cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Neurotransmisore
Serotonina
Ikerketa askotan aztertu da serotoninak depresioa n duen eragina. Izan ere, depresioa duten pertsonen artean, normalean, serotonina maila baxuak agertu ohi dira. Baina ideia hori teorikoa da oraindik, ez baita guztiz frogatu.
Glutamatoa
Glutamatoaren sintesian edota erabileran arazoak dituzten pertsonetan, buru-nahasmendu batzuk aurkitu dira, besteak beste, autismoa, nahasmendu obsesibo-konpultsiboa, eskizofrenia eta depresioa. Glutamato gehiago sintetizatzea, aldiz, gaixotasun neurologiko batzuekin lotu da, esaterako, Parkinson gaixotasunarekin, esklerosi anizkoitza rekin, Alzheimer gaixotasuna rekin eta ELA rekin.
Sawtooth mendikatea (Idaho)
Sawtooth mendikatea, AEBetako Idaho estatuan dagoen mendikate bat da, Mendi Harritsuetan. Thompsom tontorra (3.222 m.) mendirik garaiena da.
Longmeadow (Massachusetts)
Longmeadow Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hampden konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
El Regueralgo geltokia
El Regueral Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Carreño udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Iłów udalerria
Iłów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sochaczew barrutian kokatuta. 129,07 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6193 biztanle zituen.
Beiruteko eskualdea
Beiruteko eskualdea (محافظة بيروت, Muhāfazat Bayrūt) Libanoko eskualdeetako bat da. Hiri eta barruti bakarra du: Beirut.
Dibertsitate erlijioso handia duen hiria da, biztanleriaren %50a kristaua (iparraldean eta ekialdean), %25a xiita (hegoaldean) eta %25a sunita (erdialdean eta mendebaldean) da eta.
Tropidosaura montana
Tropidosaura montana Tropidosaura generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Franklin Springs (Georgia)
Franklin Springs  Georgiako estatuko hiri bat da. Early konderrian kokatua dago. 2010ean 952 biztanle zituen, 5.64 kilometro koadrotan banatuta.
Charax condei
Charax condei Charax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Belvédère-Campomoro
, Korsikako hegoaldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Apostolepis striata
Apostolepis striata Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
K.a. 1640ko hamarkada
Kristo aurreko 1640ko hamarkada K.a. 1649. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1640. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.
Espainiako Konstituzioko laugarren xedapen iragankorra
Laugarren xedapen iragankorra (gaztelaniaz Disposición transitoria cuarta) 1978ko Espainiako Konstituzioan dauden bederatzi xedapen iragankorretako bat da. Xedapen horrek Nafarroa Euskal Autonomia Erkidegoarekin batzea ahalbidetzen du. Autonomia erkidegoen batzea ahalbidetzen duen kasu bakarra da, Espainiako Konstituzioan autonomia erkidegoen arteko federazioa debekatuta baitago (145.1 Artikulua). Xedapenak honakoa dio:
Nafarroako Foru Hobekuntzan
Foru Hobekuntzaren bigarren xedapen gehigarriak honakoa ezartzen du:
Euskal Autonomia Erkidegoko Estatutuan
Euskadiko Autonomia Estatutuko bigarren artikuluak hau adierazten du:
Eusko Kontseilu Nagusiari buruz
Xedapen iragankor horretan "eta berori Eusko Kontseilu Nagusian edo horren ordezko izango den euskal autonomia-araubidean sar dadin" esaldian Eusko Kontseilu Nagusia aipatzen da. Izan ere, legea 1978an idatzi zenez, garai hartan Euskal Autonomia Erkidegoko gobernu-erakundea Eusko Kontseilu Nagusia zen, Ramón Rubial sozialista buru zuela. Urtebetera, Euskadiko Autonomia Estatutua onartu zen, eta haren bitartez Eusko Jaurlaritza berrezarri zen.
NGC 3306
NGC 3306 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Herrixka
Herrixka bat biztanleria tamaina txikiko populazio-nukleoari deritzo. Herrixkak herri eta auzoen arteko biztanleria-multzo finkoak dira. Herrixkek historia zehar eskuarki ez dute eskumenik izan, adibidez, udalerria osatzea.
Herrixketan lehen sektoreak garrantzia handiagoa izaten du herrietan baino, nahiz eta egun hirugarren sektoreko jarduerak ere izan (adibidez nekazal turismoa). Badaude bera baino txikiagoak diren populazio-nukleoak, auzoak izenekoak.
Karchevskyita
Karchevskyita mineral bat da eta wermlandita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Karchevskyita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Plectranthias parini
Plectranthias parini Plectranthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Bastida-Arberoa)
Jasokundeko Andre Mariaren eliza Nafarroa Behereko Bastida udalerrian dagoen parrokia-eliza da.
1315ean Arnalt Puyana iruindar apezpikuak sagaratua, egungo eraikina 1776 eta 1779 artean eraiki zuten. Eskualdeko hainbat elizak bezala, zurezko galeria bikainak ditu.
Charax gibbosus
Charax gibbosus Charax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Iłowa udalerria
Iłowa Poloniako Lubuszeko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Żagań barrutian kokatuta. 153,03 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6964 biztanle zituen.
Mendixurko parke ornitologikoa
Mendixur parke ornitologikoa hegaztiak behatzeko Arabako naturagune bat da, Uribarri Ganboako urtegiko adar oso bat hartzen duena Mendixur kontzejuan.
Deskribapena
Uribarri Ganboako urtegiko hegoaldean dago, Mendixur herriaren aurrean. Urak ez dira oso sakonak, baina naturalizazio prozesu garrantzitsu baten ondorioz landare eta animalien komunitateentzako gune bilakatu da.
70 hektareatik gorako azalera du. Nazioarteko garrantzia duen Ramsar hitzarmenaren araberako hezegunea izateak. eta Natura 2000 Sarearen barruan egoteak berresten dute biodibertsitateari egiten dion ekarpena eta hori zaintzeko interesa.
Flora eta fauna
180tik gora hegazti-espezie ibiltzen dira urtean zehar hezegune honetatik, besteak beste hauek:
Abozeta, Ahate buztanluzea, Ahate gorrizta, Ahate mokozabala, Ahate txistularia, Amilotx urdina, Amiltxori arrunta, Amiltxori txikia, Antxeta mokogorria, Antzandobi arrunta, Antzandobi handi iberiarra, Antzara hankagorrizta, Antzara muturzuria, Arabazozo beltza, Arabazozo pikarta, Argi-oilarra, Arrano arrantzalea, Arrano beltza, Arrano sugezalea, Arrano txikia, Aztore arrunta, Baso-txinboa, Belabeltza, Belatz gorria, Belatz handia, Belatz hankagorria, Belatz txikia, Bele txikia, Beltxarga arrunta, Benarriz arrunta, Berdantza horia, Bernagorri arrunta, Birigarro arrunta, Birigarro hegagorria, Borrokalaria, Branta musuzuria, Buztangorri argia, Buztangorri iluna, Buztanikara horia, Buztanikara zuria, Buztanluzea, Buztanzuri arrunta, Dilindaria, Durdula, Enara arrunta, Enara azpizuria, Eper gorria, Erle-txoria, Erregetxo bekainzuria, Errekatxindorra, Erroia, Eskinosoa, Etxe-txolarrea, Etze-txinboa, Euli-txori beltza, Euli-txori grisa, Euli-txori papargorria, Gabirai arrunta, Gailupa, Galeperra, Gari-berdantza, Garrapoa, Garraztarroa, Gerri-txori arrunta, Haitz-enara, Haitz-usoa, Harkaitz-txolarrea, Hegabera, Hegatxabal arrunta, Hesi-berdantza, Hontz zuria, Ihi-txoria, Ipar-ahatea, Basahatea, Istingor arrunta, Itsas enara beltza, Itsas enara musuzuria, Kaio hankahoria, Kaio hauskara, Kaio iluna, Kaio mokohoria, Kardantxiloa, Kaskabeltz handia, Koartza gorria, Koartza hauskara, Koartza zuria, Koartzatxo itzaina, Koartzatxo karramarrozalea, Koartzatxo txikia, Kopetazuri arrunta, Kuku mottoduna, Kukua, Kuliska buztanbeltza, Kuliska iluna, Kuliska txikia, Kuliska zuria, Kurlinta handia, Kurrilo arrunta, Kutturlio arrunta, Larre-buztanikara, Lepitzulia, Lezkari arrunta, Lezkari karratxina, Martin arrantzalea, Mendi-txirriskila, Mendi-txirta, Mika arrunta, Mirotz urdina, Mirotz zuria, Miru beltza, Miru gorria, Mokolodia, Mokozabal zuria, Murgil handia, Murgilari arrea, Murgilari arrunta, Murgilari handia, Murgilari lepokoduna, Murgilari mottoduna, Murgilari txikia, Negu-txirta, Negu-txonta, Okil berde iberiarra, Okil handia, Okil txikia, Pagausoa, Paita arrunta, Papourdina, Pinu-kaskabeltza, Pitxartxar burubeltza, Pitxartxar nabarra, Ruddy Duck, Sai arrea, Sai zuria, Sasi-txinboa, Sasi-txori arrunta, Sorbeltz arrunta, Tarina, Tuntun arrunta, Txantxangorria, Txenada arrunta, Txepetxa, Txilinporta lepabeltza, Txilinporta txikia, Txinbo burubeltza, Txinbo kaskabeltza, Txinbo papargorrizta iberiarra, Txio arrunta, Txio horia, Txio iberiarra, Txio lepazuria, Txirri arrunta, Txirri grisa, Txirri txikia, Txirriskila arrunta, Txirritxo handia, Txirta lepagorria, Txoka arrunta, Txonta arrunta, Txorru arrunta, Ubarroi handia, Uda-txirta, Udako zertzeta, Uhalde-enara, Uroilanda handia, Uroilanda pikarta, Uroilo arrunta, Urretxindorra, Urretxoria, Urubi arrunta, Usapal europarra, Usapal turkiarra, Zankaluzea, Zapelatz arrunta, Zata arrunta, Zertzeta arrunta, Zikoina beltza, Zikoina zuria, Zingira-berdantza, Zingira-mirotza, Zozo arrunta, Zuhaitz-belatza
Popasnako gudua
Popasnako gudua Errusiaren zein Luhanskeko Herri Errepublikaren (LHE) eta Ukrainako indar armatuen arteko borroka militar bat zen, Luhanskeko Oblasteko hego-mendebaldean kokaturiko Popasna hiriaren kontrola helburu zuena. Gudua martxoaren 18an hasi eta urte bereko maiatzaren 7an amaitu zen, Ukrainako inbasio errusiarraren Ekialdeko Ukrainako erasoaldiaren parte bezala.
Gudua
2022ko martxoaren 18an hasi ziren Luhanskeko Oblastean kokaturiko Popasna hiriaren kontrola lortzearen aldeko borrokak. LHEko eta Errusiako Indar Armatuen tropek aurrera egin zuten eta, hala, Kreminna herria bereganatu zuten apirilaren 18rako. Ostean, Popasna zein Rubizhnerantz egiten hasi ziren.
Errusiako eta LPR tropak, aldizka, hiriaren aurkako erasoaldia garatzen saiatu ziren, Ukrainako Indar Armatuen posizioetan artilleria- eta aire-erasoak eginez. Hala ere, Gerraren Azterketarako Institutuaren arabera, Errusiako Armadak ez zuen aurrerapen handirik lortzen.
Mendebaldeko adituen ebaluazioak gorabehera, Luhanskeko Eskualdeko Estatuko Administrazioko Presidente den Serhi Haidai-k, bere Telegram-eko kanalean, errusiarrek hiriaren erdia kontrolatzen zutela esan zuen. Era berean, RIA FAN argitalpenaren arabera, "indar aliatuak" hiriaren administrazioaren esparruan errotu eta, hiri barnean, aurrera jarraitzen zuten.
Apirilaren 22an, Haidaik Errusiako Armadak Popasnan zein Rushzhnen porrota jaso zuela adierazi zuen; hala ere, Haidaik aitortu zuen ere Errusiako eta LHEko tropek Luhansk eskualdeko lurraldearen %80aren kontrola zutela.
Maiatzaren 7an, hiria, borrokek suntsituta, Errusiaren indar mertzenarioek harrapatu zuten –Wagner Taldea izeneko konpainia militar pribatutik etorritakoak–; era berean, txetxeniar Kadyrovtsyek guduaren azken fasean parte hartu zutela susmatu zen ere. Edozein kasutan, Errusiak zein LHEk garaipena lortu zuten baita Rubizhnen ere, bigarrengo hau oraindik Ukrainaren kontrolpean zegoen arren. Haidaik baieztatu zuenez, Ukrainako tropak Popasnatik erretiratu ziren.
Serhi Haidaik, hasieran, asierazi zuen bere Telegram-kanalaren bidez maiatzaren 8rako errusiarrek hiriaren erdia baino ez zutela kontrolatzen; hala ere, gero onartu behar izan zuen ukrainar indarrak Popasnatik atzera egin zutela. Mendebaldeko ebaluazioek, ere, Popasna errusiar kontrolpean zegoela uste zuten. RIA FAN argitalpenaren arabera, Errusiako eta LHEko Indarrek hirian behin-behineko Errusiako Administrazio Zibil-Militar bat sortu eta, ostean, aurrerantz jarraitu zuten.
K.a. 1650eko hamarkada
Kristo aurreko 1650ko hamarkada K.a. 1659. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1650. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.
Sozializio politiko
Sozializazio politikoa gizabanakoek gizarte politiko batean parte hartzeko beharrezkoak diren ezagutzak, trebetasunak eta balioak eskuratzeko prozesua da. Horrek, egitura politikoei eta prozesu politikoei buruzko informazioa eskuratzea, politikarekiko jarrerak eratzea, balio politikoak hartzea eta arau politikoak barneratzea dakar. Bestalde, Sozializazio politikoa gizabanakoek lente politiko bat ikasten eta maiz barneratzen duten prozesua da, boterea nola antolatzen den eta haien inguruko mundua nola antolatuta dagoen (eta egon beharko lukeen) pertzepzioa markatuz.
Sozializazio politikoaren bidez, gizabanakoek ikuspegi politiko bat ikasi eta barneratzen dute; optika honek barnebiltzen ditu boterea eta euren inguruko mundua nola antolatuta dauden (eta nola antolatuta egon beharko luketen) azaltzen dituzten pertzepzioak. Era berean, pertzepzio horien bidez gizabanakoek definitzen dute nor diren eta bizi diren instituzio politiko eta ekonomikoetan zein jokabide izan beharko luketen.
Definizioa
Ezaugarri eta jarrera politikoek sozializazio politikoarekin lotura estua dute. Ezaugarri eta jarrera politikoak ezaugarri kultural orokorretatik bereiztea analitikoki justifikagarria da. Horrela bakarrik trata dezakegu kultura politikoa aldaera bereizitzat, haren osagaiak eta harremanak aztertu, eta kultura politiko nazionalak elkarren artean nola bereizten diren ezarriz. Baina hori egiteak ez du esan nahi jarrera politikoak autonomoak direnik eta beste jarrera sozialekin zerikusirik ez dutenik. Harreman estua dute beste jarrera sozial batzuekin. Horregatik, sozializazio politikoa eta kultura politikoa eskutik doaz.
Sozializazio politikoa helduen eraketan inplikatutako prozesuaren azken eztabaidek harreman-multzo konplexua iradokitzen dute. Hiru suposizio egin ohi ziren: (1) geroko jokabide politikoetan eragina izango duten sozializazio-esperientzia esanguratsuak nahiko goiz gertatzen dira bizitzan; (2) esperientzia horiek ez dira nabarmenki politikoak, baina ezkutuko ondorio politikoak dituzte — hau da, ez dute eragin politikorik izateko asmorik, ezta ondorio horiek aitortuak ere —, eta (3) sozializazioaren norabidea norabide bakarrekoa da: zenbat eta oinarrizkoagoak izan familia-esperientziak.
Ikuspegi teoriko desberdinak
Sozializazio politikoa zientzia politikoa ren eta psikologia politikoaren intereseko gaia da, eta ikuspegi teoriko desberdinetatik aztertu da, hala nola sozializazio politikoaren teoriatik, eragin sozialaren teoriatik eta ikaskuntza sozialaren teoriatik. Ikerketa batzuek erakutsi dute sozializazio politiko goiztiarrak eragin iraunkorra izan dezakeela gizabanakoen helduaroko jarrera eta portaera politikoetan.
Döring
"Political socialization: Approaches, concepts, and findings" (1993) liburuan, Döring politologo eta soziologo alemaniarrak sozializazio politikoaren gaia jorratzen du, eta prozesu hori azaltzeko erabili diren hainbat ikuspegi teoriko aurkezten ditu.
Lehenik eta behin, sozializazio politikoa ulertzeko erabili diren teorien ikuspegi orokorra aurkezten du, psikologia sozialaren, soziologiaren eta zientzia politikoaren ikuspegitik.
Karelianita
Karelianita oxido motako minerala da eta hematita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Karelianita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 8 - 9 da.
Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
Italiako Ministroen Kontseiluko Presidentea (italieraz, Presidente del Consiglio dei Ministri) herrialde horretako gobernuburua da. Kargu hau estatu mailako bost garrantzitsuenetako bat da, beste herrialdeetan Lehen Ministro izena jasotzen du kargu hau duenak. Hala ere, kontseiluko presidenteak beste estatuetako gobernuburuek baino ahalmen gutxiago du.
Sozializio politiko
Döring
Ondoren, Döringek sozializazio politikoan eragina duten faktoreak aztertzen ditu, hala nola familia, eskola, komunikabideak eta komunitatea. Ildo horretan, familiak lehen mailako eragile sozializatzaile gisa duen garrantzia nabarmentzen du, balio politikoak eta jarrerak transmiti baititzake kideen eta familia-dinamikaren bidez.
Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
Ministroen Kontseiluko Presidentzia italiar konstituzioan aipamena duen kargu bat da, konstituzio horretako 92, 93, 94, 95 eta 96 artikuluek onesten dute bere izatea. Errepublikako Presidentea, hau da, estatuburua da, Kontseiluko Presidentea izendatzearen arduraduna.
Sozializio politiko
Döring
Era berean, Döringek identitate politikoak nola eratzen diren eta horiek gizabanakoen jokabide politikoan nola eragin dezaketen aztertzen du. Zentzu horretan, nortasun politikoa sozializazio politikoaren bidez eratzen dela dio, baina esperientzia politikoek eta inguruabar historiko eta kulturalek ere molda dezaketela.
Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
Eginkizunak
Karguak berez dituen eginkizun eta botereetaz gain, Gobernuko partaidea denez, Ministroen Kontseiluko Presidentea da Gobernuko ministroen zerrenda Errepublikako Presidenteari ematearen arduraduna. Gainera, Errepublikako Presidenteak igorritako legezko aginduak berresten ditu.
Sozializio politiko
Döring
Bere azterketatik ateratako ondorioei eta aurkikuntzei dagokienez, Döringek nabarmendu du sozializazio politikoa funtsezkoa dela gizarte baten bizitza politikoan inplikatuta eta aktibo dauden herritarrak eratzeko.
Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
Eginkizunak
Italiako Errepublikako Konstituzioko 95. artikuluak hurrena adierazten du: "Ministroen Kontseiluko Presidenteak Gobernuaren politika orokorra gidatzen du"; ahalmen edo botere hau aldakorra da, ministroen eraginak eta ministro hauek ordezkatzen dituzten alderdien eraginak baldintzatzen du.
Sozializio politiko
Berelson
"Socialization into Politics" (1965) lanean, Berelson politologo estatubatuarrak herrialde ezberdinetan sozializazio politikoa nola gauzatzen den eta bertan eragina duten faktoreak aztertzen ditu. Berelsonek dio sozializazio politikoa modu ezberdinean gauzatzen dela gizarte bakoitzean, faktore kultural, historiko eta politiko espezifikoen arabera.
Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
Eginkizunak
Gehienetan, Kontseiluko Presidentearen eginkizuna alderdi ezberdinek ordezkatzen dituzten jarreren bitartekari izatea da (Gobernua koalizio batek osatzen duenean). Ministroen Kontseiluak dituen eginkizunekin baina gehiago kezkatu behar da aurretik aipatu dugunarekin. Bere agintea nahiko mugatuta dago, izan ere, ezin ditu, arrazoi justifikatu batengatik ez bada, adostasun faltarengatik ministroak kanporatu.
Sozializio politiko
Berelson
Bere esanetan, sozializazio politikoan eragin handia duen faktoreetako bat hezkuntza-sistema da. Ildo horretan, adierazi du hezkuntza-sistemak aldatu egin daitezkeela gizarte-hezkuntzari eta herritar aktibo eta konprometituen prestakuntzari ematen zaien garrantziari dagokionez. Era berean, hezkuntza-programen edukia ere alda daiteke herrialde bakoitzeko kulturaren eta historia politikoaren arabera.
Italiako Ministroen Kontseiluko Lehendakaria
Gobernuburua
1861etik gaur egunera bitartean, Ministroen Kontseiluko Presidentea Italiako gobernuburua izan da. Estatuburuak hautagaia hautatu eta izendapena ematen dion arren, Italiako Parlamentuaren babesa behar du kargura iristeko.
Sozializio politiko
Berelson
Azkenik, Berelsonek familiak sozializazio politikoan lehen mailako eragile sozializatzaile gisa duen garrantzia azpimarratu du. Haren arabera, balio politikoak eta jarrerak gurasoengandik seme-alabengana transmititzen dira familia-harremanen eta familia-dinamiken bidez.
Dalton eta Welzel
Beste azterlan garrantzitsu bat Dalton eta Welzel politologo estatubatuarrek "The Civic Culture Transformed: From Allegiant to Assertive Citizens" (2014) lanean egindakoa da. Bertan aztertzen da nola aldatu den sozializazio politikoa hainbat herrialdetan denboran zehar, eta nola eragin dioten aldaketa horiek parte-hartze politikoari eta erakunde politikoekiko konfiantzari.
Dalton eta Welzelen arabera, sozializazio politikoak garapen bat izan du: ohiko kultura zibikoan herritarrak leialak dira beren erakunde politikoekiko eta status quo-arekin konformatzen dira; eta kultura zibiko modernoan herritarrak kritikoagoak eta zorrotzagoak dira erakunde politikoekiko eta parte-hartze eta kontrol handiagoa bilatzen dute. Kultura-eraldaketa hori hainbat herrialdetan gertatu da une desberdinetan. Adibidez, Europa mendebaldean eta Ipar Amerikan, kultura-eraldaketa 1960ko hamarkadan hasi zen, eta Latinoamerikan eta Asian, berriz, duela gutxi.
Autoreen arabera, kultura-eraldaketak eragin nabarmena izan du parte-hartze politikoa n eta erakunde politikoekiko konfiantzan. Kultura zibiko tradizionalean, herritarrek pasiboagoak eta erakunde politikoetan fidagarriagoak izateko joera zuten, eta kultura zibiko modernoan, berriz, herritarrak aktiboagoak eta kritikoagoak dira.
Ondorioz, kultura zibiko modernoetako herritarrek parte-hartze politiko handiagoa dute eta konpromiso handiagoa dute prozesu politikoarekin. Hala ere, kritikoagoak eta zorrotzagoak ere badira, eta horrek erakunde politikoengan konfiantza gutxiago izatea eta politika gehiago polarizatzea ekar dezake.
Ezaugarriak
Gabriel Almond eta Sidney Verbak "The Civic Culture" lanean sozializazio politikoaren 6 ezaugarri zehaztu dituzte:
Hainbat autorek ondorioztatutako ezaugarriak
Searsek adierazi du sozializazio politikoa ez dela prozesu estatiko bat, pertsonen bizitzan zehar alda daitekeela baizik. Ekitaldi politiko garrantzitsuek eta esperientzia pertsonalek eragina izan dezakete pertsonek politika hautemateko moduan eta erakunde politikoetan duten konfiantza-mailan.
Ikuspegi feminista batetik
Carole Patema politologaren arabera patriarkatuak emakumeen parte-hartze politikoan eragiten du. Izan ere, sozializazio politiko tradizionalak emakumeak baztertu dituela eta emakumeak sartzeko herritarrak birdefinitu behar direla argudiatzen du.
Patemanek parte-hartzea demokraziarako funtsezkoa dela argudiatzen du eta ordezkaritzan eta hautaketan oinarritzen diren teoria demokratiko tradizionalak kritikatzen ditu.
Katedra
Katedra (latinez: Cathedra, "aulki", antzinako grezierazko καθέδρα, kathedra, "eserleku"tik ekarria) erromatarren aulkia izan zen, antzinako greziarren klismos aulkiaren ereduaren arabera egina, baina hura baino sendoagoa eta astunagoa. Hasierako kristauen elizetan aldarearen atzean jartzen zen katedra, apezpikuaren trono gisa. Geroago apezpikuaren eliza nagusiari katedrala izena ematen zitzaion. Ex cathedra (“eserlekutik edo tronotik”) esapidea erabili izan du Eliza Katolikoak Aita Santuak fedeaz eta moralaz agerpen gorenak egiten dituenean.
Sozializio politiko
Ikuspegi feminista batetik
Patemanek dio parte-hartzea herritarren etengabeko jarduera gisa ulertu behar dela, eta ez soilik aldizkako hauteskunde-ekitaldi gisa. Parte-hartzea garrantzitsua dela argudiatzen du, herritarrei erabakiak hartzerakoan ahotsa izatea eta komunitate politikoaren parte sentitzea ahalbidetzen dielako.
Katedra
Izena handik kargu zibiletara pasa eta, Espainiako unibertsitateetan eta bigarren hezkuntzako ikastetxe publikoetan, goi mailako irakasle kargua adierazteko erabiltzen baitute. Horrelako karguen titularrei katedradun esaten zaie.
Sozializio politiko
Ikuspegi feminista batetik
Gainera, Patemanek eremu publikoa eta pribatua bereizten dituzten teoria demokratikoak kritikatzen ditu, eremu pribatuak ere herritarren parte-hartzearen xede izan behar duela argudiatuz. Patemanek demokrazia parte-hartzailearen beharra defendatzen du, herritarrei esparru publikoan zein pribatuan erabakiak hartzen aktiboki parte hartzeko aukera emango diena.
Iris Marion Younek "Inclusion and Democracy" lanean, sozializazio politikoak talde batzuk parte-hartze politikotik bazter ditzakeela dio. Horregatik, demokrazia inklusiboagoa sortzeko nola lan egin daitekeen aztertzen du.
Giancarlo Giannini
Giancarlo Giannini (La Spezia, 1942ko abuztuaren 1a) italiar aktorea da, zineman eta antzerkian aritutakoa. Zinema-sari asko lortu ditu bere ibilbidean eta Oscar Sarietarako hautagaia izan zen.
Sozializio politiko
Sozializazio politikoaren eragileak
Akademikoek sozializazio-eragile desberdinei emandako arreta eta ondorioak aldatu egin dira lehenengo lanetatik, batez ere familiaren, eskolaren eta lantokiaren zereginetan zentratuta, gerora alderdi politikoek, sindikatuek eta elizak izandako rolean zentratuta. Horiek pisua galtzen joan dira bikote-taldeen edo masa-komunikabideen paperaren alde. Aho batekotasuna ez da ohikoa ikertzaileen artean sozializazio politikoari buruz, eragile horietako bakoitzaren eta eragina izan dezaketen beste batzuen eragin erlatiboari buruzko eztabaida bat sortuz, hala nola oharkabean gehien igaro den testuingurua (Percheron, 1985:218)
Familia sozializazioaren lehen mailako eragiletzat hartzen da, duen garrantziagatik; izan ere, haurra jaiotzetik bertatik hasten da konfiantza- eta afektibitate-maila handiekin. Bizitzako lehen urteetan rolak eta ezagutzak bereganatzen dira familia gizartean txertatzeko baldintzengatik eta gurasoek seme-alabei jakinarazten dizkieten balio, jarrera eta irudikapenengatik. Bigarren mailako eragiletzat hartzen dira norbanakoaren familia-ingurune zuzenekoak ez direnak eta harekin aldi baterako harreman desberdinak dituztenak. Horietako batzuek eragin hirukoitza dute, hala nola eskolak hezkuntza-irakaskuntzen edukiagatik (doktrinamendura eraman dezaketenak), parte hartzeko modu jakin batzuen hastapenagatik eta botere-harreman mota batzuen ikaskuntzagatik. (Percheron, 1985:215)
Tropidoscincus boreus
Tropidoscincus boreus Tropidoscincus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Småland
Småland (suedieraz ahoskatua) Suediako hegoaldeko kostaldean dagoen probintzia historikoa (landskap) da. Blekinge, Eskania, Halland, Västergötland, Östergötland eta Öland uhartea mugakideak ditu.
Erbè
Erbè Italiako udalerri bat da. Veronako probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Erbèk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ros na Rún
Ros na Rún Irlandako TG4 telebista katean emititu den irlanderazko telesail bat da. 1996ko azaroaren 3an emititzen hasi zenetik, urtero 35 atal grabatu eta astero telebistan bi atal aireratu dira.
Telesaila TG4 katean astearte eta ostegunetan 20:30etan emititzen da eta igandean 22:30etan aste guztiko laburpena ematen da.
Bajoneta
Bajoneta Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bajonnette udalerrian erroldatutako biztanleak 102 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 50etxeak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 61 ziren, horien artean 49 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 49 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (26 gizon eta 17 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia ziren.
Saint-Saturnin (Cher)
Saint-Saturnin Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
The Last House on the Left (1972ko filma)
The Last House on the Left (euskaraz Azken Etxea Ezkerretara) 1972ko Wes Craven estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzen due at idatzitako beldurrezko film bat da. 1960ko Ingman Bergman suediar zuzendariaren Jungfrukällan filmean oinarritua dago, eta hura era berean, Erdi Ardoko Töres döttrar i Wänge baladan. Sandra Peabody, Lucy Grantham, David A. Hess, Fred Lincoln, Jeramie Rain eta Marc Sheffler aktoreek antzeztu zuten.
Bajoneta
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bajonnette udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Saint-Saturnin (Cher)
Biztanleria
2007an Saint-Saturnin udalerrian erroldatutako biztanleak 428 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
The Lost Fingers
Historia
Byron Mikaloff-ek, Christian Robiste eta Alex Morrisstetek sortu zuten taldea. Django Reinhardt-eko Ijito Jazzak berrikusitako abesti ezagunen berrantoletan espezializatuta daude. Taldearen izenak 1930eko hamarkadan bere trailerraren sutan Reinhardt-ek galdu zituen bi hatzak aipatzen ditu.
Saint-Saturnin (Cher)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bajoneta
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Lost Fingers
Historia
80ko hamarkadan atera zen taldearen lehen diskoa, 2008an: Lost in the 80's. Albumak Quebec eta atzerrian arrakasta handia izan zuen. 2009an, taldea Juno bi sarietarako izendatu zuten.
Saint-Saturnin (Cher)
Etxebizitza
2007an 469 etxebizitza zeuden, 227 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 166 bigarren erresidentzia ziren eta 76 hutsik zeuden. 463 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 227 etxebizitza nagusietatik 203 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 64 etxek lau zituzten eta 91 etxek bost zituzten. 181 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 114 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Anafrodisiako
Anafrodisiakoa sexu desira gutxitu edo ezabatzeko hartzen den substantzia da. Alkoholaren ohiko kontsumoak zein gehiegizko ariketa fisikoak efektu anafrodisiakoa dutela egiaztatu da.
The Lost Fingers
Historia
2019an, Valérie Amyot-ek taldea utzi zuen bere osasunean arreta jartzeko eta bakarkako proiektuak jarraitzeko. Rosalie Robergek hartu zuen orduan abeslariaren eginkizuna.
Vattetot-sous-Beaumont
Biztanleria
2007an Vattetot-sous-Beaumont udalerrian erroldatutako biztanleak 533 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 195 etxebizitza zeuden, 181 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 194 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 181 etxebizitza nagusietatik 168 bere jabearen bizilekua ziren eta 13 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 12 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 150 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 105 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 367 ziren, horien artean 255 aktiboak ziren eta 112 inaktiboak ziren. 255 pertsona aktiboetatik 245 lanean zeuden (149 gizon eta 96 emakume) eta 10 langabezian zeuden (1 gizon eta 9 emakume). 112 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vattetot-sous-Beaumont udalerrian 187 unitate fiskal zeuden, 548 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.860 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Vattetot-sous-Beaumont udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Last House on the Left (1972ko filma)
''2009ko izenburu berdineko berregokitzapena izan zuen.
Argumentua
Mari Collingwood (Sandra Cassel) neska gazteak bere 17. urtebetetzean Phyllis Stone (Lucy Grantham) lagunarekin kontzertu batera joateko asmoa du. Baina kalean marihuana erosteko norbaiten bila dabiltzala, Junior (Marc Sheffler) izeneko mutil gazte bat ezagutu eta hark bere etxera joatea gonbidatuko ditu. Berta, Juniorren aita den eta espetxetik atera berri den Krug Stillo (David A. Hess) eta Fred "Weasel" Podowski (Fred Lincoln) hiltzaile beldurgarriek bi neskak bahitu eta hil arteraino modu basatian torturatuko dituzte.
Baina hiru hiltzaileek ustekabean akats izugarria burutuko dute, kale hartako ezkerreko azken etxera ostatu bila joango dira, alegia, Mariren gurasoen etxea dena. Gurasoak (Gaylord St. James eta Cynthia Carr) beren alabaren hiltzaileak direla jabetzean, hiltzaileentzat sekulako amesgaizto beldurgarria hasiko da.
Saint-Saturnin (Cher)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 229 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 96 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 120 lanean zeuden (65 gizon eta 55 emakume) eta 13 langabezian zeuden (7 gizon eta 6 emakume). 96 pertsona inaktiboetatik 56 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 37 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Saturnin udalerrian 218 unitate fiskal zeuden, 416 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.255 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Egoiliar (zuzenbidea)
Zuzenbidean, egoiliarra pertsona bat efektu juridikoetarako non bizi den adierazten duen kondizioa da. Bereziki egin behar dira herrialde bateko hiritarrak (herrialde horretako naziotasuna dutenak) eta herrialde horretako egoiliarrak (atzerritarrak izan daitezkeenak). Bereizketak garrantzi berezia du herrialde bateko Barne Produktu Gordina kontabilizatzerakoan.
Erbezzo
Mugakideak
Erbezzok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Borikenophis portoricensis
Borikenophis portoricensis Borikenophis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Iłowo-Osada udalerria
Iłowo-Osada Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Działdowo barrutian kokatuta. 103,77 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7293 biztanle zituen.
Ebru Timtik
Ebru Timtik (Turkia, 1978 - Istambul, 2020ko abuztuaren 27a) Turkiako espetxe batean gose greba egin zuen giza eskubideen aldeko abokatu kurdua izan zen.
Juana Inés de la Cruz
Juana Inés de la Cruz, sortzez Juana Inés de Asbaje y Ramírez de Santillana, (San Miguel Nepantla, Mexiko, 1651ko azaroaren 12a - Mexiko Hiria, 1695eko apirilaren 17a) erlijioso katolikoa, olerkaria eta antzerkigilea izan zen. Bere lanaren bikaintasunagatik "Amerikako Fenix" eta "Hamargarren musa" esan zaio.
Biografia
Mexiko Hirian, izeba baten etxean urte batzuk igaro ondoren 1664 edo 1665ean Espainia Berriko Erregeordearen gortean sartu zen, erreginordearen dama. Gorteko hizketaldietan maila handiko teologo, filosofo, matematikari, historialari, humanistek parte hartzen zuten. Juanak idatzitako soneto, olerki eta eresiek oso harrera ona izaten zuten.
1667an karmeldar oinutsen komentu batean sartu zen baino hango bizimodu gogorra zela-eta eritu eta atera behar izan zuen. 1668an San Jeronimoren ordenean sartu zen. Komentu horretan bizi guztia igaro zuen. Jeronimotarren araudiak ikastea, idaztea, solasaldiak egitea eta bisitak hartzea uzten zion.
1695ean Mexiko Hirian izurri bubonikoa hedatu zen. San Jeronimoren komentuan ere moja asko eritu ziren. Juana Ines gaixotutako ahizpak zaintzen aritu zen bera ere kutsatu zen arte. Apirilaren 17an, 43 urte zituela hil zen.
Obra
XVII. mendeko gaztelerazko idazle handienetako bat izan zen. Exequiel Chavezen arabera, Juanak «Negar, kanta eta barre egiten du, denak batera, eta Mexikoko arima forjatzen du.»
Poesian maitasun olerkiak, garaiko pertsonaien laudorioak eta billantzikoak egin zituen. Antzerkigintzan bi komedia, Amor es más laberinto eta Los empeños de una casa eta eukaristiari buruzko hiru auto idatzi zituen. Respuesta a Sor Filotea idazlanean bere jardun intelektuala defendatu eta emakumeak hezkuntza hartzeko eskubidea zuela aldarrikatu zuen.
Olerki batean Arantzazuko Ama Birjinari euskarazko ahapaldi batzuk eskaini zizkion: :
Guacen galanta contigo
guacen nere lastana
que al cielo toda Vizcaya
has de entrar.
Bilia
, Korsikako hegoaldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Juana Inés de la Cruz
Obra
nere vici gucico galdunaiz.
Ebru Timtik
2017ko irailean atxilotu zuten DHKP-C erakunde komunistako militanteak babesteagatik haien aurkako prozesu konplexuan.
Epaiketa justu baten alde 238 eguneko gose greba ondoren, hil egin zen.
Biografia
Timtik 2017ko irailean atxilotutako 18 abokatuen talde bateko kide zen. Progresuen Abokatuen Elkartearen (Çağdaş Hukukçular Derneği, ÇHD) edo Herriaren Lege Bulegoko (Halkın Hukuk Bürosu) kideak ziren. DHKP-C erakunde komunistako militanteak babesten zituzten haien aurkako prozesu konplexuan eta komunistak defendatzeagatik espetxeratu egin zituzten 2019ko martxoan, Herri Askapenaren Alderdi Iraultzaile / Fronteak legez kanpoko kide izateagatik edo elkartzeagatik kartzela zigorrak luzatu zizkieten. Timtikek 13 urte eta 6 hilabeteko kartzela zigorra jaso zuen eta Aytaç Ünsal 10 urte eta 6 hilabetera kondenatu zuten.
Milena Buyum, Amnesty International Turkiako kanpaina arduradunak Abokatuak baldintzarik gabe aske uzteko eta kondena kentzeko eskatu zuen. Urrian ordea, Istanbulgo Eskualde Auzitegiko Auzitegian Timtik-en helegitea ezetsi egin zen eta heriotzaren unean, Turkiako Auzitegi Gorenaren aurkako helegitearen zain zegoen.
Gose greba
2020ko urtarrilaren 2an, Timtikek gose greba hasi zuen epaiketa justua izateko eskubidearen alde borrokatzeko eta Ünsalek otsailaren 2an hasi zuen. Ekainaren 1ean, Abokatu Demokraten Nazioarteko Elkarteak 365 atzerritar eta 400 turkiar abokatuk sinatutako eskaera aurkeztu zuten Auzitegi Gorenean preso dauden abokatuak absolbitzea eskatuz. Uztailaren 30eko lehen orduetan, Timtik eta Ünsal segurtasun handiko Silivri espetxetik ospitalera eraman zituzten 2020ko abuztuaren 12an, Demokraziaren eta Munduko Giza Eskubideen Europako Elkarteak Nazio Batuei zuzendutako gutun irekia bidali zuen, gose greban dauden abokatuekiko duten kezka larria adierazteko.
Ospitalean bisitatu zuen lehengusuak Timtikek gose greba hautsi zezan presioa jaso zuela esan zuen: "Etengabe ari dira bere borondatea hausteko maniobrak egiten. Aitzakia bakoitza erabiltzen ari dira. " 238 egun barau ondoren Timtik hil egin zen 2020ko abuztuaren 27an, Istambulgo Sadi Konuk ospitalearen hil zen 30 kg baino ez zituen. Gose greban hildako laugarren preso turkiarra bihurtu da aurten, Helin Bölek, İbrahim Gökçek eta Mustafa Koçak hil ondoren.
Timtik Gaziko hilerrian lurperatu zuten, eta ehunka lagun bildu ziren haren heriotza salatu eta abokatuari agurra emateko. «Ebru Timtik hilezkorra da!», eta horrelako mezuak zabalduz.
Bere heriotzaren aurkako erreakzioak
Timtiken heriotzak hainbat erreakzio sortu zituen:
Plectranthias pelicieri
Plectranthias pelicieri Plectranthias generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
K.a. 1660ko hamarkada
Kristo aurreko 1660ko hamarkada K.a. 1669. urteko urtarrilaren 1etik K.a. 1660. urteko abenduaren 31 arte luzatzen dena da.
San Zaborningo geltokia
San Zabornin Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Carreño udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
2003ko Nafarroako Itzulia
2003ko Nafarroako Itzulia, Nafarroako Itzuli ko XLII. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (bosgarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Lizarran hasi eta Iruñean bukatu zen.
Indar nuklear
Indar nuklearra (edo nukleoa-nukleoi elkarrekintza edo hondar-indar indartsua) atomoetako protoien eta neutroien artean eragiten duen indarra da. Neutroiak eta protoiak, nukleoi biak, indar nuklearraren eraginpean daude ia modu berdinean. Protoiek karga +1e dutenez, horiek bereizteko joera duen indar elektrikoa esperimentatzen dute, baina distantzia nahiko laburrean indar nuklear erakargarria indar elektromagnetikoa gainditzeko bezain indartsua da. Indar nuklearrak nukleoak batzen ditu nukleo atomikoetan.
Historia
Atomoaren elektroi-egituraren kasuan bezala, nukleoaren osaeraren aurkikuntzak ere azalpen bat eskatzen zuen, indar elektromagnetikoa eta grabitatorioa kontuan hartuta ezinezkoa zelako ulertzea karga positiboko partikulak, hau da, protoiak, nukleoan elkarri atxikirik nola egon zitezkeen (elektromagnetikoren aldaratze-indarra grabitatearena baino askoz ere intentsitate handiagokoa baita).
Erantzuna indar berri bat proposatzea izan zen: indar nuklearra. Oso distantzia laburretan, indar hori aldaratze elektromagnetikoa baino bortitzagoa da, baina distantzia handitu ahala, berehala hutseratu egiten da eta protoiek elkar aldaratzen dute orduan.
Pentsatzekoa da, beraz, bi protoi elkartu ahal izateko, energia handia beharko dela, lehenik aldaratze elektromagnetikoa gainditu behar baita. Izan ere, halaxe da, energia-kantitate itzela dagoenean bestetan ezin delako elkartze edo "fusio" hori gertatu. Izarretan bai, adibidez. Nukleoak, hidrogenoaren kasuan protoiak, elkarri atxikitakoan, energia izugarria askatzen da: nukleoaren lotura-energia (ikus «fusio nuklear»; «nukleoaren lotura-energia»).
Bestetik, nukleoa egonkorra izan dadin, hidrogenotik aurrera neutroiak behar dira protoien arteko aldaratze-indar elektromagnetikoari kontra egiteko. Taula periodikoan kaltziora iritsi arte, isotopo egonkorretan protoi- eta neutroi-kopuru bera egoten da gutxi gorabehera. Hortik aurrera, nukleoak egonkorrak izan daitezen, neutroi gehiago behar dira. Berunetik eta bismutotik aurrera, ordea, nukleoa ez da betiko egonkorra, ezin die partikulei iraunkorki eutsi. Nukleoak energia-maila txikiagoko egoerara jotzen du eta, horretarako, desintegratu egiten da. Horretarako probabilitatea nukleoaren osaeraren, hau da, egonkortasunaren araberakoa da (ikus «erradioaktibitate»; «fisio nuklear»).
Gaur egun, badakigu protoiak eta neutroiak ez direla oinarrizko partikulak, quark-ez osatuak diren hadroien multzo ugariko partikulak baizik (eredu estandar; quark). Protoien eta neutroien arteko indar nuklearra ere quarken arteko interakzio edo indar bortitzaren "hondar-indar" bat da.
Charax hemigrammus
Charax hemigrammus Charax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Eguzkiaren gerrikoa
Eguzkiaren Gerrikoa (ingelesez Sun Belt) Ozeano Atlantikoaren hego-ekialdeko kostaldetik Ozeano Barearen hego-mendebaldeko kostaldera hedatzen den AEBtako eskualde bat da. Bertan 37 eta 38 latitudeen artean kokatzen diren estatuak barne daude. Sun Belt eskualdeak herrialde barneko emigrazioari esker biztanleriaren gorakada pairatu du, batik bat jaiotze tasaren hazkundea eta etorkinen eraginari esker.
Iłża udalerria
Iłża Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Radom barrutian kokatuta. 256,02 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 14957 biztanle zituen.
Egiptoko XI. dinastia
Historia
Dinastia honek, bere jatorria, Tebaseko nomo gobernari batean du, Intef, Ikuren semean, bere garaiko zenbait idazkunetan aipatzen dena. Hala ere, bere oinordekoa izan zen Mentuhotep I.a, dinastia honetako lehen faraoitzat hartzen da.
Intef II.aren erregealdian grabatutako idazkun batek, Egipto osoan gobernatzen saiatu zen lehen faraoia bera izan zela adierazten du, honek, tebastarrak, Herakleopolis Magnako gobernarien aurka borrokatzera eraman zituena, X. dinastiakoak zirenak.
Intef II.ak, iparralderanzko zenbait kanpaina abiarazi zituen, eta Abidoseko nomo garrantzitsua konkistatu zuen. Borrokak, tarteka jarraitu zuen Tebas eta Herakleopoliseko dinastien artean, Mentuhotep II.aren erregealdiaren hamalaugarren urterarte, eta, Herakleopoliseko gobernariak garaitu zituenean, dinastia hau, bere erregealdia sendotzen hasi ahal izan zen.
XI. dinastiako gobernariek, Egiptoren, mugakide zituen Afrika eta Ekialde Hurbileko lurraldeen gaineko eragina berretsi zuten. Mentuhotep II.ak, Feniziarako espedizioen bidalketa berrabiarazi zuen, zedro zura lortzeko. Mentuhotep III.ak, Koptosetik Punterako espedizio bat bidali zuen.
Bere azken gobernariaren erregealdia, eta dinastia honen amaiera, misterio bat da. Erregistro garaikideek, zazpi urte "huts" adierazten dituzte Mentuhotep III.a hil ondoren, Mentuhotep IV.aren erregealdiari dagozkionak.
NGC 3307
NGC 3307 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Egiptoko XI. dinastia
Historia
Manetonek honako hau dio: "XI. dinastia, 43 urtez gobernatu zuten 16 faraoiz osatu zen", baina idazkun garaikideek eta Turineko Errege Kanonak gezurtatzen dute, azken honen testuak, 160 urte inguruz gobernatu zuten zazpi erregez osatua egon zela adierazten duelarik. Hala ere "dinastia hau Tebasen ezarri zen" dioen bere istorioa, egungo ebidentziek berresten dute.