cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GRAPO
GRAPO edo Grupos de Resistencia Antifascista Primero de Octubre (Urriaren Leheneko Erresistentzia Talde Antifaxistak, euskaraz) 1975ean sortutako Espainiako talde armatu iraultzailea da eta espainiar estatu sozialista bat eraikitzea du helburu. Europar Batasunak eta AEBk talde terroristatzat du GRAPO.
Bere burua antifaxista bezala definitzen du, bere baitan komunistak, anarkistak, etab. bildu dituelarik, ezker-muturrekoa hain zuzen. Politikoki, PCE (r) Espainiako Alderdi Komunista (berreraikia)-ri atxikitzen zaio. Bi erakunde hauek xede berdinak eduki arren, bi erakunde ezberdinduak direla nabarmentzen dute euren idatzietan. Sortu zenetik, 21 militante hil dira.
GRAPO gutxienez 25 eta gehienez 200 kidez osatutako taldea izan zen eta, 1975etik, 400 ekintza armatu baino gehiago egin ditu, 84 pertsona hil zituelarik: 57 polizia, 20 zibil, 7 militar. 1979 izan zen aktibitate handieneko urtea, 21 pertsona hil baitzituen. Taldeak azkenetariko ekintza 2006ko uztailaren 4an burutu zuen Compostelako Donejakuen (Galizia), banketxe batean lapurreta burutu zuenean. Urte bereko otsailaren 6an, GRAPOk bere azken hildakoa eragin zuen Zaragozan (Espainia), Ana Isabel Herrero enpresaburua hil zuelarik.
Amaiurko gazteluaren setioa
Amaiurko gazteluaren setioa 1522ko uztailaren 13tik 19ra egin zuen Karlos V.a enperadorearen espainiar armada ugari batek 150 nafar gerlari eta buruzagi lealistako indar baten kontra. Setioa sinbolismo handiz jantzia heldu zaigu, bi indarren kopuruen desorekagatik, une historikoagatik eta gotortuek, gudu desorekatuan, Nafarroaren askatasun idealaren alde agertu zuten ausardiagatik.
GRAPO
Lehenengo urteak (1968-1975)
GRAPOren hastapenez mintzatzerakoan, 1968ra jo behar da, Parisen Espainiako Erakunde Marxista-Leninista (OMLE) sortu zenean hain zuzen ere; Espainiako Alderdi Komunistatik alde egindako 10 kidek PCE errebisionista zela salatzen zuten eta baita SESB eta haren aldeko alderdiak ere. OMLE bere I. Kongresuan autodisolbatu zen eta bertatik sortu ziren PCE (r) eta bere beso armatua izango zen GRAPO.
Hedabide guztiek GRAPOri esleitzen dioten lehenengo ekintza armatua 1975eko abuztuaren 2an jazo zen, Madrilgo kanodromoan hain justu ere. Bertan, Enrique Cerdán Calixto, Abelardo Collazo Araújo eta José Luis González Zazo alias Caballok, bi guardia zibilen aurka ekin zuten kolore zuriko Simca 1000 batean, Casimiro Sánchez García hilez eta bere lan-kidea larriki zaurituz. Talde armatu honen lehenengotako beste hildako bat Juan Antonio Alba Escalera izango zen, 1975eko urriaren 8an Bartzelonan eraila. Abuztuaren 2ko atentatua baino egun batzuk geroago, 1975eko irailaren 29an hain zuzen ere, beste ekintza armatu bat burutu zen, oraingo honetan Bartzelonan, Diego del Río Martin polizia armatua akabatu zutelarik.
Amaiurko gazteluaren setioa
Bertan bukatu zen Henrike II.a Nafarroakoaren aldeko indarrek egindako hirugarren saiakera Nafarroako Erresuma berreskuratzeko, 1512ko Nafarroako konkista eta gero. Azken askapen ahalegina izan zen Bortuez (Pirinioez) hegoaldeko Nafarroako lurraldean. Nafar lealisten eta Karlos V.aren armaden arteko borrokak Hondarribiko setioan izan zuen segida, 1524ko apiril arte.
GRAPO
Lehenengo urteak (1968-1975)
Hala eta guztiz ere, taldeari izena eman zion atentatua bi egun geroago jazo zen, 1975eko urriaren 1ean, Madrilen, Polizia Armatuaren 4 kideren aurka. Biktimak Joaquín Alonso Bajo, Agustín Ginés Navarro, Antonio Fernández Ferreiro eta Miguel Castilla Martín izan ziren.
Hilketa laukoitz honek Francoren diktadurako azkeneko 5 fusilamenduei erantzun zien, 1975eko irailaren 27an, FRAPeko hiru eta ETAko bi kideren heriotza-zigorrak bete baitziren.
Syrovín
Syrovín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 348 biztanle ditu eta 4,07 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1420 urtean egin zen.
GRAPO
GRAPO Francoren heriotzaren ondoren (1975-1982)
Francisco Francoren heriotzaren ondoren, GRAPOk bere jarduera armatuarekin jarraitu zuen oraindik eta ekintza terrorista bortitzagoak burutuz. Espainiako trantsizioaren lehen urteetan, GRAPOk oihartzun sozial handiko bahiketak eta atentatuak gauzatu zituen. 1976ko amnistiak eta poliziaren kolpeen ondorioz, PCE (r) jende gutxi biltzen zuen taldea bilakatu zen. Taldeak ekintza armatuak oso noizean behin burutzen jarraitu zuen eta, ondorioz, GRAPO desegintzat hartu zuten ez gutxitan. Militante bakan batzuk jarraitu zuten lehergailuak jartzen, lapurretak gauzatzen eta enpresariei estortsio egiten eta ez zuten sostengu sozial handirik izan. Bere historian, zehar 80 bat pertsona hil zituzten, poliziak eta militarrak gehienak.
1976an, Espainiako Estatu Kontseiluko lehendakari zen Antonio María Oriol bahitu zuten eta, urtebete geroago, 1977an, Justizia Militar Goreneko Kontseiluko lehendakaria zen Emilio Villaescusa Quilis. Bi bahiketa hauek otsailaren 11n amaitu ziren, poliziak askatu zituztenean. 1978ko abuztuaren 24an bi polizien aurkako erasoa jazo zen Vigon, biak zaurituak izan zirelarik. Abuztuaren 26an, berriz, talde batek Banco del Noroesteren sukurtsal batean lapurtu zuten. Hilabete bereko 28an, GRAPOri atxikitutako Liga Armada Galega (Galiziako Liga Armatua, euskaraz) deituriko talde batek, aurreko bi atentatuak bere gain hartu zituen eta guardia zibil bat hil zuten Santiago de Compostelan. Hala eta guztiz ere, gerora GRAPO izango zen egiletza bere gain hartuko zuena eta Galiziako Liga Armatua salatu zuen, asmakizun bat besterik ez zela esanez. 1979ko urtarrilaren 8an, Espainiako Auzitegi Goreneko VI. gelako presidentea zen Miguel Cruz Cuenca hil zuten.
Amaiurko gazteluaren setioa
Setioa
Noaingo gudua galdu eta gero, Nafarroako armada babes bila joan zen Albreteko leinuaren lurraldeetara, Bearno eta Nafarroa Beherera. 1521eko irailean, Henrike II.aren eta Frantses I.aren armadak beste saiakera bat egin zuen eta, oraingoan, Baztan-Bidasoa ibarrak eskuratu zituzten, barnean zela Amaiurko gaztelua. Alkaide eta garnizio gaztelarraren bizitza errespetatu zuten, Gaztelara joatea baimenduz.
GRAPO
Kalifornia 47ko sarraskia
GRAPOren eraso terrorista odoltsuena 1979ko maiatzaren 26an burutu zen Madrilen. GRAPOko kideek lehergailu indartsu bat jarri zuten Kalifornia 47 izeneko erdiguneko kafetegi batean, Goya kalean. Bonbaren leherketa larunbat bateko 18:55ean izan zenez, une horretan jende ugari aurkitzen zen bertan. 9 pertsona hil eta 61 izan ziren zaurituak, horietako asko larritasunez. Kafetegiaren barrunbea guztiz txikituta eta kiskalita geratu zen.
Amaiurko gazteluaren setioa
Setioa
Gaztelua defenditzeko 150 nafarren garnizioa utzi zuten, Jakue Belatz de Medrano buruzagi zutela.1522ko otsailaren hasieran, Gaztelako Erresumako tropek ibarrean erasoak egiteari ekin zioten. Martxoaren 14an Ortzorrotz gotorlekua hartu zuten. 1522ko ekainaren 17an, berriz, Doneztebe hartu zuten gudua izan ondoren, Amaiur eta Hondarribia arteko bidea moztuz. Mirandako kondea zen erregeorde gaztelarrak uztailaren 3an erabaki zuen Amaiurko gaztelua hartzea.
5.000 gerlaritik gorako Gaztelako Erresumako armadaren erdiak espainiar gerlari profesionalak ziren; beste erdiak, ordea, appellitum deiaren bidez errekrutaturiko nafarrez osatzen ziren. Batzuk gogo onez zihoazen, eta beste batzuk beharturik. Gaztelua setiatu zuten, bertan zeuden 150 nafarren aurka, eta horretarako setiorako kanoiak zekartzaten. Gazteluaren barruan Frantzisko Xabierkoaren anaia bi zeuden (Joanes eta Miel). Nafarrek erasoaldiei sei egunez eutsi zieten uztailaren 13tik 19ra.
GRAPO
Kalifornia 47ko sarraskia
1981ean, Auzitegi Gorenak 270 kartzela urtetara kondenatu zituen taldeko lider ziren José María Sánchez Casas eta Alfonso Rodríguez García, atentatuaren errudunak izateagatik.
Hala eta guztiz ere, GRAPOk ez zuen inoiz atentatuaren egiletza onartu eta talde ultraeskuindar eta parapolizialek gauzatu zutela adierazi zuen behin eta berriz.
Amaiurko gazteluaren setioa
Oroimena
Amaiurko gaztelua oinarrietaraino eraitsi zen gudutik hamarkada gutxi batzuetara. Gazteluko atari nagusiko ateak Jauregizarren bukatu zuen, urtsutarren leinu kolaboratzailearen mesedetan jauregizartarren leinuari konfiskatu dorretxean. Dorretxe hori Frantses Xabierren familia lealistarena izan zen konkista baino lehen, Maria Azpilkueta amaren aldetik. Gainerako hondar gehienak inguruko etxeetan berrerabili ziren.
Oroimena galdu egin zen gazteluaren aztarnekin batera. Josef Moretek aipatu zuen bere Anales del Reyno de Navarra kronikan (1685). Joan Iturralde Suitek interes historiko handia agertu zuen bataila horrekin, eta nafarren memoriaren lekutzat jo zuen.
GRAPO
Gainbehera
1982an GRAPOk su-etena eskaini zion Felipe Gonzálezen gobernuari eta, 1983an, Espainiako Barne Arazoetako Ministroarekin izandako hainbat negoziazioren ondoren, GRAPOk oraindik eta sostengu gehiago galdu zuen, bere partaide batzuk armak alboratu zituztelarik.
1984ko kanpaina sendoaren ondoren, GRAPOren berrantolaketa berria zapuztuta geratu zen 1985eko urtarrilaren 18an, Espainiako hiri ezberdinetan gauzatu zen operazio polizial batean 18 pertsona atxilotu zituztenean. Garai hartako Barne Arazoetako Ministro zen José Barrionuevo Peñak azaldu zuenez, urte bereko urtarrilaren 21ean GRAPOko jardunean zeuden kide guztiak atxilotu zituzten, Manuel Pérez Martinez, alias camarada Arenas eta Milagos Caballero Carbonellek ihes egin zutelarik, ordurako hilabete baitzeramaten Espainiatik kanpo.
Amaiurko gazteluaren setioa
Oroimena
Haren berri zabaldu zuen XIX. mende amaieratik aurrera. Karlista askok eta euskal abertzaleek bere egin zuten guduaren oroitzapena, eta 1922ko ekainean Amaiurko monolitoa eraiki zen, gazteluaren eta Amaiurko guduaren oroigarri. Karlismotik ateratako fakzio espainolista batek, Victor Pradera buru zuenak, traidoretzat jo zituen Amaiurko gazteluko nafar defendatzaileak, eta gogor jo zuen urteurren monolitoaren kontra, eta Fernando el Católico y los falsarios de la historia idazlana idatzi (1922). 1931ko uztailean, Amaiurko monolitoa zartarazi zuten dinamitaz: damnatio memoriae ekintza bat.
Literatura eta musika
1930eko hamarkadan Lauaxeta poetak gertakari honi buruzko Amayur gaztelu baltza olerkia idatzi zuen. Gerora, jada 1978an Antton Valverde musikariak abesti bilakatu zuelarik.
1995ean, Exkixu taldeak Gaua heldu orduko diskoan Amaiurko setioari buruzko abestia (Amaiur izenburukoa) grabatu zuen.
GRAPO
Gainbehera
1995ean, Publio Cordón enpresaria bahitu zuten Zaragozan. GRAPOk beti esan zuen aske utzi zutela, baina, 2012ko uztailaren 19an Sevilla eta Cádizen GRAPOko 3 ustezko militante atxilotu ondoren, enpresaria bahitu eta handik bi asteetara Frantziako hegoaldean bahituta zuten etxetik ihes egiten saiatzen ari zenean hil zutela jakin zen.
1999an, GRAPOk aktibo zegoela ziurtatu zuen Valladolideko sukurtsal batean lapurreta eginez eta Madrilgo PSOEko egoitza batean bonba bat ipini zuelarik.
Avellaneda (Buenos Aires)
Avellaneda, Argentinako portu hiri bat da, Buenos Airesko probintzian. 1852an sortua izan zen eta 2010eko erroldaren arabera 342.677 biztanle zituen.
St. Hilaire (Minnesota)
St. Hilaire Minnesotako hiri bat da. Pennington konderrian kokatua dago. 2010ean 279 biztanle zituen, 2 kilometro koadrotan banatuta.
GRAPO
Gainbehera
2000n, furgoi blindatu baten aurkako lapurreta saio batean, Vigon, bi jagole hil zituzten eta beste bat larriki zauritua izan zen. Urte berean, antolakundearen goi-karguak desegituratu zituzten, Parisen PCE (r)ren eta GRAPOren 7 buruzagi atxilotu ondoren. 2000ko azaroaren 17an, GRAPOk Madrilgo Carabanchel auzoan bakarrik patruilatzen zuen polizia bat hil zuen, garondoan emandako tiro baten ondorioz.
Hainbat bonba ere ipini zituzten enpresa eta eraikin publikoen aurkako erasoetan.
2002an, antolakundeko 14 kide atxilotu zituzten (8 Frantzian eta 6 Espainian).
2003an berragertu egin ziren Alcorcóneko sukurtsal bati lapurreta eginez eta beste 18 kide atxilotu zituzten. Urte horretan bertan, Baltasar Garzón epaileak PCE (r)ren jarduera eten zuen GRAPOren beso politikotzat hartu izanagatik.
2006ko otsailaren 6an GRAPO berragertu zen taldea; Ana Isabel Herrero hil zuten eta bere senarra zauritu, aldi baterako lanak eskaintzen zituen enpresa baten jabe zen Francisco Colell, Zaragozako Cervantes kalean jazo zen tiroketa batean. GRAPOk Zaragozako Antena 3 telebista-kateko ordezkaritzari gutun bat bidali zion jazotakoa erreibindikatuz. Hilabete bereko 26an, Israel Torralba atxilotu zuten, atentatuaren ustezko autore gisa eta, horrez gain, taldeak 2000. urtean egindako hilketak egotzi zitzaizkion.
2006ko ekainaren 9an, Zaragozako atentatuaren ondorengo ikerketari esker, Kataluniako Reus herrian, GRAPOko beste 3 kide atxilotu zituzten, horien artean une horretan taldeko buruzagi gorenetzat hartzen zena, Juan García Martín.
Selkirk (Scottish Borders)
Selkirk, 'Salcraig' edo Sailcirc, Eskoziako udalerri eta burgu historiko bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
GRAPO
Gainbehera
2006ko uztailaren 4an, berriz, GRAPOko bi kidek Caixa Galiciako sukurtsal batean lapurreta egin zuten Santiago de Compostelan. Ordubetez eta aurpegia estali gabe, hiri horretako 1 zenbakiko Caixa Galicia banku-agentziako zuzendaria bahitu zuten. Rosalía de Castro kalean bortizki eraso ondoren, pistola batekin apuntatu eta sukurtsal batera arte lagundu zioten, kale horretako 89.ean kokatua, bertan lapurreta egiteko. 20.000 euroko harrapakina lortu zuten gutxi gorabehera.
Poliziaren ikerketek lapurrak Israel Clemente eta Xurxo García Vidal zirela identifikatu zen. Ikerketa-iturrien arabera, bi hauek 2006ko otsailaren 6an Ana Isabel Herreroren hilketaren ustezko errudunak izatez gain, beste sukurtsal bat lapurtu zuten Castelló de la Planan urte bereko martxoaren 16an, banketxeko zuzendaria tiro batez hankan zauritu zutelarik.
2007ko ekainean, GRAPOko egituraren ustezko desegite berri bat gertatu zen, Bartzelonako bi pisu franko miatu ondoren. 2009ko maiatzaren 11n, ordea, Frantziako Jendarmeriak, Paristik gertu GRAPOren zulo bat aurkitu zuen. Honek armategi gisa funtzionatzen zuen eta honela taldearen desegitea gezurtatua geratu zen. 2011ko martxoaren 11n, lehergailu txiki bat lehertu zen Santiago de Compostelako etxebizitza batean. Aspaldi, Xosé Antonio Sánchez Bugallo bizi zen bertan, hiriko alkatea eta PSOEko militantea. Egun horretan bertan, GRAPOko aspaldiko kide bat atxilotu zuten, Telmo Varela Fernández (GRAPOtik urrundua eta galiziar nazionalismoaren gertukoa), erasoen erantzule egin zutena. Bere etxean egindako ondorengo miaketa batean molotov koktelak egiteko materiala aurkitu zen, atentatua Resistência Galega taldearekin lotu bazuten ere.
Babes soziala
Oro har, GRAPOk ez du izan gizartearen babes handirik, baina leku eta sektore jakin batzuetan militante eta jarraitzaileak izan ditu historikoki: Madrilgo eta Bartzelonako behargin auzoetan, Andaluziako gune batzuetan, Vigon, eta Bilboaldeko Ezkerraldean.
Egungo egoera
2006tik ez du inolako ekintza armaturik burutu, eta 2007ko ekainean, hainbat atxiloketaren ondorioz, Espainiako Gobernuak GRAPO erakundea desegintzat jo zuen, sortu zenetik hainbatetan egin duen bezala. Egun GRAPOko, PCE (r)-ko eta hauen aldeko elkartasun taldeetako (AFAPP eta Nazioarteko Sorospen Gorria) 40 preso daude, horietatik 22 GRAPOko militanteak direlarik. 2009ko maiatzean Frantzia hegoaldean ustez GRAPOrenak diren bi zulo aurkitu zituen poliziak, horietan 6 pistola, 10 bat kilo lehergailu eta 5 tenporizadore zeuden.
2017an, berriz, Madrilen, beste zulo bat aurkitu zuten. 2007az geroztik ez badu ekintzarik burutu ere, GRAPOk ez dio borroka armatuari uko egin. Guardia Zibila balizko azpiegituren bila dabil oraindik eta 1995ean bahitu zuten Publio Cordón enpresariaren gorpua ez dute oraindik aurkitu.
Hodod
Hodod Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Alberto Leanizbarrutia
Alberto Leanizbarrutia Abauntza, Sanpete, (Elorrio, 1963ko apirilaren 1a -) euskal txirrindulari ohia da, 1985 eta 1998 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean zazpi garaipen lortu zituen.
Palmaresa
1982
1984
1986
1987
1988
Syrovice
Syrovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.738 biztanle ditu eta 8,27 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1115 urtean egin zen.
Alberto Leanizbarrutia
Palmaresa
1991
1993
1994
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Kallmerode
Kallmerode Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oi Hockey Estadioa
Oi Hockey Estadioa, japonieraz : 大井ホッケー競技場 - Ōi hokkē kyōgijō, Tokion dagoen erabilera anitzeko estadioa da. 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetarako eraiki zen. Olinpiar Jokoetan belar hockey lehiaketak eta Paraolinpiadetako futbol lehiaketak jokatuko dira bertan. Japoniako hiriburuko kostaldean dago, Erdialdeko Oi Kostaldeko Parkean, eta 15.000 ikusleentzako lekua du bi zelaitan banatuta.
Instalazioen ikuspegi orokorra
Eraikuntza 2019ko urtarrilean hasi zen, eta urte horretako ekainean amaitu zen. Estadioaren azalera belar artifizialez egina dago
Jokoen ostean, instalazioak kirol ezberdinetarako eta kirol entrenamendu programetan erabiltzea aurreikusten da
Kokapena
Oi Hockey Estadioa Oi Central Coastal Park eremuan dago. Tokioko Ōi Keibajō Mae geltokitik edo Keikyu Tren Line Main Line Tachiaigawa geltokitik irits daiteke.
Ikus gainera
Belar-hockeya 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan
Alburnus scoranza
Alburnus scoranza Alburnus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Sorex pacificus
Sorex pacificus Sorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Scutiger tuberculatus
Scutiger tuberculatus Scutiger generoko animalia da. Anfibioen barruko Megophryidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bierry-les-Belles-Fontaines
Bierry-les-Belles-Fontaines Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Udane Ostolaza
Udane Ostolaza Etxabe (Orio, Gipuzkoa, 2005eko irailaren 11)  harri-jasotzailea da.
Bierry-les-Belles-Fontaines
Biztanleria
2007an Bierry-les-Belles-Fontaines udalerrian erroldatutako biztanleak 219 ziren. Familiak 98 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Udane Ostolaza
Harri-jasotzaile ibilbidea
Hainbat erakustaldi egin ditu bere harri-jasotzailei ibilbidean zehar. Lorpenak ere ugari izan dira.
Bierry-les-Belles-Fontaines
Etxebizitza
2007an 175 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 174etxeak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 113 ziren, horien artean 80 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 80 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (47 gizon eta 29 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bierry-les-Belles-Fontaines udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 212 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.168 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 argiketariak ziren eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Bierry-les-Belles-Fontaines udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lorgies
Lorgies Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Marigny-Marmande
Marigny-Marmande Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Lorgies
Biztanleria
2007an Lorgies udalerrian erroldatutako biztanleak 1.513 ziren. Familiak 512 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 148 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 264 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Marigny-Marmande
Biztanleria
2007an Marigny-Marmande udalerrian erroldatutako biztanleak 617 ziren. Familiak 268 ziren, horien artean 100 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Girobikupula triangeluar elongatu
Geometrian, girobikupula triangeluar elongatua Johnsonen solidoetako bat da (J36), "girobikupula triangeluar" (edo kuboktaedro) bat "elongatuz" eraiki daitekeena, erdian prisma hexagonal bat txertatuz.
Lorgies
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Girobikupula triangeluar elongatu
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Formulak
aren aurpegi guztiak erregularrak badira, eta ertzaren luzera a, gainazalaren azalera (A) eta bolumena (V) formula hauen bidez kalkula daitezke:
Marigny-Marmande
Etxebizitza
2007an 362 etxebizitza zeuden, 281 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 337 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 281 etxebizitza nagusietatik 207 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 23 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 101 etxek bost zituzten. 201 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 92 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lorgies
Etxebizitza
2007an 537 etxebizitza zeuden, 524 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 527 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 524 etxebizitza nagusietatik 460 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 46 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 362 etxek bost zituzten. 452 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 190 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 307 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Marigny-Marmande
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 360 ziren, horien artean 254 aktiboak ziren eta 106 inaktiboak ziren. 254 pertsona aktiboetatik 218 lanean zeuden (132 gizon eta 86 emakume) eta 36 langabezian zeuden (18 gizon eta 18 emakume). 106 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lorgies
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.018 ziren, horien artean 781 aktiboak ziren eta 237 inaktiboak ziren. 781 pertsona aktiboetatik 738 lanean zeuden (403 gizon eta 335 emakume) eta 43 langabezian zeuden (20 gizon eta 23 emakume). 237 pertsona inaktiboetatik 67 erretiraturik zeuden, 104 ikasten zeuden eta 66 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Marigny-Marmande
Diru sarrerak
2009an Marigny-Marmande udalerrian 283 unitate fiskal zeuden, 619,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.487 euro zen.
Lorgies
Diru sarrerak
2009an Lorgies udalerrian 556 unitate fiskal zeuden, 1.653 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.262 euro zen.
Marigny-Marmande
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 2 ile apaindegiak.
Lorgies
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 22 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Lorgies udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 369 hektarea erabiltzen.
Marigny-Marmande
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Marigny-Marmande udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.156 hektarea erabiltzen.
Lorgies
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Marigny-Marmande
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lorgies
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agriornis murinus
Agriornis murinus Agriornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Kubo (Arrigorriaga)
Kubo Arrigorriaga udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 741 biztanle ditu.
Ireneo Jerusalemgoa
Emmanouil Skopelitis (Εμμανουήλ Σκοπελίτης; Samos, 1939ko apirilaren 17a - Atenas, 2023ko urtarrilaren 10a) greziar Jerusalemgo Eliza Ortodoxoko 140. patriarka izan zen Ireneo izenarekin 2001ekin 2005era.
1953an Jerusalemera joan zen eta urte luzez Atenasko Hilobi Santuaren exarka izan zen. 2001ean, aurreko urtean hildako Diodoro patriarkaren ondorengo hautatu zuten.
2005. urtearen hasieran, Jerusalemgo Hiri Zaharrean kokatutako Eliza Ortodoxo Grekoaren jabetzak Ateret Cohanim erakunde juduari saltzea leporatu zioten. 2005eko maiatzaren 6an, Jerusalemgo Sinodo Santuak patriarka kargutik kendu zuen. 2005eko maiatzaren 24an, Konstantinoplean egindako sinodo ortodoxo batek berretsi egin zuen erabakia. 2005eko abuztuaren 22an Sinodok Jerusalemgo patriarka berria aukeratu zuen Teofilo III.a.
Rosika Schwimmer
Rosika Schwimmer (Budapest, 1877ko irailaren 11 - New York, 1948ko abuztuaren 3a) aktibista feminista, bakezale eta sufragista hungariarra izan zen.
Ireneo Jerusalemgoa
Ireneok ez zuen bere kargugabetzea onartu eta zenbait urtez apartamentu batean giltzapetuta bizi izan zen. 2019an Greziara joan zen.
Rosika Schwimmer
Biografia
Schwimmer familia judu batean jaio zen Budapesten 1877an, eta eskola publikoan graduatu zen 1891n. Hizkuntzalari batek zortzi hizkuntza hitz egin edo irakurtzen zituen. Bere ibilbidearen hasieran, zailtasunak izan zituen soldata duina ordainduko zuen lan bat aurkitzeko, eta esperientzia horrek emakumeen enplegu-arazoekiko sentsibilizatu zuen. Emakume langileei buruzko estatistikak emateko datuak bilduz, Schwimmer emakumeen sufragioko nazioarteko mugimenduko kideekin harremanetan jarri zen, eta 1904an borrokan sartu zen. Hungariako emakume langileen lehen erakunde nazionalaren eta Hungariako Elkarte Feministaren sortzaileetako bat izan zen. 1913an Budapesten ospatutako Emakumeen Sufragioaren aldeko Nazioarteko Aliantzaren Zazpigarren Konferentzia antolatzen ere lagundu zuen.
Hurrengo urtean, Schwimmer Londresen Sufragio Femeninoaren aldeko Nazioarteko Aliantzaren prentsa idazkari gisa kontratatu zuten. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, atzerritar etsai izendatu zuten, eta Europa utzi zuen Estatu Batuetara joateko. Han, sufragioari eta bakezaletasunari buruz hitz egin zuen. Emakumearen Bakearen Alderdiaren eta Bakearen eta Askatasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Liga bihurtuko zen erakundearen sortzaileetako bat izan zen.
1915ean, Hagako Emakumeen Nazioarteko Kongresura joan ondoren, beste feminista batzuekin lan egin zuen Europako Kanpo Harremanetarako ministroak konbentzitzeko munduko gaietan bitartekari baketsuak izateko erakunde bat sor zezaten, eta funtsezkoa izan zen Henry Ford Bakearen Itsasontzia flatzeko konbentzitzeko. 1916tik 1918ra, Schwimmer Europan bizi izan zen, gerrari amaiera emateko hainbat planetan lan eginez. Hungariako Lehen Errepublika ezarri zenean, munduko lehen enbaxadoreetako bat izendatu zuten (Hungariatik Suitzara) 1918an. Errepublika estatu-kolpe batek agintetik kendu zuenean, Estatu Batuetara ihes egin zuen, hungariar hiritartasunari uko eginez.
Naturalizazioa eskatzean, Schwimmer baztertu egin zuten bere bakezaletasunean oinarrituta. Kasua apelazioan baliogabetu zen 1928an, eta hurrengo urtean apelazioa ezeztatu zuen Estatu Batuetako Gorte Gorenak Schwimmerren aurkako Estatu Batuen erabakian. Bizitza osoan, aberrigabe egon zen. Osasun arazoengatik eta difamazio kanpaina batengatik lan egiteko gai ez zela, lagun leialek babestu zuten.
Sytno
Sytno Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 330 biztanle ditu eta 5,13 kilometro koadroko azalera. Tachoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1234 urtean egin zen.
Rosika Schwimmer
Biografia
1935ean, Schwimmerrek eta Mary Ritter Beardek Emakumeen Artxiboen Munduko Zentroa ezarri zuten, emakumeen historiarako hezkuntza-erreferentzia bat sortzeko eta eragin handiko emakumeen banakako eta antolakuntzako lorpenak dokumentatzeko. Munduko lehen federalistetako bat izan zen, 1937an mundu gobernu bat proposatuz. 1948an Bakearen Nobel Sarirako izendatua, batzordeak urte horretan ez ematea erabaki baino lehen hil zen. 1952an, Estatu Batuetako naturalizazio-legeak aldatu egin ziren kontzientzia-objekzioa ahalbidetzeko.
Kirmen Uribek Rosika Schwimmer sufragista eta bakezalearen bizitzan oinarritutako Izurdeen aurreko bizitza nobela idatzi zuen 2021ean
Abbey St Bathans
, 'Abaid Bhaoithin', Eskoziako parrokia bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Gartziriain
Gartziriain Txulapaingo (Nafarroa) kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, Gartziriainek 39 biztanle zituen.
Pseudochromis litus
Pseudochromis litus Pseudochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Saint-Lary-Boujean
Saint-Lary-Boujean Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Lary-Boujean udalerrian erroldatutako biztanleak 112 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 51 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 66etxeak ziren. 51 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 67 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (22 gizon eta 18 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Lary-Boujean udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 124 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.188 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak zerbitzu enpresenak ziren.
2000. urtean Saint-Lary-Boujean udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Villers-lès-Moivrons
Villers-lès-Moivrons Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-lès-Moivrons udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 46 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 51 etxebizitza zeuden, 45 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. 46 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 45 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 73 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (30 gizon eta 26 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 emakume eta 5 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Villers-lès-Moivrons udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Tomás de Torquemada
Tomás de Torquemada (Valladolid, 1420 - Ávila 1498ko irailaren 16a) Gaztela eta Aragoiko inkisidore nagusia eta Elisabet I.a Gaztelakoaren aitor-entzulea izan zen XV. mendean. Horrez gain, 1492ko abuztuaren 2rako Espainiako juduen atzerriratzea agindu zuen Granadako Ediktuaren ardatza ere izan zen. 1493an Ávilako Santo Tomas komentura erretiratu zen, eta bertan eman zituen bere azken bost urteak.
Biografia
Valladoliden jaio, hazi eta hezi zen, eta, bere osabaren bidea jarraituz, fraide domingotar sartu zen oso gazte. Kontraesana iruditu daitekeen arren, arbaso juduak zituela pentsatzen da. Hernando del Pulgar garaiko historialariak Tomásen osaba zen Juan de Torquemadari buruz honela esan zuen Claros varones de Castilla liburuan:
Oso gazte, Segoviako Santa Cruz Monasteriora bidali zuten eta berehala izendatu zuten Gaztelako Koroaren oinordekoa zen Elisabet printzesaren aitor-entzule. Erregina izendatuko zuten hau [1473]]an, eta Torquemadak harremana erabiliko zuen Inkisidore Nagusi izatera iritsi arte.
Handik 16 urtera, 1498ko irailaren 16an hilko zen Ávilako Santo Tomás komentuan.
Inkisidore Nagusia
Errege-erregina katolikoek Nafarroari eraso egin eta konkistatu zutenean inkisizioaren aro modernoa hasi zen. Haien erresumaren batasuna ortodoxia katolikoan oinarritu nahi zuten eta, horretarako, juduak eta musulmanak kristautzeaz gain, heretikoak zigortzeko 1478-1483an Espainiar Inkisizioa auzitegi-berezia sortu zuten, Sixto IV.ari esker izaera erlijioso-politikoa izango zuena.
Tomas de Torquemada izan zen lehen inkisidore nagusia eta Cisneros kardinala buruetako bat. Inkisizioa aita santuaren menpe egon zen Europan, baina Fernando II.ak Gaztela eta Aragoiko erregeen menpeko lurretan Inkisizioa bere esku jartzea lortu zuen. Hasiera batean, Euskal Herria Calahorrako tribunalaren menpe egon zen, eta gero, Logroñokoaren pean.
1482an, Errege-erregina katolikoek izendatu zuten Tomás de Torquemada Inkisidore Nagusi.
Alburnus sellal
Alburnus sellal Alburnus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Tomás de Torquemada
Inkisidore Nagusia
Bi gertakari izan ziren bere boterearen indartzearen arrazoi nagusiak: Pedro Arbues Inkisidorearen hilketa (1485ean) eta Santo Niño de La Guardiaren sarraski errituala (1492an); bi gertakariak heretiko eta juduei egotziak izan ziren eta horregatik arduratuko zen Torquemada 1492an juduak kanporatzen.
Sebastián de Olmedo garaiko kronikariak sorginen mailu, Espainiako argi, bere herrialdearen salbatzaile eta bere ordenaren ohore deitu zion.
Datu-base eta datu-banku terminologikoak
Datu-base eta datu-banku terminologikoak terminologiako informazioa antolatzeko egiturak dira biak, baina oso desberdinak dira beren helburuan, antolamenduan eta tamainan.
Tomás de Torquemada
Inkisidore Nagusia
Inkisizioak eragin handia izan zuen espainiar ororen bizitzan. Inkisizioaren aurka zerbait esaten zuen oro susmagarritzat jotzen zen eta heretikoak (kristau ideologia ofizialarekin bat ez zetorren edonor, alegia) eta konbertituak (gehienetan, jazarpenari ekidin nahian erlijioz aldatuak) izan ziren eraso honen helburu nagusiak. Heresien zabalkuntzari ekiditeko, Torquemadak, garai hartan Europan ohikoa zen bezala, literatura ez katolikoaren (judu eta arabiarra, gehien bat) erreketa bultzatu zuen.
Datu-base eta datu-banku terminologikoak
Datu-base terminologiko batek gai jakin bati lotutako terminoak jasotzen ditu, eta orokorrean, elebidunak izaten dira, baita eleanitzak ere.
Datu-base terminologikoen helburua hiztegi tekniko bat lantzea izaten da. Hau da, arlo konkretu bateko terminoak, hizkuntza batean edo gehiagotan, bildu, sistematizatu eta txukun-txukun ordenatuta prestatu. Hiztegi terminologiko bat lantzeko prozesuan eraikitzen dira, eta hiztegia amaitu ondoren, normalean, datu-base hauek ez dira sistematikoki eguneratzen.
Datu-banku terminologikoek helburu zabalagoak dituzte:
Iraunkortasuna eta publikotasuna dira datu-base eta datu-banku terminologikoen ezaugarri garrantzizkoak.
Azaldu beharreko informazioa
Fitxa terminologiko batek ondorengo informazioa eskaini behar du:
Azpiegitura antolatua
Datu-base eta datu-banku terminologikoek azpiegitura antolatua dute, eta ISO definizioaren arabera, hori da ezaugarri bereizgarria. Terminologiako datu-bankuak, goian aipatutako helburuak betetzeko, azpiegitura antolatu iraunkor bat behar du: terminologoak, dokumentazio-arduraduna, informatikaria...
Tamaina eta euskarria
Bolumena da bi egituren arteko beste desberdintasun nabaria.
Terminologiako datu-bankuak, aldiz, askoz handiagoak izaten dira. Txikiek 100.000 erregistro izan ditzakete, eta milioi bat baino gehiagokoak ere badira. Fitxa-egitura konplikatuagoa da eta ordenagailu eta datu-baseak kudeatzeko programa ahaltsuagoak behar izaten dira, ordenagailu profesionalagoak.
Dokumentazio-euskarria
Terminologiako datu-bankuan, aldiz, ezinbestekoa da datu-base dokumental bat behar bezala antolatuta izatea. Bertan, terminoen egiaztagarritasuna posible egiten duten erreferentzia bibliografikoak egoten dira jasota. Fitxa terminologikoan, termino baten edo testuinguru baten jatorria adierazten duen kode bat ezartzen da, eta datu-base dokumentalean kode horren esanahia zehazten da erreferentzia bibliografiko baten bitartez: autorea, titulua, argitaletxea, urtea etab.
Terminoen iturriak argitaratzeko unean, arazoak sor daitezke obra argitaratuen autore-eskubideekin eta barne-dokumentuen konfidentzialtasunarekin.
Euskalterm datu-danku terminologikoa
Euskalterm ez da banku handi bat, ez oso txikia ere. Gutxi gorabehera, ia 100.000 fitxa ditu, eta 400.000 termino pasa. Datu-bankua 1987an sortu zen, UZEI k egindako hiztegi guztiak fusionatuz. Ondorengo urte guztietan handituz eta eguneratuz joan da, erakunde publikoen diru-laguntzari esker.
Terminoen eguneraketa
Hiru modu daude terminoak eguneratzeko:
== Datu-banku terminologikoak interneten ==
St. James (Minnesota)
St. James Minnesotako hiri bat da. Watonwan konderrian kokatua dago. 2010ean 4,605 biztanle zituen, 6.21 kilometro koadrotan banatuta.
Sherpa (enpresa)
Sherpa Bizkaiko inteligentzia artifizialeko enpresa bat da, aurrez aurreko elkarrizketarako laguntzaile digitaletan espezializatua. Xabier Uribe-Etxebarriak sortu zuen 2012an eta Erandion eta Silicon Valley-n ditu egoitzak. 2018an, Fortune aldizkariak adimen artifizialeko 100 enpresa onenen sailkapenean sartu zuen.
Bidea
Kapital pribatukoa, sozietateren izena Sherpa Europe S.L. da. Konpainia 2012an sortu zen, konpainia batzuetarako adimen artifizialeko algoritmoetan oinarritutako aurrez aurreko elkarrizketarako laguntzaile digital bat garatzeko asmoz eta adimen artifizialei buruzko aholkuak eskeintzeko. Erandion ( Bizkaia) eta Silicon Valley-n (Kalifornia, Estatu Batuak) bulegoak ditu. 2016an 6,5 milioi dolar lortu zituen Alma Mundi Innvierte Fund eta beste inbertitzaile pribatu batzuen finantzaketa txanda batean. 2019an, bigarren txandan, 8,5 milioi dolar eskuratu zituen. Sherpa-k ISO/IEC27001 ziurtagiria du.
Produktuak
Hiru milioi deskarga baino gehiago dituzten smartphone eta tabletetarako (Sherpa Assistant eta Sherpa News) doako aplikazioak daude. Gainera, Samsung telefonoetan aurrez instalatzen zen fabrikan laguntzaile digitala lehenetsi gisa, Hego Koreako konpainiak Bixby merkaturatu zuen arte.
Enpresetarako zerbitzuetara bideratuta, laguntzaileak eta bere sistema eragilea autoetan, entzungailu adimendunetan, etxeko bozgorailuetan edo etxetresna elektrikoetan integratuta daude. Porsche eta Samsung bezalako enpresekin hitzarmenak ditu.
Sariak
2017an eta 2018an Red Herring Top 100 global rankingaren 100 start-up onenen artean aitortu zen, eta 2019an Europako 100 onenen artean.
2018an, Fortune aldizkariak adimen artifizialeko 100 enpresa onenen sailkapenean sartu zuen Sherpa. 2019an, bere elkarrizketetako laguntzailea laguntzaile pertsonalik onena izan zen AI Breakthough awards-en iritziz. Analytics Insight 2019 argitalpenaren arabera, 2019ko adimen artifizialeko enpresa onenen artean dago ("top AI companies 2019") IBM, Salesforce eta DeepMind-ekin batera.
Lan taldea
2018an 35 langile zituen, gehienak adimen artifizialean adituak ziren eta horietako asko matematika eta beste diziplina batzuetan doktoreak. Innova Spain -aren arabera, Sherpa Granadako, Deustuko, Euskal Herriko Unibertsitateko eta Arrasateko unibertsitatetako ikertzaile eta ikerketa zentroekin lan egiten du. Bere aholkularien artean, honako hauek daude: Alex Cruz, British Airways- eko presidentea eta CEO; eta Chris Shipley, Silicon Valleyko emakumerik garrantzitsuentzat hartzen duena San Jose Business Journal egunkariak.
2019an, Tom Gruber, Siri-ren kofundatzaile eta CTO ohia, lan taldean sartu zen aholkulari estrategiko gisa.
Murillo el Fruto
Murillo el Fruto edo Murelu Hautsi Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Erriberriko merindadean eta Erdialdea eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 67,6 kilometrora. Altuera 325 eta 634 metro artekoa da, eta 33,40 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Herri hau Aragoi ibaiaren eskuinaldean dago. Raimundo Lanas garai guztietako joterorik onenaren jaioterria, Murillo edo Murelu Uxueko mendilerroaren azpian dago, mendi eta ibaiaren artean, Aragoiko Erriberako hasieran. Nafarroako hegoaldeko herri tipikoa da, hedadura handi samarra du, solairu bat edo biko etxez osatua, Erriberako eskema tradizionalari jarraituz.
Izena
Murillo el Fruto edo Murelu Hautsi toponimoa beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Murillo el Fruto gaztelaniatzatutako bertsioa eta Murelu Hautsi bertsio euskaratua Muriello Freito nafar erromantzetik datoz.
Murillo lehen ertzak, Nafarroako beste hainbat harresik bezala, harresi batekin du zerikusia, eta ziurrenik herriko gazteluari egingo dio erreferentzia. Gaztelua IX. mendeko gotorleku garrantzitsua izan zen, hiribilduaren iparraldeko muino baten gainean eraikia, eta 1516an Cisneros kardinalaren aginduz eraitsi zuten arte iraun zuen, Nafarroako konkista berriari eusteko. Hormen eta dorrearen aztarnak geratzen dira.