cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1996ko Udako Olinpiar Jokoak
1996ko Udako Olinpiar Jokoak gertakari honen XXVI. edizioa izan ziren. Estatu Batuetako Atlanta hirian ospatu ziren, 1996ko uztailaren 19tik abuztuaren 4ra arte. Laugarren aldia izan zen jokoak Estatu Batuetan ospatzen zirela eta 10.320 kirolarik 26 kirol ezberdinetan parte hartu zuten.
Egoitzak
Atlantan kirol gehienen lehiaketak egin bazituzten ere, beste hirietan ere izan ziren:
Hanne Darboven
Hanne Darboven (Munich, Alemania nazia, 1941eko apirilaren 29a - Hanburgo, Alemania, 2009ko martxoaren 9a) alemaniar artista kontzeptuala izan zen, eskala handiko instalazio minimalistengatik ezaguna, eskuz idatzitako zenbaki-tauletan oinarritua.
Biografia
Hanne Darboven Rönneburgen hazi zen, Hanburgoko hegoaldeko auzo pobre batean, Cäsar Darboven eta Kirsten Darbovenen hiru alabetako bigarrena izan zen. Aita maila oneko negozio-gizona zen Hanburgon.
Imbleville
Imbleville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Hanne Darboven
Ibilbide profesionala
1962tik 1965era Darbovenek artea ikasi zuen Willem Grimm eta Almir Mavignierrekin Hanburgoko Hochschule für bildende Künste-n. 1966tik 1968ra New Yorken bizi izan zen, hasieran New Yorkeko eszena artistikotik erabat isolatuta. 1966ko udan, minimal art delakoaren adierazgarri ziren Sol LeWitt eta Carl Andre ezagutu zituen. Handik gutxira, paper milimetratuan egindako lehen marrazki-serieak hasi ziren zenbaki-zerrendekin, eta, horren ondorioz, gehikuntza edo biderketa zailak hasi ziren egutegi-datekin, orduekin eta asteko egunekin. Horietako bi, Kalendergeschichten eta Urzeit/Uhrzeit Fish und Vogel, Alvear Arte Garaikidearen Museoan daude ikusgai.
2009ko martxoaren 9an Hanburgon hil zen, 67 urte zituela.
Imbleville
Biztanleria
2007an Imbleville udalerrian erroldatutako biztanleak 299 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Plevna (Montana)
Plevna Montanako herri bat da. Fallon konderrian kokatua dago. 2010ean 162 biztanle zituen, 1.53 kilometro koadrotan banatuta.
Imbleville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 120 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 113 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 189 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 115 lanean zeuden (60 gizon eta 55 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Imbleville udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 266 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.856 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.
2000. urtean Imbleville udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 208 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ikerlan
IKERLAN (Mondragon Korporazioko kide den kooperatiba) Euskadiko (gehien bat Gipuzkoako) leku ezberdinetan kokatutako Zentro Teknologikoa da. Bere helburua, bezeroen beharretara etengabe egokituta egotea da eta horri esker, I+G+b arloan bikaintasuna lortu nahi duen enpresa bat izatea da. 1974an sortutako enpresa hau, lanean dihardu bere bezeroak gero eta lehiakorragoak izan daitezen soluzioak garatzen.
Horretarako, IKERLAN espezializazio teknologikoko hiru unitatetan egituratua dago:
•	Elektronika, informazio eta komunikazio teknologiak (EIK)
•	Energia eta potentzia elektronika.
•	Fabrikazio aurreratua.
IKERLAN mundura zabalik dagoen enpresa bat da. IK4 Research Allianceri lotua, Zientzia, Teknologia eta Berrikuntzaren Euskal Sareko kidea da. Lankidetza sare garrantzitsua du, Europako zentro eta unibertsitate batzuek osatzen dutena, eta horiekin ikerketa eta ikertzaileen prestakuntza jarduerak egiten ditu.
Kanpo estekak
http://www.ikerlan.es/eu/
Jon Ramon Aboitiz
Jon Ramon Aboitiz (Cebu Hiria, 1948ko apirilaren 26a - 2018ko azaroaren 30a) filipinar enpresaburua eta Aboitiz & Co eta Aboitiz Equity Ventures Sozietate Anonimoaren presidentea izan zen; biak Aboitiz Taldearen enpresak. Jon Ramon Cebuko Aboitiz euskal jatorriko senitartearen kidea zen. Izan ere, Aboitiztarrak Lea-Artibaitik Filipinetara joan ziren XIX. mendean.
Aboitiz taldean, 1970an hasi zen, Californiako Santa Clara Unibertsitatean graduatu ondoren. 1976an enpresaren burua bilakatu zen eta 1991ean, Aboitiz Shipping Corp.eko Aboitiz & Co.ko presidentea izendatu zuten. Aboitiz Taldearen kargu batzuk izan zituen, besteak beste: Davao Light & Power Co., Inc. mahaiburu eta zuzendari nagusia; Veco eta Aboitiz Jebsen Bulk Transport Corp.en mahaiburua eta Hapag-LLoyd Phils.-en, Cotabato Ice Plant.-en eta Bukidnon Hydropower Corp.-en zuzendaria.
Jon Ramon ere Ramon Aboitiz Foundation Inc.-en eta Association of Phillipine Foundationsen ondasun-administratzailea izan zen.
Allondaz
Allondaz Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Allondaz udalerrian erroldatutako biztanleak 210 ziren. Familiak 86 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 108 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 73 etxeak ziren eta 33 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 77 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 148 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 103 lanean zeuden (59 gizon eta 44 emakume) eta 8 langabezian zeuden (5 gizon eta 3 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Allondaz udalerrian 86 unitate fiskal zeuden, 213 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.644 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Allondaz udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 68 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gremiasco
Gremiasco Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Gremiascok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Steenwerck
Steenwerck Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Steenwerck udalerrian erroldatutako biztanleak 3.391 ziren. Familiak 1.189 ziren, horien artean 237 pertsona bakarrekoak ziren (86 bakarrik bizi ziren gizonak eta 151 bakarrik bizi ziren emakumeak), 363 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 517 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.293 etxebizitza zeuden, 1.216 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 63 hutsik zeuden. 1.225 etxeak ziren eta 56 apartamentuak ziren. 1.216 etxebizitza nagusietatik 918 bere jabearen bizilekua ziren, 281 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 45 etxek bi zituzten, 133 etxek hiru zituzten, 238 etxek lau zituzten eta 798 etxek bost zituzten. 917 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 527 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 550 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.131 ziren, horien artean 1.576 aktiboak ziren eta 555 inaktiboak ziren. 1.576 pertsona aktiboetatik 1.464 lanean zeuden (798 gizon eta 666 emakume) eta 112 langabezian zeuden (49 gizon eta 63 emakume). 555 pertsona inaktiboetatik 170 erretiraturik zeuden, 236 ikasten zeuden eta 149 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Steenwerck udalerrian 1.247 unitate fiskal zeuden, 3.471,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.529 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 125 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 9 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 zurginak, 6 iturginak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Steenwerck udalerrian 71 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.436 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sainte-Croix-aux-Mines
Sainte-Croix-aux-Mines Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
NGC 326
NGC 326 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Sainte-Croix-aux-Mines
Biztanleria
2007an Sainte-Croix-aux-Mines udalerrian erroldatutako biztanleak 2.073 ziren. Familiak 821 ziren, horien artean 250 pertsona bakarrekoak ziren (111 bakarrik bizi ziren gizonak eta 139 bakarrik bizi ziren emakumeak), 244 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 282 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 45 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.023 etxebizitza zeuden, 826 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 113 bigarren erresidentzia ziren eta 84 hutsik zeuden. 618 etxeak ziren eta 401 apartamentuak ziren. 826 etxebizitza nagusietatik 513 bere jabearen bizilekua ziren, 292 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 59 etxek bi zituzten, 144 etxek hiru zituzten, 197 etxek lau zituzten eta 415 etxek bost zituzten. 545 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 397 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 302 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.270 ziren, horien artean 965 aktiboak ziren eta 305 inaktiboak ziren. 965 pertsona aktiboetatik 858 lanean zeuden (483 gizon eta 375 emakume) eta 109 langabezian zeuden (50 gizon eta 59 emakume). 305 pertsona inaktiboetatik 96 erretiraturik zeuden, 100 ikasten zeuden eta 109 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Croix-aux-Mines udalerrian 790 unitate fiskal zeuden, 1.917,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.771 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 88 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Sainte-Croix-aux-Mines udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 245 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ringu (filma)
Ringu (japoniarraz リング, euskaraz Eraztuna) 1998ko Hideo Nakata japoniar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Kiki Suzuki japoniar idazlearen 1991ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Nanako Matsushima, Hiroyuki Sanada, Rikiya Ōtaka eta Yoichi Numata aktoreek antzeztu zuten.
2002an The Ring deritzon estatubatuar berregokitzapena izan zuen.
Argumentua
Japoniako udalerri txiki eta lasai bateko ikasleen artean heriotza eragiten duen bideo-zinta bati buruzko hiri kondairaren zurrumurrua pil-pilean dabil. Tomoko (Yūko Takeuchi) hilobaren heriotzaren ondoren, Reiko (Nanako Matsushima) kazetariak gaia ikertzea erabakiko du.
Banbu moztailearen ipuina
Banbu moztailearen ipuina, japonieraz 竹取物語 Taketori Monogatari, IX. edo X. mendeko Japoniako folkloreko ipuin bat da. Egile ezezagunekoa, japonieraz testu idatzi antzinakoenatzat jotzen da. Kaguya printzesaren ipuina, かぐや姫の物語, Kaguya-hime no Monogatari, izenez ere ezagutzen da, ipuin honetako protagonista nagusia izendatuz.
Ipuina
Taketori no Okina (竹取翁, literalki "agure banbu moztailea") banbu moztaile adinduak barnean argia duen banbu zuhaitz bat topatuko du. Argiaren zergatiaz jakinmina piztu eta barnean duena ikusteko hurbilduko da. Banbua kontu handiz moztu eta barnean hatz potoloaren tamainako haurtxo bat topatzean zur eta lur geldituko da. Hura berarekin batera etxera eramatea erabaki eta bertan emaztearekin batera Zeruak egin dien oparia dela erabaki eta haiek haziko dute, neskato printzesari Kaguya (argi distiratsuaren printzesa) izena emanaz.
Handik urte batzutara Kaguya hazi eta neska gazte eder bilakatuko da, haren dotorezia eta edertasunaren ondorioz denen artean ospetsu eginez.
Honela bada, aiton-amonen etxera bost printze bertaratuko dira, Kaguyarekin ezkontzeko asmoz. Baina Kaguyak beraiekin ezkondu nahi ez duenez, zuzenean ezezkoa eman beharrean eta dotoreziaz uko egiteko asmoz, harekin ezkontzekotan ezinezkoak diren lanak betetzea eskatuko die: lehenbiziko printzeari Indian zegoen Budaren kaliz sakratua ekartzeko eskatuko dio, bigarrenari zilar eta urrez egindako kondairazko zuhaitz adar bat topatzea, hirugarrenari suzko arratoi ilez egindako kondairazko tunika lortzea, laugarrenari herensuge baten lepoan zetzan kolore anitzetako harribitzia eskuratzea, eta bosgarrenari enarek erdibitutako maskor eder bat lortzea. Printzesak inork existitzen ez zirela ez zekiten gauzak ekartzea eskatu zien, hortaz bere senargaiak lurjota gelditu ziren.
Printzesaren ospea horren handia izanik azkenean Japoniako Enperadoreari ere haren edertasun handia ikusteko griña piztu zitzaiola. Enperadoreak Kaguya ezagutzean hartaz maitemindu eta harekin ezkondu eta jauregi inperialera bizitzera joateko proposatu zion. Baina neskak enperadorearen proposamenari uko egin zion,hori ezinezkoa zela, printzesa beste planeta batean jaioa zela eta harekin joan ez zitekela argudiatuz. Halere, enperadoreak neska ezin hazturik ezkontza proposamenak behin eta berriz egiten jarraitu zion.
Udan, printzesak Ilargiari so egitean begiak malkoez betetzen zitzaizkion. Bere aita adinduak hori ikusi eta zer gertatzen zitzaion jakin nahi zuen, baina Kaguyak ez zion ezer erantzun. Eguna joan eta eguna etorri, neska gero eta atsekabetuagoa zegoen eta Ilargia begirtazen zuen aldiro negarrez hasten zen. Aiton-amonak oso kezkatuak zeuden, baina printzesak isilik mantentzen zen. Baina egun batez, abuztuko ilargi betea izateko egun bat falta zela, printzesak aiton-amonei bere atsekabearen zergatia azaldu zien. Lurrean ez zela jaio izan, Ilargian baizik, hara itzuli beharra zeukala eta datorren ilargi betean bere senideak haren bila itzuliko zirela.
Aiton-amonek neska joan ez zedin konbentzitzen saiatu ziren, baina Kaguyak joan beharra zuela erantzun zien. Honela, agurea laguntza eske Enperandorearengana zuzendu zen, neskaren istorio guztia azalduz, horregatik Enperadoreak printzesa joan ez zedin haren etxea soldaduz inguratu zuen. Abuztuaren erdiko ilargi bete gauez, etxea inguratzen zuten soldaduek neska babesten saiatu ziren, barnean neska aiton-amonekin batera hura sorlekura eramango zuten ilargiko jendearen zain zeuden artean. Ilargibetea jarri zenean, argi erraldoi batek denak itsutu eta ilargiko jendea neskaren bila Lurrera jaitsi zen, soldaduek ezin izan zuten haien aurka borrokatu argiek itsutzen baizituen eta modu arraroan borrokatzeko gogoa desagertu baizitzaien. Printzesak bere guraso ordeak agurtu, eta joan nahi ez zuela aipatu arren, joan beharra zuela esan zien. Enperadore atsekabetuak Japoniako mendirik garaienera soldaduz osatutako armada oso bat bidali zuen. Beren betekizuna mendiaren gailurrera igo eta Kaguya printzesak idatzitako gutuna eta utzitako botila bertan erretzea izan zen, suaren kea urrunean zegoen printzesaraino iritsi zedin.
Kondairaren arabera, mendia horren izena hilezkortasuna (japonieraz, 不死 fushi) bilakatu zen, gaur egungo Fuji mendia. Askoren ustez, erretako printzesaren gutunaren kea oraindik mendi horren gailurretik dariola ikusten da (iraganean, Fuji sumendia bolkanikoki askoz ere aktiboa zenez, gaur egun baina ke gehiago sortzen zuen).
Lehen hitza Euskaraz
Lehen hitza Euskaraz interneten euskararen presentzia areagotzeko sortu zen kanpaina bat da. 2010eko hamarkadan egin ziren hainbat inkesten arabera, euskararen presentzia sarean oso murritza zen, horri konponbide bat emateko helburuarekin sortu zen kanpaina hau. Kanpaina honen bidez, euskaldunei erraztu egin zitzaien beraien mugikorra edo ordenagailuko web nabigatzailea euskararatzea, horretarako zein pausu bete behar ziren azaltzen zituelako.
Kanpaina honek azken helburu gisa euskararen presentzia sarean handitzea duela esan dugu, hizkuntza batek sarean presentzia handia edukitzea oso garrantzitsua dela aipatu behar da, honen arabera erabakitzen baitituzte enpresa handiek zein hizkuntzetan garatu beraiek ekoizten dituzten gailuak.
PuntuEus Fundazioa, Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua, Ikastolen Elkartea eta CodeSyntax dira kanpainaren sustatzaileak, Eusko Jaurlaritzaren babesa ere jaso du proiektuak eta gainera, EITB zein Berriaren laguntza eduki du.
Brûlain
Brûlain Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Harluxet Hiztegi Entziklopedikoa
Edukia
75.000 artikulu labur bildu zituzten liburuki bakar batean. Artikulu horietatik 25.000 ziren onomastikakoak (toki- eta pertsona-izenak), Euskal Herriko 6.000 barne.
Brûlain
Biztanleria
2007an Brûlain udalerrian erroldatutako biztanleak 642 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 291 etxebizitza zeuden, 251 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 288etxeak ziren. 251 etxebizitza nagusietatik 207 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 79 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 186 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 101 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 129 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Germain-de-Calberte
Biztanleria
2007an Saint-Germain-de-Calberte udalerrian erroldatutako biztanleak 448 ziren. Familiak 215 ziren, horien artean 81 pertsona bakarrekoak ziren (50 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 81 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 38 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Brûlain
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Germain-de-Calberte
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 522 etxebizitza zeuden, 224 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 280 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 446 etxeak ziren eta 69 apartamentuak ziren. 224 etxebizitza nagusietatik 150 bere jabearen bizilekua ziren, 55 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 46 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 91 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 118 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Brûlain
Diru sarrerak
2009an Brûlain udalerrian 263 unitate fiskal zeuden, 689 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.755 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Saint-Germain-de-Calberte
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 255 ziren, horien artean 174 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 174 pertsona aktiboetatik 161 lanean zeuden (90 gizon eta 71 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Brûlain
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 1 iturgina eta 2 higiezinen agentziak.
Saint-Germain-de-Calberte
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain-de-Calberte udalerrian 190 unitate fiskal zeuden, 385 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.249 euro zen.
Brûlain
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Brûlain udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.976 hektarea erabiltzen.
Saint-Germain-de-Calberte
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Brûlain
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Saint-Germain-de-Calberte
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.
Brûlain
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Germain-de-Calberte
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen eta 3 harategiak ziren.
2000. urtean Saint-Germain-de-Calberte udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 196 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Senpere
Senpere Lapurdiko erdialdeko udalerri bat da, Uztaritzeko kantonamendukoa, Lapurdi Erdialdekoa. Lapurdiko udalerri handienetakoa da hedaduraz.
Izena
Herriaren izena gaur egun Senpere da euskaraz, Saint-Pée-sur-Nivelle frantsesez, Sent Pèr de Nivela okzitanieraz eta San Per d'Ibarra aragoieraz. Historian, izenak itxura hauek izan ditu:
Auzoen toponimoak ere urteen joanean aldatu dira:
Ingurune naturala
Hiru ibai aipagarrik gurutzatzen dute udalerria: Urdazuri, Ixakahandia erreka eta Uhabiak.
Udalerriko lurretan, Urdazuri edo Ugarana ibaira (Nivelle) Lizuniako, Opalazioko, Uzkaingo, Arraioko, Xuhailko, Etxeberriko, Tontoloko eta Amezpetuko errekak isurtzen dira.
Ostolapeko erreka, Basarun ibaira txikira isurtzen da udalerriko lurretan.
Urloko erreka, Errobi ibaiaren zeharkako ibaiadarra dena ere udalerritik igarotzen da.
Horretaz gain, herrigune nagusitik ekialdera Senpereko aintzira dago.
Historia
1790ean, Senpere Uztaritzeko barrutiaren menekoa zen kantonamendu bateko buru izan zen. Kantonamendu horretan, Ahetze eta Senpere udalerriak zeuden sarturik.
Uholdeek herrian kalte handiak egin dituzte, 1983ko abuztuaren 26an eta 2007ko maiatzaren 4an, besteak beste.
Ekonomia
Senpereko merkatua XIX. mendean hasi zen garrantzia hartzen, Sarakoaren bizkarrean. Udalerria Ezpeletako piperraren sor-markaren lurraldearen barruan dago.
Demografia
XIX. mendearen erdialdean 2.700 biztanle izatera iritsi zen Senpere. Hurrengo hamarkadetan, berriz, beheranzko joera txikia izan zuen biztanle kopuruak eta 1960ko hamarkadan 2.200 biztanleraino jaitsi zen. Haatik, ordutik aurrera biztanle emendio handia gertatu zen eta XXI. mendearen lehen hamarkadarako populazioa ia hirukoiztu zen, 6.000 biztanleen maila gaindituz.
Hezkuntza
Senperek baditu haur-eskola bi —publikoa eta pribatua (Saint-Joseph)—, kolegio pribatu bat (Arretxea), nekazaritza-lizeo pribatu bat (Saint-Christophe) eta ikastola bat.
Garraiobideak
D3, D4, D255, D305, D307, D855, D856 eta D918 departamendu errepideak udalerritik igarotzen dira.
Euskara
Phillippe Veyrinek herria buruzko euskarazko esaera zahar hau aipatzen du: Senpertarrak, belhaun buru handiak.
Kirolak
Gantxiki Harotza senperetar gazteak 1857 edo 1858an, eskumuturrean gaztainondoko adarrak jarri eta xistera asmatu zuen.
Herriko Saint-Pée Union Club errugbi taldeak Frantziako 3. maila federalean jokatzen du.
2018ko Frantziako Tourreko azkenaurreko etapa bertan abiatu zen, uztailaren 28an.
Jaiak
Senpereko bestak ekainaren 29an ospatzen dira, Jondoni Petri egunez.
Horrez gain, urtero Seaskak antolatutako Herri Urrats Ipar Euskal Herriko ikastolen jaialdia bertako aintziraren inguruan ospatzen da.
Bad F-line
Bad F-line Arrasaten sorturiko musika taldea da.
Historia
Taldea 1997an sortu zen eta berehala hartu zuen estilo berezia, industrial tech punk izenaz bataiatu zutena. 1997an bertan plazaratu zuten lehen diska, Bad f-line izenekoa, baina diskaren koloreagatik "naranja" ezizenaz ezagutzen dena. Hurrengo diskak ere koloreekin identifikatzen dira. Desobediencia disketxearekin atera zituzten hiru diska eta bertan eratutako hainbat kolaboraziozko diskatan hartu zuten parte. 2004an atera zuten azken diska, Zilarra edo Gris Plata.
2005ean Iñaki Bengoak Gose taldea sortu zuen Ines Osinaga eta Jon Zubiaga Osoron-ekin batera.
Ctenotus burbidgei
Ctenotus burbidgei Ctenotus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Amaurospiza moesta
Amaurospiza moesta Amaurospiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Saint-Laurent-des-Bois (Loir eta Cher)
Saint-Laurent-des-Bois Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Laurent-des-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 253 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 41 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 159 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 157 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 111 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 159 ziren, horien artean 122 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 122 pertsona aktiboetatik 111 lanean zeuden (60 gizon eta 51 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurent-des-Bois udalerrian 121 unitate fiskal zeuden, 279 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.394 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 margolariak eta 1 argiketaria.
2000. urtean Saint-Laurent-des-Bois udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
El Bosque
El Bosque leku ezberdinen izena da:
Saint-Laurent-des-Bois (Loir eta Cher)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abronia (animalia)
Abronia Anguidae familiaren barruko narrasti genero bat da. Mexiko, Honduras, Guatemala eta El Salvadorren bizi dira.
Sean Thomas O´Kelly
Sean Thomas O´Kelly irlandar politikaria izan zen (1882ko abuztuaren 25a, Dublin - 1966ko azaroaren 23a, Dublin). Kazetaria zen lanbidez. Arthur Griffithekin lan egin zuen, eta harekin eta beste zenbait kiderekin Irlandako burujabetasunaren alde borrokatzen den Sinn Féin alderdia sortu zuen. Kartzelara eraman eta deportatu egin zuten 1916ko Pazkoko matxinadaren ondoren. 1921ean Anglo-Irlandar Itunaren kontra agertu eta errepublikazaleekin elkartu zen. Fianna Fáil alderdia sortu zuen 1927an Eamon de Valerarekin batera, eta alderdi horretako lehendakariorde izendatu zuten. 1932an hauteskundeetan garaipena lortu ondoren behin baino gehiagotan izan zuen ministro kargua, eta bi aldiz izan zen Irlandako Errepublikako lehendakari (1945-1952 eta 1952-1959).
Anguis
Anguis Anguidae familiako narrasti genero bat da. Europan eta Mexikon aurki daitezke.
Team 10
Team 10 edo Team X Mugimendu Modernoaren berrikuspen kritikoa sustatu zuen arkitekto eta hirigileen taldea izan zen.
Taldearen hastapenak 1953an kokatu ohi dira, haien lehen biltzarra Team 10 izenpean 1960an Bagnols sur Cezen garatu bazuten ere. Azken bilera, berriz, 1981an Lisboan izan zen, bertan lau partaide soilik egon zirelarik.
Taldearen gunea zazpi arkitektok osatu zuten, alegia, Jaap Bakema, Georges Candilis, Giancarlo De Carlo, Aldo van Eyck, Alison eta Peter Smithson eta Shadrach Woods arkitektoek. Horietaz gain, partehartzaile gehiago izan ziren Team 10 taldeak antolatutako biltzarretan, besteak beste, Jose Antonio Coderch, Ralph Erskine, Amancio Guedes, Herman Hertzberger edo Oswald Mathias Ungers.
Taldearen eragin teorikoa handia izan zen XX. mendeko bigarren erdialdeko Europako arkitekturaren testuinguruan.
Izena
CIAM arkitektura-biltzar internazionaletan dago Team 10 taldearen izenaren jatorria. Biltzar horien hamargarren saioa, Dubrovniken garatu zena, alegia, arkitekto gazte talde batek antolatu zuen, geroago Team 10 gisa ezaguna izango zena. Handik aurrera, taldea haren biltzar propioak antolatzen hasiko zen, erakunde berria formalki aldarrikatu gabe.
Pentsamoldea
Taldeak ez zuen teoria orokor edo estilo adosturik jarraitzen. Taldea baino, gizabanakoz osatutako multzo sasi-antolatuaz hitz egin daiteke soilik. Hala ere, ezaugarri komunak ere bazituzten, besteak beste, kalean garatzen ziren jarduerekiko interesa, umeen jolasen munduarekiko lilura, edota arkitekturaren gizarte-baloreenganako sinesmena.
Taldeok aldarrikapen adostu bakarra argitaratu zuen 1954an, talde gisa eratu baino lehen, Doorneko manifestua deitua. Bertan, CIAMen Atenasko Agiriaren aurkako ideiak kaleratu zituzten, hirigintzak konplexutasun-maila ezberdineko komunitateek osatzen zutela esanez, eta bakoitzak osotasun baten moduan tratatu beharra zegoela azpimarratuz. Hori guztia grafikoki azaltzeko Patrick Geddesen 1909ko Haranaren Sekzioaren moldaketa bat prestatu zuten, hirigintza-eskala bakoitzak (hiria, herria, herrixka eta baserriak) habitat ezberdina osatzen zuela esanez, dentsitate ezberdinarekin garatu behar zena.
Kalearen ohiko elementuari alternatiba garaikidea bilatzen saiatu ziren taldeko partaide ezberdinak, plataforma-kalearen ideia (street-deck) modu ezberdinetan garatuz. Taldeko partaide gehienek antzerako metaforak erabili zituzten haien proiektuak azaltzeko, kasu, sarearena (web), zurtoinarena (stem), mordoarena (cluster) edota kasbah antolatuarena.
San Anton komentua (Tutera)
San Anton komentua Nafarroako Tutera udalerrian dagoen eta Antoniar fraideena izan zen komentu bat da. Tuterako Alde Zaharrean dago, San Anton kalean. Antoniarrak hirira ziurrenik XII. mendean iritsi ziren, jada XIII. mendean udalerrian heuren izatea aipatzen baita. Halere, XV. mendearen amaieran Tuterako Ebroko zubiaren beste ertzean eta gurutzearen alboan komentu berri bat eraiki zutela jakina da.
La Rochette (Alpe Garaiak)
La Rochette Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Rochette udalerrian erroldatutako biztanleak 375 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 182 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 134 etxeak ziren eta 46 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 128 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 246 ziren, horien artean 169 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 169 pertsona aktiboetatik 156 lanean zeuden (89 gizon eta 67 emakume) eta 13 langabezian zeuden (4 gizon eta 9 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 4 igeltseroak ziren, 5 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean La Rochette udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 999 hektarea erabiltzen.
Grognardo
Grognardo Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Rochette (Alpe Garaiak)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Grognardo
Mugakideak
Grognardok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Francisco Franco
Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco Bahamonde (Ferrol, Coruña, 1892ko abenduaren 4a – Madril, 1975eko azaroaren 20a) espainiar militar eta diktadorea izan zen. Espainiako Bigarren Errepublikaren gobernu demokratikoaren aurka estatu-kolpe militarra jo eta Espainiako estatuburu izan zen 1939tik eta 1975 arte, frankismo deritzon aldian. Haren jarraitzaileei frankista deritze.
Bizitza
Haurtzaroan, aitak gaizki tratatzen zuen, maritxu eta Paquita deitzen baitzion. Helduaroan, izaera hotzekoa izan zen. Alaba bat sortu eta gero, ez zuen bizitza sexual aktiborik izan. Gonzalo Queipo de Llano jeneral frankistak, berriz, Paca la Culona deitzen zion bizkarretik —inoiz ez aurpegira—, Francok egiten zizkion mespretxuen mendekutzat.
1907an Toledoko Infanteriako Akademian sartu zen. Hiru urte geroago, teniente zela, Marokoko gerrara joan zen. Rifeko Gerran (1912) nabarmendu zen. Abd el-Krimek Marokoko gerra berriro piztu zuenean, Espainiar Legioako Tertzioko Lehen Banderaren buru zela, ekintza nagusietan hartu zuen parte: Xauen hartzea, Melillaren defentsa, Gurugu hartzea eta Dar-Drius berriro eskuratzea (1921-1922), eta talde beraren buru zela Al-Hoceimako lehorreratzean eta Afrikako gerraren amaian (1923-1925).
Miguel Primo de Riverak Zaragozako Akademia Militarreko zuzendari izendatu zuen (1928-1931). Garai hartan jadanik Europako jeneral gazteena zen. 1931n Errepublika eratu berriak Balear Uharteetako Komandantzia militarrera bidali zuen. Gerrako ministroaren aginduz, 1934an, Asturiasko iraultza sozialista zapaldu zuen. Hurrengo urtean, Estatu Nagusi Zentraleko buruzagitza hartu zuen, eta Gerrako Kontseilu Goreneko lehendakaritza bere esku gerattu zen. Herri Fronteak gaina hartu zuenean (1936ko otsailaren 16a), Kanarietako Komandantzia militarrera bidali zuten. Hala ere, harreman oso estuak gorde zituen marxismoaren garapena eragotzi nahi zuten gainerako buruzagiekin.
Afrikako osteak gobernu errepublikanoaren kontra altxatu zirenean (1936ko uztailaren 17a), hegazkinez Marokora heldu eta haiekin batu zen. Espainiako Itsas Armada gobernu demokratikoari leial mantendu zenez, ezin ziren Iberiar penintsulara igaro, eta estatu kolpea porrot egitear izan zen, penintsulan matxinatu faxistek ez baitzuten indar militar handirik. Francok, ordea, laguntza eskatu zien Adolf Hitler eta Benito Mussolini diktadore faxistei, eta haiek hegazkinak bidali zizkioten. Halaxe, penintsulara igaro zen Francoren armada. Han, konkistaturiko herri bakoitzean, ezkertiarra zen edo ezkertiartzat salatutako herritar oro hilarazi zuen Francok, Espainia «garbitzeko» helburua baitzuen.
Haren tropek laster egiten zutenez aurrera eta Toledoko alkazarra hartu zutenez, ospe handia lortu zuen Francok, eta 1936ko irailaren 28an gobernuburu eta generalísimo izendatu zuten gainerako jeneral matxinatuek. Gero, bere burua estatuburu izendatu zuen, bai eta Caudillo ere. Hitlerren eta Mussoliniren laguntzaz, matxinatu faxistek gerra irabazi zuten 1939ko apirilaren 1ean; nahiz eta militarki faxisten indarrak gobernu militarrarenak baino askoz ahaltsuago izan, badirudi gerra Francok nahita luzatu zuela, edozein oposizio zanpatzearren. Txikituta utzi zuen estatu osoa.
1950eko hamarkadan, AEBekin eta NBEarekin negoziazioak hasi zituen, eta poliki-poliki beste herrialde batzuekin ere harremanetan sartu, ekonomiak hala eskatzen baitzuen. Baina Espainiaren ortodoxia bereziaren ideiari eutsi zion betiere. Alderdi politiko bakarra onartu zuen beti, bera alderdi horren buru zela: Falange Española Tradicionalista y Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista (FET y JONS).
1966an, Estatuaren Lege Organiko berria eman zuen. Joan Karlos Borboikoa izendatu zuen, bere ondoren Espainiako estatuburu eta errege izan zedin. 1973an, gobernuburu-kargua Carrero Blanco almirantearen esku utzi zuen, baina ETAk Carrero Blanco hil zuen, eta era horretara Francoren ondorengo erregimenaren jarraipena zalantzan jarri zen. Franco 1975aren azaroan hil zen; lehentxeago, ETAko bi kide eta FRAPeko hiru hiltzera kondenatu eta hilarazi zituen. Franco hil eta berehala hasi zen erregimen-aldaketa, lehendik ere prestatzen hasia baitzegoen.
Upper Siang barrutia
Upper Siang barrutia Indiako barruti bat da, Arunachal Pradesh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Organo zirkunbentrikular
Organo zirkunbentrikularra bentrikuluak inguratzen dituen egitura txikiak dira. Egitura hauen bereizgarritasuna da ez dutela muga hematoentzefalikorik. III. eta IV. bentrikuluarekin erlazionatzen dira organo berezi hauek, nahiz eta gehiengoa III. bentrikuluaren inguruan aurkitzen diren. Haien funtzioa likido zefalorrakideoaren presioaren eta odolaren konposizioaren kontrola burutzea izango da eta sistema neuroendokrinoarekin ere erlazionatzen dira.
Egitura
Organo zirkunbentrikularrak tamaina txikia du eta hiru egituraz osatuta dago: kapilare fenestratuak, gune peribaskular handiak eta ependimozito espezializatuak.
Kapilar fenetratuek endotelioan 30-80 nm-ko poroak dituzte eta perizitoen luzakizaz estalita daude.
Eremu peribaskularrak nahiko handiak dira eta mintz basalen artean daude kokatuta; kanpokoa, parenkimatik hurbilen dagoena, eta barnekoa, endotelioarekin kontaktu estuan dagoena. Espazio honek perizitoak, fibroblastoak eta mikrogliak ditu.
Tanizitoak prozesu apikal eta distalak dituzten ependimozitoak dira. Prozesu apikalak garuntxo bentrikulurarte hedatzen dira, distalak aldiz kapilare fenestratuekin kontaktatzen dute. Gainera, haien artean eta neuronen axoiekin lotura estuak eratzen dituzte.
Haien eginkizunen artean honakoak ditugu:
Motak
Organo neurohematiko hauek bi taldeetan banatzen dira, sentsorial eta jariatzailean.
ORGANO SENTSORIALA
Jarraieko egiturek odoleko seinale kimikoak hautematen dituzten neuronak dituzte:
'''IV. bentrikuluaren oinaldean''' aurkitzen den egitura da, zeina likido zefaloerrakideoarekin kontaktuan dagoen, beraz, odoleko osagaiekin kontaktua mantentzen du. Area postremak goragalea eragiten du indibiduoan toxina, sendagai edo odoleko metabolitoak bezalako estimuluak aurkitzen direnean, eta hauek likido zefaloerrakideoaren bidez area postremara iristen direnean. Goragalea modu ezberdinetara eragin daiteke, pentsamenduek edo usain desatseginek besteak beste. Area postrema goragalea eragiten duten kimioerrezeptoreen gune aktibatzaile bezala deskribatzen da.
Aurrez aipatu bezala, odolaren bitartez sendagai ezberdinak (Cisplatinoa adibidez), toxina bakterianoak eta hondar metabolikoak garraiatzen dira. Staphylococcus aureus, Bacillus cereus eta Vibrio cholerae bakterioek sortzen dituzte goragalearen eragile diren toxina horiek. Urea bezalako hondakin nitrogenatuek ere goragalea eragin dezakete.
Garunaren gune honetan tumoreak aurkitzean edo kirurgikoki erauztuak direnean, pazienteak odoleko toxinak hautemateko duen gaitasuna nabarmenki jaisten da. Badira area postrema hau estimulatzeko sendagai ezberdinak, goragale eta okadak eragiteko helburuarekin. Dopaminaren agonistak Parkinson gaixotasunean erabiltzen dira, eta honako estimulazioa burutzen dute, izan ere, dopamina area postremaren estimulatzaile bortitza da.
Kresta supraoptiko bezala ere ezagutzen da. Eminentzia media, organo subfornikala eta bukaera laminako organo baskularra konektatuta daude hipotalamoaren bentraldearekin eta hauek elkarturik III. bentrikulua inguratzen dute, askota AV3V eskualdea bezala ere izendatzen dena. Eskualde honek egarria, sodioaren jariapena, odol bolumenaren erregulazioa eta basopresinaren jariaketa erregulatzen duten likido eta elektrolitoen arteko orekan hartzen du parte.