cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anjeles Iztueta Azkue
UEUko Matematika saileko kide aitzindaria
Sarrikon dagoen Ekonomia eta Enpresa Fakultateko irakasle zela matematika euskaraz emateko lehen saiakera egin zuten 1977an. UEUko Matematika Saila izan zen ekinbide hori bideratzeko lan-taldea eta matematika hiztegia ere elkarrekin landu zuten, UEUren babesean. Matematika euskaraz lantzen aitzindaria izan zen talde horretan ibili ziren hauek, besteak beste: Maria Jesus Alkain, Edurne Biritxinaga Gaztelurrutia, Maria Jesus Esteban Galarza, Karmele Fernandez Agirre, Jesus Mari Goñi Zabala, Jesus Mari Larrazabal, Xabier Mauleon, Karlos Santamaria Ansa, Arantza Urkaregi,  Yosu Yurramendi, Mari Jose Zarate Azkuna eta Enrique Zuazua Iriondo.Matematika orokorrean eta estatistika bereziki euskaraz landu zituzten aitzindarietako bat izan zen Iztueta. Bi liburu hauek argitaratu zituen UEUko lehenengo urteetan:
Matematikan eta estatistikan egindako ibilbidearen aitortza moduan 2000ko sarrera-hitzaldia emateko gonbidatu zuen UEUk. Hitzaldiaren izenburua hau izan zen: "Matematikak: zenbaki eta eredu bizidunak".
Irakaslea unibertsitatean (1977-1982)
1977tik 1982ra Estatistika eta Matematika gaietarako irakaslea izan zen UPV/EHUn Sarrikon, Donostiako Elizaren Magisteritza Eskolan (Matematika lehen promozioan), Deustu-ESTEn (Estatistika bai lizentziaturan eta bai Masterrean), eta UNEDen (Psikologia Matematikoa). Hogeita bi urte besterik ez zuen irakasle hasi zenean; Valladolidetik itzuli berritan buru-belarri murgildu zen horretan, batez ere unibertsitatea euskalduntze-ahalegin hartan.
Ikasle gisa lehenik, eta gero irakasle gisa ere, Euskal Herriko Unibertsitatearen alde lan egiten zuen inguruko lankideekin. Amets egiten zuten artean existitzen ez zen Euskal Herriaren zerbitzura eta euskalduna ere izango zen unibertsitatearekin, eta horren alde ahaleginak egiten zituzten. Garai hartan antolatu ziren lehen matematika klaseak euskaraz Sarrikon, eta Iztueta izan zen lehenengo irkaslea. Taldekoek Karlos Santamaria buru zutela landu zuten lehen matematika hiztegia. Leioako Zientzia Fakultatean hasia zen fisika euskaraz ematen Jose Ramon Etxebarria, kimika ematen Luis Mari Bandres. Horiek ziren imitatzeko eredua. UEUko Larraona ikastetxean landutako UEUkide-sare hura beti izan da erreferente bat Iztuetaren ibilbide profesionalean.
Matematikan profesionala eta ikertzailea (1982-2018)
1982an unibertsitate-irakaskuntza utzi zuen, sortu berria zen Eusko Jaurlaritzara joateko, ikerketa eta estatistika-matematikoaren arloan. Eusko Jaurlaritzako lehen lau urteetan arlo hura Metodologiaz, Diseinuaz eta Aholkularitza estatistiko-matematikoaz arduratzen zen, eta Eusko Jaurlaritzako beste arloetara ere eskaintzen zuen zerbitzu hori garaiko Estatistika Zuzendaritzak.
Gero 1986an Euskal Estatistika Erakundean (EUSTAT) sortu zen eta hor Iztueta Metodologia eta I+G+b arduraduna izatera pasa zen. Bizitza profesionaleko urte gehienak EUSTATen eman zituen. Emakunde-Emakumearen Euskal Institutuan sortu zenean bertan lehen arduraduna izan zen Ikerketa, Plangintza eta Dokumentazioa atalean (1989-1993).
Ikerketa-eremuak
Matematikari moduan bere ikerketa-lanak batez ere arlo kuantitatiboan zentratu dira, baita estatistika ofizialetako metodologia eta diseinuetan. Estatistika ofiziala eta I+G proiektuetan Ikerketa-proiektuak zuzendu ditu eta EUROSTATek koordinatutako hainbat proiektuetan parte hartu du Europa mailan. Aholkularitza teknikoa, irakaskuntza eta lan eta ikerketa eremuak hauek izan dira: lagin-diseinu konplexuak, datuen sintesirako teknika kuantitatiboak eta aldagai anitzeko analisiak. ISI eta IASSeko kidea eta hauetako bi urtez behineko bilkuratan partehartzaile.
Hezkuntza-sistemaren analista gisa Eusko Jaurlaritzako Sailburua izan zen legegintzaldi batetan eta hainbat hitzaldi eman zituen bilkura eta kongresuetan. Hitzaldi horiek liburu batean bilduta daude eta horietan garatu zituen gai nagusiak bost izan ziren: kalitatezko eskola-eredu demokratikoa, unibertsitateen garapena eta kudeaketa, lanbide heziketa Europako estrategian, haur-eskolak antolatzeko arauak, ikerkuntza, enpresako estrategia, eta bizialdi osoko formakuntza.
Nazioarteko ISI eta IASSeko kidea
1980ean oso informazio estatistiko gutxi zegoen Euskal Herriari buruz, baina informazioa beharrezkoa zen edozein planifikaziotan. Gernikako Autonomia Estatutuak 1979an gobernantza-area gisa definitu zuen estatistika, eta gero Eusko Jaurlaritzak hasiera-hasieratik sortu zuen Estatistika Zuzendaritza gerora 1986 EUSTAT erakunde autonomoa izango zena.
Eustat estatistika-erakundean "metodologia" arduraduna
Iztueta Eustat-en Ikerketa eta Metodologia Estatistiko-Matematikoaren arloaren arduraduna izan zen urte askotan. Metodologiak, prestakuntza, bekak, ikerketa-lankidetzak unibertsitateekin sartzen ziren egitekoen artean. EUETATek informazio asko bildu zuen urte guzti haietan eta ospea lortu zuen nazioartean. EUSTATen, NASTATen eta IINSEE Iparraldeko zerbitzuan zeuden datu guztiak batu izan ditu gero GAINDEGIA zerbitzuak, Euskal Herri osoko informazio estatistikoa eskaini ahal izateko, horretan kolaboratzaile eta bultzatzaile sutsua izan zen hasieratik.
Iztueta nazioarteko ISI institutuko (International Statistical Institute) kide izendatu zuten 1996ean eta IASS elkartekoan (International Association of Survey Statisticians ) kide aktiboa izan zen hainbat urtetan. Bi urtez behin eginiko batzarretan parte hartu zuen 1983tik 1999ra aldian.
1983-1999 aldi horretan EUSTATeko Estatistikako Nazioarteko mintegia zuzendu zuen, nazioartean ospe handiko ikerlari eta metodologoen parte-hartzea bideratuz. Punta puntako matematikari eta estatistika ofizialetan adituak ziren metodologoekin harreman zuzena izan zuen (L. Kish, C.R. Cochram, C.R. Rao, F. Azorin…).
Doktorego tesietan kolaboratzaile
Matematikatik kanpoko doktore-tesitan parte hartu zuen Iztuetak arlo estatistiko eta matematikoan aholkularitzan. Besteak beste lau tesi hauetan parte hartu zuen:
Bidaia gida
Turismo-gida, gida turistikoa edo bidaia-gida bat turistentzako edo bidaiarientzako liburu bat da, eta herri edo eremu geografiko bati, helmuga turistiko bati edo ibilbide jakin bati buruzko xehetasunak ematen ditu.
Gida turistiko batek bidaiariarentzat interesgarriak diren xehetasunak izango ditu, hala nola mapak, planoak, kale-bisitatzeko gunerik interesgarrienak, telefono-zenbakiak, helbideak, prezioak, hotelen eta jatetxeen balorazioak, ostatu eta jatetxe mota batzuei buruzko oharrak... Erabilgarri dauden garraiobide nagusiak eta ontziratzeko puntuak, ibilbideak, prezioak edo txartelak eskuratzeko modua adieraziko ditu. Telefono-zenbakiak eta laguntza-helbideak ere eskaini ohi ditu, baita larrialdi-kasuetarako ere (osasun-zentroak, polizia, enbaxadak, etab.). Gomendio praktikoak, txanpon-trukeak, telefono-kodeak edo higiene-kontsiderazioak sartzen dira.
Bidaiarientzat lekuan lekuko kultura oharrak ere eskaintzen dira. Esate baterako, nola agurtu bertakoak, esaldi sorta erabilgarri bat bertoko hizkuntza batean edo batzuetan, bertoko ohitura eta sinesmen batzuk, (esate baterako: prezioak eztabaidatu ohi dira, eskupekoa eman ohi da...).
Turismo gidak inguruko zentro eta jarduera kulturalei (opera eskaintza, kontzertu eskaintza, museoak, antzokiak, aisialdi-parkeak, natura parkeak, kirol guneak...) buruzko informazio zehatza jaso ohi du, baita bidaiariak bisita ditzakeen monumentu eta leku turistiko nagusiei buruzkoa ere.
Juansilvaita
Juansilvaita mineral bat da.
Bidaia gida
Sarritan, turismo gidek udalerriari edo eremu geografikoari buruzko hainbat xehetasuneko mapak dituzte, kutxazainak eta interes handieneko puntuak barne. Batzuetan, gomendatutako ibilbideak ere sartzen dituzte, oinez, bizikletaz, autobusez, autoz... egiteko ibilbideak eta. Sarritan, turismo gidek hiri, herrialde edo eskualdearen informazio historiko eta kulturala ere jasotzen dute.
Juansilvaita
Ezaugarriak
Juansilvaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Bidaia gida
Bidaiaren hainbat alderditan arreta jar dezaketen hainbat turismo gida mota daude, abentura-bidaiatik erlaxazio-bidaiara edo aurrekontu handiagoak edo baxuagoak dituzten bidaiariei zuzenduta. Beste batzuk interes partikularretan eta gizarte-talde jakin batzuen kezketan oinarritzen dira, hala nola lesbianak eta gayak edo bikoteak. Era berean, ikusizko gida batzuek helmugari buruzko irudi ugari dituzte, eta bidaiaren informazio praktikoari buruzko beste batzuk.
Gida turistikoak, eskuarki, benetako bidaia batean erabiltzeko pentsatuta daude, eta, beraz, tamaina ertainak edo txikiak izaten dituzte. Maleta edo bizkar-zorro arrunt batean erraz eramateko moduko tamaina izaten dute.
Maryse Condé
Literatura
Condéren eleberriek arrazaren, generoaren eta kulturaren inguruko gaiak jorratzen dituzte garai historiko desberdinetan.
Ségou eleberria XIX. mendean Mali n egondako Banbara inperioari buruzkoa da, eta herri haien memoriaz, harremanez eta antzinako jainkoez mintzo da. Eleberrian, Dusika Taoré afrikar buruzagiak ezin izango du galarazi familiak desegitea Banbarako erresuman eta esklabotza, erlijio berria eta kolonialismoa jasatea. Dena ikuspuntu politiko batetik kontatua, eta diaspora ezbaian jarriz.
Bere nobeletako gai nagusia herri afrikarren eta diasporaren arteko harremanak dira, bereziki Kariben, eta gai askori begirada feminista eta politiko nabarmenarekin heldu die. Alde horretatik, distantzia hartu zuen Karibeko literaturan garrantzi handia izan duten gaietatik, "belztasuna" edo "kreoltasuna", adibidez. Condé ekintzailea izan da lanean nahiz bizitza pertsonalean, eta onartzen du ezin izanen lukeela edozertaz idatzi, garrantzi politikorik ez duen ezertaz behintzat.
Izaera autobiografikoko kontakizun batzuk ditu, esate baterako, Le Cœur à rire et à pleurer : contes vrais de mon enfance (1999) eta amonaren biografia, Victoire, les saveurs et les mots : récit (2006)
Anjeles Iztueta Azkue
Emandako ikastaro espezializatuak
Espezialitate-ikastaroak eman ditu, graduondo eta euskal administrazioko prestakuntza-plangintzetan, beti ere estatistika eta matematikaren arloetan, eta batez ere laginketa teknika estatistikoen arloan.
Eusko Jaurlaritzako Sailburu-ordea (1999-2001) eta Sailburua (2001-2005)
Juan Jose Ibarretxe lehendakariak deituta 1999an Eusko Jaurlaritzako Justizia, Lan eta Gizarte Segurantza Saileko Gizarte Gaietarako Sailburuorde hasi zen. Eta hurrengo legealdian, 2001ean, Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailburua izan zen.
Hauek izan ziren sailburuak: Idoia Zenarruzabeitia (Lehendakariordetza eta Ogasuna eta Herri Administrazioa), Anjeles Iztueta (Hezkuntza, Unibertsitateak eta Ikerketa), Javier Balza (Herrizaingoa), Ana Aguirre (Industria, Merkataritza eta Turismoa), Javier Madrazo (Etxebizitza eta Gizarte Gaiak), Joseba Azkarraga (Justizia, Lana eta Gizarte Segurantza), Gabriel Maria Inclan (Osasuna), Miren Azkarate (Kultura eta bozeramailea), Sabin Intxaurraga (Lurralde Antolamendua eta Ingurumena), Alvaro Amann (Garraioa eta Herri Lanak), eta Gonzalo Saenz de Samaniego (Nekazaritza eta Arrantza).
Jaurlaritzan landutako gai nagusiak (2001-2005)
Urte horietan Hezkuntza Sailak urratsak egin zituen gai hauetan: Haur Eskolak, Lanbide Heziketaren bikaintasuna, gehiengo sindikalarekin akordio zabalak, Euskal Curriculuma, euskara eta ereduen ebaluazioa... Hauek dira Iztuetaren lan taldeak finkatu zituen sei erronkak:
Montreuil-sur-Blaise
Biztanleria
2007an Montreuil-sur-Blaise udalerrian erroldatutako biztanleak 160 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Anjeles Iztueta Azkue
Unibertsitate Sistemaren Legea (2004)
Hezkuntza-sistema propio baten alde urratsa izan zen Unibertsitate Sistemaren Legea onartzea 2004an. Presio handiak izan ziren proiektuaren kontra, baina legearen aldeko kontsentsu zabala lortu zuen Iztuetaren taldeak eta legea lantzeko orduan handia izan zen parte hartzea. Ordura arte, unibertsitate publikoko irakasleek Espainiako funtzionarioa izan behar zuten, derrigor; legearekin, atea ireki egin zitzaion unibertsitateko irakasleria propioari, urteetako eskaera zenari. Unibertsitate-sistema osoarentzat egin zen legea (EHU, Mondragon Unibertsitatea eta Deustuko Unibertsitatea). Esparru unibertsitarioan euskara berezko hizkuntzatzat hartzen zuen legeak, eta zentralitatea ematen zion. Gainera, euskarazko online unibertsitate bat sortzeko aukera ere zabaldu zuen legeak, nahiz eta gero oraindik horrelakorik ez den gauzatu.
Montreuil-sur-Blaise
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 9 hutsik zeuden. 66 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 57 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren eta 14 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Anjeles Iztueta Azkue
Unibertsitate Sistemaren Legea (2004)
2022an «Euskal Unibertsitate Sistema: legea, erronkak eta etorkizuna» izenburuko artikulua idatzi zuen Jakin aldizkarian. Bi hamarkada pasata, honela ikusten zuen legearen garapena: batetik harrituta zegoen, asko eginda zegoelako, Ikerketan eta bikaintasunean pauso handiak emanda baitzeuden; bestetik Euskal Unibertsitate Sistema asko zabaldu zela, eta konplexutasun handiko ekosistema da gaur egun, EAEtik Euskal Herri osora lankidetza zabaltzeko ere ahaleginak egin eta urratsak eman dira.
Montreuil-sur-Blaise
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 83 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 83 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (42 gizon eta 35 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montreuil-sur-Blaise udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 141 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.628 euro zen.
Anjeles Iztueta Azkue
Euskal Curriculuma (2004)
Euskal curriculuma ere onartu zen legealdi hartan, 2004an. Horretan ere kritika asko jaso zituen, baina eskola publikoen, ikastolen, kristau eskolen eta hezkuntza komunitateko eragileen artean adostu eta landutako proiektua zenez aurrera atera ahal izan zuten. Aldiz, Hezkuntza Saila Hezkuntza Sistemarako Lege bat ateratzen saiatu bazen ere, ahalegin haiek gelditu edo izoztu egin behar izan zituzten. Eta bestalde, Bertendonako institutuko irakasleen protesta oso mediatikoa izan zen garai hartan. Hori gertatu zen Hezkuntza sistemako funtzionarioen euskara mailari buruzko eskakizunak bete beharrekoak zirela Eusko Jaurlaritzak berretsi zuenean. Presioak izugarriak izan ziren, alde guztietatik.
Montreuil-sur-Blaise
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Anjeles Iztueta Azkue
Haur-eskola Partzuergoa
Emakunden egon zenean hasi zen arlo hau lantzen. Gero Gizarte Gaietako Sailburu-orde izan zenean I Euskal Familien Plana egin zutenean. arreta berezia eman zioten haur-eskolei. Azkenik Hezkuntza Ikerketa eta Unibertsitate Sailburua izanik onartu zuten Haur-eskola Partzuergoaren Dekretua. Eskandinavia izan zen dekretu hura osatzeko erreferentzia nagusia. Garai hartan Iztueta 3 gazteren ama zen.
Montreuil-sur-Blaise
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Anjeles Iztueta Azkue
Haur-eskola Partzuergoa
Dekretuak harrera ona izan zuen. Urrats nabarmena izan zen euskara sustatzeko eta herri txikiak sendotzearen alde. Arrakasta horren froga gisa aipatu daiteke dekretuaren arabera sortutako haur-eskolek 10 urte bete zituztenean, orduko Sailburu Cristina Uriartek ekitaldira gonbidatu zuela Iztueta eta hitza eman ziola Sailak Iztuetari eskerrona adierazteko keinu gisa.
Ezkerra (argipena)
Ezker, ezkerra eta Ezkerra hitzek hainbat esanahi dituzte:
Anjeles Iztueta Azkue
Emandako hitzaldi gonbidatuak
Eusko Jaurlaritzako Kontseilaria izan zen zazpi urteetan hainbat hitzaldi eman zituen bilkura eta kongresuetan. Hitzaldi horietan garatu zituen gai nagusiak bost izan ziren: kalitatezko eskola-eredu demokratikoa, unibertsitateen garapena eta kudeaketa, lanbide heziketa Europako estrategian, haur-eskolak antolatzeko arauak, ikerkuntza, enpresako estrategia, eta bizialdi osoko formakuntza. Iztuetako taldearen helburuak eta printzipioak, lana, eta horren emaitzak liburu batean bildu zituen Leire 2004an. Liburu horretan Anjeles Iztuetak idatzitako artikulu guztiak, argitaratutako elkarrizketa guztiak eta bere hitzaldi eta prentsaurrekoetako testuak bildu zituen. Bigarrenik, kronologikoki ordenatu dira eta iturriak aztertu dira, ondoren gaien arabera multzokatzeko.
Besteak beste, hauek izan ziren 2002 eta 2003 urteetan gai horietako bakoitzean garatu zituen hitzaldiak:
NGC 3175
NGC 3175 galaxia espiral bat da, Antlia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Anjeles Iztueta Azkue
Hezkuntza sailburu gisa emandako prentsa-aurrekoak
Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailburu izan zen lau urteetan hitzaldiez gain hainbat prentsa-aurreko ere eman zituen. Prentsaurreko horien testuak jasota daude liburu batean. Hauek izan ziren 2001, 2002 eta 2003 urteetan emandakoak:
Eusko Ikaskuntzako lehendakari ordea
2014tik 2023ra bitarte Eusko Ikaskuntzako Lehendakari ordea izan zen Araban, baita Innobasque-ko Zuzendaritza Batzordekoa 2016tik.
Eusko Ikaskuntzan hainbat ekitaldi eta bilkura antolatzen parte hartu du. Esate baterako, 2017an "Gazteak-euskara binomio dinamikoa: erabilera sustatzeko gakoak" jardunaldia antolatu zuen Gasteizen. Jardunaldi horren ondorioetan bi ardatz nagusi proposatu ziren: ikerketa-lerroak eta eragileentzako ekintza-proposamenak. Ildo horretatik tiraka, Eusko Ikaskuntza beka batekin, ikerketa lerro bat sortu zuen Joseba Fernandez de Landa soziologoak Ixa taldearekin batera. Geroago artikulu hauek argitaratu zituzten egindako lana dokumentatzeko:
Gai horretan sakonduta, Fernandez de Landa soziologoak 2021ean Ikergazte saria irabazi zuen.
Eusko Ikaskuntzaren barrutik antolatutako ekitaldi horietan Iztuetak ikusi du kontsentsua sortu dela aditu desberdinen artean, nolabait euskararen munduan badirudi paradigma aldaketa bat sortzen ari dela. Orain arte kontua zen euskara ikastea, baina orain gehiago da dakitenek erabiltzea. Zeren ikasi gehienek ikasten dute eskolan, baina kontua da ikasten duten horiek erabiltzera nola bultzatu. Zer nolako indarrak behar diren aztertu behar direla dio, kontrako indarrak ere badirelako, globalizazioaren garai honetan ia mundu guztia sare sozialetan eta aritzen den garai honetan. Iztuetaren ustez euskararentzat momentu oso interesgarria da, asko aurreratu da azken 50 urteetan baina erronka berriak ere badira eta hurrengo gailurretara heltzea ez da erreza izango.
Ama eta langilea
Profesional langilea eta aldi berean ama izaten hasi ziren aitzindarietako bat izan zen Iztueta 1970eko hamarraldian. Ordura arte ama lehenengo aldiz izatean ohiko zen bizitza profesionaletik erretiratzea eta etxeko bizimoduan bakarrik aritzea. Lanean jarraitzeko erabakia oso argi zuenez, moldatu egin zen ama eta langilea izaten, biak ala biak.
Ubuntu (filosofia)
Ubuntu ( ahoskatua) bantu ngunien kontzeptu kultural, etiko eta politikoa da, pertsonen arteko harremanetan zintzotasuna bilatzen duena. Hitzak zuluerazko eta xhoserazko jatorria du.
Umuntu, nigumuntu, nagamuntu esaera zaharretik omen dator, eta, «pertsona beste pertsona batzuen arabera da pertsona» esan nahi omen du gutxi gorabehera.
Ideia hegoaldeko Afrikan filosofia humanista berri bat zabaltzeko erabiltzen dute, ubuntuismo edo unhuismo izenekoa. Azkena unhu shonerazko esanahi bereko terminotik omen dator, era berean, munhu munhu nekuda kwevanhu esaeratik ekarria.
1994an Nelson Mandelak boterea eskuratu zuenetik, filosofia hau mundu osora jendarteratu da. Desmond Tuturen esanetan, ubuntuduna «zabala den pertsona da eta beti besteentzako eskuragarri dagoena. Besteak babesten ditu eta besteak zerbaitetan onak izatea ez da beretzako mehatxu, bere buruaz seguru baitago, osotasun baten parte dela badakielako, beste batzuk makurraraziak edota gutxietsiak direnean, beste batzuk torturatuak edo zanpatuak direnean gainbehera datorren osotasuna» da.
Brooklet (Georgia)
Brooklet  Georgiako estatuko hiri bat da. Dooly konderrian kokatua dago. 2010ean 1,395 biztanle zituen, 8.52 kilometro koadrotan banatuta.
Devon
Devon edo Devonshire Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Mugakide hauek ditu: mendebaldean Cornwall eta ekialdean Dorset eta Somerset. Hiriburua Exeter du.
Historia
Historiaurretik jendea Devonen bizi izan da. Izena erromatarrek Britaniako hegoaldean bizi zen zeltar herriari emandakoa datorkigu.Dumnonii hitza sakoneko haranako biztanleak esan nahi du.
Erromatarrek hogeita bost urtez lurraldea okupatu zuten. Geroago, Brythonic Dumnonia eta Wessex saxoiaren arteko muga zen.
IX. mendean, bai bikingoak bai normandiarrak lurraldea menpean hartu zuten. Oraindik jatorrizko eskandinaviar izenak daude Devonen.
Devonek Ingalaterrako Gerra Zibilan hartu zuen parte. Ziur asko, bere historiako gertaera nagusiena Orangeko Willema Torquayra 1688ko Iraultza hasteko etorri zenekoa da.
Devongo hiritar nagusiak itsasgizonak ziren, sir Francis Drake edo sir Walter Raleigh hain zuzen ere.
Konderriak bere bandera ez-ofiziala du, San Petroc-en omenez egina. San Petroc bertoko santua da eta sinesle asko dauzka bai Devonen bai gertuko konderrietan. Bandera 2003an BBCek antolutako lehiaketa sortua zen.
Góra udalerria
Góra Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Góra barrutian kokatuta. 266,11 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 20306 biztanle zituen.
Liopropoma olneyi
Liopropoma olneyi Liopropoma generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Nansenia crassa
Nansenia crassa Nansenia generoko animalia da. Arrainen barruko Microstomatidae familian sailkatzen da.
Mont-et-Marré
Mont-et-Marré Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mont-et-Marré udalerrian erroldatutako biztanleak 172 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 136 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 130 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 69 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 69 pertsona aktiboetatik 63 lanean zeuden (34 gizon eta 29 emakume) eta 7 langabezian zeuden (6 gizon eta 1 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mont-et-Marré udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 185 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.084 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 jatetxe.
2000. urtean Mont-et-Marré udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Spud Webb
Anthony Jerome "Spud" Webb (Dallas, 1963ko uztailaren 13a) NBAko estatubatuar saskibaloi jokalari ohi bat da. Atlanta Hawks (1985-1991 eta 1995-1996), Sacramento Kings (1991-1995), Minnesota Timberwolves (1996), Scaligera Basket Verona (1996-1997), Orlando Magic (1998) eta Idaho Stampede (1998) taldeetan jokatu zuen.
Tourville-la-Rivière
Tourville-la-Rivière Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tourville-la-Rivière udalerrian erroldatutako biztanleak 2.287 ziren. Familiak 849 ziren, horien artean 224 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 124 bakarrik bizi ziren emakumeak), 251 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 291 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 83 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 900 etxebizitza zeuden, 882 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 17 hutsik zeuden. 644 etxeak ziren eta 250 apartamentuak ziren. 882 etxebizitza nagusietatik 532 bere jabearen bizilekua ziren, 340 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 90 etxek bi zituzten, 171 etxek hiru zituzten, 229 etxek lau zituzten eta 380 etxek bost zituzten. 655 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 366 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 406 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.513 ziren, horien artean 1.064 aktiboak ziren eta 449 inaktiboak ziren. 1.064 pertsona aktiboetatik 963 lanean zeuden (495 gizon eta 468 emakume) eta 100 langabezian zeuden (46 gizon eta 54 emakume). 449 pertsona inaktiboetatik 146 erretiraturik zeuden, 171 ikasten zeuden eta 132 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tourville-la-Rivière udalerrian 914 unitate fiskal zeuden, 2.261,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.996 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 229 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 105 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 18 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 39 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 10 jatetxeak eta 2 tintoreriak.
2009an zeuden 70 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 1 kongelatu-denda zen, 25 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 5 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 10 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 4 lur eta paretak apaintzeko dendak, 2 lurrin-dendak, 7 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Trentels
Trentels Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trentels udalerrian erroldatutako biztanleak 817 ziren. Familiak 332 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 116 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 411 etxebizitza zeuden, 338 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 398 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 338 etxebizitza nagusietatik 271 bere jabearen bizilekua ziren, 58 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 93 etxek lau zituzten eta 200 etxek bost zituzten. 290 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 140 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 168 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 498 ziren, horien artean 365 aktiboak ziren eta 133 inaktiboak ziren. 365 pertsona aktiboetatik 330 lanean zeuden (175 gizon eta 155 emakume) eta 35 langabezian zeuden (14 gizon eta 21 emakume). 133 pertsona inaktiboetatik 58 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa eta 1 zurgina.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 okindegi zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Trentels udalerrian 64 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.368 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bizkarrezur-muin
Bizkarrezur-muina ornodunek bizkarrezurraren barnean duten nerbio-kordoia da, garunaren luzapentzat jo daitekeena. Garunarekin batera nerbio-sistema zentrala osatzen du. Burezur zulogune okzipitalean hasi eta lehenengo orno lunbarreraino iristen da (45 cm inguruko luzera du).
Garunaren hezur-egitura babeslea garezurra da; bizkarrezur-muinarena, aldiz, bizkarrezurra.
Bere zeregin nagusia nerbio-seinaleen garraioan datza, harremanetan jartzen baitu gorputza eta garuna. Izan ere, nerbio-seinale eragileak (garunetik gorputz enborrera eta adarretara doazenak) eta zentzumenezkoak (kontrako norabidean doazenak) garraiatzen ditu. Bizkarrezur-muinetik 31 nerbio espinal abiatzen dira, aipatutako seinaleak eramaten dituztenak.
Juan Antonio Hurtado Ametzaga
Biografia
1679. urtean Flandriako Tertzioetako gudarostean sartu eta gudu latzetan parte hartu ondoren, maisu izendatu zuten. Italian, Hungarian eta Luxenburgon borrokatu zen, eta azken horretako setioan larriki zauritu zuten. Jaioterrira itzuli zen kanpoan 21 urte eman ondoren, baina Filipe V.a Espainiako erregeak erregututa berriro itzuli zen bizitza militarrera. Malagako gobernadore eta kapitain nagusi izendatu zuten, eta geroago, erregeren gudarosteko jeneral. Santiago Ordenako Zalduna izan zen.
Rabo de nube
Rabo de nube (Hodei buztana), Silvio Rodríguez abeslari kubatarraren laugarren estudio albuma da, 1980an plazaratua Habanako EGREM diskoetxearen eskutik. Hau da, ziur aski, gehien baloratu den abeslariaren diskoa. Hasieran diskoak Rabo de nube I izenburua zuen eta, urtetan, publikoa IIaren edizioa itxoiten egon zen.
Izenburua
Albumaren izenburua Silvioren abesti ezagunetariko batetik dator. Hodei buztana, bestetik, Kuban, tornadoei esaten diete. Abesti honetan abeslariak tornado on, justu eta egokia eskatzen du, bere sinbolismo guztiarekin.
Ezaugarriak
Disko honek aldaketa handia ekarri zuen abeslariaren ibilbide diskografikoan. Hemen ez zen abeslaria bere gitarrarekin bakarrik. Musika-tresnen aldetik askoz landuago zegoen. Azpimagarria da musikari handi baten laguntza: Frank Fernández Tamayo; bere eskuetan teklatuak eta sintetizadoreak zeuden. Bere momentuan harrigarria izan zen «Testamento» abestiaren amaieran sartu zuen coda edo amaiera bestetik; abesti hori Silvio Rodriguezek idatzi zuen Angolara joan aurretik. Beste bi kolaborazio azpimarragarriak izan ziren grabaziona: Anabell Lópezena, Silvioren arreba, «Te amaré» abestian, eta Tita Parra «Testamento» abestian.
Abestiak
Guztien letra eta musika Silvio Rodríguezenak dira:
Bertsioak
1989an, The Pretenders talde estatubatuarrak, «Rabo de nube» abestiaren bertsioa ¡Viva El Amor! albumen plazaratu zuen.
Foncielloko geltokia
Fonciello Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Siero udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Brooks (Georgia)
Brooks  Georgiako estatuko herri bat da. Houston konderrian kokatua dago. 2010ean 524 biztanle zituen, 11.11 kilometro koadrotan banatuta.
AP-9
AP-9 edo Atlantikoko Autobidea Espainiako Galizia autonomia erkidegoko mendebaldea zeharkatzen duen autobide bat da. Coruña eta Pontevedra probintziak iragaten ditu, Ferrol udalerria Portugalgo mugarekin lotuz. 219,6 kilometro luze ditu.
Igarotzen dituen hiri eta udalerri garrantzitsuenak Ferrol, Narón, Fene, Betanzos, A Coruña, Ordes, Santiago de Compostela, Padrón, Pontevedra, Vigo, O Porriño eta Tui dira.
Alfontso Mujika
Alfontso Mujika Etxeberria (Donostia, Gipuzkoa, 1959ko urriaren 28a) industria ingeniari teknikoa da, itzultzailea, terminologoa, hiztegigilea, euskaltzain osoa, Eusko Jaurlaritzaren Terminologia Batzordeko kidea, Elhuyar Fundazioko testu-zuzentzaileen taldeko kidea eta Elhuyar Fundazioaren patronatuko idazkaria.
Bizitza
Donostiako Egia auzoan jaio zen Alfon (hala esaten diote lankide eta adiskideek). Familia erdaldun bateko hiru seme-alabetan erdikoa da, eta erdal giroan hazi zen harik eta gaztaroan, besteak beste Mikel Laboaren abestiek liluratuta, euskararekiko harrak piztu eta euskara ikasten hasi zen arte. Euskararako lehen urratsak 17-18 urterekin eman zituen, AEK-ko gau eskolan, eta Orexako Iriarte baserrian jarraitu zuen aurrera bide horretan, baserriko lanak egiten ikasteaz gainera.
1982-1987 bitartean, Donostiako AEKn lan egin zuen, irakasle hasieran, eta AEK-ko Donostialdeko eraketa arduradun gisa azken hiru urtean. 1987-1990 bitartean, Udako Euskal Unibertsitateko kudeatzailea izan zen. 1990. urteaz geroztik Elhuyarren lan egin du. Harluxet hiztegi entziklopedikoaren erredakzioburua izan zen 1995ean. Teknopolis zientzia-dibulgazioko programaren erredaktorea (1999-2001) eta zuzendaria (2000-2002) izan zen gero. Eusko Jaurlaritzako Terminologia Batzordeko kidea da 2008tik eta Nafarroako Unibertsitateko Donostiako Tecnum Ingeniaritza Goi Eskolako irakaslea da 2017az geroztik.
Euskaltzain
Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2006ko maiatzaren 26an eta euskaltzain oso 2021eko azaroaren 26an. Euskaltzaindiko Exonomastika batzordeko kidea da 2002etik eta idazkaria. 2021ko azaroaren hasieran euskaltzain oso izateko hautagai aurkeztu zuten; Ibon Sarasola emeritu izatera igaro ondoren, Mujikaren izan zen hutsune hori betetzeko aurkeztu zuten hautagai bakarra.
2016tik, Euskara Batuaren Eskuliburua proiektuaren aholkulari eta ohargilea da. 2019an, Euskaltzaindiaren 100. urteurreneko biltzarrean, batzorde horretan sortutako Kale eta karrika izenen eskuliburua aurkeztu zuen, bai eta Euskara batuaren aulkia hirugarren hankatik herren ponentzia ere.
Idazlanak
Beste hainbat egilerekin batera, liburu eta hiztegi hauek egiteko lanetan parte hartu du, besteak beste:
Nansenia groenlandica
Nansenia groenlandica Nansenia generoko animalia da. Arrainen barruko Microstomatidae familian sailkatzen da.
Góra Kalwaria udalerria
Góra Kalwaria Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Piaseczno barrutian kokatuta. 144,12 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 26393 biztanle zituen.
Paroedura sanctijohannis
Paroedura sanctijohannis Paroedura generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Alfontso Mujika
Idazlanak
Gainera, beste hainbat eta hainbat liburutako testua zuzendu du, eta artikulu ugari idatzi ditu hiztegigintzaz eta terminologiaz. Inguma datu basean 34 ekarpen jasota dauzka. horien artean 8 liburu itzuli eta 19 artikulu.
Fontaine-Chaalis
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Julgoldita-(Fe2+)
Julgoldita-(Fe^{2+}) silikato motako minerala da eta pumpellyita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Julgoldita-(Fe^{2+}) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Fontaine-Chaalis
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Fontaine-Chaalis udalerrian 121 unitate fiskal zeuden, 369 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 29.640 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Fontaine-Chaalis udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 831 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Guilherand-Granges
Guilherand-Granges Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 10.847 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Guilherand-Granges udalerrian erroldatutako biztanleak 10.847 ziren. Familiak 5.080 ziren, horien artean 1.844 pertsona bakarrekoak ziren (622 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.222 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.550 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.286 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 400 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 5.456 etxebizitza zeuden, 5.157 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 71 bigarren erresidentzia ziren eta 228 hutsik zeuden. 2.218 etxeak ziren eta 3.238 apartamentuak ziren. 5.157 etxebizitza nagusietatik 3.292 bere jabearen bizilekua ziren, 1.768 alokairuan okupaturik zeuden eta 97 doan lagata zeuden; 169 etxek gela bat zuten, 473 etxek bi zituzten, 1.201 etxek hiru zituzten, 1.680 etxek lau zituzten eta 1.635 etxek bost zituzten. 3.829 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.679 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.799 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.009 ziren, horien artean 5.195 aktiboak ziren eta 1.814 inaktiboak ziren. 5.195 pertsona aktiboetatik 4.795 lanean zeuden (2.434 gizon eta 2.361 emakume) eta 400 langabezian zeuden (170 gizon eta 230 emakume). 1.814 pertsona inaktiboetatik 734 erretiraturik zeuden, 616 ikasten zeuden eta 464 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Guilherand-Granges udalerrian 5.087 unitate fiskal zeuden, 10.795 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.580,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 554 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 7 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 51 eraikuntza enpresak ziren, 115 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 15 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 24 finantziazio enpresak ziren, 25 higiezinen enpresak ziren, 73 zerbitzu enpresak ziren, 148 administrazio publikoko enpresak ziren eta 35 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 114 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 posta bulegoak, 9 banku bulegoak, 2 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 4 igeltseroak, 13 margolariak, 9 zurginak, 7 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 18 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
2000. urtean Guilherand-Granges udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Guilherand-Granges udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 656 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ossana
Mugakideak
Ossanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bakterio gram-negatibo
Bakterio gram-negatiboak gram tindaketa proban emaitza negatiboa lortzen duten bakterioak dira. Gram tindaketa tradizioz erabili izan da bakterio guztiak bi kategoria nagusitan sailkatzeko, bakterioen zelula hormaren ezaugarriak kontuan izanda.
Bakterio gram-positiboen paretan gram tindaketan erabilitako kristal more koloratzailea harrapatuta geratzen da, horregatik more kolorez ikusten dira mikroskopioarekin behatzerakoan. Hala gertatzen da koloratzailea estuki atxikita geratzen baita zelula hormaren peptidoglikano geruzari; izan ere, dekoloratzailea ez da kristal morea eramateko gai.
Bakterio gram-negatiboek ezin dute koloratzailea atxikita mantendu dekoloratzailea gehitu ostean; urrats horretan erabilitako alkoholak gram-negatiboen zelulen kanpoko mintza degradatzen du, zelula-pareta porotsuagoa bilakatzen du eta kristal more koloratzailea atxikita mantentzea eragozten du. Gram-negatiboen peptidoglikano geruza askoz meheagoa da, eta gainera, barne mintzaren eta kanpo mintzaren artean kokatzen denez, koloratzaile berria (safranina edo fukzina) bertan harrapatuta geratzen da. Kasu horretan, kolore arrosaz ikusiko dira mikroskopioan aztertzerakoan.
Gram-positiboen peptidoglikano geruza gram-negatiboena baino lodiagoa den arren, gram-positiboak sentikorragoak dira antibiotikoekiko, kanpo mintzik ez dutelako.
Bakterio gram-negatibo askok gaixotasunak eragiten dituzte, tartean gonorrea (Neisseria gonorrhoeae), meningitis (Neisseria meningitidis) arnaseko gaxiotasunak (Moraxella catarrhalis, Haemophilus influenzae, Klebsiella pneumoniae, Legionella pneumophila, Pseudomonas aeruginosa), gernu-gaixotasunak (Escherichia coli, Proteus mirabilis, Enterobacter cloacae, Serratia marcescens), gaixotasun gastrointestinalak (Helicobacter pylori, Salmonella enteritidis, Salmonella typhi) edota infekzio nosokomialak (Acinetobacter baumanii). Bakterio gram-negatiboen artean espezie asko daude..
Labraza
Labraza Arabako hegoaldeko herri eta kontzeju bat da, Oion udalerrikoa. Hiribildu harresiduna da. Oiondik gertu dago, Nafarroa Garaiarekiko mugan.
Historia
Erdi Aroko herria da. Antso VII.a Nafarroakoak forua eman zion 1196. urtean eta San Cristobal de Labraza izena jaso zuen. Gaztelu bati buruzko dokumentazioa dago, tartean tenenteen izenak, nahiz eta gaur egun gazteluaren arrastorik ia ez dagoen. Egungo herrigunean geratzen dira hormatal eta dorrearen aztarnak bakarrik, Goiko Plazan, etxez inguratuta. Antza, gazteluaren inguruan eraiki zen herria.
Gaur egun, 1977ko martxoaz geroztik Labraza eta Gorrebusto udalerriak Oiongo udalerrian sartu zituzten, eta kontzeju bihurtu.
1996ko martxoaren 21ean, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak Labrazako eremu arkeologikoa Euskal Autonomia Erkidegoko Kultura Ondarearen Inbentario Nagusian sartu zuen, monumentu multzo kategorian sailkatutako kultura ondasun gisa.
2008ko ekainaren 13an Hiri Harresidunen Nazioarteko Bilguneak ematen duen saria lortu zuen.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:
Le Freney-d'Oisans
Le Freney-d'Oisans Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Freney-d'Oisans udalerrian erroldatutako biztanleak 277 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 277 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 133 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 213 etxeak ziren eta 63 apartamentuak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: