cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kartago
II. Siziliar gerra (K.a. 410-340)
Sizilian Selinonte hiri doriarra eta Segesta hiri joniarra lehia gogorrean ziren, eta nork bere aliatuei laguntza eskaerak bidali zizkien. Atenas eta Esparta polisak borrokan nahasi baziren ere, Kartagok ez zuen parte hartu hasieran. Indarrak bildu bitartean auzia diplomatikoki konpontzeko saiakerak egin ziren Segesta, Selinonte eta haien aliatu ziren Kartago eta Sirakusaren hartean, baina azkenean konponbiderik topatu ez eta borroka berritu zen. K. a. 409. urtean, Hannibal Magok Selinonte hartu zuen Selinonteko guduan, eta Himera suntsitu zuen Himerako bigarren guduan. Kartagoarrek ez zuten kanpaina jarraitu eta harrapakinekin alde egin zuten, Sirakusa edo Akragasen kontra zuzenean jo gabe.
Sirakusa eta Akragasek gauzak bere horretan utzi arren, Hermokrates izeneko Sirakusako general arnegatu batek feniziarren lurraldeei erasotzeari ekin zion Selinontetik. Motia eta Panormoko indarrak garaitu zituen konplot batean hil aurretik. Eraso haien kontra, Hannibal Magok beste espedizio bat burutu zuen, zailtasun handiak izan zituena. Akragasgo setioan kartagoarrak izurriak kolpatu zituen eta Hannibal bera hor hil zen. Himilkoren gidaritzapean Akragas, Gela eta Camarina hartu zituzten kartagoarrek, eta Sirakusako indarrak behin eta berriz garaitu zituzten, baina azkenean, berriro izurriak jota, bakea sinatu zuten. Arazoak gorabehera, kanpaina arrakastatsua izan zen eta Sizilian nabarmen hazi zen Kartagoren boterea.
III. Siziliar gerra (K.a. 315-307)
K. a. 315ean Sirakusak Kartagoren Siziliako jabetzei eraso egin zien eta Kartagok kontraerasoa egin zuen. Kartagok zenbait garaipen lortu eta Sirakusa bera setiatzeari ekin zion. Sirakusakoek, aldiz, Afrika iparraldera gudaroste bat bidali zuten, Kartago zuzenean erasotzeko. Kartagoarrek setioa utzi behar izan zuten, eta hiriburua babestera itzuli. Azkenean, bake ituna sinatu zuten Sirakusa eta Kartagok, azken honek irlaren gehiena kontrolpean ukan zuelarik.
Gerra Punikoak
K.a. III. eta II. mendeetan Kartagoren eta Erromaren artean hiru gerra izan ziren: Gerra Punikoak.
Lehen Gerra Punikoa (K.a. 264-241)
Mediterraneo itsasoko Korsika eta Sizilia uharteen kontrola lortzeko piztu zen. 264an kartagotarrak Siziliako Messana eta Siracusa hirien arteko liskarretan parte hartzen hasi ziren, era horretara uharte horretan kokatzeko asmoz. Erromak eraso, eta kartagotarrak uhartetik kanpora egotzi zituen. Erromaren itsas ontzidia Afrikako lurraldeetara iritsi zen 256an, baina Kartagok, ia errenditzeko zela, Erromak jartzen zituen baldintzak gogorregiak zirelako, zaldiz eta elefantez osatutako gudaroste batez eraso, eta erromatarrak itsasora egotzi zituen berriro. Erromaren itsas ontzidiak erabat mozten zituen, ordea, kartagotarren koloniekiko harremanak, eta azkenean errenditu egin zen Kartago. Bakearen ordainez, Sizilia eta Lipari uharteak Erromari eman zizkion eta zergak ordaintzeko karga hartu zuen Kartagok.
Bigarren Gerra Punikoa (K.a. 218-201)
Lehenengo Gerra Punikoaren ondoren, Erromak Korsika eta Sardinia kendu zizkien kartagotarrei, eta gero eta zerga astunagoak jarri zizkien. Hala ere Hamilkar Barka buruzagiaren, haren seme Hanibalen eta haren suhi Hasdrubalen gidaritzapean, oinarri sendo bat hartu zuen Kartagok Iberiar penintsulan. K.a. 219an Hanibalek Sagunto konkistatu zuen. Erromak hiri hartatik alde egiteko eskatu zuen, baina Kartagok ezezkoa eman, eta Erromak gerra deklaratu zion.
Itsasoa Erromaren esku zegoenez, Hanibalek lehorrez eraman zuen bere gudarostea, Galian eta Alpeetan zehar Italiar penintsularaino. Galiako zenbait herriren laguntzarekin hainbat gudu irabazi zituen Italiar penintsulan, Cannækoa batez ere. Capua hiria (Italiako bigarren hiri handiena) konkistatu zuen, baina ezin izan zuen Erroma hartu.
K.a. 207an Hasdrubalek beste kartagotar gudaroste bat eraman zuen Italiar penintsulara, Hanibalekin batera Erroma hartzeko asmoz. Hasdrubalen gudarostea Metauros ibaiko guduan menderatu zuen Erromako gudarosteak. Hanibalek K.a. 203 arte jarraitu zuen Italiar penintsularen hegoaldean.
Gerra Punikoez geroztik
Gerra punikoak bukatu eta gero berriro sortu zen hiria, eta Augusto enperadorearen garaian Afrikako erromatar probintzien hiriburu izan zen. Garai hartan Alexandria eta Antiokiaren maila bereko hiria zen Kartago.
Kristautasunaren lehen aldietan garrantzi handiko kristautasungunea izan zen; bertako apezpiku izan ziren Tertuliano eta Zipriano santua, Elizaren gurasoak.
439an bandaloek hartu zuten hiria, eta haiek Ipar Afrikan eratutako erresumaren hiriburu izan zen; 533an bizantziarrek hartu zuten, eta azkenik 705ean arabiarrek konkistatu zuten. Garai horretatik aurrera Kartago hustu, eta Tunisko hiri berriak hartu zuen haren lekua.
Norops intermedius
Norops intermedius Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Jelena Bonner
Jelena Georgievna Bonner (Елена Георгиевна Боннэр; Merv, 1923ko otsailaren 15a - Boston, 2011ko ekainaren 18a) sobietar giza-eskubideen aldeko ekintzailea izan zen.
Medikuntza ikasten Ivan Semionov bere lehen senarra ezagutu zuen, bi seme-alaba izan zituzten eta 1965ean dibortziatu ziren. 1970ean Andrei Sakharovekin ezkondu zen.
1940ko hamarkadan preso politikoei eta haien familiei laguntzen hasi zen. 1970ean, Kalugako epaiketan, Andreik eta Jelenak Natan Xaranski ezagutu zuten, eta heriotzara kondenatutako juduak defendatzen hasi ziren, bahitutako hegazkin batean Sobietar Batasunetik ihes egiten saiatzeagatik. 1970eko hamarkadan, mendebaldeko herrialdeen presioei esker, kanpora bidaiatu ahal izan zuen gerra-zauria tratatzeko. 1975ean, Oslon jaso zuen senarrari emandako Bakearen Nobel Saria. Sobietar Batasuneko agintariek Sakharov ez zioten bidaiatzen utzi. Moskuko Helsinki Taldeko kide fundatzailea izan zen 1976an.
1980ko hamarkadan Gorky hirian Sakharov erbestean zegoela, Jelena bere senarraren eta munduaren arteko lotura izan zen. 1986an senar-emazteak Moskura itzuli ahal izan ziren eta 1989an Andrei hil ondoren Jelenak Andrei Sakharov Fundazioa sortu zuen.
Giza eskubideen alde borrokatzen jarraitu zuen eta Boris Jeltsin babestu zuen 1993an, nahiz eta 1994an Txetxeniako Gerraren aurka agertu zen. 2010ean "Putinek alde egin behar du" manifestua sinatu zuen.
Xaldua
Xaldua (9. partzuergoa) Nafarroa Garaiko partzuergo bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.
Otsagabia eta Itzaltzu herriek partekatzen dute partzuergo hau.
Sebastes fasciatus
Sebastes fasciatus Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Xaldua
Geografia
Xaldua Zaraitzu ibaxan barruan dago. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aezkoa eta Erronkaribar ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Zaraitzu ibaiak, Irati ibaiaren adarrak, baina partzuergo hauek Anduña ibaia zeharkatzen du.
Ingurune naturala eta kokapena
Zaraitzu ibaxa gehienak flysch eozenoarren gainean modelatuta daude, ekialde-mendebalde norabidean oso aldenduta, eta forma leunak nagusitzen dira, kareharri eta kalkarenita tartekatuen barrei dagozkien erliebe indartsuagoek soilik eteten dituztenak. Sare hidrografikoak mozten dituenean, foku garrantzitsuak sortzen dira.
Klima eta landaredia
Xalduko klima mendialdeko klima atlantiarra da udalerri gehienean. Ibaxaren hegoaldean ezaugarri mediterraneoko klima nagusitzen da. Urteko batez besteko prezipitazioak ugariak dira, 1400 eta 1600 mm bitartekoak, eta batez besteko tenperatura 8 eta 10 gradukoa. Urteroko egun euritsuak 130 egun izaten dira. Elurteak ere ugariak izaten dira neguan, eta egutera eta laiotzaren arteko alde termikoa nabaria da.
Xalduak baso zabalak ditu, bertan pago, haritz eta basa pinuak daude. Horrez gain, birlandaturiko haritz amerikarrak eta pinu alertziar japoniarrak hartzen dituzte.
Estazio meteorologikoak
Zaraitzun dagoen Ezpartza udalerrian, itsasoaren mailatik 695 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Doyle (Tennessee)
Doyle Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. White konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Leny Escudero
Joaquin Leni Escudero (Aurizberri, - Giverny, ), Leny Escudero izen artistikoz ezaguna, nafar abeslari, kantautore eta aktorea izan zen. Gerra Zibila zela eta, gurasoak erbesteratu ziren eta Frantzian egin zuen bere ibilbide osoa.
Tetuango gudua
Gertaerak
Espainiarren espedizioa Algecirasetik abiatu zen. Guztira hogeita hamasei mila gizon, hirurogeita bost artilleria pieza eta berrogeita bat mota desberdinetako itsasontziak ziren. Leopoldo O'Donnellek, Gobernuko burua zena ere, armada hiru gorpuetan banatu zituen, aginduan hurrenez hurren Juan Zabala de la Puente, Antonio Ros de Olano eta Rafael Echagüe y Bermingham jeneralak jarriz. Erreserba taldea Joan Prim jeneralaren agindupean zegoen. Segundo Díaz Herrero amirala ontzidiko burua izendatu zuten. Operazioaren helburua Tetuan hiria hartzea zen. Abenduaren 17an, Zabalak Bullones mendilerroa okupatu zuen. Bi egun geroago, Echagüe-k Serrallo Jauregia konkistatu zuen eta O'Donnell, 21ean, Ceutan lehorreratu zen. 1860ko urtarrilaren 1an, Prim jeneralak Zabala jeneralaren eta itsas flotaren laguntzarekin kostaldean eraso gogorra egin zuen. Borrokak urtarrilaren 31 arte iraun zuen; egun horretan Marokoko kontraerasoa eman zen baina espainiarrek geldiarazi zuten. O'Donnell Tetuan aldera abiatu zen, Kataluniako boluntarioen laguntzarekin. Espainiako artilleriaren presioak marokoarren lerroak nahastu zituen eta asko babesa hirian hartu zuten. Azkenik, Tetuan otsailaren 6an espainiarren eskuetan erori zen.
Urte bereko apirilean, izan ere, Marokoren esku utzi zuten berriro ere.
Ondorioak
Espainiarrek Ceuta eta Melillako posizioak indartu zituzten. Garaipenak, bestetik, Prim jeneralaren irudia indartu zuen. Jende askorentzat benetako heroia zen ordurako.
O'Donnelli Tetuango Dukearen titulua eman zioten, Espainiako Handitasunarekin.
Rhinolophus cognatus
Rhinolophus cognatus Rhinolophus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Rhinolophidae familian sailkatuta dago.
Indiako hego-mendebaldeko dortsala
Indiako hego-mendebaldeko dortsala ozeano dortsal edo urpeko mendilerro bat da, Indiako ozeanoan dagoena. Afrikako eta Antartikako plakak banatzen ditu.
Hemibungarus calligaster
Hemibungarus calligaster Hemibungarus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Lycenchelys scaurus
Lycenchelys scaurus Lycenchelys generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Indiako erdialdeko dortsala
Indiako erdialdeko dortsala ozeano dortsal edo urpeko mendilerro bat da, Indiako ozeanoan dagoena. Afrikako eta Indo-australiar plakak banatzen dituena. Saint-Paul eta Amsterdam uharteak dortsal honen zati ur mailatik gora dauden bere zatiak dira.
Branford (Florida)
Branford Floridako herri bat da. Suwannee konderrian kokatua dago. 2010ean 723 biztanle zituen, 2.1 kilometro koadrotan banatuta.
Just-in-time
Just-in-time, maiz JIT siglaz ere adierazten dena, Toyota lantegietan Taiichi Ohno kalitate-adituak garatutako ekoizpen-sistema eta inbentarioen kudeaketarako metodo bat da, push-pull estrategian oinarritutakoa, baliorik ez duten lan edo jarduera guztiak (xahubideak) ezabatuz, inbentarioa minimotu, erakundearen produktibitatea gehitu eta kalitatea hobetzeko. Just-in-time sistemaren bidez elkarri lotutako hainbat jarduera burutzen dira. Horietako zenbait hauek dira:
Raymond Smith Dugan
Raymond Smith Dugan (1878ko maiatzak 30-1940ko abuztuak 31), 1899an, AEBetako Massachusetts estatuko Amherste Collegen diplomatutako astronomo estatubatuar bat izan zen.
Bere lizentzia, Amherst Collegen lortu zuen 1902an, eta, ondoren, bere doktoretza tesia 1905ean egin zuen Heidelbergeko unibertsitateko Heidelberg-Königstuhl Estatu Behatokian.
Garai horretan, Heidelbergeko behatokia, Max Wolfek zuzendutako asteroide ikerketa zentru garrantzitsu bat zen, eta, Raymondek, han egon zen garaian, 16 asteroide aurkitu zituen, horien artean, 511 Davida nabarmentzen delarik.
Princetongo Unibertsitatean, irakaslea (1905-1908), maisu laguntzailea (1908-1920), eta, azkenik, maisua (1920tik aurrera) izan zen. Anette Rumfordekin ezkondu zen 1909an.
1927an, Henry Norris Russellekin eta John Quincy Stewartekin, bi liburutan banatutako eragin handiko lan bat idatzi zuen, "Astronomia: Youngen astronomia gidaliburuaren berrikuspen bat" izenburua zuena, ia bi hamarkada osoz, erreferentziazko astronomia lana bihurtu zena. Esan bezala, bi liburutan banatua dago: "Eguzki Sistema" izenekoa lehena eta "Astrofisika eta astronomia estelarra" bigarrena.
2772 Dugan asteroidea, bere omenez deitua izan zen.
Koror (hiria)
Koror Palauko hiri handiena da. 2015ean 10.032 biztanle zituen, herrialde osoko biztanleriaren erdia. 2006 arte, Palauko hiriburua izan zen; urte horretan Melekeok estatura lekualdatu zuten hiriburua, Ngerulmud herrira zehazki.
Klima
Koror hiriak klima ekuatoriala du, Af Köppen klima sailkapenaren arabera.
Herri eta hiri senidetuak
Koror hiriak ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Sebastes flammeus
Sebastes flammeus Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Rhamphochromis macrophthalmus
Rhamphochromis macrophthalmus Rhamphochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
NGC 2415
NGC 2415 galaxia bat da, Gemini konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Evita (filma)
Evita 1996ko Alan Parker ingeles zinema zuzendariak zuzendutako musikal drama film bat da. Madonna, Antonio Banderas, Jonathan Pryce eta Jimmy Nail aktoreek antzeztu zuten. 1976ko Tim Rice eta Andrew Lloyd Webber musikagileen izen berdineko musikalean oinarritua dago. Filma nahiz jatorrizko musikala Argentinako Errepublikako lehen dama izan zen Eva Perón zenaren bizitzan oinarrituak daude. Gidoia Alan Parker berak eta Oliver Stonek egokitu zuten.
Oscar Sarietarako hainbat izendapen jaso zituen, azkenean bere soinu bandako You Must Love Me abestiarengatik Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria irabaziz. Hiru Urrezko Globo Sari ere eskuratu zituen: Film onenaren Urrezko Globo Saria - Komedia edo musikala, Jatorrizko abesti onenaren Urrezko Globo Saria - Komedia edo musikal ("You Must Love Me") eta Emakumezko aktore onenaren Urrezko Globo Saria - Komedia edo musikala (Madonna).
Argumentua
1952, Eva Perón zendu eta mitoaren heriotza Argentina osoa atsekabetua laga du. Haurtzaro zail baten ondoren, Eva probintzietako neska gaztea zena, Argentinako Errepublikako lehen dama bilakatuko da.
MySQL
MySQL datu-baseak kudeatzeko sistema bat da, MySQL AB enpresak lizentzia bikoitzpean garatzen duena. Alde batetik GPL lizentzia eskaintzen du, baina beraien produktuetan erabili nahi duten enpresentzako lizentzia erosteko aukera eskaintzen du.
Gaur egun, lau milloi ordenagailutan baino gehiagotan instalatuta aurkitu dezakegu, bai ordenagailu pertsonaletan software aske bezala erabilita edo produktu komertzialen osagai bezala enpresetako lizentziaren bidez.
Bere kodearen gehiena ANSI C programazio lengoaian idatzita dago.
Proiektuaren historia
SQL lengoaia azaldu zenetik, estandar bezala hartu da erlaziozko datu basetan, 1986. urtean azaldu zen lehen estandarra eta horren ostean espezifikazio anitz agertu dira (SQL:92, SQL:99, SQL:2003). MySQL AB enpresaren ideia izan zen, SQL estandarra betetzea helburu zuen, arintasun, erabilgarritasun eta fidagarritasunik galdu gabe.
Programazio Lengoaiak
Aplikazio geruzan API anitz aurki daitezke, zeinek datu-baseak kudeatzeko sistema hau programazio lengoaia askoretan programatzeko aukera ematen dute. C, C++, C, Pascal, Delphi (dbExpress bidez), Eiffel, Smalltalk, Java ( Baita ere, guztiz java lengoian programaturiko driver bat existitzen da), Lisp, Perl, PHP, Python, Ruby, REALbasic (Mac), FreeBASIC, eta Tcl bakoitza bere APIrekin.
ODBC interfaze berezi bat MySQL datubaserako ere badago, MyODBC deritzona. Honek ODBC interfazea inplementatzen duen edozein programazio lengoaiari MySQL datubasearekin komunikatzea ahalbidetzen dio.
Motoreak
DBKS egiturarekin jarraituz, geruza logikoan biltegiratze sistemak erabiltzen ditu MySQL-ek. Hau da, MySQL-k funtzionatu ahal izateko motoreak erabiltzen ditu. Nagusiki horietako bi erabiltzen dira: MyISAM eta innoDB. Baina gehiago daude: Merge, Berkeley DB, Memory, Example, Federated, Archive, CSV, Blackhole...
MyISAM
Besterik ezeko biltegiratze motorea da. MyISAM-eko taula bakoitza 3 fitxategitan gordetzen da diskoan. Fitxategi hauen izenak taularen izen bera dute baina luzapena aldatzen zaie zein motakoak diren jakiteko: .frm luzapenak taularen egitura gordetzen du, datuak .myd fitxategietan gordetzen dira eta indizeek .myi luzapena dute. Datuak gordetzen diren moduagatik sistema eragileko independenteak dira. 232 errenkada onartzen ditu gehienez taula bakoitzean. 64 indize definitu daitezke gehienez taula batean. Eguneraketa konkurrenteak onartzen ditu. MyISAM tauletako indizeeek B-zuhaitza (B-tree) moduko egitura erabiltzen dute. Datu basea ondorengo egoeretan hondatu daiteke:
InnoDB
InnoDB motorra AISI transakzioak betetzeko diseinatuta dago. Commit, rollback eta crash-recovery aukerak eskaintzen ditu erabiltzailearen datuak babesteko. Datuen osotasuna bermatzeko gako arrotzen murriztapena betetzeko ahalmena du. InnoDB-k erabiltzaile datuak clustered index-etan gordetzen ditu gako nagusiko galdera orokorretan sarrera/irteerako eragiketak gutxitzeko.
InnoDB datu handiekin lan egin behar denean eraginkortasuna lortzeko diseinatuta dago. PUZaren erabilera eraginkorra ere egiten du. Datuentzako bere buffer eta cache propioak mantentzen ditu memoria nagusian. InnoDB-k taulak eta indizeak taula espazio batean gordetzen ditu hainbat fitxategi izan daitezkeelarik. Horrela taula bat 2GB baino handiagoa izan daiteke fitxategi sistema batzuetako muga gaindituz.
Ez da gomendagarria NFS fitxategi sistemarekin batera motore hau erabiltzea.
InnoDB-n erabiltzailearen edozein eragiketa transakzio baten barruan gertatzen da. Autocommit modua aktibatuta badago SQL galdera bakoitza transakzio bat bezala tratatzen da. Galdera ondo exekutatzen denean commit egiten da errorerik ez bada gertatu, bestela rollback edo commit egiten da errorearen arabera.
InnoDB-ek ere indizeak B-Zuhaitzetan gordetzen ditu non indizeen egiturak hostoetan gordetzen diren. Zuhaitzak %50-etik %93-ra beteta egon daitezke. InnoDB motorraren helburua transakzioetarako 2 fasetako sarrailak eta eraginkortasuna konbinatzea da. InnoDBk blokeaketa lerro mailan egiten ditu eta irakurketak sarrailarik erabili gabe egiten dira besterik ezean.
Aplikazioak
Datu-baseak kudeatzeko sistema hau, sistema anitzetan erabiltzen da, bereziki LAMP (Linux/Windows-Apache-MySQL-PHP/Perl/Python) teknologiak erabilita. Adibidez Mediawiki edo Drupal proiektuak bere datu-basek MySQL bidez kudeatzen dituzte.
La Chapelle-du-Bard
La Chapelle-du-Bard Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 246 etxebizitza zeuden, 192 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 225 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 192 etxebizitza nagusietatik 157 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 95 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 94 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 299 ziren, horien artean 233 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 233 pertsona aktiboetatik 218 lanean zeuden (113 gizon eta 105 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Chapelle-du-Bard udalerrian 198 unitate fiskal zeuden, 502,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.533 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lurrin-denda zen.
2000. urtean La Chapelle-du-Bard udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Per Teodor Cleve
Uppsalako Unibertsitatean ikasi zuen eta nekazaritza kimikako eta kimika orokorreko irakasle izan zen. 1874an didimioa benetan bi elementu zirela espekulatu zuen. 1895ean, Carl Auer von Welsbachek teoria berretsi zuen neodimioa eta praseodimioa aurkitzean.
1890az geroztik, azterketa biologikoak egin zituen, eta metodo bat garatu zuen metaketa glaziarren eta glaziatu ondokoen adina eta ordena zehazteko. Ozeanografiari buruzko funtsezko tratatu bat ere idatzi zuen.
Gulliver's Travels (1977ko filma)
Gulliver's Travels (Gulliverren Bidaiak) 1977ko Peter R. Hunt ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abentura eta fantasiazko film bat da. Jonathan Swift irlandar idazlearen izenburu berdineko eleberri (1726) ezagunean oinarritua dago. Richard Harris, Catherine Schell, Norman Shelley, Meredith Edwards eta Rod Taylor aktoreek antzeztu zuten.
Film honetan benetako aktoreak eta akzioa eta marrazki bizidunak nahasten dira.
Argumentua
Gulliver (Richard Harris) medikua itsasontzi bateko hondoratzetik bizirik irten den eskifaiako kide bakarra da, eta lehorreratzean izaki niminoak bizi diren herrialde batera helduko da. Gizakitxo nimino horiei dagokionez duen tamaina erraldoiak eta gizarte txiki horretako barne arazoek, hainbat abentura eta gorabehera biziaraziko dizkiote.
El Gustalgo zutarria
El Gustalgo zutarria Lahozen dagoen Kretazeo Berantiarreko zutarria da. Valderejoko Parke Naturaleko goi lautadetan dago, Puron ibaiaren iturburutik gertu. Félix Murgak 1982an topatu zuen, 1,3 tona ditu, 3,65 metroko altuera eta 28 zentimetroko lodiera.
Carrie Derick
Carrie Matilda Derick (Saint-Georges-de-Clarenceville, Quebec, 1862ko urtarrilaren 14a - Montreal, 1941eko azaroaren 10a) kanadar zientzialaria izan zen. Ondoretasun genetikoan egindako lanarengatik ezaguna. McGill Unibertsitatean egin zituen ikasketak eta bertako lehen emakume irakaslea izan zen gero. 1901ean Botanika saileko behin-behineko lehendakari izendatu zuten, eta hiru urtez izan zen karguan, harik eta kargua behin betiko izendatzeko orduan gizonezko bat izendatu zuten arte. Aurrerago, Kanadako Unibertsitateko katedra bat eskuratzen zuen lehen emakumea izan zen. Ondoretasunari buruzko bere lanak mundu osoan zabaldu ziren, eta hurrengo urteetako genetikari buruzko ikerkuntzaren bidea ireki zuten.
Polynormande
Polynormande urtero Frantziako Normandia eskualdean egin ohi duten egun bakarreko txirrindularitza lasterketa profesional bat da, uztailaren amaiera edota abuztuaren hasieran burutu ohi delarik.
1980tik aurrera etenik gabe ospatu izan da. 2005an UCI Nazioarteko Zirkuituak sortu zirenetik UCI Europe Tour txapelketaren barnean 1.1 kategorian sailkatua dago. Frantziako Txirrindularitza Koparako puntuagarria ere bada.
Lasterketaren helmuga Manche departamenduko Saint-Martin-de-Landelles udalerrian dago, aldiz irteera edo abiapuntua Avranches udalerrian.
Nazioartean oso nabarmena ez den lasterketa bada ere, urteroko irabazleen artean txirrindularitza munduko izen ospetsuak daude, tartean Lucien Van Impe, Bernard Hinault, Laurent Fignon, Richard Virenque edota Sylvain Chavanel.
Garaipen gehien bereganatu dituzten txirrindulariak Marc Madiot eta Richard Virenque dira, bakoitzak bina garaipenekin.
Vanzay
Vanzay Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vanzay udalerrian erroldatutako biztanleak 204 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 127 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 125etxeak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 117 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (33 gizon eta 29 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vanzay udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.338 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 eraikuntza enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Vanzay udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.164 hektarea erabiltzen.
Zinema-musika
Zinema-musika edo zinemarako musika film baten zati bat laguntzeko berariaz egindako musika-konposizioa da. Orkestrarako, instrumentuetarako edo koraletarako piezak (sarrerak) sartzen dira partitura batean, eta filmeko puntu espezifikoetan hasteko eta amaitzeko programatzen dira, narrazio dramatikoa eta eszenaren eragin emozionala hobetzeko. Partiturak konpositore batek idazten ditu, zuzendariaren edo filmaren ekoizlearen gidaritzapean edo haiekin lankidetzan, eta, normalean, musikari-talde batek interpretatzen ditu -sarritan orkestra batek (oso litekeena da orkestra sinfoniko batek) edo banda batek, bakarlari instrumentalek eta koruak edo bokalistek- eta soinu-ingeniari batek grabatzen du.
Film-partituren artean askotariko musika-estiloak daude, filmaren izaeraren arabera aukeratzen da estiloa. Partitura gehienak musika klasikoan errotutako orkestra-lanak dira, baina partitura askotan jazza, rocka, popa, bluesa, new-agea eta giro-musika ere sartzen dira, baita estilo etniko eta world music sorta zabala ere. 1950eko hamarkadaz geroztik, gero eta partitura gehiagotan sartu diraosagai elektronikoak partituraren parte gisa, eta idatzizko partitura askok orkestra eta tresna elektronikoen hibridoa aurkezten dute gaur egun.
Abestiak, hala nola haur eguneko pop abestiak eta rock-kantak, ez dira normalean filmaren partituran sartzen, baina filmeko soinu-bandaren zati izaten dira. Hala ere, abesti batzuk, bereziki zinema musikaleko filmetakoak, partituraren gaian oinarritzen dira.
Film musikal ospetsuenak
Hauek dira genero honetako film ospetsuenetako batzuk:
Amerikako Estatu Batuak:
thumb|261x261px|[[Moulin Rouge!|Moulin Rouge! pelikula Parisen errota gorridun formarekin dagoen Kabaretari omenaldia egiteko egin zen
]]
Chuck Aranberri dentista baten etxean
Chuck Aranberri dentista baten etxean Bernardo Atxagak idatzitako liburua da, Juan Carlos Egillor irudigileak ilustratu zuen. 1982an argitaratu zen Erein argitaletxearen eskutik. 59 orriko liburu hau zortzi urtetik gorako haurrei zuzendua dago.
Argumentua
Chuck Aranberri dentistarenera joan da bere amarekin eta han, itxaron-gelan, parean egokitu zaizkion pertsona bereziek atentzioa ematen diote.
Pertsonaiak guztiz bitxiak dira; Alde batetik, emakume gizen, berritsu eta adar jolea. Beste alde batetik, gizon argala eta gizon atletiko eta biboteduna. Horrez gain, jokabide berezia azaltzen dute. Pertsona arrunt bakarrak Chuck eta haren ama dira.
Gainera, pertsonaien karakterizazioa hizkeraren bidez islatzen da. Emakume gizenak "shaisshu", "sshaude"" eta abarreko hitzak erabiltzen ditu. Gizon atletikoaren kasuan, ordea, kolpeak islatzen ditu hitz eginez; "eMAten diZUt penA" eta abarrekoak.
Gaia
Ipuin psikologikoa da. Emakume gizenak eta gizon atletikoak Chuckengan sortarazitako beldurra da ipuinaren ardatza, baita ametsa eta errealitatearen nahasketa ere. Horrez gain, umorearen eta fantasiaren presentzia ere nabarmena da.
Testua
Testuari dagokionez, elkarrizketek pisu handia dute ipuinean, baina baita gogoetek. Gogoetak letra etzanez azaltzen dira eta narratzailearen ahotsak ikaraturik dagoenean totelka.
Chevroches
Chevroches Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Eneritz Zabaleta
Eneritz Zabaleta Apaolaza (Baiona, 1984ko uztailaren 4a) Paueko eta Aturrialdeko Unibertsitatean zuzenbideko ikerlaria eta irakaslea da Baionan, baita Lemasen ere bai. Unibertsitate horretan bukatu zituen Zuzenbideko ikasketak 2009an Zuzenbide publikoan doktoretza tesia prestatzen ari da euskararen estatus juridikoari buruz. «Revue de droit linguistique» aldizkari juridikoaren komite editorialeko kidea da.
Chevroches
Biztanleria
2007an Chevroches udalerrian erroldatutako biztanleak 146 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Eneritz Zabaleta
Bertsozalea da eta Berria egunkarian errugbiko kronikak idazten ditu.
Chevroches
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Eneritz Zabaleta
Legelaria
«Revue de droit linguistique» aldizkari juridikoaren komite editorialeko kidea da. Euskararen erabilera definitzen duten legeei buruz gogoeta egiteko, Udako Euskal Unibertsitatearen ekitaldi hauetan parte hartu du
Chevroches
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 88 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 61 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 2 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eneritz Zabaleta
Bertsozalea
11 urterekin hasi zen bertsozaletzen. Xilabako (Zuberoa, Lapurdi eta Nafarroa Behereko Bertsularien Xapelketa) finalean aritu zen 2010ean eta 2012an eta Bertsolari Txapelketa Nagusian ere hartu zuen parte 2013an.[3][4]
Chevroches
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eneritz Zabaleta
Bertsozalea
Bertsularien Lagunak Elkarteko diruzain eta Lankuko Administrazio Kontseiluko kidea, 2018tik 2019ra Euskal Herriko Bertsozale Elkarteko lehendakaritza taldeko partaide izan zen.[5]
Chevroches
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 87 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (35 gizon eta 24 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chevroches udalerrian 61 unitate fiskal zeuden, 147 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.369 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 argiketaria.
2000. urtean Chevroches udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ideograma
Ideograma zeinu eskematiko ez linguistiko bat da, orokorrean, mezu edo kontzeptu sinpleak helarazteko erabilia, errepideko seinaleak, sinbolo matematikoak... bezala. Funtsezko ezaugarriak unibertsaltasuna, ekonomikotasuna eta ulertzeko azkartasuna dituztenez, erabilera zabala dute.
Kontzeptuak azaldu nahi duen ideia zeinu bidez zuzenean irudikatzen du, hitzak transkribatzeko edota esaldiak azaltzeko beharrik gabe. Hizkuntza jakin batzuetako idazkeran, ideogramak hitz edo lexemen sinbolo dira; baina ez du horren silaba edo fonema bakoitza deskribatzen, logogramak liratekeelako bestela. Beraz, adibide gisa Txinako Herri Errepublika da: txinerazko hiztun alfabetatuek txinera zaharrean idatzitako testu ideogramikoak irakur ditzakete, nahiz eta ez jakin hitz horiek garai hartan nola ahoskatzen ziren.
Nahiz eta askotan kontzeptuak nahasten diren, piktograma eta ideograma ez dira gauza bera. Ideogramak ez du ikono izaerarik, edozein mezu piktogramak baino zeinu garatuagoak eta eskematikoagoak azaltzen duelako.
Idazkera sistema hori erabiltzen da adibidez nsibidi sisteman (Nigeria ko idazkera alternatibo ospetsua) eta idazkera sistema txinatar eta japoniarretan. Horrez gain, antzinako hizkuntza batzuetako (Egipto eta maiak) idazkera hieroglifikoetan ere erabili izan dira.
Egun, aldiz, ideogramek munta handia dute Japonia bezalako herrialdeetan. 1995 a geroztik urtero, lehiaketa nazional bat antolatzen da urteko kanji (ideograma japoniarra) ezagunena edo erabiliena identifikatzeko. 2011 n, kizuna ('lotura' gisa ulertua) bozkatuena izan zen eta haren atzetik sai ('zorigaitz'), shin ('lurrikara'), nami ('olatu') eta jo ('laguntza'). 2010 ean, aldiz, Asian izandako berotearen ondorioz, irabazlea sho ('bero') izan zen.
Munduko beste herrialde guztietan, ideogramak arrazoi artistikoengatik erabiltzen dira, apangarriak edertzeko edo tatuaje diseinuetarako, adibidez.
Oinarrizko ideograma idazkerak oso arraroak direnez, ideiak edo kontzeptuak zuzenean irudikatzen ez dituzten beste logograma batzuekin nahasten dira. Ideogramak inoiz darabiltzaten idazkerak —hieroglifiko egiptoarrak, sumeriarrak edo txinatarrak— zeinu berak erabiltzen hasi ziren semantikoki ideia berak edo antzeko soinu ak dituzten hitzak irudikatzeko, baina kasu zailagoetarako, kontzeptu desberdinen piktograma errealistaz baliatu ziren. Horren ondorioz, ideograma puruak gutxituz joan ziren, hainbat idazkeraren garapena zela eta. Ideogramak piktogramen nahasketaren bitartez osatzen dira eta ideia baten irudikapen grafikoa egiteko karaktereak erabiltzen dira. Sinbolo mota horiek oso lotuta daude historian, nahiz eta ideogramak gerokoak izan.
Fair Haven (New York)
Fair Haven  New York estatuko herri bat da. Cayuga konderrian kokatua dago. 2010ean 745 biztanle zituen, 4.54 kilometro koadrotan banatuta.
Mahatserri
Mahatserri Begoñako errepublikaren ezizen tradizionala. Mahasti asko eta txakolin ugari egiten zen berton. Hortik herriaren ezizena. Bertakoei "mahatsorri" deitzen zitzaien.
Ingurua zabaltzen da Artxanda menditik Bilboko itsasadarreraino.
2006an 113.000 biztanle inguru zituen.
Ypsonas
Ypsonas (Ipsonas ere idatzita) Zipreko Errepublikako Limasolgo barrutiko udalerri bat da. Zipreko Limasol barrutiko herririk handienetako bat da, eta Limasol hiritik 7 kilometrora mendebaldean dago. Herriaren hegoaldea Akrotiri-Episkopi-ko base militar britainiarraren administrazio mugetan dago. 10.916 biztanle ditu 2011ko erroldaren arabera.
Dracut (Massachusetts)
Dracut Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Middlesex konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Briny Breezes (Florida)
Briny Breezes Floridako herri bat da. Palm Beach konderrian kokatua dago. 2010ean 588 biztanle zituen, 0.3 kilometro koadrotan banatuta.
Mahatserri
Auzoak
12 auzo hauek hartzen ditu barne zonalde honek guztiak, gaur egungo 2. (Uribarri), 3. (Otxarkoaga-Txurdinaga) eta 4. Barruti (Begoña) osoak eta 5. Barrutiaren (Ibaiondo) zati bat:
Euskara
Ingurune honetako jatorrizko hizkera Iñaki Gamindek aztertu zuen ("Bilbotarron euskararen zuzuan", 2004), eta "Begoñako euskara" izena eman zion, Buia eta Larraskituko moten aurrean. Gaur egun ere, azken hamarkadotan jazotako aldaketa demografiko eta ekonomikoak gora-behera, jatorrizko hiztunak bizi dira Otxarkoagako landa-eremuan, Arbolantxa, Egirleta/Santo Domingo eta Azkarai auzuneetan alegia.
Eustatek emandako 2006ko datuen arabera, mahatsorrien laurdena inguruan euskalduna da, zehazki 24.734 pertsona (%23a), Bilbo osoko %24.3a baino portzentaia apur bat baxuagoa beraz. Kopuruari dagokionez, Santutxu, Txurdinaga eta Uribarri dira euskal hiztun gehien ematen dituzten auzoak (14.500 hiritar inguru), baina portzentualki Otxarkoagako baserri-eremua, Loruri, Castaños eta Begoña dira euskaldunenak.
Bestela, hezkuntza arloan D eredua nagusia da ingurune osoan, eta Santutxuko "Karmelo" eta Txurdinagako "Kirikiño" ikastolak aipatzekoak dira, eta bestela Santutxu eta Matikoko euskaltegiak. Azkenik, euskalduntze prozesuan Asapala Kultur Elkartea, Santutxuko Bertso Eskola, "Berton" aldizkaria eta "Mahats Orriak" blog komunitatea nabarmentzekoak dira.
Oloritz (kontzejua)
Oloritz Orbaibarrako Oloritz udalerriko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
Izen bereko udalerriko udalburua da. biztanle zituen.
Bertako biztanleak oloriztarrak dira.
Izena
Oloritz beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Oloritz izenak "Olor izeneko pertsona baten jabetzako lekua" (olor + -tz) esan nahi du. Lehenengo elementua, Olor, identifikatu gabeko pertsonaren izena da, eta bigarrena, propietatea adierazten duen atzizkia. Jatorriz euskara da. Gaztelaniazko bertsioa jatorrizko izena bere fonetika-arauetara egokitzea da.
Armarria
Olorizko armarria Orbaibarrako armarria da. Armarri honekhonako blasoi hau du:
Geografia
Oloritz Erdialdea eskualdean dago, Orbaibar ibarrean eta Oloritz udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Oloritz udalerria Nafarroa erdialdean dago Erriberriko merindadean eta Nafarroako hiriburutik 24 kilometrora.
Klima eta landaredia
Altuera eta kokapenaren arabera aldaketak dauden arren, udalerriaren batez besteko balioak honakoak dira: Tenperatura 8 eta 13 gradu bitartekoa, prezipitazioa 600 eta 1.000mm bitartekoa, eta egun euritsuak 90 inguru. Udak nahiko lehorrak izaten dira, eta neguak euritsu eta hotzak, batez ere iparraldeko zierzo haizeak jotzen duenean. Klima, oro har, mediterraneoa edo azpimediterraneo kontinental motakoa da.
Udalerriko baso bakanetan, birlandaturiko pinuak, haritzak eta arteak daude, eta horrez gain, nahiko ondo kontserbatu diren 23 hektarea pago.
Historia
Tibalt II.a Nafarroakoa erregeak 1264an bere bizilagunak kaloñetatik salbuetsi zituen kasualitatezko hilketengatik. Karlos III.a Nafarroakoak herrian eman zizkion errentak Martin Untzueri 1416an, eta Karlos Bianakoa printzeak 1445ean eman zizkion Ferrand Oloritz okindegiko ezkutariari.
Orbaibarrako ia herri guztiak bezala, aipatu erreformak egin arte Oloritz Iruñeko merkatuko alkatearen jurisdikziokoa zen. Ondoren, gainerakoak bezala erregimen komunaren menpe geratu zen.
Elizari dagokionez, XIX. mendera iritsi zen, abade batekin, zeina «herriaren patronatu» baitzen. Mende horren hasieran irin-errota batek funtzionatzen zuen, eta 1847an, eskola batek, urtean 1020 erreal eta maisuaren etxebizitzarako etxea zituena. 1920ko hamarkadan lau eskola eta bi olio-errota zeuden, eta horietako bat Oloritzen zegoen, non irin-fabrika ere bazegoen.
Demografia
biztanle zituen Oloritzek.
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko linea zerbitzua ematen dio kontzeju honi. Herriak autobus geldialdi bakarra du enparantzan, Tafallarantz eta Etxaguerantz.
Autobus zerbitzuak lan egin dezan, linea eskariaren araberako linea baita, bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen erreserbatu behar da.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Oloritz udalerria sailkatu zituen, Orbaibarreko hainbat herriekin, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian.
Koldo Zuazok, 2010ean, Oloritz udalerria ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Oloritz eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %6,10k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 6,22k eta 2018n % 9,60k.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Asto bat hypodromoan
Asto bat hypodromoan Bernardo Atxagak idatzitako liburua da, haur eta gazte literaturarena.
Anne-Lise Caudal
Anne-Lise Caudal (Donibane Lohizune, ) lapurtar golfaria da, 2006tik aurrera profesionala dena. Ziburun bizi da.
Asto bat hypodromoan
1984an argitaratu zuen "Erein"en argitaletxearen eskutik.
Chepoix
Chepoix Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chepoix udalerrian erroldatutako biztanleak 365 ziren. Familiak 141 ziren, horien artean 27 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 164 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 160 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 121 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 75 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 78 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 240 ziren, horien artean 179 aktiboak ziren eta 61 inaktiboak ziren. 179 pertsona aktiboetatik 159 lanean zeuden (90 gizon eta 69 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 61 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Toxicocalamus mintoni
Toxicocalamus mintoni Toxicocalamus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Chepoix
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Zeme
Zeme Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chepoix
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Chepoix udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rhamphochromis woodi
Rhamphochromis woodi Rhamphochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Jimmy Potxolo
Jimmy Potxolo Bernardo Atxagak idatzitako liburua da, haur eta gazte literaturarena.
Sebastes flavidus
Sebastes flavidus Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Norops johnmeyeri
Norops johnmeyeri Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Saint-Martin-du-Bec
Biztanleria
2007an Saint-Martin-du-Bec udalerrian erroldatutako biztanleak 601 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 82 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 102 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Christophe-sur-Dolaison
Saint-Christophe-sur-Dolaison Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Saint-Martin-du-Bec
Etxebizitza
2007an 216 etxebizitza zeuden, 207 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 211 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 207 etxebizitza nagusietatik 185 bere jabearen bizilekua ziren eta 22 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 143 etxek bost zituzten. 177 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 135 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Christophe-sur-Dolaison
Biztanleria
2007an Saint-Christophe-sur-Dolaison udalerrian erroldatutako biztanleak 938 ziren. Familiak 368 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 100 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 152 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Martin-du-Bec
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Christophe-sur-Dolaison
Etxebizitza
2007an 439 etxebizitza zeuden, 377 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 417 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 377 etxebizitza nagusietatik 324 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 131 etxek lau zituzten eta 200 etxek bost zituzten. 317 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 143 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 205 etxetan bat baino gehiago zituzten.