cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Afrika
XIX. mendeko esploratzaile europarrak
Napoleondar Gerrek Europako atentzioa Afrikatik desbideratu bazuen ere, Egiptoko inbasioa (1798-1803) esan daiteke bertako antzinako kultura zabaldu zuela. Lehen inbasioaren protagonista Frantzia izan zen: Napoleon bera ere piramide aurrean liluratu egin zen. Frantsesen atzetik britainiarrak heldu ziren eta horrek guztiak Turkiaren gainean eragin handia izan zuen; azken herri horrek lurraldearen gainean izan zuen kontrola berreskuratzen saiatu zen. 1811an, ordea, Mehmet Aliren agindupean, ia estatu independentea sortu zen eta, 1820tik aurrera, Sudan ekialdean haien eragina zabaldu zen. Napoleonen aurkako borrokak, bestetik, britainiarrak Hegoafrikara eraman zituen eta han Herbehereen eskuetan zeuden zenbait kolonia hartu zuten, besteak beste, Lurmutur Ekialdean zeuden kokalekuak eta, 1814an, Lurmuturreko kolonia bera. Kolonia, berez, 1806tik britaniar ejertzitoak okupatuta bazuen, 1814an formalki Britainiar Koroaren eskuetara pasa zen. Napoleonen mugimenduek eta haien ondorioek, modu batez, Afrikan prentsan eta literatura agertzera eraman zituzten.
XIX. mendearen erdialdera, misiolari protestanteak Afrikan zabaltzeko ahaleginak hasi ziren egiten. Lehenengo helburuak Ginea ren kostaldea, Hegoafrika eta Zanzibar izan ziren. Misiolari horiek erabat arrotzak ziren Afrikako lurraldetan eta, sarritan, kolonialismoaren zerbitzurako esploratzaileak eta komertzio-agenteak bihurtu ziren. Misiolari horien arteko lehenetarako bat David Livingstone izan zen. Livingstone 1840tik Orange ibaiaren iparraldearen inguruan misiolari lanari ekin zion. 1849an Livingstonek Kalahari basamortua hegoaldetik iparraldera gurutzatu zuen eta Ngami lakura heldu zen. 1851 eta 1856 artean kontinentea mendebaldetik ekialdera gurutzatu zuen; horri esker Zambeze ibaiaren ibilbideak ezagutu zituen. 1855an Livingstone europarren hitzetan zeren eta bertako herriek ondo asko ezagutzen baitzituzten, Victoria ur-jauziak deskubritu zituen eta, Viktoria Erresuma Batukoaren erreginaren ohorez, izen hori eman zien (bertakoentzat Mosi-oa-Tunya zen toki hori, hau da, "trumoitzen ari den kea")). 1858 eta 1864 artean, Livingstonek behe Zambeze, Shire ibaia eta Nyasa lakua esploratu zituen. Esploratzaile hauentzat erronka handiena Nilo ibaiaren iturburua ezagutzea zen eta hori Livingstonen urratsak jarraitu zituzten bi espedizioek lortu zuten: Burton eta Speke (1857-1858) bata eta Speke eta Grant (1863) bigarrena. Hauek Tanganyka eta Victoria aintzirak ezagutu zituzten. Gero jakin zen bigarren hori Niloren iturburua zela.
Henry Morton Stanley, 1871an, desagertuta zegoen Livingstone bila joan zen. Livingstone aurki zuen eta Zanzibarrera joan zen, 1874an. Bera izan zen Afrikako espedizio garrantzitsuenetariko baten protagonista: Tanganyka eta Victoria aintzirak inguratu zituen, Lualaba ibaiaraino heldu zen eta, haren ibilbideari jarraituz, 1877ko abuztuan, Ozeano Atlantikoraino heldu zen, horrela, Lualaba Kongo ibaia zela erakutsiz. Esploratzaileek ere kontinentearen beste lurraldeetan ibili ziren. 1860 eta 1875 artean, Friedrich Gerhard Rohlfs, Georg August Schweinfurth eta Gustav Nachtigal Marokoko hegoaldea, Sahara eta Sudan bisitatu zituzten. Bidaiaria hauek ez zuten bakarrik informazio geografikoa bilatzen; jendea, kulturak, hizkuntzak, natura ere haien helburuen artean zeuden. Beste aurkikuntzak artean, Schweinfurthek Aristotelesek jasotako Antzinako Greziako kondaira bat baieztatu zuen, pigmeo arrazarena alegia. Dena dela, Afrika erdiko pigmeo herriekin kontaktatu zuen lehen europarrak Paul du Chaillu izan zen. Chaillu bera ere 1855 eta 1859 artean Gabonen ibili zen eta Europan gorilen ospea zabaldu zuen. Espezie horren izaera ordura arte zalantzan egon zen, kondaira mitikoa izango balitz bezala.
Afrikaren banaketa eta konkista europarra
Europaren ekonomiarako lurralde horien konkistaren aukera oso une egokian agertu zen. Politika protekzionistak zabaltzen ari ziren Europan zehar eta horrek haien ekonomietarako arazo larriak planteatzen zituen. Erresuma Batuko merkataritza-balantzak defizit handia erakusten du eta, halaber, kontinenteko merkatuak ahultzen ari ziren, bereziki 1873 eta 1896 urteak artean. Afrikak Europako potentzientzat (Erresuma Batua, Alemaniar Inperioa, Frantzia e.a) abantailak besterik ez zien eskaintzen: metropoliei produktuak erosi zizkieten, prezio merkean lehengaiak salduko zizkieten... azkenean, diru gutxiren truke, ezinbesteko lehengaiak jasoko zituen metropoliak eta manufakturatutako produktuak askoz garestiago salduko zituzten. Horrela, koloniei esker, metropoliek haien ekonomiak eta merkataritza-balantzak orekatu zituzten, Afrikako herrialdeen pobrezia zabalduz.
Saharaz hegoaldeko Afrika kolonizatu gabeko azkeneko lurrak ziren eta, gainera, arraza beltzekoak, hau da, garaiko ideia arrazisten arabera, bigarren mailako gizakiak. Asmo ekonomiko eta inperialistak zuritzeko europarrek erlijioaren eta kulturaren aldarrikapenak erabili zituzten, benetako asmoak nolabait ezkutatzeko.
=== Europar kolonialismoaren lurrak ===
Belgika
Frantzia
Alemania
Italia
Portugal
Espainia
Erresuma Batua
Estatu independenteak
Deskolonizazioa eta independentzia
Afrikako deskolonizazioa Bigarren Mundu Gerraren ondoren kontinentean metropolietatik independentzia prozesuak adierazteko kontzeptua da. Prozesua 1951an hasi zen, Libiarekin. Aurretik herri burujabe batzuk bazeuden: Liberia, Hegoafrika, Egipto eta Etiopia. Libiaren independentziaren ondoren beste hauek etorri ziren:
1960 eta 1970 hamarkadetan beste guztiek independentzia lortu zuten. Zenbait kasutan metropoliek ez zuten independentzia prozesu horiek onartu eta, ondorioz, gerra latzak sortu ziren. Hori izan zen Portugalen kasua Angolan eta Mozambike]]n. Hauek izan ziren independentzia lortzen azken herrialdeak: Angolan 1975an, Seychelleak 1976an eta Djibuti 1977an.
Beste aldetik zenbait estatu berrietan ere banantzeko prozesuak eman ziren, estatu berriak sortuz: Namibia 1990ean Hegoafrikatik bereizi zen, Eritrea Etiopiatik 1993an eta Hego Sudan Sudandik 2011n.
Independentziekin lurralde eta hiri askoren izenak aldatu ziren.
Kolonialismo ondorengoko Afrika
Egun, Afrikan 54 estatu daude. Gehienen mugak eta egiturak europar kolonialismo garaian antolatu ziren. Kolonialismoaz geroztik, Afrikako estatuetan antzeko gaitzak izan dira: ustelkeria, bortizkeria, autoritarismoa eta, orokorrean, egongaiztasuna. Afrikako estatu gehienak errepublikak dira. Horietako oso gutxik lortu dute benetako gobernu demokratiko iraunkorrak sortzea, ohikoena estatu kolpeek eta militarren diktadurek markatutako zikloak izatea delako. Horrexen bi adibide Botswana eta Somalia dira, bi muturretako kasuak: Botswanan, independentziatik, hau da, 1966tik, demokrazia egonkorra dute, hauteskundeekin eta Afrikako ustelkeria tasa txikienarekin. Somalian, ordea, 1991tik, gerra zibila pairatzen dute eta estatuaren desintegrazioa froga adierazgarriena da: aldeek beren zonaldeen autonomia aldarrikatu dute, baina nazioartean ez daude onartuta. Askoren ustez, Somalia porrot egin duen estatua da.
Ekonomia
Meatzaritzari dagokionez, Hegoafrikak ditu munduko erreserba handienetakoak urre eta diamantezkoak. Bestela, hainbat herrialde aberatsak dira aluminio, burdin, platino eta titanioa ustiatuz.
Etniak
Afarrak, afrikanerrak, amharak, arabiarrak, bantuak, basothoak edo sothoak, beduinoak, berbereak edo amazigak, chewak, dogonak, fangak, fulak, guantxeak, hausak, hutuak, igboak, jorubak, kavangoak, khoikhoiak (lehen: hotentoteak), kikuyuak, kongoak, malgaxeak, mandingak, masaiak, ndebeleak, pediak, pigmeoak, sanak edo boskimanoak, songhaiak, soninkeak, swaziak, tsongak, tswanak, tuaregak, tutsiak, vendak, wolofak, xhosak, zuluak.
Hizkuntzak
Afrikan ehunka hizkuntza daude, ziur aski horietako asko oraindik ere sailkatu gabeak. Esate baterako Nigeria estatuan bost ehun hizkuntzatik gora egiten direla aipatu ohi da. Baina Afrikako hizkuntza batzuek hiztun gutxi dituzte, eta lurralde txikietan erabiltzen dira, eta beste hizkuntza batzuk, ordea, zabalduago daude eta estatuen mugetatik harago erabiltzen dira. Azken hauetako batzuk lingua franca estatusa lortu dutela esan daiteke. Afrikar gehienek hizkuntza bat baino gehiago dakizkite. Horra nahiko zabalduta dauden zenbait hizkuntza: Afrikaansa | Arabiera | Bambara | Etonera | Frantsesa | Fula | Hausa | Ingelesa | Jorubera | Lingala | Portugesa | Sererera | Sothoera | Swahilia | Wolofera | Jorubera | Xhosa
Literatura
Afrikar literaturan bi garai desberdindu ohi dira, Europako koloniak ezarri aurrekoa eta hauek desagertu ondorengoa. Idazle garaikideen artean, Nobel saridunak ditugu Doris Lessing (1919-2013), Nadine Gordimer (1923-), Wole Soyinka (1934-) eta John Maxwell Coetzee (1940-), baina aipatzekoak dira halaber Nagib Mahfuz (1911-2006, Mirarien kalezuloa), Agostinho Neto poeta (1922-1979), Chinua Achebe (1930-2013, Things Fall Apart) eta Mia Couto (1955-, Terra Sonâmbula), beste batzuen artean.
Euskal literaturan
Afrika azken urteotan euskarazko liburu batzuen kokaleku nagusia da. Besteak beste, Juanjo Olasagarrek Mandelaren Afrika (1998) lanean Hegoafrikako azken urteotako isla jaso zuen. Jon Arretxek ere kontinente horretan kokatu ditu Tubabu (1994), Hakuna Matata (2000), Zazpi kolore (2000) eta Griot (2004) liburuak, osoki edo partzialki; halaber, Edu Romero Treuillerren Postalerako luzexko (1999) eta Kontatzeke lagata (2000), Afrika Express (Urtzi Urrutikoetxea, 2008) eta Zazpi etxe Frantzian (Bernardo Atxaga, 2009) beste adibide batzuk dira.
Atletismoa
Kontinenteak atleta nabariak eman ditu, mundu eta olinpiar mailan txapeldunak izan direnak eta hainbat marka utzi dituztenak. Paul Koech, Catherine Ndereba, Nancy Lagat, Brimin Kipruto eta Samuel Wanjiru kenyarrak, Haile Gebrselassie, Abebe Bikila eta Kenenisa Bekele etiopiarrak eta Saïd Aouita eta Hicham El Guerrouj marokoarrak aipatzekoak dira, besteak beste.
Futbola
Futbola talde-kirol nagusia da Afrikan. Bertako jokalari askok arrakasta lortu dute Europako txapelketetan, hala nola Samuel Eto'o, Didier Drogba, Claude Makelele edo Pierre Webo.
Kontinentean, Afrikako Nazioen Kopa txapelketa nagusia da. Egiptok 7 aldiz irabazi du, Kamerunek 5, Ghanak 4 eta Nigeriak 3 (2017 arte).
Errugbia
Hegoafrikako errugbi selekzioa munduko talde onenen artean dugu, izan ere birritan irabazi du Munduko Errugbi Txapelketa. Bestela, Afrikako Errugbi Kopan Namibiako errugbi selekzioa nabarmendu da, Hegoafrikaren gainetik.
Keenagh
Keenagh (Caonach) Irlandako udalerri bat da, Longford konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 1,000 inguru biztanle zituen.
Beaver Creek (Minnesota)
Beaver Creek Minnesotako hiri bat da. Rock konderrian kokatua dago. 2010ean 297 biztanle zituen, 1.28 kilometro koadrotan banatuta.
Sarcey (Rodano)
Biztanleria
2007an Sarcey udalerrian erroldatutako biztanleak 849 ziren. Familiak 328 ziren, horien artean 65 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 42 bakarrik bizi ziren emakumeak), 99 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 122 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 42 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 382 etxebizitza zeuden, 331 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 316 etxeak ziren eta 64 apartamentuak ziren. 331 etxebizitza nagusietatik 236 bere jabearen bizilekua ziren, 84 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 51 etxek hiru zituzten, 94 etxek lau zituzten eta 166 etxek bost zituzten. 239 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 113 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 189 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Sarcey udalerrian 344 unitate fiskal zeuden, 889 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.747 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Sarcey udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 810 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neocottus werestschagini
Neocottus werestschagini Neocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Abyssocottidae familian.
Stegastes adustus
Stegastes adustus Stegastes generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Belinda mendia
Belinda mendia Montagu uhartean, Hegoaldeko Sandwich uharteetako uharterik handienean, dagoen sumendi bat da. Uhartearen erdian dago, 1370 metroraino altxatzen delarik.
Belinda, ez zen aktibo egon 2001 arte, orduan, eztanda egin zuelarik. Erupzioak, basaltozko laba kopuru handia eragin zuen. Irakiten zegoen labak, 3,5 kilometroko luzera eta 90 metroko zabalera zuen "ibai" bat eratu zuen, azkar mugitu zena, ziur asko zenbait metro segundoko, eta kostaldea hedatu zuen uhartearen iparraldean.
Hart konderria (Kentucky)
Hart konderria (Hart County) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Munfordville da. 2010eko zentsuaren arabera 18,199 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Hart konderriak 108,223 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,493 ura dira. Beste 10,673 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,82 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 18,199 pertsonetatik 17,032 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 261 dira. 883 beltzak edo afroamerikarrak. 30 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 36 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 20 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 197 pertsonek kokatzen zuten.
Cercomacra laeta
Cercomacra laeta Cercomacra generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Esporozoo
Esporozooak bizidunen talde parafiletiko bat dira. Denak parasitoak dira eta ez dute inongo mugimendurik. Beste izaki batzuen zelulatan bizi dira eta gaixotasunak kutsatu ahal dituzte, adibidez Plasmodium izeneko malariaren sortzaileak esporozooak dira.
Bere barruan dauden benetako taldeak hauek dira:
Hegoaldeko Sandwichetako itsas hobia
Hego Sandwichetako itsas hobia, batzuetan Meteorreko fosa ere deitua, Ozeano Atlantikoaren hegoaldeko zatian dagoen arku formako itsas hobi bat da. Gutxi gora-behera, Hego Sandwich uharteetatik 100 kilometro hegoaldera dago, uharte hauek, iparraldetik eta hego-ekialdetik inguratzen dituelarik, eta Scotiako itsasoaren muga abisala adierazten du. Fosa, Scotia Plaka txikia, Hego Amerikar Plakaren hegoaldeko zatian eta Antarktikako Plakan subduzitzean eratutakoa da. Hego Sandwich uharteak, Scotiako dortsaletik urazalera irtendako uharte arku bolkaniko bat da, subdukzio aktibo honetatik, lurrikara aktibitate handia eratzen delarik. Belinda mendia, Jurgi uhartean, sumendi aktibo bat da.
Ozeano Atlantikoaren hegoaldeko fosarik sakonena da, eta Ozeano Atlantiko osoko bigarren sakonena, Puerto Ricoko fosaren ondoren.
Fosak, 965 kilometroko luzera eta 8428 metroko gehienezko sakonera du, Meteor osinean, 55º40'H eta 25º55' M koordenatuetan dagoena, Zavodovski uhartetik 122 kilometro ipar-mendebaldera.
Fosa honetako hegoaldereneko zatia, 60º Hegoaldean dago, eta, beraz, Hego Ozeanoan dago, honen sakonerarik handiena delarik, 60º 00' H eta 24º M koordenatuetan dagoena, 7.235 metroko sakonerarekin.
Ranitomeya altobueyensis
Ranitomeya altobueyensis Ranitomeya generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lagurus (karraskaria)
Lagurus Cricetidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Lemmiscus curtatus karraskaria ere Lagurusen barruan sailkatu izan da, baina ez dirudi lotuta dagoenik. Lagurus arankae fosila Pliozenoaren amaieran agertu ziren. Lagurus pannonicus eta Lagurus transiens espezie fosilak gaur egungo Lagurus lagurusaren arbasoak direla uste da.
Egunsentia (Claude Gellée)
Egunsentia Claude Gellée frantziar margolariaren margolan ezaguna da. 1646 eta 1647 artean margotu zuen.
Ezaugarriak
Oihal gainean olioz margotuta, 102,9 × 134 zm ditu. Lanak margolariaren ezaugarria den ostertz argitsua du, nahiz eta erdialdean ilunduta egon.
Historia
Lan hau Erroman margotu zuen, Lyongo bezero batek horrela eskatuta; Claude Gelléek berak bere Liber Veritatis-en horrela esan zuen. Artistaren beste lanen antzera, Campagnako ikuspegian inspiratuta dago.
Margolana hainbat erakusketatan egon da: Londresko «Ralph's Exhibition of Pictures» 1791n eta Tokyoko «Earth, Sea, and Sky: Nature in Western Art; Masterpieces from The Metropolitan Museum of Art» 2012-2013an, besteak beste. Gaur egun New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten gordetzen da.
Henderson konderria (Kentucky)
Henderson konderria (Henderson County) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Henderson da. 2010eko zentsuaren arabera 46,250 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Henderson konderriak 120,766 kilometro koadro ditu. Horietatik 7,669 ura dira. Beste 113,097 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 38,3 da.
Incourt (Pas-de-Calais)
Incourt Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Incourt udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 44 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 44etxeak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 28 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek hitu gela zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 2 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (23 gizon eta 16 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Becker (Minnesota)
Becker Minnesotako hiri bat da. Sherburne konderrian kokatua dago. 2010ean 4,538 biztanle zituen, 27.32 kilometro koadrotan banatuta.
Incourt (Pas-de-Calais)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Incourt udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 445 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sydney Opera House
Sydney Opera House edo Sydneyko Opera XX. mendeko eraikin ospetsu eta bereizgarrienetako bat da. Sydney hirian dago, Hegoaldeko Gales Berrian (Australia). Sydneyko Opera Jørn Utzon daniar arkitektoak diseinatu zuen 1957an, eta 2007ko ekainaren 28an Gizateriaren Ondare izendatu zuten.
Deskribapena
Eraikinak estilo espresionista du, eta diseinu berritzailea zeharo. Opera Antzokiak 1,8 hektareako azalera du. 185 metro da luzean, eta zabalean, berriz, 120 metro inguru, gehienez ere. Itsas mailaren azpitik 25 metroraino sartutako 580 zutabek eusten diote eraikinari, eta haren elikadura-iturriak 25.000 biztanleko hiri bateko kontsumo elektrikoari erantzuteko adinako kapazitatea du. 645 kilometro kablek garraiatzen du energia.
Artikulu honetan “oskol” deitu diegu Sydneyko Operaren teilatuen egiturei, izen hori erabiltzen baita eskuarki. Arkitektonikoki, ordea, termino hori ez da egokia. Egitura horiek aurrez fabrikatutako hormigoizko panelez daude osatuta, eta panel horiek hormigoizko saihets aurrefabrikatuen gainean bermatzen dira.
Oskolak 1.056.006 lauza beiraztatuz estalita daude, eta horiek “V” irauli edo chevron formako patroi bakun bat osatzen dute. Zuri distiratsuak eta krema mate kolorekoak dira lauzak, baina, urrunetik begiratuz gero, oskolak osotasunean zuriak direla dirudi. Höganäs AB suediar enpresak fabrikatu zituen lauzak eta, euren kasa garbitzeko diseinatuta dauden arren, garbitu egiten dituzte aldian-aldian. Denboraren poderioz lurrera eroritako lauza beiraztatuak konpondu eta berrerabili egiten dituzte, oskolak kolore uniformea gal ez dezan eta adabakidun itxura har ez dezan. 2015ean 40 lauza besterik ez ziren erori, beraz, konponketa gutxi egin behar izaten dira batez beste.
Sydneyko Operaren barrualdea eraikitzeko hiru material erabili zituzten: Tarana eskualdean erauzitako granito arrosa, egurra eta Hegoaldeko Gales Berriko kontratxapatua.
Instalazioak
Sydneyko Operak bost antzoki, entseguetarako bost estudio, bi areto nagusi, lau jatetxe, sei taberna eta makina bat oroigarri-denda ditu.
Bost antzokiak honako hauek dira:
Sydneyko Operaren instalazioetan, antzerkiak ekoizteaz gain, beste jarduera batzuk ere egiten dira, hala nola ezkontzak, festak eta konferentziak.
Lasiopodomys
Lasiopodomys Cricetidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Procottus gotoi
Procottus gotoi Procottus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Abyssocottidae familian.
Killashee
Killashee (Cill na Sí) Irlandako udalerri bat da, Longford konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 285 biztanle zituen.
Bejou (Minnesota)
Bejou Minnesotako hiri bat da. Mahnomen konderrian kokatua dago. 2010ean 89 biztanle zituen, 1.05 kilometro koadrotan banatuta.
Killoe
Killoe (Cill Eo) Irlandako parrokia bat da, Longford konderrian dagoena.
Cercomacra parkeri
Cercomacra parkeri Cercomacra generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Osakako gaztelua
Osakako gaztelua (大坂城 edo 大阪城) Japoniako Osaka hirian dagoen japoniar gaztelu bat da. Jatorrian Ōzaka-jō deitua, herrialdeko gaztelurik ezagunenetako bat da, eta paper garrantzitsu bat bete zuen Japoniaren bateraketan XVI. mendeko Azuchi-Momoyama aroan.
Gaztelua hiriaren erdigunean dago, Chūō-ku auzoan, eta gutxi gora-behera kilometro karratu bateko hedadura hartzen du, Osakako gazteluaren parke publikoaren barnean (大阪城公園, Ōsaka-jō kōen). Betetako lurrezko bi plataformetan eraiki zen, harri moztuz eginiko harresiekin, eta europar gazteluen antzera ur putzu batez inguratua dago. Gazteluak bost barne solairu ditu (bertara igogailu baten bidez iris daitekeelarik, eta kanpoko beste bost solairu, eta harri altuko oinarri baten gainean eraiki zen bertako okupatzaileak ezpatadun etsaietatik babesteko eraiki zen.
Gaztelua publikoari irekia dago, eta erraz iris daiteke bertara Osakako gazteluaren parke publikoa Osakako linea zirkularraren (大阪環状線) geltokitik (大阪城駅).
Gazteluaren barnealdean museo bat, konbentzio aretoa eta Toyotomi Hideyoshiri eskainitako Toyokuni Aldarea daude.
Historia
Toyotomiren armada 2:1eko proportzioan gaindituak ziren arren Tokugawaren armadako 200.000 soldaduak uxatu eta gazteluaren kanpoaldea babesteko moldatu ziren. Tokugawa gazteluaren defentsak suntsitzen saiatzen da eta gazteluaren inguruko lubakia betetzen hasten da.
Saint-Laurent-de-Condel
Saint-Laurent-de-Condel Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Laurent-de-Condel udalerrian erroldatutako biztanleak 515 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 198 etxebizitza zeuden, 182 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 197etxeak ziren. 182 etxebizitza nagusietatik 158 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 141 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 71 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 104 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 339 ziren, horien artean 257 aktiboak ziren eta 82 inaktiboak ziren. 257 pertsona aktiboetatik 239 lanean zeuden (130 gizon eta 109 emakume) eta 18 langabezian zeuden (7 gizon eta 11 emakume). 82 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurent-de-Condel udalerrian 180 unitate fiskal zeuden, 504 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.655 euro zen.
Plaisance-du-Touch
Plaisance-du-Touch Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 15.443 biztanle zituen.
Saint-Laurent-de-Condel
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Plaisance-du-Touch
Biztanleria
2007an Plaisance-du-Touch udalerrian erroldatutako biztanleak 15.443 ziren. Familiak 5.788 ziren, horien artean 1.237 pertsona bakarrekoak ziren (522 bakarrik bizi ziren gizonak eta 715 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.577 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.375 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 599 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Laurent-de-Condel
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Plaisance-du-Touch
Etxebizitza
2007an 6.060 etxebizitza zeuden, 5.881 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 143 hutsik zeuden. 4.926 etxeak ziren eta 1.037 apartamentuak ziren. 5.881 etxebizitza nagusietatik 4.054 bere jabearen bizilekua ziren, 1.740 alokairuan okupaturik zeuden eta 87 doan lagata zeuden; 96 etxek gela bat zuten, 386 etxek bi zituzten, 853 etxek hiru zituzten, 1.705 etxek lau zituzten eta 2.841 etxek bost zituzten. 4.900 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.125 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3.432 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Laurent-de-Condel
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Laurent-de-Condel udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Plaisance-du-Touch
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Laurent-de-Condel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Plaisance-du-Touch
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 10.718 ziren, horien artean 8.134 aktiboak ziren eta 2.584 inaktiboak ziren. 8.134 pertsona aktiboetatik 7.545 lanean zeuden (3.867 gizon eta 3.678 emakume) eta 589 langabezian zeuden (227 gizon eta 362 emakume). 2.584 pertsona inaktiboetatik 676 erretiraturik zeuden, 1.368 ikasten zeuden eta 540 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Laurent-de-Condel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Plaisance-du-Touch
Diru sarrerak
2009an Plaisance-du-Touch udalerrian 6.195 unitate fiskal zeuden, 16.504,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.143 euro zen.
Saint-Laurent-de-Condel
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Plaisance-du-Touch
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 620 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 8 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 32 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 124 eraikuntza enpresak ziren, 120 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 21 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 12 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 29 finantziazio enpresak ziren, 25 higiezinen enpresak ziren, 77 zerbitzu enpresak ziren, 98 administrazio publikoko enpresak ziren eta 40 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 178 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 30 igeltseroak, 20 margolariak, 14 zurginak, 17 iturginak, 16 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 18 jatetxeak, 12 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 35 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 4 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 5 arropa dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 5 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Plaisance-du-Touch udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 6 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Plaisance-du-Touch udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 792 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tantonville
Tantonville Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Etxebizitza
2007an 306 etxebizitza zeuden, 270 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 223 etxeak ziren eta 83 apartamentuak ziren. 270 etxebizitza nagusietatik 185 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 142 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 119 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 411 ziren, horien artean 308 aktiboak ziren eta 103 inaktiboak ziren. 308 pertsona aktiboetatik 287 lanean zeuden (147 gizon eta 140 emakume) eta 22 langabezian zeuden (12 gizon eta 10 emakume). 103 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tantonville udalerrian 277 unitate fiskal zeuden, 654 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.069 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 3 iturginak, 1 argiketaria eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Tantonville udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Juniano Justino
Bere bizitza pertsonalari buruz ez da askorik ezagutzen. Historiarum Philippicarum libri XLIV liburuaren egilea da, berak, hitzaurrean, honela deskribatzen duena:
Trogoren lanak galdu egin dira, baina testuaren hitzaurrea Pliniok eta beste egile batzuk mantendu zuten. Trogoren gai nagusia, mazedoniar monarkiaren igoera eta historia izan zen, Justinok, zenbait lizentzia hartu zituen arren azkenean, Trogoren lanaren laburpen edo epitome bat baino gehiago antologia izan zenean.
Liburua, Erdi Aroan asko erabili zen, egilea, San Justinorekin nahastua izan baitzen askotan.
Dolus-le-Sec
Dolus-le-Sec Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dolus-le-Sec udalerrian erroldatutako biztanleak 637 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Dolus-le-Sec udalerrian 254 unitate fiskal zeuden, 678 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.770 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Dolus-le-Sec udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.750 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hugo Weaving
Hugo Wallace Weaving (Ibadan, Nigeria, 1960ko apirilaren 4a) zinema eta antzerkiko ingeles-australiar aktore bat da. The Matrix filmetako trilogian Smith ajentea, Eraztunen Jauna: Eraztunaren Elkartea (2001), Eraztunen Jauna: Bi dorreak (2002), Eraztunen Jauna: Erregearen Itzulera (2003) filmetan Elrond elfoa, V for Vendetta (2006) V pertsonaia eta Captain America: The First Avenger (2011) filman Red Skull ("Garezur Gorri") pertsonaia antzezteagatik ezaguna da.
Ranitomeya amazonica
Ranitomeya amazonica Ranitomeya generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Procottus gurwicii
Procottus gurwicii Procottus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Abyssocottidae familian.
Eva Garcia Saenz de Urturi
Eva Garcia Saenz de Urturi (Gasteiz, 1972ko abuztuaren 20a) arabar eleberrigilea da. Hamabost urte bete zituenetik Alacanten bizi da eta bertan ikasi zuen optika. 2016an El silencio de la ciudad blanca argitaratu zuen eta izugarrizko arrakasta izan zuen.
2019an "El silencio de la ciudad blanca" filmarekin Eva Garciaren eleberria zinemara eraman zuen Daniel Calparsorok, eta Belen Rueda eta Javier Rey dira egokitzapenaren protagonistak, hain zuzen ere.
Biografia
Hamabost urterekin Alicantera lekualdatu zen. Optika eta optometrian lizentziatu ondoren, optika sektorean eta Alicanteko Unibertsitatean lan egitera igaro zen.
Literaturan interesatua, hainbat argitaletxeekin kontaktuan jarri zen. Halere, erantzunik jaso ez zuenez, 2012an La saga de los longevos: la vieja familia eleberria Amazon bidez salgai jarri zuen, honetan bere burua ezagutzera eman zuen eta bere lehenbizko eleberriak gainontzeko usadiozko best sellerrekin parekatuz gero literatur fenomeno batean bilakatu zen.
Itzulpenak eta zabalkuntza
Ingeles, frantses, aleman, italiera, herbeerera, greziera, errusiera, txekiera, portuges, poloniera, bulgariera, serbiera, hungariera eta kroaziera dira itzulpenetan erabilitako hizkuntzak orain arte. Halaber, argitaratu izan dira euren liburuak AEB, Kanada, Australia, Britainia Handia, Frantzia, Alemania, Italia, Herbehere, Grezia, Errusia, Txekia, Brasil, Portugal, Polonia, Bulgaria, Serbia, Hungaria, Kroazia, Paraguai, Txile, Argentina, Peru, Kolonbia eta Mexikon.
Stegastes albifasciatus
Stegastes albifasciatus Stegastes generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Lemmiscus
Lemmiscus Cricetidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Moydow
Moydow (Maigh Dumha) Irlandako udalerri bat da, Longford konderrian dagoena.
Belgrade (Minnesota)
Belgrade Minnesotako hiri bat da. Stearns konderrian kokatua dago. 2010ean 740 biztanle zituen, 3.15 kilometro koadrotan banatuta.
Bellechester (Minnesota)
Bellechester Minnesotako hiri bat da. Goodhue konderrian kokatua dago. 2010ean 175 biztanle zituen, 0.8 kilometro koadrotan banatuta.
Cercomacra nigrescens
Cercomacra nigrescens Cercomacra generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Lemmus
Lemmus Cricetidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Cercomacra serva
Cercomacra serva Cercomacra generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Mullinalaghta
Mullinalaghta,l ofizialki baita Mullanalaghta (Mullach na Leachta) Irlandako parrokia bat da, Longford konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 450 biztanle zituen.
Vernet-la-Varenne
Vernet-la-Varenne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 624 etxebizitza zeuden, 317 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 255 bigarren erresidentzia ziren eta 52 hutsik zeuden. 578 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 317 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 171 etxek bost zituzten. 223 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 164 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 106 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Vernet-la-Varenne udalerrian 313 unitate fiskal zeuden, 660 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.977,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 37 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Vernet-la-Varenne udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.254 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Cercomacra nigricans
Cercomacra nigricans Cercomacra generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Stegastes altus
Stegastes altus Stegastes generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Belle Plaine (Minnesota)
Belle Plaine Minnesotako hiri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean 6,661 biztanle zituen, 15.31 kilometro koadrotan banatuta.
Comillasko hondartza
Comillasko hondartza, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Comillas udalerrian dagoen hondartza bat da. 900 metro luze eta 90 metro zabal dauzka.
Magny-la-Fosse
Magny-la-Fosse Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 131 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 52 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 3 hutsik zeuden. 50 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek hitu gela zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 69 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 69 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (33 gizon eta 27 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2000. urtean Magny-la-Fosse udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stegastes apicalis
Stegastes apicalis Stegastes generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Newtowncashel
Newtowncashel (Baile Nua an Chaisil) Irlandako udalerri bat da, Longford konderrian dagoena.
Cercomacra carbonaria
Cercomacra carbonaria Cercomacra generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Beltrami (Minnesota)
Beltrami Minnesotako hiri bat da. Polk konderrian kokatua dago. 2010ean 107 biztanle zituen, 5.17 kilometro koadrotan banatuta.
Bellingham (Minnesota)
Bellingham Minnesotako hiri bat da. Lac qui Parle konderrian kokatua dago. 2010ean 168 biztanle zituen, 1.04 kilometro koadrotan banatuta.
TKE Ligako 2021eko denboraldia
TKE Ligako 2021eko denboraldia Eusko Label Ligaren hemeretzigarren denboraldia izan zen. Txapelketa uztailaren 3an hasi zen Coruña hiriko uretan eta irailaren 19an bukatu zen Portugaleten; guztira, 20 estropada jokatu ziren. 2021ekoa lehiaketa ez-ohikoa izan zen, COVID-19 pandemiak zenbait estropada baldintzatu baitzituen. Aurreko denboraldian Eusko Label Ligako garaikurra lehen aldiz irabazi ondoren, Itsasoko Ama Arraun Elkartearena izan zen titulua defendatzen saiatu zen trainerua. Lehian Tirán elkartu zitzaion, 2020an lehen mailan arraun egiteko txartela lortu zuen elkartea.
Denboraldi honetako txapeldun nagusiak, hain zuzen ere, santurtziarrak izan ziren. TKE Ligaren historian bigarren aldia izan zen Soterako mutilek garaikurra irabazi zutena, biak jarraian gainera; guztira, 217 puntu lortu zituzten eta 20 estropadetatik 8tan garaile izan ziren. Dena den, azken asteburura arte lehia estua izan zen txapeldunordearekin, Ama Guadalupekoa ontziarekin. Hondarribia Arraun Elkarteak denboraldiari nahi zuen bukaera eman ez zion arren, 203 puntu eta 4 bandera eskuratu zituen, horien artean Zarauzko Ikurrina laugarren aldiz jarraian. Ohorezko txanda, bestalde, Oriok eta Donostiarrak osatu zuten. Azkenik, banderei dagokienez, banaketa zabalagoa izan zen; Santurtzik 9 bandera eraman zituen herrira, Hondarribiak 4, Zierbenak 3, eta Donostiarrak eta Ondarroak bana. Antiguako Amako arraunlariek Zierbenan irabazitako bandera ondarrutarrek lehen mailan irabazi zuten lehenbiziko bandera izan zen.
Bestetik, Zarautz eta Tirán izan ziren TKE Ligari agur esan zioten elkarteak. Gipuzkoarrak txapelketako kaskarrenak izan ziren: 18 estropadetatik 8tan motelenak izan ziren eta 44 puntu baino ez zituzten eskuratu. KAE Ligara zuzenean jaisteko txartela, ondorioz, beraien esku gelditu zen. Galiziarrak, aldiz, azkenaurrekoak izan ziren ligan 55 puntu lortu ostean. Jaitsiera play-offean, baina, ezin izan ziren KAE Ligako traineruak (Getaria eta Kaiku) baino azkarrago aritu eta maila galdu zuten.
Azkenik, CaixaBank Patroi Onenaren Saria Arkaitz Diaz donostiarrarentzat izan zen bigarren aldiz. Podiuma Gorka Aranberrik eta Óscar Hermok osatu zuten.