cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katakrak (kooperatiba)
Liburu-denda
Katakrak liburu-dendak 2013ko abenduan zabaldu zituen ateak 16 lagunen asanblada baten ekimenez eta ekimen sozialeko 1978 Kooperatibaren lan jarduerarekin.
Chanac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Chanac udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.758 hektarea erabiltzen.
Katakrak (kooperatiba)
Liburu-denda
Liburuekin kontzientzia kritikoa eratu eta eraikitzeko 25.000 tituluko funtsarekin hasi zuen bidea. 60 lagunentzako kantina bat dauka gertuko produktuekin, ekologikoekin eta bidezko merkataritzazkoekin.
Chanac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Katakrak (kooperatiba)
Erabilera anitzeko aretoa
170 lagunentzako areto nagusi bat dauka Iruñeko Kale Nagusian ekitaldi sozialak eta kulturalak egiteko.
Chanac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Pascal (unitatea)
Pascala (sinboloa: Pa ) Nazioarteko Unitate Sistemako presio-unitatea da. Definizioz -eko indar batek berarekiko normala den -ko azalera duen gainazalean eragiten duen presioa da. Unitatearen izena Blaise Pascal (1623-1662) matematikari eta fisikari frantziarra ren ohorez aukeratu zen.
Honako baliokidetzak ditu bestelako presio-unitateekin:
Berdantza bekain-hori
Berdantza bekain-horia (Emberiza chrysophrys) Emberiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
James Buchanan
James Buchanan Jr. (1791ko apirilaren 23a - 1868ko ekainaren 1a) Estatu Batuetako hamabosgarren presidentea izan zen. Haren agintaldiak 1857 eta 1861 bitartean iraun zuen. Pennsylvaniak izan duen presidente bakarra da, baita ezkongabe bakarra ere. Bere garaian, doughfacetzat zeukaten, alegia, Hegoaldeko demokraten aldeko Iparraldeko demokratatzat, eta Stephen A. Douglas-en aurka borrokatu zen Alderdi Demokrata kontrolatzeko. Gerra Zibila hasi baino lehen, Hegoaldeko estatuen sezesioa legez kanpokotzat jo zuen, baina hori gelditzeko guda piztea ere legezkoa ez zela adierazi zuen. Beraz, haren aburuari lotuz, ez zuen estatu horien kontra esku hartu.
Gaztaroa
Buchanan Pennsylvaniako diputatu eta senataria izan zen. 1791ko apirilaren 23an Mercersburgen hurbileko Pennsylvaniako Franklin konderriko Cove Gapeko egurrezko etxola batean jaio zen. Aita James Buchanan eta ama Elizabeth Speer izan zituen, eta hamar seme-alabetan bigarrena izan zen (haietako bi gazte-gazte zendu ziren). Buchananen senitartekoek Eskoziako James I.aren ondorengo zuzenak zirela aldarrikatzen zuten.
1802an, Mercersburgera joan zen gurasoekin batera. Bertan, irakasle pribatu bat izan zuen. Gero, hiriko eskolara joan zen eta Dickinson College-n (Carlisle, Pennsylvania) graduatu zen. Behin, Dickinsonetik egotzi zuten portaera basatia zela eta, baina bigarren aukera bat eskatu ondoren, ohoreekin graduatu zen hiru urte geroago, 1809ko irailaren zazpian. Urte berean, Pennsylvaniako Lancaster hirira joan zen. Hurrengo hiru urtean, zuzenbidea ikasi zuen eta, 1812an, abokatu bilakatu zen. Lancasterren bertan, abokatu-langela bat zabaldu zuen. Federalista porrokatua, 1812ko gerraren aurka egin zuen, alferrikako borroka zelakoan. Hala ere, britainiarrak aldameneko Marylandera sartu zirenean dragoi arinen unitate batean eman zuen izena eta Marylandeko Baltimoren defentsan borrokatu zen.
Karrera Politikoa
Buchananek diputatu-lanetan hasi zuen ibilbide politikoa, Pennsylvaniako Diputatuen ganberan, 1814tik 1816era. 4. eta 17. kongresu arrakastatsuetarako aukeratu zuten (1821eko martxoaren 4-1831eko martxoaren 4). Estatu Batuetako batzorde judizialeko lehendakaria izan zen (21.kongresuan). 1830ean ez zen aurkeztu. 1830ean Diputatuen ganberak James H. Peck, Missouri barrutiko epailearen aurka zabaldu zuen “impeachment” prozesuan, aholkularietako bat izan zen. Errusian enbaxadorea izan zen 1832tik 1834era.
Haren alderdi politikoa, Federalista, desagertu zenean alderdi demokratak plaza huts bat betetzeko hautatu zuen 1834tik. 1837 eta 1843an berriro aukeratu zuten eta 1845ean kargua utzi zuen. Kanpo harremanetarako batzordearen lehendakaria izendatu zuten (24.-36. kongresuen artean).
Auzitegi Goreneko epaile Henry Baldwin hil zenean, 1844an, Polk presidenteak hautagai izendatu zuen, baina Buchananek uko egin zion eta haren ordez Robert Cooper Grier izendatu zuten.
James K. Polk presidentearen kabineteko estatu-idazkaria izan zen 1845etik 1849era. Oregongo akordioa negoziatu zuen Louis McLanerekin batera, eta 49. paraleloan ezarri zuten mendebaldeko Estatu Batuen muga. Bera izan da presidente izendatu hautatu duten estatu-idazkari bakarra.
1852an, Buchanan administrazio-kontseilari izendatu zuten Franklin and Marshall eskolan, haren sorterrian, Lancasterren. Lanpostu horretan aritu zen 1866ra arte.
Britainiako St. James Gorteko ministroa (horrela deitzen zaio Estatu Batuek Britainia Handian daukaten enbaxadoreari) izan zen 1853tik 1856ra arte. Bitarte hartan Ostendeko Manifestua idazten lagundu zuen. Manifestu hartan Cubako erosketa proposatzen zen esklabotasuna hedatzeko. Akats larria izan zen Pierce administraziorako eta Halabeharrezko Patuaren aldeko babesa biziki ahuldu zuen.
1856ko hauteskundeak
Demokratek Buchanan hautatu zuten 1856an; batez ere, Ingalaterran zegoelako Kansas-Nebraska eztabaidetan; horrenbestez, demokraten barruko arerioek garbitzat jo zuten. Berak hala ez nahita ere, izendapena onartu zuen. Millard Fillmore presidente ohiaren Know-Nothing alderdiaren hautagaitzari esker, Buchananek John C. Fremonti, lehenengo hautagai errepublikarrari, irabazi ahal izan zion; beraz, 1857ko martxoaren 4tik 1861eko martxoaren 4ra presidentea izan zen.
Haustura herritarrengan hedatzen ari zen eta, krisiari aurre egiteko, izendapenetan, saiatu zen oreka gordetzen eta jendeak Auzitegi Gorenak legea interpretatzeko zeukan era onartzeko modua aurkitzen. Auzitegiak mendebaldeko lurralde berrietan esklabotzaren murrizketaren zilegitasunari buruz hausnartzen ari zen, eta bi epailek epaia zein izango zen esan zioten.
Dred Scotten auzia
Estreinaldiko hitzaldian, berriro aurkeztuko ez zela agindu ez ezik, Buchananek lurralde berrien arazoari buruz ere hitz egin zuen: “ez dauka garrantzi handirik, Auzitegi Gorenak aurki konponduko baitu azkar eta betiko”. Bi egun geroago, epaile nagusi Roger B. Taneyk (Dickinson eskolako ikasle ohia) Dred Scott ebazpena ezarri zuen. Haren arabera, Kongresuak ez zeukan esklabotza lurralde berrietan debekatzeko inolako botererik. Taneyk idatzitako ebazpeneko zati handi bat obiter dictumtzat hartu da (epaile baten ebazpenarako beharrezkoak ez diren baina ebazpenarekin batera datozen argudioak).
Argudio haiek Hegoaldekoen gustokoak izan ziren eta Iparraldekoak biziki haserretu zituen. Askok gogoratu zuten estreinaldian Taneyk Buchanani belarrira hitz egin ziola. Buchananek eskumenen borroka hori (federala <> estatua) betiko konpontzea nahi zuen eta, horretarako, indarra egin zuen Pennsylvaniako haren lagun epaile Robert Cooper Grier-ek gehiengoarekin bozka zezan eta esklaboen jabegoa defenda zezan. Abraham Lincolnek Buchanan esklabotzaren botereen konplizetzat salatu zuen, baita esklaboen jabeen azpilantzat ere, gobernu federalaren kontrola hartzeko eta esklabotza herrialde osora hedatzeko ere.
Kansas odoletan
Buchananek, hala ere, Lurralde berrien aferan arazo gehiagori aurre egin behar izan zion. Kansaseko Lecompton Konstituzioa Kongresuak onar dezan indar handia egin zuen eta bere administrazioaren ospea horri lotu zuen. Lecompton konstituzioaren arabera Kansaseko lurraldea esklabotasuna onartuko zuen estatua izango zen. Buchanan horren aldekoa zen eta bozen truke lanpostuak eta baita dirua ere eman zituen. Lecomptonen gobernuak ospe txarra zeukan iparraldekoen artean, esklaboen jabeek agintzen zuten eta. Haiek esklaborik ez zeukatenen eskubideak murrizteko legeak egin zituzten. Kansaseko hautesleek konstituzioari uko egin zioten arren, Buchananek Kongresuan boto zedin lortu zuen, baina Senatuan Stephen A. Douglasek (alderdi Demokratako haren arerioa) gidatu zituen iparraldekoek blokeatu zuten. Azkenik, Kongresuak beste bozketa bat egiteko agindu zuen, eta horrek hegoaldekoak haserre bizian jarri zituen. Buchanan eta Douglas alderdiaren kontrola lortzeko borroka latz bati lotu zitzaizkion 1859 eta 1860an. Buchananek haren botereak erabili zituen eta Douglasek herria oinarri hartu zuen. Azkenean, Buchananek alderdi ahulduaren kontrola galdu zuen.
Esklabotzari buruzko ikuspegia
Buchanan esklaboen jabeen eskubideen aldekoa zen eta Kuba desiratzen zuten esklabotasunaren hedapenaren aldekoen laguna zen. Abolizionistak eta errepublikarrak zaku berean sartzen eta gaitzesten zituen. Guztiz zilegia ikusten zuen esklabotza, eta ondo zeritzon esklaboen jabeek gobernua kontrolatzeari. Esklabotzaren aurkakoen kontra borrokatu zen. Nazioari haren hirugarren mintzaldian esan zuen: “Jabeek adeitasunez eta gizalegez tratatzen dituzte esklaboak. Bai jabeen filantropiak, bai haien interes propioak,bat egin dute emaitza hau lortzeko”. Haren izendapenetik denbora gutxi pasa ez zela hegoaldeko senatari bati esan zion: “gobernu honen xede nagusiak iparraldean esklabotzaren auzia baretzea eta alderdi txikiak desegitea izango dira. Bihotz oneko Probidentziak AEBetan bakea ezartzeko ahaleginetan laguntzen badit, orduan nire bizitza ez da alferrik izango”. Kenneth Stampp historialariaren arabera, “Buchanan doughface peto-petoa izan zen, iparraldeko gizona, hegoaldeko ustearekin.”
Izua merkatu finantzieroetan
Buchananen gobernuaren arazo ekonomikoak 1857ko Izuarekin hasi ziren eta izurrite bat izango ziren haren agintaldi osoan. Bat-bateko diru-sarrera eskasia gertatu zen; neurri batean, demokratek zergak jaistea lortu zutelako. Buchananen administrazioa, Ogasun idazkari Howell Cobben gidapean, herri-zorrak inprimatzen hasi zen. Horrela errepublikarrak Buchanani eraso egiteko beste argudio bat izan zuten.
Utahko guda
Izendapenaren ondoren, Brigham Young Utahko gobernadorea iraultza prestatzen ari zelako abisuei erantzunez, Buchananek armada bidali zuen mormoi buruzagia egozteko.
1860-1861: Herrialdea zatikatu zen
Errepublikarrek kongresuko gehiengoa galdu zutenean, 1856an, aurkeztu zuten lege proiektu garrantzitsu bakoitza hegoaldeko bozek atzera bota zuten, edo presidentearen betoak galarazi zuen. Horrela, kongresuan errepublikar eta hegoaldeko demokraten arteko borroka latza gertatu zen. Egoera larriagotzeko, Covode komite alderdikoiak Buchanan jazarri zuen, haren administrazioaren lege-hauste batzuk zirela eta. Borroka hain larria izan zen, non azkenean alderdi demokrata banandu egin baitzen. Buchanan baztertu egin zen Charlestonen alderdiaren bilerak ez aurrera ez atzera ez zuela egiten. Hegoaldekoek alde egin zuten bileratik eta haien presidentziarako hautagaia aukeratu zuten; Buchananek sostengatu nahi izan ez zuen John C. Breckinridge presidenteordea. Alderdiaren beste zatiak Buchananen etsairik nagusia hautatu zuen: Douglas. Beraz, errepublikarrek Abraham Lincoln izendatu zutenean argi geratu zen hegoaldeko bozik jasoko ez bazuen ere, hurrengo presidentea izango zela. Buchananek isilik behatu zuen Hego Carolinaren sezesioa abenduaren 20an. Horri, hegoaldeko beste sei estatuk jarraitu zioten eta otsailean Ameriketako Estatu Konfederatuak sortu zituzten. Hegoaldeko beste zortzi estatuk uko egin zioten. Buchananek kongresuari hitzaldian (1860ko abenduaren 3an), estatuen banantzeko eskubidea ukatu zuen, baina gobernu federalak legez horren aurka ezin zuela ezer egin ere esan egin zuen. Akordioaren alde egin nahi zuen, baina sezesionisten nagusiek ez zuten nahi izan. Abenduaren amaieran, Buchananek kabinetea berritu zuen, konfederatuzaleak egotzi zituen eta batasunarenzale sutsuak sartu zituen: Jeremiah S. Black, Edwin M. Stanton, Joseph Holt eta John A. Dix. Demokrata kontserbadore hauek amerikar abertzale amorratuak ziren eta ez zuten sezesioa onartzen. Behin, Ogasun idazkari Dixek New Orleanseko funtzionarioei agindu zien: “Batek AEBetako bandera eraistera ausartzen bada, akabatu ezazue hantxe bertan”. Buchananek kargua utzi baino lehen, zazpi estatuk sezesioa aldarrikatu eta Konfederazioa ezarri zuten. Estatu horietako armategi eta gotorleku guztiak galdu ziren (Fort Sumter eta beste bi izan ezik) eta soldadu federalen laurdenak errenditu zitzaizkion Texasko armadari. Gobernu federalak Fort Sumterri tinko eustea erabaki zuen, Charlestongo portuan zetzan-eta; Konfederazioko tokirik nabarmenena une hartan. Urtarrilaren 5ean, Buchananek Star of the West baporea bidali zuen Fort Sumterrera errefortzuez eta hornigaiez. 1861eko urtarrilaren 9an, Hego Carolinako kanoiek tiro egin zioten baporeari eta New Yorkera itzularazi zuten. Nora jo ez zekiela, Buchananek ez zuen mugimendurik egin gudarako prestatzeko. Presidente bezalako haren azken egunean Abraham Lincolni esan zion: “Etxe Zurira sartzeagatik, ni Wheatlandera itzultzeagatik bezain alai baldin bazaude; orduan, bai, alai zaude”.
Presidentetzaostea, heriotza eta ondarea
1866an Buchananek "Buchanan jaunaren administrazioa gudaren bezperan" argitaratu zuen; presidente baten lehenengo oroitzapen liburua. 1868an, 78 urte zituela, Wheatlandeko haren etxean zendu zen eta Woodward Hill hilerrian lurperatu zuten. Haren heriotzaren bezperako egunean “historiak nire ospea errugabetuko du”. Hala ere, historialariek bere sezesioarekiko huts egite azpimarratzen jarraitzen dute. Buchananen eta aurreko presidentearen, Franklin Piercen, esklabotzaren aldeko presio-taldeak baretzeko politika askotan gaitzetsi dute. Alabaina, ziurrenik, Piercek eta Buchananek esklabotzaren kontrako ildo politiko zorrotzago bat hartzekotan, hegoaldeko estatuek urte batzuk lehenago batasunetik egingo zuten alde. Buchananek prozesu hori azkartu zuenentz, oraindik aztertzen ari dira.
Masoia izan zen Lancastergo eta Pennsylvaniako logia nagusian.
Hiru konterrik hartu du haren izena: Buchanan konterria Iowan, Missouri eta Virginian.
Flamanville (Itsas Sena)
Flamanville Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Flamanville udalerrian erroldatutako biztanleak 399 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 149 etxebizitza zeuden, 139 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 147 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 139 etxebizitza nagusietatik 113 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 107 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 261 ziren, horien artean 192 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 192 pertsona aktiboetatik 178 lanean zeuden (96 gizon eta 82 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Flamanville udalerrian 145 unitate fiskal zeuden, 422,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.970 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Carlia ailanpalai
Carlia ailanpalai Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Flamanville (Itsas Sena)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Flamanville udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pradines (Lot)
Pradines Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 3.224 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pradines udalerrian erroldatutako biztanleak 3.224 ziren. Familiak 1.370 ziren, horien artean 346 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 274 bakarrik bizi ziren emakumeak), 518 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 365 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 141 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.486 etxebizitza zeuden, 1.382 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 69 hutsik zeuden. 1.188 etxeak ziren eta 294 apartamentuak ziren. 1.382 etxebizitza nagusietatik 916 bere jabearen bizilekua ziren, 446 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 81 etxek bi zituzten, 183 etxek hiru zituzten, 472 etxek lau zituzten eta 637 etxek bost zituzten. 1.109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 651 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 634 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Scortum hillii
Scortum hillii Scortum generoko animalia da. Arrainen barruko Terapontidae familian sailkatzen da.
Rivoli
Rivoli Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pradines (Lot)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.032 ziren, horien artean 1.482 aktiboak ziren eta 550 inaktiboak ziren. 1.482 pertsona aktiboetatik 1.331 lanean zeuden (646 gizon eta 685 emakume) eta 151 langabezian zeuden (77 gizon eta 74 emakume). 550 pertsona inaktiboetatik 255 erretiraturik zeuden, 165 ikasten zeuden eta 130 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pradines udalerrian 1.423 unitate fiskal zeuden, 3.425,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.693 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 110 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 zapata-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Pradines udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 225 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lamotte-Beuvron
Lamotte-Beuvron Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Rivoli
Mugakideak
Rivolik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Foshagita
Foshagita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Foshagita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Maiatzaren 11
Kanpo estekak
Maiatzaren 10 | Urteko egutegi | Maiatzaren 12
Erratz (tresna)
Erratza zuntz-sorta bati kirten luze bat lotuz osatzen den garbiketarako tresna bat da, zoruak garbitzeko erabiltzen dena. Kirten luzeak zorua zutik garbitzeko ahalbidetzen du, makurtu gabe. Erraztatu ondoren, bildutako zikina pala txiki batez jasotzea ohikoa da. Historian zehar, zurezko makilari loturiko landare-zuntz edo zurdak erabiltzen baziren ere, egun zuntz sintetikozko erratzak erabiltzen dira gehienetan. Garbitu beharrekoa nolakoa den, halako erratza erabili behar da: hautsa bildu behar bada, hobe da zuntz meheak dituzten erratzak erabiltzea; zikina larria bada, zuntz lodiagoak egokiagoak dira.
Asano Nagasato
Asano Nagasato (永里 亜紗乃) Japoniako futbolaria da.
Lamotte-Beuvron
Biztanleria
2007an Lamotte-Beuvron udalerrian erroldatutako biztanleak 4.581 ziren. Familiak 1.978 ziren, horien artean 657 pertsona bakarrekoak ziren (215 bakarrik bizi ziren gizonak eta 442 bakarrik bizi ziren emakumeak), 670 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 505 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 146 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.315 etxebizitza zeuden, 1.999 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 123 bigarren erresidentzia ziren eta 193 hutsik zeuden. 1.749 etxeak ziren eta 553 apartamentuak ziren. 1.999 etxebizitza nagusietatik 1.187 bere jabearen bizilekua ziren, 761 alokairuan okupaturik zeuden eta 51 doan lagata zeuden; 38 etxek gela bat zuten, 138 etxek bi zituzten, 464 etxek hiru zituzten, 612 etxek lau zituzten eta 746 etxek bost zituzten. 1.428 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 981 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 659 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.700 ziren, horien artean 2.024 aktiboak ziren eta 676 inaktiboak ziren. 2.024 pertsona aktiboetatik 1.827 lanean zeuden (936 gizon eta 891 emakume) eta 197 langabezian zeuden (109 gizon eta 88 emakume). 676 pertsona inaktiboetatik 282 erretiraturik zeuden, 201 ikasten zeuden eta 193 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lamotte-Beuvron udalerrian 2.047 unitate fiskal zeuden, 4.588,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.580 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 268 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 35 eraikuntza enpresak ziren, 67 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 21 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 25 zerbitzu enpresak ziren, 27 administrazio publikoko enpresak ziren eta 23 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 79 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 autoeskola, 6 margolariak, 9 zurginak, 6 iturginak, 5 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 7 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 2 aldi baterako lan enpresak, 9 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
Caio Lucas Fernandes
Caio Lucas Fernandes (1994ko apirilaren 19a - ) Brasilgo futbolaria da.
Lamotte-Beuvron
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lamotte-Beuvron udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 116 hektarea erabiltzen.
Caio Lucas Fernandes
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers.
Lamotte-Beuvron
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, osasun-zentro 1 bat, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Winkelman (Arizona)
Winkelman Arizonako herri bat da. Gila konderrian kokatua dago. 2010ean 353 biztanle zituen, 1.9 kilometro koadrotan banatuta.
Baso-berdantza
Baso-berdantza (Emberiza rustica) Emberiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Metro koadro
Metro koadroa edo metro karratua metro bateko aldeak dituen karratu baten barruan dagoen azalera da. Nazioarteko Unitate Sistemaren azalera unitatea da.
Ikurra m2 da.
Baliokidetasunak beste unitate batzuetan
1 m² ondorengo hauen baliokidea da:
Andrée de Jongh
Andrée Eugénie Adrienne de Jongh (Dédée) (Schaerbeek, Belgika, 1916ko azaroaren 30a - Brusela, Belgika, 2007ko urriaren 13a) belgikar erresistentziako erizaina izan zen, II. Mundu Gerran soldadu aliatuen iheserako Comète sarea antolatu zuena.
Comète sarea
Frédéric de Jongh, eskola maisuaren eta Edith Cavell erizainaren alaba zen. Edith Alemaniako auzitegi batek hiltzera kondenatu zuen I. Mundu Gerran soldadu britainiarrei ihes egiten laguntzeagatik. Naziek Belgika inbaditu zutenean, 1940ko maiatzean, Andrée Bruselan jarri zen bizitzen, eta bere aitaren laguntzarekin, urtebete eman zuen preso hartutako soldadu aliatuen iheserako Comète sarea prestatzen.
1941eko abuztuan, britainiar kontsulatuan aurkeztu zen, Bilbon, soldadu britainiar batekin eta bi boluntario belgikarrekin batera. Trenez egin zuten  Parisetik Baionarainoko bidea, eta gero Pirinioak oinez zeharkatu zituzten. MI9ren babesa lortu zuen, ondoren Madrilgo kontsulatu britainiarrera iritsi eta handik Gibraltarrera. 400 militar aliatuk egin zuten ihes Belgikatik, horietako 118ri Andréek lagundu zien bidaia osoan.
Atxiloketa
Gestapok bere aita, Frédéric de Jongh, atxilotu zuen Parisen 1943ko ekainean eta exekutatu egin zuen. Sareko beste kide batzuk atxilotu zituzten, eta horietako 23 ere exekutatu zituzten. Andree, aldi berean, 1944ko urtarrilean harrapatu zuten, baina Comète sareak funtzionatzen jarraitu zuen, eta beste 400 presok lortu zuen ihes egitea.
Naziek, sareko burua Andree zela susmatu gabe, Fresnesko espetxean eduki ondoren, Ravensbrückeko kontzentrazio esparrura bidali zuten. Sobieta r tropek askatu zuten 1945eko apirilaren 30ean.
Gerra ostea
Gerra ostean, erizain gisa egin zuen lan Kongo Belgikarrean, eta, gero, Etiopian, Adis Abebako legenardun gaixoentzako ospitalean. Erretiroa hartuta, Bruselan bizi izan zen azken urteetan.
Ohoreak
Hainbat kondekorazio jaso zituen, hala nola Ameriketako Estatu Batuetako Medal of Freedom eta Erresuma Batuko George Medal; gainera, Belgikan kondesa titulua eta armadako teniente koronel gradua jaso zituen.
Jasenovo
Jasenovo Eslovakiako udalerri bat da, Turčianske Tepliceko barrutian kokatuta. 8,34 km²ko azalera du eta 139 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1392. urtekoa da.
Hyporhamphus balinensis
Hyporhamphus balinensis Hyporhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Hemiramphidae familian sailkatzen da.
Fougèrita
Fougèrita oxido motako minerala da eta fougèrite taldearen kidea da.
Izar Aizpuru Lopez
Izar Aizpuru Lopez (Oiartzun, Gipuzkoa, 1995 eko irailaren 14 a) Dantzari profesionala, dantza irakaslea eta ikasketaz erizaina da.
Fougèrita
Ezaugarriak
Fougèrita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Izar Aizpuru Lopez
Bizialdia
Ugaldetxo auzoko Gariño etxean hazi eta hezia da. Ama Arantza Lopez Arruabarrena, Gariñokoa da eta aita Giller Aizpuru Urtegarai, Habanan jaioa baina oso haur Azpeitiara eta ondoren Irunera bizitzera etorritakoa. Bi anaia ditu: Ioritz eta Oinatz, biak bera baino helduagoak. Urtebetez Nafarroako Igantzi herrian bizi izan zen arren, egun Oiartzungo sortetxean bizi da.
Oiartzungo Haurtzaro ikastolan egin zituen oinarrizko ikasketak eta gero Oiartzo Batxilergo ikastolan zientzia ikasketak egin zituen, biologiaren adarrean. Erizaintzan diplomatua da Euskal Herriko Unibertsitatean 2017 urtean. Gradu bukaerako lana Dantzaterapia eta erizaintza zainketak gai hartuta egin zuen.
Dantza mundua
Azkenean, Jon Maya zuzendari duen Kukai dantza konpainiarekin 2016an proiektu batean parte hartu eta gero, 2017ko ekainaren 1ean bertako dantzari gisa hasi zen lanean.
Bestalde, 2012an dantza irakasle lanetan hasi zen Hernaniko Ttarla dantza taldean eta 2017an Lesakako Tantirumairu dantza taldean.
Dantza taldeak
Urte batzuk eman zituen hiru taldeak aldi berean partekatzen. Hernaniko Ttarla dantza taldean klaseak ematen hasi zenean utzi zuen Haurtzaroko taldea, ondoren etorriko zen Goizaldi uztea eta, azkenean, Kukai dantza konpainiak kontratua eskainita, Oinkari dantza taldea ere bai. (108-11 orr)
Leihaketetako sariak
2010 ean Euskadiko Soinu Zahar txapelketan lehen saria. 2011. Aurresku eta Soinu Zahar Txapelketa Zarautzen lehen saria.
2013 eta 2015ean Euskadiko Soinu Zahar erako txapelketan 3.saria.
Kukai dantza konpainia
2017tik da bertako dantzari profesionala. Hainbat koreografo ezagunekin lan egiteko aukera izan du bertan. Cesc Gelabert eta Sharon Fridmanekin besteak beste. Ikuskizunen artean aipatzekoak dira:
Sariak
2017. Kukai dantzak. Espainiako dantza sari nazionala sorkuntzaren modalitatean.
2019. Erritu. Max Saria koreografia onenari.
2023. Eta orain zer?. Max Saria eszena ikuskizunetarako musika-konposizio onenari.
Herriko aitortza
2018ko udalekuetako haur talde batek bere izena eraman zuen.
Trimmatom offucius
Trimmatom offucius Trimmatom generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Ordre Nouveau
Ordre Nouveau (Ordena Berria) mugimendu ultraeskuindar neofaxista izan zen, 1969ko abenduaren 15ean Frantziara sortua, eta 1973an desegin zen Fronte Nazional frantsesa integratzean.
Historia
Occident desagertzeak lehian talde txiki asko sortzea ekarri zuen, hala nola Groupe Union Droit ikasle-sindikatua (GUD, Groupe Union Defense bihurtuko zena), Alain Robertek bultzatua, eta La Élite Européenne aldizkariaren argitalpen-taldea. Azken bi talde horiek 150 bat ekintzaile bildu zituzten mugimendu bateratu bat osatzeko, eta 1969ko abenduan Ordena Berria (Ordre Nouveau) izendatu zuten. Gizartearen, ekonomiaren eta kulturaren eremuan ordena berri baten etorrera sustatzen zuten.
Robassomero
Robassomero Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Antonaves
Antonaves Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Alpe Garaiak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Antonaves udalerrian erroldatutako biztanleak 173 ziren. Familiak 83 ziren, horien artean 29 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Emberiza elegans
Emberiza elegans Emberiza generoko animalia da. Hegaztien barruko Emberizidae familian sailkatua dago.
Ordre Nouveau
Historia
Izenak Ordena Berriaren Italiako Ikasketa Zentroa gogorarazten zuen, 1956an Pino Rautik sortua. Hartutako sinboloa gurutze zelta izan zen, Irlandari, Eskoziari eta Ingalaterrari oso zabaldutako sinboloa, Europa zaharraren sustrai sakon eta kristauak adierazten dituena. Parisko bulegoa Sorbonatik ehunka metro ingurura zegoen, auzo latinoaren aurrean eta, hain zuzen ere, rue des Lombards-en 8. zenbakian, atea altzairu beltzezkoa zen, gurutze zelta zuri handi baten bidez blindatua, Molotov koktelen sugarrek markatua.
Antonaves
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ordre Nouveau
Historia
Jean-François Galvaire abokatua izan zen lehen presidentea (Roland Gaucher-entzat lan egin zuen, Rally Popular Nazionalaren aurreko kidea). Jean-François Galvaire irteeraren ondoren, 1970eko maiatzean, hurrengo batzordekideak Emmanuel Allot (François Brigneau), Jacques Charasse, François Duprat, Louis Ecorcheville, Gabriel Jeantet, Claude Jonubert, Paul Léandri, Hugues Leclère, Jean-Claude Nourry eta Alain Robert izan ziren. Ekitaldi publiko handiena 1971ko martxoaren 9an egin zen, François Brigneauren manifestazioarekin.
Antonaves
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 73 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 73 pertsona aktiboetatik 67 lanean zeuden (36 gizon eta 31 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Antonaves udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 164 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.724 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 argiketaria.
Ordre Nouveau
Historia
1972ko ekainean, Ordre Nouveauk bat egin zuen Frente Nazionalean Jean-Marie Le Pen mugimenduarekin, 1973ko legegintza-hauteskundeetan aurkezteko leiho politiko baten bila. José Bruneau de La Salle proiektu politiko berrian sartu zen, eta—Claude Nourry, Patrice Janeau eta Michel Bodin, berriz, mugimendua utzi zuten. 1972ko urriaren 5ean, Fronte Nazionala formalki sortu zen.
Antonaves
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Antonaves udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Keisuke Oyama
Keisuke Oyama (大山 啓輔, 1995ko maiatzaren 7a - ) Japoniako futbolaria da.
Ordre Nouveau
Historia
1973ko ekainaren 21ean, Ordre Nouveauko militanteak "Halte à el immigration sauvage" (Kontrolik gabeko immigrazioa geldiarazi!) lemapean elkartu ziren, eta Liga Komunista Iraultzaileko kideekin talka egin zuten. Horren ondorioz, Raymond Marcellin barne-ministroak debekatu zituen bi erakundeak. Ordre Nouveauko kide batzuek (François Brigneau, Gabriel Jeantet, Alain Robert, José Bruneau de la Salle) sortu zuten orduan Indar Berrien Alderdia.
Keisuke Oyama
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
316 Goberta
316 Goberta, asteroide gerrikoan aurkitutako 316. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 8an aurkitu zuen Auguste Charlois astronomo frantziarrak Nizatik.
Bere izenaren jatorria ez da ezagutzen.
Musigny
Musigny Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Musigny udalerrian erroldatutako biztanleak 90 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (13 gizon eta 12 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Winslow (Arizona)
Winslow Arizonako hiri bat da. Navajo konderrian kokatua dago. 2010ean 9,655 biztanle zituen, 32 kilometro koadrotan banatuta.
Japoniar Inperioa
Japoniaren industrializazio eta militarizazio azkarrak, zeinak Fukoku Kyōhei (富国強兵, "Herrialdea aberastu, indartu bere Indar Armatuak") eta Shokusan Kōgyō (殖産興業, "Sustatu Industria") leloen pean egin ziren, mundu mailako potentzia bihurtzea ahalbidetu zion japoniar herrialdeari. Potentzia mundiala izaki, bere ingurunean barrena hedatzeari ekin zion gerren bitartez, helburu horrekin parte hartu zuen Lehen Sino-Japoniar Gerran, Boxerren Matxinadan, Errusia-Japonia Gerran eta Lehen Mundu Gerran. Gerra guzti horietan bere lurraldea zabaltzea lortu zuen. 1920ko hamarkadako asaldatze politiko eta ekonomikoak bidea ireki zuen inperio asiarrean militarismoaren, nazionalismoaren eta totalitarismoaren loraldia gertatzeko eta hala, aipatutako jarreren une gorenean Japoniak Ardatzeko potentziekin aliantza egin zuen. Aliantza horren baitan menderatu zituen Ozeano Bareko Asiako lurralde zabalak Bigarren Mundu Gerran.
Bigarren Mundo Gerra hasi bezain laster, japoniar indar armatuek garaipen militar ugari lortu zituzten, besteak beste, Bigarren Sino-Japoniar Gerran (1937-1945) eta Ozeano Bareko Gerran. Alabaina, Ardatzeko Potentzien aliantza beheraldian sartu zenean hasi zen amiltzen Japoniar Inperioa, lehenik, Indar Aliatuek garaipen ugari lortu zituzten Ozeano Barean, ostera, Sobietar Batasunak gerra deklaratu zion Japoniari 1945eko abuztuaren 9an, Mantxuriako konkistari hasiera emanez eta azkenik, aliatuek Hiroshima eta Nagasaki bonbardatu zituzten bonba atomikoekin. Segida horrek Japoniaren errendizioa ekarri zuen 1945eko abuztuaren 15ean. Inperioak etsi ondoren, Aliatuek japoniar lurrak okupatu zituzten denbora batez. 1947an, Estatu Batuen eragin nabarmenarekin, konstituzio berri bat idatzi zen Japoniarentzat, bere Inperioari amaiera emanez ofizialki. Okupazio eta berreraikuntzak 1952ra arte iraun zuen, periodo hori amaitzerakoan Japoniak gaur egun den monarkia konstituzional burujabe gisa jarraitu zuen bidea.
Garai honetako Enperadoreak, zeintzuek Meiji eta Taishō aro osoetan eta Shōwa aroaren lehen zatian zehar jardun zuten, gaur egun Japonian hil-ondorengo izenekin ezagutzen dira. Izen horiek bat datoz aipatutako aro izenekin: Meiji Enperadorea (Mutsuhito), Taishō Enperadorea (Yoshihito) eta Shōwa Enperadorea (Hirohito).
Visp barrutia
Visp barrutia Valais kantonamenduan dagoen Suitzako barrutia da. Bere hiriburua Visp da. 863.8 kilometro koadroko azalera du eta 28.294 biztanle.
Japoniar Inperioa
Terminologia
Euskaraz Japoniar Inperioa edo Japoniako Inperioa bezala ezagutzen da Asiako herrialde hark eratutako inperioa. Japonieraz Dai Nippon Teikoku (大日本帝国) gisa izendatzen da inperioa, zeinak "Japonia Handiko Erresuma" (Dai "Handia", Nippon "Japoniarra", Teikoku "Erresuma") esan nahi duen. Teikoku hitza Tei (enperadoreari erreferentzia) eta -koku (nazioa edo estatua) izenek osasen dute, hortaz, literalki "Estatu Inperial" gisa itzuliko litzateke japonierazko hitza.
Esanahi horrek badu garrantzia Japonia eta inguruko herrialdeak geografikoki aztertzean. Japoniako Erresuma izena anti-Tokugawa aginteen ondoren hasi zen erabiltzen, Satsuma eta Chōshū siren horien buruak, zeintzuek Meiji Berrezarkuntza garaian gobernu berria eratu zuten. Gobernu hori eratzearen arrazoia Mendebaldeko Inbasioari aurre egitea zen. Ezustean, gobernu berri horrek potentzia mundial bihurtu zuen Japonia gerora.
Kanji karaktereetan duen izenarengatik eta banderarengatik, "Eguzkiaren Erresuma" exonimoa ere eman zaio.
Testuingurua
Bi menderen ostean, Edo periodoko shogunek ezarritako bakartze politikak amaitu ziren, herrialdea nazioarteko merkataritzara zabaltzera behartua izan zenean, 1854ko Kanagawako Konbentzioan. Era horretan, Bakumatsu izenarekin ezagutzen den periodoa hasi zen.
Hurrengo urteetan japoniar herrialdeak atzerriko herrialdeekin harremana handitu zuen; Tokugawa shogunerria eta Mendebaldeko herrialdeen arteko merkataritza itunak sinatu ziren. Hein handi batean atzerriko herrialdeekin itundu ziren akordio desorekatu umilgarriengatik, shogunerriak laster egin behar izan zien aurre herrialde barneko gatazkei, zeintzuk sonnō jōi (literalki itzulita, Enperadorea errespetatu, basatiak kanporatu) muturreko mugimendu xenofobikoan hezurmamitu ziren.
1863ko martxoan, Enperadoreak "basatiak kanporatzeko agindua" argitaratu zuen. Alabaina, shogunerriak ez zuen agindua betetzeko asmorik, eta horrek shogunerriaren eta kanpotarren aurkako erasoak eragin zituen Japonian. 1862ko Namamugi Gertakaria izan zen eraso horien adibidetako bat, zeinetan gizon ingeles bat, Charles Lennox Richardson, hil zuten Satsumako samurai batzuek. Ingelesek kalte-ordainak eskatu zituzten, baina ukatuak izan ziren. Ingelesen Errege Itsasteria ordainketa itxaroten zegoela, kostako bateriekin erasotua izan zen Kagoshiman. Ingelesek eraso horri Kagoshimako portua bonbardatzen erantzun zioten, 1863an. Azkenean, Tokugawa gobernuak Richardsonen erailketa zela eta kalte-ordainak ematea onartu zuen. Atzerritarren bidalketei Shimonosekin egindako erasoek eta atzerritarren ondasunei egindako erasoek Shimonosekiko bonbardaketa eragin zuten, 1864an, herrialde askotako indarren eskutik. Chōshū taldeak Kinmongo Gertakaria eragin zuen, bestalde, arrakasta handirik gabe. 1866an Satsuma-Chōshū aliantza eratu zen, Tokugawa bakufua agintetik botatzeko asmoarekin. 1867aren hasieran, Kōmei Enperadorea hil egin zen nafarreriak eraginda eta bere seme Mutsuhito Printzeak hartu zuen agintea.
1867ko azaroaren 9an, Tokugawa Yoshinobuk bere kargu eta agintaritza utzi zuen Enperadorearen aurrean, hala, onartu zuen "agindu inperialak aurrera eramateko tresna" zela. Era horretan amaitu zen Tokugawa shogunerria. Yoshinoburen kargu-uzteak huts handia sortu zen gobernuaren goi esferetan, baina bere estate-ereduak martxan jarraitu zuen. Gainera, shogunerriaren agintaritzak, Tokugawa familiak gehienbat, politikan eragin-indar handia mantendu zuen eta zenbait botere exekutibo ere bere mende edukitzea lortu zuen. Hori onartezina zela irizten zuten Satsuma eta Chōshū muturreko mugimenduek.
1868ko urtarrilaren 3an, Satsuma-Chōshū indarrek Kyotoko jauregi inperiala setiatu zuten, eta biharamunean hamabost urteko Meiji Enperadoreak bere Berrezarkuntza deklaratu zuen. Inperioaren Aholkularitza Batzordea osatzen zutenen gehiengoa gobernuak egindako deklarazioarekin ados bazeuden ere, eta Tokugawa familiarekin kolaborazio iraunkor bat ezartzearen alde egonda ere, Saigō Takamorik batzordeari mehatxu egin zion, shogun titulua ezezta zezan lortzeko eta ondoren, Yoshinoburen lurrak konfiskatzeko agindua eman zuen.
1868ko urtarrilaren 17an Yoshinobuk "Berrezarkuntzaren aldarrikapena zertan bete ez zuela eta Gorteek aldarrikapen hori desegin zezatela" eskatu zuen. Urtarrilaren 24an, Yoshinobuk Kyoto erasotzeko prestatzeari ekin zion, zeina Satsuma eta Chōshū indarrek okupatuta zegoen. Erabaki hori hartzearen arrazoietako bat bere etxebizitza nagusi Edoko Gaztelua erre izana izan zen.
315 Constantia
315 Constantia, asteroide gerrikoan aurkitutako 315. asteroidearen izena da. 1891ko irailak 4an aurkitu zuen Johann Palisak Vienako behatokitik. Asteroide hau, Flora familiako asteroide bat da.
Japoniar Inperioa
Boshin Gerra
Boshin Gerra (戊辰戦争, Boshin Sensō) 1868ko urtarrilean hasi eta 1869ko maiatzean bukatu zen. Gerra lehertzearen arrazoi nagusia Meiji Enperadore berriak berrehun urteko adina zuen Tokugawa shogunerria desegitea izan zen. Meijiren alde agertu ziren hegoaldeko eta mendebaldeko aginteetako samurai aliantza eta gorteetako zenbait funtzionario. Tokugawa Yoshinobu shogunaren helburua Kyoto jauregi inperiala, zeina Gorteen egoitza zen, setiatzea izan zen. Gutxiengo izanik ere, erlatiboki modernizatua zegoen alderdi inperial baten alde jarri zen gerra, horrek daimyō asko alderdi inperialaren alde jartzea eragin zuen, shogunaren kaltetan. Toba-Fushimiko Gudua gudu erabakigarria izan zen, zeinetan Chōshū, Tosa, eta Satsuma aginteek Tokugawaren armada garaitzea lortu zuten. Ondoren, shogunerriaren aldekoen aurkako zenbait gudu gehiago egin ziren, harik eta Edo indar inperialen aurrean errenditu zen arte, eta ostera, Yoshinobu pertsonalki indar inperialen aurrean errenditu zen. Meiji Enperadoreak Yoshinoburi bere botere guztia kendu zion eta Japonia gehienak enperadore berriaren agintaritza onetsi zuen.
Hala ere, Tokugawaren armadako zenbaitek ez zuten onartu errendizioa eta Honshūra (Ōuetsu Reppan Dōmei) erretiratu ziren, ondoren Ezora (gaur egungo Hokkaidō) berriz erretiratzeko, non Ezoko Errepublika ezarri zuten. Gobernu inperialak indar espedizionario bat bidali zuen Ezoko Errepublika mendean hartzeko eta horiek Hakodateko setioa ezarri zuten, zeina 1869ko maiatzean amaitu zen, Ezoko Errepublikaren errendizioarekin.
Meiji aroa (1868-1912)
Zin egite gutuna 1868ko apirilaren 7an argitaratu zen, Meiji Enperadorearen tronuratze egunean. Zin egite gutunak aro berriaren helburuak zehaztu zituen eta Meiji Enperadorearen agintaldian nola jardungo zen ere aurreratu zuen, hau da, Japonia modernizatzeko oinarri eta eszenario legalak finkatzea izan zen aro honetako helburu nagusia. Meiji buruzagiek gobernu inperial berriarentzat (Chōshū eta Satsuma aginteetako kideek osatua) laguntza morala eta ekonomikoa handitzea ere helburutzat izan zuten.
1871ean Japoniak Iwakura Misioa bidali zuen. Misio horren helburua Mendebaldeko potentziekin sinatutako itun desorekatuak birnegoziatzea izan zen, eta bestalde, Mendebaldeko herrialde industrializatuen sistema ekonomiko eta sozialei buruzko informazioa lortzea ere eskatu zitzaien misioko kideei, hala, Japonia modernizatzeko pistak biltzeko. Itunen birnegoziaketa ez zen arrakastatsua izan, alabaina, misioak Ameriketako eta Europako herrialde garatuen sistemak zehaztasunez behatzea lortu zuen eta horrela, Japoniara modernizazioa hasteko informazio baliotsua eraman zuten. 1875ean Japoniak Errusiarekin muga-itun bat sinatu zuen eta Kuril uharteak bereganatzea lortu zuen Sakhalin uhartearen truke.
Japoniako gobernuak behatzaileak bidali zituen Mendebaldeko potentzietara beraien ohiturak ikasteko, eta gainera, "kanpotar aholkulari" izenekoak ordaindu zituen, Japoniara etorri eta hainbat arlotan japoniarrak "hezi" zitzaten. Aholkulari horiei esker mendebaldeko ideiak sartu ziren herrialde asiarrean eta horregatik, adibidez, Japoniako konstituzioa eta sistema judiziala Prusiakoetan oinarritu ziren. Gobernu berriak, gainera, Japonia feudalarekin lotura zuten hainbat ikur legez kanpo utzi zituen, hala nola, jendartean katana nola erakutsi eta erabili erakustea edo goi-korapiloa nola egin erakustea, bi ikurrek ere samuraien klasearekin lotura zuten. Gogoan izan behar da klase hori deuseztatua izan zela shogunerriarekin batera. Debeku horiek gobernu inperialaren eta samuraien arteko gatazka piztuko zuten gerora.