cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
She Shoulda Said No!
She Shoulda Said No! (euskaraz Ezetz Esan Beharko Zukeen!), baita Wild Weed; The Devil's Weed; Marijuana, the Devil's Weed eta The Story of Lila Leeds and Her Exposé of the Marijuana Racket izenburuekin ezaguna ere (Basa Belarra; Deabruaren Belarra; Marihuana, Deabruaren Belarra eta Lila Leeds eta Bere Marihuanaren Erreketarako Arriskua) 1949ko Sam Newfield estatubatuar zinema zuzendariaren exploitation film bat da. Alan Baxter, Lyle Talbot, Lila Leeds, Michael Whalen eta David Holt aktoreek antzeztu zuten.
Stark (Kansas)
Stark Kansasko hiri bat da. Neosho konderrian kokatua dago. 2010ean 72 biztanle zituen, 0.45 kilometro koadrotan banatuta.
She Shoulda Said No!
1948ko irailaren 1ean Robert Mitchum eta Lila Leeds aktoreak marihuana izateagatik atxilotuak izan zireneko gertakarian oinarritua dago.Garai hartan sekulako eskandalaua izan zena. Ondorioz, Lila Leeds aktoreak espetxean 60 egun preso igaro zituen.
Reefer Madness edo Marihuana (1936) filmeen antzeko ildo moralista jarraitzen du.
Argumentua
Beranduago, droga kontsumoaren eraginez, Annek bere lotsa galdu eta filmak neska gaztearen drogarenpeko portaera erakusten du, baita bere sexu promiskuitatearen eszenaren bat edo beste ere. Kontakizuna aurreran doan heinean, Anne bere lanetik kaleratuko dute, eta Markeyrentzako droga saltzen hasiko da. Bere anaiak arrebaren lanbide berria zein den jabetzean bere buruaz beste egingo du. Poliziak Anne atxilotu eta hainbat psikiatrikotik igaro ondoren droga trafikatzaile guztiak amaitzen duten espetxean bukatuko du. Azkenik, 50 egunez espetxeratua egon ondoren, aske gelditu, eta jada adikziorik gabe, poliziei Markey atzematen lagunduko die.
Lake Mack-Forest Hills (Florida)
Lake Mack-Forest Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bertègn Galèzz
Bertaèyn Galeizz galo hizkuntza sustatu eta bultzatzeko helburua duen Bretainiako kultur erakunde bat da. 1976an Amis du Parler Gallo izenez sortu zen. Bere egoitza Rennes hirian du. Conseil culturel de Bretagne erakundeko kide da.
The Fault In Our Stars (eleberria)
The Fault in Our Stars (Gure izarren akatsa) John Greenek eginiko eleberri bat da, 2014ko irailean argitaratuta izan zena. Hamasei urteko eta birikietako minbizia jasaten duen nerabe baten istorioa da, Hazel Grace Lancaster izenekoa. Neska honen gurasoak laguntza talde batera joatera behartzen dute Hazel, eliza baten sotoan dagoena eta “Jesusen bihotz literala” izenez ezagutzen dena. Hor, Augustus Waters ezagutzen du, saskibaloian aritzen zen mutila hanka bat anputatu baino lehenago eta maitemindu zen.
Estatu Batuetan 2014ko ekainaren 6an zineman estreinatu egin zen, aldiz, Espainian, uztailaren 15ean. Aktore nagusiak Shailene Woodley eta Ansel Elgort dira.
Carlow konderria
Carlow konderria (gaeleraz Contae Cheatharlach) Irlandako hego-ekialdean dago kokatuta, Leinsterreko probintzian. 896 km2-ko azalera dauka eta 54.612 biztanle zituen 2011an. Carlow/Ceatharlach dauka hiriburu eta hiri nagusia.
Historia
VII mendean iritsi zen kristautasuna lur hauetara. 630 urtean elizaren sinodo bat ere izan zen Carlowen. Batzar honetan Aste Santuaren datak zehaztu ziren.
Erdi Aroan Leinsterreko konderri palatinoaren parte izan zen, baina 1306an banatu eta konderri bereizia osatu zuen. Garai hartan bere lurrak ekialderantz kostalderaino iritsen ziren baina 1606 eta 1607an Wicklowko konderriarekin izandako borroken ondorioz kostaldeko lurrak galdu zituen. Gaur egun Leinster probintziako bigarren konderri txikiena da.
Kirolak
Carlowko konderriko taldeek ez dute emaitza aipagarririk izan ez joko gaelikoetan ez eta futbolean ere, nahiz eta F.C. Carlow taldea Irlandako futbol ligako lehen mailan ari den.
Aipatzea merezi duena 1903an izan zen moto lasterketa bat da, izan ere Erresuma Batuan izan zen lehen nazioarteko moto lasterketa izan baitzen (kontuan izan garai hartan Irlanda Erresuma Batuaren parte zela). Gordon Bennett Cup izena izan zuen eta uztailaren 2an jokatu zen. Ibilbideak 528 kilometro zituen eta "8" itxura zeukan. Kildare, Laois eta Carlowko konderriak zeharkatu zituen eta irabazlea Camille Jenatzy belgikarra izan zen.
Jíloviště
Jíloviště Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 633 biztanle ditu eta 13.99 kilometro koadroko azalera. Prague-West barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1045 urtean egin zen.
Simandre
Simandre Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Lisbon (Florida)
Lisbon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Simandre
Biztanleria
2007an Simandre udalerrian erroldatutako biztanleak 1.535 ziren. Familiak 607 ziren, horien artean 129 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 90 bakarrik bizi ziren emakumeak), 243 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 219 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 754 etxebizitza zeuden, 612 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 82 hutsik zeuden. 683 etxeak ziren eta 65 apartamentuak ziren. 612 etxebizitza nagusietatik 494 bere jabearen bizilekua ziren, 110 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 102 etxek hiru zituzten, 206 etxek lau zituzten eta 265 etxek bost zituzten. 526 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 208 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 358 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 941 ziren, horien artean 717 aktiboak ziren eta 224 inaktiboak ziren. 717 pertsona aktiboetatik 671 lanean zeuden (354 gizon eta 317 emakume) eta 46 langabezian zeuden (18 gizon eta 28 emakume). 224 pertsona inaktiboetatik 100 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 70 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Simandre udalerrian 626 unitate fiskal zeuden, 1.575,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.169 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 61 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Simandre udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.032 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mikel Etxarri
Mikel Etxarri Sasiain (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1946ko irailaren 18a -) futbol entrenatzaile eta futbolari ohia da. Egun Euskal Selekzioaren entrenatzailea da.
Jokalari bezala hainbat klubetan aritu zen, Eibarren haien artean.
2012an 100 frases al pie liburua argitaratu zuen.
Andoni Lakabeg
Andoni Lakabeg Fraile (Bilbo, -) euskal herritar futbolari ohia da. Athletic Clubeko harrobian ibilitakoa, Howard Kendalli esker 1988an debutatu zuen lehen taldean.
Jimlín
Jimlín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 873 biztanle ditu eta 9,82 kilometro koadroko azalera. Lounyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1458 urtean egin zen.
Jurgi III.a Erresuma Batukoa
Jurgi III.a Erresuma Batukoa (George III of the United Kingdom) 1760ko urriaren 25etik bere heriotzara arte Erresuma Batua eta Britainiar Jabegoen errege izan zen.
Hannover leinuaren hirugarren erregea izan zen eta baita leinuan ingelesa ama hizkuntza izan zuen lehendabizikoa. Bere aurrekariek ez bezala, ez zuen inoiz Hanover bisitatu.
Bere erreinaldian herrialdea gerra ugaritan sartuta izan zen. Hasieran, Zazpi Urteko Gerran Frantzia menderatu ondoren, Ipar Amerika eta India kontrolatu zituen. Hala ere, Ameriketako Estatu Batuen Independentzia Gerra zela eta, laster galdu zituen Amerikako koloniak. Erreinaldiaren hasieran Frantziako Lehen Inperioa borrokatu zuen, 1815ean Napoleon menderatu arte.
Bere bizitzaren azken zatian, Jurgik buruko gaitza jasan zuen, nahiz eta orduan jakin ez litekeena da porfiria izatea. Hori zela eta 1810etik aurrera Jurgi Galesko Printzea erregeorde moduan aritu zen.
Pierre eta Marie Curie Unibertsitatea
Pierre eta Marie Curie Unibertsitatea —Université Pierre et Marie Curie edo Paris VI— Parisko unibertsitate publiko eta ikerketa zentroa izan zen. 1971n Parisko Unibertsitatea banatzean sortua, 161 ikerketa-laborategi baino gehiago ditu. Bere goi-mailako prestakuntza zientifikoari esker, Frantziako eta Europako unibertsitate garrantzitsuenetakotzat hartu zuten.
Elbasan konderria
Elbasan konderria (Qarku i Elbasanit) Albaniako konderrietako bat da. 366.000 biztanle inguru ditu eta 3.278 km2-ko azalera du.
Pierre eta Marie Curie Unibertsitatea
Askotan, École polytechnique eta École normale supérieureren ondoan, prestakuntza zientifikoko herrialdeko bost erakunde onenen artean sailkatuta egon zen munduan zeharreko sailkapen akademikoetarako, hala nola The Times egunkari britainiarrarena edo Jiao Tong Unibertsitatearena.
2017an Paris-Sorbonneko Unibertsitatearekin (Paris IV) egindako fusio-prozesu baten ondoren, 2018tik aurrera, Pierre et Marie Curie Unibertsitateak bere izena utzi zuen Sorbona Unibertsitate berrian parte hartzeko, eta gaur egun bere zientzien eta ingeniaritzaren fakultatea da.
Elbasan konderria
Konderriaren hiriburua Elbasan da.
Banaketa administratiboa
2000. urtera arte, Elbasan konderria lau barrutitan banaturik zegoen: Elbasan, Gramsh, Librazhd eta Peqin. 2015etik aurrera zazpi udalerri ditu barnean: Belsh, Cërrik, Elbasan, Gramsh, Librazhd, Peqin eta Prrenjas. 2015 baino lehen, 50 udalerri ziren:
Paris-Sorbona Unibertsitatea
Paris-Sorbona Unibertsitatea —Université Paris-Sorbonne edo Paris IV— Parisko unibertsitate publiko eta ikerketa zentroa izan zen. 1971n Parisko Unibertsitatea banatzean sortua, bere fakultateak Humanitateen eremukoak baino ez ziren, herrialdeko goi-mailako irakaskuntzan eta diziplina humanistikoen ikasketako nagusiena izanda.
Sterling (Kansas)
Sterling Kansasko hiri bat da. Rice konderrian kokatua dago. 2010ean 2,328 biztanle zituen, 4.33 kilometro koadrotan banatuta.
Adarraga pilotalekua
Adarraga Logroñoko (Errioxa) pilotalekua da. 1964ko irailaren 24ean ireki zuten San Mateo festetan.
Luis Bombín Fernández eta Rodolfo Bozas-Urrutiaren arabera, Adarraga pilotalekuak 1.900 pertsonentzako edukiera dauka, 1.700 eserita eta beste 200 zutik. Bestalde, Asegarcerentzat, 1.518 lagunentzako edukiera du.
Pilotalekuak Logroñon bizi izandako Javier Adarraga pilotari gipuzkoarraren izena darama, besteak beste Errioxako Pilota Federazioa sortu eta hainbat urtez presiditu zuena. Neurriei dagokienez, 35,68 m luze eta 11 m zabal ditu eta esku-pilota jokatzeko egina dago.
Paraliparis antarcticus
Paraliparis antarcticus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Guatemalako Kapitaintza Nagusia
Guatemalako Kapitaintza Nagusia (gazteleraz: Capitanía General de Guatemala) edo Guatemalako Erresuma (gazteleraz: Reino de Guatemala) 1540an Espainiak bere Erdialdeko Amerikako koloniak kudeatzeko sorturiko barruti administratiboa izan zen, Espainia Berriko erregeordetzaren barnean zegoena.
Elizabeth ibaia (Ipar Lurraldea)
Elizabeth ibaia Darwin portura isurtzen da Darwinetik gertu Australiako Ipar Lurraldean.
Guatemalako Kapitaintza Nagusia
1540 eta 1812 artean eta, berriro, 1816 eta 1820 artean iraun zuen. 1812 eta 1814 artean eta, berriro, 1820 eta 1821 artean, eskualdea, Inperio osoa bezalaxe, 1812ko Espainiako Konstituzioaren agindupean, politikoki menpean ez jarritakoak ziren probintziatan banaturik zegoen no. 1821ean bost probintziarrek (Chiapasko Ciudad Real, Guatemala, San Salvador, Comayagua eta Nikaragua eta Costa Rica), Espainiarekiko bere independentzia aldarrikatu zuten. Hurrengo urtean probintzia gehienek Mexikoko Lehen Inperioa osatu zuten eta, behin Inperioa erorita, 1823an Erdialdeko Amerikako Probintzia Batuak osatu zituzten, 1824an Erdialdeko Amerikako Errepublika Federala bihurtuko zirenak.
Elizabeth ibaia (Ipar Lurraldea)
Ibilgua
Ibaiaren iturburuak Noonamahetik hegoaldean daude eta ipar-mendebaldeko norabidean isurtzen dira eta Stuart autopista zeharkatzen dute Humpty Dootik hegoaldera. Estuario-eremu batean zehar jarraitzen du eta Darwin portuko Ekialdeko Besoan isurtzen da gero Beagle golkoan eta azkenean Timor itsasora isurtzen da.
Guatemalako Kapitaintza Nagusia
Kapitaintza egungo Guatemala, Belize, El Salvador, Honduras, Nikaragua, Costa Rica, eta Mexikoko Chiapas estatuan kokatuta zegoen. Lehendabiziko hiriburua Hondurasko Gracias a Dios zen, 1549an Santiago de los Caballeros de Guatemalara (egungo Antigua Guatemala) eta 1776an Nueva Guatemala de la Asunciónera (egungo Guatemalako Hiria) mugitu arte.
Elizabeth ibaia (Ipar Lurraldea)
Ibilgua
Ibaiak Finniss eta Howard ibaiekin konpartitzen du arroa, 8.672 kilometro koadroko azalera hartzen duena.
Hizkuntza Gutxituen Europako Gutuna
Hizkuntza Gutxituen Europako Gutuna (ingelesez, European Charter for Regional or Minority Languages) Europako Kontseiluak bultzatuta 1992an Estrasburgon sinatutako Ituna da, Europako erregio-hizkuntzak eta hizkuntza gutxituak babestu eta sustatu nahi dituena.
Gutunak ofizialtasuna ez duten Europako hizkuntzak babestu nahi ditu, eta baita ofizialak izan arren egoera gutxituan daudenak ere. Kalkulatzen da Europan 40 milioi herritarrek Gutunaren babespean dauden hizkuntzak hitz egiten dutela.
23 artikuluko Gutun hau "eremu urriko hizkuntzei" buruzkoa bada ere, esamolde hori eufemismo bat baino ez da, hizkuntza horiek benetan hizkuntza gutxituak direlako.
Gutunaren arabera, eremu urriko eta eskualdeetako hizkuntza guztiek Europako aniztasun linguistikoa osatzen dute, eta denek "Europako tradizioak eta aberastasun kulturala mantentzen eta garatzen" laguntzen dute.
Horretaz gain, Gutunak neurri zehatz batzuk ezartzen ditu eskualdeetako edo eremu urriko hizkuntzen erabilera sustatzeko bizitza publikoan. Neurri horiek honako eremu hauek hartzen dituzte: hezkuntza, justizia, administrazio-agintariak eta zerbitzu publikoak, komunikabideak, jarduera kulturalak, eta jarduera ekonomiko eta sozialak, besteak beste.
Gutunak gainbegiratze-mekanismo bat aurreikusten du haren funtzionamendua eta estatuek egiten duten aplikazioa ebaluatzeko. Aditu independenteez osatutako batzorde bat da ebaluazio hori egiten duena, eta, beharrezkoa balitz, gomendioak ere emango lituzkeena, estatuen ez-betetzeak zuzendu ahal izateko. Aditu independenteen batzorde hori Europako Kontseiluak izendatzen du, sei urtetarako
Jimramov
Jimramov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.160 biztanle ditu eta 21,99 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1366 urtean egin zen.
Tancaita-(Ce)
Tancaita-(Ce) sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Tancaita-(Ce) sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Paul Newman
Paul Leonard Newman (Shaker Heights, Ohio, 1925eko urtarrilaren 26a - Westport, Connecticut, 2008ko irailaren 26a) Ameriketako Estatu Batuetako aktorea eta zinema zuzendaria izan zen, 1986ko The Color of Money filmean burututako antzezpenari esker gizonezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen.
Biografia
Bere aita, Arthur Samuel Newman, judu estatubatuarra zen eta ama, Theresa Garth, Austrohungariar imperiokoa (gaur egungo Eslovakia). Paul Newmanek 1943 eta 1945 artean soldautza bete zuen, Okinawa eta Guam eko baseetan.
Bigarren Mundu Gerran borrokatu ostean, Yale Unibertsitatean eta New Yorkeko Actors Studioan ikasi zuen. Aktore lanean, Broadwayen hasi zen. 1954an lehen filman jokatu zuen, The Silver Chalice izenekoan, zein, Newmanen hitzetan, 1950eko hamarkadako film txarrena zen. Hala ere, paper arrakastatsuak lortu zituen horren geroztik. Begi urdineko eta tankera oneko aktore polita baino gehiago izan nahi zuenez, 1950eko, 1960ko eta 1970eko hamarkadetan mota guztietako paperak egin zituen. Horrek belaunaldi berriaren errespetua eman zion. 2008 hasieratik birikako minbizia zuen eta, kimioterapiak huts egin ostean, bere azken egunak familiaren ondoan pasatzea erabaki zuen, irailaren 26an hil zen arte.
Forest Oaks (Ipar Carolina)
Forest Oaks Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Guilford konderrian dago, Ipar Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hexi
Hexi izen bereko Txinako Herri Errepublikako hainbat gauza izan daiteke:
José María Argoitia
José María Argoitia Atxa (Galdakao, ) euskal herritar futbolari ohia da. Baskonian ibilitakoa, 1960an debutatu zuen Athletic Clubean. 1969an Futboleko Espainiako Errege Kopa irabazi zuen.
Stockton (Kansas)
Stockton Kansasko hiri bat da. Rooks konderrian kokatua dago. 2010ean 1,329 biztanle zituen, 5.77 kilometro koadrotan banatuta.
2007ko UCI ProTour
2007ko UCI ProTourra UCI ProTour txirrindularitza sistemaren hirugarren edizioa da. Cadel Evans irabazi zuen eta taldeka CSC Taldeak garaipena lortu zuen.
Tokioko metropoli eremua
Tokioko metropoli eremua (東京圏) Japonian dagoen metropoli eremu handiena da. Kantō MMA ere deitu izan zaio. Kantō eskualdeko lau prefekturek osatzen dute: Tokio, Chiba, Kanagawa eta Saitama. Guztira 37.818.369 biztanle eta 13.555,8 km²-ko hedadura lortzen dute. Erabat hiritartutako gune honen %35a itsasoari jandako lurretan kokatzen da, gomi izeneko materialaren gainean. Gomia aukeratutako eta zanpatutako zakarrez egina dago, eta eraikinak egiteko erabiltzen da.
Geografia
Tokioko Badia inguratzen duen metropoli erraldoia da. Ez da erraza definitzen zer den Tokio, izan ere hainbat kontzeptu desberdinek muga desberdinak baitituzte.
Ekonomia
Munduko ekonomiagunerik handiena da eta hirugarren merkataritzagunea. Munduko metropolien artean ekoizpen handiena dauka, 2.000 bilioi dolarretakoa hain zuzen ere.
Azpiegiturak
Haneda eta Naritako aireportuez gain badaude beste bost ere.
Metropoliak 136 tren lerro ditu 2.578 km osatzen dituztenak eta hauetan 1.200 geltoki daude. Tokioko geltoki zentralak 4 kilometrotako luzera du eta Shinjukuko geltokiak 200 irteera ate.
Tokio eta Yokohamako kaiak herrialdeko handienak dira.
Valley Falls (Hego Carolina)
Valley Falls Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spartanburg konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alfred Krupp
Biografia
Urtutako altzairu-mota berezi bat lortu zuen kanoi astunak pieza bakarrean galdatu ahal izateko (1847), labeetarako Bessemer teknika zabaldu zuen Europan barrena 1862tik aurrera, eta garai haietako industria indartsuenetako bat osatu zuen, armagintzaren poderioz.
Cynops cyanurus
Cynops cyanurus Cynops generoko animalia da. Anfibioen barruko Salamandridae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Jinačovice
Jinačovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 744 biztanle ditu eta 5,94 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1319 urtean egin zen.
Feijoada
Feijoada portugaldar jatorriko jakia da, Portugal, Brasil, Angola, Mozanbike eta Macauko sukaldaritzetan oso tipikoa. Babarrunak (beltzak Brasilen, txuriak edo gorriak Portugalen) eta txerriki edo aratxekia ditu oinarrizko osagaiak, eta arroz zein hestebeterekin lagundurik zerbitzatzen da.
Pandion cristatus
Pandion cristatus Pandion generoko animalia da. Hegaztien barruko Pandionidae familian sailkatua dago.
Simetriaren haustura espontaneo
Simetriaren haustura espontaneoa fisika teorikoaren kontzeptu bat da, zeregin garrantzitsua duena eredu estandarrean, oinarrizko partikulen fisikan eta Brout-Englert-Higgsen mekanismoan. Simetriaren haustura espontaneoaz ari gara, sistema fisiko baten oinarrizko egoerak, energia gutxieneko egoerak, mugimenduaren azpiko ekuazioek baino simetria gutxiago dituenean. Hori gertatzen da teoria simetriko batean haren oinarrizko egoera bakarra ez denean. (Ikus eskuineko irudia)
Kontzeptua garrantzitsua da, baita ere, egoera solidoaren fisikan, eremu horretan erabili baitzen lehen aldiz. Haren jatorria Heisenbergek 1928an garatutako ferromagnetismoaren teorian dago. Teoria horrek Curie tenperaturaren inguruko material ferromagnetikoen fase trantsizioak deskribatzen zituen, ordena egoera batetik desordena egoera bateranzko trantsizio gisa. Material ferromagnetikoen berezko magnetizazio egoera, Curie tenperaturaren azpitik, atomoen spinak noranzko berean lerrokatzearen ondorioz gertatuko litzateke; materiala dipolo magnetikoen multzo infinitu bat litzateke, 1/2 spina duena, eta inguruko dipoloen arteko elkarrekintzak lerrokatu egingo lituzke. Oinarrizko egoeran, energia txikienekoan, spinak lerrokatuta egongo lirateke, magnetizazioak norabide jakin bat adieraziko luke, errotazio-simetria errespetatu gabe.
Simetria elektroahula haustura espontaneoaren mekanismoa ―Brout-Englert-Higgsen mekanismo gisa ezagutzen dena― Peter Higgs-ek eta beste fisikari batzuek proposatu zuten, aldi berean, 1964an. Mekanismo horrek masa ematen die bosoi elektroahulei, quarkei eta leptoiei. Steven Weinberg-ek eta Abdus Salam-ek partikulen eredu estandarrean txertatu zuten Brout-Englert-Higgsen mekanismoa, elkarreragintza ahulak eta elektromagnetikoak bateratuz, beha daitezkeen kopuruen kalkuluek balio infinituak izan ez ditzaten. Bateratze horri Glashow-Weinberg-Salam eredua deitzen zaio, eta 1980ko hamarkadaren hasieran W+, W– eta Z bosoi elektroahulak aurkitzea ahalbidetu zuen.
Brout-Englert-Higgs-en mekanismoa formulatu zenean, simetria hausteko bitarteko gisa, beharrezko tresna teorikoa besterik ez zen, partikulen masaren jatorria zein zen jakiteko eta balio infinituekin kalkuluak saihesteko. Mekanismoak suposatzen zuen bazirela Higss bosoia eta eremua, baina ez zen simetriaren haustura azaltzeko zegoen proposamen bakarra. Baina 2012ko uztailaren 4an, Higss bosoiaren aurkikuntza esperimentala iragarri zen. Urtebete geroago, Peter Higgsek eta François Englertek Fisikako Nobel saria jaso zuten (2013), jatorrizko proposamen teorikoagatik.
Paraliparis anthracinus
Paraliparis anthracinus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Hego Koreako futbol selekzio nazionala
Hego Koreako futbol selekzio nazionala herrialde hartako ordezkaria da. Asiako futbol selekzio indartsuenetakoa da, bi aldiz irabazi baitu Asiako Futbol Kopa eta etxean antolaturiko Munduko Txapelketan laugarren izan baitzen.
Jokalari aipagarrienak
2022ko azaroaren 24an eguneratua. {|
Longuenoë
Longuenoë Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Longuenoë udalerrian erroldatutako biztanleak 119 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 44 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 56etxeak ziren. 44 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 78 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (29 gizon eta 28 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Longuenoë udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 378 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Johann Bernoulli
1683an Basileako unibertsitatean sartu zen, eta geroago medikuntza titulua lortu zuen. Hala ere, medikuntza ikasten zuen bitartean, bere anaiarekin (Jakob Bernoulli) matematikaren eremuan ere aritu zen. Johann bere anaia baino emankorragoa izan zen matematikaren arloan, eta bere lana Europan zehar zabaldu zen.
Johannek Fisika, Kimika eta Astronomia ere landu zituen. Zientzia aplikatuetan optikaren arloan egin zituen ekarpen garrantzitsuenak.
1691ean Parisera bidaiatu zuen matematikari frantsesei kalkuluaren erabileran laguntzeko, eta horien artean Guillaume de l'Hôpital markesa zegoen.
1705ean, bere anaiaren heriotzaren ondoren, bere anaia ordezkatu zuen Basileako unibertsitateko matematikako katedradun bezala. Unibertsitate horretan igaro zituen 42 urte, eta Johann Samuel König eta Leonhard Euler izan zituen ikasle gisa.
Kalkulu infinitesimalaren azterketan sakondu zuen, eta bere anaiaren ekuazio diferentziala ebatzi zuen.
Fenolhedés
lo Fenolhedés, beste izenez la Fenolheda eta el Fenolhet (okzitanieraz; frantsesez: le Fenouillèdes ; katalanez: la Fenolleda edo el Fenolledès) Okzitaniako parçan edo eskualdea da, Lengadòcen dagoena.
La Maya
La Maya Salamancako udalerria da.
Fenolhedés
Administrazioz Frantziako bi departamenduren artean banatu zuten. Gehiengoa Ekialdeko Pirinioetan sarrarazi zuten eta batzuetan era sinplifikatuan "Fenolhedés" egitura honen barruko eremuari deitzen zaio; bertan eskualde okzitaniar bakarra da, gainontzeko bostak Ipar Kataluniakoak direlako. Zenbait udalerri Auderen barruan kokatu zituzten.
Johann Bernoulli
Bere semeak Nicolau, Daniel eta Johann Bernoulli matematikari handiak izan ziren.
La Maya
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 209 biztanle zituen.
Johann Bernoulli
Johann jardunean aritu zen hil baino egun batzuk lehenagora arte, 80 urte zituela.
Fenolhedés
Hiriburua Sant Pau de Fenolhet da.
Azpieskualdeak
Eskualdea geografikoki eremu hauetan bana daiteke:
Jince
Jince Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.249 biztanle ditu eta 36,63 kilometro koadroko azalera. Příbramgo barrutian dago.
Hedong
Hedong izen bereko Txinako Herri Errepublikako hainbat toki izan daiteke:
Strong City (Kansas)
Strong City Kansasko hiri bat da. Chase konderrian kokatua dago. 2010ean 485 biztanle zituen, 1.42 kilometro koadrotan banatuta.
Sopela Women's Team
Sopela Women's Team (UCI kodea: SWT) euskal txirrindulari-taldea da. Nahiz eta emakumezkoen profesional mailan izan, txirrindulari gehienak amateurrak dira. Sopelako Ugeraga Kirol Elkartearen barruan dago.
IJssel
IJssel ibaia (nederlanderaz ahoskatua), batzutan Gelderse IJssel ("Gelderland IJssel") deitua Hollandse IJssel ibaiarekin nahasia ez izateko, Herbehereetako ibaia da, Rhin ibaiaren adarra. IJsselmeer aintziran isurtzen du bere ura, 113 km bideren buruan. Ontziz ibiltzeko aukera ematen du.
Rhin ibaia hiru adarretan banatzen da Alemaniaren eta Herbehereen arteko muga zeharkatu eta gutxira, bata IJssel ibaia da eta besteak Nederrijn eta Waal. Herbehereetan Gelderland eta Overijssel probintziak zeharkatzen ditu, hain zuzen ere Arnhem, Doesburg, Zutphen, Deventer, Zwolle eta Kampen hiriak.
Sodio metoxido
Sodio metoxidoa alkoxidoen familiako konposatu organikoa da CH3ONa formula duena. Solido zuria eta oso kaustikoa da, egitura polimerikoa duena. Laborategian zein industria kimikoan asko baliatzen de erreaktiboa da.
Sintesia
Sodio metoxidoa metanola zuzenean sodioz tratatuz prestatzen da. Erreakzioa oso exotermikoa da eta tentuz egin behar surik ez sortzeko.
Erabilera
Sintesi organikoan ohikoa da sodio metoxidoa usatzea konposatu asko prestatzeko hasi botikekin eta buka nekazaritzarako produktuekin. Base gisa hainbat deshidrohalogenazio- eta kondentsazio-erreakziotan erabiltzen da. Nukleozale gisa jokatzen du metil eterren prestakuntzan.
Sodio metoxidoa hasarazle gisa usatzen da etilen oxidoaren adizio-polimerizazio anionikoan pisu molekular handiko polieterrak prestatzea heburua denean.
Biodiesela prestatzeko landare-olioak eta animalia-koipeak lehengai direnean sodio metoxidoak katalizatzaile gisa jokatzen du.
Beothuk herria
Beothuk herria Kanadako Ternua uharteko jatorrizko amerindiar tribu bat izan zen. Euren hizkuntza, beothuk hizkuntza, oraindik sailkatzeke dago. Batzuek isolatutzat jo zuten, beste batzuk aldiz, algonkin hizkuntzekin lotu ohi zuten. Euren hizkuntzan beothuk hitzak "herria" esan nahi zuen.
Kokapena
Beothuk herria Kanadako Ternua uhartearen iparraldean bizi zen. Uste denez, 1497. urtealdera 1.000 eta 5.000 arteko biztanleria osatuko zuten, baina 1768an 400 besterik ez ziren, eta 1829an Beothuk herria osatzen zuen Shanawdithit tribuko azken kidea hil zen.
Ohiturak
Euren hizkuntza ezberdina eta arropa, azala eta ia dena gorriz margotzeagatik ezagunak ziren, bai erlijio arrazoiengatik nahiz mozorroetatik babesteko helburuz. Zuhaitz azalez eta larruz estaliriko etxola luzeetan bizi ziren. Perfekzio handiko kanoak eraiki eta itsaskiak ehizatu, eta oreinak ere arku eta geziz ehizatzen zituzten. Kalitate oneko sukalde lanabesak lantzen zituzten.
Familia gutxiko taldetan banatu ohi ziren, bakoitzak buruzagi bana zutelarik.
Galaad
Galaad (גִּלְעָד; جلعاد) Itun Zaharrean aipatzen den toponimoa da. Berez Transjordaniako iparraldeko eskualde menditsua da.. Mendebaldean Jordan ibaia, iparraldean Yarmuk ibaia eta Bashan eskualdea eta hego-mendebaldean Moabeko ordokiak zituen. Puntu geografikoei, tribuen izenei eta pertsonaiei egiten die erreferentzia. Genesian erabiltzen dute lehen aldiz, eta testu horretatik aurrera ere Bibliaren hainbat zatitan erabiltzen dute izena.
Biblia
Itun Zaharraren arabera, Jakobek 21 urtez bere osaba Labanentzat lan egin ondoren, eta Labanen alaba Rakel eta Learekin ezkondu ondoren, honek, Yahvek bultzatuta, Paddan Aramdik irtetea erabakitzen du, emazteekin Kanaanen bizitza libre bat jarraitzeko eta, gainera, bere aita Isaak eta ama Rebeka bisitatzeko. Orduan bere aitaginarrebak, jakitean, amorruz beterik, jazarri egiten du Jakobi min emateko asmoz, mendeku gisa ez abisatzeagatik, baina jazarpenaren azken fasean jada (Galaadeko mendietan harrapatu zuenean, Jainkoa agertu eta Jakobi minik ez egiteko ohartarazten dio). Laban Jakob dagoen aldera doa, eta eztabaida sutsu baten eta Labanek Jakoben aurka egindako salaketen ondoren, elkarri enbarazurik ez egiteko akordio batera iritsi dira. Jarraian, itun horren oroitzapena hilezkortu dute, harri batzuk elkartuz eta horiekin pilo bat eginez, "Testigantzaren Piloa" deitzen diotena, hau da, Galaad/Jegar sahadutha. Antzinako ohitura zen hori, herri semitikoek beren jainkoak ohoratzeko erabiltzen zutena.
Neo-asiriar probintzia
Tiglath-Pileser III.a asiriar ereegeak k.a. 733an Gal'azu (Gilead) probintzia ezarri zuen.
Fier konderria
Fier konderria (Qarku i Fierit) Albaniako konderrietako bat da. 500.000 biztanle inguru ditu.
Konderriaren hiriburua Fier da.
Pascal Campion
Biografia
Hiru urte zituela familiarekin Frantzia hegoaldera bizitzera joan zen Pascal Campion, Proventzara hain zuzen ere. Txikitatik izan zuen marrazteko sena eta Sean anaia nagusiak komikietako azalak erreproduzitzeko lana eman zion komikiak irakurtzearen truke. 2000. urtean, ilustrazio narratiboan lizentziatu zen Estrasburgoko Dekorazio Arte Eskolan eta arte digitalean espezializatu zen.
2005ean Estatu Batuetara itzuli zen, San Frantziskoko badiara eta egunero ilustrazio bat argitaratu zuen sare sozialetan, "Sketch of the Day" izena eman zion proiektuari. Eguneroko bizitzaren instantean margotzen zituen eta 3.000 ilustraziotik gora egin ditu dagoeneko. 2012an Sunny Side bilduman jaso zituen onenak eta 2013an Pariseko Galerie Arludin erakusketa bat jarri zuen.
2007tik aurrera animaziozko hainbat filmetan hartu du parte hainbat ekoiztetxerekin; Dreamworks Animation, Paramount Pictures, Disney Feature, DisneyToons, Bent Image Labs, Cartoon Network, Hulu, They Might Be Giants, Insignia Worldwide, BRC Animation Arts, PBS eta Marvel.
Jeff Bridges
Jeffrey Leon Bridges (Los Angeles, 1949ko abenduaren 4a - ) Estatu Batuetako aktorea da.
Haren lehen paper garrantzitsua 1971ko The Last Picture Show filmekoa izan zen. Horri esker gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar sarian izendapena jaso zuen. Izendapen bera eman zioten 1974ko Thunderbolt and Lightfoot filmean Clint Eastwoodekin baterako lanarengatik. Lehen aktorearen Oscar izendapena 1984an jaso zuen Starman filmeko paperarengatik. Nolanahi ere, hurrengo urteetan ez da protagonista moduan oso maiz aritu. Haren bigarren mailako paper batzuek, halere, oso kritika onak jaso dituzte, The Big Lebowski edo The Contender (film honengatik Oscar izendapena jaso zuen berriro) filmetakoak esaterako.
2010ean Crazy Heart filmarekin Aktore Onenaren Oscar Saria irabazi zuen.
Cynops ensicauda
Cynops ensicauda Cynops generoko animalia da. Anfibioen barruko Salamandridae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Akadera
Akadera (akaderaz: 𒀝𒅗𒁺𒌑; logograma 𒌵𒆠) ekialdeko hizkuntza semitikoa da, haraitzina Mesopotamian, bertzeak bertze, asiriarrek eta babiloniarrek erabilia. Haren sorburua Akad hirian zuen.
Mesopotamiara semiten uhinekin heldu zen 2800 K.a. urteetan. Gero, Akadtar Inperioan hizkuntza ofiziala bihurtu zen, sumerieraren ordez. Idazkera kuneiformea erabiltzen zuen. Maritik (gaurko Siriako ekialdean) Susara (Iran go hegoaldean) zabaldu zen. K.a. 2000 urteetan antzinako akaderatik bi hizkera irten dira: babiloniera eta asiriera. Hammurabi Kodea babilonieraz idatzita dago. Bere garaian, babiloniera Ekialde Hurbilan lingua franca zen (adibidez, Egiptoko faraoien eta hititen erregeen artean); baina Persiar Inperioarekin pixkanaka, herriko hizkuntza gisan desagertu zen, eta III. mendetik aurrera ez dago idatzirik.
Aviceda cuculoides
Aviceda cuculoides Aviceda generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Australiar Unibertsitate Nazionala
Australiar Unibertsitate Nazionala —The Australian National University edo ANU— Canberrako unibertsitate publikoa da, Acton barrutian dagoena. 1947an sortua, hainbat indize desberdin eta independentek ANU Australiako eta hego hemisferioko unibertsitate liderra dela adierazten dute. "Arteak eta humanitateak" eta ANUren gizarte-zientzien programak eskualdeko onenen artean daude. Bereziki, antropologiako, zientzia politikoetako eta nazioarteko harremanetako departamentuak, eskualdeko eta nazioarteko espezialista ugari dituztenak.
Bere irakasle ospetsuen artean Howard Walter Florey eta John Eccles Nobel saridunak daude.
Institut national des langues et civilisations orientales
Institut national des langues et civilisations orientales, INALCO, munduko hizkuntza eta kulturak irakasteko espezializatutako frantziar unibertsitatea da. Estaldurak Europa, Afrika, Asia, Amerika eta Ozeaniako hizkuntzak biltzen ditu.
Mikel Lertxundi
Mikel Anjel Lertxundi Argoitia (Berriatua, Bizkaia, 1951ko urtarrilaren 29a) bizkaitar eskultorea da. Mikel Lertxundi izena erabiltzen du berak.
Biografia
Alemanian, Estatu Batuetan eta Japonian bere ezagutzak zabaltzen aritu ostean, berriro ere Euskal Herrira itzuli zen. Bere lanetan harria, burdina eta zura dira nagusi, eta era orekatuan azaldu nahi ditu bere lanetan. Euskal Herri osoan zehar zortzi urteko bira bat egin ostean, Euskaradun arte unibertsala liburua kaleratu zuen. Maribel Aiertzarekin ezkonduta dago.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Jaione Ugaldebere Sarasua (Oiartzun, Gipuzkoa, 1959ko abenduaren 23a) irakaslea, kazetaria, herri ekintzailea, politikaria eta feminista. Oiartzungo herriari hainbat ekarpen egindako emakumea.
Lehen urteak
Iturriotz auzoko Portugal Etxeberri etxean jaio zen, lau senideren artean bigarrena. Ama, Karmen Sarasua Aierdi, Lezoko Olatzar baserrikoa. Aita, Anttonio Ugaldebere Mendiburu, Iturriotzeko Millene baserrikoa. Auzoko eskolan egin zituen lehen ikasketak 10 urte bete zituen arte. Ikasteko grinari jarraiki, Batxilergoa egiteko hiru ikastetxe desberdinetan aritu zen. Lehenengo urtea herriko Mesedeetako mojen eskolan, bigarren eta hirugarren urteak berriz herrian sortutako “Apaiz” eskolan, gaur egungo Manuel Lekuona bibliotekako lehen solairuan, eta laugarrenetik UBI arte, Oreretako Koldo Mitxelena institutuan.
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
2022an Errusiako Ukrainako inbasioaren testuinguruan, errusiar umeen deportazioa salatu dute, baita ukrainar ume horien behartutako adopzioa ere. Hau, hala balitz eta nazioarteko legediaren arabera –besteak beste, 1948ko Genozidio Konbentzioa– genozidio-delitu bat litzateke; izan ere, UNICEFek orain arte ezin izan ditu salaketak modu independentean egiaztatu.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Formazioa
Filosofia eta letretako lizentziaduna da. Donostiako EUTG eta Zaragozako Unibertsitatean ikasketak burutu ondoren lortu zuen titulua 1982. urtean. Urte berean lortu zuen baita Zaragozako ICEren eskutik Egokitzapen Pedagogikoari buruzko CAP agiria ere. Geroago, 1985 urtean lortu zuen “Batxilergoan zein Lanbide Heziketan euskaraz irakasteko agiria, letren alorrean”.
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
Errusiak dio zibilak Errusiara ebakuatzen dituela, ez indarrez deportatzen; hala ere, urte bereko maiatzaren 30ean, Vladimir Putinek dekretu bat sinatu zuen ukrainar umezurtztzat jotzen ziren horien adopzioa errazteko.
Aurrekariak
Errusiara behartutako deportazioen lehen informazioak martxo-erdialde inguruan agertu ziren, Mariupolgo setioaren testuinguruan. Hala, martxoaren 22rako, Ukraina eta AEBetako agintariek adierazi zuten 2,300 haur baino gehiago "bahitu" zituztela Donetsk eta Luhansken kokaturiko indar errusiarrek.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Lanbide nagusia
1982tik 2022an jubilatu zen arte, Oiartzungo Haurtzaro Ikastolako irakaslea izan da, LHn, DBHn eta BBBn. Azken bi horietan Gaztelaniako eta Latineko irakaslea. Ardurazko lanak urte luzez burutu ditu. Zuzendari izana da 1996tik 2002ra, eta ikasketa-burua bi txandatan: HH- LH 2002tik 2004ra eta DBH 2005etik 2010era arte. Ikastolako Txinpart aldizkariko lan taldean bospasei urtez aritu izan zen.
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
Ikuspegi orokorra
Montrealgo Raoul Wallenberg Giza Eskubideen Zentroak eta Washingtongo New Lines Institutuak egindako txosten baten arabera, "arrazoiak daude ondorioztatzeko" Errusiak 1948ko Genozidioaren Hitzarmeneko bi artikulu urratzen dituela; horien artean, Ukrainako umeak indarrez Errusiara bidaltze; berez, ekintza genozida dena.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Lanbide nagusia
Zuzendaritzatik proiektu garrantzitsuak bideratu zituen. Bere garaikoak dira:
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
Ikuspegi orokorra
Maiatzaren 30ean, Vladimir Putinek Ukrainako umezurtz edo guraso-zaintzarik ez zutenei errusiar herritartasuna emateko prozesua erraztu zuen, sinatu zuen dekretu baten bidez.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Beste lanbideak
AEK n bi urte eman zituen lanean, 1982tik 1984ra. Kazetari lanetan: Haurtzaro Ikastolatik kanpo, kazetaritzan egiten duen lanarengatik ere ezaguna da Jaione. 1991az geroztik herrian argitaratzen den Oiartzun Urtekaria-ren Udal Batzordekide da, zuzendaritza-idazkaritza taldean. Bere garaiko lorpena da euskara hutsean egitera iristea urtekaria. Nabarmentzekoa da, bestalde, parekotasunaren alde egindako lana, emakumeen presentzia nabarmen handitu baita jasotzen diren bizi historietan, batik bat, elkarrizketa nagusirako aukeratzen direnen artean. Lehen pausoak emateko laguntza Juan Mari Lekuona, Iñaki Arbelaitz eta Joxe Mari Sanzberroren eskutik jaso zuen eta elkarrizketatuen artean Jose Manuel Azkue Aginagalde oiartzuar organo jotzaile ospetsua dago, beste askoren artean. Aipatzekoak dira hauek ere: Maria Oiartzabal Ankamotxenekoa; Anixeta Agirrezabala Lekuona; Maritxu Ibarguen Matteonekoa; Maria Luisa Berrondo Iartzabal Ugaldetxoko maistra; Roxa Pikabea Artola Tornolako alaba; Primitiba Lekuona Berasategi; Romana Agirrezabala Lekuona; Ana Maria (Anita) Arruabarrena Ansa; Arantxa Lete Bergaretxe; Maria Jesus Aranburu Arbelaitz; Tiburtxi Aduriz Urdanpilleta; Hilario Arbelaitz Irastorza; Jose Mari Sanzberro Echeveste; Adolfo Leibar Axpe; Koldo Zubizarreta Gerendiain; Itziar Iñarra Oiarzabal; Maria Luisa Ezeiza Ibarguen; Idoia Beratarbide Arrieta; Izaskun Madariaga Iragorri; Izaskun Zubizarreta Gerendiain; Maite Gezala Legorburu; Dolorex Unsain Aizpurua; Joxe Remigio Ostolaza Linazasoro; Jose Pagadizabal; Ioritz Mendizabal Zubeldia; Karla Lekuona Etxeberria; Jose Mari Erauskin Rekalde, Ugaldetxoko ile-apaintzailea; Xabier Zapirain Arbide; Ander Imaz Retegi; Andoni Ugalde Muguruza; Jexux Isasa Yarzabal, Ierobi Haundi baserriko semea; Gotzon Isasa Belaunzaran... Bestalde, 2012tik Diario Vasco egunkarian eguneroko herri kronika zabaltzen aritu da 2022ko azarora arte, Goizarin ezizenez. Egunerokotasunari gertuko jarraipena egitea izan da bere lana (eta lana egiteko modua) herriko albisteen gordailuzain fidela izan delarik.
Herri ekintzaile. Talde lanean
Ezaguna da Jaioneren esku zabaltasuna herriarekiko. Iturriotz bere auzoan oso gaztetatik hasi zen bertako jaien antolaketetan eta beste hainbat ekintzetan parte hartzen. Bi urtez ibili ziren dantza taldea sortu, dantzak ikasi eta auzoko nahiz herriko festak alaitzen. Gazte garaian auzoko jaien antolaketan sartua egon izanak bultzatu zuen, geroago (eta 2001. urtean auzoa jairik gabe geratu ondoren) berriro lekukoa hartu eta jaien antolaketan jardutera lau urte luzez. Iturri Berri elkartean ere kolaboratu izan zuen bertako akta hartzaile modura, 1996-1999 urte bitartean. Solidaritatea beste arloetara erraz eramaten du. Gaur egun herriko presoen aldeko mugimenduan kolaboratzen du, baina laguntza jarrera aspaldikoa du. Egin kontu, 14 urte zituelarik ere antolatu izan zuela Santa Agedaren eskea, Tolosan greban zeuden langileei laguntzeko.
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
Ikuspegi orokorra
Apirilaren 11rako, Ukrainako 7.5 milioi haurren bi herenak lekualdatuta zeuden jada, NBEko Ukrainako Giza Eskubideen komisarioaren arabera, Lyudmila Denysova. Serhiy Kyslytsya-ren arabera, bestalde, NBEko Ukrainako enbaxadorea, momentu hartara arte 120,000 haur baino gehiago Errusiara deportatuak izan zirela adierazi zuen. Maiatzaren 26an, deportatu-zenbakia 238,000 ume ukrainar baino gehiagora emendatu zuten.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Zaletasunak
Asko ditu eta denerako hartzen du tartea. Egunero, gosaltzeko garaian Berria irakurtzen du. Balentria handiko mendizale eta txirrindularia da; Lilaton korrikalaria ere bai, zenabit urtetan. Bidaiari sutsua. Historia eta literatura zalea, Oiartzungo irakurketa taldeko partaide da sorreratik. Irakaskuntza biziki maite du, eguneroko derrigortasunaren gainetik ere eskuzabal azaltzen da bere beharra duten guztiekin, berdin dio ikastetxez aldatuak badira ere.
Wikilari
2022an sortutako Oiartzungo WikiEmakumeok lantaldean parte hartzen du. Taldea WikiEmakumeok proiektuaren baitan antolatu da eta bere xedea Wikipedian dagoen genero arrakala murriztea da.
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
Ikuspegi orokorra
Ukrainska Pravdaren arabera, Errusiak 267 umezurtz eraman ditu Mariupoletik (Ukraina) Rostovera (Errusia), bertan errusiar herritar bihurtzeko, Maria Lvova-Belovak gainbegiratuta. Halaber, Errusiako agintariek umezurtzak bilatu eta bildu zituztela jakinarazi zen ere, helmuga ezezagun batera eramateko helburuarekin.
Erreakzioak
Ukrainako agintariek Putinen dekretua "Ukrainako lurraldetik umeen bahiketa legeztatzeko" bide bat dela aldarrikatu zuten. Adierazi zutenez, dekretu hark 1949ko Genevako Hitzarmena, Gerra-Garaian Pertsona Zibilak Babesteari buruzkoa, zein 1989ko NBEren Haurren Eskubideei buruzko Hitzarmenak "larriki urratzen" zituztela adierazi zuten.
Ukrainako Atzerri Ministerioak ohar batetan esan zuenez, "Ukrainiako goi-mailako funtzionarioek eta militar errusiarrek haurren aurkako nazioarteko krimen larrienak ikertuko dituzte, eta egileak epaituko dituzte. Errusiak ezin izango du erantzukizunik zorrotzena saihestu."
Tancoita
Ezaugarriak
Tancoita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.
2022ko Ukrainako inbasioko ume-bahiketen salaketak
Erreakzioak
UNICEFeko Larrialdi Programetako zuzendari den Manuel Fontaine-k CBS Newsi esan zionez, UNICEF "[ekintza] hor[i]en jarraipena" egiten ari da, bai eta "nola lagundu dezakegun aztertzen ari da", nahiz eta momentuz ikertze-gaitasunik ez dutela adierazi.
Timothy D. Snyder genozidioaren ikertzaileak adierazi zuenez, "haurrak en masse bahitzea eta atzerriko kultura batean asimilatzuak izatea bilatzea genozidioa da 1948ko Genozidioaren Hitzarmenaren 2. artikuluaren E atalaren arabera".
La Sagrada
La Sagrada Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 146 biztanle zituen.
Jaione Ugaldebere Sarasua
Elkarrizketak
Bere ibilbideari buruzko elkarrizketa: "Ez dakit ezetzik esaten, erronka moduan hartzen ditut gauzak". Oarsoaldeko Hitza.
Abrothrix markhami
Abrothrix markhami Abrothrix generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Soriano Calabro
Soriano Calabro Italiako udalerri bat da. Vibo Valentiako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Soriano Calabrok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sublette (Kansas)
Sublette Kansasko hiri bat da. Haskell konderrian kokatua dago. 2010ean 1,453 biztanle zituen, 2.39 kilometro koadrotan banatuta.
Holding
Holding beste enpresen akzio sailen jabe den elkartea da. XIX. mendearen amaieran bigarren industri iraultzarekin sortu zen enpresa modu berria. Kontua sozietate anonimoa sortzea da eta, bere finantza partaidetzari esker, sortutako sozietateak, izaera bereko enpresa taldea kontrolatzen du eta, modu honetan, enpresok interes batzuen arabera loturik gelditzen dira.