cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carlos Pizarro Leongómez
M-19 Aliantza Demokratikoa
Gerrillarien taldea M-19 Aliantza Demokratikoa (AD M-19) izendatutako alderdi politiko bihurtu zen. Bertan, Pizarrok politika nazionalista planteatzen zuen, non herrialdeko arazoen konponbidea Kolonbiako errealitatea aztertzetik abiatuko baitzen, Bolivarren lerrokadurei jarraituz, Latinoamerikako aberri bat, herritarren parte-hartzea, eta berdintasun sozial eta ekonomikoa aldarrikatzen zituen. Pizarroren politika demokrazia n oinarritzen zen, tolerantzia eta aniztasun ideologikoarekiko errespetua bezala ulertuta.
Bogotako alkatetzarako eta Kolonbiako lehendakaritzarako hautagaitzak (1990)
Pizarro M-19 Aliantza Demokratikoak 1990eko martxoan aurkeztu zuen Bogotako alkatetzarako hauteskundeetan, eta hiri horretako bigarren hauteskundeak izan ziren 1988an alkateentzako herri-agintaldia ezarri zenetik. Hauteskunde horietan, astebete baino gutxiagoko kanpaina laburra izan arren, Pizarrok 70.901 boto lortu zituen, 915.406 guztira, eta hirugarren postua lortu zuen Juan Martín Caicedo liberalak irabazitako hauteskundeetan. Hasierako porrota gorabehera, 1990-1994 aldirako lehendakaritzarako hautagaitza aurkeztu zuen “Denon artean Kolonbiako historia aldatuko dugu, ziur baietz” leloarekin. M-19 gerrillari-taldeko hautagai desmobilizatu gisa, Pizarrok atentatu-mehatxu ugari jaso zituen, lehendakari izateko hautagai izan zen Kolonbiako lehen gerrillari komandantea izanik. Semana aldizkariaren arabera, Kolonbiako gizon zainduenetako bat zen Pizarro.
Kanpaina motza izan zen berarentzat. Telebista bidezko hitzaldi batean, Carlos Pizarrok honela amaitu zuen:
"Oinarrizko zerbait eskaintzen dugu: bizitza ez dadila udaberrian eraila izan" 1990 apirila.
Hilketa
1990eko apirilaren 26an, Pizarrok hegaldi bat hartu zuen Barranquillara, lehendakaritzako kanpainan, eta Segurtasuneko Administrazio Sailak (DAS) emandako eskoltekin batera joan zen. Gerardo Gutiérrez Uribe alias "Jerry"k hegazkin berean sartzea lortu zuen, eta hegaldian metraileta bat atera zuen komunetik. Horrekin, zauriak eragin zizkion Pizarrori, eta ordu batzuk geroago hil zen Santa Rosa klinikan. Eskoltek sikarioa hil zuten. Pizarroren gorpua La quinta de Bolibarrera eraman zuten, M-19 ezagutzera eman zen lekura, Bolibarren ezpata lapurtzean.
Pizarroren hilketa Unión Patriótica alderdiko lehendakarigaia, Bernardo Jaramillo Ossa, lagun pertsonala erail eta 34 egunera gertatu zen. Pizarroren krimenarekin batera, lau buruzagi politiko erail zituzten hiru eta sei hilabete tartean, garai hartan bizitako indarkeria politikoaren erdian. Horien artean, nabarmendu daitezke José Antequera, Luis Carlos Galán Sarmiento, Jaramillo bera eta, azkenik, Carlos Pizarro.
Hil ondoren, jendetza bildu zen Bogotan. Apirilaren 28an, gorpuzkiak Bogotako hilerri zentralean lurperatu zituzten. Antonio Navarro Wolff, Pizarroren kanpainako eztabaiden burua, bere ondorengo izendatu zuten eta hirugarren postua lortu zuen 1990eko lehendakaritzako hauteskundeetan.
Courtney McCool
Courtney McCool (Kansas City, Missouri, 1988ko apirilaren 1a) AEBetako gimnasta artistikoa da, eta 2004an taldeko txapeldunorde olinpikoa izan zen.
2004
2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan, zilarra eskuratu zuen taldeka —Errumaniaren atzetik eta Errusiaren aurretik—, eta kide hauek izan zituen: Mohini Bhardwaj, Annia Hatch, Courtney Kupets, Terin Humphrey eta Carly Patterson.
Hollie Vise
Hollie Vise (Dallas, Texas, 1987ko abenduaren 6a) AEBetako gimnasta artistikoa da, 2003ko munduko txapeldun bikoitza taldekakoan eta barra asimetrikoetan.
Kirolari ibilbidea
2003ko Anaheimeko Munduko Txapelketan, urrea eskuratu zuen taldekako lehiaketan —Errumania eta Australiaren aurretik—, baita urrea ere barra asimetrikoetan, Chellsie Memmel herrikidearekin berdinduta, Beth Tweddle britainiarraren aurretik.
Mohini Bhardwaj
Mohini Bhardwaj (Filadelfia, Pensilvania, 1978ko irailaren 29a) AEBetako gimnasta artistikoa da, 2004ko txapeldunorde olinpikoa taldeka, eta 2003an munduko txapelduna izan zen taldekakoan.
2001
2001an Ganteko Munduko Txapelketan, Errumania eta Estatu Batuen ondoren, taldekako brontzea eskuratu zuen.
2004
2004ko Atenasko Olinpiar Jokoetan berriz ere zilarra lortu zuen taldekakoan —Errumaniaren atzetik eta Errusiaren aurretik—, Terin Humphrey, Annia Hatch, Courtney Kupets, Courtney McCool eta Carly Patterson lagun zituela.
Zaldizko
Zaldizko, baita ere Zaldiko, zaldiz ibiltzen pertsonari esaten zaio. Ibiltze hori lanaren beharrez edo zaletasunez izan daiteke.
Beste esanahia ere meteorologiarekin lotuta dago: Euri-jasa, urrutitik ikusita euri-jasak hartzen duen itxura. Euria alde batetik bestera mugitzen ikusten denean, haizeak eurizko hesi mugikor bat egiten duenean, euri horri ‘zaldizkoak’ erraten zaio, zaldiak bezala trostan doalako euria.
Zaldi lasterketetan lehiatzen den zaldizkoari jockey esaten zaio.
Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena
Tortura eta tratu edo zigor anker edo apalesgarrien prebentzioarako Europako Hitzarmena Europako Kontseiluko kide diren estatuek onetsi zuten, Estrasburgon 1987ko azaroaren 26an bildurik. Giza Eskubideen Europako Hitzarmenaren ondoren, Torturari Aurrea Hartzeko Hitzarmena Europako Kontseiluaren tratatu garrantzitsuenetakotzat jotzen da. Hitzarmenak ikuspegi berri eta prebentiboa ematen du giza eskubideen urraketen kudeaketan. Ondoren, bi protokolok aldatu zuten. Gainera, Torturari Aurrea Hartzeko Batzordea sortu zen, Hitzarmenaren xedapenak betetzeko. Organo hori gaituta dago estatu alderdien jurisdikzioaren barruan pertsonak askatasunik gabe uzten diren edozein leku bisitatzeko, konbentzioko artikuluei jarraiki.
2020tik aurrera, Europako Kontseiluko kide diren 47 estatuek berretsi dute Hitzarmena. Gainera, hitzarmena berrestea ezinbesteko baldintza bihurtu da azken urteotan Europako Kontseiluan sartu diren estatu guztientzat.
Helburua
Hitzarmena berritzailea zen, sortu zituen betebeharrak betearazteko lehen tresna baitzen. Beraz, helburua dokumentu bat sortzea zen, betetzen ez dutenei ondorio egokiak aurkeztuko zitzaizkiela bermatzeko. Izan ere, Nazio Batuen Gutuna edo Giza Eskubideen Deklarazio Unibertsala ezin zituzten bortxaketak zorrotz geldiarazi edo konpondu. Beraz, tortura erabat saihestea zen gakoa.
Aurrekariak
1976an Jean-Jacques Gautierrek egindako proposamen batean du jatorria. Gautier Torturaren aurkako Suitzako Batzordearen sortzailea izan zen. Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordean (CICR) inspiratu zen, eta gerrako presoak zeuden lekuetara bisitak egin zituen. Presoen baldintzak hobetzea iradoki zuen. Hala ere, CICRk (une hartan) Genevako Hitzarmenetan parte hartzen zuten estatuen arteko nazioarteko gatazka armatua zegoenean soilik egin zitzakeen bisita horiek. Hala, bada, Gautier-ek proposatu zuen bisita-sistema hori zabaltzea pertsonak askatasunik gabe dauden gainerako lekuetara, hala nola, espetxeetara, polizia-etxeetara, erakunde psikiatrikoetara eta prebentziozko atxiloketa-zentroetara. Proposamen hori, Nazio Batuen Torturaren eta beste tratu edo zigor krudel, anker eta apalesgarrien aurkako Hitzarmena ren oinarria izan zen. Proiektua 1980ko apirilean aurkeztu zen, Giza Eskubideen Batzordeak ebaluatu zezan.
Gautier-en ideiak Europako Kontseiluak hartu zituen orduan, gutxienez eskualde mailan egiteko. Azkenik, 1983ko ekainean, txosten bat egin zen atxilotuak torturaren eta tratu edo zigor krudel, anker edo iraingarrien aurka babesteari buruzko Europako Konbentzioaren proiektuarekin. 1983ko irailean onartu zuen txostena Batzar Aholku-emaileak. Hainbat urtez eztabaidatu zuten, Europako Batzordea eta Giza Eskubideen Europako Auzitegia ren iritziei buruzko eztabaidak barne. 1986ko ekainean, adostutako proiektu bat amaitu zen, eta Ministroen Batzordeari helarazi zitzaion eta 1987ko ekainaren 26an onartu zuen. 1987ko azaroaren 26an sinatu zen. Une hartan, Europako Kontseiluko 21 estatu kide guztiek sinatu zuten hitzarmena. 2020tik aurrera, Kontseiluko kide diren 47 estatuek sinatu dute. Hirugarren estatuak ere atxiki daitezke.
Protokoloak
Hitzarmenak bi protokolo ditu:
Estatu kideetako parte-hartzaileak
Kide diren estatuen sinadura eta gora-beherak:
Kide ez diren estatuetako parte-hartzaileak
Gaur egun, sinatzaileen zerrendan Europako Kontseiluko kide diren estatuak baino ez dira sartzen. Hirugarren estatuek sina dezakete, baina inork ez du sinatu 2020. urtera arte.
Sienako Palio
Sienako Palioa (Palio di Siena) Italiako Siena hiriko kontradak edo barrutiak aurrez aurre jartzen dituen zaldi-lasterketa bat da. Erdi Aroan sortua, lehiaketa urtean bitan egiten da: uztailaren 2an Palio di Provenzano (Provenzanoko Ama Birjinaren omenez), eta abuztuaren 16an, Palio dell 'Assunta (Ama Birjinaren Jasokundearen omenez).
Salbuespenezko kasuetan, hala nola gizakia ilargira iritsi zenean, edo urtemuga garrantzitsu batean, Italiaren bateratzearen mendeurrena kasu, Sienako komunitateak erabaki dezake aparteko palio bat egitea, maiatza eta iraila bitartean ospatzekoa. Lasterketa Sienako erdiko Piazza del Campon egiten da.
Italiako festa garrantzitsuenetariko bat da.
Zer da palio?
Palioko karrerak bere izena hartzen du, eta ez Sienan bakarrik, sariarena: Palio, latinezko pallium (artilezko mantela) oihaletik, oso oihal mota preziatua zen, hainbat arlotan erabiltzen zena. Sienan, oro har, kontrada irabazlearen elizara bidaltzen zuten. Apaingarri gisa erabil zitekeen eliza bererako, edo antzeko beste erabilera batzuetarako. Izan ere, kontradek parrokietan edo erlijio-ordenei eusten eta eusten zieten.
Zaldi-lasterketa
Lasterketa, munduko zaharrenetakoa, Sienako plaza nagusian garatzen da, Piazza del Campon. Palio bakoitzean hamazazpietatik hamar kontradak baino ez dute parte hartzen, zortez aukeratuak eta uztailetik uztailera eta abuztutik abuztura bitarteko txanda baten arabera. Hona hemen mekanismoa:
Palio irabazteko zaldiak, zaldizkoarekin edo zaldizkorik gabe, plazaren hiru itzuliak orduaren zentzuan bete ondoren. Largada edo mossa (lasterketa hasten den puntura) Costarella dei Barbieri pasabidearen parean dago. Helmuga-lerroa, ordea, banderatxo batez seinalatua, antzeko eremuan dago, baina irteera-lerroarekin zehazki bat etorri gabe.
Kontradak
Gaur egun hamazazpi barruti daude Sienan:
Kontrada bakoitza eliz batekin lotuta dago.
Animaliazaleen kritikak
Azken urteotan, animalien elkarte babesleek eta albaitaritzako mediku batzuek protestak egin dituzte, zaldiek jasaten dituzten tratu txarren eta lasterketan gertatzen diren istripuen ondorioz, eroriko handiak eragiten dituztelako eta, kasu batzuetan, animalia hiltzen dutelako. Protesta horiek istripu bakoitzaren ondoren errepikatzen dira. Azken aldiz 2004an Brucoko kontradako zaldiari, Amorosori, gertatutako istripuan, San Martin bihurguneko zutabearen kontra jo zuen, zaldizkoak egindako bat-bateko maniobra baten ondorioz.
Nabyla Maan
Nabyla Maan, jaiotzez Nabyla Abdallaoui Maan, نبيلة معن (Fez, Maroko, 1987ko abenduaren 6a) marokoar egile abeslaria da.
Biografia
Nabyla Maan Fezen jaio zen, melomano-familia batean. Txikitatik izan zuen interesa Marokoko musika tradizionalean. Arabiar-andaluziar musikarekiko grinak bultzatu zuen maisu handien artean arte horren ezagutza bilatzera. Estudioan grabatu zuen lehenbizikoz, Ouafae Bennani izebaren urtebetetze-opari bati esker. Hura izan zen bere lehen managerra. Saio horiei esker, kontratu bat lortu zuen berehala, eta D'nya2 izeneko lehen albuma argitaratu zuen 2005ean.
Musika ibilbidea
Nabylak lehen albuma grabatu zuen 2005ean, D'nya. bertan arabieraz kantantu zuendariya, arabierazko klasiko eta frantsesez abestu zuen, baita Nass El Ghiwaneren "Allah Ya Molana" eta "Essiniestro" abestien bi errepikapen ere. Bere albumak ehunka mila kopia saldu zituen eta Marokoko eta Europako kontzertuetan erakusteko aukera eman zion. 19 urte zituela, Amazigh eta Afrikako artista gazteena izan zen Parisko Olympia antzokian.
Eva Klotz
Eva Klotz (St. Leonhard in Passeier, Hego Tirol, 1951ko ekainaren 4a) Hego Tiroleko independentziaren aldeko politikaria da, eta Georg Klotz (Befreiungsausschuss Südtirol erakunde armatuaren sortzailetako bat) Hego Tiroleko buruzagi abertzale ospetsuaren alaba. Süd-Tiroler Freiheit alderdiaren zuzendaria eta Hego Tiroleko parlamentuko parlamentaria izan da urte luzeetan.
Nabyla Maan
Musika ibilbidea
2009an, Ya Tayr El Ali bigarren diskoa kaleratu zuen, arabierazko marokoar eta klasiko eta frantsesezko abestiak ere barne hartzen zituena, Publich Piaf-en "Padam, Padam..." bertsioa barne. Nabyla Maan musika unibertsaleko artista da, arabiar, mendebaldar eta afrikar eragina duena.
Eva Klotz
Gaztetan heldu zion independentziaren aldeko borrokari. 1989an BürgerUnion für Südtirol alderdia sortu zuen, eta 2007an Süd-Tiroler Freiheit.
Italiako auzitegietara joan da behin baino gehiagotan, inputatu gisa. Besteak beste, "Italiako bandera iraintzeagatik" edo "Carabinierien aurkako azalpenak egiteagatik" (XX. mendeko 60ko hamarkadan Hego Tirolen torturatu egin zutela esateagatik).
Bernabe Oiarzabal
Bernabe Oiarzabal Olano (Olaberria, Gipuzkoa, 1912 - Beasain, Gipuzkoa, 1982ko uztailaren 13a) gipuzkoar margolaria izan zen.
Ibilbidea
Dagoeneko desagertuta dagoen Olaberriako Olaetxea baserrian jaio zen. Bere aitak, Arturo Maria Pascual Oiarzabal Landak (Azpeitia, 1876), elizak zaharberritzen eta margotzen lan egiten zuen denboraldi batez, ipar Euskal Herrikoa zen Pascal margolariaren aginduetara. Aitak Olaberriako elizarako Amabirjinaren irudia ere margotu zuen. Pinturarekiko zaletasun handia zuen, eta baserrian batetik eta bestetik erositako koadro asko zituen.
Bernabe Oiarzabal sei urte zituela hasi zen margotzen bere kabuz. Lehen margolana 7 urte zituela egin zuen eta lehen pintura lana 1929an saldu zuen 500 pezetatan. Ondoren, Beasain en margotzen ikasten jarraitu zuen irakasle andaluziar batekin, eta aurrerago, Ignacio Zuloaga margolariarekin aritu zen 1941 eta 1942 urteetan. 1941 urtean, Pablo Gargallo artistak ere proposatu zion bere Parisko estudion lan egitea, baina Oiarzabalek ez zuen gonbitea onartu.
1928 urtean, Donostia n egin zen Artista berrien erakusketan bere koadro sorta bat egon zen ikusgai, eta 1943an San Telmo Museoa n egin zen Euskal Artearen erakusketan parte hartu zuen.
Bodegoiak, ehiza margolanak eta erretratuak ere egin bazituen ere, pasaia-margolari gisa nabarmendu zen. Euskal Herriko pertsonaia ezagunekin zerikusia zuten paisaia ugari margotu zituen, hauen jaiotetxeak eta beraien bizitzan garrantzitsuak izan ziren lekuak.
Margolaria zen arren, ogibidez bankuko langilea izan zen. Azkoitia ko Caja Ahorros Provincial aurrezki kutxa ko funtzionaria izan zen eta Lasarte n bizi zen.
Nata Moreno
Nata Moreno (Zaragoza, 1979ko martxoaren 24a) zuzendari, ekoizle, aktore eta dramaturgoa da. Lehen film luzearekin, Ara Malikian: una vida entre las cuerdas/ Ara Malikian: harien arteko bizitza, 2020ko Goya Saria eta José María Forqué Zinemako Saria irabazi zituen film luze dokumental onenari, eta Malagako Zinemaldiko Emakumeen Zilarrezko Biznaga saria.
Ibilbidea
Moreno Zaragozan jaio eta Huescan hazi zen. Madrilera joan zen Arte Dramatikoa eta Interpretazioa ikastera, 1990ean Juan Carlos Corazzak sortutako jarduera-eskolan. Will Keen eta José Sanchís Sinisterra-ren zuzendari-laguntzaile gisa lan egin zuen eta Juan Mayorgarekin batera dramaturgo gisa Madrilgo Carlos III.a Unibertsitateko Sorkuntza Eszenikoko Katedran. Eszenatokietan zehar aktore gisa ibili ondoren, kamera baten atzean jarri eta zuzentzea erabaki zuen. 2016. urtean bere produkzio-etxea sortu zuen, Kokoro Films, eta harekin promozio-kanpainak, bideoklipak eta film laburrak egiten ditu.
Publizitatean, Ara Malikian-acción contra el hambre/ Ara Malikian- gosearen aurkako ekintza (2016), The incredible story of the violin/ Biolinaren historia harrigarria (2016), Pikolín Spot-a, koltxoi adimenduna, Ara Malikianekin (2017) eta Vuela (2018) zuzendu ditu. Haren bideoklipen artean daude Pisando flores/ Loreak zapaltzen (2015), Lucha de gigantes/ Erraldoien borroka (2017), Ara Malikian feat. Andrés Calamaro - Royal Garage-Nostalgias (2019) eta Watif (2019). Fikziozko film laburraren esparruan, 2016. urtean Le chat doré zuzendu eta idatzi zuen, lehen edizioaren estiloan filmatutako zinema mutua adierazpen artistiko librearen alde, eta 2018an Al’Amar, Afrikako emakume baten sendotasunari buruzkoa, zeinak itsasoa patera batean gurutzatu baitzuen, semea besoetan zuela.
Ara Malikianen anekdotarioa (2016), Ara Malikian berbetan (2016) edo Guaguacuna (2017) bezalako dokumental laburren ondoren, bere lehen film luze dokumentala estreinatu zuen 2018an, lau urteko lanaren ondoren: Ara Malikian: harien arteko bizitza, musikari polifazetikoaren ibilbide artistiko eta pertsonala kontatu zuena, bere oroitzapenetatik abiatuta.
Zinemagile gisa, bere lanaren ezaugarri formala irudien poetikotasuna da, eta konpromiso sozial handia erakusten du: migrazioa, amatasuna (Al’Amar), kulturaren BEZa (Le chat doré) eta armeniako genozidioa (Ara Malikian: soken arteko bizitza) bezalako gaien tratamenduan. Ara Malikian biolin-jolearen musika-ikuskizun guztien zuzendari eszenikoa da. 2010ean bere kontzertuetako baten ikusle gisa ezagutu zuen, eta harrezkero banaezin bihurtu da. Handik lau urtera seme bat izan zuten, Kairo, eta 2018an Las Vegasen ezkondu ziren.
Aktore gisa, Carlota Sayosen Muñecas (2013) telesailean, Antonio Naharroren Amén (2016) film laburrean, eta Gastuak barne (2019) telesail laburrean higiezinen agentzia bateko langile gisa izandako pertsonaia, Javier Macipe zuzendari zaragozarrak zuzendua, fikziozko film labur onenaren Goya sarirako izendatu zuten.
2020an, Reset koral-obran parte hartu zuen El espacio vacío film laburrarekin.  Aragoi TVren ekoizpena da, eta Aragoiko zinemagile entzutetsuek zuzendutako ikus-entzunezko zazpi piezak osatzen dute. Covid-19k eragindako osasun-krisiari buruzko ikuspegi berezia erakutsi zuen.
Bestalde, 2020an iragarri zuen Raquel Meller abeslariari buruzko film bat prestatzen ari zela.
2021eko ekainean, Morenok iragarri zuen urte amaieran agertokietara itzuliko zela El Alivio o la crueldad de los muertos lanarekin, Rubén Ochandianoren antzezlanarekin. Bitartean Fikziozko lehen film luzea egiten aritu zen, Onna fly, CIMA, NETFLIX eta ICAA-k lagunduta.
Terin Humphrey
Terin Humphrey (St. Joseph, Missouri, 1986ko abuztuaren 14a) AEBetako gimnasta artistikoa da, 2004ko txapeldunorde olinpiko bikoitza barra asimetrikoen eta taldekako proban, eta 2003ko munduko txapelduna taldekakoan.
Kirolari ibilbidea
Anaheim-en (Estatu Batuak) egindako Munduko Txapelketan, taldekako urrea eskuratu zuen, Errumania eta Australiaren aurretik; hauek izan ziren haren kideak: Chellsie Memmel, Carly Patterson, Tasha Schwikert, Hollie Vise eta Courtney Kupets.
Willy Willems
Willy Willems (1963ko azaroaren 17a), belgikar txirrindulari ohia da.
Aziz Sancar
Medikuntza ikasi zuen Istanbulgo Unibertsitatean eta Texasko Unibertsitatean doktoratu zen. Bost urtez lan egin zuen Yale Unibertsitateko laborategian eta ondoren irakasle postua jaso zuen Ipar Carolinako Chapel Hilleko Unibertsitatean.
Gaspard Monge
Gaspard Monge, Peluseko kondea (1746ko maiatzaren 9a - 1818ko uztailaren 28a), frantziar matematikaria izan zen, geometria deskribatzailearen asmatzailea.
Biografia
Beaunen jaio zen Jacques Mongeren, gero Beauneko mertzerien kofradiako  Abokatuen Elkargoko  presidente izan zen saltzaile ibiltariaren, eta Jeanne Rousseauxen semea. Beauneko eta Lyongo eskoletan eta Mézières eskola militarrean ikasi zuen. 16 urte zituela, fisika irakasle izendatu zuten Lyonen, eta 1765era arte izan zuen kargua. Hiru urte beranduago matematika irakasle izan zen eta 1771n Mézières-en fisikako irakaslea. 1780an Zientzien Errege Akademian sartu zen eta zortzi urte geroago bere Traité de statique argitaratu zuen.
Zegoeneko bere herrialdeko zientzialari garrantzitsuenetakoa izanik, Frantziako Iraultzak, 1789an hasieratik irmoki lagundu zuena, guztiz aldatu zuen bere bizitzaren ibilbidea. Lehendabizi Elkarte Patriotikoko kide izan zen, geroago jakobinoekin bat egin zuen, non Robespierre eta Saint-Just ezagutu zituen beste iraultzaile ospetsu batzuen artean. Lehendakariorde hautatu zuten Termidorren 9aren bezperan (1794ko uztailaren 27an).
1792an beste bostekin batera (Danton zen horien artean) Kontseiluko Behin-behineko Exekutiboko kide izendatu zuten. Konbentzioak Armadako Ministro izendatu zuen (1792ko abuztutik 1793ko apirilera), armategiak berrantolatzeko eta kanoi fabrikak sendotzeko eskatu zioten. 1794an École Polytechnique fundatzen lagundu zuen, non geometria deskribatzailea irakatsi zuen hamar urte baino gehiagoz. Frantziako institutuan sartu zen (1795). Italiako kanpainan artelanak bilatzen ari zela, Napoleon ezagutu zuen, eta Claude Louis Berthollet-ekin batera Campo Formioko Itunaren berrespena Direktoriora eramateko enkargatu zion.
1798ko otsailaren 6an, Paristik Erromara joan zen, Frantziako Errepublikaren izenean Pio VI.a aita santuarekin biltzeko aginduarekin, bere denborazko aginteari uko egiteko aginduz, bere aginpide espirituala soilik gordez. Proposamena bideraezina zela jakinik, pontifizeari bi egunetan Erromatik alde egiteko agindu zion: Pio VI.ak hiria utzi zuen 1798ko otsailaren 19tik 20rako gauean. André Masséna jeneralaren gehiegikerien eta haren kargugabetzearen ondoren (1798ko martxoaren 2an), Mongek "Erromatar Errepublika" berriaren karguak izendatu zituen finantzak izan ezik.
Napoleonekin Frantziara itzuli zen 1799ko abuztuaren 23an, Geometrie descriptive lan ospetsua argitaratu zuen urtean. Senatuko kide, Eskola Politeknikoko zuzendari (1802) eta Pelusioko konde egin zuten. Napoleonen erorketak Institututik eta Eskola Politeknikotik kanpo uztea eragin zuen.
Marie-Catherine Huart (1747-1846) ezkondu zen 1777an, eta harekin hiru alaba izan zituen. Parisen hil zen 1818ko uztailaren 28an kausa naturalengatik eta Père-Lachaise hilerrian lurperatu zuten. 1989an, bere errautsak Parisko Panteoira eraman zituzten.
Eliane Giardini
Eliane Teresinha Giardini (Sorocaba, 1952ko urriaren 20a) Brasileko aktore eta zuzendaria da. Ezaguna da telebistan, zineman eta antzerkian. Hainbat sari irabazi ditu, besteak beste, APCA saria, hiru Prêmios Qualidade Brasil eta Kikito do Festival de Gramado.
Hainbat rol ezagun egin ditu: Isaura Felicidade-n, Dona Patroa Renascer-en, Lola Explode Coração-n, Santinha  A Indomada-n, Nazira  O Clone-n, Dona Caetana  A Casa das Sete Mulheres-en, Viúva Neuta América-n, Eva/Esmeralda Cobras & Lagartos-en, Pérola Eterna Magia-n, Indira Caminho das Índias-en, Muricy Avenida Brasil-en, Anastácia de Êta Mundo Bom!-en, Nádia de O Outro Lado do Paraíso e Rania de Órfãos da Terra.
Biografia
Aita italiar jatorrikoa eta ama portugaldarrekoa ziren. São Pauloko Unibertsitatean ikasi zuen Arte dramatikoa 1973 urtean. Paulo Betti aktorearekin ezkondu eta bi alaba ditu: Juliana eta Mariana. Alabak izan zituenean aktoretza lkana utzi egin zuen 80ko hamarkadara arte.
Lan ibilbidea
Hamazazpi urterekin hasi zen lanean. Antzerkian hainbat sari eman zizkioten aktore onena izateagatik. Zineman ere lan egin du, noizbehinkako lanak izan badira ere. Telenobela askotan parte hartu du.
Lanak
Hainbat lanetan parte hartu du:
Anis-belarri
Anis-belarria (Lentinellus cochleatus) Auriscalpiaceae familiako onddo espezie bat da.
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, oso irregularra, uhindua, tronpeta edo inbutu itxurakoa, ertza makurtuta, gingilduna eta uhindua. Azal leunekoa, gorrixka-lehoi kolorekoa edo okre-ardo kolorekoa.
Orriak: Oso dekurrenteak, estu, desberdinak, ertz koskaduna. Hasieran kolore zurixkakoak, eta gero arrosa-ardo kolorea hartzen dute.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Irregularra, batzuetan alboan, beste batzuetan eszentrikoa, gogorra, hariduna, bihurritua, uhindua, arre gorrixka edo gorri-haragi kolorekoa. Oinarri beretik hainbat ale jaiotzen dira, elkarren kontra estututa.
Haragia: Mehea, zaila, higrofanoa, zuri-gorri kolorekoa. Anis usain eta zapore handikoa.
Etimologia:. Cochleatus epitetoa latinetik dator, barraskilo esan nahi duen "coclea" hitzetik. Kapelaren formagatik.
Jangarritasuna
Oso ale gazteak jateko modukoak, berehala larrukara.
Nahasketa arriskua
Inolens aldaerarekin, ia anis usain eta zaporerik ez duena.
Sasoia eta lekua
Uda amaieran eta udazkenean, taldeka, hostozabalen enborretan. Batez ere pago enborretan.
Maria Guadalupe Moncada
Maria Guadalupe Moncada Berrio (Puebla de los Angeles, Mexiko, 1772 ko martxoaren 7a - Mexiko Hiria, 1840 ko irailaren 4a) margolari mexikarra izan zen.
Biografia
Valparaisoko San Mateoko kondeen jauregian jaio zen, Espainia Berriko familia aberatsenetako batean. San Romango markesarekin ezkondu zen arte, Maria Guadalupe Foro de Valparaiso hirian bizi izan zen.
Real Academia de San Carlos delako erakundean, lehen emakume akademikoa izan zen, eta baita erakunde honetako pintura ataleko zuzendaria ere. Izendapen honek zeresan handia sortu zuen, kargu hau emakume batek bete zuelako.
Wilhelm Cuno
Wilhelm Carl Josef Cuno (Suhl, 1876ko uztailaren 2a - Aumühle, 1933ko urtarrilaren 3a) alemaniar politikari eta negozio-gizona izan zen. Alemaniako kantzilerra izan zen 1922tik 1923ra.
Zuzenbide ikasketak egin zituen Berlinen eta Heidelbergen eta ikasle anaitasun katoliko bateko kide izan zen. Ogasuneko funtzionarioa izan zen, eta Lehen Mundu Gerran Alemaniako armadari elikagaiak hornitzeaz arduratu zen. 1917an bere postua utzi eta Hapag ontzi-konpainia zuzendu zuen. Gerraostean, armistizioaren negoziazioetan aditu ekonomiko gisa parte hartu zuen.
1922ko azaroan kantziler izendatu zuten eta batez ere ekonomialari independenteek osatutako gobernua eratu zuen. Ruhren okupazio frantziarrari eta hiperinflazioari aurre egin behar zien. 1923ko maiatzean dimititu zuen, konfiantzazko boto bat galduta.
Suzana de Moraes
Susana de Mello de Moraes (Rio de Janeiro, Brasil, 1940ko abuztuaren 5a - ib., 2015eko urtarrilaren 27a) brasildar aktore, zinemagile eta zuzendaria izan zen.
Vinicius de Moraesen alaba, argi eta garbi lesbiana zen eta 2010ean zeremonia zibil batean ofizial egin zuen Adriana Calcanhotto kantautorearekin bere batasun egonkorra, harekin 1985az geroztik elkarrekin bizi izan baitzen
Suzanak endometrioko minbizia izan zuen, 2015eko urtarrilaren 27an, 74 urte zituela, bere heriotza eragin zuen arnas infekzioa eragin zuen gaixotasuna.
Stephane Hennebert
Palmaresa
1992 1995 1996 1997
Alicia Sellés Carot
Alicia Sellés Carot (Altura, Castelló, 1977) dokumentalista eta liburuzaina da.
Biografia
Salamancako Unibertsitateko Bibliotekonomia eta Dokumentazioan diplomatua da eta Valentziako Unibertsitate Politeknikoan Dokumentazioan lizentziaduna.
Ibilbide profesionala
2002. urtetik 2018ra bitartean, MASmedios enpresan lan egin zuen, liburutegietarako eta informazio-sistemetarako proiektu teknologikoak garatuz. Valentziako Unibertsitate Politeknikoko irakasle laguna da eta UOCeko Informazio eta Dokumentazio graduko aholkularia.
2007tik, lan aktiboa egin zuen Koha komunitatean, liburutegiak kudeatzeko sistema integralean; eta 2009tik 2015era, Koha-Kobliren garapenean lan egin zuen (Liburutegien Koordinaziorako Zuzendariordetza Nagusiak bultzatua).
2018az geroztik, liburutegi-zerbitzuak planifikatzeko eta diseinatzeko eta prestakuntzarako aholkularitza eta azterketa izan ditu ardatz. Kanarietako liburutegi-sarean egindako azterketa izan zen lan horren adibide bat.
Liburutegi digitalekin eta biltegiekin, liburutegiak kudeatzeko sistemekin, dokumentuen eta artxiboen kudeaketarekin eta, batez ere, horien elkarreragingarritasunarekin eta integrazioarekin lotutako proiektuetan parte hartu du, ia beti kode irekiko soluzioekin.
Elkarte-ibilbidea
2010ean Valentziako Erkidegoko Liburuzainen eta Dokumentalisten Elkargo Ofizialean (COBDCV) zuzendaritza-batzordean hasi zen lanean, prestakuntzako bokalean. Ondoren, presidente izan zen 2012tik 2018ra.
Espainiako Artxibistika, Bibliotekonomia, Dokumentazio eta Museistika Elkarteen Federazioan (FESABID) diruzaina izan zen 2014tik 2016ra. Eta 2018tik 2022ra, bi agintalditan, Federazioko lehendakaria izan zen, eta bi lan-ildotan lagundu zuen: elkarte-mugimendua indartzen eta sentsibilizazio politikorako ekintzak egiten, liburutegien eta informazioa eskuratzeko eraren zeregina agerian jartzeko Agenda 2030en eta Garapen Iraunkorraren Helburuen esparruan, eta Liburutegien arteko Lankidetzarako Kontseiluko ‘Liburutegiak eta Agenda 2030’ lan-taldea koordinatu zuen.
2015etik, European Bureau of Library, Information and Documentation Associations (EBLIDA) delakoan parte hartu du, eta 2018tik 2021era EBLIDAKO Executive Commite delakoan parte hartu du.
2016. urtetik, Liburuzainen eta Liburutegien Elkarteen Nazioarteko Federazioaren International Advocacy Programme (IAP) programan parte hartu zuen, FESABIDen ordezkari gisa.
Liburutegien ordezkaria izan zen, Liburutegien Lankidetzarako Kontseiluaren bidez, Espainian 2030 Agenda ezartzeko Garapen Iraunkorreko Kontseiluan.
2021. urtean Espainiako Liburutegi Nazionaleko Errege Patronatuko kide izendatu zuten.
Adriana Calcanhotto
Adriana da Cunha Calcanhotto (Porto Alegre, Brasil, 1965eko urriaren 3a) abeslari eta konpositore brasildarra da. Brasilgo musika herrikoiaren konpositore garrantzitsuenetakotzat jotzen da, askotariko musika-estiloak baititu. Haurrentzako album batean, Adriana Partimpim (2004), emanaldi berri bat egin zuen. Arrakasta handia izan zuen, eta haurrentzako album onenaren Grammy latinoan parte hartzeko izendatu zuten Madison Square Garden aretoan (2006ko azaroaren 2a). Konposizioak era askotakoak dira: samba, bossa nova, funk, rock, pop, baladak. Bere garaian arrakasta izan zuten abestiak ere grabatu ditu, moldaketa berriekin.
Biografia eta ibilbide artistikoa
Carlos Calcanhoto jazz-talde bateko bateria-jolearen eta dantzari baten alaba da. Sei urte zituela, aitonak lehen musika-tresna oparitu zion: gitarra klasikoa. Geroago kantua ere ikasi zuen. Ondoren, Brasilgo herri-musikaren eraginez eta herrialdeko literatura-mugimendu modernistaz busti zen. Liluratuta geratu zen Oswald de Andraderen Antropofagia lanarekin edo Tarsila do Amaralenarekin eta mugimendu kultural haren beste izen batzuekin.
2010ean Suzana de Moraes aktore brasildarrarekin ezkondu zen.
Javier Gómez Noya
Francisco Javier Gómez Noya (1983ko martxoaren 25a) Espainiako triatloilaria da. ITU-ko Munduko Triatloi Txapelketako bost sari irabazi ditu, ITUko Munduko Triatloi Kopako hiru titulu ditu, eta zilarrezko domina irabazi zuen 2012ko Udako Joko Olinpikoetan, gizonezkoen triatloi proban. Ironman 70.3 eta XTERRA munduko txapelketak ere irabazi du.
Espainiako etorkinengandik (biak Galizia koak) jaio zen Basilean (Suitza), Espainiara itzuli zen eta orain Pontevedran (Galizia) bizi da.
Assignment – Paris!
Assignment – Paris! 1952an Robert Parrish zuzendariak aurkeztu zuen filma da. Zinema beltz generoan egokituta eta Gerra Hotzaren garaian egina, komunisten aurkako propaganda nabarmena da. Aktore nagusiak hauek izan ziren: Dana Andrews, Märta Torén, George Sanders eta Audrey Totter. Filmean amerikarrak askatasunaren alde borrokatzen duten bitartean, Hungariako komunistak gaiztoak, torturatzaileak, hiltzaileak eta maltzurrak dira.
Argumentua
Parisko New York Herald Tribuneko kazetaria Jimmy Race (Andrews) bere nagusiak (Sanders) bidaliko du Budapesteko Burdinezko Gortinaren atzean, Hungariako enbaxadoreak parte hartzen duen bilera bat ikertzera. Lana egiten ari den bitartean, Race espioitzagatik atxilotzen dute, heriotza zigor mehatxupean.
Renske Endel
Renske Endel (Noord-Scharwoude, Herbehereak, 1983ko uztailaren 13a) herbeheretar gimnasta artistikoa da, barra asimetrikoen proban espezialista, eta 2001ean munduko txapeldunorde izatea lortu zuen.
Carmen París
Carmen Paris, jaiotzez María del Carmen Paris Mondaray (Tarragona, 1966ko irailaren 18a) abeslari eta konpositorea da. Bere estiloa erritmoen nahasketa da, Aragoiko jota, jazza zein flamenkoa batzen baititu.
Renske Endel
2001
Munduko txapelketan, Ganten (Belgika), zilarrezko domina eskuratu zuen asimetrikoetan, eta Svetlana Khorkina errusiarraren (urrea) ondoren eta Katie Heenan estatubatuarraren (brontzea) aurretik geratu zen.
Carmen París
Biografia
Tarragonan jaio zen, eta haurtzaroa Utebon igaro zuen, Zaragozako herri batean.
90eko hamarkadaren erdialdean, Carmen Lanuit kabaret-ikuskizuna jarri zuen martxan, Alfonso Plouk idatzia, eta Madrilgo Moroco areto mitikoan kontratatu zuten. Kantua, pianoa, gitarra, biolontxeloa, harmonia eta solfeoa ikasi zituen Zaragozako kontserbatorioan. Ikasketa horiekin batera, Filologia Ingeleseko karrera eta Jamaika orkestrako abeslari-lana egin zituen. Talde horrekin bluesa ere kantatzen zuen.
Horretarako, jazzeko eta flamenkoko musikariz inguratu zen, hala nola Chano Domínguez, Guillermo McGill edo Javier Colina, eta horiekin batera ‘Pa’ mi jenio’-ren jatorrizko bertsioa grabatu zuen, bere lehen kontratu diskografikoaren ateak ireki zizkion maketa.
Meza kantaria
Carmen Paris haurtzaroan hasi zen musikan, Uteboko elizako abeslari eta koruko zuzendari gisa. Solfeoa, kantua, gitarra, biolontxeloa eta bere instrumentu nagusia bihurtu zen pianoa kontserbatorioan ikasi zuen.
Jamaika Orkestra
Hain zuzen ere, meza batean kantatzen ari zela topatu zuten Jamaika Orkestrako musikariek, eta proba bat egitea erabaki zuten, eta berehala onartu zuten. Orkestra horrekin eta hamazazpi urte izanik ere, Espainiako eta herriko jai askotan zehar ibili zen, saio bikoitzak eginez eta ezkontza, bataio, jaunartze eta abarretan parte hartuz.
Carmen Lanuit, musikal desberdina
2013ko irailean, berriro ekin zion obra horri, eta hiru funtzio bakar eskaini zituen Zaragozako Las Esquinas antzokian, Coco Fernándezek lagundu zion pianoan eta Joaquín Murillok saxoan
Diskografia
Besteak beste, disko hauexek argitaratu ditu:
Pa' mi genio (Warner, 2002)
Bakarkako debut nazionala izan zen, taulen gainetik bi hamarkada baino gehiago igaro ondoren. 40.000 kopia baino gehiago saldu zituen eta Musika Tradizionaleko Album Onenaren saria jaso zuen (2003ko Musika Sariak). Pa' mi genio, azken batean, jenio-leherketa bat da, bizitzak bere aukeretan (askotan) sinesten irakatsi dion emakume baten autorretratua, baina hark beste hitz batzuekin azaltzen du: "Bemolen diskoa da".
Jotera zeu izango zara (Warner, 2005)
Javier Ruibal, Eliseo Parra, Mercedes Ferrer, Juan Manuel Cañizares, Jorge Pardo eta Diego del Moraok kolaboratu zuten Joteran. Zu zeu izango zara, Tino di Geraldo perkusionistak ekoitzitako albuma izan zen.
InCubando (Warner, 2008)
Hirugarren lana InCubando izan zen. Carmenek Habanan (Kuba) idatzi zuen diskoa. Lau hilabetez egon zen han, baina Madrilgo Lavapiés auzoan grabatu zen.
InCubanok Aragoiko jotan arnasa hartzen jarraitzen du, baina autoreak izan ohi dituen ñabardura eta arau hausteekin. Kubako erritmo eragingarrien presentzia da, zalantzarik gabe, disko berri horren berritasun nagusia.
InCubanok, besteak beste, Ludmila Mercerón, Santiago Auserón eta Haydée Milanésen (Pablo Milanésen alaba) laguntza izan zuen, eta harekin "joteatu" egiten du José Martiren poema bat.
InCubanok fusio-album onenaren saria jaso zuen (2009ko Musika Sariak).
Ejazz Jotarekin (Parisko ekoizpenak, 2013)
Aragoiko artistaren laugarren diskoak estilo bakoitzeko onena uztartu zuen: jotaren melodien adierazkortasuna eta distira eta jazzaren aberastasun harmonikoa eta erritmikoa.
Bostonen grabatutako diskoa, Greg Hopkins-en Kontzertua Jazz Orchestrarekin -nazioarteko 16 musikari ezagunek osatutako big banda-. George Garzone eta Joel Rosenblatt gonbidatu bereziak izan ziren Blue Jay estudio mitikoan.
Obertura erraldoi batek eta 11 abestik osatzen dute Ejazz Jotarekin. Ingelesez eta gaztelaniaz abestutako letrak, jota mundu osoan entzun eta uler dadin. Jota nazioarteratzea da Carmen Parisen helburu berria.
2014. urtean disko horren nazioarteko edizio bat argitaratu zen, diskoaren arte guztia berrituta eta ingelesera itzulita, hobeto zabaltzeko. Edizio horretan, gainera, argitaratu gabeko gai bat ere izan zen, Por favor, por amor.
Lankidetzak
Bilduma askotan parte hartu du, besteak beste, Joaquín Sabina (Entre todas las mujeres) eta Pablo Neruda (Neruda en el corazón) omentzeko diskoetan. Armando Manzaneroren duetoen diskoan, Aurora Beltránen Clase de baile diskoan, Olga Román Olga Román 2 lanean eta Sergio Dalmaren diskoan ere parte hartu du. Bere azken lankidetza Maria Dolores Praderaren omenezko duetoen diskoan izan zen, Gracias a vosotros Vol. II.
Proiektuak
Beti hartu du parte giza eskubideen aldeko borrokan, Emakume Artisten Plataformarekin lankidetzan aritu da, 2004 eta 2006ko Gabonetan Palestina bisitatu zuelarik. Gainera, Moskun, Bulgarian eta Marokon egon zen Cervantes Institutuarekin.
Dos Medinas Blancas
2015. urtean, Hegoaldeko Pirinio Jaialdiak Marokoko L’Boulevard jaialdiarekin lankidetza-proiektu bat ezarri zuen. Carmen Parisek ikuskizun oso bat sortu zuen Nabyla Maan kantari marokoarrarekin. Bi artistek beren eskualdeetako musika tradizionaletan oinarrituta lan egiten zuten, baina elementu garaikideagoekin bat eginez.
Ikuskizuna abuztuan estreinatu zen Hego Pirinioetan, kritikaren harrera onarekin. Ondoren, L'Boulevard-en jo zuten, eta Espainiako eta Marokoko beste hiri batzuetan jarraitu zuten.
En Síntesis
2016. urtean, Carmen Parisek En Síntesis ikuskizun-formatu berria estreinatu zuen, abeslariaren karrera profesionaleko hogeita hamar urteak ospatzen zituena. Kantariaren lau diskoetako abestiak eta zinemarako konposatu zituen bertsio eta kantak biltzen zituen kontzertu-modalitate horrek; besteak beste, Paula Ortizen Nana del Caballo Grande para La Novia.
Kasu horretan hirukotea izan zen: Diego Ebbeler musikari uruguaiarraren pianoarekin eta Jorge Tejerina madrildar-paristar musikariaren perkusioarekin batera.
Greg Rutherford
Gregory James Rutherford MBE (1986ko azaroaren 17a) luzera jauzian espezializatutako atleta britainiar erretiratua da. Britainia Handia ordezkatu zuen Joko Olinpikoetan, Munduko eta Europako Txapelketetan eta Ingalaterra Commonwealtheko Jokoetan. 2021eko irailean, bobsleigh talde britainiarreko kide hautatu zuten Rutherford, baina lesionatu egin zen 2022 Neguko Joko Olinpikoetarako sailkatzeko prestakuntzetan.
Rutherfordek luzera jauziko urrezko domina irabazi zuen Udako Joko Olinpikoetan 2012an, 2014an Commonwealth Games, 2014an eta 2016an Atletismoko Europako Txapelketa eta 2015 an Atletismoko Munduko Txapelketetan, eta IAAFren Diamanteen Liga ere irabazi zuen 2015ean. 2015eko irailaren 4tik, Diamanteen Ligako garaipena Zürichen laugarren ekitaldiko garaipenarekin berretsi zutenetik 2016ko ekainean Britainia Handiko Atletismo Txapelketatik erretiratu zen arte, Rutherfordek eskura zituen eliteko titulu guztiak aire librean: nazionala, kontinentala, mundukoa, olinpikoa, diamante-liga eta Commonwealth. Rutherford da gaur egun errekorraren titular britainiarra, bai kanpoan bai barruan, luzera jauzian. Marka pertsonalak 8,51 m (aire zabalean) eta 8,26 m (pista estalian) dira.
Jan Hordijk
Jan Hordijk (Mijnsheerenland, 1974ko abenduaren 10a), Herbehereetako txirrindulari ohia da.
Palmaresa
1998 2002'
Martha Zein
Martha Zein (Lampertheim, Alemania, 1962) Espainian bizi den alemaniar narratzailea, zinegilea, idazlea, estrategia narratiboetan aditua eta komunikatzailea da.
Ibilbidea
Hainbat komunikabidetan erreportari eta zutabegile gisa aritu ondoren ("El País", "El Independiente", "El Sol"), Martha Zeinek albistearen atzean zer ezkutatzen zen galdetu zion bere buruari eta ikertzaile egin zen. Antena 3TVko Ikerketa Taldeko kide sortzailea izan zen, Carlos Estevezek zuzendua. Diktadura militarretan eta estatu-kolpeetan espezializatu zen.
Charles Algernon Parsons
Parsons Londresen jaio zen 1854an, eta William Parsons astronomo ezagunaren seme txikia zen. Berak eta bere anaia handiak, Richard Clare Parsons-ek, lurrun-automobil bat eraiki zuten. Auto horretan, 1869an, zirkulazio-istripu batean hil zen (lehenengoa auto mekaniko batekin), eta istripu berean, Mary Ward lehengusua erori eta lepoa hautsi zuen. [3] Trinity College-n (Dublin) eta St. John's College-n (Cambridge) ikasi zuen, eta 1877an graduatu zen matematikako ohorezko graduarekin. Ondoren, Armstrong Whitworth ingeniaritza-enpresan sartu zen ikasle gisa, Newcastle Upon Tyne-n.
Martha Zein
Ibilbidea
2000. urtean bere ikus-entzunezko produktorea sortu zuen, Producciones Orgánicas, TVE/Documentos TV eta Canal Arte-rako dokumentalak zuzentzeko zigilua.
Charles Algernon Parsons
1884an lurrun-turbina batean oinarritutako motor bat garatu zuen, eta berak diseinatutako sorgailu elektriko bat konektatu zuen. Berrikuntza horri esker, elektrizitatea ugari sortu zen eta itsas garraioa goitik behera aldatu zen, ohiko lurrunezko motorrek baino abiadura askoz handiagoak lortuz.
Parsons otsailaren 11n hil zen, SS Duchess of Richmond lurrun-ontzian, emaztearekin gurutzontzi batean zegoela, neuropatia periferikozko eraso baten ondorioz. Hileta Westminsterreko abadian egin zen 1931ko martxoaren 3an.
Martha Zein
Ibilbidea
Idazle eta ikertzaile gisa islamiar munduarekin, Ekialde Hurbileko geopolitikarekin, emakumeen eskubideekin, neoliberalismoak harreman sexu-afektiboetan eta bidaien literaturan duen eraginarekin zerikusia duten saiakuntzak argitaratu ditu.
Bere liburuetan, emakumeek mundu arabiar-musulmanean duten egoera desmitifikatzen du, fundamentalismoaren gorakada salatzen du eta ekofeminismoaren balioak sustatzen ditu.
Andrea Monrocle
Bizitza
Bilbo n jaio zen 1997ko irailaren 11 n. IES Ibaizabal BHI eskolan egin zituen DBH eta Batxilergo ikasketak. Euskal Herriko Unibersitatea n arte eder gradua ikasi zuen.
Arte Dramatiko gradu-ikasketak egin zituen Ánima Eskola n.
Artista plastikoa da.
Lin Dan
Lin Dan (1983ko urriaren 14a) txinatar badminton jokalari ohi profesionala da. Bi aldiz txapeldun olinpikoa da, bost aldiz munduko txapelduna eta sei aldiz All England txapelduna.
Orain arteko badminton-jokalaririk onena dela uste izan arren, 28 urterekin, Lin-ek "Super Grand Slam"-a osatu zuen, eta badmintonaren munduko bederatzi titulu nagusiak irabazi zituzten: Joko Olinpikoak, Munduko Txapelketak, Munduko Kopa, Thomas Cup, Sudirman Kopa, AsiSeries Finals. Urrezko domina olinpikoari eutsi zion gizonezkoen bakarkako lehen jokalaria izan zen, 2008an irabaziz eta 2012an titulua arrakastaz defendatuz.
2004an, Peter Gade aurkariak "Super Dan" modura izendatu zuen, All England Openeko finala irabazi ondoren, eta ezizena asko erabili dute jarraitzaileek eta komunikabideek hari buruz hitz egiteko, lorpenak aintzat hartuta.
Sariak
Linek Urteko Eddie Choong Player saria irabazi zuen bi urtez jarraian, 2006an eta 2007an. 2008an BWFko gizonezko jokalaririk onena bezala ere ziurtatu zuen. Lin Jokalari Baliotsuena (MVP) izan zen 2010eko Asiako Jokoetan, Guangzhoun (Txina). 2011ko urtarrilaren 16an, Txinako atleta maskulino onena izendatu zuten 2010erako, Txinako Telebista Zentralaren Urteko Kirol Nortasunari buruzko inkestan.
Rachel Tidd
2001
Ganteko (Belgika) Munduko Lehiketan, taldekako brontzezko domina lortu zuen Errumaniaren (urrea) eta Errusiaren (zilarra) atzetik, eta taldekideak hauek izan ziren: Tasha Schwikert, Katie Heenan, Tabitha Yim, Ashley Miles eta Mohini Bhardwaj.
Koos Moerenhout
Koos Moerenhout (1973ko azaroaren 5a), Herbehereetako txirrindulari ohia da. Profesionala bihurtu baino lehen Bizkaiko Bira n aritu zen bere herrialdeko selekzioarekin. Herbehereetako Txapelduna izan zen bitan.
Mercedes Ferrer
Mercedes Ferrer, jaiotzez Mercedes Rodríguez Vázquez (Madril, 1963ko maiatzaren 30a), ibilbide musikal luzeko madrildar egile abeslaria da.
Koos Moerenhout
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan
—: ez zuen parte hartu UT: utzi, ez zuen amaitu
Mercedes Ferrer
Biografia
Literatura garaikidea eta frantsesa ikasi zituen Sorbonan.
1991n New Yorkera joan zen bizitzera. Musika-ikasketak The New Schoolen egin zituen, eta East Villageko klub txikietan jotzen hasi zen. Urte horretan bertan, Iman albuma estreinatu zuen, eta, ondoren, konposizio, jarduera eta hazkunde pertsonaleko lan handia egin zuen. Estudio txiki bat egin zuen, eta hainbat abesti eta ideia sortu ziren ingelesez eta gaztelaniaz. Nell's, McGovern's, Continental edo Brownie's bezalako lokaletan ere jardun zuen. Madrilera itzuli zen 1993aren amaieran. Banda osatu zuen Pedro Andrea gitarrarekin eta Billy Villegas baxuarekin. Haiekin, Inma Cresporekin eta Vicente Climentekin, kontzertu ugari egin zituzten eta musika-proiektu berri bat izango zenaren konposizio berriak grabatu zituzten.
1994an, Julian Navarrok ekoitzitako Tiempo futuro kaleratu zuen. Bertan, Neil Stubenhaus, John Robinson eta Michael Landau bezalako musikari estatubatuarren zerrenda zegoen. "Intermedio" sinplea 1. lekuan jarri zen Kolonbiako, Argentinako eta Txileko irrati-zerrendetan, Latinoamerikako beste herrialde batzuen artean.
Aldi berean, Nacho Canorekin (Mecanoko kide ohia) lan egin zuen "El patio" lanean, arrakasta handia izan zuen gai instrumentalean. Geroago, Mercedesen kantarik ezagunenetako bat konposatu zuen: "Vivimos siempre juntos". Album guztietan eta beste gai batzuetan parte hartu zuen, hala nola "El amargo pomelo", "Planeta de los hombres", "Relato de un secuestro", "Esta división", "La acera de Calcuta", "La primera canción" eta "El arte de volar", frantsesez eta ingelesez zenbait moldaketa eginez.
Bere ibilbidean geldialdi bat egin zuen, aurreko albumetako abestiak gogoratu eta bertsionatuz. 1997an, Generaciónes bilduma kaleratu zuen. Bertan, Pedro Guerrarekin elkarlanean sortutako "Adiós" eta "Carretera sin fin" kantu berriak zeuden. Espainiako geografian zehar bira luze bat egin zuen, eta jende gehienarengana hurbildu zen.