cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gerardo Mungia
Biografia
Harat honat, jonki baten trajeria kopla liburua plazaratu zuen Txalaparta argitaletxearekin 2015ean. La Polla Records, Kortatu eta Cicatriz rock-taldeen managerra izan zen XX. mendeko 80. hamarkadan. Hegoaldean molde klasikoan eginiko lehen pastoralaren sortzailea da, Karmen Etxalarkoa alegia. Beste bi pastoral idatziak ditu egungo gai sozialei buruz. Pintxe izengoitairen jatorria idazleak berak elkarrizketa batean azaldu zuen: "Nafarroako autobidearen obretan hasi nintzen lanean gaztetxo nintzela, artean peoia izateko adina ere ez nuela. Hori dela eta paratu zidaten “Pintxe” izena." Politikoki, ezkertiarra definitzen da: "Herri Batasuneko militantea izan naiz, Amnistiaren Aldeko Batzordeko kidea eta LABeko afiliatua naiz. "
Campneuseville
Campneuseville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Molusku
Moluskuak (latinez Mollusca, "biguna") edo soinberak animalia ornogabeen arteko bigarren filumik handiena da. 85.000 espezie inguru ezagutzen dira, eta espezie fosilak 60.000 eta 100.000 artean dira.
Kinky Bwoy
Vicente Xiner, Kinky Bwoy goitizenarekin ezaguna, 1986ko apirilean jaio egin zen Valentzian. Familia ijito batetik dator. Txikitatik egon da musikarekin erlazionatuta. Txiki-txikitatik beti ibiltzen zen familia bileretan eta ijitoen ospakizunetan kantatzen. Vicente txikia zenetik egon da flamenkoan murgilduta.
Daiki Nishioka
Daiki Nishioka (西岡 大輝, 1988ko abuztuaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Kinky Bwoy
Flamenkotik Hip hopera
Vicente Xiner, gaztetan flamenkoan murgildua ibili eta gero, flamenkotik flamenko eta hip hop nahaslketa bat egitera igaro zen. Musika tipo hau ezagutu egin zuen famatua egiten ari zenean, horregatik nahastu egin zuen hip hopa flamenkoarekin. Kinky Bwoy hasi zen hip hop abesten kalean, oilar guduak egiten beste hip hop abeslarien kontra. Oilarren lehen guduan parte hartu zuenean irabazi egin zuen eta hortik aurrera gero eta ospetsuago bihurtu zen, baina bakarrik Valentzia aldean.
Daiki Nishioka
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tochigi SC eta Ehime FC.
Molusku
Moluskuak dira itsas-filumik handiena, itsasoan bizi diren organismo guztien %23. Molusku asko ur gezan eta lur-lehorrean ere bizi dira. Aniztasun handiko taldea da, ez bakarrik tamainan edo egitura anatomikoan, baita ere portaeran eta habitatei dagokionez. Filuma normalki zortzi edo bederatzi klasetan banatzen da, horietatik bi guztiz desagertuak. Zefalopodoak (txibiak, olagarroak...) neurologikoki garatuenak diren ornogabeen artean daude, eta txibia erraldoia ezagutzen den ornogaberik handiena da. Gastropodoak (barraskiloak eta bareak) dira moluskuen artean ugarienak, sailkatutako espezie guztien %80 inguru.
Kinky Bwoy
Musika jamaikarra
Denbora aurrera joan ahala, banda hori Espainia osotik bidaiatzen du kontzertuak egiten ibili zen. Azkenean, banda hori desagertu zen, baina Kinkyk ez dio musika egiteari utziko. Gero, Alberto Gambineko zuzenetan agertzen hasi zen. Kinky Bwoy aldera utzi zuen hasieran egiten zuen flamenkoa eta hasi zen Reggae musika egiten.
Molusku
Molusku espezie gehienak itsasoan bizi dira, eta horietako asko mareen arteko gunean. Olagarro eta txibia pelagikoen bizitokia itsaso irekiko ura da eta espezie batzuk ur-abisaletan ere bizi dira, ur-hidrotermaletan. Hala ere molusku guztiak ez dira itsastarrak: hainbat bibalbio eta gastropodo ur gezatan ere bizi dira eta barraskilo eta bareak bezalako gastropodoak lur lehorrean bizi dira.
Kinky Bwoy
Musika jamaikarra
2008an bere lehenengo albuma argitaratzen du "A mi Aire" deiturikoa, jarraitzaile asko lortu zituen horri esker. Bi urte pasa eta gero beste album bat argitaratu zuen "Estoy hecho un Kinky" izenekoa eta arrakasta handia izan zuen.
Campneuseville
Biztanleria
2007an Campneuseville udalerrian erroldatutako biztanleak 532 ziren. Familiak 196 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 225 etxebizitza zeuden, 197 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 222etxeak ziren. 197 etxebizitza nagusietatik 154 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 67 etxek lau zituzten eta 76 etxek bost zituzten. 143 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 88 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 327 ziren, horien artean 233 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 233 pertsona aktiboetatik 204 lanean zeuden (114 gizon eta 90 emakume) eta 28 langabezian zeuden (15 gizon eta 13 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Campneuseville udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 492 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.384,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Campneuseville udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 534 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Molusku
Espezie asko jangarriak dira gizakiarentzat edo dekoraziorako.
Etimologia
Molusku hitza latineko molluscus hitzetik dator, mollis hitzetik eratorria, "biguna". Molusku hitza Aristotelesek erabilitako τὰ μαλάκια ("ta malákia", "bigunak direnak") hitzaren modalera bat da, espezie ugariri aplikatu zien izena. Moluskuak ikertzen dituen zientzia malakologia da. Euskaraz, batzuetan, soinberak erabili da.
Ezaugarri nagusiak
Itxuraz, tamainaz eta bizimoduz aniztasun handia duen filuma bada ere, molusku guztiek oinarrizko antolakuntza bera dute. Arkeomoluskua hartzen da filumaren oinarrizko egituratzat. Triblastikoak, aldebitarrak eta zelomatuak dira. Helduetan zeloma oso murriztua dago eta nefridio, gonada, bihotz eta hesteek baino ez dute osatzen. Mantuak estaltzen du gorputza eta karezko oskola eratzen du molusku askotan. Oskola ez duten moluskuek karezko espikulak azaltzen dituzte. Mantuaren azpian barrunbe paleala aurkitzen da eta bertan zakatzak (ktenidioak), osfradioak, nefridioporoak eta uzkia daude. Zirkulazio-aparatu irekia dute (hemozelea gehienek) eta ahoan erradula izeneko mihi karraskaria.
Kanpoko anatomia
Moluskuen oinarrizko egitura gorputz bigun obalatua da, aldebitako simetria duena eta txinatarren kapelaren itxurako oskol ganbilak babestua (talde batzuetan barruan daramatena) edo espikulaz babestua.
Oskola, haren azpian dagoen epidermi berezi batek sortzen du, mantuak. Mantuak kaltzio karbonatoa jariatzen duten guruinak ditu eta kanpoaldean aragonito edo kaltzita gisa kristalizatzen da. Moluskuek ez dute inoiz fosfatorik erabiltzen, salbuespen bakarra Cobcrephora da. Mantuak kitinadun sustantzia konplexu bat ere jariatzen du, konkiolina izenekoa, eta kaltzio karbonatoarekin batera periostrako izeneko geruza organikoa osatzen du. Honi esker oskola ez da disolbatzen ingurune azidotan. Oskolak horrela hiru geruza ditu, kanpoaldean periostrakoa, mehea eta itxuraz adarkara, erdialdean kaltzitazko egitura prismatikoez osaturiko geruza eta barnealdean kaltzitazko laminaz osaturikoa, sarritan nakarrezkoa.
Gorputzaren atzealdean mantuak barrunbe paleala izeneko ganbara bat eratzen du. Barrunbe honetan hainbat organo kokatzen dira; orrazi itxurako zakatzak (ktenidioak), osfradioak (uraren kalitatea aztertzen duten organo kimiohartzaileak), nefridioen amaierako poroak, gonadak eta uzkia. Gastropodo lurtarretan ez da zakatzik ez birikarik ageri, baina barrunbe palealaren barneko azal guztia odol hodiz beteta dago eta gasen elkartrukea azaletik egiten da zuzenean.
Gorputzaren sabelaldean oina aurkitzen da. Oina organo muskulotsu eta indartsua da eta moluskuak desplazatzeko erabiltzen du. Eboluzioak ordea oinen aniztasun handia eragin du. Pentsatzen denez oin primitiboena arrastraria izango zen, gaur egungo gastropodo gehienek dutenaren antzekoa, baina ondoren induskatzailea (bibalboena), zatikatua (zefalopodoen garroak) edo igerilaria (gastropodo pelagikoena) sortu ziren. Lehorreko gastropodoen oinak mukia jariatzen du mugimenduari laguntzeko.
Digestio aparatua eta elikadura
Digestio hodi osoa dute. Ahoa kitinaz estalia dago eta moluskuetan baino agertzen ez den elikatze organo berezia du, erradula. Odontoforo izeneko kartilagozko oinarri luzean kitinazko hortz txikien ilarak ditu. Muskulo indartsuei esker ahotik kanporatu egiten da eta sustratua karraskatzen du. Listu guruinek mukia jariatzen dute erradula lubrikatzeko eta askaturiko partikulak pilatu eta irensteko. Honi esker arroketan aurkitzen diren alga eta bakterioak eskuratzen ditu.
Ondoren hestegorria eta urdaila daude, konplexutasun desberdinekoak molusku taldearen arabera. bertan gibelaren edo hepatopankrearen guruinak askatzen dira. Hormetan zilio ugari daude eta hauek elikagaidun mukia (prostiloa) aurerrantz garraiatzen dute. Heste luzearen amaieran uzkia dago.
Elikatzeko modu anitzak agertzen dira moluskuetan, hala nola, belarjaleak, haragijaleak, iragazleak, detritiboroak...
Zirkulazio aparatua
Molusku gehienen zirkulazio-aparatua irekia da. Bihotzak hormaz bereizturiko hiru barrunbe ditu, bi aurikula eta bentrikulu bat. Ehun fin batek estaltzen du bihotza barrunbe perikardikoa osatuz. Hemolinfak arnas pigmentuak bentrikulutik ehunetara garraiatzen ditu odol hodietan zehar. Oxigenoa garraiatzan duten arnas pigmentu horiek hemozianina dira, kobre atomoa dutenez kolore urdina ematen dio odolari. Ehunetan beste hodi batzuek berreskuratu eta zakatzetan oxigenatu ondoren bihotzera itzultzen dute odola. Hodi hauetan zehar doan odolak edo likido zelomikoak eskeleto hidrostatiko gisa funtzionatzen du.
Zefalopodoen kasuan zirkulazio-aparatua itxia da. Animalia oso aktiboak dira eta odolaren presio handiagoa behar dute.
Iraizketa aparatua
Bi metanefridiok (giltzurrunak) osatzen dute. Zelomaren bi hodi ateratzen dira hauetatik, bat barrunbe perikardikoarekin lotzen dituena eta bestea barrunbe palealarekin.
Nerbio sistema
Aniztasun handia aurkitzen da filumeko talde desberdinetan. Oinarrizko nerbio sistemak eraztun periesofagikoa du eta hori kontsideratzen da garuna. Bertatik bi nerbio korda ateratzen dira atzerantz, oinera eta erraietara. Zentzumen organoak begiak (zefalopodoetan oso garatuak daudenak), estatozistoak (oinean, orekaren zentzumena hartzen dutenak) eta hainbat organo kimiohartzaile dira; osfradioak, usaimen eta dastamen papilak...
Micrurus clarki
Micrurus clarki Micrurus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Molusku
Ugal aparatua
Gonadak zeloma estaltzen duen peritoneoan sortzen dira molusku gehienetan. Sexu bidezko ugalketa baino ez dute moluskuek. Espezie batzuk dioikoak dira eta beste batzuk hermafroditak. Hauen artean badira autoernalketa gaitasuna dutenak ere.
Espermatoforo izeneko espermatozoide sakutxoak erabiltzen dituzte ugaltzeko. Espezie batzuek barne ernalkuntza dute eta beste batzuek aldiz kanpo ernalkuntza.
Sailkapena
Moluskuetan hamar klase ezagutzen dira, baina hauetako bi jadanik desagerturik daude, Rostroconchia eta Helcionelloida. Gainerako zortzirak honako hauek dira:
Moluskuen sorrera
Kimberella (duela 555 milioi urtekoa) molusku gisa deskribatzen dute hainbat paleontologok, baina beste batzuen ustetan aldebiko simetria duen animalia baino ez da. Wiwaxia (duela 505 milioi urtekoa) moluskua zela onartuago dago, poliketoen antza baitu eta erradula ere aurkitu baitzaio. Nicholas Butterfieldek ordea zalantzan jartzen du erradula izan beharrean ez ote diren bertan zeuden hainbat mikrofosil.
Siberian eta Txinan aurkituriko Helcionellid (duela 540 milioi urtekoa) nahiko ziurra da moluskua zela. Oskoldun moluskua zen eta trilobiteak ehizatzen zituen. Aurkitu den zefalopodo zaharrena Plectronoceras da, Kanbriar berantiarreko nautilus itxurako animalia. Lurrean arrastaka ibiltzen bazen ere oskol zatikatua zuen. Bibalboen arbaso zaharrenak Fordilla eta Pojetaia kontsideratzen dira, baina gaur egungoen itxura dutenak Ordoviziarrean agertu ziren, 488 eta 443 milioi urte artean.
Filogenia
Eztabaida handiak sortzen dituen gaia da. Lophotrochozoa taldetik moluskuak eta anelidoak eratorri zirela pentsatzen da. Honek eztabaida berri bat sortzen du, ea hasierako moluskuak metamerikoak ote ziren, gorputza errepikaturiko segmentuez osatua zuten alegia.
Bestalde hasierako moluskuek oskolik bazuten edo ondoren garaturiko egitura ote zen ere eztabaidagarria da. Badirudi hasiera batean muki estalki bat izango zutela, gogortu eta kutikula bihurtuko zena. Honek azala iragazkaitz bihurtuko zuen eta arnas aparatu konplexuagoak garatuko ziren. Ondoren kutikula mineralizatu egingo zen, aragonitoarekin.
Gizakia eta moluskuak
Milaka urtetan zehar moluskuak elikagai iturri garrantzitsua izan dira gizakientzat. Luxuzko gai garrantzitsuak ere izan dira eta industria aurreko gizarteetan txanpon gisa ere erabili izan ziren. Badira molusku kaltegarriak ere, gizakia ziztatzeaz gain nekazaritzan izurriteak eragiten dituztenak alegia.
Elikagaia
Gizaki modernoak ia bere sorreratik kontsumitu izan ditu bibalboak. Hainbatetan gehiegizko kontsumoak espezieen galera ere ekarri izan du. Bibalboez gain zefalopodoak ere oso kontsumituak izan dira, olagarroak eta txipiroiak bereziki. Mundu mailan Txina da molusku ekoizle handiena, 2005ean esate baterako munduan harrapaturiko moluskuen %80a hartu zuen, 11 milioi tona inguru. Europa mailan Frantzia da moluskuen industrian nagusi. Hainbat herrialdek moluskuen inportazioak erregulatzen dituzte muluskuek gorputzetan akumulaturiko toxinek duten arriskua dela eta.
Luxua
Moluskuak luxuaren eta estatus altuaren adierazgarri ere erabili izan dira. Oskoldun molusku batzuek perlak ekoizten dituzte. Perlarik preziatuenak Pinctada margaritifera and Pinctada mertensi itsas-ostrenak dira. Ozeano Barearen eremu tropikal eta azpitropikaletan bizi dira eta mantua eta oskolaren artean objetu txiki bat trabatzen denean gorputza kaltetu ez dezan isolatu eta haren inguruan eraikitzen dute perla. Itsas-barraskiloen nakarra ere gai preziatua da. Plinio Zaharrak (K.o. 23-79) Naturalis Historia liburuan kontatzen du erromatarrek Britania inbaditzeko arrazoietako bat han aurkitzen ziren perlak eskuratzea izan zela, gainerako itsasoetan oso perla eskasak lortzen baitziren. Julio Zesarrek perla ingelesez apaindu zuen Venus jainkosaren tenplua Erroman. Pizkunde garaian perlak izan ziren Europako harribitxi preziatuena, harik eta XVII. mendean diamanteak agertu ziren arte.
Tiroko purpura izeneko tindagai morea Murex brandaris itsas-barraskiloen oskoletako mukitik ateratzen zen eta "moluskuaren pisua zilarretan" balio zuen K.a. IV mendeko Teoponpo historialariaren arabera. Tindagaia lortzeko prozesua oso neketsua zen eta milaka barraskilo txikitu behar ziren kilogramo batzuk lortzeko. Horregatik tindagai morea luxuzko gaia zen. Badirudi Tiroarrek baino askoz lehenago Kretako zibilizazio minoikoan ere ekoiztu zela tinte morea, murex oskol ugari aurkitu izan baitira indusketetan. 1856an dena aldatu zen, anilina izeneko tindagai sintetikoa lortu zenean.
Itsasoko zeta ehun fin eta oso baliotsua da. Hainbat bibalbok (Pinna nobilis espezieak bereziki) itsaso hondoari ongi finkatzeko sorturiko zeta itxurako harizpiez fabrikatzen da. Prokopio Zesareakoak dioenez Armeniako bost satrapak (gobernadorek) itsasoko zetaz eginiko klamiak (berokiak) jaso zituzten opari. Agintariek baino ezin zuten horrelako ehunik jantzi.
Bioindikatzaileak
Itsaso, ibai eta aintziretako uren kalitatea neurtzeko bioindikatzaile gisa erabiltzen dira hainbat bibalbo espezie. Populazioetan eta fisiologian izaten dituzten aldaketek ekosistemaren kutsaduraren mailaren berri eman dezakete. Potamopyrgus antipodarum espeziea ur araztegietan erabiltzen da nekazaritza industriak eragindako kutsatzaile estrogeno antzekoak detektatzeko adibidez.
Itsasontzien kroskoan organismoak itsatsi ez daitezen TBT (eztainu tribulitoa) biozida erabili izan da. Honek izaki bizidunak hiltzeko gai toxikoak ditu baina albo ondorioen artean molusku emeak ar bihurtzen ditu. Blakeman S. Smith ikertzaileak imposex izena eman zion fenomeno horri. 2008an TBTaren erabilpena galerazi zen Europan eta ekosistemetan desagertzen ari den erritmoa neurrtzeko Nassarius reticulatus eta Nassarius nitidus-en populazioak aztertzen dira Gipuzkoan. AZTI-Tecnaliak 2008an egindako esperimentu batean Pasaiako portuan 75 egunez ezarritako gastropodoen %39ak zakila edo hodi deferentea garatu zuen.
Molusku fosilak eta arkeomalakologia
Moluskuek karbonato kaltzikozko oskolak garatzen dituztenez erregistro fosil zabala aurkitu da. Estrato geologikoetan agertzen diren molusku fosilak estratua bera datatzeko erabilgarriak dira, izan ere moluskuen oskoletan aminoazido ugari daude eta hauek gradualki L-serietik D-seriera igarotzen dira. Horretaz gain garai hartako klimari buruzko informazio iturri garrantzitsuak dira, jadanik desagerturik dauden itsaso, aintzira edo ibaien berri ematen digute esate baterako. Ammoniteak eta belemniteak dira denetan ezagunenak.
Arkeomalakologia arkeologiaren osagarria den zientzia bat da. Leizeetan aurkituriko maskorrek garai hartako klima eta paisaiaren berri ematen digute.
Pozointsuak
Hainbat molusku pozoitsuak dira, baina moluskuen pozoiak eragindako heriotzak marmokek eragindakoak baino hamar aldiz gutxiago izaten dira. Olagarro guztien dute pozoia baina gizakiarentzako kaltegarriak izateko bestekoak espezie gutxi batzuk baino ez dira. Eraztun urdineko olagarroak ziztatzen dituen gizakien %25a hiltzen da. Australian eta Ginea Berrian bizi da. Octopus apollyon olagarroaren horzkadak hilabeteko hantura sortzen du eta Octopus rubescens olagarroarenak nekrosia eragin dezake. Kono itxurako oskola duten itsas-barraskiloak ere pozoitsuak dira eta mingarriak diren arren heriotzak eragitea oso arraroa da.
Gaixotasun bektoreak
Eskistosomiasi izeneko gaixotasunak 200 milioi pertsona infektatu ditu 74 herrialde tropikaletan. Hauetatik 100 milioi Afrikan izan dira. Malariaren ondoren gehien infektatzen duena da. Schistosoma izeneko platelmintoak eragiten du, baina ur gezatako barraskiloen bidez iristen da gizakietara.
Izurriteak
Hainbat barraskilo eta bareren izurriteek nekazaritzan kalte handiak eragiten dituzte. Afrikako barraskilo erraldoia (Achatina fulica) oso kaltegarria da. Asiara zabaldu zen eta ozeano indikora eta ozeano barera iritsi da. 1990. hamarkadan Mendebaldeko Indiak hartu zituen. Euglandina rosea barraskilo harraparia sartu zuten berau ehizatzeko, baina desastre hutsa izan zen, bertakoak ziren barraskiloak erasotu baitzituen.
Zebra-muskuiluak ere espezie inbaditzaileak dira eta kalte handiak eragiten dituzte ekosistemetan. Itsaso Beltzean eta Kaspiar itsasoan dute jatorria baina XIX. mendean Europan zabaltzen hasi zen eta 2001 urtean Ebro ibaian aurkitu zen lehen alea. Bertako bibalbio populazioen gainean finkatzen dira eta txikiak izan arren ugaltze tasa oso handia dutenez azpian gelditzen diren bibalboak erabat estali eta hil egiten dira. Iragazteko gaitasun handia dute eta metal astunak pilatzen dituzte. Horretaz gain kaietako egurrezko egituratan finkatzen dira eta industrietan erabiltzen diren hodi, kanal eta ponpak butxatzen dituzte.
Ubaitaba
Ubaitaba Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Uña de Quintana
Uña de Quintana Zamorako probintziako udalerria da, Benavente y Los Valles eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 182 biztanle zituen.
Ametista
Ametista kuartzoaren aldaera purpura bat da. Bere formula kimikoa SiO2 da. Izena grezieratik dator: a- ("ez") eta methustos ("toxikatua"). Izen hau dauka harri honek mozkorraldietatik babesten zuela uste zelako. Antzinako greziar eta erromatarrek ametistez egindako objektuak janzten zituzten eta edalontziak egiten zituzten edari alkoholikoen toxikotasuna saihesteko.
Warren Barguil
Warren Barguil (Hennebont, 1991ko urriaren 28a), Frantziako txirrindularia da. 3 aldiz izan da lehenengoz hamarren artean Itzuli Handietan.
Indipikondo
Indipikondo (Opuntia ficus-indica) Opuntia generoko kaktus loreduna da. Zurtoin mamitsu arantzadunak eta izar-itxuran antolatutako arantzak izaten ditu; loreak, berriz, gorrixkak edo horixkak. Haren fruitua, indipikua, jateko ona da. Mesoamerikan jatorria duen arren, mundu osotik zabaldu da labore moduan.
Kaktusak bezalako adar mamitsu arantzadunak ditu, 20-50 cm luzeak eta 10-20 cm zabalak, hostoak aldiz oso txikiak eta gutxi irauten dutenak eta loreak hori zabalak eta hosto txiki askotakoak, oin biribil ezkatatsu batean kokatuak. Marrubiaren antzeko fruitu gorri leuna ematen du, jateko ona baina dituen arantzengatik eta landarean bertan heldu behar duelako saltzeko eragozpen handiak dituena.
Landare hau ezaguna da Indipikondoaren kukurutxa koloragarri moduan erabiltzen den landare zorri estimatua bertan bizi eta hazten delako.
K.a. 90
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
K.a. 110ko hamarkada | K.a. 100ko hamarkada | K.a. 90ko hamarkada | K.a. 80ko hamarkada | K.a. 70ko hamarkada
K.a. 95 | K.a. 94 | K.a. 93 | K.a. 92 | K.a. 91 | K.a. 90 | K.a. 89 | K.a. 88 | K.a. 87 | K.a. 86 | K.a. 85
Nižná Rybnica
Nižná Rybnica Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 9,00 km²ko azalera du eta 412 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1333. urtekoa da.
Amarakaeri
Amarakaeri hizkuntza indigena da, izen bereko etniak mintzatua. Hizkuntza horri amarakaire, amaracaire eta mashco ere esaten zaio (azken hau gaitzesgarritzat jotzen da). Peruko Amazonian hitz egiten den hizkuntzetako bat da, Harakmbet (edo harakmbut) familiakoa. Madre de Dios eta Colorado ibaien artean hitz egiten da gehienbat.
Harakmbet familiako hizkuntzen 1600 hiztun inguru ziren 2004an, eta amarakaeri hizkuntzako 500 inguru zenbatu ziren 1987an. Alfabetatzea % 1 baino txikiagoa da ama hizkuntzan, bigarren hizkuntzan (gaztelanian) duten afabetatze maila % 5 eta % 15 artekoa delarik.
Bere dialektoa Kisambaeri da.
Amarakaeri hizkuntza mintzatzen duten gizataldeak Kochimberi, Küpondirideri, Wintaperi, Wakintaneri eta Kareneri tribuak dira. Ohiko akatsa da amarakaeria hizkuntza arawatzat jotzea.
Montfort (Proventza Garaiko Alpeak)
Montfort Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montfort udalerrian erroldatutako biztanleak 396 ziren. Familiak 150 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 167 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 153 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 88 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 237 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (73 gizon eta 73 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 margolaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Montfort udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wilhelm Meinardus
Wilhelm Meinardus (Oldenburgen, 1867ko uztailaren 14a - Göttingen, 1952ko abuztuaren 28a) geografo alemaniarra izan zen.
Meinardus 1906tik Münsterreko Unibertsitateko irakaslea izan zen eta 1920tik Göttingeneko Unibertsitatekoa.
Klimatologia eta ozeanografia arloetan lan egin zuen. 1909an Leopoldinako kide hautatu zuten. 1929tik Zientzien Bavariar Akademiako kide izan zen. Antartikako Meinardus glaziarra bere omenez izendatzen da. Antartikako Konbergentzia Meinardus lerroa bezala ere ezagutzen da.
Frederic Duran i Jordà
Frederic Duran i Jordà (Bartzelona, Katalunia, 1905eko apirilaren 25a – Manchester, Erresuma Batua, 1957ko martxoaren 30a) Erresuma Batuan bizi izandako kataluniar medikua izan zen, hemoterapiaren bultzatzaileetako bat.
Biografia
1936ko uztailean, Bartzelonan, Espainiako Gerra Zibila piztu zenean, Frederic Duran i Jordà medikua Montjuïceko 18 ospitalean hasi zen hirira iristen ziren gerrako zaurituez arduratzeko.
Erietxean, orduan, odol-transfusio zuzenak egiten ziren, hau da, emailearen besotik hartzailearen besora, eta mediku katalana berehala konturatu zen maiz zaurituek emaile bakarrak eman zezakeena baino odol gehiago behar zutela. Gainera, Aragoiko frontetik Wenceslao Dutrem eta Serafina Palma lankideen gutuna jaso zuen, esanez zaurituak artatzeko odolik ez zutela. Ospitalea uztea erabaki zuen orduan, eta, Errepublikako Armadaren Osasun Zerbitzuaren babesaz, zauritu militar nahiz zibilei behar zuten odola helarazteko zerbitzua abiarazi zuen abuztu hasieran. Irailaren erdialdean lehen zazpi litroak iritsi ziren Aragoiko frontera. Munduko lehen odol transfusio zerbitzu modernoa izan zen.
Ordurako nolabaiteko transfusio zentroak baziren. Esaterako, Moskuko Sklifosovsky Institutuan transfusioak egiten ziren gorpuen odola erabiliz. Baina Duranen taldeak bazekien hori kaltegarria zela hartzaileentzat. Londresko Gurutze Gorriak ere bazuen zerbitzu bat, baina transfusio zuzen mugatuak egiten zituzten soilik. Eta emaileak frontera eramatea ez zen bideragarria.
30 hilabetean, Bartzelonako transfusio zerbitzuak 28.900 emaile izan zituen eta 9.000 litro odol prozesatu eta prestatu zituen. Bigarren Mundu Gerran erabat zabaldu zen Duranen metodoa. Haiek erabili zuten teknologia zaharkituta dago egun, baina mediku katalanak ezarritako oinarriak indarrean daude oraindik.
1939ko otsailean Frederic Duran i Jordàk Kataluniatik alde egin eta Ingalaterrara emigratu zuen, Britainiar Gurutze Gorriak gonbidatuta. Hemoterapiaren aitzindaria Manchesterren hil zen 51 urte zituela, leuzemiak, odoleko minbiziak, jota.
Informazioaren arkitektura
Informazioaren arkitektura diziplina bat da (artea eta zientzia diren moduan), informazio-inguruneak egituratu, antolatu eta etiketatzean oinarritzen dena.
Gaur egun, informazioaz inguratuta gaude; gainezka egiten du, eta Interneten ondorioz, are gehiago. Gainera, testuinguru gero eta lehiakorrago honetan behartuta gaude informazioa eta edukiak arin kudeatzera. Hori dela-eta, produktu digital eta webgune eraginkorrak diseinatu behar dira, hau da, enpresaren nahiz erabiltzailearen helburuetara zuzenduak. Adibidez, enpresa bateko Intranetaren kasuan, informatikaren alorrean dabiltzan langileentzako, sailkapen konplexuagoak erabili daitezke. Aldiz, aholkularitza bulego bateko langileek ez dute zertan bestelako ezagutzarik izan behar; beraz, sailkapen sinpleagoa diseinatu behar da.
Hortaz, erabiltzailearen ezaugarrietan oinarrituta sortu behar da diseinua, erabiltzaileak informazioa arin, errez eta modu ahalik eta eraginkorrenean aurkitzeko. Hori ahalbidetzeko dago informazioaren arkitektura, informazioa bizkorrago bilatzea da helburua, eta horri, aurkigarritasun horri, findability deitzen zaio.
Osagaiekin hasi aurretik, berrypicking kontzeptua aipatu beharra dago: informatzeko modelo ohikoa da berrypicking. Erabiltzaileak estrategia bat edo batzuk erabiliko ditu informazioa aurkitzeko. Aurkitutakoa asimilatu eta ebaluatu ondoren, bere informazio beharra birformulatzen edota zehazten joango da konpondutzat eman arte. Sarri erabiltzen dugu modelo hau: nabigatzen aritzen gara, eta momentu batean, espero ez genuen zerbaitetara iristen gara. Arkitektura bera baino lehenago doa berrypicking.
Osagaiak
Informazio-arkitekturaren osagaiak  honakoak dira: organizazio-sistemak, etiketatze-sistemak, nabigazio-sistemak, bilaketa-sistemak eta hiztegi edo lengoaia dokumentala.
Organizazio-sistemak
Organizazio-sistemen baitan, bi sistema desberdin daude webguneak antolatzeko: batetik organizazio-eskemak eta bestetik organizazio-egiturak.
Organizazio-eskemak
Webgune aren edukiak taldeetan banatzen dituzte irizpide baten arabera. Fisikoki antolatzen dute webgunea. Erabiltzaileak informazioa modu eraginkorragoan aurkitzeko, bi eskemak tartekatzea gomendatzen da.
Organizazio-egiturak
Webgunearen informazio-item taldeak antolatzen dituzte euren arteko menpekotasun logikoak erakutsiz. Ideologikoki antolatzen dute webgunea.
Etiketatze-sistemak
Etiketatze-sistemek informazio-itemak etiketa zehatzen bitartez adierazten dituzte. Horrela, etiketa-sistemak emandako informazioaren bidez, erabiltzaileak erabakiko du bertan klikatzea ala ez. Etiketatze-sistemak ikonikoak edo testualak izan daitezke: ikonikoek irudien bitartez etiketatzen dute informazioa (hurrengo argazkian ikusi daitekeen bezala). Horretarako, erabiltzen duten kodea hartzaileen imajinario kolektiboarekin bat etorri behar da, bestela ez da ulertuko. Aldiz, testualek hitzekin etiketatzen dute informazioa.
Moduak
Modu ezberdinetan nabigatu daiteke, bi irizpideri jarraituz.
Askatasuna (erakundea)
Askatasuna Euskal Herriko amnistiaren aldeko eta errepresioaren aurkako antolakunde politikoa da. Hego Euskal Herrian legez kanpo dago, Espainiako Auzitegi Nazionalak ETArekin zerikusia duela argudiatuz.
Askatasuna 2001eko abenduan sortu zen, Amnistiaren Aldeko Batzordeak eta Koordinaketak elkarrekin eramandako prozesu baten ondorioz, Euskal Herria osorik hartzen duen egituraketa osatuz.
2008ko irailaren 17n Amnistiaren Aldeko Batzordeetako edo Askatasunako kide izatea leporatuta 21 herritarrei gartzela zigorra ezarri zitzaien.
Askatasunak barne eztabaida baten ondoren bere erakundea desegitea erabaki zuen 2012ko ekainean. Gara egunkariari emandako komunikazio baten arabera, "erresistentzia eta erantzunaren ikuspegi bategit, konponbide eta indar metaketa ikuspegira" aldatze politikoaren ondorioz hartu zuen erabaki hori. Anaiz Funosas, Askatasuneko eledunak, erakundearen ibilbidearen balantzea eman zuen elkarrizketa batean.
Sorrerako Batzar Nazionala
Donostiako Kursaalen egin zen, 2001eko abenduan, 500 kide bildurik. Bertan antolakundearen definizio, funtzio eta jardunbideak zehaztu ziren.
Dena dela, 2001eko azaroan Amnisitaren Aldeko Batzordeak legez kanpo utzi zituen Auzitegi Nazionaleko Baltasar Garzon epaileak, eta testuinguru horrek kolpatuta jaio zen.
Legez kanpo / Legezkoa
Amnistiaren Aldeko Batzordeak bezala, Askatasuna ere 2002ko hasieran legez kanpo jarri zuen Baltasar Garzon epaileak auto baten bidez. Dena dela, Frantziako estatuan Askatasuna legezkoa da, eta hainbat jarduera bertatik burutzen ditu.
MK Ultra proiektua
MK Ultra proiektua —batzuetan CIAren kontrol mentalerako programa bezala aipatua— legez kanpoko sekretupeko programa bati jarri zitzaion gako-hitza izan zen, Estatu Batuetako Inteligentzia Agentzia Zentralak (CIA) martxan jarria eta gizakietan esperimentuak egiteko pentsatua. Saiakera hauek substantzia eta prozedura berriak aurkitu eta garatzea zuten xede, galdeketetan eta torturetan erabiltzeko. Substantzia edo prozedura horiek norbanakoa ahultzen zuten eta kontrol mentalaren bidezko tekniken bidez aitormenak egitera behartzen zen.
CIAren Inteligentzia Zientifikoko Banaketak antolatu zuen proiektua, Estatu Batuetako Armadaren Operazio Berezien Zuzendaritzarekin batera. Programa 1950ko hamarkadan abiarazi zen eta 1953an ofizialki zigortua izan zen, hala ere, 1964. urtera arte bere horretan jarraitu zuen programak; urte horretan ekintzak poliki murrizten hasi zen, harik eta 1973. urtean bertan behera utzi arte. Programak legez kanpoko ekintza bat baino gehiago burutu zituen, adibidez, Estatu Batuetako eta Kanadako biztanle batzuk gogoz kontra hartu eta esperimentuak egin zizkien, horrek haren zilegitasuna deuseztatu zuen. MK Ultrak hainbat metodologia baliatu zituen subjektuen egoera mentala aldatzeko, hala nola, LSD bezalako drogen bidez haien garun-funtzioak aldatu zituen; gainera, hipnosia, sentimen-gabezia, tortura era ugari eta ahozko zein sexu gehiegikeriak erabili zituen.
Askatasuna (erakundea)
II. Batzar Nazionala
Askatasunak 2004ko abenduan burutu zuen bere II. Batzar Nazionala. Bertan antolakundea birdefinitu eta aurrera begirako kokapen politikoak zehaztu zituen.
MK Ultra proiektua
Aipamenak
1985ean Estatu Batuetako Gorte Gorenak honela definitu zuen proiektua:
1975etik aurrera, iritzi publikoan zeresan handia izan zuen MK Ultra proiektuak, izan ere, Church Batzordea inteligentzia agentziak egindako gehiegikeriak ikertzeari ekin zion; Gerald Ford Batzordearekin batera. Alabaina, lan hauek garaiko CIAko zuzendariak oztopatu zituen, Richard Helmsek, zeinak MK Ultra proiektuarekin loturiko dokumentu guztiak suntsitzeko agindua eman zuen. Hortaz, Church eta Rockefeller Batzordeak zinpeko testigantzekin eta geratu ziren dokumentu apurrekin moldatu behar izan ziren.
Beranduago, 1977an (Informazio Askatasunaren Legeari esker proiektuarekin zerikusia zuten 20.000 dokumentu) eta 2001eko uztailean, proiektu honi buruzko beste hainbat dokumentu desklasifikatu ziren, horrek senatuko agerraldiak eragin zituen 1977an.
KV41
KV41 Egipton, gaur egungo Luxor hiriaren parean, Niloren mendebaldeko ertzean dagoen Erregeen Haraneko hilobi bat da. Gainontzeko hilobietatik hain urrun egoteak eta hain putzu sakona izateak nekropoliko hilobirik berezienetako bat bihurtzen du.
Askatasuna (erakundea)
Oihana Agirreren epaiketa
2011ko urtarrilaren 12an epaitu zuten Oihana Agirre Espainiako Auzitegi Nazionalean Madrilen, 33/01 auziaren jarraipen gisa. 2007ko irailean, Donostiako estropadetan presoen aldeko manifestaziora deitzeagatik eta Askatasunako kide zelakoan atxilotu zuten Oihana Agirre urte bereko urrian. Urtebete eta bi hilabete egin zituen espetxean. «Erakunde terroristako kide izatea» egotzita fiskalak 12 eta AVTko ordezkariak 13 urteko espetxe zigorra eskatu zuten epaiketan haren aurka. Tribunalak 8 urteko espetxe zigorra ezarri zion.
KV41
Kokapena
Hilobi gehienengandik oso urruti dago, Ekialdeko Haranaren ekialdean, eta inguruan beste hilobirik ez duelarik. Anomalia honek, toki hau harana eta Deir el-Bahariren artean jartzen duen, mendebalderago faraoien lurperaketa orokortu aurretik eraikia izan zela sinestarazi du. KV41, inongo zalantzarik gabe, osatu gabeko hilobi bat da. Inongo apaindurarik gabeko 11 metroko altuera duen putzu bat baino ez da.
Indusketa
Hilobia 1899an aurkitu zuen Victor Loretek, erabat hutsik topatuz. Loretek, hilobi hau ziurrenik sekula okupatua izan ez zela ondorioztatu zuen, hil hatu faltak nabarmen uzten baitu. Baina, hori bai, norentzat izan zitekeen hilobi hau?. Azken aldian, Tetisheri erreginarentzat izan zitekeela pentsatu izan da, Egiptoko XVIII. dinastiako matriarka eta Egiptoko XVII. dinastiako azken faraoia izan zen Seqenenra gudariaren ama izan zena.
Hala izango balitz, Erregeen Haraneko lehen hilobietako bat izango litzateke, uste denez, Tetisheri, beranduen ere, Amenofis I.aren erregealdian hil baitzen, errege nekropoli honen sortzailetzat Tutmosis I.a hartzen den bitartean, hain zuzen ere Amenofis I.aren oinordekoa tronuan. Alabaina, erabateko ziurtasunez ezagutzen den gauza bakarra XVIII. dinastiaren hasierakoa dela da, eta bere oinplanoagatik erregina edo printze batentzat izan zitekeela. Ez da Tetisheriren edo errege familiako beste edozein kideren izenik aurkitu putzu hartan edo inguruan hipotesi hau baieztatu ahal izateko, emakume honen momia DB320ko gordelekuan aurkitu zenetako bat den arren.
Aragoi Garaia
Aragoi Garaia edo Goi Aragoi (aragoieraz eta Alto Aragón) Aragoiko iparraldeko eremua da, sarritan Huescako probintziaren sinonimotzat erabilia, nahiz eta batzuentzat aipatutako probintzia horren piriniar edo aurrepiriniar eremura mugatzen den.
Halere, izendapenak konnotazio administratiboa baino giza konnotazio gehiago du. Izan ere, Aragoiko gainerako eskualdeetatik bereizten duten kultura nahiz etnologia ezaugarriak ditu, mugakide dituen beste piriniar kulturekin elkartzen dutenak. Hona hemen zer ezaugarri diren: bizimodua (gero eta gutxiago, hein batean herrietatik hirietarako emigrazioaren ondorioz), arkitektura eta sukaldaritza (bereziki menditarrak), janzkera (adibidez, Ansotar Janzkeraren Egunean ospatua), hizkuntza (aragoiera hobekien gorde duen eta gaur egun ere mintzatzen den eremua baita), folklore ohiturak, mitologia, eta abar.
Historikoki, Aragoi Garaia gerora Aragoiko Erresuma osatuko zuten jatorrizko konderrien eremua ere bada.
Leuglay
Leuglay Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Leuglay udalerrian erroldatutako biztanleak 354 ziren. Familiak 149 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 25 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 199 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 186 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 111 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 226 ziren, horien artean 166 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 166 pertsona aktiboetatik 148 lanean zeuden (97 gizon eta 51 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Leuglay udalerrian 140 unitate fiskal zeuden, 317 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.676 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Leuglay udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Landgrave
Landgravea noblezia titulu bat izan zen, nagusiki Germaniako Erromatar Inperio Santuan erabilia, eta, ondoren, estatu honengandik eratorritako lurraldeetan, kondearen (graf) pareko, zuzenean enperadorearekin behar feudal bat zuelarik. Bere jurisdikzioa, batzuetan, oso lurralde handietara hedatzen zen, tarteko kargu baten mende egon gabe, dukea, apezpikua edo konde palatinoa. Landgraveak burujabetza eskubideak gauzatzen zituen, bere erabakitze boterea dukearenaren parekoa zen.
Hitza, lehen aldiz, behe Lotaringian agertu zen, 1086an eta Lehen Mundu Gerraren ondoren erabiltzeari utzi zitzaion arte erabili zen.
Bere forma femeninoa landgravina da; landgraveak gobernaturiko lurralde edo kargua, landgraverria da. Hauetatik, bi dira ezagunak: Hesseko Landgraverria eta Turingiako Landgraverria.
In My Father's Den (filma)
In My Father's Den (euskaraz Nire Aitaren Babeslekua), 2004ko Brad McGann zeelandaberritarrak zuzendutako drama film bat da. Maurice Gee idazlearen 1972ko izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Matthew Macfadyen, Emily Barclay eta Miranda Otto aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Bere aitaren heriotza gertatzean, Paul Prior (Matthew Macfadyen) gerra argazkilaria Europatik Zeelanda Berriko udalerri isolatu batean dagoen jaiotetxera itzuliko da. Handik joan zenetik 17 urte igaro dira, Andrew (Colin Moy) lanbidez ostruka haitzailea eta nekazaria den anaia haren itzulerarekin zur eta lur geldituz.
Nauheim
Nauheim Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Marjorie Rice
Marjorie Rice (St. Petersburg (Florida), AEB, 1923ko otsailaren 16a - Kalifornia, 2017ko uztailaren 2a) AEBetako matematikari amateur bat izan zen, planoko lau teseladun pentagonal mota aurkitu zituelako ezaguna.
Geometria
1995eko abenduan, Ricek Scientific American aldizkariaren teseladunei buruzko artikulu bat irakurri zuen. Bigarren hezkuntza bakarrik izan arren, bere denbora librea teseladun pentagonal berriak aurkitzera bideratzen hasi zen, forma pentagonalak erabiliz planoa estaltzeko modu ezberdinak. Notazio matematikoko bere sistema propioa garatu zuen poligonoen aldeen eta angeluen arteko murrizketak eta erlazioak irudikatzeko, eta lau teseladun pentagonal mota berri eta hirurogei teseladun baino gehiago aurkitzeko erabili zuen, pentagono-mota desberdinak erabiliz 1977an. Riceren lana, azkenik, Doris Schattschneider matematikako irakasleak aztertu zuen, eta ohiz kanpoko notazioa deszifratu ondoren, formalki iragarri zizkion bere aurkikuntzak matematikarien komunitateari. Schattschneiderrek Riceren lana goraipatu du, amateur matematikari baten aurkikuntza zirraragarri gisa.
Spratly uharteak
Spratly uharteak 750 uharte, arrezife, arroka eta atoloiz osatutako uhartedia da, Hegoaldeko Txinako Itsasoan. Uhartedia Filipinak, Malaysia eta Vietnamen artean dago, eta bi hauetaz gain Brunei, Txina eta Taiwanek erreklamatzen dituzte. Guztira 4 kilometro koadro baino ez dituzte, baina 425.000 kilometro koadroko itsaso eremua daukate. Hegoaldeko Txinako Itsasoan guztira 3 uhartedi daude antzeko egoeran, 30.000 uharte baino gehiagorekin, eskualdeko gobernuak zailtzen duena. Uharteek eurek ez dute balio ekonomiko handiegirik, baina garrantzitsuak dira nazioarteko mugak ezartzerako garaian. Ez dago berezko populaziorik, baina hainbat herrialdek ezarri dituzte bertan eraikinak. Arrantza eta gas naturala dira interes ekonomiko nagusiak eurak bereganatzeko.
Uharte guztien artean 45etan militarrak bizi dira, bost herrialde ezberdinetakoak: Txina, Taiwan, Vietnam, Filipinak eta Malaysia. Gainera Bruneik eskualde ekonomiko berezia aldarrikatu du hego-ekialdeko eremu batean, Louisa uharrian. Herrialde hauen artean tentsioa dago gatazka hau konpondu artean.
Micrurus frontifasciatus
Micrurus frontifasciatus Micrurus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Robert Bridges
Robert Seymour Bridges (Walmer, Kent, 1844ko urriaren 23a - Boars Hill, Berkshire, 1930eko apirilaren 21a) ingeles olerkaria izan zen.
Eton Collegen eta Oxfordeko Unibertsitatean hezi zen, eta medikuntza ikasi zuen Londresko St Bartholomew Ospitalean. Gaixotasunaren ondorioz, medikuntza utzi 1882an eta idazketan eta literatur ikerketan aritu zen.
1913an Erresuma Batuko poeta saridun izendatu zuten.
Santa Maria da Boa Vista
Santa Maria da Boa Vista Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Nentershausen (Hessen)
Nentershausen Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nižné Nemecké
Nižné Nemecké Eslovakiako udalerri bat da, Sobranceko barrutian kokatuta. 7,25 km²ko azalera du eta 336 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1353. urtekoa da.
El Vedado
El Vedado Habanako auzoa da. Eraikitze lanak XIX. mendearen amaieran hasi ziren eta bere urrezko aroa XX. mendearen hasieran bizi zen. Egun Plaza de la Revolución udalerriaren barnean dago eta Kubako hiriburuko auzo politiko eta administratiboa da, non ministerioek eta enpresek bere egoitza zutenean.
Willebrord Snel van Royen
Willebrord Snel van Royen (Leiden, 1580ko ekainaren 13a - Leiden, 1626ko urriaren 30a) Snellius bezala ere ezaguna, astronomo eta matematikari herbeheretar bat izan zen, bere izena daraman errefrakzioaren legeagatik ezaguna.
Lurraren tamainari buruzko aurkikuntza garrantzitsuak sartu eta Kalkuluari aplikatutako metodoan hobekuntzak egin zituen.