cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Larrasoaña
Politika
Larrasoañako kontzejua kontzejuburuak eta lau kontzejukidek osatzen dute. Egungo kontzejuburua Argiloa Mangado Gonzalez da.
Kontzejua
Larrasoañako kontzejua kontzejukidek eta kontzejuburuak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Kontzejuburua Argiloa Mangado Gonzalez da. Kontzejukideak 4 daude:
Kontzejuburuak
2011tik, Larrasoañak 2 kontzejuburu izan ditu:
Garraioa
Autobuses Artieda autobus konpainiak Larrasoaña Iruñearekin batzen du. Autobus lineek, honako ibilbideak egiten ditu:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Esteribarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Erroibar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.
Dalmahoy
, 'Dail MoThua', Eskoziako hotel eta landetxe bat da, Edinburgh hiriburutik hurbil eta Ratho udalerritik 3,5 kilometro hegoaldera.
Larrasoaña
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Esteriberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.
André Foixkoa
André Foixkoa (1485-1528) Esparros edo Asparrotseko jauna eta Montforteko kondea izan zen.
Aita Joanes Foixekoa, vicomte de Lautreceko bizkondea eta Dofinerriko gobernadorea, ama Jeanne d'Aydie de Lescun, eta arreba Frantzisko I.a Frantziakoaren maitalea zen Françoise Foixkoa zituen.
Henrike II.a Nafarroakoak Nafarroako Erresuma berreskuratzeko 1521eko kanpainan Gaskoniako tropak zuzendu zuen frantziar jenerala zen. Iruñea berehala lortu ondoren, lerroak gehiegi luzatu eta zenbaki-gutxigotasunean Noaingo gudua galdu ondoren, atxilotu zuten. 1521-1526 arteko Italiar Gerretan bizia galdu zuen.
Larrasoaña
Euskara
Ibar honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen daude Esteribarrera (iparesteribartar eta erdiesteribartar aldaerak) eta Artzibarrera (hegoesteribartar aldaera) azpieuskalkietan. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Esteribarko mintzaira zaharra oso hiztun gutxik dakite. 2007ko udazkenean, Esteribarren ez zegoen esteribarrerazko edo artzibarrerazko euskaldun gutxienik, eta, beraz, bi azpieuskalkiak hilda daude ibarran.
Euskararen Foru Legea
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Esteribar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 25ek zekien euskaraz.
Hemitriccus granadensis
Hemitriccus granadensis Hemitriccus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Larrasoaña
Euskararen Foru Legea
1986tik geroztik, Esteribar udalerriaren izen ofiziala Esteribar da.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Nimrod (Minnesota)
Nimrod Minnesotako hiri bat da. Wadena konderrian kokatua dago. 2010ean 69 biztanle zituen, 2.39 kilometro koadrotan banatuta.
Dalmahoy
1725. urte aldera eraikitzetik amaitu zen.
Ratho
, 'Ráthach', Eskoziako Edinburgh hiriburuaren mendebaldean dagoen udalerri bat da.
Nielsville (Minnesota)
Nielsville Minnesotako hiri bat da. Polk konderrian kokatua dago. 2010ean 90 biztanle zituen, 0.94 kilometro koadrotan banatuta.
Alessandro Fortis
Alessandro Fortis (Forlì, 1841eko irailaren 16a - Erroma, 1909ko abenduaren 4a) italiar politikaria izan zen. Italiako lehen ministroa izan zen 1905etik 1906ra.
Abokatua eta errepublikarra izan zen, Giuseppe Mazziniren jarraitzailea, eta 1866an Giuseppe Garibaldirekin bat egin zuen. Elkarrekin borrokatu zuten Trentinon, Mentanan eta Frantzian. 1880. urtean diputatu hautatu zuten eta Luigi Pellouxek Nekazaritza ministro izendatu zuen 1898-99an.
1899an dimisioa eman zuen eta Giovanni Giolittiren oposizio liberalera batu zen. Liberal moderatuak Pellouxen errepresio-neurrien aurka agertu ziren.
1905eko martxoan lehen ministro izendatu zuten. Trenbideak nazionalizatu zituen, langileei greba-eskubidea kentzeko. Irailean Italiako hegoaldea bisitatu zuen Calabriako lurrikarak eragindako kalteak egiaztatzeko eta eskualdeari laguntzeko lege bat onartu zuen. 1906ko otsailean dimititu zuen, parlamentuan hainbat porrot jaso ondoren.
Fortis judua izan zen.
Supur
Supur Errumaniako udalerri bat da, Satu Mare konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Stolany
Stolany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 384 biztanle ditu eta 5,47 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1388 urtean egin zen.
Göschitz
Göschitz Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Marçay (Indre eta Loira)
Marçay Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Dalry (Edinburgh)
Dalry, 'Dail Ruigh', Eskoziako Edinburgh hiriburuko auzo bat da.
Marçay (Indre eta Loira)
Biztanleria
2007an Marçay udalerrian erroldatutako biztanleak 467 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 76 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 230 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 228 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 187 etxebizitza nagusietatik 136 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 12 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 170 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 315 ziren, horien artean 226 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 226 pertsona aktiboetatik 214 lanean zeuden (118 gizon eta 96 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marçay udalerrian 183 unitate fiskal zeuden, 467,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.733 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Scinax castroviejoi
Scinax castroviejoi Scinax generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Băbeni
Băbeni Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Nisswa (Minnesota)
Nisswa Minnesotako hiri bat da. Crow Wing konderrian kokatua dago. 2010ean 1,971 biztanle zituen, 27.92 kilometro koadrotan banatuta.
Hemitriccus mirandae
Hemitriccus mirandae Hemitriccus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Stonava
Stonava Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.851 biztanle ditu eta 13,86 kilometro koadroko azalera. Karvináko barrutian dago.
Historia
Historia (antzinako grezieratik, «Ikerkuntza; ikerketak lortutako ezagutza» esan nahi du ) iraganaren azterketa eta dokumentazioa da. Idazketa-sistemak asmatu aurreko gertaerak historiaurrekotzat hartzen dira. "Historia" terminoak iraganeko gertaerak nahiz gertaera horien memoria, aurkikuntza, bilketa, antolaketa, aurkezpena eta interpretazioa biltzen ditu. Historialariek iragana ezagutzea bilatzen dute iturri historikoak erabiliz, hala nola dokumentu idatziak, ahozko kontakizunak, artea eta tresna materialak, eta markatzaile ekologikoak. Historia osatu gabe dago, eta, oraindik ere, eztabaidagarriak diren misterioak ditu.
Stonava
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1769 urtean egin zen.
Historia
Historia diziplina akademiko bat ere bada, eta narratiba erabiltzen du iraganeko gertaerak deskribatzeko, aztertzeko, zalantzan jartzeko eta analizatzeko, eta horien kausa- eta efektu-ereduak ikertzeko. Historiaren filosofiak dio historiatik ikasi daitekeela. Historialariek gertakari bat hobekien azaltzen duen kontakizunari buruz eztabaidatu ohi dute, bai eta kausen eta efektuen garrantziari buruz ere. Historialariek, halaber, historiaren izaera bera helburu gisa eztabaidatzen dute, bai eta orainaldiko arazoei ikuspegia emateko duen erabilgarritasuna ere.
Kultura jakin baten istorio komunak, baina kanpoko iturrietan oinarritzen ez direnak (Aitorren inguruko mitologia, adibidez), kultura-ondare edo kondaira gisa sailkatu ohi dira. Historia mitotik bereizten da, ebidentzian oinarritzen baita. Hala ere, antzinako eragin kulturalek historiaren izaeraren interpretazio desberdinak sortzen lagundu dute, mendeetan zehar eboluzionatu dutenak eta gaur egun ere aldatzen jarraitzen dutenak. Historiaren azterketa modernoa oso zabala da, eta eskualde espezifikoen azterketa eta gaikako edo ikerketa historikoko zenbait elementuren azterketa barne hartzen ditu. Historia lehen eta bigarren hezkuntzan irakasten da askotan, eta historiaren ikasketa akademikoa diziplina garrantzitsua da unibertsitateko ikasketetan.
Norcross (Minnesota)
Norcross Minnesotako hiri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 70 biztanle zituen, 4.03 kilometro koadrotan banatuta.
Historia
Herodoto, K. a. V. mendeko greziar historialaria, mendebaldeko tradizioan "historiaren aitatzat" hartzen da, baina "gezurraren aitatzat" ere hartu izan da. Tuzidides garaikidearekin batera, iraganeko gertaera eta gizarteen azterketa modernoaren oinarriak finkatzen lagundu zuen. Bere lanak gaur egun ere irakurtzen dira, eta kulturan zentratutako Herodotoaren eta arlo militarrean zentratutako Tuzididesen arteko arrakalak idazkera historiko modernoan euste- edo ikuspegi-puntua izaten jarraitzen du. Ekialdeko Asian, Udaberriko eta Udazkeneko Urtekaria izeneko estatu kronika K. a. 722an idatzi zela pentsatzen da, nahiz eta K. a. II. mendeko kopia bat baino ez den gaurdaino iritsi.
Etimologia
Historia hitza historíatik dator (antzinako grezieraz: ἱστορία, erromanizatuta: historíā, lit. «galdeketa, ikerketatik ezagutza edo epaile» ). Zentzu horretan erabili zuen Aristotelesek hitza Animalien Historian. Arbaso-hitza ἵστωρ editzera emana da Homeroren ereserkietatik, Heraklito, Atenasko efeboen zina eta inskripzio beotikoetan (zentzu juridikoan, epaile edo lekuko edo antzekoa). Greziar hitza latin klasikora mailegatu zen historia moduan, hau da: «ikerketa, kontsulta, kontua, deskribapena, iraganeko gertaeren idatzizko kontakizuna, historiaren idazketa, narrazio historikoa, iraganeko gertaeren ezagutza erregistratua, istorioa, narrazioa». Historia hitza latinetik (baliteke irlandera zaharra edo gales zaharraren bidez) maileguan hartu zuen ingeles zaharrak, stær (historia, narrazioa, istorioa), baina hitz hori, ingeles zaharraren amaieran, erabilerarik gabe gelditu zen. Bien bitartean, latina frantses zaharra (eta anglo-normandarra) bihurtu zen heinean, historia hitzak istorie, estoire eta historie moduko formak garatu zituen, esanahiaren garapen berriekin: «pertsona baten bizitzako gertaeren kontakizuna (XII. mendearen hasiera)», kronika, pertsona edo pertsona talde bati, orokorrean, garrantzitsuak diren gertaeren kontakizuna (1155), gertaera historikoen irudikapen dramatiko edo irudikatua (1240), giza bilakaerari buruzko ezagutza multzoa, zientzia (1265), benetako edo irudimenezko gertaeren narrazioa, errelatoa (1462).
Stonařov
Stonařov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.075 biztanle ditu eta 13,55 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1360 urtean egin zen.
Historia
Etimologia
Sintetikoa vs analitikoa/isolatzailea dikotomia linguistikoaren adierazpenean, ingelesak txineraren antzera (史 vs. 诌), baita euskarak ere (historia vs istorioa), giza historiarako eta oro har ipuinetarako hitz bereiziak ditu. Alemana, frantsesa eta hizkuntza germaniar eta erromaniko gehienetan, oso sintetikoak eta flexio handikoak, oraindik, hitz bera erabiltzen da historia eta istorioa adierazteko. Historialaria, historiaren ikertzaile zentzuan, 1531tik egiaztatzen da. Europako hizkuntza guztietan, historia substantiboa oraindik ere erabiltzen da, bai gizakiarekin gertatutakoa, bai gertatutakoaren ikerketa akademikoa ikertzeko ere; azken zentzu hori, batzuetan, letra larriz edo historiografia hitzarekin bereizten da.
Deskribapena
Historialariek beren garaiko testuinguruan idazten dute, eta iragana interpretatzeko egungo ideia nagusiei erreparatuta, eta, batzuetan, beren gizarteari irakaspenak emateko idazten dute. Benedetto Croceren hitzetan, «historia guztia historia garaikidea da». Historiak «iraganeko benetako diskurtsoa» eratzea errazten du kontakizunen eta giza arrazarekin lotutako iraganeko gertaeren analisiaren bidez. Historiaren diziplina modernoa diskurtso horren ekoizpen instituzionalera dedikatzen da.
Benetako formaren batean gogoratzen eta gordetzen diren gertaera guztiek osatzen dute erregistro historikoa. Diskurtso historikoaren zeregina da iraganeko kontakizun zehatzak sortzen lagungarrienak diren iturriak identifikatzea. Beraz, historialariaren artxiboaren eraketa artxibo orokorrago bat xedatzearen ondorioa da, zenbait testu eta dokumenturen erabilera baliogabetzerakoan (faltsutuz «benetako iragana» irudikatzeko duten gogoak). Historialariaren eginkizunaren zati bat da iraganeko iturri ugariak (gehienetan artxiboetan aurkitzen direnak) trebe eta objektiboki erabiltzea da. Narrazio bat sortzeko prozesuak eztabaida sortzen du ezinbestean, historialariek iraganeko gertakari desberdinak gogoratzen edo azpimarratzen baitituzte.
Historiaren azterketa, batzuetan, humanitateen parte gisa sailkatu izan da; beste batzuetan, gizarte zientzien barruan. Bi eremu zabal horien arteko zubi gisa ikus daiteke, bietako metodologiak barneratuz. Historialari batzuek irmo bultzatzen dute sailkapen bat edo bestea. XX. mendean Annaleen eskolak historiaren azterketa irauli zuen historia globalaren azterketan kanpoko diziplinak erabiliz, hala nola ekonomia, soziologia eta geografia.
Tradizioz, historialariek iraganeko gertaerak erregistratu izan dituzte, idatziz edo ahozko usadio bat transmitituz, eta galdera historikoak erantzuten saiatu izan dira idatzizko dokumentuen eta ahozko kontuen azterketaren bidez. Hasieratik, historialariek iturri desberdinak erabili dituzte: monumentuak, inskripzioak eta irudiak. Oro har, ezagutza historikoaren iturriak hiru kategoriatan bereiz daitezke: idatzitakoa, esaten dena eta fisikoki kontserbatzen dena, eta historialariek hirurak kontsultatzen dituzte sarri. Baina idazketa da historia aurretik datorrena bereizten duen marka.
Arkeologia bereziki lagungarria da lurperatutako aztarnategiak eta objektuak azaleratzeko eta historiaren azterketan laguntzen dutenak. Aurkikuntza arkeologikoak oso gutxitan daude isolatuak; iturri narratiboak osatzen dituzte aurkikuntzak. Arkeologiaren metodologiak eta planteamenduak independenteak dira historiaren arlotik. Arkeologia historikoa arkeologiaren adar espezifikoa da, eta, askotan, bere ondorioak testu-iturri garaikideenekin kontrastatzen ditu. Adibidez, Mark Leone Annapolis historikoko (Maryland) AEB zulakari eta interpreteak ulertu nahi izan du askatasuna idealizatzen duten testu-dokumentuen eta erregistro materialen arteko kontraesana, zeinak agerian uzten duten esklaboen jabetza eta aberastasun desberdintasunak ingurune historiko osoaren azterketan.
Historia antolatzeko, hainbat modu daude: kronologikoki, kulturalki, lurralde historikoki eta gaika. Zatiketa horiek ez dira elkarren artean baztertzen, eta elkargune esanguratsuak daude. Baliteke historialariek gai oso zehatzez eta oso orokorrez arduratzea, nahiz eta joera espezializaziora jotzea izan den. Historia Handia izeneko arloak aurre egiten dio espezializazio horri, eta eredu edo joera unibertsalak bilatzen ditu. Historia, sarritan, helburu praktiko edo teoriko batekin ikertu izan da, baina jakin-min intelektual soiletik iker daiteke.
Non hasten da historia?
Oro har, iragan guztia gertatu denetik historia dela esan baliteke ere, adiera klasikoei jarraiki historia gizaki eta gizarteen denboran zeharkako joana dugu gizakia gizaki denetik edo iraganeko gertakari jakin batez geroztik, horrela historia iraganeko une batetik une honetara arte doan aroa genuke, eta historiaren hasiera irizpide subjektiboek zehazten dute.
Zenbaitentzat historia unibertsoaren beraren edo lur planetaren sortzearekin hasten da, besteentzat berriz historia gizakia bere arbasoengandik eboluzionatu ostean hasten da. Badira historia idazkerarekin hasi zela diotenak idazkerak jakituriaren transmisioa irauli zuelako edota historiaren hasera gertakari erlijiosoei esleitzen diotenak, adibidez zenbait kristau korronteek historiaren muga Jesukristoren jaiotzan ipintzen dute. Muga den lekuan dela ere, historia izenez aipaturiko aroaren aurreko garaiari historiaurrea deritzo eta historia bera azpi-aro anitzetan banatzen da.
Historiaurrea
Giza historia munduan zehar, Homo sapiens sapiens-en iraganeko esperientziaren memoria da, esperientzia hori, neurri handi batean, idatzizko erregistroetan gorde baita. Historiaurrearekin, historialariek, idatzizko erregistrorik ez dagoen eremu batean, iraganaren ezagutza berreskuratzea esan nahi dute, edo kultura baten idazkera ulertzen ez den eremu batean. Pintura, marrazkiak, tailak eta bestelako artefaktuak aztertuz gero, informazio batzuk berreskuratu daitezke idatzizko erregistrorik ez badago ere. XX. mendez geroztik, historiaurrearen azterketa ezinbestekotzat jotzen da historiak zenbait zibilizazioren bazterketa inplizitua saihesteko, hala nola Saharaz hegoaldeko Afrikakoak eta Kolonaurreko Amerikakoak. Mendebaldeko historialariak kritikatuak izan dira mendebaldeko munduan neurrigabeko arreta jartzeagatik. 1961ean, E. H. Carr historialari britainiarrak idatzi zuen:
Historiografia
Historiografiak erlazionatutako hainbat esanahi ditu. Lehenik eta behin, historia nola sortu den aipa daiteke: metodologia eta praktiken garapenaren historia (adibidez, epe laburreko narratiba biografikotik epe luzeko analisi tematikora igarotzea). Bigarrenik, ekoitzitakoari erreferentzia egin diezaioke: idazkera historiko zehatz bati (adibidez, 1960ko hamarkadan, Erdi Aroko historiografiak esan nahi du 1960ko hamarkadan idatzitako Erdi Aroko historiaren lanak). Hirugarrenik, historia zergatik sortzen den aipa daiteke: historiaren filosofia. Iraganaren deskribapenen meta-mailako analisi gisa; hirugarren ikuskera hau lehen biekin lotu daiteke, analisiak, normalean, beste historialari batzuen kontakizunetan, interpretazioetan, mundu-ikuskeran, frogen erabileran edo aurkezteko metodoetan oinarritzen baita. Historialariek historia narrazio koherente bakar gisa edo kontakizun lehiakor gisa irakats daitekeen eztabaidatzen dute.
XX. mendean, historialari akademikoek gutxiago zentratu ziren nazioa edo gizon handiak goraipatzeko joera zuten narrazio nazionalista epikoetan, eta indar sozial eta intelektualen analisi objektibo eta konplexuagoetan zentratu ziren. XX. mendeko metodologia historikoaren joera nagusietako bat historia gizarte-zientzia gisa tratatzea izan zen arte gisa baino, tradizionalki hala izan baitzen. Historia, izan ere, gizarte-zientzia gisa hartzearen aldeko defendatzaile nagusiak Fernand Braudel eta E. H. Carr biltzen zituen jakintsuen talde anitza izan zen. Horietako asko diziplina anitzeko ikuspegiagatik nabarmentzen dira; adibidez, Braudelek historia eta geografia uztartu zituen. Hala ere, diziplina anitzeko ikuspegi horiek ez zuten historiaren teoriarik sortu. Ordura arte, historiaren teoria bakarra zetorren historialari profesional batetik. Historiaren beste teoria batzuk beste alor batzuetako adituek idatzi zituzten (adibidez, Historiaren teoria marxista). Historia digitalaren eremua hasi da informatika erabiltzeko moduak jorratzen datu historikoei galdera berriak planteatzeko eta beka digitala sortzeko.
Historiak gizarte zientzia gisa duen aldarrikapenen aurka, Hugh Trevor-Roper eta beste historialariek historialarien lanaren gakoa irudimenaren boterea zela argudiatu zuten, eta, horregatik, historia arte gisa ulertu behar zela defendatu zuten. Annaleen eskolarekin lotutako historialari frantsesek historia kuantitatiboa sartu zuten, datu gordinak erabiliz gizabanako tipikoen bizitzaren jarraipena egiteko, eta historia kulturalaren ezarpenean nabarmendu ziren. Herbert Butterfield eta beste historialari intelektual batzuek ideiek historian duten garrantziaren alde egin dute. Amerikako historialariek (eskubide zibilen garaiak bultzatuta) lehen ahaztuta zuten talde etniko, arraza eta sozioekonomikoetan zentratu ziren. Bigarren Mundu Gerra ondoren sortu zen historia sozialaren genero bat Alltagsgeschichte (Eguneroko bizitzaren historia) izan zen. Ian Kershaw eta beste jakintsu batzuek XX.mendeko Alemaniako jende arruntaren eguneroko bizitza nolakoa zen aztertu zuten, batez ere Alemania nazian.
Historialari marxistek Karl Marxen teoriak balioztatu nahi izan zituzten historia marxistaren ikuspegitik aztertuz. Historiaren interpretazio marxistari erantzunez, François Furet eta beste historialari batzuek historiaren interpretazio antimarxistak eskaini dituzte. Historialari feministek emakumeen esperientzia aztertzearen garrantzia defendatu zuten. Postmodernistek historiaren baliozkotasuna eta beharra zalantzan jarri dute historia guztia iturrien interpretazio pertsonalean oinarritzen dela oinarritzat hartuta. Keith Windschuttle-ren 1994ko The Killing of History liburuak historiaren balioa defendatu zuen.
Gaur egun, historialari gehienek artxiboetan hasten dute ikerketa, plataforma fisiko edo digitalean. Askotan, argudio bat proposatzen dute, eta ikerketak erabiltzen dituzte horren alde egiteko. John H. Arnold-ek proposatu zuen historia argudio bat dela, eta horrek aldaketa sortzeko aukera sortzen du. Informazio digitaleko enpresek, Google-k adibidez, polemika piztu dute Interneteko zentsurak informazioaren sarbidean duen eginkizunaren inguruan.
Teoria marxista
Materialismo historikoaren teoria marxistak gizarteek, funtsean, une jakin bateko baldintza materialek zehazten dutela teorizatzen du, hau da, pertsonek elkarren artean dituzten harremanak oinarrizko beharrak asetzeko, hala nola elikadura, arropa eta etxebizitza berentzako eta beren familientzako. Orokorrean, Marxek eta Engelsek mendebaldeko Europan baldintza material horien garapenaren ondoz ondoko bost etapa identifikatu zituztela aldarrikatu zuten. Historiografia marxista, garai batean, ortodoxia izan zen Sobietar Batasunean, baina, han komunismoa erori zenetik, haren eragina nabarmen murriztu da.
Historiaren ekoizpenean izan daitezkeen gabeziak
William Cronon ingurumen-historialariak hiru modu proposatu zituen alborapenei aurre egiteko eta narrazio benetakoak eta zehatzak bermatzeko: narrazioek ez dute errealitate ezagunen kontraesanean egon behar; zentzu ekologikoa izan behar dute (bereziki ingurumenaren historiarako), eta argitaratutako lanak komunitate akademikoek eta beste historialari batzuek berrikusi behar dituzte erantzukizuna ziurtatzeko.
Metodo historikoak
Bere liburuaren hitzaurrean, Muqaddimah (1377), Ibn Khaldun arabiar historialari eta hasierako soziologoak ohartarazi zuen historialariek egindako 7 akatsez. Kritika horretan, iragana arrarotzat eta interpretazio beharrez jo zuen. Ibn Khaldunen originaltasuna zen beste garai bateko kultura-desberdintasunak material historiko garrantzitsuaren ebaluazioa gobernatu behar zuela aldarrikatzea, ebaluazioa egitea posible izan zitekeen printzipioak bereiztea eta printzipio arrazionalei esperientziaren beharra sentitzea, iraganeko kultura bat baloratzeko. Ibn Khaldunek «alferrikako sineskeria eta datu historikoen onarpen akritikoa» kritikatu zuen. Historiaren azterketarako, metodo zientifiko bat sartu zuen, eta bere zientzia berria gisa izendatu zuen. Haren metodoak estatuaren, komunikazioaren, propagandaren eta historian alborapen sistematikoaren eginkizuna behatzeko oinarriak ezarri zituen, eta, beraz, historiografiaren aitatzat edo historiaren filosofiaren aitatzat hartzen da.
Mendebaldean, historialariek historiografia metodo modernoak garatu zituzten XVII. eta XVIII. mendeetan, batez ere Frantzian eta Alemanian. 1851n, Herbert Spencerrek laburbildu zituen metodo hauek: «Gure gordailu historikoen ondoz ondoko estratuetatik, [historialariek] arreta handiz biltzen dituzte kolore handiko zati guztiak, bitxi eta distiratsu den guztiari jauzi egiten diote, eta, umeak balira bezala, barre egiten dute beren eskurapen distiratsuen gainean; Baliorik gabeko hondakin horien artean adarkatzen dira jakituria aberatsak, zain, guztiz baztertuta, Zabor bolumen astunak irrikaz metatzen dira; zulatu behar ziren eta urrezko egiak utzi zezaketen mineral aberats masa horiek erakutsi eta bilatu gabe geratzen dira». Spencerrek mineral aberatsarekin historiaren teoria zientifikoa esan nahi zuen. Bien bitartean, Henry Thomas Buckle-k, egunen batean, historia zientzia bihurtzeko ametsa adierazi zuen: «Naturari dagokionez, itxuraz irregularrenak eta kapritxotsuenak diren gertaerak azaldu dira, eta frogatu da lege finko eta unibertsal batzuen araberakoak direla. Hori izan da trebetasun-gizonek eta, batez ere, pentsamendu pazientziatsu eta nekaezineko gizonek gertakariak aztertu dituztelako haien erregulartasuna ezagutzeko asmoz, eta giza-gertaerak antzeko tratamendua jasango balute, eskubide osoa dugu antzeko emaitzak itxaroteko». Buckleren ametsaren aurka, metodoetan eragin handiena izan zuen historialaria XIX.mendeko Leopold von Ranke alemaniarra izan zen. Historia benetan gertatu zenera mugatu zuen, eta, horren bidez, eremua zientziatik urrunago bideratu zuen. Rankerentzat, datu historikoak bildu beharko lirateke arretaz, objektiboki aztertuta eta zorroztasun kritikoz elkartuta. Baina prozedura horiek «zientziaren aurrebaldintzak eta aurretiazkoak baino ez dira. Zientziaren muina aztertzen ari diren datuetan, ordena eta erregulartasuna bilatzea da, eta horiei buruzko orokorpenak edo legeak formulatzea».
Iragana aztertzen dutenak
Esan bezala, historiaren amaiera orainean dagoela argi badago ere, historiaren hasiera zehaztugabea da, eta irizpide subjektiboen bidez lehenago hala beranduago ezarri dezakegu. Tradizionalki historiak lehen erregistro idatziak ditugun arotik aurrerako garaia landu du. Gizakiaren arbasoetatik Homo sapiens bihurtzeko bidea ordea antropologiaren lan eremuak hartzen du. Iraganean, ez soilik gizakiak baizik eta izaki guztiek izan duten eboluzioari historia natural esaten zaio eta historia ikuspuntu horretatik aztertzen duten diziplinei natura zientzia deritze, zeintzuen artean biologia eta bere espezialitateak dauden. Izaki bizidunez gain, Lurreko materia guztiaren iragana aztertzen duen zientzia geologia da, eta lurra existitzen ez zeneko garaiak (baita Lurra existitu izan den garaiko Lurraz kanpoko unibertsoaren historia hurbila ere) berriz fisika, astronomiari eta astrogeologiari dagozkio. Filosofiak denboraren joana eta gertakariak ere aztertu ditu muga jakinik izan gabe eta bereziki arrazoi eta motibazioak aztertuz. Diziplina guztiek aztertzen dute gehiago hala gutxiago eskuartean dutenaren historia, horrela historia ekonomiko, zientziaren historia edo medikuntzaren historiaz arituko ginateke.
Historiaren historia
Historia beraren historia aztertuko bagenu Grezia klasikoko historialariak izango genituzke Europan behintzat, beren garaiari buruzko testigantza fidagarria uzteaz arduratu ziren lehenak. Ditugun antzinako idazkiez soilik hitz egin dezakegunez (ziurrenik dokumentu baliotsu ugari galdu baita) gaurdaino oso egoera honean iritsi direlako eta gertakariak kontatzeko moduarengatik Halikarnasoko Herodotoren idatziak ditugu lehenetariko testu historikoak, hori dela eta Halikarnasoko Herodotori historiaren aita esaten zaio, gaurdaino iritsi zaigun Herodotoren obra bakarra Historia deitzen da hain zuzen ere.
Historia unibertsala
Historia unibertsala gizateriaren historia da (edo giza historia), eta zenbait diziplinek definitzen dute, besteak beste, arkeologiak, antropologiak, genetikak, hizkuntzalaritzak...; epemuga aldetik, hasiera idazketaren asmakuntzan dago, eta aintzat hartzen ditu erregistroetan jasotako historia eta baita bigarren mailako iturri diren ikerketak ere.
Gizateriaren historia idatziaren aurretik historiaurrea dago, Paleolitoarekin hasi zena; Neolitoa izan zen ondoren etorri zen aroa. Neolitoan Nekazaritza-Iraultza hasi zen, K.a. 8000 eta 5000 artean, Ekialde Hurbileko Ilgora Emankorrean. Garai honetan gizakia hasi zen nekazaritza eta abeltzaintza jorratzen. Nekazaritzak aurrera egin ahala, gizaki gehienek bizimodu nomada utzi eta sedentario bilakatu ziren. Segurtasun erlatiboak eta produktibitatearen gorakadak baimendu zuen unitate sedentario horiek handitzea, bereziki garraio-hobekuntzen ondorioz.
Historiaurrean zein garai historikoetan, gizakiek beti behar izan dituzte ur edangarri iturri finkoak. K.a. 4. milurtekoan hasi ziren jada ibaien inguruan bizitzen, Mesopotamian Tigris eta Eufratesen artean, Egipton Niloaren inguruan , Indus ibaiaren magalean eta Txinako ibai garrantzitsuenen inguruan. Nekazaritzaren garapenak zereal ezberdinak lantzea hobetu zuen, urtaroen artean aleak gordetzea baimentzen zuen lanaren banaketa batekin. Lanaren zatiketak goi klase baten sorrera ekarri zuen, hiriak sortuz. Hiri horiek izan ziren zibilizazioen sortzaileak. Gizartearen konplexutasunak kontabilitate eta idazketa ekarri zituen.
Zibilizazioen loraldiarekin, Antzinaroa hasi zen, Antzinate klasikoa barne (500. urte ingurura arte ), inperio ezberdinen sorrera eta gainbeherarekin. Historia post-klasikoan (Erdi Aroa barne, 500-1500 artean) Kristautasunaren hedapena, Islamaren Urrezko Aroa eta Pizkundea gertatu ziren. XV. mendearen erdialdean inprenta asmatu zen, tipo mugikorrak erabiliz ; honek komunikazioaren iraultza ekarri zuen, informazioa inoiz baino errazago elkarbanatzea baimenduz: Erdi Aroaren amaiera eta Iraultza zientifikoaren hasiera ekarri zuen. Aro Modernoaren hasieran, 1500-1800 artean, Argien Garaia eta Esplorazioen Aroa gertatu zen. XVIII. mendean ezagutzaren eta teknologiaren metaketak masa kritiko nahikoa zuen Industria Iraultza baimentzeko. Honekin, Aro Moderno Berantiarra hasi zen, 1800etik aurrera eman zena.
Eskema eta historiaren zatiketa hau Mundu Zaharraren, eta bereziki Europa eta Mediterraneoaren historia azaltzeko sortu, garatu eta erabili zen. Eskualde hauetatik kanpo, bereziki Txina eta Indian, zatitze historikoak ezberdinak izan ohi dira. Hala ere, XVIII. mendetik aurrera, kolonialismoaren ondorioz, zibilizazio gehienen historiek bat egin dute. Azken milurtekoaren laurdenean, biztanleria, ezagutza, teknologia, komunikazio, merkataritza, armen suntsipen gaitasuna eta ingurumenaren degradazioa etengabe handitu dira, azelerazio konstantean; ondorioz, aukera eta arrisku berriak sortu dira planetan bizi diren komunitate guztientzat.
Prochilodus nigricans
Prochilodus nigricans Prochilodus generoko animalia da. Arrainen barruko Prochilodontidae familian sailkatzen da.
North Branch (Minnesota)
North Branch Minnesotako hiri bat da. Chisago konderrian kokatua dago. 2010ean 10,125 biztanle zituen, 92.21 kilometro koadrotan banatuta.
Antonio Muñoz Molina
Antonio Muñoz Molina (Úbeda, Jaén, Espainia, 1956ko urtarrilaren 10a) gaztelania idazlea da.
Bizitza
Artearen historia ikasi zuen Granadako Unibertsitatean eta kazetaritza Madrilgoan. Aldizkarietarako artikuluak idazten hasi zen, 1984an El Robinsón urbano (Hiriko Robinson) lanean bildu zituenak. Lehenengo eleberria 1986an idatzi zuen, Beatus ille. Lan horretan berak asmatutako hiri bat agertzen da, Mágina, eta hiri bera agertuko zen hurrengo liburuetan ere. El invierno en Lisboa (1987, Negua Lisboan) lanak Espainiako Kritika Saria eta Espainiako Narratiba Sari Nazionala irabazi zuen. Azken sari hori 1992an irabazi zuen berriz ere, El jinete polaco (Poloniar zalduna) lanari esker. Lan horrek, bestalde, Planeta saria irabazi zuen 1991n.
Muñoz Molinaren lanak memoriaren lurraldeetan gertatzen dira, eta Espainiako historia hurbila berritzen saiatzen da, zinema beltzaren eta polizia-eleberrien oihartzunekin; Beltenebros (1989) lana da horren adibide argia: jakin-min eta maitasunaz beteriko ekintza da, gerra ondoko Madrilen gertatzen dena. Madril behin eta berriro agertzen da Muñoz Molinaren eleberrietan, hala nola Los misterios de Madrid (1992, Madrilgo misterioak) eta El dueño del secreto (1994, Sekretuaren jabea) lanetan. 1996an lan sarkastiko bat argitaratu zuen, parodiaren eta oroitzapenen artekoa, frankismoaren garaiko nahitaezko soldadutzari buruz: ''Ardor guerrero. 1997an Plenilunio ''eleberria argitaratu zuen, izuaren gaiaren inguruan osatua, eta arrakasta handia izan zuena.
Muñoz Molinaren zenbait eleberri zinemara eraman dituzte: El invierno en Lisboa, Beltenebros (Pilar Miró), Plenilunio (Imanol Uribe).
1995ean Espainiako Errege Akademiako kide hautatu zuten.
Acheilognathus signifer
Acheilognathus signifer Acheilognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Villers-lès-Mangiennes
Villers-lès-Mangiennes Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-lès-Mangiennes udalerrian erroldatutako biztanleak 74 ziren. Familiak 30 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 35etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (16 gizon eta 12 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Prochilodus mariae
Prochilodus mariae Prochilodus generoko animalia da. Arrainen barruko Prochilodontidae familian sailkatzen da.
Villers-lès-Mangiennes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Prochilodus reticulatus
Prochilodus reticulatus Prochilodus generoko animalia da. Arrainen barruko Prochilodontidae familian sailkatzen da.
Hans Tilkowski
Hans Tilkowski (Dortmund, 1935eko uztailaren 5a - 2020ko urtarrilaren 5a) alemaniar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Alemaniako futbol selekzio nazionalako atezaina izan zen 1957 eta 1967 bitartean eta 1966ko Munduko Futbol Txapelketako finalean jolastu zuen. SC Westafalia Herne, Borussia Dortmund eta Eintracht Frankfurt taldeetan jolastu zuen ere.
Bălan
Bălan Errumaniako udalerri bat da, Sălaj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Stošíkovice na Louce
Stošíkovice na Louce Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 264 biztanle ditu eta 6,11 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1416 urtean egin zen.
Zoë Kravitz
Zoë Isabella Kravitz (Los Angeles, Kalifornia, 1988ko abenduaren 1a) estatubatuar aktore, abeslari eta modeloa da. Gaur egun bere abeslari karreran ez du bere izena erabiltzen, Lolawolf izena baizik. Zoë ezaguna da hainbat pelikuletan agertzeagatik, The Brave One, No Reservations, X-Men: First Class eta Divergent, baita ere Californication telesailean parte hartzeagatik.
Zoë Kravitz Lenny Kravitz musikagilearen eta Lisa Bonet aktorearen alaba da.
Hasierak
Kravitz Venice Beach, Los Angeles, Kalifornian jaio zen. Bere aitaldeko amona, Roxie Roker aktorea, Al Roker-en lehengusina, eta bere amaldeko aitona Allen Bonet, afroamerikarra da. Zoë-ren amaldeko aitona Sy Kravitz eta bere aitaldeko amona, Arlene Litman izan ziren, judutarrak.
Kravitz-en gurasoen 1987. urtean ezkondu ziren eta sei urte geroago dibortziatu ziren, 1993an, Zoëk bost urte zituenean. Bere amarekin bizi izan zen hamaika urte eduki arte, eta gero bere aitarekin bizi izan zen, baina udak amarekin pasatzen zituen. Kravitz [Miami Country Day School]era joan zen, Miamin eta geroago Rudolf Steiner School-era, Manhattan, New York, non 2007an graduatu izan zen. Urte berean unibertsitatea hasi, [SUNY Purchase] ikasketak eginez. Urte bat geroago unibertsitatea utzi eta Brooklyn-era bizitzera joan zen, zinema munduan lan egitera.
Karrera aktorea bezala
Kravitz 2007an bere estreinaldia egin zuen No Reservations filmean, Catherine Zeta-Jones eta Aaron Eckhart protagonistekin batera. Urte berean The Brave One filmean prostituta baten papera antzeztu zuen, Jodie Foster eta Terrence Howardekin batera. Zoëk bi filmak amaitu zituen bere ikasketetako azken urtean.
2008an bideo musikal baten protagonista izan zen, Jay-Zekoa “I Know” deiturikoa, eta will.i.an-en bideoan abestu egin zuen, Barack Obama lehendakari izateko laguntzeko. Urte berean, Zoë Birds of America komedia dramatiko film batean agertu zen.
2010ean It’s Kinf of a Funny Story filmean agertu zen, Ned Vizzini eleberriaren moldaketa dena. Urte horretan, Kravitz Twelven agertu egin zen, izen bereko eleberri baten moldaketa zena, Nick McDonellena, non nerabe dirudun batzuei buruz hitz egiten duen Upper East Side, Manhattangoa. Hau 2010eko Sudance Film Festivalen estreinatu zen.
2011n, Californicationgo zortzi atalburutan agertu zen, Pearl pertsonaia interpretatu zuen. Zoë, George Miller zuzendaria austrialiarrengatik aukeratua izan zen, Fury Road protagonista izateko. 2011n filmatzen hasteko helburua zegoen baina azkenean 2012an hasi ziren.
X-Men: First Classen Angle Salvadoreren papera egin zuen, gizagaindiko nerabe bat. Kravitz Londresen filmatu zuen, eta Wire fu praktikatu zuen bere papera antzezteko, bere hegan egiteko ahalmena simulatzeko.
2014an Divergent filmean agertu zen, liburuaren adaptazioa dena eta izen berekoa daukana. Christinaren papera egin zuen, Shailine Woodley eta Theo James aktoreekin batera eta Neil Burger zuzenduta. 2015ean Christinaren papera berriz hartu zuen Divergenten hurrengo filma egiteko, Insurgent.
Modelo eta musikari moduan eduki duen karrera
Zoë 2009 sortutako Elevator Flight banda [newyorktar] baten burua izan zen. Banda hau, South by Southwest musika jaialdian parte hartu zuen. Kravitzek adierazi zuen bere karrera musikala hobby bat dela. Gaur egun ez du bere izena erabiltzen honetarako, Lolawolf baizik, eta honekin EP bat atera egin du. Halaber, Miley Cyrusekin lan egin du, eta harreman on bat dauka berarekin. 2016ko uztailaren 20an, Cyrusekin batera “Teardrop” deituriko musika erraz bat atera zuen.
Bizitza pertsonala
Kravitzek Lola lolani Momoa (2007ko uztailaren jaiotakoa) izeneko erdi arreba bat dauka, eta Nakoa-Wolf Manakauapo Namakaeha Momoa (2008ko abenduan jaiotako) erdi anai bat ere badauka, bere amaren partetik, Jason Momoa deituriko aktorearekin edukitakoak. 2009tik, Williamsburgen, Brooklyn, New Yorken bizi da.
Acheilognathus somjinensis
Acheilognathus somjinensis Acheilognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Nicholas Hilliard
Nicholas Hilliard (Exeter, c. 1547 - Londres, 1619ko urtarrilaren 7a) ingeles urregile eta miniatura egilea izan zen.
Bere familia protestantea Genevara erbesteratu zen Maria I.a katolikoa boterera iritsi zenean. Robert Brandonen ikaslea izan zen, Elisabet I.a erreginaren bitxigilea.
Elisabet I.aren eta Jakue I.aren gorteko kideen miniaturazko erretratuak egin zituen. Frantzian ere lan egin zuen.
Hemitriccus cinnamomeipectus
Hemitriccus cinnamomeipectus Hemitriccus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Coruña-Vigo burdinbidea
Coruña — Vigo prestazio handien burdinbidea Iberiar Penintsulako burdinbide bat da, Coruña eta Vigo–Urzáiz geltokiak lotzen ditu.
Burdinbidea 2011ko abuztuaren 27an inauguratu zen Coruña eta Santiago de Compostela geltokien artean.
Historia
2011ko abuztuaren 27an Vigoko geltokia aldi baterako itxi zen, eta instalazio guztiak eraitsi ziren, mantenimenduko nabeak barne, lurpeko geltoki bat eraikitzeko jatorrizko kuotatik 15 metrora. Tren-zerbitzuak ordura arte Vigo–Guixar salgaien geltokira desbideratu ziren, 2015ean geltokia berriro ireki zen arte; orduan, zerbitzuak banatuko dira, abiadura handiko zerbitzuak Vigo–Urzáizetik egingo dira, eta ohiko zerbitzuek eta Portugalekiko nazioarteko lotuneak Guixarren jarraitu zuten. Mantentze-tailerrak 2012ko uztailean eraman ziren behin betiko Redondelako geltokira. Geltoki berria intermodala izango da, eta sei trenbide proiektatu ziren guztira. Guztira, 400 m-ko luzera eta 10 eta 12,7 m arteko zabalera duten lau plataforma izango ditu, trenbide guztiak bidaiariak ibiltzeko egokiak izan daitezen.
Jarraian, trenbide-azpiegituraren lanak hasi ziren, eta 2015eko martxoan amaitu ziren. Hasiera batean Vialia merkataritza-gune bat eraiki behar zen trenbide-kaxoiaren gainean, baina sustatzaile pribatuen interes faltak atzeratu egin zuen lan, eta egiturak prest izan ziren etorkizunean eraikitzeko. Hori dela eta, behin-behineko eraikin bat eraiki behar izan zen lurzatitik kanpo trenbide-zerbitzuak eman ahal izateko, Vialiako etorkizuneko lanekin bateragarri egiteko prestatuta. Izan ere, 2015eko martxoaren 6an, 121 serieko lehen trena sartu zen geltoki berrian.
2015eko apirilaren 16an, Galiziak egituratzen duen trenbidea eguneratzeko hitzarmena sinatu eta 14 urtera, inaugurazio-bidaia egin zen, Ana Pastor Julian Sustapen ministroa eta Alberto Núñez Feijoo Galiziako Xuntako presidentea bertan zirela, Coruñako geltokitik eta Vigo–Urzáiz geltoki berritik, zeina Tom Maynek diseinatua baita.
Azkenik, 2015eko apirilaren 18an, merkataritza-zerbitzuan sartu zen Coruña-Vigo abiadura handiko burdinbidea, eta alderantziz. Egunean hamar maiztasun eskaintzen zituen, noranzko bakoitzeko, eta bi hiriak lotuko zituen 83 minutuko bidaia-denboran. Horrek esan nahi du aurrekoarekiko 47 minutuko murrizketa izango zuela.
Gösen
Gösen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cryptotis brachyonyx
Cryptotis brachyonyx Cryptotis generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Mackinac konderria (Michigan)
Mackinac konderria (Mackinac County) Michiganko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua St. Ignace da. 2010eko zentsuaren arabera 11,113 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Mackinac konderriak 544,064 kilometro koadro ditu. Horietatik 279,479 ura dira. Beste 264,585 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,04 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 11,113 pertsonetatik 8,537 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 126 dira. 57 beltzak edo afroamerikarrak. 1,909 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 22 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 15 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 572 pertsonek kokatzen zuten.
Zenbaki indize
Ekonomian, zenbaki indizeak aldagai multzo baten baterako bilakaera, eskuarki denboran zehar, jasotzen duten zenbakiak dira. Espazioan zehar, eskualde edo herrialde batetik bestera esaterako, erkaketak egiteko ere erabiltzen dira. Gehienetan, ordea, prezioen eta kontsumo nahiz ekoizpenen bilakaera neurtzeko erabiltzen dira. Oro har, zenbaki indizeak 100 balioa hartzen du oinarrizko aldian edo denboran zehar eta oinarri horretatik aldi edo herrialde edo eskualde bakoitzean 100eko balio horretatik zenbat aldentzen den adierazten du. Adibidez, Kontsumorako Prezioen Indizeak familien erosketa-saskia osatzen duten gai eta produktuen prezioen gehikuntzak jasotzen ditu denboran zehar. Espazioan, herrialde batetik bestera, Europako batez besteko errentari 100 balioari esleitu eta erreferentzia horretatik herrialde bakoitzeko errenta norantz (gorantz edo beherantz) eta zenbat desbideratzen den kalkula daiteke zenbaki indize baten bitartez.
Stožice
Stožice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 348 biztanle ditu eta 7,59 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.
Zenbaki indize
Zenbaki indizeek aldagai bakar baten bilakaera adierazten dutenean, zenbaki indize sinpleak direla esaten da (autobus ibilbide bateko prezioaren bilakaera aztertu behar denean, adibidez). Aldagai multzo baten bilakaera aztertu nahi denean, berriz, zenbaki indize konplexuak erabili behar dira (adibidez, eskualde batean autobusez egin daitezkeen ibilbide guztietako prezioen baterako bilakaera aztertu nahi denean).
Stožice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1190 urtean egin zen.
Alabandita
Alabandita sulfuro motako minerala da eta galena taldearen kidea da.
Zenbaki indize
Kalkulurako adibidea
Autobus bidaia baten prezioak 2000, 2001, eta 2002 urteetan, 80, 90 eta 100 euro badira hurrenez hurren, autobus bidaiaren prezioen indizeak, oinarri edo erreferentziatzat 0 urtea harturik hauek dira:
Horrela, autobus bidaiaren prezioa lehenengo urtean %12.5 igo zen, 2000 urtearekiko. 2002 urtean prezioa %25 igo da, oinarri den 2000 urtearekiko.
Alabandita
Ezaugarriak
Alabandita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Giroskopio
Giroskopioa (grezieraz, "skopeein = ikusi" eta "gyros = jiratu") Léon Foucault frantses zientzialariak 1852an, Lurraren errotazio mugimendua frogatzeko ahaleginetan ari zela, asmatu zuen tresna da.