cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txantreako konpartsa
Txantreako konpartsa Iruñeko iparraldean kokatzen den Iruñeko auzoko erraldoi handi zein txikiak eta kilikiak barne hartzen dituen irudi multzoak osatzen du, baita hauek eramaten dituzten kideek ere.
Historia
Konpartsaren lehen agerraldia 1984ko apirilaren 29an izan bazen ere, 1983ko abenduan otu zitzaion Armonia Txantreana Peñako Txikien Batzordeari konpartsa sortzea. Auzoan haur ugari eta hauei eskainitako ekintza gutxi zegoela ikusirik hasi ziren irudi eta pertsonaiak egiten auzokideen lagutzaz.
Erraldoi handiak
4 dira pertsonaiak. Irudiak aukeratzeari dagokionez, gainontzeko konpartsetako irudiek normalean erregeak irudikatzen bazituzten ere, hauek euskal mitologiaren gaia aukeratu zuten irudiak sortzeko ; hortik Tartalo, Sorgiñe, Basajaun eta Mari. Hauek egiteko profesional ezberdinen laguntza izan zuten. Zurezko estrukturak San Pedroko lanbide tailerrak egin zituen, buruak eta eskuak, buztin-eskaiola eta poliesterra erabiliz, auzolanean egin ziren Xabi Ganuzaren ardurapean eta jantziak Tere Aroz Txantreako jostunaren tailerrean egin ziren. Hasieran Sorgiñek 62, Basajaunek 65, Marik 67 eta Tartalos 69 kiloko pisua hartu zuten baina zenbait aldaketa egin eta gero zerbait arintzea lortu zen.
Kilikiak
Kilikien kasuan auzoarekin eta haurren munduarekin harremana zuten pertsonaiak izatea erabaki zuten:
Aker
Badira zaldikoen erabilera berarekin eginiko aker irudiko beste bi pertsonai ere. Hauek, kilikiek bezala, jendea maskuriekin kolpatzen dute
Erraldoi txikiak
Guztira 6 dira konpartsa txikia osatzen duten erraldoiak. 1992 an sortu zen Axular ikastolarekin lankidetzan. Euskal mitologiaren gaiarekin jarraituz eta Navarro Villosladak idatzitako “Amaia y los Vascos en el siglo VIII” liburuan oinarriturik lehenengo lauak egin zituzten: Garzia Ximenez, Amaia, Teodosio de Goñi eta Amagoia. 2017 an beste bi pertsonai berri sortu zituzten: Butroigo Amaia eta Eudon.
Sorkuntza prozesuan Julian Lizarragak egin zituen modelatze lanak. Blas Subiza poliesterrarekin aritu zen, Mintxo Ilundain margoketa lanetan, Rafa Aldaz zura lanetan eta Maribel Belaskoain jostun lanetan.
Dantzak
Bi dira kalean egindako emanaldietan nagusitzen diren dantza motak: leku batetik bestera joateko kalejirak eta plazetan edo leku finkoetan korreografi landu bat duten vals-ak. Dantza hauek gaitero edo txistularien laguntzarekin egiten dituzte.
Gainontzeko ikuskizunetan beste mota batetako koreografiak eta doinuak lantzen dituzte. Folklorikoen artean Larrain-dantza izan daiteke ezagunena. eta euskal kulturatik aldendu gabe ere, egile ezberdinen doinuen koreografia bereziak sortu dituzte. Egile hauen artean daude: Xabi Aburruzaga, Xabi Solano, Korrontzi edo eta Julen Alonso.
Irteerak
Errepikatzen dituzten herriak badiren arren, 3 dira urtean zehar dituzten data finkoak: Maiatza hasieran ospatzen diren auzoko jaiak, iraila-urrian ospatzen den konpartsaren eguna eta abenduan ospatzen diren auzoko jai txikiak.
Konpartsaren eguna
2015. urtean hasi ziren konpartsaren eguna ospatzen eta kaleetan zehar kalejiran ibili ondoren, edizio bakoitzean omenaldi bereziak egiten dituzte Felix Plazan, Armonia Txantreana Peñak egoitza duen leku berean. Hona hemen urtez urteko omenduak:
Schistura hoai
Schistura hoai Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Ketikoti
Ketikoti (kate-apurtzea) esaten diote Surinameko, Emantzipazio Egunari. Uztailaren 1ean esklabotzaren amaiera ospatzen dute.
Historia
1644ean Amsterdamen eta bere lur eremuetan gizon guztiak libre zirela sinatu bazen ere, 600.000 pertsona inguru esklabizatu eta plantazioetan lan egitera behartu zituzten. Ikerketa baten arabera, Herbeheretako Errege-etxeak 545 milioi euro irabazi zituen 1675 eta 1770 urte artean izandako kolonietan, non esplotazioa eta bortzazko lana oinarrizkoak izan ziren.
1863an esklabotza indargabetu zuten Herbehereek Surinam eta Herbehereetako Antilletan, baina praktikan esklabotza beste hamar urtez jarraitu zuen. Izan ere haciendetan bortxazko lana mantendu zen. 1873tik aurrera, esklabo izandako pertsona ugari Paramaribora migratu zuten.
Parkamena eskatzea
Ikerketa baten ondoren, 2022an Herbeheretako banku zentralaren zuzendariak parkamena eskatu zuen banku horrek esklabotzan izan zuen parte-hartzeagatik.
2023ko uztailaren 1ean ospatutako ketikotian, Willem-Alexander Herbehereetakoak Orange-Nassau errege-etxeak esklabotzan izan zuen paperagatik parkamena eskatu zuen. Urte hasieran ere, Mark Rutte ministroak gauza berbera egin zuen. Black Manifesto eta The Black Archives taldeek parkamen eskatze soila kritikatu dute, izan ere ez da erreparazio planik aurreikusten.
John Rabe
John Rabe (Hanburgo, 1882ko azaroaren 23a - 1950eko urtarrilaren 5a), negozio gizon alemaniarra izan zen, Japoniako armadak Txinako Nanjing hirian burututako sarraskia eragozten saiatzeagatik ezaguna. Bera eta Nanjingen garai hartan bizi ziren beste atzerritar askoren laguntzari esker milaka biztanle salbatu ziren.
Nanjingo Segurtasun Gunean 200.000 txinatar inguruk hartu zuten babesa, hirian japoniarrek Nankingo sarraskia izenaz ezagututako hilketak burutzen zituzten bitartean.
Biografia laburra
1882an jaio zen Alemaniako Hanburgo hirian eta gaztetatik Afrikako enpresetan aritu zen lanean, azkenik Siemens enpresaren Txinako sailean lan egiteko. Bertan zegoela, Shenyang, Beijing, Tianjin, Shanghain eta azkenik Nanjingen bizi izan zen.
Garai hartan, eundaka atzerritar bizi ziren hirian, bai negozio gizonak, zein misiolariak. 1937an Japoniak Txina inbaditzean, atzerritar gehienek hiria utzi zuten. 1937ko azaroaren 22an, Japoniako armada Nanjing hiria inguratzen ari zela, Rabek, eta hiriko beste atzerritar batzuek Nanjingo Segurtasun Gunea sortzen lagunduko zuen nazioarteko batzordea sortu zuten. Segurtasun gunea, hiriko enbaxadetan eta Nanjingo unibertsitatean zegoen kokatua.
Ekintza hark, milaka txinatar salbatu zituen, eta hori dela eta John Rabe "Txinako Schindler" ere deitu izan dute askotan, Oskar Schindlerrek juduak nazien hilketetatik salbatu zituelako.
1950eko urtarrilaren 5ean hil zen bihotzekoak jota.
Museoa
2005ean, John Raberen Nanjingeko etxea, eraberritu eta "John Rabe eta Nazioarteko Segurtasun Gunea gogoratzeko aretoa" zabaldu zuten urtebete beranduago.
Horrez gain, 1997an John Raberen hilarria Berlindik Nanjingera eraman zuten, hirian dagoen Nankingo sarraskiari buruzko oroitarriaren ondoan jartzeko.
Deluz
Deluz Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Deluz udalerrian erroldatutako biztanleak 659 ziren. Familiak 296 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 328 etxebizitza zeuden, 294 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 127 apartamentuak ziren. 294 etxebizitza nagusietatik 214 bere jabearen bizilekua ziren, 76 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 80 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 226 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 122 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 133 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 442 ziren, horien artean 326 aktiboak ziren eta 116 inaktiboak ziren. 326 pertsona aktiboetatik 292 lanean zeuden (154 gizon eta 138 emakume) eta 34 langabezian zeuden (19 gizon eta 15 emakume). 116 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 47 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Deluz udalerrian 291 unitate fiskal zeuden, 652 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.397,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lacroix-Saint-Ouen
Lacroix-Saint-Ouen Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.889 etxebizitza zeuden, 1.784 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 79 hutsik zeuden. 1.529 etxeak ziren eta 359 apartamentuak ziren. 1.784 etxebizitza nagusietatik 1.271 bere jabearen bizilekua ziren, 440 alokairuan okupaturik zeuden eta 73 doan lagata zeuden; 29 etxek gela bat zuten, 107 etxek bi zituzten, 322 etxek hiru zituzten, 455 etxek lau zituzten eta 871 etxek bost zituzten. 1.388 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 803 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 829 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sichamps
Sichamps Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Lacroix-Saint-Ouen
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.991 ziren, horien artean 2.162 aktiboak ziren eta 829 inaktiboak ziren. 2.162 pertsona aktiboetatik 1.973 lanean zeuden (1.060 gizon eta 913 emakume) eta 190 langabezian zeuden (73 gizon eta 117 emakume). 829 pertsona inaktiboetatik 313 erretiraturik zeuden, 283 ikasten zeuden eta 233 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sichamps
Biztanleria
2007an Sichamps udalerrian erroldatutako biztanleak 161 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lacroix-Saint-Ouen
Diru sarrerak
2009an Lacroix-Saint-Ouen udalerrian 1.817 unitate fiskal zeuden, 4.531,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.548 euro zen.
Sichamps
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lacroix-Saint-Ouen
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 56 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 9 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 5 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 8 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
Sichamps
Etxebizitza
2007an 92 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 61 bere jabearen bizilekua ziren eta 9 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lacroix-Saint-Ouen
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Sichamps
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 76 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 76 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (36 gizon eta 31 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Vuontisjärvi aintzira (Enontekiö)
Vuontisjärvi edo Vuottesjávri aintzira Finlandiako Enontekiö udalerrian dagoen aintzira bat da. Pöyrisjärvi Eremu Basatiaren eta Vuontisjärvi herriaren ertzean dago, Ounasjärvi aintziratik eta Hetta hiriburutik hurbil. Nahiz eta aintzira ez dagoen babestutako eremu batean, bertan, hegazti babestu asko aurki daiteke; hala nola, borrokalariak, istingor arruntak, kuliska pikartak, mendebal-txori mokomeheak, laponiako berdantzak, elur-berdantzak, elur-hontzak, eper zuriak, txirri lepokodunak, zapelatz galtzadunak, larre-buztanikarak, mendi-txontak, negu-txirtak, papourdinak, txirritxo handiak, txoka gorriztak, urre txirri arruntak, ahate gorriztak, ahatebeltzak, beltxarga oihulariak, zerra txikiak eta antzara hankagorriztak, hankahoriak, muturzuriak eta nanoak.
Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira.
Aldameneko aintzira nagusiak Tuolpajärvi, iparraldean, eta Ounasjärvi, mendebaldean, dira. Pöyrisjoki ibaitik datorren urak betetzen du aintzira; bestalde, ateratzeko orduan, ura Vuontisjoki ibaiaren bidez, Ounasjokira isurtzen da, azkenik, Botniako Golkoraino iristeko. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da aintzira.
Aintzira oso ezaguna da arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da.
Lacroix-Saint-Ouen
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Lacroix-Saint-Ouen udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 536 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sichamps
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 iturgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Sichamps udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 140 hektarea erabiltzen.
Chelonoidis abingdonii
Chelonoidis abingdonii Chelonoidis generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
Schistura horai
Schistura horai Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Niemodlin udalerria
Niemodlin Poloniako Opoleko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Opole barrutian kokatuta. 183,14 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 13354 biztanle zituen.
Messier 109
Messier 109 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. Charles Messierek aurkitu zuen n.
Vuomajärvet
Vuomajärvet aintzirak Enontekiö udalerri finlandiarrean dauden aintzira multzo bat dira. Pöyrisjärvi Eremu Basatiaren barnean dago, Pöyrisjärvi aintziratik hurbil. Bertan, hegazti babestu asko aurki daiteke; hala nola, borrokalariak, istingor arruntak, kuliska pikartak, mendebal-txori mokomeheak, laponiako berdantzak, elur-berdantzak, elur-hontzak, eper zuriak, txirri lepokodunak, zapelatz galtzadunak, larre-buztanikarak, mendi-txontak, negu-txirtak, papourdinak, txirritxo handiak, txoka gorriztak, urre txirri arruntak, ahate gorriztak, ahatebeltzak, beltxarga oihulariak, zerra txikiak eta antzara hankagorriztak, hankahoriak, muturzuriak eta nanoak.
Beste ohiko biztanle batzuk azeri zuri eta gorriak, bisoi amerikarrak, elur-orein etxekotuak, erbinude arrunt eta zuriak, hartz arreak, ipar-katamotzak, jatunak eta otsoak dira.
Pöyrisjärvi iparraldean Vuomajävet aintziren bizilagun nagusia da. Pöyrisjoki ibaiak zeharkatzen ditu aintzirak iparraldetik hegoaldera, beraz, ibaiaren betebidea eta hustubidea bera da.
Aintzirak oso ezagunak dira arrantza munduan; izan ere, bertan, amuarrain marroi eta laponiako amuarrain artiko handienak arrantzatzera uda partean etorri ohi diren arrantzaleen kopurua handia da. Gutxi gorabehera, azarotik ekainera izoztua egon ohi da eta bertako uharte bakarrak, Turvekammi uhartean zehazki, zuhaizti txiki bilakatzen da lurzoru izoztuaren gainean.
Knodus pasco
Knodus pasco Knodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Letovicita
Letovicita sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Letovicita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.
1963ko Bost Nazioen Txapelketa
1963ko Bost Nazioen Txapelketa Errugbi txapelketa honen hogeita hamalaugarren ekitaldia izan zen (guztira 69.a). 1963ko urtarrilaren 12an hasi eta martxoaren 23an bukatu zen. Ingalaterra izan zen txapelduna.
Puntuazio sistema
Entseguak hiru puntu balio zituen eta gauzatzeak beste bi. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.
Palmaresa
1963 arteko bakarkako garaipenak. (*) 1889ko garaipena kontuan hartuta
De iure
De iure "legeak aginduta" esan nahi duen latinezko lokuzioa da. Zuzenbide arloan, "ofizialki eratuta" esan nahi du. Kontrako esamoldea de facto da ("izatez" esan nahi duena) eta normalean legeak, gobernuak edo gertaerak definitzeko erabiltzen da. Egoera legala adierazteko, de iure legeak agindutakoa azaltzen du, de facto, aldiz, egiatan gertatzen dena azaltzen du.
Common law sistema juridikoan oinarritutako herrialdetan de factozko egoera bat de iure bihurtzen duen prozesua desuetudo du izena.
Al Hizam Al Akhdar
Al Hizam Al Akhdar Libiako muhafazatetako bat da. Bere hiriburua Al Abyar da. 12.800 kilometro koadro ditu eta 108.860 biztanle zituen 2003an.
La Puente dorrea
La Puente dorrea edo Balparda dorrea Sopuertako Carral auzoko dorretxea da.
2010eko apirilaren 20n Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
«La Puente» dorrea edo Balpardakoaz, bere inguru urbanizatuaz eta lorategi-eremu batez osaturiko multzoa da.
«La Puente» dorrea edo Balpardakoa
Balpardako dorrea El Carral auzoko sarreran dago, Sopuertako udalerrian, gaur egungo errepideak estalita geratu den Balmaseda eta Castro Urdiales galtzadaren ondoan.
Gaur egun, bolumen kubikoa da gutxi gorabehera, baina hasiera batean, askoz ere baxuagoa izan zen. Etxeak hiru oin dauzka: beheko oina, bizilekutarako oina, eta azken horrek hainbat jasodura dauzkala-eta hirugarren oina osatzen duen ganbara bat ere badu. Lau isuriko teilatuz estalia dago.
Fatxadaren hainbat fabrika ikus daitezke, esku-hartze anitz izan dituela adierazle. Lehenengo bi oinak uniformeak dira eta harearrizko harlangaitza eta tuparria dute akaberan. XVII. mendean egin zitzaion zabalkundean, zabalkunde garrantzitsuenean, ia beste metro bat harlangaitz oso irregularra erantsi zioten, mortero oso buztintsua zuela. Harlanduak, hareharrizkoak eta ondo eskuairatuak, baoetako eskantzu eta uztaietan daude, eta bai saloiko leihoen horma-ataletan ere.
Behean, arku formako sarbidea egon zen, oraingo alde nagusian, baina haren dobelak atera egin zituzten berritu zutenean, haren ordez ateburu dobeladuneko pasabide bat instalatzeko. Oin horretako argiztapena osatzeko gezileiho bat dago, oso alboratua, hainbat argi-zulo eta hiru leiho.
Egoitzetarako oina izan zen berrituena XVII. mendean. Gaur egun, bederatzi leiho dauzka alboetako eta atzeko aldeetan eta fatxadarekin arras dauden bi balkoi aurreko aldean. Hasierako multzotik bi gezi-leiho alboratu mantentzen dira atzeko aldean, eta beste bat eskuinean, eta baita bi argi-zulo altu ere, batzuk bitxiak benetan: paldozko bost kanoi-zulo eta bi gezi-leiho.
Bao horien gainean dago lehenengo aparailu-aldaketa, hiru eraikuntzekin hazita dago-eta. Jatorriz saloirik gabeko dorrea zela dirudi eta, geroago, atalik altuena erantsi zitzaiola. Jasodura horietatik lehenengoa ganbararen zabalkuntza da. Kanpotik harburu-ilara batera heltzen da bozel laurdenean, eta horrek adierazten du une batean hori izan zela etxearen goiko muga. Gune horretan, argi-zulo zabal bat era bi kanoi-zulo berri daude.
Bigarren eranskinean, hormak estutu egiten dira. Ganbara saloi bihurtu zuten, zalantzarik gabe. Orduan irekitako baoak bi konopio eder dira, aurrealdea eta arkugainera bi baketoiez zeharkatua, barneratzeko oinarritxo baten gainean. Horien artetik pasatzen da tetrafoliak dituen tutuerdia. Barlasaiek moldura konkaboa dute, lore eta pometarako. Alfiz konopialez inguratuta dago, baso poligonaleko mentsulen gainean, eta dena lore apaingarri gehiagorekin osatuz. Albanegetan, eskudete konopialak daude, IHS anagrama dutenak, letra gotikoetan, eta behean, Alcedotarren armak. Hori guztia ondo eskuairatutako harlanduzko horma-atalean sartzen da. Leiho aipagarri horren gainean, beste harburu-ilara bat dago, teilatuaren hegalari eutsiko ziona -alde honetan teilatua luzeagoa da eta- leihoa babestu ahal izateko.
Hirugarren jasodura, harlangaitzezkoa, XVII. mendean eraiki zuten. Orduan, berritu zuten baita barruko egitura ere: egoitzetarako oinak altuera galdu zuen, saloitik zorua jaitsita, eta behin betiko ganbara bihurtu zuten.
Balpardako dorrea estilo gotiko-errenazentistako eraikina da, XVI. mendean egindakoa. Jatorrian, saloirik gabeko dorrea izango zen, baina, hainbat obraren ondoren, benetako saloi eta guzti gelditu zen, bi leihoz argiztatutako saloia. Esan daiteke leiho horiek Bizkaiko dorreetan aurkitutakoen artean ikusgarrienetakoak direla. XVI. mendeko lehenengo hamarkadetakoak dira.
Balpardako jauregia
Eraikin isolatua da, oinplano angeluzuzenekoa (14 x 17 m). Beheko solairua, bi solairu gehiago eta teilatupeko solairua ditu eta errepidearen ertzean dago. Eraikinaren alde laburretako batek -ekialdeko fatxada- muga egiten du errepidearekin.
Fatxada horretan, hiru bao-ardatz bertikal daude, eta erdian ate bat, nahiz eta hori sarrera nagusia ez izan.
Fatxada nagusiak lau bao-ardatz ditu eta iparraldera begira dago, lorategiaren iparraldeko atalera. Hain zuzen, atal hori ikusten da lehenbizi hirigunetik etortzean. 90 cm-ko lodierako karga-hormez eraikita dago, ia eraikinaren altuera osoan. Zenbait ataletan, harlandua erabili da.
Testura nabarmena du fatxada guztietan, eta nahita egin da horrela. Horretarako, mortero-emokadura erabili da, harlandu kuxindu nabarmenaren itxura duena. Elementu hori eklektizismoko zenbait eraikinetako fatxadetako elementu bereizgarria da.
Estalkia karel batek ezkutatzen du. Fatxaden goiko aldean, erremate perimetral batek jauregiaren inguru osoa hartzen du. Erremate hori hauek osatzen dute: erlaitz batek (toru erdiko 15 cm-ko inposta baten gainean) eta zuburuek (50 cm-ra).
Hutsarteak erregularki tartekatuta daude fatxada guztietan, Dinteldunak dira. Goiko solairuetan, balkoiak dira, kaxetan forraturiko soliberia-hegaden gainean, eta hormara ainguraturiko karelak dituzte, eskudelak eta galdaketazko babesak dituztenak. Teilatupeko solairuko hutsarteak etzanak dira, eraikin mota horretako goiko aldeetan erabiltzen direnen motakoak. Halaber, hutsarte guztiek harlandua dute inguruan, fatxadaren testura orokorrean erabilitakoa baino lodiagoa. Elementu hori bereizgarria da XIX. mendearen amaierako bizitegi-eraikinetan.
Jauregiari lotuta, kotxetegiaren eraikin txikia dago. 10x5 m-ko oinplanoa du, gutxi gorabehera, eta errepidearen eta XVI. mendeko dorrearen ondoan dago. Hain zuzen, harriz zolaturiko galtzada batek bereizten ditu dorrea eta kotxetegia. Azken hori gurdia gordetzeko erabiltzen zen.
Balpardako jauregiko lorategia
Balpardako jauregiko lorategia zenbait zuhaitz-multzok eta zuhaitz horien arteko eremuek osatzen dute. Horien guztien bidez, jauregiaren eta dorrearen partzela antolatzen da. Lorategi paisajista da, landare-konposizio geometrikoetan oinarrituriko konposizio formalista baino gehiago, eta tamaina ertaineko zuhaitzek osatzen dute paisaia. Lorategi-mota horren helburua lotzen dituen hiru elementuak (zuhaixkak, zuhaitzak eta horien arteko eremuak) partzela batean integratzea da. Partzela horren baitan, lorategiak barne-perspektibak sortzen ditu, eta, batzuetan, perspektiba zabalagoak irekitzen dira.
Lorategiko elementuek, nabarmendu beharrean, integrazioa dute helburu: iradoki egiten dute, erakarri, perspektiba irekien bidez, goitik itxi gabe. Besteak beste, hormatxodun landare-itxiturak daude, landareak, eta zuhaitz-multzoak, partzelaren alboko mugetan iparraldean eta hegoaldean. Iparraldeko mugan, landare-itxiturak zuhaitz-multzo bat du erdian. Ekialdeko mugan, errepidearen ondoan, zuhaitz baxuak daude: tamaina ertaineko hurritzak.
Partzela osoak zehar-drainadura du (hegoalde-iparralde), basotik sartuta larredia putzuz bete zezaketen urak irten zitezen.
Lorategiko zuhaitzak tamaina ertain/handikoak dira, espezie hauetakoak:
Eauze
Eauze (, okzitanieraz: Eusa) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen. Herriak erromatarren garaiko Elusa hiribilduan du jatorria.
Biztanleria
2007an Eauze udalerrian erroldatutako biztanleak 3.929 ziren. Familiak 1.789 ziren, horien artean 655 pertsona bakarrekoak ziren (284 bakarrik bizi ziren gizonak eta 371 bakarrik bizi ziren emakumeak), 627 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 379 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 128 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.267 ziren, horien artean 1.620 aktiboak ziren eta 647 inaktiboak ziren. 1.620 pertsona aktiboetatik 1.524 lanean zeuden (809 gizon eta 715 emakume) eta 96 langabezian zeuden (42 gizon eta 54 emakume). 647 pertsona inaktiboetatik 281 erretiraturik zeuden, 149 ikasten zeuden eta 217 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Eauze udalerrian 1.825 unitate fiskal zeuden, 3.845 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.702 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 331 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 15 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 100 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 20 finantziazio enpresak ziren, 15 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 42 administrazio publikoko enpresak ziren eta 34 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 87 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 3 funerariak, 16 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 7 argiketariak, 12 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 aldi baterako lan enpresak, 8 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 39 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 4 okindegiak, 5 harategiak, 1 arraindegi zen, 4 liburu dendak, 7 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Eauze udalerrian 128 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.807 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Eauze udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 403 ikasleekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tribuen arteko gatazka
Tribuen arteko gatazka, nekazarien eta artzainen arteko gatazka ere deitzen zaio, ingurumen-gatazka mota bat da, non nekazaritza eta artzaintza-komunitateak gainjartzen diren eta artzain-komunitateen arteko borrokari edo artzain- eta nekazari-komunitateen arteko borrokari erreferentzia egiteko erabili izan da. Batzuetan, "artzainak" edo "nomadak" eta "nekazariak" edo "finkatuak" inplikatzen dituen gatazka deitzen zaio. Gatazkak abereek laboreen suntsipenetik sortu ohi dira eta areagotu egiten dira ura eta bazkatzeko lurrak eskas diren garaietan.
Aurrekariak
Mundu osoan ehunka milioi artzain daude eta Afrikan 268 milioi artzain inguru daude, biztanleriaren laurdena baino gehiago, kontinenteko lur-masaren ehuneko 43an bizi direnak.
Desplazamendu komertziala
Tokiko komunitateen lekualdatzeak landetxe komertzialei edo meatzaritza jarduerei bide emateko larre eremuetan presioa egin du, gatazkak areagotuz.
Klima-aldaketa eta lurzoruararen degradazioa
Sahelen basamortutzea, non gaur egungo artzainen eta nekazarien arteko gatazka asko gertatzen diren, hegoalderantz hedatzen ari da urtean 1400 kilometro koadro inguru. Klima-aldaketak, itxuraz, lurzoruaren degradazioa areagotu du, eta horrek larre eremuen gaineko lehia handiagoa dakar.
Ramona (Hego Dakota)
Ramona Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lake konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tribuen arteko gatazka
Historia
Era berean, 13. mendean mongoi nomadak Eurasiako nekazaritzan oinarritutako estatu asko menperatu eta Mongoien Inperioa sortu zuten.
Kamerun
Kamerungo iparraldeko 30.000 lagunek baino gehiagok Txadera ihes egin zuten Musgum arrantzaleen eta Arabiar Txoa artzainen ura eskuratzeko istilu etnikoen ostean, 2021eko abenduan.
Afrika Erdiko Errepublika
Afrika Erdiko Errepublikako Gerra Zibilean, borrokaren zati handi bat Séléka ohia eta antibalaka izeneko talde matxinoen artekoa izan zen. Séléka ohia musulmanak zirenak eta anti-balakak neurri handi batean kristau eta animistak zirenez osatuta zegoen bitartean, gatazkaren dimentsio gehigarri bat izan zen Séléka ohia talde nomadatakoek osatzen zutela, hala nola Fula, Gula eta Runga, eta antibalaka nekazari taldeetakoek osatzen zuten.
Kenya
Kenya iparraldeko eskualdea oso eremu ez segurua da. Urteak dira, abelburuen erasoak egiten ari dira, biztanleria zibila izutzen eta ehunka pertsona hiltzen.
Nigeria
Herder, Nigeriako nekazari gatazkak, Nigerian zehar laborantzako lur baliabideei buruzko eztabaida batzuk dira Fulani artzain nagusiki musulmanen eta fulani ez diren nekazari nagusiki kristauen artean. Gatazkak bereziki nabarmenak izan dira Gerriko Ertainean (Ipar Erdialdea) 1999an demokrazia itzuli zenetik. Oraintsuago, Fulani artzainek nekazariei egindako erasoetan hondatu dira.
Nigeriako ipar-mendebaldean ere erasoak izan dira nagusiki Hausak diren baserritarren aurka, ia erabat musulmanak. Nekazariak izan ohi diren Fulani komunitate asko ere eraso eta eraso egin dituzte Fulani bidelapur eta beste miliziek. Gatazka, funtsean, Nigeriako Erdiko Gerriko osoan nekazari eta artzainen arteko lur-erabileraren gatazka izan arren, dimentsio erlijioso eta etniko arriskutsuak hartu ditu batez ere nekazari gehienak etnia ezberdinetako kristauak direlako, eta artzain gehienak Fulani musulmanak direlako. herrialdeko artzainen % 90 inguru. Milaka pertsona hil dira erasoak hasi zirenetik. Landa-komunitateetako nekazaritza sedentarioa erasoen jomuga izaten da, haien ahultasuna dela eta. Gatazka Afrika Mendebaldeko beste herrialde batzuetara hedatuko den beldurra dago, baina hori gutxietsi izan dute askotan eskualdeko gobernuek. Artzainen aurkako erasoek mendekua egitera ere eraman dituzte beste komunitate batzuk erasotuz.
Gatazka kristauen genozidiotzat jo dute hainbat iturri kristau eta nigeriarrek.
Sudan eta Hego Sudan
Sudango tribuen arteko gatazkak Sudango lurraldean eta, 2011tik, Hego Sudanen, tribu nomada aurkarien arteko gatazkak dira. Sudango tribu nomaden arteko gatazka ohikoa da, eta baliabide urriengatik borrokak sortzen dira, besteak beste, larre lurrak, ganaduak eta edateko ura. Liskar horietan parte hartu duten tribuetako batzuk Darfur eta Mendebaldeko Kordofan bizi diren Messiria, Maalia, Rizeigat eta Bani Hussein tribu arabiarrak eta Hego Sudanen bizi diren Dinka, Nuer eta Murle etnia afrikarrak izan dira. Gatazkak eskualde berean gertatzen ari diren beste gerra handi batzuek bultzatu dituzte, batez ere Sudango Bigarren Gerra Zibila, Darfurko Gerra eta Hego Kordofaneko eta Nilo Urdineko Sudango gatazkak.
Sudango tribuen arteko gatazka Sudango Bigarren Gerra Zibilean, Darfurko Gerran eta Hego Kordofaneko eta Nilo Urdineko Sudango gatazkaren parte izan da eta Hego Sudango indarkeria etnikoan ezaugarri bat izan da.
Zuzenbide estatu
Zuzenbide estatua legez araututako prozedurei lotuta dagoen bizitza sozialaren antolakuntza politikoa da, zeinean Estatuaren egintzak marko juridiko goren batek mugatuak baitaude. Horrenbestez, Zuzenbide Estatuan organoen erabaki orok legezkotasun-printzipioari eta oinarrizko eskubideen errespetu absolutuari lotuak egon behar dute.
Zuzenbide estatuaren doktrina, Alemanian du sorrera Robert von Mohlen eskuz.
Kontzeptu hau, ‘Die deutsche Polizeiwissenschaft nach den Grundsätzen des Rechtsstaates ’ (euskeraz ‘Zientzia politiko Alemaniarra zuzenbide estatuko printzipioen arabera’) lehen aldiz agertu zen, izan ere, alemaniar jurista eta idazle gehienak bat datoz Immanuel Kantek erabili zuela kontzeptu hau lehen aldiz bere ‘Grundlegung zur Metaphysik der Sitten’ (euskeraz ‘Ohituren metafisikaren oinarria’)
Osoppo
Osoppo Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zuzenbide estatu
Kanten arabera zuzenbide estatu bat definizioz, zuzenbide estatu izan ahal izateko 3 kontzeptu hauek bete behar ditu: Erreinua (Estatua), Gizakia eta Zuzenbidea.
Osoppo
Mugakideak
Osoppok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Zuzenbide estatu
Hala ere, gaur egun ezagutzen dugun zuzenbide estatua, eredu klasikoa jarraitzen du, non estatu bat dago, eta honen barruan, hiru botereen banaketa ematen da eta konstituzioa ahalbidetzen du estatu beraren supremazia.
Hala eta guztiz ere, badaude kasu batzuk non ez dago konstituzio bat, baizik eta lege multzo bat zein mugimendu eta aldakuntza jarraian dago; Britainia Handian ‘Rule of Law’ bezala ezagutzen da.
Historia
Antzinako Erroman, Corpus Iuris Civilisak prozedura arau batzuk eta arau substantzial konplexu batzuk ezarri zituen, non lehentasuna ematen zitzaion zuzenbideari eta ez Enperadorearen borondateari.
XIII. mendean, Tomas Akinokoak esan zuen, legeek jainkoaren ordena naturala errepresentatzen zuela esan zuen eta XVII. mendean, Sir Edward Coke jurista ingelesak esan zuen ez zegoela gizonik erregearen gainetik, baizik eta jainkoa eta legea. Horretaz gain, Cokek zioen ere, botere legegilearen inguruan, parlamentu batek zuzenbidearen eta arrazoiaren aurkako ekintzaren bat egiten bazuen zuzenbideak berak ekintza hori anulatuko zuela.
Nahiz eta askoren ustetan Zuzenbide Estatua askatasuna edukitzeko ezinbestekoa den, XIX. mandean Jeremy Bentham filosofo ingelesak “zentzugabekeria ergela” bezala definitu zuen eta XX. mendean egon ziren hainbat agintarik ere Zuzenbide Estatuari kasurik egin gabe gobernatu zuten.
Zuzenbideko Estatu Liberala monarkia absolutuaren aurkako erantzun bezala jaio zen XVIII. mendean. Oinarri bezala, AEB etako “Bill of Rights” eta Frantziako Iraultzako Giza Eskubideak zituelarik.
Garai hartako doktrina liberala kontuan hartuta, gizartea modu naturalean ordenatzen zela esan dezakegu, hau da, Estatuaren esku-hartze handirik gabe.
Estatu liberalaren sorrerak zenbait aldaketa ekarri zituen. Alde batetik, Konstituzioaren ideia barneratu zen, horrela, banakakoen eskubideak aldarrikatzen zituelarik. Bestetik, Gobernuaren funtzionamenduari dagokionez, Montesquieuren ideian oinarrituz botere publikoak hiru organotan banatu ziren: exekutiboa, judiziala eta legegilea.
Hala ere, estatu liberalak ez zuen arrakastarik izan. Honek aitortzen zuen legearen aurrean denak berdinak zirela eta hortik ondorioztatzen zuen Estatuak ez ziola laguntza eskaini behar pertsona talde jakin bati soilik. Gauzak horrela, Estatuak babes gabe utzi zien giza kolektibo ahulenak (langile taldea) eta hauek burgesek zapaldu zituzten. Horrek guztiak “Estatu Soziala” ekarri zuen ondorio gisa.
Estatu liberalean ez bezala, Estatu sozialaren kasuan Estatuaren parte hartzea aurreikusten da; esaterako, hezkuntzan, osasunean, lan-arloan, Gizarte segurantzan... Gainera, Gobernuak merkatuan esku-hartzeko aukera zuen.
Denborarekin, Estatu soziala garatzen joan da Zuzenbideko Estatu moderno izatera iritsi arte, eta horixe da gaur egun geure inguruan nagusitu dena.
Adieraz Ahula eta Indartsua
Zuzenbide Estatuak bi adiera desberdin dituela esan behar dugu:
Ezaugarriak
Zuzenbide Estatuaren ezaugarri nagusienak hauek dira:
Botere banaketa
Ilustrazioaren garaian, Locke filosofo ingelesak botereen banaketa proposatu zuen, nahiz eta Montesquieu Frantsesak eman zuen ezagutzera estatuaren planteamendu hori. Zuzenbide Estatuaren ezaugarri nagusienetako bat da, botere bakoitzaren autokontrola ziurtatzen baitu Montesquieu-ren arabera beti ere. Hiru botere horiek hauek dira:
Botere legegilea: Botere honek legeak onartu, ezeztu edo aldatzen ditu. Prozedura hori parlamentu eta senatu baten bitartez egiten da normalean.
Botere betearazlea: Botere honen ardura gobernuak du. Botere honen bitartez, legeak aplikatzen dira.
Botere judiziala: Botere hau auzitegiei dagokie eta herritarrek eta instituzio desberdinek legea betetzen duten epaitzeko ardura dute.[5]
Oinarrizko eskubideen aitorpena eta bermea
Zuzenbide Estatuak helburu bezala du Giza Eskubideak bermatzea. Horretarako ez da nahikoa botereak Zuzenbidera mugatzearekin; mugaketa hau Giza Eskubideen errekonozimenduaren arabera eta eskubide hauen erabilera bermatuz egin behar da. Gainera, Zuzenbide Estatuak beharrezko egitura ematen du, oinarrizko eskubideak betetzea errazteko eta Zuzenbide Estatuei esker, eskubide ekonomiko, sozial eta kulturalak konstituzioen eta legeen parte dira gaur egun.
Zuzenbide Estatuaren printzipioa Espainiako Konstituzioan
“Zuzenbide Estatu” kontzeptua aintzat hartzen da Espainiako Konstituzioan, hau adibide askotan ikus dezakegu.
Hasteko, Lege-testuaren antzinsolasean bertan adierazten da honetarako borondatea “Zuzenbide estatua indartzea, lege-agintea herri-nahiaren azalpen bezala ziurtatuz”, eta lehenengo artikuluan Espainiak zuzenbideko estatu sozial eta demokratikoa eratzen duela esaten da.
Konstituzioko 9. artikuluan, Zuzenbide Estatu printzipioaren adierazpen nagusiak zerrendatzen dira, beste batzuen artean legezkotasun printzipioa eta botere publikoen arbitrariotasun-debekua:
Zuzenbide estatua herrialde desberdinetan
Zuzenbide estatuak ahultzen jarraitzen du mundu osoan zehar. World Justice Project erakundearen arabera, kalifikazio handiena duten herrialdeek zuzenbide estatuaren betekuntzan, Danimarka, Norvegia eta Finlandia dira; Kongoko Errepublika Demokratikoa, Kanbodia eta Venezuela, kalifikazio baxuena duten herrialdeak dira.
Espainiako Erreinua 21. postuan dago kokatuta, 0´71eko puntuazioarekin.
Mirariko igogailua
Mirariko igogailua Iruñeko igogailu bat da.
Igogailua 2011ko martxoaren 21an inauguratu zuen, Iruñeko seigarren igogailua izateko.
Igogailuak funtzionamendu guztiz autonomoa du, baina giza interakzioa behar du aktibatzeko.
Eraikuntza
Igogailua 2011ko martxoaren 21an inauguratu zen, ia urtebeteko lanen ondoren.
Koronabirusaren krisia
2020ko martxoaren 13an, COVID-19 pandemiaren ondorioz konfinamendu orokorra deklaratu ondoren, Iruñeko Udalak hau eta hiri osoan zehar banatutako beste 9 igogailu ixtea erabaki zuen. Hala, konfinamendu osoan itxita egon ziren ekainaren 22ra arte, egun horretan berriz ireki baitzuten, baina edukiera txikiarekin.
Azpiegitura
Igogailua Iruñeko Udalaren babespeko eraikin batean sartuta dago. Kanpotik bakarrik sar daiteke, eraikineko bizilagunek beste igogailu bat erabiltzen baitute. Behealdeak Felisa Munarriz plazarekin bat egiten du eta goialdeak Julian Gaiarre kalearekin, Mirari elizaren atzealdean.
Goiburuak
Igogailu edo funikular bi goiburu ditu:
Ustiapena
Igogailu honen funtzioa Arrosadian dagoen desnibel edo malda zuzen-zuzenean igotzea da, honela Felisa Munarriz plaza saiestuz.
Watha (Ipar Carolina)
Watha Ipar Carolinako herri bat da. Pender konderrian kokatua dago. 2010ean 190 biztanle zituen, 3.3 kilometro koadrotan banatuta.
Mirariko igogailua
Etorkizuna
Oraingoz ez da neurri gehigarririk aurreikusi igogailuan.
Niepołomice udalerria
Niepołomice Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Wieliczka barrutian kokatuta. 96,27 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 27267 biztanle zituen.
Sehaska (Berthe Morisot)
Sehaska (Le berceau, frantsesez) Berthe Morisot emakume margolari inpresionistaren margolan ospetsua da. 1872an egina, familia giroko eszena jasotzen du. Gaur egun Parisko Orsay museoan ikus daiteke.
Historia
Margolana lehen aldiz 1874ko apirilaren 15ean ireki zen Erakusketa Inpresionistan erakutsia izan da. Erakusketa hau Parisen egin zen, Gaspard-Félix Tournachon argazkikariaren tailerrean, Capucines Boulevardena. Lanak ez zuen arrakasta handia izan; Morisotek 800 frantziar libera eskatu zituen haren truke baina, nahiz eta zenbait arte-kritikoen laudorioak jaso, lana saltzea ez zuen lortu. Sehaska Portillon familiaren ondarean gelditu zen. 1930ean Louvreko museoak erosi zuen. 1947tik 1986ra Galerie nationale du Jeu de Paumean erakutsi zen, Tuileriak lorategian; han Louvreko museoa Inpresionismoko lan nagusiak biltzen saiatu zen. Orsay museoa sortu zutenean margolana hara eraman zuten.
Azterketa
Sehaskan Morisotek lehenengo aldiz amatasun gai azaltzen du; hurrengo lanetan gaian sakonduko luke. Margolan honetan Édouard Maneten eragina nabaria da. Gogoratu behar da Morisotek Maneta Louvren ezagutu zuela, 1868an, eta haren anaiarekin, Eugènerekin, 1874an ezkondu zenla.
Konposizio honetan diagonal baten gainean eraiki dela oso garbi da, hau da, ama gaztearen begirada eta alabaren buruaren gainean eraikitako diagonalaren gainean. Diagonal hori ezkerreko besoaz indartu egitan da; azken hori, modu batez, haurraren besoak erantzuten dio.
Morisotek lan honetan kolore gutxi erabili zituen: zuria, arrosa, urdina... Pintzeladak arinak dira, bestetik. Margolanean dena da lasaitasuna, gozotasuna, babesa. Lan honekin, Claude Monetek egindako beste batzuekin, haurtzaroaren ikuspuntu berri bat landu zen.
Chelonoidis becki
Chelonoidis becki Chelonoidis generoko animalia da. Narrastien barruko Testudinidae familian sailkatuta dago.
Waxhaw (Ipar Carolina)
Waxhaw Ipar Carolinako herri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 9,859 biztanle zituen, 29.9 kilometro koadrotan banatuta.
Imanol Etxabe
Imanol Etxabe Bilbao, (Gernika, 1984ko abenduaren 9a - ) euskal herritar futbolaria da. Erdiko aurrelaria, bere urte gehienak Gernikan eman ditu.
Estatistikak
''2021eko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.''
Schistura humilis
Schistura humilis Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Larutia miodactyla
Larutia miodactyla Larutia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Arsenquatrandorita
Arsenquatrandorita mineral bat da eta lillianite homologous series taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Arsenquatrandorita mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Ovaro
Ovaro Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ovarok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Leuzita
Leuzita silikato motako minerala da eta feldspathoid taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Leuzita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.
Marpa
Marpa (Lhobrag, Tibet, 1012 - Tibet, 1096) erlijiosoa eta itzultzailea izan zen. Lurjabe aberatsen semea zen. Yogiekin aritu zen budismoaren doktrinak ikasten Indian egindako hiru egonaldi luzeetan (10 eta 6 urte, lehenengo biak). Tibeta itzulirik, bere lurrak zaintzeari eta ikasitako doktrinak zabaltzeari ekin zion. Haren ikasle nagusia Milarepa izan zen. Marpak budismoaren oinarrizko testuak itzuli zituen, Kagiur izenaz ezaguna dena eta Budaren hitzaren itzulpena dena. Irakatsien itzulpena berriz, Tangiur izenaz da ezaguna.
Bonahont
Bonahont Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bonnefont udalerrian erroldatutako biztanleak 348 ziren. Familiak 122 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
NGC 3994
NGC 3994 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Bonahont
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: