cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mehdi Ben Barka
1965eko urrian, bi polizia frantsesek bahitu eta, seguruenik, hil egin zuten. Ufqir jenerala Marokoko barne ministroari leporatu zioten bahiketaren ardura. Eskandalu guztiarengatik ere (Frantziako epaileek betiko kartzelara kondenatu zuten barne ministro marokoarra), zer gertatu zen ez da oraindik behar bezala argitu.
Gaztaroa
Mehdi Ben Barka klase ertaineko familia batean hazi zen. 1920an sortu zen Rabaten. Haren ama Lalla Fatouma Bouanane zen, eta aita Ahmed Ben M'hammed Ben Barka. Aita Tanger-eko Pacha-ren idazkaria izan zen, eta gero Rabat-eko merkatari. Nahiz eta familia burgesekoa ez izan, ikasketak egiteko aukera izan zuen, bere klasekoek ez bezala. Matematika ikasketak egin zituen Aljerren.
Marokoko Ekintza Batzordea mugimendu politikoko bazkide egin zen 14 urte zeuzkala. Hura zen protektoratu garaian sortu zen lehen mugimendu politikoa. 17 urtetan, aldiz, Erreformen aldeko alderdi nazionala (Parti national pour la réalisation des réforme) alderdi berrian sartu zen, gerora Istiqlal alderdia bihurtu zena. Aljerian ikasi zuen garaian, Aljeriar Herriaren Alderdiaren (PPA) eraginak bultzatu zuen bere abertzaletasuna zabaltzera. Marokoren etorkizuna eta Magreb osoarena elkarrekin hertsiki lotuta ikusi zituen.
Istiqlal alderdiaren sorreran parte hartu zuen 1942an, Marokora itzuli zenean. Alderdi hura Marokoren independentziaren eragile handietako bat izan zen. Mehdi Ben Barkak Independentziaren manifestua izenpetu zuen 1944ko urtarrilean, eta haren ondorioz atxilotu zuten eta urte batez egon zen espetxean.
Kartzelatik irten ondoren, matematika irakasle izan zen errege Kolegioan. Haren ikasleetako bat zen Hassan II.a erregea izango zena. Mugimendu abertzaleko militante izaten jarraitu zuen. Frantziako Juin jeneralak “Frantziak Marokon duen etsai nagusitzat” jo zuen. 1955ean negoziazio prozesu batean parte hartu zuen Frantziarekin, eta negoziazio haien emaitza izan zen Mohammed V.a erregea itzuli ahal izan zela Marokora Madagaskarreko erbestetik, eta 1956an bukatu zela protektoratua.
Independentziaren hastapenetan
Mehdi Ben Barka Marokoko Kontsulta Biltzarreko presidente izan zen 1956tik 1959ra. Errepideak eraikitzea eta jendea alfabetatzea bultzatu zituen. Haren hurbileko ministroek, besteak beste Abderrahim Bouabid ekonomia eta gerora laborantza ministroak, ekonomia planifikatzeko ahalegin bat egin zuten. Ben Barkaren helburua ez zen mugatzen protektoratu garaiko esplotazioa geldiaraztera, baizik eta “marokoarrek marokoarrak esplotatzea” geldiaraztera ere hedatzen zen. Baina aurkariak bazituen, hala nola lur jabe handiak eta alderdiko eskuindarrak.
Desadostasun haien ondorioz, Ben Barkak Herri Indarren Batasun Nazionala (UNFP) alderdia sortu zuen, bere alderdi ohiko ezkertiarrekin. Alderdi politiko berri haren aldarrikapenak ziren atzerriko indar armatuak joatea (independentzia lortu arren, Frantziako armada oraindik Marokon zegoen), laborari txikien aldeko erreforma bat eta Aljeriako mugimendu independentistarekiko elkartasuna.
Erbestea Parisen
Marokoko Mohammed V.a erregearen seme Hassan II.ak bere aitari eskatu zion Abdallah Ibrahim-en gobernua kentzeko eta botere osoa hartzeko. Orduz geroztik, Marokoko erregearen eta Ben Barkaren arteko harremana txarra izan zen. Marokoko erregimenak bertan behera utzi zuen laborantza erreforma eta UNFP alderdiko kideen kontrako jazarpena hasi zuen. Ondorioz, Ben Barka Parisera erbesteratu zen. Nahiko laster itzuli zen Marokora, Mohammed V.a hil zenean, 1961ean. Alabaina, Hassan II.ak hartu zuen aitaren oinordetza, eta Mehdi Ben Barka bere aurkari nagusiarekin bakea egiteko asmoa azaldu zuen.
Ben Barka Marokora itzuli zen 1962ko maiatzean. Baina handik urte batera, 1963ko ekainean, Parisera itzuli zen, berriz ere erbestera. Urtebeteko epe hartan, lehen atentatu ahalegin bat jasan zuen 1962ko azaroaren 16an. Atentatu hura trafiko istripua izan zen bertsio ofizialaren arabera, baina polizia auto batek bultzatu zuen haren autoa amildegi batera. Atentatua Mohammed Ufqir jeneralak eta Ahmed Dlimi koronelak prestatu zuten.
1963ko udazkenean, Ben Barkak Marokoren politika salatu zuen, Aljeriaren eta Marokoren arteko mugari buruzko gatazkaren harira. Geroago, Hassan II.a erregeak UNFP alderdia desegin nahi izan zuen, eta Ben Barkari leporatu zioten monarkiaren aurkako konplota prestatzea. Ondorioz, Ben Barka Parisera joan zen. 1964ko martxoaren 14an epaitu zuten Marokon, bera ihesean zegoela. Hiltzera kondenatu zuten, bere alderdikide Ahmed Agouliz eta beste hamar buruzagi bezala, erregea hiltzeko ahalegina egitea leporatuta. Alderdiko kide asko preso sartu zituzten. Ben Barkak Hassan II.a erregeari leporatu zion neokolonialismoaren “tresna otzandu” bat izatea.
Gandino
Gandino Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mehdi Ben Barka
Munduko iraultza ezkertiarrarekin
Ondoren, Kairora, Erromara eta Genevara ere joan zen. Europako egotaldietan, hainbat aldiz ahalegindu ziren hura erailtzera. Gero Habanara joan zen, eta han ahalegindu zen “Hirugarren munduko” iraultza mugimenduen federazio bat sortzera. 1966ko urtarrilean Habanan antolatu beharra zuten Konferentzia Trikontinentala zeukan buruan. Iragarri zuenez, konferentzia hartan egongo ziren “Urriko iraultzatik sortutako mugimendu iraultzaileak eta askapen nazionaleko iraultza”.
Konferentzia haren helburuak finkatu zituen: askapen mugimenduak laguntzea, Kubari sostengua ematea Amerikako Estatu Batuen enbargoaren aurrean, atzerriko base militarrak suntsitzea eta Hegoafrikako apartheid-a desegitea. René Galissot historialariaren arabera, Hiru kontinenteen iraultza mugimendu horrek (edo Iraultza Trikontinentalak) eragin zuen Ben Barkaren bahiketa eta erailketa. 1965 eko apirilean amnistia eman zion Marokoko erregeak, alegia, hiltzera kondenatu eta urtebetera. Ez zen Marokora itzuli, amnistia iragartzen zuten testu juridikoak ez zituztelako berretsi.
Beti Alai pilotalekua (Ordizia)
Beti Alai pilotalekua Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerriko pilotalekua da. Ordiziako pilotalekua Foruen pasealekuan, Zabala jauregiaren ondoan dago. 1892ko uztailaren 7an inauguratu zuten, halere Beti-Alai izena ez zen XX. menderarte lekukotuko.
Alton (Maine)
Alton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beti Alai pilotalekua (Ordizia)
Bertan jokatu ohi diren pilota partidu garrantzitsuenak herriko jaietan, uztailean, eta iraileko euskal jaietako esku pilota profesionaleko partiduak izan ohi dira. Bestalde, herriko jaietan ere, bertan boxeo borrokaldiak ere antolatu ohi dira. Bertan urte osoz antolatu ohi diren beste ekitaldi batzuk: Ordizia Rugby Elkarteak antolatutako garagardo festa, rock jaialdia, eta abar.
Ederrena pilotalekua (argipena)
Ederrena pilotalekua hau izan daiteke:
Nikolai Ge
Gai historiko eta erlijiosoen margolaria izan zen, eta errusiar sinbolismoaren garapenean famatu nabarmena.
Mehdi Ben Barka
Ben Barka auzia
Mehdi Ben Barka 1965eko urriaren 29an bahitu zuten, Parisen. Marokoko Barne Ministro Ufqir jeneralari egotzi zitzaion bahiketa haren ardura. Louis Souchon eta Roger Voitot poliziek bahitu zuten, polizia txartela erakutsi eta gero. Georges Figon produktore eta preso ohiak bilera bat antolatu zuen, Ben Barka erakartzeko, baina, funtsean, hura harrapatzeko tranpa bat baizik ez zen. Antoine Lopez SDECEko (Frantziako kontra-espioitzako garai hartako zerbitzua) agenteak ere parte hartu zuen bahiketan. Fontenay-le-Vicomte (Frantzia, Essonne departamendua) herriko etxe batera eraman zuten, Georges Boucheseiche gaizkilearen etxera, eta geroztik ez zuen inork berriz ikusi.
Bahiketaren prestaketa
1965eko udan, Philippe Bernier kazetari ezkertiar eta Mehdi Ben Barkaren laguna deskolonizazioari buruzko dokumental bat lantzen ari zen, Basta! izenekoa. Hilabete batzuk lehenago "Chtouki" ezizeneko marokoar bat sartu zen harekin harremanetan, eskatuz Ben Barka konbentzitzeko Marokora itzul zedin eta 400.000 libera proposatuz trukean. Bernierrek uko egin zion proposamenari.
Astigar arrunt
Astigar arrunta (Acer campestre) Sapindaceae familiako espezie baten izen arrunta da.
Mundu osotik zabaldutako espezie honek hainbat azpiespezie eta aldaera ditu. Hona hemen onartutako aldaerak:
Mehdi Ben Barka
Bahiketaren prestaketa
Produktore baten bila zebilela, Michel Mitrani zuzendariak Georges Figon proposatu zion. Azken hau preso egondakoa zen gazte garaian, gerora editore bihurtu zen eta zenbait intelektual ezkertiarrekin harremanetan zegoen. Dokumental proiektu horretan parte hartzeko prest agertu zen. Berekin ekarri zuen Georges Franju zinegilea, eta ziurtatu zuen Marguerite Duras idazleak idatziko zituela elkarrizketak.
Astigar arrunt
Izena
Astigar hitzaren etimologia ez dago argi, baina hitz elkartu itxura du, non bigarren zatia ihar litzateke, oraindik zenbait astigar espezietan erabiltzen dena (eihar frantsesa esaterako).
Mehdi Ben Barka
Bahiketaren prestaketa
Irailaren 2an, Bernier eta Figon Kairora joan ziren, eta Bernierrek han aurkeztu zion Figon Ben Barkari. Filmari buruz hitz egiten aritu ziren. Irailaren 20an Genevan bildu ziren berriro ere hiru pertsona horiek. Genevara egindako hainbat bidaiaren ondoren, Figon Ben Barkarekin bildu zen hiri hartan, urri hasieran. Filmaren sinopsia erakutsi zion Ben Barkari. Gidoi hura Georges Franjuk onartutakoa zen. Ben Barkak hitzarmena izenpetu zuen. Figonek argitu zien grabaketak Parisen egingo zirela, urrian.
Astigar arrunt
Izena
Astigarrak, Gipuzkoako Astigarraga udalerriari izena eman dio, eta baita ere Astigarribia eta Astigarreta auzoei.
Acer generoaren izena latinetik eratorria da (ǎcěr, -ĕris), “zorrotza” esan nahi duena, ziur asko hostoen punta zorrotz bereigarriengatik edo, agian, zuhaitzaren zur gogorrarengatik, ustez lantzak egiteko erabilitzen zena.
Mehdi Ben Barka
Bahitzeko unea
Ben Barkak Bernier deitu zuen 1965eko urriaren 26an, abisatzeko hilabete hartako azken hiru egunak erabiliko zituztela grabaketarako. Biharamunean berriro deitu zuen, hitzordua urriaren 29an jartzeko, 12:15ean. Bernierrek Lipp ostatuan (Saint Germain hiribidea, 151) biltzea proposatu zuen, eta bilerara deitu zituen Franju eta Figon. Ben Barka Parisera iritsi zen hegazkinez, urriaren 29 goizean, 9etan. Eliseo Zelaietan elkartu zen Thami El-Azemouri Marokoko historia ikaslearekin, hitzordu hartara joateko. Taxian joan ziren hitzorduaren tokira, eta 12:30ean, espaloian, bi gizon hurbildu zitzaizkion Ben Barkari, poliziak zirelakoan. El-Azemouri kanpora igorri zuten eta Ben Barka Peugeot 403 autoan sarrarazi. Geroztik inork ez du Ben Barka berriz ikusi.
Astigar arrunt
Ezaugarriak
7-10 m garai den zuhaitz hostogalkora da. Adaburuaren forma borobila da, eta adar asko ditu norabide desberdinetara.
Azal gris-arrea duena, artelazkizkoa, ezkatatsua bihurtzen dena eta urteen poderioz pitzatua.
Mehdi Ben Barka
Bahitzeko unea
Biharamunean, Mohammed Tahri Marokoko mugimendu ezkertiarreko pertsona ezagun eta Ben Barkaren lagunak abisua eman zien kazetari batzuei. Bezperan antzerki lan bat ikustera joatekoa zen Ben Barkarekin eta haren anai Abdelkader Ben Barkarekin. Arrats osoa egon ziren Ben Barkaren zain, baina alferrik. UNFP alderdiko ordezkari Mohammed Sinaceurrek jakinarazi zion Ben Barka atxilotu zutela. El-Azemouri zen atxiloketaren berri eman zuena.
Tahrik eta Abdelkader Ben Barkak Jean Lacouture kazetaria, Gisèle Halimi abokatua eta beste hainbat kazetari deitu zituzten. Halimik Edgar Faure politikaria abisatu zuen, eta hark Roger Frey Frantziako Barne ministroari deitu zion. Frantziako Poliziak Ben Barkaren anaiari ziurtatu zion ez zuela Ben Barka atxilotu. Irratiak urriaren 30 iluntzean hasi ziren Ben Barkaren bahiketa aipatzen.
Bahiketa lekua
Poliziaren ikerketan, epaiketan eta batzuen eta besteen adierazpenetan oinarrituta, hau izan bide zen Ben Barka bahitu ondoren gertatutakoa:
Astigar arrunt
Ezaugarriak
Fruitu txikia, 3-5 cm-ko luzera duen samara bikoitzean, pubeszenteak, aurkako hegoak dituztenak.
Mehdi Ben Barka
Bahiketa lekua
Ben Barka Louis Souchon eta Roger Voitot poliziekin sartu zen autoan, pentsatuz bilera diplomatiko batera eraman behar zutela. Auto hartan zihoazen, halaber, Antoine Lopez Orlyko aireportuko inspektore nagusi eta SDECE Frantziako zerbitzu sekretuetako informatzailea eta Julien Le Ny gaizkile talde bateko kidea. Haien atzetik joan ziren, beste auto batean, Georges Boucheseiche, Jean Palisse eta Pierre Dubail, gaizkile taldeetako kideak. Ben Barka Boucheseichen etxera eraman zuten, Fontenay-le-Vicomtera (Essonne departamendua). Lopez, Souchon eta Voitot poliziak ez ziren etxean sartu, baina besteak bai. Gero, Georges Figon azaldu zen etxera.
Ben Barkaren zain zeuden Marokoko Cab 1 zentroko lau arduradun: Mohamed Achaachi eta Abdelkader Achaachi anaiak, Abdelkader Saka eta Mohamed Mesnaoui. Iragarri zioten Marokoko erregearen ordezkari bat zetorrela, bilera baterako. Antoine Lopez biharamunean joan zen Orlyko aireportura, Mohamed Ufqir jeneral eta Marokoko Barne Ministroaren bila. Ufqir bera eta Ahmed Dlimi Marokoko segurtasuneko zuzendaria joan omen ziren Ben Barka bahituta zegoen etxera. Bahituta zeukatela, Ben Barka torturatu zuten, eta azkenerako hil. Ben Barkaren gorpua desagerrarazi zuten.
Ikerketa
Abdelkader Ben Barkak salaketa jarri zuen urriaren 31n, bahiketagatik. Poliziak El-Azemouriren bila hasi ziren, baina desagertuta zegoen Ben Barkaren bahiketatik. Gero Georges Franju identifikatu zuten eta polizia etxera deitu. Haren lekukotasuna eta Bernierrena hartu zituzten azaroaren lehenean. Figonen izena ere atera zen. Frantziako Poliziaren informazio zerbitzuko (Renseignements Généraux) komisario Jean Caillek ohartarazi zuen Figon espantuka aritu zela Ben Barkaren bahiketan parte hartu zuelakoan. Haren aurkako atxilotze agindua zabaldu zuten.
Kaiser Chiefs
Kaiser Chiefs Leedsen 1997an sortutako indie rock musika taldea da.
Mehdi Ben Barka
Ikerketa
Jean Caille komisarioaren arabera, Ben Barka Seine-et-Oise departamenduko etxe batera eraman zuten, eta Ufqir jenerala Lopezen etxera joan zen bahiketaren biharamunean. Informazio horren iturria Figonen abokatu Pierre Lemarchand izan zen. Azken hau Figonekin bildu zen haren etxean, eta Figonek adierazi zion bere ustez SDECEk eskatu zuela bahiketa egitea. Polizia Lopezen bila joan zen, baina ez zen agertu bere lantokira, Orlyko Air France-n egoitzara, eta ez zegoen bere etxean. Azaroaren 3an, Simbille komisarioak Louis Souchon deitu zuen bere bulegora, Lopezekin harremana zuelako. Souchonek aitortu zuen bahiketan egon zela. Arratsaldean Lopezekin batera agertu zen polizia-etxera.
Joe Kidd
Joe Kidd 1972ko John Sturges estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako western filma bat da. Clint Eastwood, Robert Duvall eta John Saxon aktoreek antzeztu zuten.
Kaiser Chiefs
Taldearen estreinako albuma Employment izan zen, 2005ean kaleratuta. 1970eko hamarkadaren amaierako new wave eta punk rocka zituzten inspirazio. Nazioarteko arrakasta izan zen, mundu osoan 3 milioi disko saldu baitziren. Single moduan Oh, my god, I predict a riot, Every day I love you less and less, edo Modern Way kantak atera zituzten.
Joe Kidd
Argumentua
Frank Harlam (Robert Duvall) izeneko estatubatuar jauntxo aberatsak Joe Kidd (Clint Eastwood) pistolari ibiltaria kontratau du, hark eskualdea erasotu eta izuarazten ari den mexikar bidelapur taldeko kideak akatu ditzan.
Bisigu
Bisigu bi arrain espezieren izen arrunta da:
It's the End of the World as We Know It (And I Feel Fine)
It's the End of the World as We Know It (And I Feel Fine) (euskaraz Munduaren Amaiera Duk Bazekiagunez (Eta Ongi Sentitzen Nauk)) R.E.M. musika taldearen abesti bat da. 1987an Document diskoaren barnean argitaratu zuten.
1719 Jens
1719 Jens asteroide gerrikoan aurkitutako 1719. asteroidearen izena da. 1950eko otsailak 17an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1950 DP zen. Bere izena Karl Wilhelmen bilobagatik jasotzen du. 2010ean NASAren Wide-field Infrared Survey Explorerrek asteroide hau Tadpole Nebulosa zeharkatzen argazkitu zuen.
455 Bruchsalia
455 Bruchsalia, asteroide gerrikoan aurkitutako 455. asteroidearen izena da. 1900eko maiatzak 22an aurkitu zuten Max Wolf eta Friedrich Karl Arnold Schwassmann astronomo alemaniarrek Heidelbergeko behatokitik.
Bere izena, Alemaniako Baden-Württemberg estatuan dagoen Bruchsal izeneko herriagatik jasotzen du.
Acanthodactylus grandis
Acanthodactylus grandis Acanthodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Arrautza egosi
Arrautza egosia edota  arrautza gogortua gatzun edo uretan egosi ohi den arrautza bat da, nagusiki oilo arrautza. Egosketan zehar arrautzak oskola mantentzen du.
Uretan oskolik gabe egosten diren arrautzei arrautza poxatuak edo arrautza eskalfatuak deitzen zaie.
Egosteko moduak
Arrautza egosterako orduan era desberdinak daude, eta egoste denbora aldatuz arrautza modu desberdina lortu dezakegu. Dena delako moduan, kontu garrantzitsua izan ohi da kazolan jartzen lehena arrautza izatea, eta ondotik ura eta gatza. Hona hemen aipaturiko moduak:
Uretan pasata
Ura irakiten hasten denetik 4 minutu bitarte mantendu egoste prozesua. Honela, zuringoak gorputz pixka bat hartzen du, eta gorringoa berriz likido mantentzen da. Prestatzen den momentuan jatea komeni da, salmonellaz gaixotzeko arriskua baitago, batez ere haur pertsona nagusi eta sistema inmunitarioa makal duten pertsonengan. Kolonbia, Mexiko eta Venezuela bezalako herrialdeetan huevo tibio gisa ezaguna da modu hau.
Mollet
Mollet arrautza edo itzulpena eginda arrautza biguna bost minutuz egosten edukita lortzen dugu, honela zuringoa mamituta eta gorringoa likido antzean gelditzen dira. Arrautza mota hau asko erabiltzen da gosari modura jartzeko, arrautzaren moldeko ontzian jarri eta goilaretxo batekin barruko edukia atereaz.
Mehdi Ben Barka
Ben Barka-ren gorpua
Inork ez zuen inoiz aurkitu Ben Barkaren gorpua, eta gaur egun oraindik inork ezin du baieztatu zer egin zuten haren gorpuarekin. Hainbat hipotesi edo adierazpen egin ziren Ben Barkaren gorpuaren harira.
Arrautza egosi
Arrautza egosia
Arrautza egosia zortzi eta hamar minutu bitarte egosten edukita lortzen dugu, honela, bai zuringo zein gorringoa gogortuta geratzen dira. Hau da sukaldean gehien erabiltzen den modua, ondoren erditan edo laurdenetan zatituta aurkezteko. Bestalde, ogitarteko edota sandwitch-etan sartzeko xerra biribilak moztu ohi dira.
Mehdi Ben Barka
Marokon deseginda
Ahmed Boukhari marokoar agente ohiak 2001eko ekainean egin zituen adierazpenen arabera, Mehdi Ben Barkaren gorpua Marokora eraman zuten, eta azidoan desegin. CIAk Marokon zuen egoitzako buruzagi Martin koronelak gomendatu omen zuen gorpua azidoan desegitea. Boukhariren arabera, bahiketaren helburua zen Ben Barka bizirik eramatea Marokora, baina bahitzaileen eskuetan hil omen zen. Urriaren 31n iritsi omen zen haren gorpua Rabatera, eta Dar-al-Muqri espetxean desegin zuten azidoarekin. Desegite hura bideoz grabatu zutela zioen Boukharik, Hassan II.a erregeak ongi ikus zezan Ben Barka hilda zegoela.
Parisen deseginda
Beste teoria baten arabera, Mossad Israelgo zerbitzu sekretuak arduratu ziren Ben Barkaren gorpua desagerrarazteaz. Bahituta egon zen etxetik eraman zuten eta Paris ondoko oihan batean ehortzi, azidoarekin deseginda.
Obra baten azpian ehortzia
Shmouel Seguev Israelgo kazetariak ikerketa baten berri eman zuen, Le lien marocain liburuan, 2008an. Kazetariak ziurtatu zuen Ben Barka Dlimik torturatu zuela, aitorrazteko Hassan II.a erregea erorarazi nahi zuela. Burua sartu zion urez betetako ontzi batean, eta halako une batean hil zuen. Ondoren agertu bide zen Ufqir jenerala, Ben Barkaren ehorzketa antolatzeko. Paris hegoaldeko autobide bazter batean eraikitzen ari ziren eraikuntza bateko orubean ehortzi zuten, kazetari horren arabera.
Gorpua Parisen ehortzia, burua Marokon
Ali Bourequat enpresariak Pierre Dubailen ahotik entzundakoaren arabera, Ben Barkaren gorpua Frantziako hilobi batean ehortzi zuten, hil zuten lekutik hurbil. Baina Ben Barkaren burua Marokora eraman zuten Hassan II.a erregeak eskatuta, ziurtatzeko hilda zegoela. Ondoren, buru hura Dar-al-Muqri espetxean lurperatu zuten.
Gorpua errea
Georges Fleury idazle eta militar ohiaren arabera, norbaitek 1974an eman zizkion dokumentu batzuetan agertzen zen Ben Barkaren gorpua erre zutela Villabé herrian (Essonne departamendua).
Georges Figon
Georges Figon familia aberats bateko semea zen. Hiru urte iragan zituen erietxe psikiatriko batean eta beste hamaika urte espetxean, 1950ean polizia bati tiro egiteagatik. 1961ean atera zen espetxetik eta Parisko sare intelektualekin harremanetan egon zen. Filmaren prestakuntzan parte hartu zuen. Funtsean, film proiektu haren helburua zen Ben Barka erakartzea. Haren kontrako atxilotze agindua zabaldu zuten azaroaren 4an, baina ez zuten aurkitu.
Hainbat aldiz bildu zen kazetariekin, eta haren lekukotasuna argitaratu zuten L’Express aldizkarian, 1966ko urtarrilaren 10ean, “J’ai vu tuer Ben Barka” (Ben Barka erailtzen ikusi dut) izenburupean. Urtarrilaren 17an, polizia Figon atxilotzera joan zen, Parisko pisu txiki batera. Hilda aurkitu zuten, ustez bere buruaz beste eginda, baina buruan hiru tirorekin.
Georges Boucheseiche
Georges Boucheseiche hainbat aldiz atxilotu eta epaitu zuten. Frantziako Gestapo-ko kide izan zen, eta 1946an Gang des Tractions Avant gaizkile taldean sartu zen, Pierre Loutrel-ekin (Pierrot-le-fou) batera. Azken honen gorpua ezkutatzeagatik kondenatu zuten, eta hainbat urtez egon zen preso Alemaniak Frantzia okupatu zuen garaian egindako estortsioagatik. 50eko hamarkadan prostituzio etxeak kudeatzen hasi zen, Parisen eta Marokon. Hainbat zerbitzu egin zizkien DGER eta SDECE Frantziako informazio zerbitzuei, Marokok independentzia lortu ondoren. Hura bezala kartzelan egondako Jean Palisse eta Pierre Dubail egon ziren Ben Barkaren bahiketa zaintzen, eta beste auto batean joan ziren Peugeot 403aren atzetik, haren etxera. Ben Barka zihoan autoan, aldiz, laugarren preso ohi bat zihoan, Julien Le Ny.
Frantziako Poliziak haren etxea miatu zuen, Antoine Lopezen lekukotasunaren ondoren. Haren kontrako atxilotze agindua zabaldu zuten azaroaren 8an, baina ordurako Casablancara joana zen. Marokon proxenetismo jardunean jarraitu zuen. 1974an erail zuten, bere bi kiderekin batera, Hassan II.a erregearen kontrako konspirazio bat prestatzen ari zelakoan. Azken urteak atxiloturik iragan zituen. 1971n atxilotu zuten, beste lau lagunekin, Hassan II.aren kontrako estatu kolpe ahalegin baten harira.
Julien Le Ny
Julien Le Ny Georges Boucheseihe-en Gang des Tractions Avant taldeko kidea zen. Ben Barkaren bahiketan parte hartu zuen. Ben Barka bahituta zihoan autoan joan zen Boucheseicheren etxera. Ben Barkaren bahiketatik landa, Marokora egin zuen ihes bere hiru kideekin batera. 1971n atxilotu zuten, Hassan II.a erregearen kontrako estatu-kolpe baten testuinguruan. 1974ko azaroaren 14an hil zuten eta hobi komun batean ehortzi.
Pierre Dubail
Pierre Dubail Georges Boucheseicheren gaizkile taldeko kidea zen. Ben Barka bahitu ondoren, Marokora joan zen ihesi. Ali Bourequat enpresaria Marokon preso egon zen hamar urtez espetxe klandestino batean, eta han mintzatu zen Dubailekin. Dubailek argitu zion Ufqir eta Dlimi zirela bahiketa agindu zutenak eta Ben Barka hil arte torturatu zutenak. Georges Boucheseiche, Julien le Ny eta Jean Palisserekin batera egin zuen ihes, Ben Barka bahitu eta gero. Laurak preso hartu zituen Marokok, 1971n, Hassan II.aren kontrako estatu-kolpe ahalegin baten ondoren. 1974ko azaroaren 16an hil zuten, eta hobi komun batean ehortzi.
Jean Palisse
Jean Palisse, Georges Boucheseicheren gaizkile taldeko kide bat zen. Marokora ihes egin zuen, beste hiru kideekin batera, Ben Barkaren bahiketa gertatu orduko. Bere kideak atxilotu eta hil zituzten, Hassan II.a erregearen kontrako estatu-kolpe baten harira. Baina Palisse bizirik utzi zuten, bihotzeko arazo larriak zituelako. Antoine Lopezek bisita egin zion 1972an, kartzelatik atera orduko. Frantziako enbaxadako arduradun bati proposatu zion Frantziara eramateko, eta hark onartu zuen, baina inori ez aipatzekotan. Ez dago argi, ordea, Frantziara eraman zuen ala Marokon hil zen handik urte gutxira.
Kaiser Chiefs
Kaiser Chiefsen bigarren albuma Yours Truly, Angry Mob izan da, 2007an plazaratuta. Ruby, Everything Is Average Nowadays, The Angry Mob edo Love's Not A Competition (But I'm Winning) kantak kaleratu dira single moduan.
Beranduago, 2008an, Off with Their Heads izeneko diskoa kaleratu zuten.
Mehdi Ben Barka
Antoine Lopez
Orlyko aireportuko inspektore nagusia zen, batez ere drogen kontrako ikerketen ardura zeukana. SDECEren informatzailea zen. Marokoko goi agintariekin harreman hurbila zeukan, besteak beste Ufqir jeneralarekin. Parisko hainbat gaizkileren laguna zen.
Lopezek aitortu zuen bahiketa antolatu zuela, “Larbi Chtouki”-k eskatuta. Azken hau Marokoko zerbitzu berezietako kidea zen. Adierazi zuen uste zuela Ben Barkaren eta Ufqirren arteko elkarrizketa pribatu eta baketsu bat antolatzeko eskatu ziotela. Horren truke, marokoarrek hitz eman zioten postu handi bat emanen ziotela Royal Air Maroc hegazkin konpainian. Lopezek berak eskatu zien Souchon eta Voitot poliziei bahiketa egiteko. Halaber, SDECEko buruzagi Marcel Le-Roy-Finville abisatu zuen.
Antoine Lopez bera Ben Barkaren bahiketan erabili zuten Peugeot 403an zegoen, beste bi poliziekin batera. Ben Barkari azaldu omen zioten Marokoko pertsona garrantzitsu batek bildu nahi zuela harekin. Autoa gidatu zuen Georges Boucheseicheren etxeraino. Lopezek Ufqirri jakinarazi zion Ben Barka Fontenay-le-Vicomten zegoela. Biharamunean aireportura joan zen Ufqirren eta harekin batera joandako Ghali El Mahi marokoar ikaslearen bila eta Boucheseicheren etxera eraman zituen. Halaber, Dlimi komandantea ere joan zen etxe hartara, El Houssaini marokoar polizia agentearekin batera. Dlimi zen Marokoko segurtasuneko zuzendaria. Biharamunean, urriaren 31n, Lopezek Ufqir, Dlimi eta El Houssaini eraman zituen Orlyko aireportura. Ufqir Genevara joan zen, eta besteak Casablancara.
Louis Souchon
Louis Souchon polizia bat zen, eta Antoine Lopez haren informatzaileetako bat. Simbille komisarioak deitu zuen eskatzeko Lopez aurki zezan. Une hartan, Souchonek aitortu zuen Ben Barkaren bahiketan parte hartu zuela, Lopezen aginduei jarraituz. Ben Barka autora igoarazi zuen, eta Georges Boucheseicheren etxera eraman. Haatik, argitu zuen ez zeukala Lopezen berririk. Exijitu zioten Lopez aurki zezan, hala ez bazen kondena gogorragoa jasoko zuelako. Egun berean, azaroaren 3an, 14:30ean, polizia etxera agertu zen Lopezekin.
Roger Voitot
Roger Voitot izan zen Ben Barka autora igoarazi zuen bi polizietako bat. Bahiketan parte hartzeagatik epaitu zuten.
Marcel Le-Roy-Finville
Marcel Le Roy-Finville SDECEko arduradunak bi txosten idatzi zituen Ben Barka bahitu aurreko maiatzaren 19an eta 22an. Lehen txostenean agertzen zen Marokoko erregeak eta Ufqir ministroak asmoa zutela Ben Barkari bere “posizioa kentzeko, modu ez ortodoxoak” erabiliz. Bigarren txostenean aipatzen zen Ben Barkari proposatu zitzaion film proiektua. Le-Roy-Finvillek argitu zuen lehen txostena helarazi ziola SDECEko Richard koronelari, eta bigarrena Beaumont koronelari. Txosten horiei ez zieten kasurik egin. Hainbatek uste dute txosten haiek aztertu izan balituzte, Frantziako poliziak neurriak hartu behar izango zituela Ben Barka babesteko, baina ez zutela halakorik egin.
Pierre Lemarchand
Antoine Lopezek deklaratu zuen Pierre Lemarchand abokatua ere bustita zegoela Ben Barkaren bahiketan. Georges Figonen abokatua zen eta UNR alderdi gaullistako diputatua, Roger Frey ministroaren hurbileko bat. OAS erakunde armatuaren kontra borrokatu zen, barbouze-ak erabiliz. Lopezek zioen Lemarchand Ben Barka bahitu zuten lekuan zegoela. Lopezen ustez, Lemarchand zen Chtoukik Frantziako Barne Ministerioan zuen kontaktua. Lemarchandek Zollinger epailearen aurrean deklaratu zuen bi egun geroago, azaroaren 18an, eta salaketa horiek gezurtatu zituen.
Marokoko zerbitzuak
Zazpi hilabete eman zituzten bahiketa prestatzen. Ben Barkaren atzetik ibili ziren mundu osoan egin zituen bidaietan, eguneko 24 orduetan zeukaten zaintzapean, telefono entzuketak egiten zizkioten eta gutunak aurrez irakurtzen zizkioten. 30 bat agente ibili ziren zaintza hartan.
Ghali El Mahi
Poliziak Ghali El Mahi 29 urteko ikasle marokoarra atxilotu zuen azaroaren 7an, eta bahiketagatik auzipetu. Lopezen arabera, Ufqirrekin batera hartu zuen Orlyko aireportuan, Ben Barka bahituta zegoen etxera eramateko. El Mahi Ufqirren kabineteko kidea zen, eta haren emaztea Ufqirren iloba. Aitortu zuen Ufqirrekin bildu zela urriaren 30ean Orlyko aireportuan, baina ukatu zuen bahiketan parte hartu zuenik.
El Mahik harreman estua zeukan Marokoko enbaxadarekin, eta Ben Barka bahiturik egon zen etxearen jabea, Boucheseiche, eta haren kideak ezagutzen zituen. Ben Barka bahitu zuten egunaren inguruetan diru kopuru handi bat sartu zen haren bankuko kontuan.
“Larbi Chtouki”
Ben Barka auzian askotan agertu zen “Chtouki” ezizeneko baten inplikazio zuzenaren erreferentzia. Hura izan omen zen bahiketaren antolatzaile operatiboa. Epaiketa egiten ari zirela jakin zen haren benetako izena. Ahmed Dlimiren lankide ohi batek jakinarazi zuen Miloud Tounzi, Dlimiren buruzagia zela, hala nola kontra-espioitzako arduraduna. Baina beste iturri batzuek diote “Chtouki”-ren benetako izena Moulay Agmed El Azgaoui zela. Hirugarren hipotesi batek dio Naïmi Mouloud zela ezizen haren gibelean ezkutatzen zena, hala nola Marokoko Barne ministerioko zerbitzu berezietako buruzagia.
2009an haren kontrako nazioarteko atxilotze agindu bat zabaldu zuen Interpol-ek. Hartaz gain, Hosni Benslimane Marokoko jendarmeriako buruzagi ohiaren, Abdelhak Kadiri informazio zerbitzuetako buruzagi ohiaren eta Abdelhak Achaachi Cab1 kabineteko agente ohiaren kontrako atxilotze aginduak ere zabaldu zituzten.
Mohammed Ufqir
Georges Figonek adierazi zuen Mohammed Ufqirrek Ben Barka torturatu eta hil zuela. Ufqir jenerala Genevara abiatu zen urriaren 31n. Handik itzuli zen Parisera, eta azaroaren 3an Frantziako Barne ministerioan antolatutako cocktail batean agertu zen. Ekitaldi hura Marokoko lau gobernadoreren ohoretan antolatuta zegoen. Han bildu zen Maurice Papon prefetarekin eta Roger Frey Frantziako Barne ministroarekin. Freyk Ufqir ongi ezagutzen zuen eta estimu handian zeukan, “oso frankofiloa” zelako. Ufqir biharamunean joan zen Marokora, Ahmed Dlimi polizia buruarekin batera.
Harrera haren egun berean aipatu zen Ben Barkaren bahiketa Frantziako Ministroen Kontseiluan, eta Ufqirren inplikazioaren berri zabaldu zen. Biharamunean, Maurice Paponek Roger Freyri jakinarazi zion Antoine Lopezek Ufqirren kontrako deklarazioa egin zuela. Roger Freyk adierazi zuen sinestezina zitzaiola, eta Georges Pompidou Frantziako Lehen Ministroarekin mintzatu zen. Hark ere adierazi zuen harrigarria zitzaiola.
Azaroaren 5ean, Frantziako Atzerri Ministerioko kabineteko kide bat, Philippe Malaud eta Frantziak Marokon zuen enbaxadore Robert Gillet bildu ziren Hassan II.a erregearekin. Hassan II.a-k erantzun zuen ez zekiela deus Ben Barka auziaz. Azaroaren 10ean, Maurice Couve de Murville Frantziako Atzerri Ministroak Ufqirri leporatu zion bahiketa. Charles De Gaulle Frantziako Errepublikako presidenteak adierazpen hau egin zuen: “Marokorekin dugun arazoa mahai gainean dago. Erregeak Ufqir garbitzen badu, konponduko da”.
Marokoko poliziak ez zuen inoiz atxilotu. Ufqir hil zen 1972an, ustez bere buruaz beste eginda, baina itxura guztien arabera Ahmed Dlimik tiroz hilda, estatu-kolpe ahalegin batean parte hartzeagatik. 1971n ere beste estatu kolpe ahalegin baten atzean omen zegoen (estatu kolpe haren ondoren atxilotu zituzten Boucheseiche eta bere hiru kideak).
Ahmed Dlimi
Ahmed Dlimi Marokoko segurtasun nazionaleko zuzendaria zen. Leporatu zitzaion Ufqirrekin batera joan izana Ben Barka bahituta zegoen etxera, eta bahiketaren antolatzaileetako bat izatea. Marokok ez zuen epaitu. 1983an erail zuten, Hassan II.aren kontrako estatu-kolpe bat prestatzen ari zelakoan.
Mohamed Aachâachi
Mohamed Aachâachi-ren izena ez da askotan agertu. Marokoko polizia zen, Cab 1 kabineteko polizietako bat, eta Marokoko zerbitzuetako buruzagietako bat. Parisen zegoen Ben Barka bahitu zutenean. 2003an hil zen, eritasun luze baten ondotik.
Epaiketa
Ben Barkaren bahiketaren epaiketa 1966ko irailaren 5ean hasi zen. Ben Barkaren senideen abokatuek gaitzetsi zuten epaiketa azkarregi egin izana, eta ez hartu izana behar zen denbora ikerketa sakonki egiteko.
Epaituak
Epaiketa eten zuten, 1967ko apirilera arte. Eten horren artean, Ben Barkaren aldekoen hiru abokatu hil ziren. Akusazioaren beste abokatuek eskatu zuten epaiketa atzeratzeko, ordezko abokatuek astia izan zezaten auzia ongi aztertzeko eta ezagutzeko. Fiskala eta defentsa atzeratzearen aurka agertu ziren. Akusazioaren abokatuek, protesta gisa, epaiketatik joatea erabaki zuten. Auzia berriz hasi zen 1967ko apirilaren 17an. Dlimik adierazi zuen erabat errugabea zela. Maiatzaren 27an, ordea, Dlimiren Cab 1-eko (Marokoko zerbitzu sekretuak) laguntzaile ohi batek adierazi zuen “Chtouki” delakoa zela Dlimiren buruzagi Miloud Tounzi.
Epaia 1967ko ekainaren 7an eman zuten. Antoine Lopez eta Louis Souchon bakarrik kondenatu zituzten, 8 urteko kartzela zigorrera lehena eta 6 urtera bigarrena. Beste bost lagunak absolbitu zituzten. Ihesean zeudenak (Georges Boucheseiche, Jean Palisse, Julien Le Ny, Paul Dubail, “Larbi Chtouki” eta Mohammed Ufqir), ordea, bizitza osorako kartzela zigorrera kondenatu zituzten. Hassan II.a Marokoko erregeak uko egin zion kondenatutako horiek atxilotzeari.
Hilketa misteriotsuak
Ben Barkaren bahiketaren epaiketa hasi aurretik, hainbat lagun hilda aurkitu zituzten. Georges Figon, ustez bere buruaz beste eginda, 1966ko urtarrilean. Ben Barkaren familiaren hiru abokatu hil ziren auzia hasi baino lehen. 1967an, Fossati, SDECEko agentea eta ustez bahiketan parte hartu zuena hilda aurkitu zuten.
Eskandalu politikoa
Ben Barkaren bahiketaren ondorengo egunetan eta asteetan, prentsan askotan salatu zen eskandalu politiko bat zegoela Ben Barka auzian. François Mitterrand Frantziako Presidentetzarako hautagai sozialistak poliziaren “ahulezia ez bada laguntza” salatu zuen azaroaren 6an.
Frantziako erakundeen kontrako salaketa
Baina eskandalua batez ere lehertu zen Frantziako Presidentetzarako hauteskundeen biharamunean (1965eko abenduaren 20an), De Gaullek berriz irabazi eta gero. 1966ko urtarrilaren 17an zabaldu ziren Louis Souchonen adierazpenak. Haien arabera, bahiketaren berri zeukaten Le-Roy-Finvillek eta Jacques Foccart Eliseoko idazkari nagusiak.
Kasualitatez, egun hartan bertan hil zen Georges Figon. L’Humanité Frantziako egunkari ezkertiarrak “estatu eskandalua” salatu zuen. Prentsak ez zuen sinesgarritzat jo Figonen suizidioa, hiru tiro zeuzkalako. Frantziako Gobernuari leporatu zioten egia ez bilatzea edo egia aurkitzeari trabak jartzea. 1966ko maiatzaren 6ko eztabaida parlamentarioan, Roger Frey-k irmoki baieztatu zuen Figonek bere buruaz beste egin zuela, eta ikerketa zorrotza egin zutela hori baieztatzeko.
Hamasei pertsona ezagunen deia
Egun berean, politika, kultura eta zientzia arloetako hamasei pertsona ezagunek (besteak beste René Cassin, François Mauriac eta Louis Aragon) dei bat zabaldu zuten, Ben Barkari gertatutakoari buruzko argibideak lortzeko eta arduradunak aurkitzea eta zigortzea eskatzeko. François Mauriac dei hartatik atera zen, Frantziako Barne Ministro Roger Frey harekin bildu eta gero. Adierazi zuen argi gelditu zitzaiola Frantziako Gobernuak ez zuela zerikusirik bahiketarekin. Aldiz, Amerikako Estatu Batuetako zerbitzu sekretuen eta Ufqirren bizkar jarri zuen bahiketa. Washingtonek ukatu zuen zerikusirik zeukanik.
Frantziako Gobernuaren erantzuna
Urtarrilaren 19an, Frantziako Lehen Ministro Georges Pompidouk azpimarratu zuen Frantziako zerbitzu sekretuetako kide batzuk hobendun zirela, baina zerbitzuen artean ez zegoela kooperaziorik, eta denek elkar gorroto zutela. Halaber, Ben Barkaren defentsaren ardura hartu zuten abokatuen eta elkarteen papera ere gaitzetsi zuen, erranez François Mitterrand oposizioko buruaren laguntza taldeko kideak zirela. Charles De Gaullek, bere aldetik, Ufqirri egotzi zion bahiketa eta Hassan II.ari leporatu zion errudunen kontrako gaitzespenik ez egin nahi izana. Frantziako zerbitzu berezien eta Poliziaren parte hartzea ere salatu zuen, erranez zerbitzu bereziak eta polizia ez direla behar bezain ongi kontrolatuak. Funtsean, De Gaullek Roger Frey Barne ministroari zuzendu zion kritika. Honek polizien defentsa hartu zuen, eta De Gaullek erantzun ez defendatzeko poliziak, poliziek ez zutelako azkar lan egin eta zortzi egun egon zirelako beren kideak atxilotu arte.
Paul Jacquier SDECEko burua kargutik kendu zuten egun hartan.
Ezkerraren kritikak
Gaston Defferre SFIO alderdiko diputatu eta Marseillako auzapezak, Le Provençal egunkarian idatzi zuen hainbat aldiz, eta zuzenean jo zuen Georges Pompidou, Jacques Foccart eta Roger Frey-ren kontra. Eta De Gaulleri leporatu zion isilik eta geldirik egon izana hauteskunde kanpaina denboran.
De Gaullek ezkertiarren akusazioak gaitzetsi zituen otsailaren 21ean, prentsaren aurrean. Ben Barka auzia Marokok Frantzian egindako esku sartze onartezintzat jo zuen, onartu zuen Frantziako polizia batzuek lagundu zutela, baina ukatu zuen Frantziako egiturek berek ardurarik zeukatenik. Polizien artean ustel batzuk zeudela baizik ez zuen erran.
Hassan II erregea
Ben Barkaren aldeko elkarteek diote Marokoko errege Hassan II.ak berak agindu zuela Ben Barka bahitzeko eta hiltzeko.
Frantziako Zerbitzu Sekretuak
Ben Barkaren bahiketagatik epaitutako eta kondenatutako batzuk Frantziako zerbitzu sekretuetakoak ziren. Lucien Aimé-Blanc komisario ohiaren arabera, Ben Barkaren bahiketan parte hartu zuten guztiei telefono entzuketak egin zizkieten, eta elkarrizketa haietan agertzen zen bahiketa prestatzen ari zirela. Entzuketa haiek Frantziako Barne ministeriora eta Lehen Ministroaren kabinetera heltzen zirela idatzi zuen Aimé-Blancek, eta hauxe adierazi: “Ondorioztatzen dut Segurtasun nazionalak bazekiela zer gertatzen ari zen, eta ez zuela ezer egin bahiketa eragozteko; edo utzikeria erruduna izan zen, edo agindu bati jarraitu zioten”.
Ben Barkaren aldeko elkarteek salatu dute bahitzaileek Frantziako Errepublikaren laguntza izan zutela. Ben Barka bahitzaileen autoan lasai sartu ahal izan zen, Frantziako poliziak segurtasuna eskaini ziolakoan. Beraz, horren arabera, Frantziako zerbitzuak izan ziren Ben Barka aise bahitzeko beharrezkoak zirenak. Halaber, Ben Barkaren aldeko elkarteek Frantziari leporatzen diote ahal zuen guztia egin izana egia ezkutatzeko.
Pieris (tximeleta)
Pieris Pieridae familiako tximeleten generoa da, ia kosmopolita dena.
Mehdi Ben Barka
Mossad eta CIA
2006tik eskuragarri dauden dokumentu batzuen arabera, Ben Barkak Mossad eta CIA atzetik izan zituen herrialde batetik bestera egiten zituen bidaietan, eta informazio guztia uzten zieten Frantziako eta Marokoko zerbitzuei. Ronen Bergman eta Sholmo Nakdimon Israelgo Yediot Aharonot egunkariko kazetariek ikerketa bat argitaratu zuten 2015eko martxoaren 20an. Haien ustez, Mossad-ek zuzenean parte hartu zuen Ben Barkaren bahiketan.
60ko hamarkadan, Israelgo zerbitzu sekretuek estrategikotzat zeukaten Marokorekin harremanak edukitzea. Helburua zen harremanak garatzea Israelen inguruan zeuden herrialdeekin eta beren etsaiekin, hala nola Iran, Etiopia, Turkia eta Marokorekin. Marokoko juduak Israelera emigratzea uztearen truke, Marokori laguntza militarra eskaini zioten. 1963an, Marokoren eta Aljeriaren arteko gerra piztu zenean, Israelek laguntza eta prestakuntza militarra eskaini zion Marokori. Trukean, Marokoko goberunak Mossadi galdetu zion Ben Barka lokalizatzeko.
Mossad-ek agiri faltsuak eman omen zizkien Ben Barkaren bahiketan parte hartu zuten marokoarrei eta frantsesei. Ondoren, Ben Barkaren gorpua Mossad-ek eraman omen zuen bahituta egon zen etxetik. Ahmed Boukharik salatu zuenean Ben Barkaren gorpua azidoan desegin zutela, CIAren inplikazio zuzenaren berri eman zuen. Haren arabera, CIAk laguntza eskaini zuen, Konferentzia Trikontinentalaren kontra ekin nahi zuelako gisa hartan. Konferentzia hark ez zuen anitz iraun, Ben Barka hil ondoren.
Testuingurua
Ben Barkaren bahiketa eta erailketaren helburua Konferentzia Trikontinentalaren kontra egitea izan zela diote Ben Barkaren aldekoek. Ben Barka zen Accra Afrikako eta Asiako herrien elkartasun fondoko presidente-ordea. Fondo horren helburua zen Mendebaldeko herrialdeen “inperialismoari” aurre egitea. Ben Barka aztertzen ari zen elkartasun kutxa hori Hego Amerikako herrien artera ere zabaltzea. Ben Barkak azpi-garapenaren kontra borrokatu nahi zuen, gisa hartan independentziaren alde eta sistema kapitalistarekiko menpekotasunaren aurka egiten baitzuen.
Ben Barka ez zen izan urte hartan erail zuten militante iraultzaile bakarra. 1965ean hil zituzten:
Eta ondoko urteetan hil zituzten Che Guevara, 1967ko urriaren 9an, eta Martin Luther King, 1968ko apirilaren 4an. Ben Barkaz gain, 60ko hamarkadatik 90eko hamarkadara arte, ehunka lagun desagertu ziren Marokon. CCDH kontseiluaren arabera, 112 lagun desagertu ziren.
Liburuak
Liburu andana bat argitaratu zen Ben Barka auziaz. Besteak beste:
Filmak
Auziari buruzko zenbait film agertu dira, baina aski berandu.
Barbara Mestanza
Bàrbara Mestanza (Bartzelona, Katalunia, 1990) antzerkigile, zuzendari, aktore, bikoiztaile eta abeslari katalana da.
Aktore
2014. urtean TV3nOh happy day lehiaketako epaimahaikide izan zen, eta antzerki-muntaia batzuk sortu, zuzendu eta protagonista izan ditu, hala nola, Pocahontas edo la verdadera historia de una traviesa eta La mujer más fea del mundo lanaren benetako historia.
Arrautza olioizartu
Arrautza olioizartuak olio ugariz frijitutako arrautzak dira. Gaur egun plater zehatz bat izendatzeko erabiltzen da izendapena. Adibidez, Madrilgo gastronomian zartagian frijitutako arrautzez (zuringo likidoa dutela), patata frijituez eta haragagizko jaki batez (urdaiazpikoa, hirugiharra, txorizoa edo txistorra) osatutako platera bat da.
Barbara Mestanza
Bikoiketa
Katalanezko bikoizketan parte hartu du: Com ensinistrar un drac/ Zelan hezi dragoi bat, Big Hero 6, Buscant en Nemo i Bolt, eta gaztelaniazko zenbait film; besteak beste, Gran Torino.
Zuzendari
Organía lanarekin zuzendarikide gisa estreinatu zen, Espazio Librean estreinatua eta F.A.M.Y.L.I.A. lanarekin zuzendari gisa. Atrium eta La Seca aretoetan estreinatua.
Abeslari, The Mamzelles musika taldea
The Mamzelles musika taldearen parte izan da, Paula Ribó eta Paula Maliarekin batera. Taldea ospetsu egin zen Kataluniako Generalitatearen birziklapenari buruzko iragarki bat egin zuenean. 2012an, taldeak lehen diskoa kaleratu zuen: Que se desnude otra Discmedi diskoetxearekin. 2014. urtean taldeak Totem izeneko bigarren diskoa kaleratu zuen Discmediarekin, Fluren&Santosek ekoitzia.
Murasaki Shikibu
Murasaki Shikibu (紫 式部) (c. 978-1014/1025) eleberrigile eta olerkari japoniarra izan zen.
Bere lanik ezagunena Genji Monogatari ("Genjiren istorioa") da, Historiako lehendabiziko eleberritzat jotzen dena. Bertan, gorteko printze baten amodio istorioak kontatuak dira, eta garaiko noble japoniarren bizitzaren lekukotzat hartzen da.
Murasaki Shikibu Japoniako literaturan garrantzi handia duen emakume bat da, eta Genji Monogatari eskolan aztertzen den liburua.
Alton (Utah)
Alton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Kane konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gandosso
Gandosso Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hitz errore-tasa
Errendimendua neurtzeko zailtasun orokorra aitortzen den hitz sekuentzian erreferentziaren sekuentzian luzapen desberdina izan daitekeela uste da (ustez zuzena). WER Levenshtein-ren distantzia tik dator, hitz-mailan lan egiten duena, fonema- mailaren ordez. WER sistema, sistema baten hobekuntzak ebaluatzeko edota sistema ezberdinak alderatzeko tresna baliagarria da. Hala ere, neurketa mota honek ez du xehetasunik eskaintzen erroreen akatsen izaerari buruz; beraz, esfortzu gehiago beharrezkoa da errore-iturri nagusia(k) identifikatzeko eta edozein ikerketa-esfortzutan zentratzeko.
Gandosso
Mugakideak
Gandossok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hitz errore-tasa
Arazo hau, hasieran ezagutzen den hitz-sekuentzia erreferentziaren (ahozko) hitz-sekuentziarekin lerrokatuz konpontzen da, horretarako kate dinamikoaren lerrokatzea erabiltzen da. Gai honen azterketa, "perpausaren eta hitzaren erroreen arteko korrelazioa adierazten duen botere legea" izena duen teorian ikusi daiteke.
Hitzen errore-tasa kalkulatzeko, honela kalkulatu daiteke:
non
"Ezabatzea" eta "txertaketa" atzean dagoen intuisioa da nola heltzen garen erreferentzia batetik hipotesi batera. Beraz, "Hau da wikipedia" erreferentzia badaukagu eta "Hau _ wikipedia" hipotesia, ezabaketa deituko diogu.
Hizketa-hautemate sistema baten errendimendua jakinarazten denean, batzuetan, hitz zehaztasuna (Ingelesez, Word accuracy edo WAcc) erab iltzen d  a horren ordez:
I= 0 baldin bada, orduan, WAcc, zuzen ezagututako 'H' hitzen tasa bat, 'N'-ren hitz guztien kopurura atzera-egitearen (informazio-berreskuratzea) baliokidea izango da.
Kontuan izan N, erreferentziaren hitz kopurua dela eta, hitzaren errore-tasa 1.0 baino handiagoa izan daiteke eta, beraz, hitzaren zehaztasuna 0.0 baino txikiagoa izan daiteke.
Esperimentuak
Normalean uste da hitz gutxieneko errore-tasa batek goi-mailako zehaztasuna erakusten duela hizketa-ezagutzean (ahotsaren aintzatespenean), goi-mailako hitzen errore-tasarekin alderatuz. Hala ere, gutxienez azterketa batek erakutsi du hori ez dela egia. Microsoft Research-en esperimentu batean, jendea "adimenaren optimizazio helburuarekin bat dator"-en (Wang, Acero eta Chelba, 2003) menp ean tre  batuak izango balira, hitz errore tasa txikiagoa duten beste pertsona batzuek baino zehaztasun handiagoa erakutsiko zuten hizkuntzaren ulermenean, horrela erakutsiz ahozko hizkuntzaren benetako ulermena ez dela bakarrik oinarritzen zehaztasun altuko hitzaren hautematean.
Beste metrika batzuk
Goian dagoen bezalako formula orokorra erabiltzea arazo bat dauka, hala ere, ez dira kontuan hartzen emaitza arrakastatsuetan probabilitate desberdinetan errore mota desberdinak izan ditzaketen ondorioak, adibidez, akats batzuk beste batzuek baino kalte larriagoak izan litezke, eta batzuk agian beste batzuk baino errazago zuzendu litezke. Faktore hauek probatzen ari den sintaxiak zehaztuko ditu. Beste arazo bat da, nahiz eta lerrokatzerik hoberena izan, formula ezin du ordezketa-errorea eta ezabaketa-txertaketaren arteko konbinaketaren artean bereizi.