cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Versaillesko Ituna (1919)
Historia
Alemaniaren zigor ekonomikoaren ideia nahiko era argian azaldu ahal da. Aliatuek zera espero zuten: dena ondo joanda, Alemaniak izenpetu zuen zor handia eta urtez urte hainbeste diru ordaindu eta gero, zigor osoa XX. mendearen amaierarako kitatzea.
Alemaniari ezarritako baldintza gogor haiek nazismoa ekarri zuten eta ondorengo belizismoaren aitzakia izan ziren.
John Maynard Keynesek aurreikusi zuen moduan, ordainezina izateaz gainera, sumindura eta etsipena sorrarazi zizkien alemaniarrei. Munduko Bigarren Gerrako arrazoi nagusietako bat izanda, Alemaniak ordaintzen segitu behar izan zuen, 2010 arte.
Versaillesko ituneko zenbait pasarte
"Amerikako Estatu Batuak, Britaniar Inperioa, Frantzia, Italia eta Japonia (...), alde batetik, eta Alemania, bestetik, hurrengo erabakietan ados jarri dira:
42. Alemaniari lehengo gotorlekuak zaindu edo berriak egitea galaraziko zaio, bai Rhinen ezkerraldean, bai eskuinaldean (...).
45. Frantzia iparraldean ikatz meatzeak desegitearen ordaintzat (...), Alemaniak Sarre ko ikatz mehatzeen jabetza emango dio Frantziari (...).
51. 1871ko Bake Itunagatik Alemaniari emandako lurrak (Alsazia eta Lorena) frantses subirotasunpera itzuliko dira (...).
80. Alemaniak Austriaren independentzia onartu eta zorrotz errespetatuko du (...).
87. Alemaniak (...) Poloniaren independentzia onartuko du (...).
Txertaketa
Txertaketa politika
XIX. mendean txertaketa goiztiarra egin ondoren, politika horiei aurre egin zieten hainbat taldek, multzoka antakundeen aurkakoak deiturikoek, arrazoi zientifiko, etiko, politiko, segurtasun mediko, erlijioso eta bestelakoengatik. Eragozpen komunak dira txertoak ez dabiltzala, derrigorrezko txertaketa gai pertsonaletan gehiegizko esku-hartzea dela edo proposatutako txertoak ez direla behar bezain seguruak. Txertaketa-politika moderno askok salbuespenak onartzen dituzte sistema immunologiko konprometituak dituzten pertsonentzat, txertoetan erabiltzen diren osagaiekiko alergiak edo eragozpen oso errotuak dituztenentzat.
Almandozko pilotalekua
Historia
1927an inauguratu eta 2009an zaharberritu zen.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Hego Osetiako Gerra 2008ko gatazka armatu bat izan zen. Alde batetik Georgia zegoen; beste aldetik, errusiarren aldekoak ziren (Georgiako) Hego Osetia eta Abkhaziako Errepublika Autonomoa eta Errusia bera zeuden.
Almandozko pilotalekua
Eraikina
Estalitako pilotalekua da.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Gerra 2008. urteko abuztuaren 7ko Hego Osetiako lurretako borrokaldiekin hasi zen, Tskhinvaliko guduarekin. Gerora, Georgiako eta Itsaso Beltzeko beste eskualde batzuetan ere borrokaldiak izan ziren.
Txertaketa
Txertaketa politika
Baliabide ekonomiko mugatuak dituzten herrialdeetan, txertaketa mugatuko estaldura eritasun infekziosoek eragindako erikortasun eta hilkortasun handiagoa da. Herrialde aberatsenek arriskuan dauden taldeentzako txertoak diruz lagundu ditzakete, eta horrek estaldura osoagoa eta eraginkorragoa dakar. Australian, adibidez, Gobernuak adineko pertsonentzako eta australiar indigenentzako txertoak diruz laguntzen ditu.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Georgiako presidenteak, Mikheil Saakaxvilik, armadari agindu zion Hego Osetiako kontrola berreskuratzeko: osetiarrek hori hartu zuten gerra-deklaraziotzat. 1992. urtetik Hego Osetiak 'de facto' independentetzat zuen bere lurraldea, baina Georgiak legez bere herrialdekoa zela zioen, 'de iure', eta osetiarrak erreboltaritzat zituen. Errusiarren arabera, Georgiak "Чистое поле" (Arlo garbia) izena eman zion Hego Osetiako operazioari. Georgiako Gerra Zibilaren (1988-1993) ondorioz, Hego Osetian Errusiako bake-indarrak zeuden, eta osetiarren alde egin zuten berehala; errusiar armadako baliabide gehiago ere joan ziren lurraldera, eta Georgiak errusiarrek nazioarteko muga zeharkatu izana gerra-deklaraziotzat hartu zuten. Errusiarrekin eta osetiarrekin batera abkhaziarrek ere jardun zuten Hego Osetiako lurraldean borrokan georgiarren kontra, baita Abkhazian bertan ere. Izan ere, errusiarrek ziotenez, Georgiak antzerako asmoa zuen Abkhazian ere egiteko, "Скала" (Haitza operazioa) izeneko operazioaren bitartez.
Txertaketa
Txertaketa politika
Public Health Law Research, EEn egoitza duen erakunde independentea. AEBek 2009an jakinarazi zuen ez dagoela behar adina ebidentziarik lan espezifikoetarako baldintza gisa txertoak eskatzea eraginkorra ote den ebaluatzeko, bereziki zaurgarriak diren populazioen arteko gaixotasun espezifikoen eragina murrizteko bitarteko gisa; ebidentzia nahikoa dagoela txertoak haurtzaindegi eta eskoletara joateko baldintza gisa eskatzeko; eta froga sendoak daudela ordena iraunkorren eraginkortasuna babesten dutenak, osasun publikoko langileei txertoa hartzeko aginpiderik gabeko esku-hartzea ahalbidetzen dietenak.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Abuztuaren 12an Dmitri Medvedev agintariak errusiarren jarduera militarrak amaitzeko agindu zuen, eta Europar Batasunak aurkeztutako bake-plana onartu zuen: alde biek gatazka hasi baino lehenagoko kokalekuetara itzuli behar zuten.
Txertaketa
Oposizioa
Txertaketaren aurkako lehen txertaketa-kanpainetatik izan da txertoaren kritikari-sorta zabal bat. Oso onartuta dago gaixotasun larriei eta gaixotasun infekziosoen ondoriozko heriotzari aurrea hartzearen onurak handiagoak direla, neurri handi batean, txertoa jarri ondoren gutxitan izaten diren ondorio kaltegarri larrien arriskuak baino. Zenbait azterlanen arabera, egungo txertaketa-programek haurren heriotza-tasa eta ospitalizazio-tasak handitzen dituzte; azterlan horiek, ordea, korrelazionalak dira, eta, beraz, ezin dituzte kausa-efektuak frogatu. Halaber, azterlanei kritikak egin zaizkie, batetik, ematen dituzten konparazioak hautatzeagatik, kontrako ondorio bat babesten duten joera historikoei kasurik ez egiteagatik eta, bestetik, txertoak kontatzeagatik, "hutsegiteen erabateko arbitrarioa eta plagiatua" baita.
Coal Miner's Daughter
Coal Miner's Daughter (euskaraz Meatzariaren Alaba) 1980ko Michael Apted ingeles zinema zuzendariak zuzendutako biografia filma bat da. Loretta Lynn country abeslariarn bizitzan oinarrituta dago. Sissy Spacek, Tommy Lee Jones, Beverly D'Angelo eta Levon Helm aktoreek antzeztu zuten.
Versaillesko Ituna (1919)
Versaillesko ituneko zenbait pasarte
119. Alemaniak uko egingo die potentzia aliatu eta kidetu nagusien mesedetan, itsasoz bestaldeko jabetza guztien gaineko eskubide eta tituluei (...).
Hyla avivoca
Hyla avivoca Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Versaillesko Ituna (1919)
Versaillesko ituneko zenbait pasarte
231. Gerraren ondorioz gobernu aliatuek eta haien nazioek pairatutako galera eta kalte guztien erantzulean Alemania eta haren aliatuak dira, beraiek sortu baitituzte (...).
232. Gobernu aliatuek eta kidetuek eskatzen dute beren biztanleria zibilarengan eta ondasunetan sortutako kalteak ordaintzeko, eta Alemaniak hori betetzeko konpromisoa hartzen du (...).
Txertaketa
Oposizioa
Hainbat eztabaida sortu dira txertaketaren moraltasunari, etikari, eraginkortasunari eta segurtasunari buruz. Txertaketaren zenbait kritikarik diote txertoak ez direla eraginkorrak eritasunaren kontra edo txertoen segurtasun azterketak ez direla egokiak. Erlijio-talde batzuek ez dute txertorik jartzen uzten, eta talde politiko batzuk derrigorrezko txertaketaren aurka daude, norbanakoaren askatasuna dela eta. Erantzun gisa, kezkatu egin da txertoen arrisku medikoei buruzko informazio funtsatugabea zabaltzeak areagotu egiten dituela hilgarri izan daitezkeen infekzioen tasak, ez bakarrik txertoa jartzeari uko egin zioten haurren kasuan, baita adinagatik edo immunourritasunagatik txertatu ezin diren haurren kasuan ere, txertorik gabeko eramaileen infekzioak eragin baititzake (ikus immunitate kolektiboa). Zenbait gurasok uste dute txertoek autismoa sortzen dutela, baina ez dago ideia hori babesten duen ebidentzia zientifikorik. 2011n, Andrew Wakefield, MMR txertoak autismoa eragiten duelako teoriaren defendatzaile nagusietako bat, ikerketa-datuak faltsutzeko ekonomikoki motibatuta zegoela ikusi zen, eta, ondoren, lizentzia medikoa kendu zitzaion. Ameriketako Estatu Batuetan, arrazoi ez-medikoengatik txertoak errefusatzen dituzten pertsonen ehuneko handi bat elgorria da, eta, ondoren, gaixotasunak eragindako entzumen-galera eta heriotza kasuak.
Guraso askok ez diete txertorik jartzen seme-alabei, uste baitute gaixotasunak ez direla agertzen txertoen ondorioz. Uste hori faltsua da; izan ere, immunizazio-programen bidez kontrolatutako gaixotasunak itzuli egin daitezke, eta immunizazioa uzten bada, itzuli. Patogeno horiek, seguruenik, txertoa hartu duten pertsonak infekta ditzakete, patogenoak ahalmen handia baitu txertatu gabeko apopiloetan bizi denean mutatzeko. 2010ean, Kaliforniak izan zuen eztulik txarrena 50 urtean. Faktore zergagarri bat izan zen gurasoek seme-alabak ez txertatzea erabaki zutela. Kasu bat ere izan zen Texasen 2012an: eliza bateko 21 kidek elgorriaren kontra egin zuten, txertorik ez hartzea erabaki zutelako.
Versaillesko Ituna (1919)
Versaillesko ituneko zenbait pasarte
428. Rhineko mendebaldean dauden lurraldeak (...) potentzia aliatuen eta kidetuen tropek okupatuko dituzte, bermetzat, hamabost urtean (...)."
Lisbon (Louisiana)
Lisbon Louisianaeko herri bat da. Claiborne parrokian kokatua dago. 2010ean 185 biztanle zituen, 33.99 kilometro koadrotan banatuta.
Versaillesko Ituna (1919)
Lurraldeko klausulak
Itunaren ondorioz, Alemaniak lurralde ugari galdu zuen: 1910 ean 540.766 km2 izatetik, 1925 ean 468.787 km2 izatera pasatu zen. Gainera, kolonia guztiak galdu zituen, irabazleen artean banatu zirelako.
Laneko klausulak
Versaillesko Itunak langilearen printzipio unibersalak aldarrikatu zituen. Hauek dira garrantzitsuenak:
Migueláñez
Migueláñez Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
Txertaketa
Auzia
Azken hamarkadetan, txertoek eragindako lesioen salaketak auzitan agertu dira Estatu Batuetan. Familia batzuek epaimahai ulergarrien funtsezko ordainketak irabazi dituzte, nahiz eta osasun publikoko funtzionario gehienek esan duten lesioen baieztapenak funtsik gabeak zirela. Erantzun gisa, zenbait txerto-fabrikatzailek EEren gobernuaren produkzioa atxilotu zuten. AEB uste zuen mehatxu izan zitekeela osasun publikoarentzat, eta, beraz, legeak onartu ziren fabrikatzaileak txertoen lesioengatiko erreklamazioetatik babesteko. Hainbat txertoren segurtasuna eta albo-ondorioak probatu dira, txertoen bideragarritasuna mantentzeko, gaixotasunaren aurkako hesi gisa. Influenzaren aurkako txertoa saiakuntza kontrolatuetan probatu zen, eta frogatu zen plazeboaren antzeko albo-ondorio hutsalak dituela. Familien kezka batzuk sinesmen eta arau sozialetatik sor daitezke, txertoak mesfidatu edo arbuiatzeko. Horrek desadostasun hori eragiten du funtsik gabeko albo-ondorioetan.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Edozein modutan ere, Georgiak Errusiaren kontrako salaketa ipini zuen Nazioarteko Justizia Auzitegian. Errusiako Fiskaltzak, era berean, Georgiak egindako hilketak ikertzeko espedienteari ekin zion.
Txertaketa
Txertaketaren ekonomia
Osasuna, askotan, medietako bat bezala erabiltzen da herrialde baten oparotasun ekonomikoa zehazteko. Pertsona osasuntsuenak gaixoak baino hobeto prestatuta egon ohi direlako gertatzen da hori. Arrazoi asko daude horretarako. Adibidez, influenzaren aurkako txertoa duen pertsona batek ez du bere burua bakarrik babesten influenzaren arriskutik, baizik eta, aldi berean, ez du kutsatzen inguruko pertsonak. Horrek gizarte osasuntsuago batera garamatza, eta, horri esker, ekonomikoki emankorragoak dira pertsonak. Ondorioz, haurrak maizago joan daitezke eskolara, eta emaitza akademiko hobeak lortzen dituztela frogatu da. Era berean, helduek maizago lan egin dezakete, modu eraginkorragoan.
Enpuku-ji
Historia
Tradizioak dioenez Enpuku-ji tenplua 810 eta 824 urteen artean sortu zuen Kūkai monjeak. Hasieran dōu eraikina jaso zuen eta bertan zuzentzen zituen errituak.
Migueláñez
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 166 biztanle zituen.
Txertaketa
Kostuak eta onurak
Oro har, txertoek irabazi garbia sortzen dute gizartearentzat. Txertoak, askotan, inbertsioaren itzulera-balio handiengatik nabarmentzen dira, bereziki epe luzeko ondorioak kontuan hartzen direnean. Txerto batzuek beste batzuek baino askoz ROI balio handiagoak dituzte. Ikerketek frogatu dutenez, txertaketaren onuren eta kostuen arteko erlazioa oso desberdina izan daiteke: 27:1 difteria/kukutxeztula, 13,5:1 elgorria, 4,76:1 barizela eta 0,68-1,1:1 konjugatu pneumokozikoa. Gobernu batzuek txertoen kostuak diruz laguntzea erabaki dute, txertoen ROIren balio handietako batzuk direla eta. Estatu Batuetan, txertoen erdiak baino gehiago umeentzat dira, eta bakoitzak 400 eta 600 $ bitartean balio du. Haur gehienak txertatuta egon arren, EEetako biztanle helduak. AEB gomendatutako immunizazio-mailen azpitik dago oraindik. Faktore asko egotz dakizkioke arazo horri. Beste osasun arazo batzuk dituzten heldu asko ezin dira modu seguruan txertatu. Beste batzuk, berriz, finantza-onura pribatuen mesederako ez txertatzea erabaki dute. Estatubatuar askok ez dute nahikoa asegururik eta, beraz, poltsikoko txertoak ordaindu behar dituzte. Beste batzuek kengarri handiak eta koordainketak ordaintzeko ardura dute. Txertoek, eskuarki, epe luzerako onura ekonomikoak sortzen dituzten arren, gobernu askok epe laburrean eskulanarekin eta ekoizpenarekin lotutako kostu handiak ordaintzeko borrokatzen dute. Ondorioz, herrialde asko ahazten dira zerbitzu horiek emateaz.
Coalition for Epidemic Preparedness Innovations-ek azterlan bat argitaratu zuen The Lanceten, 2018an. Ikerketa horren arabera, krisi humanitario global bihur daitezkeen gaixotasunetarako txertoak garatzearen kostuak zenbatetsi zituen. Gaur egun heriotza gutxi eragiten dituzten eta, batez ere, pobreei eragiten dieten 11 gaixotasunetan jarri zuten arreta. Gaixotasun horiek pandemia-arrisku gisa nabarmendu dira:
Uste zuten $ 2,8 mila milioi eta $ 3,7 mila milioi euro bitarte kostatuko zela horietako bakoitzerako txerto bat gutxienez garatzea. Hori agerraldi baten kostu potentzialarekin alderatu behar da. 2003ko SARSren agerraldia Asiako ekialdean 54.000 milioi dolar kostatu zen.
Enpuku-ji
Ondasunak
Nyō (鐃) izeneko brontzeko gong bat dago Heian Arokoa, Japoniako Kultur Ondare garrantzitsua izendatua dagoena.
Coal Miner's Daughter
1980eko Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Sissy Spacek) irabazi zuen.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Aintzat hartzekoa da Hego Osetiako lurraldea oso estrategikoa dela energia-garraioari dagokionez, batez ere gasa eta petrolioa bertatik igarotzen denez, kontrola eskuratzekotan Errusia eta mendebaldea aurkari izaki. Bestalde, Georgiak harreman militarra zeukan Ameriketako Estatu Batuekin, Irakera tropak bidali zituelako, baina armada estatubatuarrak ez zuen parte hartu Hego Osetiako 2008ko Gerran.
Pseudobagrus brachyrhabdion
Pseudobagrus brachyrhabdion Pseudobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
2008ko Hego Osetiako Gerra
Gerraren ondorioak
Gizateriaren hondamenditzat hartzen dute Hego Osetiako egoera: eurek diotenez, 2.100 lagun hil ziren gerran eta 34.000 lagunetik gora euren bizilekuetatik joan behar izan dira erbesteratuta; Georgiakoek, ostera, ez dituzte datu horiek onartzen. Georgiako aldean hildakoak zenbatzerakoan ere datuak ez datoz bat, nork ematen dituen: georgiarrek diotenez, 500 hildakora ez ziren iritsi eurenean; baina errusiarrek diotenez, gutxienez Georgiako 3.000 militar hil ziren gerran.
Besteak beste, Errusiak Hego Osetiako eta Abkhaziako independentzia aldarrikatu zuen. Georgiak, Kodori ibarreko eta Abkhaziako eta Hego Osetiako beste leku batzuetako kontrola galdu zuen.
Nolanahi ere, herrialde eta lurraldeen arteko harremanetan gatazkak bizirik dirau.
7. Sinfonia
[[Category:Sinfoniak
Coal Miner's Daughter
Argumentua
Loretta Lynn (Sissy Spacek) Appalache mendietako familia txiro batean hazi, hamairu urtekin ezkondu, hogei urte bete aurretik lau seme izan eta ospetsu bilakatzea lortu zuen country abeslaria da, bizi zen giro ilunetik ihes egitea lortu eta ikuskizunetako izar bihurtu zen.
Elisha Otis
Elisha Graves Otis (1811ko abuztuaren 3a - 1861eko apirilaren 8a) igogailuetarako segurtasun gailu baten asmatzailea eta igogailuen fabrikatzaile estatubatuarra izan zen.
Melody Hill (Indiana)
Melody Hill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Vanderburgh konderrian dago, Indiana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Filipa Moniz
Filipa Moniz —Felipa Perestrelo, Filipa Moniz Perestrelo eta Filipa Perestrelo Moniz izen-deiturez ere ezaguna— (Porto Santo, Madeira, Portugal, 1455eko martxoaren 2a - 1484 edo 1485) Kristobal Kolonen emaztea izan zen. Seme bakarra izan zuen: Diego Kolon. Lisboako Carmoko komentuan dago lurperatuta.
Musua ohean
Musua ohean, frantsesez Dans le lit, le baiser, 1892ko Henri de Toulouse-Lautrec frantziar margolariaren olio-pintura bat da. Lau margolanez osatutako multzo batean dago, ta 70x64 cm-ko tamaina du.
Txuhuiveko aire-baseko erasoa
Txuhuiveko aire-baseko erasoa –edo Txuhuiveko aire-basearen aurkako erasoa– 2022ko otsailaren 24an izan zen Txuhuiv-en, Kharkiveko Oblastan (Ukraina), Errusiak 2022an Ukraina inbaditzen hasi zuenean.
Elisha Otis
Bizitza
Windham (Halifax) konderritik gertu jaio zen, Vermont estatuan. 1861eko apirilaren 8an hil zen difteriak jota. 1852an, igogailuak askoz ere seguruagoak izateko segurtasun gailu bat asmatu zuen. Sistema horrek euste-kablea apurtuz gero, erorketa galarazten zuen.
Txuhuiveko aire-baseko erasoa
Testuingurua
Txuhuiveko aire-basea Txuhuiv hirian dago, Kharkiv Oblastean (Ukraina). Aire-basean Bayraktar TB2 droneak zeuden, bai eta Starokostyantyniv eta Mykolaiveko aerodromo militarrak ere.
Dentsville (Hego Carolina)
Dentsville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Richland konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Txuhuiveko aire-baseko erasoa
Erasoa
Errusiak Ukrainan egin zuen inbasioaren lehen orduetan, misil errusiarrekin egindako eraso baten helburua Txuhuiveko aire-basea izan zen. Erasoaren ondoren, Maxar Teknologia Espazialen enpresa estatubatuarrak satelite bidez argitaratu zituen erasoaren ondorioen irudiak. OSINT-jatorriko informazioaren arabera, erasoak kalteak eragin zituen erregaia biltegiratzeko guneetan eta azpiegitura ezberdinetan.
Elisha Otis
Bizitza
Otis 1853an hasi zen lehen igogailu "seguruak" saltzen. Bere asmakizuna 1854. urtean oihartzun handia izan zuen New Yorkeko Crystal Palaceko erakusketan, Elisha Otisek jendetza bildu zuenean plataformari zegokion soka bakarra mozteko agindua eman zuenean. Plataforma zentimetro gutxi batzuk bakarrik erori zen eta berehala gelditu zen. Segurtasun metodo berriak eragotzi egiten zuen igogailuek lurra jo zezatela istripuren bat gertatuz gero, eta benetako iraultza ekarri zuen industriarako.
Pertsonentzako lehen igogailua 1857an New Yorken instalatu zuten. Elisharen heriotza 1861ean izan ondoren, bere semeek, Charles-ek eta Norton-ek, Otis Brothers & Co konpainian jarraitu zuten iharduera.
Vincenzo Coronelli
Vincenzo Maria Coronelli (Venezia, 1650eko abuztuaren 16a - ibidem, 1718ko abenduaren 9a) italiar fraider frantziskotar, kosmografo eta kartografoa izan zen.
Hamar urterekin Ravenara xilografia ikastera iritsi zen eta 1763an frantziskotarren komentu batean sartu zen. Hamasei urterekin argitaratu zuen 140 lanetatik lehena. 1672an Erromara joan zen teologian doktoretza lortzeko eta astronomia eta Euklides ikertzen nabarmendu zen.
Elisha Otis
Bizitza
Igogailuetan konfiantza publikoa handitu zuen Otisen asmakuntzak, etxe orratzak eraikitzeko funtsezkoa izan zena. Igogailuak eraikitzeko sortu zuen konpainia munduko igogailu handienetakoa bihurtu zen, 1976tik United Technologies Corporation enpresa-multzoan sartuta dago.
Vincenzo Coronelli
1678 inguruan geografo lanetan hasi zen eta Parmako dukeak lurbira-globoak eta zeruko-globoak fabrikatzeko enkargua eman zion. Dukea txundituta geratu zen emaitzarekin, eta Coronelli Gorteko teologo izendatu zuen. Coronellik teologo gisa zuen ospea hazi egin zen eta 1699an Frantziskotar Ordenako Aita Nagusia izendatu zuten.
Hurrengo urteetan Europako hainbat herrialdetan lan egin zuen 1705ean Veneziara itzuli aurretik. Bere proiektu kosmigrafikoa argitaratzen jarraitu zuen eta Veneziako Errepublikako kosmografo izendatu zuten. Accademia Cosmografixa degli Arhonauti ere sortu zuen.
Luis XIV.arentzako globoak
César d'Estrées kardinalak Parisera gonbidatu zuen Coronelli 1691n, Luis XIV.a Borboikoa erregearentzat bi globo egiteko, Ipar Amerikako frantses esplorazio berrienak barne.
Pablo Alborán
Bere lehen albuma atera eta hilabete batzuk geroago, «En acústico» atera zuen, abeslariaren lehenengo kontzertua bizian grabatua, Espainiako lehenengo postuan debutatu zuena. Aste batzuk geroago Portugalen argitaratu zuen, aste batzuetan lehen postua lortzen. Bere abesti soiletatik, bi nabarmentzen dira: «Solamente tú» eta «Perdóname» Carminho abeslariarekin, Pablo Alboran eta «En Acustico» albumetakoak, Espainian eta Portugalen lehen postua lortu zutenak.
Parlophone konpainiaren arabera, Pablo Alboranek bere diskoaren miloi bat ale baino gehiago saldu ditu mundu osoan, eta bi urte eta erdiko ibilbidean, 2012 Portugalen disko gehien saldu zituen abeslaria izan zen eta Espainian, ondoz ondoko bi urtez (2011-2012), Europan platinoko 30 disko gehituz (haietako 23, 24 hilabetetan lortuta), urrezko bi disko Amerikan eta bat Portugalen. Portugalen egon zen 36 asteetan lehenengo postuan («Tanto» eta «En Acustiko»-rekin) eta 60 astez Espainian (bere hiru diskoekin), guztira 96 aste lehengo postuan lortuz, bi herri horietan.
1989-2010: Haurtzaroa eta musika
Malagako aitaren- Salvador Moreno de Alborán Peralta arkitektoa- eta ama frantsesaren-Elena Ferrándiz Martínez, Casablancan jaiotako guraso espainiarren alaba Marrueko-ko protektoratu frantsesaren bitartean-, oso txikitatik interesatua zegoen musikan, instrumentu desberdinetako heziketa jasoz; hala nola pianoa, gitarra klasikoa etab, eta musikari profesionalekin(Madrilen eta Malagan) abesten ikasiz. Pablo Francisco Moreno Fernández-en birbiloba da, Alboranen lehenengo markesa, eta bi anai dauzka: Casilda eta Salvador. Hamabi urte zituelarik, bere lehenengo abestiak egin zituen:"Amor de Barrio” eta “Desencuentro”, bere debutaren diskoan agertzen direnak. Nahiz eta bere ibilera artistikoa hasi zuen bere familia flamenkoaren eskutik Malagako jatetxe batean jokatzen zutela, “El Blanco Moreno” izendatu zuten eta aurrerago, hamalau urte zituelarik, Myspace-era igo zituen bera abesten agertzen ziren bideoak igotzen hasi zen. Handik aurrera bakarrik abesten hasi zen. Hau guztia gorabehera, nazionalki ezaguna izaten hasi zen, abesten zegoen bideoak Youtubera igotzen hasi zenean. Bere lehenengo bideoak 2000000 erreprodukzio izan zituen Youtuben. “Solamente tu” abestiak Youtuberi esker ospera eraman zuelarik, 70000000 erreprodukzio baino gehiago irabazi zituen Espainian eta Latinoamerikan. Urteak pasatzen joan direlarik, Pablok Manuel Illán produktorea ezagutu zuen. Maketa bat grabatu zuen Dina Navarro-ren “Déjame de volverme loca” abestiaren bertsio bat sartzen zuena. Illáni esker, bertsio hori Dinaren belarrietara iriti zen, gaztearekiko interesa erakutsi zuen eta musikako amabitxia bihurtu zen zeinari maite duen nagusitzean lagundu zuelako eta zeinarekin bere bigarren diskoan abesten duen. Pablo, orduan, berrogei abesti berak konposatuak aurkeztu zituen bere lehenengo diskorako nahi zuenak aukeratzeko. Prozesu horren bitartean, Pablok Youtubera igo zuen abesti horietako bat, modu hurbil batean ezaguna izateko. Honela, mota askotariko publikoak entzuna, Kelly Rowland abeslaria barnean zeina liluratuta geratu zen bere soinuarengatik. Handik aurrera Pablo Alboran sare sozialetan agertu zen eta hori bihurtu zen promozionatzeko modurik onena. 2010eko urriaren erdialdera, bere lehenengo disko bakuna salmenta digitalera atera zen, “Solamente tú”.
2011:Pablo Alborán eta En Acustico
2011ko otsailaren 1ean, bere lehengo diskoa atera ze salmentara,Pablo Alboran; bere irteera exito bat bihurtuz eta hainbat aste bitartez saltze zerrendan liderra izaten. Pablo Alboranek bere bira talde osoarekin 2011ko maiatzaren 11an Madrilen Palacio de Vistalegren eta hurrengo hilabetetan Espainiako geografiaren zati handiena ibili zuen eta Latinoamerikako hiri batzuetan,esaterako Argentina, Chile eta Mexiko. Urte horretako azaroan bere bigarren diskoa argitaratu zuen, En acustico, zuzenean eta akustikoan bere lehenengo diskoko abestiekin, bi abesti berrirekin eta lau bonus krakekin.”Perdóname” lan horren lehenengo erraza izan zen, Carmino abeslari portugesarekin egin zuena. Pablo Alboranek hilabete asko eraman zituen, bere debutetik, akustikoan bere lehenengo albumaren abestiak aurkeztuz eta Espainiako geografia osoan abestuz; bere taldea 2011ko maiatzaren 11an hasi zen Palacio de Vistalegren (Madrilen, Espainian) eta geroago, Manuel Illak Trimekarentzat egin zuen, Pablo Alboranen bigarren diskoa, talde akustiko bat osatu zuten bere lehenengodiskorako. 2011ko abenduaren 9an, bere lehenengo saria irabazi zuen, uret horretako 40 Principales-ko artista ezagutaraztea. Malagakoak gainera, bere album homonimoa Itune Storeko gehienen saldutako hirugarren postuan eta bere “Solamente tu” herriko salmenten zazpigarren postua lortu zuen. Abenduaren 27an Urteko diskoko(2011) VIIgarren edizioko irabazlea izan zen TVEkoa bere debutaren Pablo Alborán albumarekin. 2012 ko lehenengo astean, bere En Acústico albuma urrezko diskoa izan zen Portugalen eta herri horretako salmenten top-aren lehenengo postua lortu zuen. Hamazazpi aste geroago, Portugalen disko hori lehenengo postuan jarraitzen zuen. 2011 n 60 kontzertu baino gehiago egin zituen, eszenatoki txikietatik hasita eta urtea ixten “ez daude sarrera gehiagorik”rekin Madrileko Palacio de Deportesen 15000 entzulerekin. 2011n eta 2012an, Pablo Alboránek birak egin zituen klubetan, antzeztokietan eta entzunareto handietan(Gran Rex de Buenos Aires,Palacio de Deportes de Madrid) kontzertu guztietan sarrerak agortuak.
2012-egun: Tanto
2012an, “Puede que” abestia grabatu zuen Miguel Boserekin bere “Papito” albumerako, irailaren 4ean merkatura bota zena. Urte horretako azaroaren azken egunetan, Maria Dolores Praderarekin kolaboratu zuen, Victor Manuel-en “No se por que te quiero” abestiaren interpretazioan abeslariaren azken albumerako, Gracias a vosotros deitua. 2012ko azaroaren 6an Tanto bere album berria argitaratu zuen eta zuzenean Espainiako nº1-era sartu zen, lehen astean hiru disko platino lortzen eta bitartean Pablo Alboranen beste bi albumak podiuma osatzen zuten salduenen zerredan (Akustiko nº2 eta Pablo Alboran nº3-rekin), musika espainiarrean lehen aldiz gertatu zen gertakizuna izanik. 2013ko maiatzak 13an, Pablo Alboranek bere bira Tanto asi zuen Almerian, kontzertu asko egiten penintsula guztian barrena, irailaren 26 eta 27an Madrilen (Palacio de los deportes), urriaren 11 eta 12an Bartzelonan (Palau Sant Jordi), urriaren 25ean Oporton (Coliseu do Porto) eta urriaren 26an Lisboan (Campo Pequeño). Lisboako 2012ko azaroaren 12ko kontzertua (Coliseu dos recreiros) izan zen urteko seigarren kontzerturik hoberena. Amerikako Estatu Batuetan Grammy Latindarretan parte hartu zuen 2012 eta 2013. urteetan. 2013ko apirilaren lehenengo egunetan, Espainian Tantok 7 platinoko 7 disko lortu zituen eta platinoko disko bat Portugalen, eta Espainian 15 astez lehen postuan egon zen. Tanto albumaren lehenengo single-a egon da 5 astez Espainian gehien entzuten zen musikaren lehenengo postuan. 2012ean Tanto izan zen bere album salduena Espainian. 2013ko otsailean Itsasoaren Mahasti Jaialdian parte hartu zuen epaimahai bezala. Ere bai parte hartu zuen Jesse & Joy-ren «La de la mala suerte» abestian “Con quien se queda el perro” diskoarena, eta haiek segituan Pablo Alboranen “Donde esta el amor” abestian parte hartu zuten, John William Hartfielengatik idatzita, aurkitzen dela Tanto diskoan (edizio berria). 2013Ko maiatzean Premios Cadena Dial 2012-ko saria jaso zuen Tenerifen egin zen gala batean Auditorio Adan Martinen. 2013an kameo bat egin zuen Telecinco-ko Aida serierako Doscientos abestia interpretatzen. 2013ko abenduaren 24an, Pablo Alboran TVE-ko gabon-gaueko programa berezian parte hartu zuen Especial Pablo Alboran izena eman ziotena, eta 'Te he echado de menos', 'Dónde está el amor', 'Éxtasis' edo 'Solamente tú' abestiak interpretatu zituen, ere bai Malu, Sergio Dalma, Raphael, Laura Pausini eta James Bluntekin abestu zuen.
Jacques Nienaber
Jacques Nienaber (Kimberley, 1972ko urriaren 16a) hegoafrikar fisioterapeuta eta errugbi entrenatzailea da. 2004-2019 bitartean, Johan Erasmusen laguntzailea izan zen, eta 2020tik Hegoafrikako selekzioko entrenatzaile-burua da.
Ederrena pilotalekua (Urretxu)
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte.
1994ko abuztuaren 6an gaur egun aski ezaguna den Euskal Encounter topagunea edo LAN partyaren lehenbiziko ekitaldia pilotaleku honetan ospatu zen.
Lysovice
Lysovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 279 biztanle ditu eta 5,3 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1511 urtean egin zen.
Aioliops brachypterus
Aioliops brachypterus Aioliops generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.
Lemmenjoki
Lemmenjoki ibaia Finlandiako ipar-mendebaldean sortzen da eta hego-mendebalderaino jaisten da, Inarijärvi lakuraino. Lemmenjoki Parke Nazionalaren erditik igarotzen da eta bere izena zor dio.
NA-2111
edo Arbontzeko errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide lokala eta Arbontze lotzen du.
Errepidea 0,11 kilometrokoa da.
Lemmenjoki
1870eko hamarkadan hainbat gizon etorri ziren bertara urre-baliabideak ustiatzera baina azkar nazkatu ziren bertako klima hotzaz eta Ivalojoki ibaikoekin batera beren etxeetara itzuli ziren.
NA-2111
Historia
Arbontzerako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Xosé Ramón Gayoso
Xosé Ramón Gayoso Bonigno (A Coruña, 1956ko apirilaren 25a) espainiar telebista aurkezle bat da. Galizian pertsonaia publiko oso ezaguna da, 1992. urtetik Televisión de Galicia kateko Luar ikuskizun eta musika saioaren aurkezlea baita.
Gres
Kimikoki, alumina, silize eta alkaliekin osatuta dago, buztin, kuartzo eta feldespato mota ezberdinek emandako oxidoak.
Historia
Txina aldean ere, Shang dinastiaren garaian (K.a 1600-1046), zeramika bat egin zen, emaitza bezala, gresarengandik portzelanarengandik baino hurbilago zegoen produktu bat lortuz. Okayama herri japoniarrean, material honekin eginiko hilerri bat dago.
Livingston (Louisiana)
Livingston Louisianaeko herri bat da. Livingston parrokian kokatua dago. 2010ean 1,769 biztanle zituen, 8.35 kilometro koadrotan banatuta.
Hyla bocourti
Hyla bocourti Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Heimyscus fumosus
Heimyscus fumosus Heimyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Kuliska buztanluze
Kuliska buztanluze (Bartramia longicauda) Bartramia generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Oevenum
Oevenum Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
8. Sinfonia
8. Sinfonia honakoa izan daiteke:
Chihuahua (txakurra)
Chihuahua, txakur-arraza txikiena. Izena Mexikoko Chihuahua estatutik datorkio. Teoria zabalduenaren arabera, Tolteken Techichi lagun-txakurren ondorengoa omen da.
Ezaugarriak
Bi chihuahua-mota daude: ile luzekoa eta ile motzekoa. Kolore askotako ilea izan dezakete: beltza, zuria, kafe-kolorekoa, grisaxka, zilar-kolorekoa eta abar.
Izaerari dagokionez, beti daude erne, inguruan zer gertatuko, eta azkarrak dira. Oso leial zaizkio jabeari, pertsona bakarrari normalean; hori dela eta, oso jeloskor jartzen dira pertsona horren lagunekin. Beste animaliekin ere antzeko zerbait gertatzen zaie: haien klana babesten dute, eta nahiago dituzte Chihuahua arrazako kideak beste arrazatako txakurrak baino. Horregatik ikusten dira maiz beste arrazatako txakur handiagoei aurre egiten.
Ahul itxura badute ere, txakur sendoak dira. Hamalau urte arte bizi dira, batez beste, baina hogei urteraino ere irits daitezke. Txakur biziak dira, eta gauza dira ibilaldi luzeak egiteko.
Pinediem I.a
Bere aita Piankhengandik heredatuz Tebaseko autoritatea. Pinediemek bere eragina sendotu zuen Egiptoko gune handietan XXI. dinastia ahularen kontura, Tanisen gobernatzen zuena.
Hennutauyrekin ezkondu zen, Ramses XI.aren alaba bat, garaiko beste familia boteretsu batekin loturak ezartzeko. Bere seme-alabak Diedkhonsuefankh, Maatkara, Masaharta, Menkheperra, Mutnedymet, Neferkara Amenemnesu eta Psusenes I.a izan ziren.
Pinediemek, Amonen Apaiz Goren titulua lortu zuen bere seme Diedkhonsuefankh, Masaharta eta Menkheperrarentzat. Bere alaba Maatkarak, Amonen Gurtzaile Jainkotiar postua lortu zuen. Psusenes I.a, Tanisen faraoi izatera iritsi zen, honela, bi leinuen artean zeuden ezberdintasunak ezabatuz.
Praktikan, XXI. dinastiako faraoiak eta euren Apaiz Gorenak, beti izan ziren senideak.
Pinediemen momia, Deir el-Bahariko ezkutalekuan aurkitu zen.
Lake Wilderness (Virginia)
Lake Wilderness Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Spotsylvania konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Livonia (Louisiana)
Livonia Louisianaeko herri bat da. Pointe Coupee parrokian kokatua dago. 2010ean 1,442 biztanle zituen, 4.9 kilometro koadrotan banatuta.
Jean Urruti
Jean Urruti (Donapaleu, - ) esku huskako pilotari profesionala izan zen.
Plazaolako bide berdea
Bide berdeak Iruña — Donostia burdinbide zaharraren ibilbidea hartzen du, 1902 eta 1958 artean ibili zena Iruña eta Donostia artean.
Machov
Machov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.087 biztanle ditu eta 19,39 kilometro koadroko azalera. Náchodeko barrutian dago.
Jean Urruti
17 urte besterik ez zituela, esku huskako Frantziako txapeldun junior bilakatu zen. Gero joko garbi, errebote, esku huska eta pasakako Frantziako txapeldun seniorra izan zen. 1930ean Wendel Kopa irabazi zuen eta 1932an profesional bilakatu zen.
Machov
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1371 urtean egin zen.
Plazaolako bide berdea
2000ko udaberrian, bidearen hasierako zatiaren emakida jarri zen martxan, Lekunberritik Uitzira, eta, ondoren, Andoainera zabaldu zen 2003n. Lekunberri eta Irurtzun arteko luzapena 2013an iritsi zen, eta bidea handik Saratsara arte luzatu zen 2019an.
Jean Urruti
Bigarren Mundu Gerran, hainbat aldiz ihes egin ondoren, Ukrainiako Rawa Ruska hirian zegoen Sarraski-esparruan bukatu zen. Bertatik, berriro ihes egin zuen eta Erresistentziaren kide bilakatu zen. Mugalari moduan amaitu zuen gerra eta frontoietara itzuli zen.
1995ean «Gloire du sport» izendatu zuten, Xikito Kanbokoarekin batera izendaturiko pilotari bakarra izanik. 2003an jaioterriko pilotalekuko kaleari bere izena eman zioten.
Aioliops megastigma
Aioliops megastigma Aioliops generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.
Plazaolako bide berdea
Plazaolako trena
Burdinbidea, hasieran, Plazaola eta Andoain artean eraiki zen, Bizkotxeko meatzetatik (Leitzaran haranean, Plazaolatik gertu) zetorren mea garraiatzeko. Minerala, Andoainen Iparraldeko trenera aldatzen zen Pasaiako portua zuelarik helburu.
1901eko otsailaren 8a n, Francisco Hornaetxek errege agindua jaso zuen gobernuak baimendu ziezaion burdinbidearen emakida. Hornaetxek kontzesio hau Sociedad Anónima Leizarán (kapital bizkaitarrekoa) enpresari pasa zion 1902ko martxoaren 24ean. Andoain-Plazaola tartearen behin betiko kontzesioa enpresa horrek lortu zuen urte bereko irailaren 19an, 22,006 kilometrotako luze eta 1 metro zabal zen burdinbidearekin. Dena den, arinago, ekainean, hasita zeuden lanak, Manuel Sacristán ingeniariaren agindupean. Eraikitako burdinbidearen luzera osoa 21,1 kilometrotakoa suertatu zen, hasieran diseinaturikoa baino zertxobait laburragoa. 1904ean lanak bukatu eta lasterrera, inauguratu egin zen linea. Beranduago, bidaiarien garraiorako baimena ere lortu zuen burdinbideak, batez ere, haraneko langileei begira (zentral hidroelektrikoetako langile, meatzari, ikazkinak...).
1908an emandako Burdinbide Sekundario eta Estrategikoen Legeak, Iruña Pasaiako portuarekin lotzeko beharra ezartzen zuen. Horretarako, aurretik existitzen zen Plazaola-Andoain burdinbidea erabiltzea erabaki zen. Burdinbidearen jabea zen elkarteak, Sociedad Minera Guipuzcoana, esleipen desberdinak irabazi zituen, Iruña-Plazaola tartea 1910eko urriaren 19an, eta Andoaindik Lasartera, berriz, 1911ko martxoaren 18an. Era honetan, hiru esleipen desberdinetatik sorturiko hiru tarteak burdinbide bakar batean geratuko ziren integraturik.
Existitzen zen 21,1 kilometrotako tartea beste biekin lotzean (aldaketa batzuk egin behar izan zitzaizkion tarteari eta bere luzera 20,195 kilometrotan geratu zen), nafarroako hiriburua eta Lasarte artean trenak 84,155 kilometro egiten zituen. Lasarten, burdinbidea, jada existitzen zen Bilbo - Donostia linearekin lotuko zen eta burdinbide horretako burdinbideak erabiliz heltzen zen Amarako geltokira. Merkantzia bagoiak, jada ez zirenak Andoainen trenez aldatzen, Topoa erabiliz heltzen ziren Pasaiako portura. Proiektu osoaren eta lanen zuzendaria Manuel Alonso Zabala ingeniari donostiarra izan zen, Antonio Liaño ingeniari militarra izan zuelarik laguntzaile.
Burdinbide osoa, 1914ko urtarrilaren 19ean inauguratu zen, Uitziko geltokian elkartuz, Donostia eta Iruñetik zetozen trenak, barruan agintari eta gonbidatuak zeramatzatelarik. Bedeinkapenaren ondoren, Iruñera joan ziren, bertan egin baitzen inaugurazio ekitaldia. Publikora 6 egun beranduago, urtarrilaren 25ean zabaldu zen.
Burdinbidea modernizatzeko planek (burdinbidea aldatu, diesel automotore gehiago erosi...) 1950eko hamarkadako krisiarekin egin zuen topo eta gastuak gero eta handiagoak ziren. Gutxi ez balitz, 1953ko urriaren 13 eta 14 artean eginiko euriteen ondorioz burdinbidearen azpiegitura oso kaltetuta geratu zen (euste-hormak, lubetak, zubiak...). Jabea zen enpresak hainbat saiakera egin zituen tokiko erakundeekin, azpiegitura konpontzeko asmoarekin. Baina, negoziazio hauek ez zuten emaitzarik eman eta zerbitzua geldi geratu zen, uholdeek eragindako kalteak ez zirelako konpondu.
Dena den, trenak jarraitu zuen zenbait zerbitzu lokal egiten zazpi urtez, esate baterako Elduain eta Andoain artean egurra garraiatzeko. Honetako bidaia batean, trenak Andoaingo parrokoa zen Rosendo Rekondo harrapatu zuen, 1957ko uztailean. Azkenean, konpainiak burdinbidea kentzeko eta burdinbidea behin betiko ixteko baimena jaso zuen 1958ko irailaren 5ean.
Plazaolako bide berdea
1989an, Lekunberriko Udalaren enkarguz, lehen bideragarritasun-azterketak egin ziren trena bide berde gisa berreskuratzeko. Bi urte geroago, Nafarroako Gobernuko Industria, Merkataritza eta Turismo Departamentuak Plazaolako Udalez Gaindiko Eragina duen Plan Sektoriala onartu zuen, eta Iruña-Donostia burdinbide zaharraren trazadura onura publikokoa eta interes sozialekoa izendatu zuen. Beste bi urte geroago, 1993an, Lekunberriko Udalaren enkarguz, Lekunberritik Gipuzkoako mugarainoko trazadura berreskuratzeko proiektua egin zen, bai eta Lekunberri, Leitza eta Plazaolako geltokietako eraikinak birgaitzeko proiektua ere.
Elena Torres
Elena Torres Miranda (Valtierra, 1969ko irailaren 29a) PSNko politikaria da, 2007-2011 legealdian Nafarroako Parlamentuko presidentea izandakoa.
Plazaolako bide berdea
Plazaolako bide berdea
Plazaolako trazadura berreskuratzeko lanak 1999an hasi ziren, Lekunberri eta Uitzi artean, eta 2000ko udaberrian inauguratu zen zati hori. Garai hartan onartu zen Uitzi eta Leitza/Berastegi arteko proiektua. Hori guztia, Europako eta Nafarroako bide berdeei buruzko hausnarketa eta eztabaidarako nazioarteko jardunaldietan.
Elena Torres
Erizaina da ogibidez, eta Tuterako Ospitalean aritu zen. Politikagintzan, Valtierrako zinegotzia izan zen 1995tik 1999 arte, eta urte horretatik aurrera parlamentaria izan da. 2007ko hauteskundeen ostean (ekainaren 19an), UPN, CDN eta PSNko bozkei esker, Parlamentuko presidente bihurtu zen Elena Torres.
Plazaolako bide berdea
Plazaolako bide berdea
Leitzan berreskuratutako bide berdearen bigarren zatiaren inaugurazioaren lekuko da 2003, zehazki Uitziko tuneldik Gipuzkoako mugaraino.
Potentziazio-proiektu baten barruan, 2004an Lekunberriko geltokiaren ondoan instalatzen den "jokoen bagoia" gaitu zen, erakusketa- eta jolas-espazioa. 2006an Lekunberriko Udalak Lekunberriko geltokiaren ondoko eraikina, biltegia, kafetegi gisa egokitu zuen.
2011n, hainbat urtetako lanen ondoren, Uitziko tunela ireki zen oinezkoen eta txirrindularien joan-etorrietarako. Lekunberriko, Leitzako eta Larraungo udalen ekarpenari, Nafarroako Gobernuko Turismo Departamentuaren laguntzei eta Nafarroako Kutxaren "zeuk aukeratzen duzu, zeuk erabakitzen duzu" programari esker lortu zen hori.
2013an amaitu ziren Imotz tarteko lanak. San Migeltxo eta Irurtzungo Kaxarna urtegiaren artean sei kilometro eta erdiko ibilbidea egokitu behar zuten. Ordurako 50 kilometro bide berde zituzten berreskuratuta.
2019an, bidea Saratsaraino egokitu zen, eta Euskal Herriko hiribururainoko tartea bakarrik geratu zen egokitu gabe.
Andoain-Plazaola tartea
Gipuzkoako zatia Leitzaran bailaratik igarotzen da, eta ez dago ez herririk ez errepiderik, bide berdeaz harago. Ibilbidean gora egiten du 600 metroko altuerara iritsi arte, Andoainen 68 metrotik abiatuta. Andoaindik irtenda, Leitzaranen sartu eta Bertxin, Inturia, Olloki eta Ameraunetik igarotzen da, Bizkotxeko meategietako eta Plazaolako gunera helduz, non herrialde arteko muga dagoen.
Lekunberri-Plazaola tartea
Lekunberritik, bide berdea iparralderantz doa, Uitziko tunelerantz, 5 kilometro pasatxoko ibilbidean. Zati honetan hiru tunel zeharkatzen dira. Lehenengoaren irteeran, saihesbide bat dago autobia azpiko pasabide batetik gainditzeko. Saihesbideak aldapa motz baina handi batetik jarraitzen du berriro trazadurara iritsi arte. Hiru tuneletako bigarrena eta luzeena moztuta dago gaur egun. Gainetik pasatzen den behin-behineko bide baten bidez inguratzen da. Uitziko geltokiaren eraikinera iristen da, izen bereko tunelaren sarreratik gertu. Bide-zatia erabiltzaile mota guztientzat da egokia, baina elbarrientzat aipatutako arrapalaren eragozpena dago.
Uitziko tunelak 2 630 metroko luzera du eta Iberiar Penintsulako trenbiderik luzeena izan zen urteetan. Oinplano zuzena du, eta Kantauri isurialdea eta Mediterraneoa lotzen ditu. Egokitua dago, baina, noizean behin, harriak edo arazoak egon daitezke ur-filtrazioengatik.
Leitzako geltokia eta Gipuzkoako muga 4,5 kilometro dira. Geltokitik irten eta gutxira Leitzako bidezubia zeharkatzen da. 3 kilometro eta 2 tuneletan zehar, lur trinkotuko zoru klasikoa zeharkatzen da, erosoa eta ibilgailuen zirkulazio mugatuarekin. Urto parera iristean, bidea aldatu egiten da: asfalto bihurtzen da, eta baimendutako ibilgailuek bakarrik zirkulatu dezakete. Mugara iritsi baino pixka bat lehenago, errepide honek, arazorik gabe, eraitsitako tunel bat inguratzen du, honen iparraldeko ahoan Plazaolako geltokiaren hondakinak daudelarik. Metro batzuk aurrerago, bitan banatutako bideak bi zubiz zeharkatzen du Frankio erreka, eta Gipuzkoan sartzen da. Leitzatik Plazaolarako ibilbide osoa egoera ezin hobean dago erabiltzaile guztientzat. Plazaolan bideak Gipuzkoako zatitik jarraitzen du.
Lekunberri-Saratsa tartea
Lekunberritik hegoaldera trenbidearen ibilbidea desagertu egin da leku askotan, bai eguraldiak okerrera egin duelako, bai 1953ko uholdeengatik, bai autobiaren eraikuntzagatik. Horregatik, bide berdeak bide alternatiboak erabiltzen ditu beharrezkoa denean.
Bidea Lekunberriko geltokitik abiatzen da hegoalderantz. Bideak errepidea zeharkatzen du eta Larraun ibairantz doa. Bertan, trenbidetik banatzen da bidea, eraitsitako tunel bat saihesteko, eta ertzaren ondoan jarraitzen du, muino bat inguratuz. 1,8 kilometroren buruan, Mugiroko presa gainditu ondoren, eroritako tunelaren hegoaldeko ahora iristen da. Bi tunel zeharkatzen dira; bigarrenaren irteeran, eskuinetara, ibaiaren ondoan Mugiroko erroten aztarnak ikusten dira.
Bideak 2020an irekitako tarte batetik jarraitzen du, Mugiroraino igotzea saihestuz. Pagadien artean, San Migeltxo atsedengunea iristen da, non errepidearekin elkartzen den. Urritza ingurura iritsi arte, bidea errepidetik oso gertu mantentzen da. Pagadiak, hariztiak eta beste baso batzuk zeharkatzen ditu, eta Urritza eta Latasa herrietatik igarotzen da. Bidearen zatirik handiena egokituta dago.
Latasako irteeran bideak trenbideko zubiaren jatorrizko zutabeak aprobetxatuz eraikitako zubi batetik jarraitzen du. Hainbat errepide zeharkatu ondoren, 700 metro egingo ditugu errepidetik, amuak kentzeko bide batek babestuta. Zubia gurutzatu aurretik, bidea eskuinetik desbideratzen da, eta errepidetik bi aldiz igaro ondoren Kaxarna atsedenlekura iristen da.
Kaxarna eta Irurtzun arteko tarte baten ondoren, non ibilbidea oraindik zehazteke dagoen, bidea Irurtzungo geltokia egon zen atsedenlekutik itzuliko da. Aizkorbe herriaren azpitik igarotzen da, eta monasterio budista baten azpitik. Irteeratik 4 kilometrora, 17 begi eta 185 metroko luzera duen Guliko bidezubia zeharkatzen da, eta Saratsatera iristen da. Kilometro eta erdi geroago, aldapa txiki bat igo eta autobidearen azpiko tunel batetik igarotzen da. Zementuzko zorutik 200 metrora jarraitzen da, eta antzeko tuneletik berriz ere autobidearen azpitik igaroko gara sigi-sagan egindako igoera gogor eta labur bat gainditu eta trenbidearen ibilbidea hartu arte. Beste kilometro eta erdi geroago Saratsara iritsiko gara, errepidearen ondoan.
9. Sinfonia
9. Sinfonia honakoa izan daiteke:
Pseudobagrus brevianalis
Pseudobagrus brevianalis Pseudobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Machová
Machová Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 649 biztanle ditu eta 3,15 kilometro koadroko azalera. Zlín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1291 urtean egin zen.
Urmael-bernagorri
Urmael-bernagorri (Tringa stagnatilis) Tringa generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Saint-Christophe-le-Jajolet
Saint-Christophe-le-Jajolet Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Christophe-le-Jajolet udalerrian erroldatutako biztanleak 235 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: