cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Halogenazio
Fluorazioa
Konposatu organikoak, izan ase edo asegabeak, oso bortizki erreakzionatzen duten fluoroarekin. Horrexegatik fluoro hutsaren bidezko fluorazioak baldintza eta tresna oso egokiak behar ditu. Konposatu organiko fluoratu komertzialak elektrokimikoki fluoratzen dira hidrogeno fluoruroa izanik elementuaren iturria. Beste agente fluorotzaile batzuk ere baliatzen dira hala nola, xenon difluoruroa edo kobalto(III) fluoruroa.
Klorazioa
Klorazioa normalean oso exotermikoa da. Konposatu ase eta asegabeek kloroarekin zuzenena erreakzionatzen dute nahiz eta lehenek erradiazio ultramorea behar izaten duten kloroaren homolisia eragiteko. Klorazioa ohiko prozesua da industrian.
Bromazioa
Bromazioa klorazioa baino selektiboagoa da ez delako horren exotermikoa. Bromoaren adizioa alkenoetan bromaziorik ohikoena da.
Iodazioa
Iodoa halogeno guztietan erreaktibitaterik txikiena duena da eta konposatu organiko gehienekin erreakzionatzeko erreparoak ditu.
Kimika ez-organikoa
Elementu guztiek argonak, neonak eta helioa k izan ezik fluoruroak eratzen dituzten fluoroarekin zuzenean erreakzionatuz. Kloroa selektiboxeagoa da, baina metal eta ez-metal astun gehienekin erreakzionatzen du. Ohiko joerari jarraituz brromoa ez da horren erreaktiboa eta iodoa guztietan motelena da.
Revista Euskara
Revista Euskara (euskaraz, Euskal Aldizkaria) 1878an Nafarroako Euskal Elkargoaren ekimenez sortutako kultura aldizkari euskaltzale bat izan zen. 1883an argitaratzeari utzi zion. Aipatu elkartearen agerkari ofiziala izan zen.
Historia
Aldizkaria Nafarroako Euskal Elkargoa eratu eta gutxira sortu zen. Lehen alea 1878ko otsailean agertu zen, eta hasierako orrietan Elkargoaren programa argitaratu zuen, era berean aldarrikapen politikoa ere bazena:
Aldizkariaren helburuak eta ardatzak euskararen, euskaraz zein erdaraz idatzitako euskal literaturaren, Euskal Herriko historiaren, euskal usadioen, ohituren eta legeen azterketa, mantentzea eta zabalpena izan ziren. Revista Euskara, Elkargoaren bozeramaile ofizial bezala, foruen abolizioaren ondoren eta ondorioz antolatu zen "mugimendu foruzalearen" parte izan zen. Hego Euskal Herriko lau hiriburuetan sortu ziren ildo foruzale eta euskaltzalea zuten aldizkarien artean lehena izan zen, Gasteizen argitaratzen zen Revista de las Provincias Euskaras (1878-1881), Donostiako Euskal-Erria (1880-1918) eta Bilboko Revista de Vizcayaren (1885-1889) aurretik. Hala ere, desagertzen bigarrena izan zen, aldizkaria argitaratzen zuen Nafarroako Euskal Elkargoak bezalaxe ez baitzuen publiko zabalik aurkitu.
Zuzendariak
Revista Euskarak bere ibilbidean zehar honako zuzendari hauek izan zituen:
Kolaborazioak
Aldizkariko artikulu gehienak Elkargoko kideek beraiek idazten zituzten. Haien artean zeuden Arturo Kanpion, Esteban Obanos, Hermilio Oloritz, Serafin Olabe eta Nicasio Landa. Ricardo Becerro de Bengoa edo Francisco Navarro Villoslada bezalako Elkargoko ohorezko kideen lanak ere noizbehinka argitaratzen ziren. Euskal Lore Jokoekin eta orohar Euskal Pizkundearekin loturiko autoreen lanei arreta berezia eskaini zien eta Revista Euskarako orrialdeetan lehiaketetan satitutako obra asko argitara eman ziren, besteak beste Felipe Arrese Beitiarenak.
Aldizkariaren berrinprimatzea eta digitalizazioa
1996an Lola Valverderen ardurapean Eusko Ikaskuntzak Revista Euskararen ale guztiak sei liburukitan bildurik berriz inprimatu zituen. 2006an digitalizatu zituen eta bere web orrialdean erregistraturik daudentzat eskuragai daude.
Rocket Man (abestia)
Rocket Man (ingelesez Astronauta, literalki Suziriko Gizona) Elton John eta Bernie Taupin ingeles musikarien abesti bat da, Elton Johnek abestua. 1972ko apirilaren 14an single modura plazaratu eta urte berean Honky Château diskoan argitaratu zen. Fil, telesail eta iragarki ugarietako soinu banda edo doinua izan da.
Elton Johnen abesti ezagunenetakoa da, gaiari dagokionez, 1951ko Ray Bradbury estatubatuar idazlearen The Illustrated Man liburuko izenburu berdineko The Rocket Man kontakizun laburra eta 1969ko David Bowie ingeles abeslariaren Space Oddity abesti ezagunaren eragina du.
Abestiak Marteruntz bidaiatuz espaziontzi batean bakar-bakarrik doan astronauta baten sentimendu kontrajarriak deskribatzen ditu, alde batetik bere lanbidearen betebeharra eta bestetik bere familia Lurrean utzi beharraren etsipena.
Ituglanis mambai
Ituglanis mambai Ituglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Annie Ernaux
Annie Ernaux (Lillebonne, Itsas Sena, 1940ko irailaren 1a), izen osoa Annie Thérèse Blanche Duchesne, idazle frantsesa da. Haren obra autobiografikoa da, eta eduki soziologiko handikoa. Arrakasta komertziala izateaz gain, zenbait sari irabazi ditu, hala nola, Renaudot saria, (1984) Hizkuntza frantsesaren saria (2008), eta 2022ko Literaturako Nobel saria.
Annie Ernauxen obra autobiografikoa da, oso-osorik. Idazteko beharra, bere bizipenik barnekoenak kanporatzeko premia izan zen egilearen arrakastaren arrazoi nagusietako bat, aditu askoren esanetan. Sentimenduez mintzatu baita beti, gordin-gordin, gainera. Beraz, liburu guztiak idazleak bizitako gertaera batean daude oinarrituta.
Bizitza
Annie Duchesne 1940ko irailaren 1ean jaio zen Lillebonnen, baina Yvetoten eman zuen haurtzaroa; izan ere, haren gurasoek, Blanche Dumenilek eta Alphonse Duchesnek, ostatu-janari denda bat zeukaten Normandiako herri horretan. Ikastetxe katoliko pribatu batean ikasi ondoren, 1960an Londresera joan zen au pair gisa. Frantziara itzulirik, Rouengo eta Bordeleko unibertsitateetan ikasi zuen.
Bere tesi proiektua, Pierre de Marivauxi buruzkoa, alde batera utzirik, 1970eko hamarkadaren hasieran lanean hasi zen. Bigarren hezkuntzako irakasle ibili zen Bonnevillen (Savoia Garaia), Annecy-le-Vieuxen eta Pontoisen. 1977an, CNED urrutiko hezkuntzako zentroko irakasle bilakatu zen.
1974an argitaratu zuen lehenbiziko liburua, Les Armoires vides 1964an izandako abortu klandestinoa ardatz duena. 1983an, bere aitaren bizitza erretratatu zuen Lekua ("La Place") liburuan; lan horrek nazioarteko irakurleen eta kritikaren arreta piztu zuen. Bere ama ardatz duen Emakume bat ("Une femme", 1987), eta bere aitaren erretratuarekin jarraitzen duen La honte heldu ziren gero.
2000. urtean eman zuen argitara Gertakizuna ("L'ëvénement"), berriz ere gazte zela izandako abortuaren norakoak kontatzen dituena. 2008ko Les Années liburua da haren proiekturik anbiziotsuena, autobiografia kolektibo bat egiteko saiakera den neurrian.
Testuak
Aldizkarietan argiraratutako zenbait artikulu (ez guztiak):
Marruma
Marruma Tolosaldeko (Gipuzkoa) musika talde bat izan zen, 1990an sortua.
Ibilbidea
16-18 urteren bueltan zebiltzan Marrumako hasierako partaideak, taldea sortzeko ideiarekin elkartu zirenean. Batez ere bertsioak joz igo ziren oholtzetara hasiera batean, garai berean pixkanaka lehen sormen lanei ekinez. 1992an, Tolosako Galtzaundi euskara elkarteak bultzaturiko Martxaundi I izeneko lehenego bilduman parte hartu zuten taldearen sortzaile izandako Mikel Larrate, Mikel Atxega, Xabi Zubeldia eta Koldo Sainzek. Horren ondoren, Iban Gurrutxaga iritsiko zen taldera, Koldoren ordez.
1994an Xabier Mitxelena "Mitxel" batu zitzaion laukoteari, garai hartan boskote bezala grabatu zutelarik taldearen maketa ofizial bakarra, Jon Ander Larrañagaren eskutik. Handik aurrera ekingo zioten lokalean esperimentatuz eta zuzeneko ugarirekin taldearen garapenari, euren estilo eta nortasunaren bila. 1995an Martxaundi IIan parte hartu zuten oraindik boskote bezala. Handik gutxira Xabik taldea utziko zuen.
Ondorengo urteetan taldeak bere bilakaerarekin jarraitu zuen, Euskal Herriko hainbat Gaztetxe eta tamaina ertain edota txikiko aretoetan euren jardunaren arrastoa utziz. Urte horietan zehar bidaide izan zuten Alberto Irurzun soinu teknikaria emanaldi gehientsuenetan. Leihaketen garaia ere izan zen tarte hori taldearentzat; Donostia Hiria Leihaketa, Cadena 100 irrati katearena ere fase desberdinetan, eta azkenik Bilborock leihaketaren aitzakiarekin areto eta erakusleiho ezagunagoetara iritsi ahal izan ziren.
Ikastola berria eraiki dezagun Zuberoan (Esan Ozenki, 1997) diskan parte hartu zuten, Urruñako Koralys estudioan grabatutako Paristik Datorren abestiarekin.
1998aren hasieran, Gogoetak (Oihuka, 1998) bere iraupen luzeko diska bakarra argitaratu zuten, urtean zehar hainbat zuzeneko eskainiz. Urte bereko abenduan Bilboko Kafe Antzokian eskainitako kontzertua taldearen azken emanaldia izango zen, eurek horren jakitun izan gabe. 1999an taldea desegin zuten.
Santiago de Compostelako katedrala
Santiagoko erdigunean dago kokatuta, Obradoiro enparantza zabalean. 1075ean hasi ziren katedrala eraikitzen, eta 1211n amaitu. Estilo nagusiak erromanikoa eta mende batzuk geroagoko barrokoa ditu. Tradizioak dioenez, Santiago apostolua hantxe dago lurperatuta, horregatik da tenplu apostolikoa. Done Jakueren ohorez eraikita dago.
Fatxadak
Katedralak bost fatxada ditu: Obradoiro aldekoa, iparraldean Azabachería-koa, ekialdean Quintanakoa, hegoaldean Platerías-koa eta Klaustrokoa. Obradoiro enparantzaren atarian Pórtico da Gloria izeneko eskultura erromanikoen multzo eder eta ezaguna dugu, XII. mendean amaitua.
Charles Koechlin
Charles Koechlin (Paris, Frantzia, 1867ko azaroaren 27a - Le Canadel, Var, Frantzia, 1950eko abenduaren 31) musikagilea eta musikako teorikoa izan zen. Parisko kontserbatorioan ikasi zuen Massenetekin eta Faurérekin. Satieren eta Stravinskiren eragina jaso zuen. Koechlinek bitonalitatea, politonalitatea eta atonalitatea erabiltzen zituen, eta polifonia korapilatsuak ere egin zituen batzuetan.
Mesenzana
Mesenzana Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Mesenzanak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Charles Koechlin
Kiplingen Oihaneko liburuan oinarrituta, poema sinfonikoak idatzi zituen. Arlo horren barnean aurkitzen dira Koechlinen lan nagusiak: La Course de Printemps, La Méditation de Purum Baghat, La Loi de la Jungle, Les Bandar-Log. Ganberako musika idatzi zuen eta sonatak musika-tresnetarako. Musika-lan ugari idatzi zituen, eta baita Debussyri eta Fauréri buruzko liburuak ere.
Karmel (aldizkaria)
Karmel Euskal Herriko karmeldarrek euskaraz argitaratzen duten hiruhilabetekaria da.
1931an sortutako Karmengo Argia aldizkariaren ondorengoa da. Aldizkari hau 1936ra arte argitaratu zen, Espainiako Gerra Zibila hasi bezain laster debekatu zutelako. 1951-56 bitartean Karmengo Egutegia kaleratzen zuten eta 1957an berriz ere aldizkaria ateratzea lortu zuten. Hala ere, 1961ean Gobernu frankistak debekatu egin zuen berriz, 1970era arte. 1970etik aurrera etengabe kaleratu izan da.
Aldizkariaren edukia bost ataletan banatzen da: kultura (%40), gizartea (%13), Eliza (%12), iritziak (%10) eta Literatura (%25). Aurretik Zornotzan argitaratzen zen, baina gaur egun Markina-Xemeinen du egoitza.
Gymnothorax moluccensis
Gymnothorax moluccensis Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Karmel (aldizkaria)
Karmel aldizkarian era guztietako idazleak daude (erlijiosoak eta laikoak). Julen Urkiza karmeldarra da zuzendari, eta bertan idazten dute, besteak beste, Luis Baraiazarrak, Ana Urkizak eta Gotzon Garatek.
Aldizkariaz gain, talde honek bestelako lanak ere egiten ditu, gehienbat karmeldarren historiako pertsonaien lanak euskaraz argitaratuz.
Papillion (Nebraska)
Papillion Nebraskako hiri bat da. Sarpy konderrian kokatua dago. 2010ean 18,894 biztanle zituen, 16.71 kilometro koadrotan banatuta.
Nafar zaldi
Nafar zaldia, frantsesez Navarin, Navarrois, Tarbais, Tarbésan edo Bigourdin deitua, Nafarroako zaldietan, seguraski nafar behokan edota pottokan, jatorria izan zuen eta egun desagertutako zaldi arraza bat izan zen. Bertako zaldi hauek kanpoko hainbat zaldi arrazekin, bereziki arabiar zaldiekin, gurutzatu zituzten mendetan arraza osatzen joateko. Arrazaren hedapena gehienbat Okzitaniako hego mendebaldea izan zen, Pirinioetako mendilerro azpiko ordeketan, Nafarroako Erresumaren Pirinioz iparraldeko lurretan barne. Hala ere arrazaren jatorria, Bearnon eta Nafarroa Beheran zein Bigorran kokatzen da.
Arraza ospe handiko zela zaldia izan zen Erdi Aroan eta Pizkundean. Baita XVIII. mendean ere. Zaldi txiki, gogor eta zaildu hau, bizi eta liraina, zaditeria arinerako oso erabilia izan zen. Gerra zaldi moduan ospetsu bilakatu zen Frantses armadaren aldetik. Era berean zaldi hauek zaldiketa klasikorako estimatuak izan dira esanekoak eta dotoreak zirelako.
Napoleon Bonaparteren armadak erruz erabiliako zaldiak izan ziren, eta orduan hasi ziren gurutzaketa masiboak lehen arabiar zaldiekin eta gero, 1833.en urtetik aurrera arraza garbiko ingeles zaldiekin abere hauen tamaina "hobetzeko". Soikik zalditeriaren beharrei begira eta arraza mantentzeko inolako asmorik gabe.
Gauzak horrela nafar zaldia izaeraz eta itxuraz aldatzen joan zen. Bereziki Tarbako zalditegien bultzadaz egin ziren aldaketa hauek berriro arabiar zaldiak zein ingeles zaldiak erabiliz zooteknia egitasmo zehatz bat jarraituz. Egitasmoa 1852. urtean amaitutzat eman zuten.
Era horretan nafar zaldiaren arraza apurka desagertuz joan zen XIX. mendean zehar. Azken finean, gurutzaketak arraza erabat eraldatzen joan ziren eta 1850. urtea arrazaren amaieratzat har daiteke. Orduan Tarbako zalditegiko abereak arraza garbiko ingeles zaldiek erabat ordeztu zituzten.
Arrazaren historia
Nafar zaldia Tarbako ordekaren produktu naturala dela esan da. Bere jatorria, zalantzarik gabe, Nafarroan kokatzen da. Bere ezaugarri on eta txarrak bertako eguraldi eta inguru naturaletik atera ziren. Baita bere jatorrian dauden zaldi arrazengatik. Bertakoak (Nafar behoka eta pottokak) zein arabiar zaldiak.
Zaldia Euskal kulturan
Bertako zaldiek eragin handia izan dute Euskal Herriko kulturan. Labar artetik hasita, irudigintzan edo mitologian.
Fort Collins (Colorado)
Fort Collins Coloradoko hiri bat da. Larimer konderrian kokatua dago. 2010ean 143,986 biztanle zituen, 141.461 kilometro koadrotan banatuta.
Daiya Maekawa
Daiya Maekawa (前川 黛也, 1994ko irailaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Liolaemus jamesi
Liolaemus jamesi Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Zeleneč
Zeleneč ondorengo lekuen izena da:
Nantesko Ediktua
Nantesko Ediktua (Édit de Nantes) dekretu bat izan zen, Henrike III.a Nafarroakoa eta IV.a Frantziakoak 1598ko apirilaren 13an sinatu zuena, protestante kalbinistei, muga batzuekin, gurtza askatasuna baimentzen ziena. Ediktu horren onarpenak amaiera eman zien Frantziako Erlijio Gerrei, XVI. mendean Frantzia astindu zutenak; 1572ko San Bartolomeko sarraskia izan zen gerra horietako une gailena. Henrike IV.a, berau ere protestantea, katolizismora bihurtu zen tronuratu ahal izateko. Lehenbiziko artikulua gerra zibilari amaiera ematen zion amnistia artikulu bat da.
Cassanuèlh
Biztanleria
2007an Casseneuil udalerrian erroldatutako biztanleak 2.377 ziren. Familiak 981 ziren, horien artean 323 pertsona bakarrekoak ziren (125 bakarrik bizi ziren gizonak eta 198 bakarrik bizi ziren emakumeak), 354 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 240 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Nantesko Ediktua
Aurrekariak
Nantesko Ediktua, Frantzian Erlijio Gerren garai zurrunbilotsua ixten duena, ez da herrialde honetan onartutako mota honetako lehen testua. Azken lau hamarkadetan gertatutako desadostasunen ondoren, Karlos IX.a Frantziakoak Saint-Germaingo ediktua sinatu zuen, urtarrileko ediktua ere deitua, 1562ko urtarrilak 17an, Nanteskoaren izpiritu bera zuena, protestanteei Saint-Germainen gurtza askatasuna ematea adostuz. Gauza bera ikus daiteke Amboiseko ediktuan (1563ko martxoak 19), aitoren semeei eskubideak murrizten zizkiena. Era berean, Saint-Germaingo bakeak (1570eko abuztuak 8) kontzientzia askatasuna, gurtza askatasuna eta lau hiri gotor adosten zituen: La Rochelle, Cognac, Montauban eta La Charité-sur-Loire protestanteentzat. Testu hauen eta Nantesko ediktuaren arteko ezberdintasuna, azken hau Enrike IV.aren autoritateari esker aplikatua izan zela da, inposatu egin baitzuen.
Bordele, Grenoble eta Castres bezalako hiriren batzuetan, protestanteak, bertako epaileen erdia ere protestanteak ziren auzitegiek epaitzen zituzten. Beste batzuetan, Paris, Ruan, Dijon, Toulouse eta Lyonen kasu, gurtza debekatua zegoen, azken batzuetan, Saumur, La Rochelle, Montauban eta Montpellierren kasu, gurtza baimenduta zegoen bitartean. Pierre Miquel bezalako egileek euren gurasoen fedea praktikatu nahi zuten katolikoak ezin zirela elizara joan diote: suntsitua zegoen, edo atea bi piketek zaintzen zuten buruzagi protestante baten aginduz. Edonola ere, garaiko dokumentuek, protestantismoa oso errotuta zegoen eskualdeetan, bi erlijioen arteko elkarbizitza armoniatsua zela diote.
Cassanuèlh
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Martín Echegoyen Machicote
Martín Ricardo Echegoyen Machicote (Montevideo, Uruguai, 1891ko apirilaren 3a - Montevideo, Uruguai, 1974ko maiatzaren 17a) uruguaitar politikari eta legelaria izan zen. Gobernu Kontseilu Nazionaleko presidente konstituzionala 1959ko martxoaren 1etik 1960ko martxoaren 1era. 1973ko ekainaren 27ko estatu kolpe zibiko militarraren ondoren ezarritako Estatu Kontseiluko presidentea.
Cassanuèlh
Etxebizitza
2007an 1.145 etxebizitza zeuden, 995 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 121 hutsik zeuden. 954 etxeak ziren eta 179 apartamentuak ziren. 995 etxebizitza nagusietatik 614 bere jabearen bizilekua ziren, 349 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 77 etxek bi zituzten, 163 etxek hiru zituzten, 321 etxek lau zituzten eta 426 etxek bost zituzten. 731 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 509 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 339 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Talca
Talca Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da, izen bereko probintziako eta Maule eskualdeko hiriburua, Erdialdeko haranean, Maule ibaitik hurbil. 232 km², 238.817 biztanle ditu.(2009)
Burdinbide gune eta errepide gune garrantzitsua da. Santiago eta Concepción hirien arteko industriagune nagusia da: janari-industria, ardogintza, zapatagintza, papergintza, destilategiak. 1692an sortu zuten hiria; 1742ko eta 1928ko lurrikarek erabat suntsitu zuten.
Cassanuèlh
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.373 ziren, horien artean 998 aktiboak ziren eta 375 inaktiboak ziren. 998 pertsona aktiboetatik 863 lanean zeuden (485 gizon eta 378 emakume) eta 135 langabezian zeuden (62 gizon eta 73 emakume). 375 pertsona inaktiboetatik 148 erretiraturik zeuden, 104 ikasten zeuden eta 123 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Casseneuil udalerrian 961 unitate fiskal zeuden, 2.261,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.039 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 115 komertzioetatik, 7 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 31 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 15 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 6 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 5 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 zapata-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Casseneuil udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.015 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Casseneuil udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 677 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 777
NGC 777 galaxia bat da, Triangulum konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Gaya barrutia
Gaya barrutia Indiako barruti bat da, Magadh dibisioan, Bihar estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Arku festoidun
Arku festoiduna arkuaren intradosean apaingarri modura hainbat festoi dituena da. Batez ere arkitektura gotikoetako ateetan erabiltzen zen, baina estilo arkitektonikoaren arabera, arku festoiduna erdi puntukoa, zorrotza, ferra arkua edo beste mota batekoa izan daiteke.
Festoiaren izendapenaren jatorria girlanden antzekotasunagatik da (batzuetan hostoak imitatzen dira, beste batzuetan animaliak).
Gillermo Larrañaga
Gillermo Larrañaga (Azkoitia, 1905ko apirilaren 10a - ?, 1978) gipuzkoar idazle eta itzultzailea izan zen. Jesuita; Loiolan, Oñan eta Marneffen egin zituen ikasketak. Euzko-gogoa, Zeruko Argia eta Jesus´en Biotzaren Deya aldizkarietan eman zituen argitara lan garrantzizkoenak. Irakasle izan da Caracasen, Bilbon, Las Palmasen eta Tuteran. Larrañagaren itzulpen batzuk: Milla ta bat gauetako ipuinak, Venezuela´ko matxinadak amazortzigarren gizaldian eta Arturo Kanpionen Izkuntza ta abenda izeneko liburua, denak Euzko-gogoa aldizkarian argitara emanak. Irakaskuntzarako testu ugari egin ditu, nahiz eta asko argitaragabe egon: Ludi-jakintza, Kristal-jakintza, Mineral-jakintza. Landare jakintza botanika obra eman zuen argitara 1975ean.
Liolaemus juanortizi
Liolaemus juanortizi Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Gabriel III.a de la Cueva
Gabriel III.a de la Cueva Girón, Alburquerqueko V. dukea, (Cuéllar, 1515 - Milan, 1571) espainiar noble eta militarra izan zen.
Beltrán II.a de la Cueva aitaren partetik Alburquerqueko dukerria eta Huelmako konderria jarauntsi zituen.
1560 eta 1564 artean Nafarroako erregeordea izan zen. Gero Italiara joan zen Milango kapitain jeneral bilakatuta.
Massac (Aude)
Massac Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Fort Lupton (Colorado)
Fort Lupton Coloradoko hiri bat da. Weld konderrian kokatua dago. 2010ean 7,377 biztanle zituen, 19.983 kilometro koadrotan banatuta.
Pilar Unzalu
María del Pilar Unzalu Pérez de Eulate (Iturrieta, Araba 1957ko ekainaren 24a - 2021eko otsailaren 14a) Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen, Lurralde Plangintza, Nekazaritza eta Arrantzako sailburua izan zen. PSE-EE alderdiko kidea izan zen.
Zuzenbidean lizentziatua eta Erizaintzan diplomatua izan zen. 1985 eta 1989 urteen artean Gasteizko Erizaintzako Unibertsitate Eskolan irakasle aritu zen. Ondoren, Arabako Foru Aldundiako Hirigintza, Arkitektura eta Ingurumen zuzendaria izan zen.
Landhallow
, Eskoziako Highland eskualdeko udalerri txiki bat da, Caithness barrutian. Latheron udalerritik milia 1 mendebaldera dago.
Pilar Unzalu
Bestalde, diputatua izan zen Arabatik Espainiako Kongresuan VIII. legealdian eta 2009an Patxi Lópezek sailburu izendatu zuen.
Pawnee City (Nebraska)
Pawnee City Nebraskako hiri bat da. Pawnee konderrian kokatua dago. 2010ean 878 biztanle zituen, 3.12 kilometro koadrotan banatuta.
Etsai
Etsaia pertsona, talde, erakunde nahiz nazio baten ikuspuntutik aurkakotzat jotzen den eragilea da, eraso eta mehatxu egiten duena. Kontzeptu politikoa da bereziki, gatazka eta gerraekin lotua bereziki, baina aldi berabn baina emozio-eduki nabarmena du, etsaiarengandik babesteko behar diren neurriak hartzeaz gainera, harekiko beldurra ta gorrotoa ere pizten baitira. Izaera bikoitz hori (politikoa nahiz emozionala) dela eta, propagandan maiz erabiltzen dira etsai erreal do alegiazkoak, ideologia baten alde.
NGC 778
NGC 778 galaxia espiral bat da, Triangulum konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Gymnothorax monochrous
Gymnothorax monochrous Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Etia nguti
Etia nguti Etia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Wescley Gomes dos Santos
Wescley Gomes dos Santos (1991ko urriaren 11 - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Cannonita
Cannonita sulfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Cannonita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Larry the Cable Guy
Daniel Lawrence "Larry" Whitney (Pawnee City, Nebraska 1963ko otsailaren 17a - ), Larry the Cable Guy ezizenaz ezagunagoa dena, Estatu Batuetako umorista, disc jockey eta aktorea da.
Beltrán II.a de la Cueva
Beltrán II.a de la Cueva Toledo, Alburquerqueko II. dukea, (Cuéllar, 1478 - Toledo, 1560ko otsailaren 11a) espainiar noble eta militarra izan zen.
Francisco I.a Fernández de la Cueva aitaren partetik Alburquerqueko dukerria eta Huelmako konderria jarauntsi zituen.
Flandrian enperadorea ordezkatu ondoren, 1552 eta 1560 artean Nafarroako erregeordea izan zen.
Etroplus canarensis
Etroplus canarensis Etroplus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Jehanabad barrutia
Jehanabad barrutia Indiako barruti bat da, Magadh dibisioan, Bihar estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Budd Hopkins
Elliot Budd Hopkins (Wheeling, 1931ko ekainaren 15 – Manhattan, 2011ko abuztuaren 21) margolari eta eskultore estatubatuarra izan zen. Parapsikologiaren munduan oso ezaguna izan zen, batez ere egin zituen abdukzioei eta Objektu Hegalari Ezezagunei buruzko ikerketei esker.
Paxton (Nebraska)
Paxton Nebraskako herri bat da. Keith konderrian kokatua dago. 2010ean 523 biztanle zituen, 2.67 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 779
NGC 779 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Datia barrutia
Datia barrutia Indiako barruti bat da, Gwalior dibisioan, Madhya Pradesh estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Felisa Verdejo
María Felisa Verdejo Maillo (Béjar, Salamanca, 1950eko otsailaren 16a) UNED unibertsitateko Lengoaia eta Sistema Informatikoak saileko katedradun bat da. Espainian aitzindarietako bat izan zen hizkuntzaren prozesamendu automatikoan eta adimen artifizialean. Donostiako Informatika Fakultatean irakasle ibili zen lau urteetan (1981etik 1985era arte) hizkuntzaren prozesamenduari buruzko doktorego-formazioa zabaldu zuen, eta hori geroago eratuko zen IXA Taldearen hazia izan zen.
Biografia
Doktoretza-tesia egin zuen Informatikan Pierre eta Marie Curie Unibertsitatean (Paris VI).
Ikerketa-taldeak sortu eta sustatu ditu, zenbait unibertsitatetan, hizkuntzaren prozesamendua, adimen artifiziala eta urrutiko hezkuntza arloetan. Irakaskuntzan eta ikerkuntzan Espainiako lau unibertsitatetan ibili da: Madrilgo Complutense Unibertsitatea (1978-1981), Euskal Herriko Unibertsitatea (1981-1985), Kataluniako Unibertsitate Politeknikoa (1985-1991), eta UNED (1991tik).
Hainbat ahalegin egin ditu zientzia-arlo hori sustatzeko eta zientzia-komunitate bat sortzeko:
Oso parte hartze aktiboa izan du ikerketa eta irakaskuntza ebaluatzeko agentzietan. Antolatzaile edo sustatzailea gisa ikerketako difusio-jarduera ugarietan parte hartu izan du ere, eremu nazionalean, europarrean eta iberoamerikarrean.
Latheron
, 'Latharn', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Caithness barrutian. A9 eta A99 errepideen arteko bidegurutzean dago.
Felisa Verdejo
Sariak
Verdejo doktoreak bere bizitza profesionalean aintzatespen ugarien ikertzaile erkidegoko objektua izan da.
Takuya Yasui
Takuya Yasui (安井 拓也, 1998ko azaroaren 21a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Mas-Saintes-Puelles
Mas-Saintes-Puelles Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Vespasiano I.a Gonzaga
Vespasiano I.a Gonzaga, Traiectoko dukea, (Fondi, 1531ko abenduaren 6a - Sabbioneta, 1591ko otsailaren 26a) italiar noble eta militarra izan zen.
Apnea (medikuntza)
Apnea (grezieratik: ἄπνοια, pnein, «arnastu», eta -a aurrizki pribatiboa) arnasarik gabeko egoera da. Arnas etenaldia da, gutxienez 20 segundoz luzatzen dena.
Nahi gabeko apnearen atzean alderdi ezberdinak daude: bihotz-geldialdia (apnearen ohikoena), loaren apnearen sindromea, hainbat droga eta anestesiko, traumatismoak, gaitz neurologikoak, etab.
Notre-Dame-du-Haut kapera
Notre-Dame-du-Haut kapera (Chapelle Notre-Dame-du-Haut de Ronchamp), sarri Ronchamp kapera deitua, kapera katolikoa da, Frantziako Ronchamp herrian dagoena (Saône Garaia). Le Corbusier suitzar-frantziar arkitektoak diseinaturik, 1950-1955 urteetan eraiki zen.
Apnea (medikuntza)
Apnea luzeak oxigeno maila jaisten du odolean, eta hiru minututan luzatzen denean burmuinetan kalte larriak eragin ditzake. Era berean, karbono dioxidoaren odol-maila igotzen du, eta pH jaitsi.
Notre-Dame-du-Haut kapera
Ezaugarriak
Kapera mendixka baten gailurrean dago ingurua menderatuz, naturaz inguratua. Meza kanpoan naiz barruan eman liteke. Forma biribildu, naturalak erabiltzen ditu.
Estalkia da elementu deigarriena, 2,26 m banaturiko bi mintzek osatzen dute. Barnealdean kurbatua da ertzetan 10 metro ditu eta zentroko puntu beherenean 4,78 m ditu.
Estalki eta itxitura hormaren artean tarte bat uzten du barnea argiztatzeko. Horma “faltsua” da, hau da bi horma dira tartean hutsune lodi batez, leihoetan sakonera gehiago lortzeko. Leiho hauek ez dira beirate itxurakoak, arkitektura gotikoa eta erromanikoa ez oroitzeko. Leiho eta ateak Le Corbusierren marrazkiak dituzte.
Kaperaren lurrak malda jarraitzen du aldarera iritsi arte. Aldarea ekialdean jarria dago, barneko nabean 200 pertsona sar daitezke, gehienak zutik. 3 kapera txiki ditu barnean, meza ezberdinak batera eman ahal izateko. Kaperatxoek kupula erdi bat dute, 15 eta 20 metro garai, argia 3 orientabide ezberdinetatik hartuaz hurrenez urren. Argia bertikalki sartzen da kaperatxoetan eta nabe nagusian, alboetatik, ahulagoa da.
Estalkia hormigoi ikusia kofratu markekin uzten da, kanpoaldea dena zuria da, kaperatxo bat gorria da eta gainontzekoak zuriak.
Modulorra erabiltzen du elementu guztiak diseinatzeko, kapila handiegia ez izateko baina txikitasun sentsaziorik ez emateko.
La Tourette komentuko kaperarekin konparaketa
* Biak naturaz inguratuak daude eta erlijio funtzioa dute.
Montegrino Valtravaglia
Montegrino Valtravaglia Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montegrino Valtravagliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Andrés Martínez Trueba
Andrés Martínez Trueba (Florida, 1884ko otsailaren 11 - Ib., 1959ko abenduaren 19a) Uruguaiko irakasle, kimikari eta politikari bat izan zen, 1951 eta 1952 artean presidente konstituzionala, eta 1952 eta 1955 artean Gobernu Kontseilu Nazionaleko presidentea.
Liolaemus kolengh
Liolaemus kolengh Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Canosioita
Canosioita mineral bat da eta brackebuschite supertaldearen kidea da.
Fort Morgan (Colorado)
Fort Morgan Coloradoko hiri bat da. Morgan konderrian kokatua dago. 2010ean 11,315 biztanle zituen, 11.403 kilometro koadrotan banatuta.
Canosioita
Ezaugarriak
Canosioita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.
Wuxi Maoye City
Wuxi Maoye City edo Moi City (txineraz: 无锡茂业城), Txinako Herri Errepublikako Wuxi hirian eraikitzen ari den erabilera anitzeko etxe orratza da.
Etroplus maculatus
Etroplus maculatus Etroplus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Wuxi Maoye City
303 metro eta 72 solairu izango ditu eta Wuxiko finantza barruti berrian egongo da.
Txindata
Txindata perkusiozko musika tresna da, hala orkestretan nola musika bandetan erabilia.
Bakarrik erabili baitaitezke ere, bi txindata elkarren aurka joz, baterietan ere integratuta dago.
Motak
Hainbat motatako txindatak ezagutzen dira:
Historia
Antzinaroko krotaloetan du jatorria. Krotaloak Ekialde Hurbiletik iritsi ziren Europara Otomandar Inperioaren bidez. Turkiarrek krotalo horiek nabarmen handitu zituzten, gaur egun ezagutzen dugun musika tresna lortu arte.
Gymnothorax monostigma
Gymnothorax monostigma Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
On Casmurro
On Casmurro (Dom Casmurro) Joaquim Maria Machado de Assis idazle brasildarraren eleberria da. Idatzita 1899an, lehen aldiz 1900en plazaratu zen bere herrian. Literatura errealistaren gailurra da eleberri hau, egile beraren beste biekin: " Memórias Póstumas de Brás Cubas" (1881) eta Quincas Borba (1891); hirurak "Trilogia Realista" izenarekin ezagutzen dira. On Casmurro fikziozko memorien liburua da; egilea senar jeloskor eta mesfidati bat da.
Argumentua
Jelosia da eleberriaren gai nagusia, oso gai ohikoa Machado de Assisen literaturan. Alberdania argitaletxeak horrela laburtu du argumentua: "Bento Santiagok, zahartzaroan, alargundu ondoren, ezizenez Casmurro deituak, bere bizitza kontatzea erabakitzen du, haurtzarotik hasita, bere emaztearen ustezko adulterioa ulertzeko; beti hala izan zen ala ezkondu ondoren bihurtu zen halakoa, hori jakin nahi du. Bentinho kontalaria, ordea, hala nahita edo nahi gabe, irakurlearen iritzia manipulatzen eta irakurlea bere konplize bihurtzen ahalegintzen da, mila aieru eta keinadaren bidez." Azkenean ez dugu jakingo ea benetan Capituk senarra engainatu zuen edo dena Bentoren paranoia izan den.
Balorazioa
Felipe Juaristiren hitzetan On Casmurro eleberri goxo eta orekatua da. Maitasunaren gorabeherak kontatzen dira bertan, engainuekin batera. Baina, azkenik, irakurleak ez du jakingo nork nor duen engainatzen, emazteak senarra ala senarrak emaztea."
"On Casmurro, argitaratu zenetik mendea eta gehiago igaro delarik, brasildar literaturaren goreneko obratzat goraipatua da, mendebaldeko literaturan guztiz goi mailako lekua merezi duena, nahiz eta zabalkunde handi-handirik izan ez duen literatura batean sortu izanak ezezagun samar izatera kondenatu."
Zineman
Bi bertsio daude:
Sent Anha-SNCF (Tolosa Okzitaniako metroa)
Sent Anha-SNCF (Saint Agne-SNCF edo Saint-Agne - SNCF, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, avenue de l'URSS eta rue Saint-Thomas-d'Aquin artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren tolosa blinea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.
Historia
2007ko ekainaren 30an ireki zen Sent Anha-SNCF geltokia.
2011ko apirilaren 24tik 25erako gauean, armairu elektriko batean zirkuitulabur bat piztu zen, maiatzaren 2ra arte geltokia itxita egon zen sute baten ondorioz.
2017ko urtarrilaren 9an, Sent Anha auzoan kanalizazio bat apurtzeak Sent Anha-SNCF lurpeko geltokia uholdetzea eragin zuen. Geltokia itxita dago denbora jakin baterako, eta trafikoa etenda dago Sant Miquèl-Marcel Langer geltokiaren hegoaldean tunelean pilatutako ura ponpatzeko garaian. 2017ko urtarrilaren 13an, ostirala, Ramonvilaraino iristen da trafikoa, Sent Anha-SNCF geltokia zerbitzatu gabe. Geltokia berriz ireki eta 2017ko otsailaren 20an zerbitzatu zuten.
Trena
Geltokia Tolosa-Sent Anha geltokiaren inguruan dago. Bertan, TER trenak gelditzen dira, guztiak SNCFk operatuak.
Aldiriak
Geltokia Tolosa-Sent Anha geltokiaren inguruan dago. Distantzia ertaineko zerbitzuez gain, geltokiak Tolosa Okzitaniako aldirien lineko buruak hartzen ditu.
Hiriko busa
Geltokia eta linearekin konekta da.
Tatsuki Noda
Tatsuki Noda (野田 樹, 1998ko apirilaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Dani Martín
Daniel Martín García, Dani Martin izen artistikoaz ezaguna (Madril, 1977ko otsailaren 19a) espainiar abeslari eta aktorea da, El Canto del Loco taldeko abeslaria izateagatik ezaguna.
Bizitza
1994tik aurrera, Dani Martin banda musikal bat sortzen du “El canto del loco” izenarekin, argitaratzen zituenetik disko nabartzen eta arrakasta ugari biltzen zituenekin. 2008ko irailean, “El canto del loco” banantzea erabakitzen dute, eta dani bere musika ibilbidea bakarrik jarraitzea erabakitzen du bakarrik. 2010eko abuztua, bere lehen bilduma argitaratu zuen, “16 añitos” eta “Pequeño” izenekin. 2013an, bigarren bilduma atera zuen.
Xoán Manuel Pintos Villar
Xoán Manuel Pintos Villar (Pontevedra, 1811ko abenduaren 16a - 1876ko ekainaren 29a) galizierazko idazle nabarmena izan zen.
1840tik aurrera galizieraz idazteari ekin zion, "Gaiteiro do Burgo" ezizena hartuz. Denborarekin, Rexurdimento garaiko egilerik nabarmenetakoa izatera iritsi zen, Rosalia de Castro eta enparauekin batera.
Dia das Letras Galegas dedikatu zioten 1975ean.
A Gaita Gallega
Haren lanik garrantzitsuena eta eleberri bakarra izan zena A Gaita Gallega (1853) da, bizitzan argitaratutako bakarra eta "galiziera modernoaz" idatzitako lehenengo eleberritzat hartzen dutena.
Monvalle
Monvalle Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Monvallek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sauselong (Tolosa Okzitaniako metroa)
Sauselong (Saouzelong, frantsesez) Tolosa Okzitaniako metroaren geltokia da, Tolosa Okzitania udalerrian kokatuta dagoena, avenue Albert Bedouce eta rue Virgile artean hain zuzen.
Geltokia 2007ko ekainaren 30an ireki zen, Tolosa Okzitaniako metroaren tolosa blinea Bòrdaroja eta Ramonvila arteko luzapenarekin.
Historia
2007ko ekainaren 30an ireki zen Sauselong geltokia.
Hiriko busa
Geltokia linearekin konekta da.
Hiriarteko busa
Geltokia Arc-en-Ciel sarearen 383 linearekin konekta da.
Bretainiako dukeen gaztelua
Bretainiako dukeen gaztelua (Kastell Duged Breizh, Château des ducs de Bretagne) antzinako Erdi Aroko gotorleku eta duke jauregi bat da, Nantes hirian dagoena, gaur egun Loirerria eskualdean, Loira ibaiaren eskuinaldeko ibarrean, antzina lubakiak betetzeko erabiltzen zena.
XIII. mendeko jatorrizko gaztelua izan zen Nanteseko gazteluaren gainean eraberritua eta artilleria teknika berriei egokitua, Bretainiako dukeen egoitza nagusia izan zen XIII. mendetik XV. mendea arte. XIX. mendean monumentu historiko bezala katalogatua izan zen, eta gaur egun, hiriaren jabetzakoa da, publiko orokorrarentzat irekitzeko berrabildua.
Historia
1207tik aurrera, Konstantza Bretainiakoa dukesaren alarguna zen Guy Thouarsekoak, lhen gaztelua eraikiarazi zuen, "Dorre Berrikoa" edo "Nantesekoa" deitua, hiriko galo-erromatar harresiaren oinean, garai hartan egungo Bouffay auzora mugatua zegoena. Dukerriaren boterea berretsi nahi zuen Nanteseko gotzain eta kondeenaren aurrean. Pierre Mauclercek eta bere seme Joan I.a Bretainiakoak hiriko gotorlekua hedatu eta gaztelua handitu zuten. Hiriko defentsen funtsezko elementu bat da, Loira ibaiaren beso bat babesteko balio izan zuena, aktibitate komertzial ugariren tokia. XIII. mendeko garai honetan Vieux Donjon ("Dorre Zaharra", garai hartako hondakin bakarra) deituriko dorre poligonala eraiki zen. XIV. mendearen bigarren erdialdean "Dorre Berriaren Gaztelua" Joan IV.a Bretainiakoak handitu zuen.
1466an, Frantzisko I.a Bretainiakoak gaztelua berreraikitzea erabaki zuen. Eraikin berria, aldi berean dukeen gortearen egoitza nagusia eta errege botereari eusteko gai izango zen gotorleku militar bat izango zen. Bokazio bikoitz bat, gortearen aldetik toba zurizko bizitoki-jauregi batek adierazia, itxura finekoa (Gobernu Handia, Urrezko Koroaren dorrea, Etxe Handia), eta hiriaren aldetik harresi zatiz eta 500 metroko erronda bidez elkartutako granito eta arbelezko zazpi dorre handiz.
Mariano Juaristi
Mariano Juaristi Mendizabal, jaio zen baserriaren izenagatik Atano III.a kirol deituraz ezagunagoa (Azkoitia, Gipuzkoa, 1904ko otsailaren 21a - 2001eko urtarrilaren 12a ) sekula izan den esku huskako pilotari onenetakoa izan zen. Askok, historia guztiko pilotaririk handientzat ere hartzen dute, buruz buruko modalitatean nagusi izan baitzen bi hamarkadaz (1926tik 1948 arte).
Azkoitiko Atano baserrian jaio zen, eta —beste euskal herritar askori bezala— baserriaren izenetatik zetorkion bere familiari goitizena. Juaristi anaiek (Atanotarrak izenaz ezagunagoak) esku huskako pilotarien goi mailako dinastia bat eratu zuten, haietako sei izan baitziren pilotariak; eta beste bat pilotak egiten aritu zen. Mariano, Atano III.a, anaien artean, adinez hirugarrena zena, eta bera nabarmendu zen guztien artean gehien. Marianoren anaia txiki Atano VII.a ere lehen mailako pilotaria izan zen; eta Atano I.aren seme Atano X.a ere, bere osaba bezala, txapeldun izango zen.
Kirol ibilbidea
Atano III.ak profesionaletan 1921ean debutatu zuen. Berehala nabarmendu zen, pilotari iraultzailea baitzen. Ordu arte, buruz buruko esku huskako pilotan nagusi izan ziren jokalariak soiltasunagatik, lasaitasunagatik eta piloteo astunagatik bereizten ziren; Atano III.ak, berriz, nerbioa, bizitasuna eta keinu azkarrak ekarri zituen. Txikia eta itxuraz hauskorra zen, baina haren jokoa abileziaz betea zen. Berebiziko erreflexuak zituen, ikusmen ona, malgua zen, esku soltea eta ezker ona zituen. Nabarmenak ziren haren sake ia eramanezina (garai hartan, sakea libre zen) eta aurkariak zer egin jakin gabe uzten zituen besagaina.
Ahulgune nagusi bakarra zuen: esku minberak. Atano III.ak atsedenaldi luzeak hartu behar izaten zituen eskuak oneratzeko. Ondorioz, bere aurkariek baino askoz partidu gutxiago jokatzen zituen. Eskuarki, ez zuen hilean partida bat besterik jokatzen; beraz, haietako bakoitza gertakari handia izaten zen. 1920ko hamarkadaren amaieran, Atano III.aren katxea ohiko pilotari batena halako 50 edo gehiago zen.
Atano III.aren nagusigoa 1926an hasi zen, guztiek uneko pilotaririk hoberentzat zuten Juan Bautista Azkarate —Mondragones goitizenaz ezagunagoa—, orduko txapelduna, garaitu zuenean. Mondragonesekin jokatzera iristeko, Mariano Juaristik 1920ko hamarkadako gainerako pilotari onenak gainditu behar izan zituen, besteak beste Zabala II.a elgoibartarra, Ulazia getariarra eta Artamendi mallabiarra. Aurkari guztiei irabazi zien, partida bat besterik galdu gabe, Artamendiren aurka, 13-22.
Titulurako hautagaitzat hartzeko, lehenik, Mondragones garaitu behar izan zuen baldintza berezietan jokatutako partida batean, non azkoitiarrak bi eskuak erabil zitzakeen, baina arrasatearrak soilik eskuina. Titulurako borroka, jada biak baldintza berdinetan, hiru partidatan jokatu zen. Atanok bere aurkaria hiruretan garaitu zuen: 22-19, 22-12 eta 22-9. Hiru haietako azkena 1927ko urtarrilaren 1ean jokatu zen, Bilbon.
14 urtez, inor ez zen bere nagusitasunari desafio egiten ausartu. Garai hartako bere arerioetatik (Etxabe IV.a, Pablo Elgezabal kubatarra, Juanito Artetxe...), bakar batek ere ez zuen bere burua horretarako gai ikusten, eta bat bera ere ez zen ausartu titulurako hautagaitzat aurkezten. 1940 arte ez zuen sortu Pilota Federazioak esku huskako pilotari profesionalen arteko lehen buruz buruzko txapelketa, Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia. Halaxe, Atano III.ak ordu arte ofiziala ez zen bere txapeldun titulua berritu ahal izan zuen, 22-8 emaitzarekin Txikito Iraetakoa mendean hartuta.
Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusiaren hasiera hartan, txapelketa bi urtetik behin jokatu zen, eta Atanok, hurrengo hiruretan (1942, 1944 eta 1946) ere berritu zuen txapeldun titulua. Lehenean, bere anaia Atano VII.a garaituta, 22-5 emaitzarekin; bigarrenean, Jose Aramendi Egaña —Felipe goitizenaz ezaguna—, 22-8; eta, hirugarrenean, Jose Luis Akarregi, 22-16. Azkenik, 1948an, Miguel Gallastegi eibartarrak lortu zuen Atano III.a garaitzea, 22-6 emaitzarekin.
Erretiratu ondoren, Atano III.ak omenaldi ugari jaso zuen. 1967an, Kirol Merituaren Domina jaso zuen. Donostiako pilotaleku nagusiak, lehen Anoeta izena zuenak, 1995az geroztik Atano III.a pilotalekua du izena, historiako gipuzkoar pilotaririk onentzat jotzen den haren omenez.
Buruz buruko finalak
(*) Oharra: Felipek, txapelketako finala jokatu zuen arren, txapelketako txapeldunordea Atano VII.a izan zen, pilotariek eta Federazioak ondorengo hitzarmen hau baitzuten: lehen hiru sailkatuak bi partidaren bidez erabakiko ziren, Atano VII.a-Felipe izango zen finalerdia, eta Atano III.a-Felipe finala. Hala, bada, Felipek bi partidak galdu zituenez, Atano III.a izan zen txapeldun, eta haren anaia Atano VII.a, txapeldunorde.
Philippe Quinault
Philippe Quinault (Paris, 1635eko ekainaren 3a - ib., 1688ko azaroaren 26a) frantses idazlea izan zen.
Biografia
Hasieran komediak idatzi zituen: La Comédie sans comédie (Komediarik gabeko komedia), Le Fantôme amoureux (Mamu maitemindua), La Mère coquette (1665, Ama pinpirina). Gero tragediak idatzi zituen: Astrate (1665), Pausanias (1668), Bellérophon (1671). 1672az geroztik operako libretoak idatzi zituen Lully musikagilearentzat: Alceste (1674), Proserpine (1680), Amadis de Gaule (1684), Roland (1685).
Bernabé Unda
Bernabé Unda Barturen (Bilbo, 1956) Eusko Jaurlaritzaren Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Sailburua izandakoa da, 2009-2012 legealdian. Ez dago inongo alderdi politikoetara afiliatuta, beraz independentea da.
Madrilgo Ontzi Ingeniarien Goi Eskola Teknikoan ontzi ingeniaritza du. 1999-2005 artean Sestaoko ontziolako zuzendari nagusi izan da. 2005etik 2008ra Navantiako zuzendari industrial nagusia izan da eta ondoren enpresa berean koordinazio zuzendari postua eman zitzaion.
Juan de Mendoza
Juan de Mendoza Velasco, San Germán eta Hinojosako markesa, (Guadalajara, ? - Madril, 1628ko otsailaren 24a) espainiar noble eta militarra izan zen.
Cassinhas
Cassinhas Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.