cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bonba-gutun
Bonba-gutuna eta bonba-paketea postaz bidalitako gutuna edo paketea da, barruan lehergailu bat duena eta hura irekitzean lehertu egiten dena. Terrorismoa egiten duten erakundeek erabilitako metodoetako bat da. Eraso kimikoak eta biologikoak egiteko ere egin izan dira metodo berdina erabiliz.
Naours
Diru sarrerak
2009an Naours udalerrian 419 unitate fiskal zeuden, 1.150,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.736 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Naours udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Helianthus
Helianthus Asteraceae familiako landare-genero bat da, 51 espeziez osatua (azken sailkapenaren arabera). Espezie guztiak Ipar Amerikakoak dira, jatorriz. Espezie batzuk urterokoak dira, hala nola ekilorea (Helianthus annuus), eta beste batzuk bizikorrak dira, hala nola frantses patata (Helianthus tuberosus).
Munduko toki askotan kultibatzen dira genero honetako espezie batzuk, olio-landare gisa (H. annuus, ekilore-olioa ekoizteko) edo landare apaingarri gisa (H. tuberosus), edo bazka-landare gisa.
Ezaugarriak
Landare garaiak izaten dira: 60 cm eta 4 m bitarteko altuera izaten dute. Zurtoinak latzak eta iledunak dira, eta goialdean adarkatzen dira. Hostoak peziolodunak dira, horzdunak eta, maiz, itsaskorrak. Behealdeko hostoak arrautza-formakoak edo bihotz-formakoak izaten dira, eta aurkakoak; goialdeetakoak, berriz, estuagoak dira eta txandakatuak.
Loreak zurtoinen muturretan irteten dira; kanpoaldea horia eta barnealdea marroia izaten dute. Loreek eguzkiari jarraitzen diote; beraz, egunean zehar ekialdetik mendebaldera biratzen dira.
Baarle-Hertog
Baarle-Hertog (nederlanderaz ahoskatua: ) Belgikako iparraldean dagoen herria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Herria gehiena Herbehereetan dauden enklabe edo barrendegiak dira. 2013ko urtarrilaren 1ean 2.592 biztanle zituen.
Gy-les-Nonains
Gy-les-Nonains Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gy-les-Nonains udalerrian erroldatutako biztanleak 621 ziren. Familiak 256 ziren, horien artean 71 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 83 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 90 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 320 etxebizitza zeuden, 260 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 305 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 260 etxebizitza nagusietatik 203 bere jabearen bizilekua ziren, 52 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 197 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 406 ziren, horien artean 326 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 326 pertsona aktiboetatik 304 lanean zeuden (163 gizon eta 141 emakume) eta 23 langabezian zeuden (9 gizon eta 14 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Gy-les-Nonains udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Emilia Hilaria
Emilia Hilaria (c. 300 – c. 363)  galo-erromatar mediku bat izan zen. Medikuntza praktikatzen zuen, eta ginekologia eta obstetriziari buruzko liburuak idatzi zituen. "Hilaria" deitzen zioten haurtxo baten zoriontasuna adierazten zuelako.
Bizitza
Emilia Erromatar Inperioan jaio zen, gaur Mosela den inguruan, Frantzian. Heldutasunean eremu horretan jarraitu zuen bizitzen eta bertan egin zen mediku. Emilia Ausonioren amaren aldeko izeba zen, Graziano enperadorearen tutore bihurtu zen galo-erromatarra. Ausoniok bere familiako kideei buruzko poema biografiko sail bat idatzi zuen, Emilia barne, Parentalia izenekoa. Izebari buruzko poemak, Emilia, "birjin dedikatu" gisa deskribatzen zuen, ezkontzeari uko egin zionak bere karreraren hobespenerako. "Medikuntza arteetan beste edozein gizon bezain trebea" zela adierazten zuen poeman. Mediku zintzo eta trebe izendatu zuen, bere anai medikuari ikasketekin lagundu ziolarik.
Herri kulturan
Emilia irudi nabarmen bat izan zen Judy Chicagoren The Dinner Party instalazioan, Heritage Floor saileko 999 izenen artean irudikatua.
Ilundain
Ilundain Aranguren udalerriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak hamabost biztanle ditu.
Marengo konderria (Alabama)
Marengo konderria (Marengo County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Linden da. 2010eko zentsuaren arabera 21,027 zituen, 2545,11 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Marengo konderriak 2545,11 kilometro koadro ditu. Horietatik 14,99 ura dira. Beste 2530,11 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,26 da.
Linford Christie
Linford Cicero Christie (Saint Andrew, Jamaika, 1960ko apirilaren 2a - ) atleta britainiar ohia da.
Biografia
Jamaikan jaio zen eta bertan hazi zen bere amonaren zaintzapean. Zazpi urterekin Britainia Handira emigratu zuen bere gurasoekin bizitzeko, hauek bost urte lehenago emigratu baitzuten. 19 urterekin atletismoa egiten hasi zen.
Surt (mitologia)
Richard Wagnerren "Jainkoen Gainbehera" edo Götterdämmerung operan, Surt, Sinmoreekin ezkonduta zegoen. Snorri Sturlusonen Edda prosaikoan "Surt Muspeleko mugan dagoena da, lurra zainduz. Bere ezpata garretan dago, eta mundua amaitzen den bitartean, jainkoen aurka borrokatu eta hauek garaituko ditu. Eta mundu osoa erreko du suarekin" (Gimlé Gilfaggining, IV). Hodmimir basoa baino ez da mantenduko, bere ezpatak suntsi ezin dezakeen gauza bakarra baita, eta handik sortuko dira beste behin mundua jendez beteko dutenak. Armarik gabe dagoen Frey jainkoa ere hilko du.
Linford Christie
Biografia
1986an, pronostiko guztien aurka, Europako Txapelketako 100 metro libre probako txapelduna izan zen.
Marengo konderria (Alabama)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 21,027 pertsonetatik 9,856 txuriak edo hispanoak dira. 10,900 beltzak edo afroamerikarrak. 39 amerikar natiboak ziren eta 37 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 53 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 142 pertsonek kokatzen zuten.
Surt (mitologia)
Surtsey sumendi uharte berri bat da, lurrazalera irten zena Islandiako hegoaldeko kostaldean, 1963an. Bere izenak islandieraz, "Surten uhartea" esan nahi du.
Jainkoen eta munduaren amaieran, Völuspan esaten den bezala:
Patmos
Patmos (grekoz, Πάτμος) Greziako uharte txikia Dodekaneso artxipelagoan, Egeo itsasoan. 2001eko erroldaren arabera, 3.044 biztanle zituen, eta bere azalera 34,6 km²-koa da. Patmoseko herri nagusienak Skala (uharteko portu bakarra) eta Hora dira. Uhartearen puntu altuenean (269 metrotara), Profitis Ilias mendian, San Joan Teologo monasterioa dago.
Patmos izenaren jatorria Joanen Apokalipsian dago; liburuaren sarreran esaten da egilea Patmosen desterratua izan zela, eta han ezagutu zuela Jesus. Joan hori San Joan ebanjelaria dela esaten da.
Hori dela eta, Patmos kristau-pelegrinazioarentzat leku garrantzitsua da, hainbat monasterio daude San Joani eskainiak, eta San Joanek ikuskariak izan zituen koba ere bisita daiteke. Patmoseko elizak eta erlijio-elkarteak ohitura ortodoxoak dira.
Patmosek portu hauekin lotzen duen ferry-zerbitzua du: Agatonisi uhartea, Mikonos uhartea, Paros uhartea, Pireo Atenaseko portua, Pythagoreio eta Karlovassi Samos uhartean, Siros uhartea, Leros uhartea, Kotapola uhartea, Naxos uhartea, Arkoi uhartea, Leipsoi uharteak, Symi uhartea eta Rodas uhartea.
Linford Christie
Biografia
1988ko Seulgo Olinpiar Jokoetan, Linfordek zilarrezko domina irabazi zuen 100 metro libre lasterketan, Carl Lewisek irabazi zuena. 1992an, Bartzelonako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu eta Europako Txapelketa irabazi zuen. 1994tik bere kirol-ibilbidea gain behera etorri zen. 1996ko Atlantako Olinpiar Jokoetan deskalifikatua izan zen baliogabeko bi irteera egiteagatik. 1999an debekatutako substantziak erabiltzeagatik errudun jo zuten. Gertakari horiek bere kirol-ibilbidearen amaiera ekarri zuten.
Sergio Blanco Rivas
Sergio Blanco Rivas (Bilbo, 1948ko azaroaren 17a - Madril, 2015eko otsailaren 15a ) bizkaitar abeslaria izan zen.
Bere ibilbidean Voces y Guitarras, Mocedades eta El Consorcio taldeetan aritzeaz gain, Estibaliz Uranga bikotekidearekin Sergio y Estíbaliz taldea sortu zuen. Harekin 1975eko abenduaren 9an ezkondu zen.
Rafael anaiarekin ere abestu zuen bere karreran zehar.
El Consorcio
Hauez gainera, bost bilduma grabatu zituen.
Mos
Mos Galiziako barrualdean dagoen udalerria da, Pontevedrako probintzian eta Vigoko eskualdean kokatutakoa. 2008ean 14.650 biztanle zituen. Herriko galiziar hiztunen kopurua %96,40%koa da (2001).
Emendiozko juntadura
Emendiozko juntadura eta juntagailuaren bidez gauzatzen den juntadura-mota da.
Perpaus-juntadura
Oso erabilia da era honetako juntadura. Gorago esan bezala, ETA juntagailua erabiltzen da. Juntagailu horrek atal berdinak edo mota berekoak lotzen ditu. Lotura hori, gainera, gehiketazkoa dela esan daiteke: bigarren osagai bat eransten, gehitzen, zaio lehenbizikoari, eta bien artean mota bereko beste osagai bat osatzen dute. Batuketaren moduko zerbait egiten du emendiozko juntadurak. Adibidez, honako perpaus honetan, juntagailuak bi perpaus elkartzen ditu, mota berekoak, gainera: Juntatzen diren perpausak ezezka ere egon daitezke, edo bata ezezka eta bestea baiezka: Galderazkoak ere izan daitezke: Agintezko perpausak ere izan daitezke juntagai: Baina nekez elkartu daitezke mota desberdineko perpausak, galde-perpaus bat eta aginte-perpaus bat, esaterako: Nolanahi ere, batetik, nolabaiteko gaikidetasuna edo, behar dute lotuak agertzen diren perpaus horiek. Adibidez, honako perpaus honetan: kidetasun semantikorik ez dago elkartutako bi perpaus horien artean, eta horregatik gertatzen da ez-gramatikala edo bitxia gutxienez perpaus elkartua.
Izen-sintagmen juntadura
Perpausak juntatu ahal izateko nolabaiteko kidetasuna izan behar duten bezala, izen-sintagmak juntatzeko ere mota berekoak izan behar dute. Adibidez, nekez juntatu ahalko dira kasu-marka edo postposizio desberdineko sintagmak: Baina atzizki desberdina izan arren, ona gerta daiteke juntadura, baldin eta aipatutako kidetasun hori gertatzen bada. Adibidez, adizlagunetan errazago gertatzen da: Hala ere, zalantzan jar daiteke (a) adibideko perpausean itxuraz juntaturik ageri diren bi osagai horiek egiazki juntatuak dauden; hau da, ea [zer egunetan eta norekin] osagaia ote den, ala honako perpaus honetan ageri den moduko perpausen juntadura den: Hala balitz, (a) perpausean bi perpaus juntatu izango lirateke, bat zeharo murriztua.
Izen-sintagmaren barneko osagaien juntadura
Oraingoan ere, juntatu beharreko osagaiek mota eta maila berekoak izan behar dute. Baina kontuan izan behar da hor zenbait debeku izango direla.
a. Izenak junta daitezke: b. Izenondo edo adjektiboak: c. [Izena + izenondoa] egiturak ere izan daitezke juntagai: d. Izenlagunak: Dena den, horrelakoetan sarritan gerta daitezke anbiguotasunak. Adibidez, honako sintagma hau bi modutara interpreta liteke, bakoitzak bere egitura berezia duela: Baldin badira atzo eta gaur izan diren arazoak, [atzoko eta gaurko] osagai bat izango litzateke, arazoak sintagma zehaztuko lukeena. Baina beste interpretazio hau ere izan dezake: Kasu horretan, bi izen-sintagmaren arteko juntadura izango litzateke, lehenbiziko izen-sintagmaren atal bat isilarazia.
Noiz da beharrezko sintagmen juntadura eta ezinezko bestelako osagaiena?
2) Pertsona-izenordainak osagai direnean, kasu-marka eta guzti juntatu behar dira sintagmok nahitaez: 3) Sintagmak singularrekoak direnean, joera nagusia sintagmak osorik juntatzekoa da: 4) Sintagmak pluralak direnean, aukera osoa dago modu batera nahiz bestera jokatzeko: 5) Dena den, lehenbiziko juntagaiari ezin zaio atzizkia kendu eta mugatzailearekin utzi: 6) Postposizioa duten sintagmak juntatzean, lehenbiziko juntagaiak postposizioak eskatzen duen kasu-marka eraman dezake. Hots: postposizioa behin bakarrik agertuko da zenbaitetan, nahiz eta beste batzuetan bi juntagaiek eraman dezaketen bakoitzak berea: baina: GATIK postposizioak, berriz, absolutiboa ere onartzen du:
Juntadura eta aditz-komunztadura
ETAk emendiozko juntadura bideratzen badu eta emendioa nolabaiteko batuketa bada, bidezkoa da pentsatzea sintagma juntatuak pluralak izango direla komunztadurari begira: Hala ere, zenbait kasutan, sintagma juntatu hori ez du aditzak pluraltzat hartzen. Hori gertatzen da, adibidez, juntagaiak perpausak direnean: Ez da komunztadura plurala egiten juntagaiak sinonimoak edo hurbileko esanahia dutenak badira: Izen-sintagma abstraktuak juntatzen direnean ere gerta daiteke singularrean joatea aditza:
Juntaduran gertatzen diren ezabaketak
Gorago azaldu da zein diren juntaduran parte har dezaketen osagaiak. Baina, sarritan, juntatzen diren osagai horiek zenbait ezabaketa jasaten dituzte.
a. Sintagma mailako juntaduran gertatzen diren ezabaketak
Adibidez: Hor argi du euskaldunak Donostiako jokalariak eta Irungo jokalariak bildu direla. Hortaz, adibide horretako eko bigarren juntagaian, atal bat isilarazi da: Horrelako ezabaketak ugari izan ohi dira juntaduran. Hor ere, ekonomia nagusi, nonbait.
Beste honako honetan ere gauza bera: (= liburu merkeak eta [Ø] garestiak,...). Hor ere liburu merkeak eta liburu garestiak ulertzen da. Beraz, pentsatzekoa da bigarren ataleko [liburu] osagaia ezabatua gertatu dela. Honako honetan, berriz, izenlagun bakarra dagoela, ez da nahitaezkoa ezabaketa eskatzea: Interpretazio bat argia da: Kasu horretan ez dago ezabaketa bila hasi beharrik. Baina arbitroak ere Donostiakoak izan daitezke goiko perpaus horretan. Kasu horretan ere, hortaz, ezabaketaren bidea proposa liteke: Sintagma juntatu honetan: interpretaziorik normalena gizon multzo bakarra dagoela pentsatzea da. Gizon horiek sendoak eta indartsuak dira. Haren egitura honako hau litzateke: Beraz, hor ez litzateke inongo ezabaketarik, bi adjektibo juntatuz sortutako egitura litzateke, besterik gabe. Baina sintagma hori interpreta liteke, beharbada, beste modu batera ere: bi gizon multzo direla, alegia. Bata gizon sendoena eta bestea gizon indartsuena. Interpretazio hori zilegi bada, orduan, honako egitura hau litzateke: Interpretazio hori ez da normalena, hala ere. Badirudi, bi multzo aipatu nahi direnean, bidezkoena sintagmak juntatzea dela, ez izen-sintagma baino beheragoko atalak: Hor, jakina, bigarren izen-sintagmako buru litzatekeen izena isilarazia dago: Nolanahi ere, (b) perpausak (a)-ri emandako interpretazio normala ere izan dezake.
b. Perpaus mailan gertatzen diren ezabaketak
Juntatu direnak perpausak direnean, bi motatako osagaiak ezaba daitezke:
a. Alde batetik, aditzaren inguratzaile gisa agertzen den edozein sintagma. Sintagma bat aldez aurretik aipatua bada, sintagma hori isilarazteko joera nabarmena du hizkuntzak: Bigarren perpausean ez da txakurrik aipatzen. Hala ere, jakina da Jonek gustuko dituen txakur horiek gorrotatzen dituela Mirenek.
b. Bestalde, aditza bera ere ezaba daiteke, testuinguruaren arabera. Hots: beste juntagaian ematen den informazioaren arabera, aditza isilpean utz daiteke. Aditz osoa batzuetan, laguntzailea bakarrik beste batzuetan.
Aditz osoa isilpean: Haren azpian, berez, beste honako hau dago: Bigarren perpauseko aditza ezkerrekoa bera delako, ezaba daiteke.
Lanpas
Lanpas edo zerria eraikin edo gela bateko sarreran egiten den oihal edo zuntzezko objektu malgua da, gehienetan laukizuzen formakoa, sartu baino lehene oinetakoak garbitzeko erabiltzen dena.
Emendiozko juntadura
b. Perpaus mailan gertatzen diren ezabaketak
Horrenbestez, adibide horretako perpausaren egitura, berez, honako hau izango da: Kontrastean gertatzen diren osagaiak bakarrik gordetzen dira eskuineko perpaus juntatuan. Hori da joera nagusia. Baina ezkerreko perpauseko aditza ere isilpean gerta daiteke: Alegia, pentsa daiteke perpaus horren azpian honako hau dagoela: Hortaz, adibide horretako perpausa honako hau da: [Ø] osagai hori, hortaz, [joango naiz ikastera] atalaren ordez egongo litzateke. Adizki laguntzailea ere ezaba daiteke.
Honako perpaus honetatik: Beste honako hau sorraraz daiteke: Edo, ezkerreko perpauseko aditz laguntzailea isilarazi beharrean, eskuinekoan ere gerta daiteke isildua: Aditz laguntzailea ezkerreko juntagaian isilarazten denean, adizki nagusiak partizipioaren forma hartu ohi du: (a)-ko adibidean ateratzen-en ordez, atera gertatu da.
Eskuineko juntagaiko laguntzailea ezabatzen denean, berriz, joera nagusia aspektu-marka gordetzea izango da: (c) perpausean, horregatik, jartzen dago, eta ez jarri.
Bigarren juntagaia «zintzilik»
Sarritan, bigarren juntagaia oso-osorik isilpean geratzen da: Halakoetan, «zintzilik» gelditzen da bigarren juntagaia. Horregatik, sarritan zehaztu nahi ez den pluraltasuna markatu ohi da: Afrikan eta X-n, aita eta beste X bat(zuk), etab. Ildo beretik, (b) moduko perpausek, funtsean, aipatutako egitura hori dute, baina, oraingoan, nolabaiteko kausa, arrazoia edo, nahi bada, aitzakia, adierazteko erabiltzen dira.
Juntagaien leku-trukea
Perpaus juntatuak, normalean, bi izaten dira, eta juntagailua bi juntagaien erdian kokatua egon ohi da. Hala ere, bi juntagaien lekuak truka daitezke. Juntagailua, orduan, juntaduraren azken muturrean gertatuko da: (b) moduko esapideak oso arruntak dira, baina, halakoetan, juntadura soil eta neutroa barik, kausa-adiera duen bat lortzen da: [azkeneko eguna da eta] perpausean, juntagailua, benetan, atzizki bihurtua dago, eta, horrenbestez, perpaus txertatutik hurbil dagoen zerbait da.
ERE
Sarritan, eta juntagailuarekin ERE elementua agertu ohi da. Perpaus lokabeetan ere ager daiteke, noski. Eta baita bestelako perpaus elkartuetan ere. ERE lokailu bat da. Lokailu guztiek bezala, ERE-k ere testuan edo solasean aurreko esaldiarekiko lotura bat markatzen du. Eta, testurik ez bada ere, sarritan aurkitzen da ERE: eta abar. Bere ezkerreko osagaia «harrapatzen» du azpian ERE-k, eta haren erreferentzia-mundua zabaltzen. Hots: (a) esatean, jakintzat ematen da beste norbaitek ere amari gona gorria ekarri diola; (b) esatean, beste norbaiti ere aitak gona gorria ekarri diola, etab.
Beraz, ERE gabeko perpausak esango lukeena baino zerbait gehiago esaten du ERE-dun perpausak. Horregatik esaten da erreferentzia-mundua zabaltzea dela lokailu honen zeregina. <Eta... ere bai> ERE-ren zeregina hori bada, normala da juntaduran leku berezia izatea lokailu honek. Bereziki, bigarren juntagaian agertu ahalko da, lehenbiziko juntagaian esan dena nolabait «jasoz»: ERE-ren lana garbiago ikusteko, aski da aurreko perpaus-parea beste honako honekin alderatzea: Sasiperpaus horiek ongi jarri nahi izanez gero, honelako zerbait beharko da, adibidez: Adibide horietatik erraz ulertuko denez, <eta... ere bai> edo <eta... ere ez> agertzen denean, bai horrek edo ez horrek perpausaren zati bat ordezkatzen du. ERE BAI-ren ezkerretara doan elementua perpauseko edozein osagai izan daiteke: izen-sintagma, postposizio-sintagma, aditzondoa, perpaus osagarri bat, aditza,... Beti ere aurreko perpauseko pareko beste osagai batekin erlazionaturik: Ekialdeko euskalkietan, bai gabe ere erabiltzen dira horrelakoak: Jakina, perpausa ezezkoa denean, orduan EZ ezartzea nahitaezkoa da: <Eta bai... ere / eta ez... ere>. Hori da ERE duten perpaus juntatuek izan dezaketen beste hurrenkera: <Bai eta... ere / ez eta... ere>. Hona hemen hirugarren modu bat ERE-ri dagokiona: <Baita ere, ezta ere>, dena segidan, agertuko da zenbaitetan:
EZ EZIK… ERE…
Ez dago argi zein gramatika kategoriatakoa den elementu hori. Nolanahi ere, badirudi ERE-rekin baduela nolabaiteko kidetasuna
EZ BAKARRIK...
Badirudi, ''ez ezik... ere esapidearen pareko dela ez bakarrik...''
Aphyosemion punctatum
Aphyosemion punctatum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Tülau
Tülau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Dorotea Bucca
Dorotea Bucca edo Dorotea Bocchi (1360-1436) Pizkunde garaiko mediku italiar bat izan zen.
Medikuntza eta Filosofia ikasi zituen Boloniako Unibertsitatean. Unibertsitate hau 1088 an sortu zen eta ezagun egin zen ikasketak bertan egiteko aukera eman zielako emakumeei. Buccak Medikuntza eta Filosofia ikasi zituen; doktoretza egin zuen eta, beranduago, katedra bat lortu zuen unibertsitatean bertan. Bere aurretik bere aitak izan zuen lekua hartu zuen eta irakasle jardun zuen berrogei urtez.
Poio
Poio Galiziako kostaldean dagoen udalerria da, Pontevedrako probintzian eta Pontevedrako eskualdean kokatutakoa.
Llanarmon-yn-Iâl
, Galesko iparraldean dagoen udalerri eta komunitate bat da, Denbighshire eremuan. Alyn ibaiaren haranean dago.
2011ko erroldaren arabera 1.062 biztanle zituen.
Phrynobatrachus sternfeldi
Phrynobatrachus sternfeldi Phrynobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Phrynobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Firewalker (filma)
Firewalker, 1986ko J. Lee Thompson britainiar zinema zuzendariaren abenturazko ekintza film bat da. Chuck Norris, Louis Gossett Jr., Melody Anderson, Will Sampson, Sonny Landham eta John Rhys-Davies aktoreek antzeztu zuten.
Badluarach
, 'Am Bad Luachrach', Eskoziako herri txiki bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Firewalker (filma)
Argumentua
Gorabehera, erakabaki oker eta porrot galanten ugariren ondoren, Max Donigan (Chuck Norris) eta Leo Porter (Louis Gossett Jr.) arkeologoek beren lanbidea uztea erabaki dute, baina Patricia Goodwin (Melody Anderson) emakume ederrak aztekar altxor bat bilatzeko kontratatzen dituenean beren betiko lanera itzultzea erabakiko dute. Baina ez dira jakitun espiritu boteretsu eta menekatzaile bat beren mugimenduen atzetik doala, eta altxor sakratua salbatzeko edozer egiteko gai dela.
Marion konderria (Alabama)
Marion konderria (Marion County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Hamilton da. 2010eko zentsuaren arabera 30,776 zituen, 1925,84 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Marion konderriak 1925,84 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,31 ura dira. Beste 1922,53 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 15,98 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 30,776 pertsonetatik 29,107 txuriak edo hispanoak dira. 1,194 beltzak edo afroamerikarrak. 103 amerikar natiboak ziren eta 17 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 57 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 298 pertsonek kokatzen zuten.
Phrynobatrachus stewartae
Phrynobatrachus stewartae Phrynobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Phrynobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Llanbedr-Dyffryn-Clwyd
, Galesko iparraldean dagoen komunitate eta udalerri txiki bat da, Denbighshire eremuan. Ruthin udalerritik 2 milia ipar-ekialdera dago, Ingalaterrako Chester hirira doan A494 errepidean.
2011ko erroldaren arabera 787 biztanle zituen.
Campbell-Stokes heliografo
Campbell-Stokes heliografoa (batzuetan Stokes esfera izenekoa) eguzki-erradiazioen erregistragailu mota bat da. John Francis Campbell-ek asmatu zuen 1853an eta 1879an Sir George Gabriel Stokesek aldatu zuen. Campbell-en jatorrizko diseinua beirazko esfera bat zen egurrezko ontzi batean, non eguzkiak arrastro erreta uzten duen. Stokes-en hobekuntza metalezko karkasa ipintzea eta esfera atzean txartel-etxe bat ezartzea izan zen.
Omonville-la-Rogue
Omonville-la-Rogue Frantziako antzinako udalerria da, Manche departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Historia
2017ko urtarrilaren 1ean Acqueville, Auderville, Beaumont-Hague, Biville, Branville-Hague, Digulleville, Éculleville, Flottemanville-Hague, Gréville-Hague, Herqueville, Jobourg, Omonville-la-Petite, Omonville-la-Rogue, Sainte-Croix-Hague, Saint-Germain-des-Vaux, Tonneville, Urville-Nacqueville, Vasteville eta Vauville antzinako udalerriak bildu eta La Hague udalerria sortu zuten.
Biztanleria
2007an Omonville-la-Rogue udalerrian erroldatutako biztanleak 525 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 317 etxebizitza zeuden, 214 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 91 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 285 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 214 etxebizitza nagusietatik 136 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 61 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 168 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 349 ziren, horien artean 261 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 261 pertsona aktiboetatik 238 lanean zeuden (134 gizon eta 104 emakume) eta 23 langabezian zeuden (6 gizon eta 17 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Omonville-la-Rogue udalerrian 204 unitate fiskal zeuden, 500 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.321 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Omonville-la-Rogue udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mistra
Mistra (grezieraz: Μυστράς, Μυζηθράς, Myzithras), Greziako Peloponeso penintsulako antzinako hiri eta udalerria da, Lakonian dagoena. Taigeto mendian, Espartatik gertu, zegoen herri honek bizantziar Moreako despoterriko hiriburua izan zen.
Llandegla
edota Llandegla-yn-Iâl, Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan.
Mistra
Otomandarren garaietan utzia, 1989an UNESCOK bere aztarnategia (gotorleku, jauregi, eliza eta monasterioak) Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Llandegla
2011ko erroldaren arabera 567 biztanle zituen.
Thespakusatsu Gunma
Thespakusatsu Gunma (ザスパクサツ群馬) Japoniako futbol talde bat da, Gunma prefektura hirikoa.
Historia
Taldea 1995an Liaison Kusatsu (リエゾン草津) izenarekin sortu zen. 2002an izena aldatu zuen eta Thespa Kusatsu (ザスパ草津) bihurtu zen. 2013an izena aldatu zuen eta Thespakusatsu Gunma (ザスパクサツ群馬) bihurtu zen.
Jeronimo Uztaritz
Jeronimo Uztaritz Hermiaga (Doneztebe, 1670 - Madril, 1732) nafar militar, ekonomista eta politikaria izan zen. Theórica y práctica de Comercio y de Marina (1724) idatzi zuen, XVIII. mendeko ekonomia liburu garrantzitsuenetako bat.
Biografia
Jeronimo Uztaritz Donezteben jaio zen, 1670ean. 15 urterekin Madrilera joan zen karrera militarra egitera. Ondoko urtean Bruselako Errege Akademian sartu zen. Flandrian Bederatzi Urteko Gerran borrokatu zen, infanteria kapitaina izatera iritsiz. 1698tik aurrera Flandriako espainiar armadaren idazkaria izan zen, Bedmargo markesaren agindupean. Markesak, Siziliako erregeorde bilakatu zenean (1705), Estatu eta Gerra Idazkari izendatu zuen. 1706an Filipe V.ak Santiago Ordeneko zaldun izendatu zuen.
1707an Madrilera itzuli eta hainbat kargu izan zituen Filipe V.aren administrazioan. Gerra eta Itsas-armada bulegoan aritu zen lehenik. Ondoren, besteak beste, Indietako kontseiluko Merkataritza eta Moneta Errege Juntako, Milioien Aretoko eta Tabakoaren Errege Juntako idazkaria izan zen. Merkataritza Juntako idazkaria (1727) eta Merkataritza eta Moneta Juntako ministroa (1730) ere izan zen. Eragin handia izan zuen Filipe V.a erregearen agintaldiko politika ekonomikoan.
Pentsaera
Uztaritz bat zetorren Frantziako Finantza ministro Colberten doktrina ekonomikoekin. Espainiako kanpo merkataritzaren monopolioa, abantaila handiak zituzten konpainia pribatuen esku utzi izana ez zitzaion egokia iruditzen. Aitzitik, manufaktura industria sustatzea proposatu zuen, bai barne merkatua hornitzeko, bai kanpo merkatuan lehiatzeko. Horrekin batera zerga sistema aldatu beharko zen, espainiar produktuen zergak arinduz eta inportazioko salgaiei muga-zerga handiak ezarriz. Itsas armada eta merkataritza ontzidia indartsuak izatea beharrezko jotzen zuen.
Lanak
Bere idazlan nagusia Theórica y práctica de Comercio y de Marina (1724) da. Lehenbiziko argitalpenak oso zabalkunde txikia izan zuen, baina, 1742an, bigarren aldiz argitaratu zenetik prestigio handia lortuz joan zen. Esate baterako Feijoo eta Voltaireren mirespena izan zuen. Adam Smithek jaso zuen bere lanaren berri. Luze gabe itzulpenak argitaratzen hasi ziren: ingelesezkoa (Londres, 1751), frantsesezkoak (Paris eta Hanburgo, 1753) eta italierazkoa zenbait urte geroago.
Badrallach
, 'Am Bad Ràilleach' edota Am Bad Tràilleach, Eskoziako etxalde bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Aphyosemion punctulatum
Aphyosemion punctulatum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Sexu industria
Sexu industria izenak gaur egun indar handiko negozio esparrua definitzen du. Entretenimendu industriarekin lotuta, erotismo eta sexuarekin erlazionatutako aktibitateak eta ikuskizunak eskaintzen ditu. Industria mota hau mundu mailako ekonomian paper handia hartzen ari da. Modu eta euskarri askoren bitartez agertu daiteke eta aukera horiek Internet zabaltzearekin batera ugaldu egin dira. Horrela, betiko argazkiekin eta aldizkari erotikoekin eta zuzeneko ikuskizunekin batera oso formato desberdinen bidez aurkeztu daiteke: DVDak, webguneak, telefonoen bidez, bideo-jokuak...
Esparru horretan indar handiko enpresak aurki daitezke: Hustler (gizoneei zuzendutako hilabetekaria); SexTV: The Channel (kable bidezko telebista digitala); Artemis (putetxe), Alemaniako mega putetxea), edo Ann Summers (Britania Handiaren sex shop katea). Euskal Herrian sex shopen eskaintza gora egin du azken urtetan. Industria honetan magnate ezagunetarikoa Hugh Hefner dugu, Playboy aldizkariaren sortzailea. Pornoaren industriak urtean 60.000 milioi dolar sortzen ditu.
Dedelstorf
Dedelstorf Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eriocnemis cupreoventris
Eriocnemis cupreoventris Eriocnemis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Ukase
Ukase (указ, ahoskatua, eusk. "ezarpen") Errusiar Inperioko, Sobietar Batasuneko eta egungo Errusiako dekretu edo ediktua da, euskaraz errusieratik hartutako terminoa mailegatuta.
Aurkaritza-juntadura
Aurkaritza-juntadura juntatzen diren atalak aurkakoak direla adierazten duen juntadura-mota da. Aurkaritza hitzak berak aski ongi adierazten duen bezala, lehenbiziko juntagaiari bigarren bat ezartzen zaio, nolabait kontra, aurka eginez. «Bai baina», «ez baina» esaten denean gertatzen den bezala.
Aurkaritza modu askotara eman daiteke aditzera. Inolako juntagailurik erabili gabe ere bai. Adibidez:
Juntagailu aurkariak hauek dira: BAINA, BAIZIK eta BAINO. «Aldiz», «ordea», «hala ere» eta antzekoak ez dira egiazki juntagailuak, lokailuak baizik.
BAINA
Hau da juntagailu aurkari nagusia. Nolabait kontrajarritzat ematen diren bi perpaus edo sintagma juntatzen ditu:
Adjektiboak ere junta ditzake juntagailu honek:
Jakina, adjektibo horrek izen predikatu bat osatzen duenean ere BAINA aurkitu daiteke:
Izen-sintagmak juntatzeko, ordea, ez du balio, nonbait. Horren arrazoia bilatzeko semantikara joan beharko da, seguruenik. Bestalde, ETAk eta EDOk ez bezala, BAINAk ez ditu bi juntagai baino gehiago biltzen. Hemen ere arrazoi semantikoak, dudarik gabe. Zeren bi elementu kontra jar daitezke, baina hortik gora, binaka ez badoaz, nekez.
Ezabaketak
Gainerako juntaduretan bezala, hemen ere ezabaketak gertatzen dira:
Beti bezala, joera izango da errepikatzetik ihes egitekoa. Hori da goiko perpausetan gertatzen dena ere, zeren perpaus horien ordain «osoak» honako hauek lirateke:
BAINAren kokagunea
Gorago aipatua den moduan, juntagailu honen bidez bi juntagai bakarrik junta daitezke. Normalena, bestalde, juntagailua bi juntagaien artean kokatzea da. Baina bada beste erabilera bat ere, non juntagaiak lekuz aldatuak gertatzen diren, baina juntaduraren azken muturrean gertatzen denean:
Hori esan edo beste hau esan, funtsean, gauza bera da:
Hain zuzen, ETA juntagailuaz bideratutako juntaduran ere horixe gertatzen da. Leku-aldaketa horren ondorioz, emendiozko juntaduran esanahi-aldaketa bat gertatzen da, perpausak balio kausala hartzen baitu. BAINArekin ez dago halako esanahi-aldaketarik, nahiz eta, behar bada, a) bezalako perpausetan balio kontzesiboa markatzen dela dirudien. Baina, esanahiaren aldetik, perpaus kontzesiboak eta aurkaritza-juntadurakoak oso hurbilekoak dira, gauza bera ez badira.
BAIZIK eta BAINO
Bi juntagailu hauek baliokideak dira. Euskalki desberdinetakoak izatea da alde bakarra. Juntadura hau orain arte ikusi ditugunak ez bezalakoa da hitzen hurrenkerari begiratzen badiogu behintzat. Oraingoan, juntagailua ez da bi juntagaien artean kokatuko. Hau izango da ordena: Ez A, B baizik (A eta B kontrajartzen diren osagaiak izanik)
Adibidez:
BAIZIK, hala ere, koka daiteke bigarren osagaiaren aurrean ere:
Iparraldean, berriz, BAIZIKen ordez, BAINA erabiltzen da:
Haren parekoa litzateke, bestalde, honako hau:
Perpaus hauek direla eta, interesa duena da lehenbiziko partean ezeztapena ezartzen dela eta bigarrena beti baiezkoa dela. Gainera, kontrajartzen diren osagai horiek galdegai izan ohi dira. Horregatik, behar bada, ez da esamolde hori gehiegi baliatzen perpaus osoak juntatzeko. Normalean, bi perpausetako osagaiak izan ohi dira kontrajartzen direnak, ez perpaus osoak. Nolanahi ere, perpausak kontrajartzen direnean, BAIZIK ezin da bigarren perpausaren azken muturrean kokatu, bien artean baizik:
Harpauso
Harpausoak edo zaparriak ibai bat zeharkatzeko harri soltez osatutako bidea osatzen duten harriei esaten zaie. Harpauso eta zaparri hitzak, adiera honetan, pluralean erabili ohi dira.
Aphyosemion raddai
Aphyosemion raddai Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Corcieux
Biztanleria
2007an Corcieux udalerrian erroldatutako biztanleak 1.655 ziren. Familiak 680 ziren, horien artean 194 pertsona bakarrekoak ziren (79 bakarrik bizi ziren gizonak eta 115 bakarrik bizi ziren emakumeak), 215 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 211 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 994 etxebizitza zeuden, 687 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 267 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 487 etxeak ziren eta 315 apartamentuak ziren. 687 etxebizitza nagusietatik 396 bere jabearen bizilekua ziren, 273 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 40 etxek bi zituzten, 125 etxek hiru zituzten, 187 etxek lau zituzten eta 335 etxek bost zituzten. 486 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 352 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 241 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.033 ziren, horien artean 726 aktiboak ziren eta 307 inaktiboak ziren. 726 pertsona aktiboetatik 604 lanean zeuden (341 gizon eta 263 emakume) eta 123 langabezian zeuden (50 gizon eta 73 emakume). 307 pertsona inaktiboetatik 113 erretiraturik zeuden, 84 ikasten zeuden eta 110 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Corcieux udalerrian 691 unitate fiskal zeuden, 1.640,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.909 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 92 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Corcieux udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.008 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
José Eduardo dos Santos
José Eduardo dos Santos (Luanda, 1942ko abuztuaren 28a - Bartzelona, 2022ko uztailaren 8a) angolar politikaria izan zen. Angolako Errepublikako presidentea izan zen 1979-2017 bitartean.
Bizitza
Angolako Errepublikako presidentea 1979tik 2017ra. Aurreko presidente António Agostinho Netoren politika marxista-leninista pixkana-pixkana ordezkatzen joan zen, eta sozialismo demokratikoa ezarri zuen. Angolaren Askapenerako Herri Mugimenduko (AAHM) (Movimento Popular de Libertação de Angola) kide izan zen gaztetandik, eta goi-mailako ikasketak egin zituen Sobietar Batasun ohian (SESB). Portugalek Angola utzi zuenean, AAHMk ezarritako gobernuan, Kanpo Arazoetako ministro izan zen. 1977an gobernuko lehen lehendakariorde eta AAHMko Batzorde Nagusiko kide izendatu zuten. Urtebete geroago, Ekonomia Plangintzako ministro egin zuten. 1979ko irailean Errepublikako lehendakari-kargua hartu zuen, Batzorde Nagusiak aho batez hala erabakita, Agostinho Netoren heriotzaren ondoren.
Gerra Zibilaren eta gosetearen ondorioek eta, geroago, sobietar erregimena desegiten joateak, gobernuaren politika arintzera behartu zuten. Hasieran, lehendakaritza hartu zuenean, harreman estuak izan zituen Sobietar Batasun ohiarekin, eta Lerrokatu Gabeko Herrialdeen Mugimenduaren ildoari jarraitu zion. Senegalek erregimena ezagutzea lortu zuen, 1982an. Geroago, Kubako armada Angolatik erretiratzea onartu zuen, Hegoafrikarekin zenbait hitzarmen egin ondoren; izan ere, Hegoafrikako tropak Namibiako tropa matxinatuen kontra borrokatzen ari ziren Angolako hegoaldean.
1985 inguruan, ekonomia liberalizatu zuen, gobernuaren zenbait funtzio deszentralizatu zituen, inbertsio pribatuak onartu, eta mendebaldeko ekonomiekin harreman zuzenagoak izaten hasi zen. 1992ko hauteskundeetan garaile atera zen, baina Angolaren Independentzia Osorako Batasun Nazionaleko (AISBN) buruzagiak, Jonas Savimbik, ez zituen emaitzak onartu, eta gerrillaren ekintzak bultzatu zituen. Dena dela, 1996ko martxoan, Dos Santos eta Savimbik batasun-gobernua eratzea hitzartu zuten, eta armada bakar bat. Hitzarmenarekin hemeretzi urteko Gerra Zibila amaitutzat uste bazen ere, 1997ko urriaz geroztik Nazio Batuek AISBNk oraindik mendean zeuzkan lurraldeak bahitu behar izan zituen, agindutakoa betetzen ari ez zelako.
Phrynobatrachus sulfureogularis
Phrynobatrachus sulfureogularis Phrynobatrachus generoko animalia da. Anfibioen barruko Phrynobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Surtsey
Surtsey sumendi-uhartea da, Islandiako hegoaldeko kostaldetik 32 kilometro ingurura dagoena, Westman uharteetatik gertu (Vestmannaeyjar). Bere sorrera, oso berria da.
1963an, urpeko sumendi eztanda bortitz bat gertatu zen, 1967 arte luzatu zena, eta, eztanda honen ondorioz, hiru uharte berri sortu ziren. Horietako bi, handik gutxira desagertu ziren, baina batek biziraun zuen, Surtsey bezala bataiatua izan zelarik. Bere hedadura, 141 hektareakoa da.
1964an, lehen azterketa zientifikoak abiatu ziren uhartean, hau, benetako laborategi natural bat bihurtu zelarik, non bizi forma ezberdinek lur berri baten kolonizatze prozesua aztertu ahal izan zen. Ikertzaileek, itsaslasterrek eramandako haziak eta lizun, bakterio eta onddoen agerpena ikusi zuten, 1965ean, lehen landare baskularrak jarraiturik. 10 espezie zeuden uhartean hamarkada amaitu zenean. 2004an, espezie kopurua 160ra igo zen (75 briofito, 71 liken eta 24 onddo). Hauetaz gain, 89 hegazti espezie eta 335 ornogabe espezie erregistratu dira. Surtseyk, bere izena, eskandinaviar mitologiako Surturrengandik hartzen du. Bere izenak, islandieraz, "Surten uhartea" esan nahi du (Surt, Surturren antzinako islandierazko izena da.
UNESCOk, Surtsey uhartea, Gizateriaren Ondare izendatu zuen 2008an.
Llandrillo (Denbighshire)
Llandrillo, izen osoz Llandrillo yn Edeirnion, Galesko iparraldean dagoen udalerri bat da, Denbighshire eremuan. B4401 errepidean dago, Bala eta Corwen udalerrien artean.
2011ko erroldaren arabera 580 biztanle zituen.
Gert Fröbe
Karl Gerhart "Gert" Fröbe (Oberplanitz, gaur egun Zwickau, 1913ko otsailaren 25a - Munich, 1988ko irailaren 5a) alemaniar aktorea izan zen.
Biolinista bezala hasi zen, baina utzi egin zuen eta kabaretean eta antzerkian aritu zen. Alderdi naziko kide izan zen 1929 eta 1937 artean eta Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen 1944tik amaiera arte.
Alemaniako zinemagintzan hasi zen eta Estatu Batuetako eta nazioarteko filmetan ere parte hartu zuen. Bere paperik ezagunena Auric Goldfinger bilauarena da James Bonden Goldfinger filmean.
Gipuzkoa Golden Dragons Quidditch Taldea
Golden Dragons Gipuzkoa Quidditch Taldea Donostian 2018 urtean sorturiko quidditch talde bat da.
Torn Curtain
Torn Curtain (euskaraz Errezel Urratua) 1966ko Alfred Hitchcock estatubatuar zinema zuzendariaren suspense filma bat da. Bertan, Paul Newman eta Julie Andrews aktoreek antzeztu zuten. Filma Gerra Hotzan girotua dago.
Gipuzkoa Golden Dragons Quidditch Taldea
Historia
2016an hasi zen Gipuzkoan talde bat sortzeko proiektua. Bizkaia Boggarts eta Gasteiz Gamusins taldeekin batera Euskal Quidditch Ligan jokatzeko asmoa izan zuen baina jende faltagatik erretiratu beharra izan zuen eta bere lekua Blue Gryffins Burgos taldeak hartu zuen.
Hainbat saiakeraren ondoren 2018ko Euskal Quidditch Kopan egin zuen debuta.
Torn Curtain
Alfred Hichtcocken filmetan gertatu ohi zen gisa, honetan ere zuzendariak kameo edo agerpen labur bat egin zuen, hain zuzen ere, Hitchcock haur bat altzoan duela hoteleko harretagunean agertzen da.
GLAM
GLAM ingelesetik eratorritako akronimo bat da, Galleries, Libraries, Archives and Museums («galeriak, liburutegiak, artxiboak eta museoak») esan nahi duena. Era orokorragoan, kultur ondarea gordetzen dituzten erakundeak biltzen ditu.
Torn Curtain
Argumentua
Michael Armstrong (Paul Newman) Alemaniako Errepublika Demokratikoko zientzialari baten formula lortu nahi duen izen handiko estatubatuar fisiko nuklear bat da. Hori lortzeko, Altzairuzko Oihala igaro eta bestaldean bere zerbitzuak komunisteei eskeini nahi dizkielaren papera antzeztuko du. Bere neskalaguna (Julie Andrews) ere berarekin bat bidaitu eta Michaelen jokaerarekin erabat harriturik, mutilagunak bere herrialdea traizionatu eta neskalaguna bera ere engainatu nahi duela usteko du. Horregatik naskalagunak bere mutilaguna Mendebaldeko Berlinera jarraitu eta bertan haren benetazko asmoaz jabetuko da, hots, Michaelek benetan bere herrialdea zerbitzatu nahi duela, ondorioz neskalagunak Michaeli lagunduko dio. Baina Ekialdeko Alemaniatik ihes egitea zail egingo zaie.
GLAM
Wikipediari dagokionez, bertako lankideek editoreekin elkarlanean, erakundeak gordetzen dituzten baliabide askeak sareratzen eta ezagutzak partekatzen dituzte. Besteak beste, artikuluen erreferentziak osatu, lotura duten beste wikiproiektuak osatu, lizentzia egokia duten artxiboak partekatu, jorratzen duen alorreko artikuluak sortu, eta abar.