagunenetako bat, Orreagakoa, alegia, non, euskaldunek, Karlomagno enperadorearen atzegoardia osoa, enperadorearen iloba zen Errolanekin batera suntsitu zuten, euskaldunek, Iruñeko harresiak suntsituta ikusi zituztenean.
Irispideak
Ibañetako mendatetik, igoera, zuzenean, mendebaldeko gailurretik egin daiteke. Hemendik hurbil dagoen Ortzanzurietako antenetara igotzen den errepideak, mendi hau inguratzen dute Lepoeder leporaino, mendiaren ekialdean. Gañekoleta nafar herrixkatik, Luzaidetik gertu dagoena, posible da igoera interesgarri bat Urkulu mendilerroan aurkitzen diren Leitzarateka, Txangoa eta Menditxipi mendietatik egitea, Astobizkarren tontorreraino.
Limnochromis staneri
Limnochromis staneri Limnochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Maitemin (Romero de Torres)
Maitemin (espainieraz Mal de amores) Julio Romero de Torres margolari andaluziarraren margolana da. 1905 inguruan margotua, margolariaren eskuetan egon zen hura hil arte. 1989an Andaluziako gobernuak erosi zuen, Romero de Torres bildumarekin batera eta bilduma osoa Kordobako Arte Ederren Museoan kokatu zen eta gaur egun han ikus daiteke.
Azterketa
Margolanean adin desberdinen hiru emakume ikusten diraː haur bat, emakume bat eta zahar bat; modelo gisa hiloba, emaztea eta etxeko neskamea erabili zituen hurrenez hurren. Eszena margolariaren etxeko patioan kokatzen da.
Irudia malenkoniaz josita dago. Haurrak burua amonaren gainean jarri du eta lotan dagoela ematen du. Amona, bitartean, aulki batean eserita, zutik dagoen alabari begira dago. Margolanaren dramatismoa emakume horrengan biltzen da, batez ere ikusleari begira dauden begietan, oso irekiak, zain-adiak eta, halaber, tristeak; emakumea itzalen azpian dago nahiz eta eguna, atzean ikusten den lorategiaren arabera, eguzkitsua eta argitsua izan. Orokorrean, oso eszena lasaia izango litzateke emakume horren irudia egongo ez balitz. Margolanak emakumearen hiru adinen gaia aztertzen du, Joaquín Sorolla margolariaren eragin garbiaz.
Atzean lorategi bat susmatu daiteke, zehaztasun gutxiez adierazia.
Nazlı Tolga
Nazlı Tolga (1979ko azaroaren 8a - ) turkiar-herbeheretar kazetaria da. Herbehereetako telebistan aurkezle lana egiten du. Tolga izan zen FOX Ana Haber saioko nazioarteko politikako berriemaile nagusia.
Beñat Rezusta
Beñat Rezusta Mugurutza, pilota arloan Rezusta deituraz ezaguna (Bergara, Gipuzkoa, 1993ko otsailaren 13a), esku huskako pilotari profesionala da, binakako txapelketa nagusiko txapelduna. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin. Estatistika ofizialek diotenez, 1,92 m luze da, eta 88 kilo pisatzen du. Profesionaletako lehendabiziko partida 2013ko ekainean jokatu zuen, Eibarko Astelena pilotalekuan. Historian izan diren atzelari ezker bakanetako bat da, berak debutatu arte aspaldian ez zen izan halako beste atzelaririk. Eskuin beso motela du, baina berebiziko indarra eta abiadura ematen dio ezkerrarekin pilotari, aireko joko ona du ezkerrarekin, eta oso ondo mugitzen da jokalekuan. Azken urteotako atzelari hoberena da, lau urtez jarraian heldu baita Binakako Txapelketa Nagusiaren finalera (2016, 2017, 2018 eta 2019), bai eta bitan irabazi ere (2017an eta 2019an).
Kirol ibilbidea
2014ko apirilaren 26an, profesionaletan debutatu eta hamar hilabetera, Erik Jaka aurrelaria lagun (hura ere debutatu berria), bigarren mailako binakako txapelketa irabazi zuen, Gorka eta Merino I.a 22-4 mendean hartuta. Final hartan ere, Rezustaren ezker bortitza nabarmendu zen, oso bizia zen pilota batek lagunduta. Bi hilabete geroago bigarren mailako buruz buruko txapela jantzi zuen, Ibai Zabalari 22-10 irabazita, markagailua 19-5 zihoala ezker eskuko hatz txikian luxazioa izan zuen arren.
2016ko apirilaren 9an, Binakako Txapelketa Nagusiko txapeldunorde izan zen, Juan Martinez de Irujo aurrelaria lagun. 11-10 galtzen ari zirela Irujo lesionatu zen arte, Rezusta izan zen finaleko jokalaririk hoberena; txapelketa nagusietako bere lehen finalean, bikain aritu zen. Irujoren lesioaren eraginez, markagailuan 16-10 galtzen ari zirela, bertan behera geratu zen partida.
2017ko apirilaren 9an, Iker Irribarria lagun, Binakako Txapelketa Nagusia irabazi zuen, finalean Oinatz Bengoetxea eta Mikel Larunbe 22-14 mendean hartuta. Rezusta izendatu zuten txapelketa osoko pilotari onena.
2018ko apirilaren 9an, hirugarren urtez jarraian jokatu zuen Binakako Txapelketa Nagusiaren finala, Danel Elezkano aurrelaria lagun. 22-9 galdu zuten, Joseba Ezkurdiak eta Jose Javier Zabaletak osatutako bikotearen aurka.
2019ko apirilaren 8an, berriz ere Binakako Txapelketa Nagusiaren finala jokatu zuen, berriz ere Danel Elezkano aurrelaria lagun, bai eta irabazi ere: 22-19 gailendu zitzaizkion Iker Irribarriak eta Jose Javier Zabaletak osatutako bikoteari. Rezusta jo zuten finaleko jokalari hoberena, partida osoa bikain jokatu baitzuen, pilota gogor astinduz eta huts gutxi eginez.
Kate-erreakzio nuklear
Kate-erreakzioa nuklearra, neutro baten bidez atomo fisionagarri bat fisio nuklearra eragitean sortutako erreakzio nuklearra da, honek hainbat neutroi askatuz, era berean horiek ere beste fisioak eragiten dituzte, honela kate-erreakzioa sortuz.
Erreakzio-kate hau fisioak sortutako neutroi horietako bat gutxienez fisio berri bat eragiteko gai denean jazotzen da.
1933an Leó Szilárd hungariar fisikariak ideiatu zuen.
Ozpin-olio
Ozpin-olioa ozpinez eta olioz egiten den saltsa da, hainbat janariren ongarria. Saltsa emultsionatu honen osagaiak alda daitezke: olioaren ordez limoi ura eta olioaren ordez krema garratza, maionesa edo jogurta.
Riville
Riville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Riville udalerrian erroldatutako biztanleak 291 ziren. Familiak 111 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 54 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 133 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 130 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 111 etxebizitza nagusietatik 89 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 187 ziren, horien artean 142 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 142 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (70 gizon eta 57 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Riville udalerrian 121 unitate fiskal zeuden, 342 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.696 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra brikolaje denda handi bat zen.
Megatyphlops anomalus
Megatyphlops anomalus Megatyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Riville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amerikar Ligako Ekialdeko Dibisioa
Amerikar Ligako Ekialdeko Dibisioa Beisbol Liga Handietako sei dibisioetako bat da. Dibisio hau osatzen duten bost taldeetatik lau AEBetako ekialdekoak dira, bestea Kanada ekialdekoa.
Dibisioko tituluak taldeka
* - Dibisioa 1994an utzi zuen
† - Dibisioa 1998an utzi zuen
Enneapterygius hsiojenae
Enneapterygius hsiojenae Enneapterygius generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Ballston (New York)
Ballston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Saratoga konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Prince Albert Parke Nazionala
1927an sortu zen eta 3.874 km²-ko azalera du. Hontz Gris (1988-1938) kontserbazionista bertan bizi izan zen.
Färnebofjärden Parke Nazionala
Färnebofjärden Parke Nazionala (Färnebofjärden nationalpark), Suediako parke nazional bat da, lau konderriren artean zabaltzen dena; Uppsala, Dalarna, Gävleborg eta Västmanland. Parke Nazionala izateaz gain Ramsarko hitzarmenak babesturiko eremua ere bada.
Geografia
Izenak argi uzten duen bezala Färnebo fiordoaren inguruko lurraldea hartzen du. Dalälven ibaiak zeharkatzen du parkea fiordoraino iritsi arte. Eremu biak daude parkearen barnean, ibaiaren lautada alubiala eta fiordoaren ertzak.
Eremua lautada zabal bat da, itsas mailaren azpitik 56 metrotako altueratik 75 metrotara doana. Enköpingsåsen mendilerroak zeharkatzen du parkea, baina altuera maximoa itsas mailatik gorako 18 metrotakoa da. Halako maila baxua izanik sarritan urperatzen dira fiordoaren inguruko ertzak.
Parkeak hainbat badia (Östaviken, Andersboviken, Edsviken...) eta 200 uhartetik gora hartzen ditu, handienak Mattön, Torrön, Ängsön, Vedön, Rosön eta Västerön.
Geologia
Lurralde guztia granitoz eta gneissez eratua dago. Azken izotzaldian izotz geruza batek etali zuen lurraldea eta duela 10.000 urte urtzen hasi zen. Glaziarrak bere atzeraldian hainbat esker eta morrena utzi zituen. Littorina itsasoaren azpian gelditu zen ondoren eta sedimentu geruza batek estali zuen harri ama. Isostasiaren eraginez lurrek gora egin zuten eta Littorina Itsaso Baltyiko bihurtu ahala lurraldea azaleratu egin zen. Sedimentu geruza honi esker oso lur aberatsa da.
Flora
Suedia erdialdeko baso tipiko guztiak agertzen dira Färnebofjärden Parke Nazionalean, Limes Norrlandicus mugatik gertu baitago, Suedia iparralde eta hegoaldearen arteko muga hain zuzen ere. Koniferoek parkearen %9'9a hartzen dute, baso mixtoek %14'5a, zohikaztegiek %16'3a, baso hostozabalek %5a eta azkenik hezeguneek %7'4a.
Fauna
Ugaztunak ugariak dira, aipagarrienak altzea, orkatza, elur-erbia, azeria eta lepahoria. 1980 hamarkadan kastorea azaldu zen eta 2008an basurdea. Arriskuan dauden espezieak ere badaude parkean, ipar-katamotza eta hiru saguzahar espezie.
Baina animalien artean ugarienak dudarik gabe hegaztiak dira. 200 espezietik gora deskribatu dira eta hauetatik 107k bertan kumatzen dute. Espezie ohikoenak kaio mokohoria, txenada, aliota artikoa, beltxarga, lertxun hauskara, basoilarra, kurriloa eta arrano arrantzalea dira. Basoetan okilak eta hontzak aurkitzea ere ohikoa da.
Suediako anfibio dibertsitate handiena dauka parkeak eta narrastien artean bi suge dira aipagarrienak, europar sugegorria eta suge gorbataduna.
Bancroft (Hego Dakota)
Bancroft Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Kingsbury konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vinassan
Vinassan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Färnebofjärden Parke Nazionala
Fauna
Arrainei dagokionean urek azidotasun optimoa izateaz gain elikagai ugari ere badute eta ondorioz arrainen dibertsitatea oso handia da.
Historia
Duela 6.000 urte agertu ziren lehen giza asentamenduak parkeko muinoetan, urez inguraturik egonik defendatzeko errazak baitziren. Enköpingsåsen-en daude arkeologi eremu zaharrenak. Brontze eta Burdin aroetan nekazaritzak bultzada handia izan zuen eta lautadak populatzeari ekin zioten biztanleek.
Vinassan
Biztanleria
2007an Vinassan udalerrian erroldatutako biztanleak 2.218 ziren. Familiak 873 ziren, horien artean 162 pertsona bakarrekoak ziren (57 bakarrik bizi ziren gizonak eta 105 bakarrik bizi ziren emakumeak), 335 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 331 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 45 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 972 etxebizitza zeuden, 887 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 898 etxeak ziren eta 70 apartamentuak ziren. 887 etxebizitza nagusietatik 717 bere jabearen bizilekua ziren, 141 alokairuan okupaturik zeuden eta 30 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 29 etxek bi zituzten, 144 etxek hiru zituzten, 344 etxek lau zituzten eta 367 etxek bost zituzten. 745 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 362 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 455 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.466 ziren, horien artean 1.014 aktiboak ziren eta 452 inaktiboak ziren. 1.014 pertsona aktiboetatik 917 lanean zeuden (492 gizon eta 425 emakume) eta 97 langabezian zeuden (36 gizon eta 61 emakume). 452 pertsona inaktiboetatik 165 erretiraturik zeuden, 139 ikasten zeuden eta 148 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vinassan udalerrian 992 unitate fiskal zeuden, 2.407 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.515 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Vinassan udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 320 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Petrocephalus microphthalmus
Petrocephalus microphthalmus Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Färnebofjärden Parke Nazionala
Historia
1960an eremua babestu beharra ikusi zuten eta 1975ean Parke Nazionala bihurtzeko egitasmoa abiatu zuten, baina prozesuak luze jo zuen, interes ugari baitzeuden, eta 1998ko irailaren 10 arte itxaron behar izan zen.
Fernando Muñagorri
Fernando Muñagorri Alkorta (Gipuzkoa, 1907ko abuztuaren 5a - 1959ko azaroaren 10a) euskal atleta izan zen, distantzia motzetan aditua.
Palmaresa
Behin hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan, 1928an, hain zuzen ere :
Hona hemen lortutako emaitzarik onenak:
Artilezko xal
Artilezko xala, lepokoa edo tokilla (Toquilla) emakumezko jantzi triangeluarra da, zapiaren, xalaren eta mantelinaren alternatiba gisa erabiltzen dena, lepoa, sorbaldak edota burua geruza txiki bat bezala janzteko. Mota ohikoena puntuzko jantzia da (artilezkoa edo kakorratzezkoa), eta bularreko haurren elikadura-aldian ama edo ugazaben osagarri tradizionaletako bat izan da.
Limnotilapia dardennii
Limnotilapia dardennii Limnotilapia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Positroi
Positroia edo antielektroia elektroiari dagokion antipartikula da. Beraz, honen masa berdina baina kontrako karga dauka. Ez dago, orokorrean, materia ezagutzen dugunaren barnean, baizik eta antimateria deitzen dugun talde baten barnean. Hala ere zenbait prozesutan parte hartzen du, batez ere erreakzio nuklearretan.
Petrocephalus odzalaensis
Petrocephalus odzalaensis Petrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Positroi
Masa:
9.11 × 10−31 kg
¹⁄1836 mau
Karga:
+ 1.6 × 10−19C
Presezzo
Presezzo Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Presezzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Euarchontoglires
Euarchontoglires edo goiprimateak molekulen analisian oinarritutako ugaztun goiordena bat dira. Untxien familia, karraskariak, primateak eta dermopteroak sartzen dira besteak beste.
Orhi pilotalekua
Orhi pilotalekua Otsagabiko pilotalekua da. 1980ko irailaren 7an inauguratu zutenetik hainbat pilota-partidu nagusi jokatu dituzte bertan, final asko tartean.
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Megatyphlops brevis
Megatyphlops brevis Megatyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Hamar mila
Hamar mila (10000) bederatzi mila bederatziehun eta laurogeita hemeretziaren ondoren eta hamar mila eta bataren aurretik doan zenbaki osoa da.
Adrada de Haza
Adrada de Haza, hiribildu eta udalerri baten izena da, INE-003 kodeduna, Gaztela eta Leonen, Aranda de Dueroko barruti judizialean dagoena, Burgosko probintziaren hegoaldeko muturrean.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 252 biztanle zituen.
Biztanleguneak
Adrada de Haza, biztanlegune bakarraz osatutako udalerria da.
Ezaugarri orokorrak
Burgosetik 110 kilometroko distantziara dago.
Urdirotz
Urdirotz Artzibar ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
Les Estables
Les Estables Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Urdirotz
Bertako biztanleak urdiroztarrak dira.
Les Estables
Biztanleria
2007an Les Estables udalerrian erroldatutako biztanleak 372 ziren. Familiak 149 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Urdirotz
Izena
Urdirotz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Les Estables
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Urdirotz
Geografia
Urdirotz Artzibarran dago.
Les Estables
Etxebizitza
2007an 380 etxebizitza zeuden, 159 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 197 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 226 etxeak ziren eta 154 apartamentuak ziren. 159 etxebizitza nagusietatik 103 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Urdirotz
Inguru naturala eta kokapena
Artzibar ibarra berezia da, bitxia beharbada, eta Erdi Arokan galtzen da bere jatorria. Ez dio jarraitzen ibai baten inguruan garatzeko zonako arauari. Bi adar bereiz ditu, Irati eta Urrobi ibaien ibilbideei jarraituz, eta hirugarren adar erdi bortxatu bat Gurpegi errekaren inguruan.
Les Estables
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Urdirotz
Klima
Udalerriko gunerik garaienetan izan ezik, Artzibar gehienean klima azpimediterraneoa nagusi da. Urteko batez besteko tenperatura 6 eta 12 gradu bitartekoa da (sei gradu mendietan eta hamabi herrigunean). Prezipitazioak 1 000 eta 1 600mm bitartekoak dira, betiere udaberrian eta udazkenean ugariagoak. Urteroko egun euritsuak 100-120 inguru izaten dira, eta azarotik apirilera ohikoa da elurra jaustea.
Les Estables
Diru sarrerak
2009an Les Estables udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 349 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.314 euro zen.
Urdirotz
Klima
Baso-soiltze gogorra jasan dute Artzibar aldeko basoek. Pagoa, pinu basatia, haritza eta artea dira zuhaitzik ugarienak. Artea, arroilean eta ipar eta ipar-mendebaldeko mendietan hedatzen da batez ere. Birlandatutako pinuek 1 000 hektareatik gora hartzen dituzte, batez ere Austriatik ekarritako pinu lariziarrak dira.
Les Estables
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Urdirotz
Historia
Demografiari dagokionez, suak edo etxeak zenbatzerakoan, 1366an bost zituen, eta gero hirura jaitsi zen 1819ra arte. Biztanle kopururik handiena 1900ean gertatu zen, 58 pertsonarekin, eta poliki-poliki jaisten joan zen, 1950-70eko hamarkadetan ibarra osoan gertatu zen krisiraino. 39tik 10era igaro zen, eta 1980an erroldatu gabe geratu zen. XXI. mendearen hasieran biztanleak izan ditu berriro, 2007ko zazpi erroldatuekin.
La Penne
La Penne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Urdirotz
Demografia
biztanle zituen Urdirotzek.
Les Estables
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 4 jatetxeak.
La Penne
Biztanleria
2007an La Penne udalerrian erroldatutako biztanleak 293 ziren. Familiak 109 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 38 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Anne Lister
Anne Lister (1791-1840) Yorkshireko lur-jabe, egunerokoen idazle, alpinista eta bidaiaria izan zen. Bere bizitzan zehar, bere egunerokotasuna jasotzen zuten egunerokoak idatzi zituen, emakumeekin izan zituen maitasun harremanak, bere finantza kezkak, industria jarduerak eta Shibden Hall hobetzeko egindako lana biltzen zuen idazlan horietan.
Anolis placidus
Anolis placidus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Urdirotz
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Artzibarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Esteribar eta Erroibar ibarrekin hitz egiten zena.
Pumenengo
Mugakideak
Pumenengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Les Estables
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 2 kirol-dendak ziren.
Gipuzkoa
Gipuzkoa Euskal Herriko zazpi herrialdeetako bat da, haren iparraldeko erdialdean dagoena. Mugakide ditu Bizkaia mendebaldean, Araba hego-mendebaldean, Nafarroa Garaia ekialdean, Lapurdi ipar-ekialdean eta Bizkaiko golkoa iparraldean. 42º58'10-43º8'5" ipar latitudeen eta 1º5'13"-1º56'47" mendebaldeko longitudeen artean hedatzen da. Hedaduraz 1.909 km² ditu, eta 66 km luze du itsasertza. 2019ko erroldan, 717.197 biztanle zituen Gipuzkoak, eta horien laurdena hiriburuan bizi dira. Administratiboki Euskal Autonomia Erkidegoko foru lurraldea edo lurralde historikoa da.
Lafox
Lafox Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Anne Lister
1834an bere bikotearekin, Ann Walkerrekin ezkondu zen Yorkeko Hirutasun Santuaren elizan, legezko aitortzarik gabe. Bi emakumeren artean izandako ezagutzen den lehen ezkontza da Lister eta Walkerrena.
La Penne
Etxebizitza
2007an 221 etxebizitza zeuden, 123 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 90 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 177 etxeak ziren eta 38 apartamentuak ziren. 123 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 14 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gipuzkoa
Hiriburua Donostia du, han daude Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta Gipuzkoako Batzar Nagusien egoitzak.
Mugakideak
Gipuzkoak iparraldean Bizkaiko golkoa du mugakide; mendebaldean, Bizkaia; hegoaldean, Araba eta Nafarroa Garaia; eta ekialdean, Nafarroa Garaia eta Lapurdi.
Lehorreko mugakide guztiak Euskal Herriko beste herrialde batzuk dituen Euskal Herriko herrialde bakarra da. Hedadurari dagokionez espainiar estatuko probintziarik txikiena da, 1.909 km²-rekin.
Hidrografia
Gipuzkoan, Euskal Herriko gainerako herrialdeekin alderatuta, ibaiek ibilbide laburra eta arro hidrologiko txikia dute, iturburuak sortzen diren mendiak itsasotik hurbil baitaude. Emari handiko eta iraunkorrekoak dira, euri asko eta sarria egiten baitu.
La Penne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gipuzkoa
Hidrografia
Ekialdetik mendebalderantz, lehen ibaia Bidasoa da, iturburua Nafarroan duena 710 m-ko garaieran. Gipuzkoan Endarlatsan sartu eta 9 km egiten ditu Lapurdirekin mugan. Ibaian gora ibar estua da, itsasoratze aldean zabalduz eta Hendaia, Hondarribia eta Irun kokatzen diren eremu laua sortuz. Itsasoratzean Txingudi badia dago, Hondarribiko eta Ondarraitz hondartzek itsasotik babesten baitute.
La Penne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 175 ziren, horien artean 118 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 118 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (54 gizon eta 56 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gipuzkoa
Hidrografia
Oiartzun ibaia 15 km luze den ibai laburra da, Aiako Harrian jaio, Errenteria igaro eta Pasaiako badian isurtzen dena. Malda handiko ibaia da (milako 45,3) eta, horregatik, hondar kopuru handia garraiatzen du eta badiara eramaten.
La Penne
Diru sarrerak
2009an La Penne udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 207,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.987 euro zen.