cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ozelote
Ehiza eta ustiapena
Bizitza basatitik ilegalki abantail ekonomikoa lortzea arazo sozialtzat hartu da azken urte hauetan. Jadanik aipatutako arrazoiekin batera, merkatuan dagoen ozeloteen salerosketa eta trafikoa dago, zeinek habitat naturaletatik banakoak hartzen dituzten munduan zehar esportatzeko.
Hauen orbandun ilajeagatik beste katu handiak baino baloratuagoak dira, ondorioz, gehien ustiatutako katua da. Gizartean norberaren desberdintasun kulturalak, ekonomikoak eta geografikoak islatu dezake. Ilajea tapizetan, arropan edota oinetakoetan erabiltzen da, animaliaren burua trofeo gisa erabiltzen den bitartean, letaginak, hezurrak eta atzaparrak bezala. 1960ko hamarkadan 80.000 ozelote inguru hil egin ziren urtero Brasileko Amazonasen jakak egiteko helburuarekin. Kopuru hori 1978an 34.520ra jaitsi eta 560ra 1985ean. Horrekin batera, ehiztariak ozeloteen zuloetara joan ohi dira ozelote kumeak hartzeko eta munduan zehar maskota legez saltzeko, ozelote helduak kolpe batez hil egiten dituzten bitartean ilajea ahalik eta gutxien hondatzeko.
Ozelotea ehizatik eta salerosketatik babestuta dagoenez, ezin da jakin harrapatutako banako kopurua, ezta merkatuan daudenak. Etekin ekonomikoa da ehiza eta merkataritza bultzatzen duena, gehiena ezkutuan izanda berez debekatuta baitago.
Salesville (Ohio)
Salesville Ohioko herri bat da. Guernsey konderrian kokatua dago. 2010ean 129 biztanle zituen, 0.25 kilometro koadrotan banatuta.
Ozelote
Ozeloteak kulturan
Horrekin batera, erritualetan ozeloteen zatiak erabiltzen zituzten. Dauden erregistroen arabera, horren adibide bat hauen hezurrak gorputzean zulaketak egiteko erabiltzen zutela da:
«Intsignia errealekin inbestitu ostean, Moctezuma intsentsua piztu zuen suaren jainkoaren ohorean eta, gero, bere belarriak ozelote baten hezurrarekin zulatu zituen. Besoen eta hanketan, aldiz, arrano eta puma hezurrekin ebakidura bat egin zion.» [24]
1360 Tarka
1360 Tarka asteroide gerrikoaan aurkitutako 1360. asteroidearen izena da. 1935eko uztailak 22an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1935 OD zen.
Ozelote
Ozeloteak kulturan
«Azkenean, bere jainko Huitzilopochtli-rentzat eperrak sakrifikatu ostean, ozelote hezur bat eskatu egin zuen. Punta zorrotzeko hezur bat eskaini zioten eta, horrekin, bere belarriaren gingilak zulatu zituen.»
Sardieu
Sardieu Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Josie Totah
Josie Jay Totah (Sacramento, Kalifornia, 2001eko abuztuaren 5a) estatubatuar aktorea da. 2011ko Jessie telesailean maiz agertzeagatik eta 2013ko Back in the Game telesailean pertsonaia nagusietako bat antzezteagatik ezaguna da. 2018an Champions telesaileko protagonistetako baten papera antzeztu zuen.
Aspaldi J. J. Totah izenez ezaguna, 2018ko abuztuan emakume transgeneroa zela adierazi zuen eta Josie izena erabiltzen hasi zen.'
Sardieu
Biztanleria
2007an Sardieu udalerrian erroldatutako biztanleak 862 ziren. Familiak 308 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 31 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 356 etxebizitza zeuden, 313 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 321 etxeak ziren eta 35 apartamentuak ziren. 313 etxebizitza nagusietatik 251 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 81 etxek lau zituzten eta 193 etxek bost zituzten. 273 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 113 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 189 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 507 ziren, horien artean 379 aktiboak ziren eta 128 inaktiboak ziren. 379 pertsona aktiboetatik 350 lanean zeuden (191 gizon eta 159 emakume) eta 30 langabezian zeuden (8 gizon eta 22 emakume). 128 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sardieu udalerrian 350 unitate fiskal zeuden, 978 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.679 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Sardieu udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.064 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kodiak uhartea
Kodiak uhartea (Kodiak Island; alutiiqeraz: Qik'rtaq; Кадьяк) Ameriketako Estatu Batuetako Alaskako estatuaren hegoaldeko kostaldean dagoen uharte bat da. Shelikof itsasarteak bereizten du Alaska kontinentaletik. 9.311,24 km2-ko azalera du. Kodiak uhartediko uharte handiena da, Estatu Batuetako bigarrena, eta mundu osoan laurogeigarrena. Uharteko komunitaterik handiena Kodiak izeneko hirian dago.
Arrantza eta arrantzaren inguruko janari-industria da uharteko ekonomia-jarduera nagusia. Itsas eta aire-armaden base bat dago hiriburuan. Uhartea 1763an aurkitu zuen Stefan Glotov errusiarrak, eta 1784an sortu zen lehen herria.
Urizaharra
Ingurune naturala eta klima
Urizaharra Trebiñuko Konderriko mendiek iparraldean eta Kantabria mendilerroak hegoaldean mugatua dago. Udalerrian Atxabal mendia dago, 1.172 metroko garaiera duena.
Bestela, Herrera mendateak udalerria lotzen du Errioxarekin.
Historia
Urizaharreko Erdi aroko hiribildua XIII. mendean sortu zen.
Herritik gertu lau gazteluren hondarrak daude, Urizaharra, Mendiluzea, Herrera eta Villamonte, hain zuzen ere.
1838ko ekainaren 20 eta 22 artean bertan Lehen Gerra Karlistako gudua izan zen.
Banaketa administratiboa
Urizaharra udalerria 6 herriz osatua dago:
2011ko udal hauteskundeak
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Agrupación Municipal Independiente (AMI) hautagaitzako Luisa Maria Alonso hautatu zuten alkate.
Alkateak
Hauek izan dira Urizaharreko azken alkateak:
Abuztuaren 3
Abuztuaren 3a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta hamabostgarren eguna da, 216.a bisurteetan. 150 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Abuztuaren 2 | Urteko egutegi | Abuztuaren 4
Urizaharra
Garraioa
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak 2 linea ditu udalerrian:
Oakland (Illinois)
Oakland  Illinoiseko hiri bat da. Coles konderrian kokatua dago. 2010ean 880 biztanle zituen, 2.14 kilometro koadrotan banatuta.
Casperia
Casperia Italiako udalerri bat da. Rietiko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Casperiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Elkarcredit
Elkarcredit nazioarteko lankidetzan, garapenerako mikrokreditu etan eta gizarte erakaldaketarako hezkuntzan jarduten duen irabazi-asmorik gabe ko elkartea da. Bere jardueraren bitartez gizarte ekonomia, ekonomia solidarioa eta ekonomia feminista sustatzen ditu eta baita hezkuntza finantzario kritikoa ere, izan ere, Finantzaz Haratago sarearen koordinatzailea da (Finantza Etiko eta Alternatiboetako Hezkuntzaren Euskal Sarea).
Nazioarteko lankidetza
Elkartearen oinarrietako bat bertako zein nazioarteko aliantza eta sareetan parte hartzea da, herrien eta pertsonen arteko elkartasuna eta lankidetza sustatzen dituzten proiektuak babesteko helburuarekin. Elkarcrediten nazioarteko lankidetza elikadura burujabetza ren ardatzean oinarritzen da. Borroka honetan agroekologia eta feminismo baserritar herrikoiarekin erlazionatutako proiektuetan parte hartzen dute, besteak beste Vía Campesinako erakundeekin lan eginez.
Proiektu ezberdin hauek finantzatzeko funtsak, funts propio ak, bazkideen ekarpenak edota garapenerako eta sentsibilizaziorako lankidetza-proiektuetarako diru-laguntzen deialdietatik lortutako funtsak dira.
Garapenerako mikrokredituak
Finantza etikoei lotuta, mailegu arduratsu eta solidarioen inguruko balioak sustatzen dituzte hegoaldeko herrialdeetan bertako mikrofinantza erakundeekin lan eginez eta EAEn hezkuntzaren bitartez.
Gizarte Eraldaketarako Hezkuntza
Hezkuntzara bideratutako lana elikadura burujabetzaren eta ekonomia sozial eta solidarioaren ardatzetan garatzen da, bereziki finantza etikoen inguruan.
Rineloricaria aurata
Rineloricaria aurata Rineloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Dommartin-lès-Cuiseaux
Dommartin-lès-Cuiseaux Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dommartin-lès-Cuiseaux udalerrian erroldatutako biztanleak 743 ziren. Familiak 310 ziren, horien artean 101 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 97 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 101 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 405 etxebizitza zeuden, 317 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 371 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 317 etxebizitza nagusietatik 229 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 209 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 416 ziren, horien artean 314 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 314 pertsona aktiboetatik 294 lanean zeuden (164 gizon eta 130 emakume) eta 19 langabezian zeuden (10 gizon eta 9 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dommartin-lès-Cuiseaux udalerrian 328 unitate fiskal zeuden, 785 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.823 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Dommartin-lès-Cuiseaux udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 972 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gudrun Corvinus
Gudrun Corvinus (Szczecin, 1932ko abenduaren 14a - Pune, 2006ko urtarrila 1) geologoa, paleontologoa eta arkeologoa izan zen. Landa-lanaren, bakarrizketa akademikoen eta indusketa arkeologikoetan egindako aurkikuntzen bidez ekarpen zientifiko handiak egin zituen. Gudrun Corvinusen lanak aitormen profesionala lortu zuen erahila izan aurretik.
Gaztaroa eta pertsonala
Gudrun Corvinus Stettinen jaio zen 1932an, orduan Alemaniako Weimar eskualdean zegoena. Lehen urteak Alemanian eman zituen ia osorik.
Txikitan zaletasun asko zituen, besteak beste, pertsonak, kulturak, musika, bidaiak eta diziplina zientifiko desberdinak. Atsegina eta apal izateagatik zen ezaguna.
1975ean ezagutu ondoren, Gudrun Corvinus eta Ulla (Ursula) Musgnug antropologoa lagun minak izan ziren bizitza osoan. Musgnug antropologoa zen eta Lurmutur Hiriko Unibertsitatean lan egiten zuen. Korvinok Musgnug izendatu zuen bere legezko oinordekoa, beraz, Corvinus hil ondoren, Musgnug-ek jaso zituen oinordetzan Corvinusen lanak, hala nola, argazkiak, diapositibak eta liburuak. Musgnug-ek objektu ugariren emanaldia egin du eta Indiako Sharma Center for Heritage Education erakundearekin lan egin du Gudrun Corvinusen ondarea bizirik mantentzeko.
Hezkuntza eta lan ibilbidea
Gudrun Corvinusek Geologia, ornodunen paleontologia eta Paleolito Aroko arkeologia ikasi zituen Bonneko Unibertsitatean, eta Frantziako amonite jurasikoei buruzko doktorego tesia burutu zuen eta erabilitako ikuspuntua Paleolito Aroko arkeologiara bideratu zuen. Ondoren, Tübingeneko Unibertsitatean likasi zituen geologia, paleontologia eta historiaurrea ikasi zituen.
Pune ko gizon batekin ezkondu ondoren, Gudrun Corvinusengan Indiako geologia eta historiaurrearekiko interesa piztu zen, eta hori bilakatu zen bere ikerketaren ardatz nagusia Deccan College-rekin batera, non lankidetzak loturak ugari egin zituen. Ikerketarako beka bat jaso zuen Ikerketa Zientifiko eta Industrialeko Kontseiluak (New Delhi) "Primitive Man in India" ('Lehen gizakia Indian') izeneko proiektua garatzeko.
Corvinusek Afrikan ere egin zuen lan, Donald Johnsonen Ikerketa Espedizioko Distantzia Luzeko Ikerketa lantaldeko kide gisa. Ikerketa talde honek aurkitu zituen, Lucy, Australopithecus afarensis hominidoa eta Etiopiako historiaurreko beste hominido aztarnategi batzuk. Etiopian egon zen bitartean, Corvinusek 2,6 milioi urteko objektuak ere aurkitu zituen eta munduko aztarna arkeologikorik zaharrenetakoak diren Paleolito Aroko aztarnategien aurkikuntza egin zuen lehen pertsona izan zen.
Corvinusi ez zitzaion berehala aitortu bere lana, bakarrik lan egiteko joera baitzuen eta gutxik zekitelako Afarren lanean zebilen ikerketa taldeko kide zela. Lucyren aurkikuntza egin eta gutxira utzi zuen taldea, Etiopiako arazo politikoengatik eta talde barruko arazoengatik.
Afarreko ikerketa taldea utzi ostean, Corvinus-ek De Beers-entzat egin zuen lan, Namibiako diamante meategietan geologo nagusi gisa,1970eko hamarkadan, 1980 arte. Bere lana diamante gordailuak bilatzea zen, baita Namibiako kostaldean Miozenoko fosil biltegiak topatzea ere. Horrela aurkitu zituen 18 milioi urteko fosilak ez ezik, Paleolito Aroko objektu ugari ere. Namibian eta Hegoafrikan egon zen bitartean, Corvinusek geologo eta arkeologo gisa, nahiz turismo gidari gisa, egin zuen lan.
Afrikan aurkikuntza zerrenda luze bat egin ondoren, 1984an Nepalera joatea erabaki zuen, eta han 20 urtez Siwalik mendilerroan ikerketa egin zuen, Alemaniako Ikerketa Fundazioaren dirulaguntzari esker.
Hilketa
2006ko urtarrilaren 7an, poliziak Gudrun Corvinus labankadaz erailda eta burua moztuta aurkitu zuen, Pune-ko bere apartamentuan. Abenduaren 30az geroztik ez zuen inork ikusi. Poliziari deitu zioten bere lagunek, telefonoa erantzuten ez zuelako eta apartamentuko atea irekitzen ez zielako. Pasaporteari esker identifikatu zuten. Bere burua Kharadi zubitik gertu berreskuratu zuten ibaian.
Mohammed Shaikh fakirra, 27 urteko higiezinen agentea, atxilotu zuten gorpua aurkitu eta zazpi ordura. Hilketaren errudun aurkitu zuten eta bizi osorako kartzela zigorra eta 11.000 rupiako isuna ezarri zioten. Halaber, frogak suntsitzea eta lapurreta egitea leporatu zioten, zazpi urteko eta hiru urteko kartzela zigor estua gehituz. Auziko fiskala zen Neelima Vartak adierazi zuen bere ondasunengatik erail zutela.
Bere errautsak Mendebaldeko Ghats mendietan barreiatu zituzten.
Bere heriotzaz geroztik, hainbat erakunde geologiko eta arkeologikok aitortu diote komunitate zientifikoari egindako ekarpen garrantzitsua.
Cairnorrie
, Eskoziako baserri giroko etxalde bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
Emydoidea blandingii
Emydoidea blandingii Emydoidea generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Hipposideros papua
Hipposideros papua Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Zorroagagaina
Zorroaga edo Zorroagagaina Gipuzkoako mendia da, 101 metro ditu eta Oriamendiko mendilerroan kokatuta dagoena.
Luis María Anson
Luis María Anson Oliart (Madril, 1935eko otsailaren 8a) espainiar kazetari eta idazle bat da. Espainiako Errege Akademiaren kide da.
1983-1997 artean ABC egunkariaren zuzendaria izan zen eta 1998an, La Razón egunkaria eta 2008an El Imparcial egunkari digitala sortu zituen. Gaur egun El Mundo egunkariaren El Cultural gehigarria zuzentzen du. Miss Espainia edertasun lehiaketa ere zuzendu izan du.
FC Bruno's Magpies
FC Bruno's Magpies (euskaraz Brunoren mikak) Gibraltarko futbol taldea da. 2023an Kopa irabazi zuen.
Maskor
Maskorra zenbait animaliak duten kanpo estalki gogor eta zurruna da. Maskortzat soinberen kanpo hezurdurak baino ez dira hartzen.
Maskorrak nakarrez eginak izaten dira, eskleroproteina bat den konkiolina geruzen nahasketa organiko bat. Horren ondoan, erdian, kaltzita edo aragonitazko geruza bat dago, eta, azkenik, kristalizaturiko kaltzio karbonato geruza bat. Batzuetan, maskorrek kitina dutela esaten da, baina hau, inongo loturarik ez duen materiala da.
Nakarra, soinbera espezie batzuen mantuko zelula ektodermikoetatik jariatzen da. Soinberen odola, kaltzioaren forma likido batean aberatsa da, odol korrontetik kanpora kontzentratu eta kaltzio karbonato bezala kristalizatzen dena. Geruza bakoitzeko kristal ezberdinak, orientazio eta forman ezberdintzen dira. Nakarra, animaliaren maskorraren barne azalean modu jarraian metatzen da. Prozedura hauek, soinberari, bere maskor propioa lisatzeko baliabide bat ematen diote, baita organismo bizkarroi eta hondakin kaltegarrien aurkako babes modu bat ere. Soinbera bat, bizkarroi batek inbaditzen badu, edo animaliak kanpora ez dezakeen objektu bitxiren batek aztoratzen badu, enkistazio izena hartzen duen prozesu bat abian jartzen da. Prozesu honen bidez, soinbera aztoratu duen izakia, modu etengabean, nakarrezko geruza kontzentrikoez inguratua geratzen da. Denborarekin, perla bezala ezagutzen direnak eratzen dira, eta enkistazioa mantendu egiten da soinbera bizirik dagoen artean.
Nahaste (argipena)
Nahaste hitzak adiera zenbait ditu:
Maskor
Maskorrak oso iraunkorrak dira, eta bertan bizi diren gorputz biguneko animaliak baino askoz gehiago irauten dute. Maskor kopuru handia metatzen den tokietan, konpresio bidez, kareharri bihur daitezkeen sedimentuak eratzen dira.
Soinbera bibalbioak
Kusku edo balba bezala, soinbera bibalbioen kanpohezurdura osatzen duten zatietatko bakoitzari deritzo. Balbak edo kuskuak, atzealdean, erro edo lotailu elastiko baten bidez lotuta daude, bi zatien irekiera eta itxiera ahalbidetzen duena.
Balbak, honako mota hauetakoak izan daitezke:
3303 Merta
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1967 UN izena zeraman. Ondoren František Merta omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3303 Merta asteroidearen orbitak batezbeste 2,602 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,199 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,006 distantziara. Eszentrikotasuna 0,155 da, eta makurdura orbitala 13,44ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.2 da.
Réans
Réans Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Réans udalerrian erroldatutako biztanleak 251 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 152 etxebizitza zeuden, 116 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 116 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 158 ziren, horien artean 105 aktiboak ziren eta 53 inaktiboak ziren. 105 pertsona aktiboetatik 98 lanean zeuden (50 gizon eta 48 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 53 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Réans udalerrian 122 unitate fiskal zeuden, 253 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.162 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Réans udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 512 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anna Ulianova
Anna Ilinitxna Jelizarova-Ulianova (Анна Ильинична Елизарова-Ульянова; Nizhny Novgorod, 1864ko abuztuaren 26agreg./abuztuaren 14ajul. – Mosku, 1935ko urriaren 19a) errusiar militante, kazetari eta idazle boltxebikea izan zen; Vladimir Leninen arreba zaharra.
Biografia
1886an, 22 urterekin, ikasleen mugimendu iraultzailean sartu zen. 1887an, bere neba Aleksandr Ilitx Ulianov, Alexandro III.a Errusiakoa tsarraren kontrako kale egindako atentatu asmoetan ibili zenez gero, Anna Ulianova atxilotu eta deportatu egin zuten, Kokuxkino, Kazan eta Samara hirietan deportazio-aldia jasanez (Aleksandr Ulianov, atxilotua izateaz gain, heriotza-zigorrez kondenatu eta exekutatu zuten).
1917an, azken aldiz askatu ostean, Pravdaren erredakzioan sartu zen berriz. Urriko Iraultza Sozialistaren ostean, Giza Segurtasunerako Herri Komisariotzan (1917-1918) eta Hezkuntzarako Herri Komisariotzan (1918-1921) lan egin zuen. Alderdiaren Historiaren Komisioan eta Marx-Engels-Lenin Institutuan lan egin zuen gero. Proletarskaia revolutsija –“Iraultza proletarioa”- aldizkaria argitaratu zuen eta Leninen biografia bat idatzi zituen- 1932an erretiratu eta 1935an hil zen.
Oak Lawn (Illinois)
Oak Lawn  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 56,690 biztanle zituen, 22.26 kilometro koadrotan banatuta.
Joanne Gobure
Joanne Ekamdeiya Gobure (Denigomodu, Nauru, 1982ko apirilaren 26a) nauruar poeta da.
Poesia ingelesez idazten du gehienbat. Nahiz eta Gobureren lan gehienak Naurutik at oso ezagunak ez izan, A Beautiful Prayer du lanik ezagunena.
Castel di Tora
Mugakideak
Castel di Torak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cammachmore
, 'An Camach Mòr', Eskoziako kostaldeko etxalde bat da, Aberdeenshire eremu administratiboan.
NGC 5485
NGC 5485 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Offretita
Offretita silikato motako minerala da eta zeolita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Offretita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 4,5 da.
Sandusky (Ohio)
Sandusky Ohioko hiri bat da. Erie konderrian kokatua dago. 2010ean 25,793 biztanle zituen, 25.19 kilometro koadrotan banatuta.
Cedar Point, bertan dagoen jolas-parkea AEBetan sekulako ospea du, Amerikako Errusiar Mendien Hiriburua eta Munduko Errusiar Mendien Hiriburua ("America's Roller Coast" eta "Roller Coaster Capital of the World") ezizenak jasoz.
Kapiztar
Kapiztar Nafarroa Garaiko mendia da, 777 metro ditu eta Ergako mendilerroan kokatuta dagoena.
Emydura krefftii
Emydura krefftii Emydura generoko animalia da. Narrastien barruko Chelidae familian sailkatuta dago.
Fotogrametria
Bi adar nagusi ditu: airetiko fotogrametria eta lurrekoa.
Albrecht Meydenbauer arkitekto prusiarrak sortu zuen fotogrametria terminoa, 1867ko "Die Photometrographie" artikuluan agertu zena.
Fotogrametriaren aldaera asko daude. Adibidez, bi dimentsio datuetatik (i.e. irudiak) hiru dimentsioko neurketak ateratzen dituena; adibidez, argazkiaren planoarekiko plano paraleloan dauden bi punturen arteko distantzia zehazteko, irudiaren gainean duten distantzia neur daiteke, irudiaren eskala ezagutzen bada. Beste bat kolore zehatzen tarteak eta balioak ateratzea da, albedoa, espekulazio-islapena, metaltasuna edo ingurumen-oklusioa bezalako kantitateak adierazten dituztenak, materialen argazkietatik abiatuta, errenderizazio fisikorako.
Mapa topografikoetan isolineak marrazteko erabiltzen ziren estereoplotterrak sortu zenetik, erabilera ugari ditu orain, hala nola, sonarretan, radarretan eta LIDARrean. Fotogrametriak diziplina askotako metodoak erabiltzen ditu, optika eta geometria proiektiboa barne. Irudien kaptura digitalak eta prozesamendu fotogrametrikoak ongi definitutako zenbait etapa dituzte, eta, horiei esker, objektuaren 2D edo 3D eredu digitalak sor daitezke azken produktu gisa. Eskuinean dagoen datu-ereduak erakusten du zer informazio-mota sar eta atera daitekeen metodo fotogrametrikoetatik.
3D koordenatuek objektu-puntuen kokapena zehazten dute 3D espazioan. Irudi-koordenatuek objektu-puntuek argazki-pelikulan edo irudi digitalak hartzeko gailu elektroniko batean duten kokapena definitzen dute. Kamera baten kanpoko orientazioak espazioan duen kokapena eta ikus-norabidea definitzen ditu. Barne-orientazioak irudi-prozesuaren parametro geometrikoak definitzen ditu. Hori da, batez ere, lentearen foku distantzia, baina lentearen distortsioen deskribapena ere sar daitezke kalkuluetan. Beste ohar osagarri batzuek garrantzi handia dute: eskala barrekin, funtsean bi puntuko distantzia ezaguna espazioan, edo puntu finko ezagunekin, neurketako oinarrizko unitateekin konexioa sortzen da.
Lau aldagai nagusietako bakoitza metodo fotogrametriko baten sarrera edo irteera izan daiteke.
Fotogrametriako algoritmoak, eskuarki, erreferentzia-puntuen koordenatuen eta desplazamendu erlatiboen karratu txikienen erregresio batura minimizatzen saiatzen dira. Minimizazio horri sorta-doikuntza (bundle adjustment) esaten zaio, eta sarritan Levenberg-Marquardten algoritmoa erabiltzen da.
Estereofotogrametria
Estereophotogramometria izeneko kasu berezi bat da. Teknika horretan, objektu baten gaineko puntuen koordenatu tridimentsionalak zenbatesten dira, posizio desberdinetatik hartutako bi irudi fotografikotan edo gehiagotan egindako neurketak erabiliz (ikus estereoskopia). Irudi bakoitzean, puntu komunak identifikatzen dira. Kameraren kokapenetik objektuaren punturaino ikusmarra (edo izpi) bat eraiki daiteke. Izpi horien elkarguneak (Triangulazio) zehazten du puntuaren hiru dimentsioko kokapena. Algoritmo sofistikatuagoek a priori ezagutzen den eszenari buruzko beste informazio bat ustiatu dezakete; adibidez, simetriak; kasu batzuetan, 3D koordenatuak berreraikitzeko aukera ematen dute, kamera-posizio batetik soilik. Estereophotogrammetria ukipenik gabeko neurketarako teknika sendo gisa erabiltzen da gero eta gehiago, egitura ez-birakor eta birakarien ezaugarri dinamikoak eta modu-formak zehazteko (9-10). Eredu fotogrametrikoak sortzeko irudi-bildumari polioskopia deitzen zaio teknikoki, Pierre Seguinek proposatu zuen bezala.
Integrazioa
Datu fotogrametrikoak beste teknika batzuen datu-tarte gehiagorekin osa daitezke. Datu-tarte hauek LIDAR bidez lor daitezke, laser eskanerrak, eman daitezke: LiDAR, laser-eskanerrak, argi zuriko digitalizatzaileak eta x, y eta z koordenatuak (Hiru dimentsiotako espazio baterako kartesiar koordenatu sistema) eskaneatu eta itzultzen dituen beste edozein teknika. Puntu horiek guztiak elkartzen diren modeloari "puntu-hodeia" deitzen zaio. Puntu-hodeiaren aztarnak ezin duenean eraikinen ertzak argi eta garbi zehaztu, argazkiek egin dezakete. Onuragarria da bi sistemen abantailak gehitzea eta integratzea, produktu hobea sortzeko.
Aplikazioak
Fotogrametria hainbat eremutan erabiltzen da, hala nola kartografia topografikoan, arkitekturan, ingeniaritzan, fabrikazioan, kalitatearen kudeaketan, polizia-ikerketan, geologian, ondarearen berreraikitzean eta azterketan eta ikerketa arkeologikoetan eta espazioen berreraikitzean errealitate birtualerako.
Meteorologia
Meteorologoek tornadoen haizearen abiadura zehazteko, datu meteorologiko objektiborik lortu ezin denean.
Filmak eta bideojokoak
Filmetako postprodukzioan, irudi errealista ordenagailuz sortutako irudiekin konbinatzeko ere erabiltzen da; The Matrix pelikula zinemako fotogrametriaren erabileraren adibide ona da.
Fotogrametria asko erabili zen bideojokoetarako ingurumen-aktibo fotoerrealistak sortzeko, The Vanishing of Ethan Carter eta EA DICE-ren Star Wars Battlefront barne. Hellblade: Senua's Sacrifice jokoaren pertsonaia nagusia Melina Juergens aktorearen modelo fotogrametriko batetik eratorria izan zen.
Ingeniaritza forentsea
Fotogrametria talka-ingeniaritzan ere erabili ohi da, batez ere autoen istripuak aztertzeko. Talka batengatik auziren bat gertatzen denean eta ingeniariek ibilgailuan dagoen deformazio zehatza zehaztu behar dutenean, ohikoa da hainbat urte igaro izana, eta geratzen den froga bakarra poliziak istripuaren inguruan hartutako argazkiak izan daitezke. Fotogrametria ibilgailua zenbat deformatu zen zehazteko erabiltzen da, deformazio hori sortzeko behar den energia kantitatearekin erlazionatuta. Energia, orduan, talkari buruzko informazio garrantzitsua zehazteko erabil daiteke (adibidez, talkaren unean autoak mugitzen zen abiadura).
Kartografia
Fotomapeoa "hobekuntza kartografikoak" dituen mapa bat egiteko prozesua da. Hobekuntza horiek fotomosaiko batetik atera dira, hau da, irudi-mosaiko batez osatutako lurzoruaren irudi bat", edo, are gehiago, fotomosaiko kontrolatu gisa, non "banakako argazkiak zuzendu eta eskala komunera eramaten baitira (horretarako erabili diren kontrol-puntu batzuetan behintzat)".
Irudiak zuzentzeko, oro har, "argazki bakoitzak proiektatutako irudiak lau kontrol-puntuetara doitzen dira; puntu horien posizioak mapa batetik edo lurreko neurketetatik eratorriak dira. Zuzendutako eta eskalatutako argazki horiek kontrol-puntuen sare batean jartzen direnean, elkarrekikotasun ona lor daiteke, batetik, ebakitze eta doitze baliodunen bidez, eta, bestetik, puntu nagusiaren inguruko eremuak erabiliz, non arintze desplazamenduak (kendu ezin direnak) oso txikiak diren".
Arkeologia
1977. urtean, ortofototomapeoa eta arkeologiaren arteko lotura probetxugarria frogatu zen, aireko argazki historikoak erabili zirenen Kaliforniako Frantziskotarren espainiar misioak mapeatzeko. Ikerketa horretan, Kaliforniako Unibertsitateko Teledetekzio Geografikorako Saileko adituek parte hartu zuten arkeologoekin batera. Argazki orokorrak asko erabili dira gune arkeologikoetan azalean agertzen diren hondarrak eta indusketak azaleratzen dituen egiturak kartografiatzeko. Argazki horiek, plataforma hauetatik ateratakoak izan dira, beste batzuek barne Lehen Mundu Gerrako gerra-globoak ; gomazko globo meteorologikoak ; haize parpailak; indusketa baten gainean eraikitako zurezko edo metalezko plataformak; eskailerak; makilak, tripodeak eta abar.
Gaur egun, gero eta gehiago, argazkiak ateratzen dira fotogrametria bidez 3D modeloak eta neurketa zehatzak lortzeko. Horretarako, argazkiekin batera, topografia datuak eta GIS sistemak erabiltzen dira objektuak espazioan kokatzeko. modeloak ahalik eta zehatzenak izateko, eskalak eta kontrol-markak jartzen dira argazkiarekin hartuko ditugun objektuen edo egituren aldamenean.
Fotogrametria gero eta gehiago erabiltzen da ere itsas azpiko arkeologian, kartografiako guneek metodo tradizionalekin alderatuta duten erraztasun erlatiboa dela eta. Horri esker, errealitate birtualean egin daitezkeen 3D mapak sor daitezke.
3D modelatzea eta ondarea
Fotogrametriarekin, objektuak edo eraikinak eskanea daitezke, 3D modeloak egiteko eta hondatutako eraikinen berreraikitze birtualak egiteko (Anastilosi birtuala).
Fotogrametria irudietan oinarritzen denez, muga fisikoak daude irudi horiek gainazal ilun, distiratsu edo argitsuegiak dituen objektu batenak direnean. Kasu horietan, askotan ekoizten den ereduak oraindik hutsuneak ditu, eta, beraz, askotan beharrezkoa sareak editatzeko software bereziekin garbitzea eta konpontzea, adibidez MeshLab programa ezagunarekin Bestela, objektu horiek akabera matez pintatzeak edozein puntu garden edo distiratsu ken dezake.
Google Earth-ek fotogrametria erabiltzen du 3D irudiak sortzeko.
Rekrei izeneko proiektuak, fotogrametria erabiltzen du galdutako, lapurtutako edo apurtutako artefaktuen 3D ereduak egiteko. Horretarako galeraren aurretik ateratako argazkiak biltzen ditu. Horri egin da, adibidez, Notre-Dame katedralarekin, 2019an suak hartu zuenean birrindu egin zena.
Softwarea
Fotogrametriarako software-pakete asko daude, Autodesk ReCap Pro, Visual Sfm eta Agisoft Metashape (aurretik PhotoScan zena), besteak beste.
3D ereduak online jartzeko eta partekatzeko aukera ematen dute plataforma batzuek, ezagunena gaur gaurkoz, Sketchfab.
Oak Park (Illinois)
Oak Park  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 51,878 biztanle zituen, 12.17 kilometro koadrotan banatuta.
Ipar Mazedoniako futbol liga
Ipar Mazedoniako futbol liga (mazedonieraz Прва македонска Фудбалска Лига, Prva Мakedonska Fudbalska Liga) Ipar Mazedoniako Errepublikako futbol liga da. 1992an izan zuen lehen ekitaldia, Jugoslaviako Liga desegin ondoren, eta Vardar Skopje da garaipen gehien lortu dituen taldea.
Lehenengo ekitaldian 18 talde aritu ziren lehen mailan baina aldian aldian kopuru hori gutxitzen joan da eta gaur egun 12 taldek osatzen dute lehen maila. 2014tik aurrera 10 talde baino ez izatea aurrikusten dute.
Rineloricaria baliola
Rineloricaria baliola Rineloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Silaba
Silabak hitzen adreilu fonologikotzat hartzen dituzte. Hizkuntza baten erritmo, prosodian, metrikan edo ahoskeran eragina dute.
Idazkera silabikoa letrak sortu baino askoz gehiago hasi zen, izan ere, lehendabiziko ereduak k. a. 2800 inguru agertu ziren Sumerreko Ur hirian.
Silaba bakarreko hitzak (adibidez, su) silababakarekoa, bi silabakoak (adibidez, esne) silababikoa eta hiru edo gehiagokoak (adibidez, gramatika) polisilabikoa dute izena. Hizkuntza batzuetako hitzek silaba bat bakarrik izan dezakete (txinerazko hitzek, adibidez).
Euskararen silabak
Fonema konbinazio batzuk edo fonemen kokapen batzuk euskaraz ez dira onargarri. Horrela, esaterako, SS- edo antzeko txistukariaren ostean herskari bat ahoskatzea, hizkuntza batzuetan arrunta, —stop—, euskaraz nekez ikusten den konbinazioa da; stop hori estop ahoskatzen da. Bide beretik, garai batean RR- dardarkariekin hitzak hastea saihesten zen eta maileguetan, horrelakoetan, dardarkariaren aurretik bokal bat erantsi egiten zen (hortik arraro bezalako maileguak, erantsitako bokalarekin baina radar, mailegu berria, hasierako bokal horren beharrik ez duena).
Euskaraz posiblea da bokal edo diptongo batekin, batera, kontsonante bakar bat edo bi, modu jakin batzuetan elkartzea. Ez da edozein konbinazio onartzen, ez euskaraz ez beste hizkuntzetan. Esate baterako "muta cum liquida" konbinazioa euskara zaharrean saihesten zen bokal epentetiko batekin (esate baterako, ingelesa). Gaur egun, ordea, euskarak ez du konbinazio horrekin inolako problemarik eta horrelako asko topa daitezke egungo hiztegietan.
Mitxelenak "geurtz" hitza aipatzen zuen euskaraz egon daitezkeen silabarik konplexuenak deskribatzerakoan.
Bereizmen (argipena)
Teknologian, bereizmena sistema batzuen doitasuna adierazteko erabiltzen den terminoa da. Zehatzago:
2023ko Vilnako gailurra
2023ko Vilnako gailurrauztailaren 11tik 12ra Lituaniako hiriburuan egin zen NATOren gailurra izan zen. Bertan bildu ziren NATOko estatu kideetako estatuburuak eta gobernuburuak. Bilkura hau egitea 2022ko Madrilgo gailurran erabaki zen. Bilkura horretan erakundearen liderrek Ukrainako inbasioa aztertu zuten; halaber, erakundean sartzeko Suediak eta Ukrainak egindako eskaerak aztertu ziren.
Aurrekariak
Goi-bilera Errusiak Ukraina inbaditu zueneko testuinguruan egin zen. 2023ko urtarrilean Lituaniako Parlamentuaren aurrean egindako hitzaldian, Volodymyr Zelensky Ukrainako presidenteak zorigaiztoko goi-bilera izango zela esan zuen. Ukrainak NATOra formalki gonbidatua izateko nahia adierazi zuen Vilnako goi-bileran. 2023ko uztailaren 8an, Joe Biden AEBko presidenteak adierazi zuen Ukraina ez zegoela prestatuta une hartan NATOn sartzeko.
Goi-bileraren unean, 24 estatu kidek formalki adierazi zuten Ukraina NATOrekin bat egitea babesten zutela. Goi-bileraren aurretik, 2023ko uztailaren 4an, Lituaniako presidente ohi Dalia Grybauskaituak kritikatu egin zituen Errusiaren erasoa eragotzi ez zuten mendebaldeko buruzagiak, eta esan zuen Ukraina NATOra gonbidatzeari uko egitea akatsa izango zela.
2023an Finlandia NATOn sartu ondoren, NATOko estatu kide askok espero zuten Turkiak eta Hungariak berrespen-prozesua osatzea eta goi-bilera baino lehen Suediaren atxikimendua ahalbidetzea. Hala ere, Turkiako eragozpenak zirela eta, goi-bilera baino lehen ez zegoen argi Turkiak Suediaren eskaera babestuko zuen.
Australia, Japonia, Zeelanda Berria eta Hego Korea izan ziren goi-bileran, nolabait, NATOrekiko harremanak sendotzeko, Txinarekin eta Errusiarekin gero eta tentsio handiagoak zituztelako.
Erabaki batzuk
Baldintzak noiz beteko zain, datarik gabeko gonbitea luzatu dio NATOk Ukrainari kide bihurtzeko. Vilniusen. NATOk baiezkoa eman zion Zelenskiren eskaerari; hau da, aliantzan bat egiteari buruzko egutegia zehaztea, baina ez orain, baizik eta «segurtasun baldintzak betetzen direnean». Mendebaldeko aliatuek laguntza ekonomikoa emango diote Ukrainiari, baina guzti horren trukean, Ukrainak erreformak egiteko konpromisoa hartu beharko du: besteak beste, «demokraziarekin, zuzenbidearekin, giza eskubideen eskubideekin eta hedabideen askatasunarekin» lotuta doazenak, hain zuzen, «herrialdearen ekonomia bide jasangarrian kokatzeko» eta «armadaren kontrol demokratikoa» indartzeko.
Turkiako presidente Recep Tayyip Erdoganek Suedia NATOn sartzeko erabakiari oniritzia eman zion, baina ondoren zehaztu zuen ez zuela urrira arte Suedia aliantzako kide egitea berresteko lege proiektua aurkeztuko parlamentuan. Stockholmek bide orri bat emango dio Ankarari «terrorismoaren aurka» harturiko neurriei buruz, haren eskaera berretsi aurretik. Erdoganek ezetzari eutsi dio orain arte, besteak beste, bere gobernuak terroristatzat daukan PKK Kurdistango Langileen Alderdiaren jarraitzaileek Suedian «terrorismoa goratzen» dihardutela oraindik.
Nahaste (kimika)
Nahasketa, nahaste edo nahastura bi substantzia kimiko edo gehiago batera jartzearen ekintza eta ondorioz sortzen den materiala da, non substantzia kimikoen artean ez den erreakzio kimikorik sortzen. Homogeneoak (oreak, esaterako) nahiz heterogeneoak (suspentsioak, esaterako) izan daitezke.
Nahasketa bi osagaiz edo gehiagoz osatutako materiala da, baina ez kimikoki konbinatuta. Nahasketa batean erreakzio kimikorik ez da gertatzen, eta osagai bakoitzak bere identitatea eta propietate kimikoak mantentzen ditu. Hala ere, nahasketa batzuk erreaktiboa izan daitezke, hau da, haien osagaiak elkarrekin erreakzionatu ahal dute ingurumen baldintza jakin batzuen arabera, hala nola aire-erregaiaren nahasketa barne-errekuntzako motor batean.
Bi edo gehiagoko substantzien konbinazio fisikoa da, haien identitateak mantentzen dituztenak eta nahasten direnak, kasu bakoitzaren arabera, aleazioak, disoluzioak, esekidurak eta koloideak osatuz.
Elementuen eta konposatuen bezalako substantzia kimikoen nahasketa mekanikoaren emaitza dira, lotura kimikorik edo beste aldaketa kimiko batzuk egon ezean, substantzia osagai bakoitzak bere propietate kimikoak mantentzen dituena. Nahiz eta bere osagaien aldaketa kimikorik ez izan, nahasketa baten propietate fisikoak, esate baterako, urtze-puntua, bere osagaien propietateetatik desberdina izan daiteke.
Substantzia batzuk nahastuz gero, kimikoki erreakzionatzen badute, orduan ezingo dira bitarteko fisikoen bidez berreskuratu, konposatu berriak sortu baitira.
Nahasketak honela sailkatzen dira:
Nahasketa baten osagaiak hauek izan daitezke:
Nahasketa homogeneoak
Osagaiak begi hutsez bereizi ezin diren nahasketak dira. Disoluzio izenarekin ezagutzen dira, eta solutu eta disolbatzaile batez osatuta daude. Adibidez, ura gatz mineralekin edo azukrearekin nahastuta, ura disolbatzailea da eta gatza solutua da.
Nahaste heterogeneoak
Nahasketa heterogeneoa konposizio ez uniforme bat da eta bere osagaiak begiratu batean bereizten dira. Bi substantzia fisikoki desberdinez edo gehiagoz osatuta dago, modu desberdinean banatuta. Nahasketa heterogeneo baten zatiak erraz bereiz daitezke. Lodiak edo esekidurak izan daitezke tamainaren arabera.* Nahaste lodiak: partikulen tamaina nabarmena da, adibidez: entsaladak, hormigoia (zementua), eta abar.* Esekidurak: partikulak denborarekin jalkitzen dira, normalean "astindu ondo erabili aurretik" legenda dute, adibidez: sendagaiak, olioa urarekin, urarekin talcekin ...: partikulak denborarekin metatzen dira, normalean "astindua ondo erabili aurretik" legenda du, adibidez: sendagaiak, olioa urarekin, ura talkorekin...
Dispertsio koloidala
Kimikan, koloidea, esekidura koloidala edo dispertsio koloidala bi fasez edo gehiagoz osatutako sistema fisiko-kimikoa da, batez ere: bat jarraitua, normalean fluidoa, eta beste bat partikulen forman sakabanatua; normalean solidoa. Sakabanatutako fasea proportzionalki kantitate txikiagoa da.
Esekidura kimikoa
Esekidura nahaste mota bat da, likido batean denbora batez esekita dauden partikula finak dituena, eta gero jalkitzen direnak. Hasierako fasean edukiontziak hainbat elementu dituela ikus daiteke. Baliabide fisikoen bidez bereiz daitezke. Esekidura adibide batzuk ur-ahia (ura eta irina) eta ura olioarekiko nahasketa dira
Hurrengo taulan hiru nahasketa familien propietate nagusiak azaltzen dira.
Iraunkor
Iraunkor hitzarekin honako artikuluak daude:
Castelnuovo di Farfa
Mugakideak
Castelnuovo di Farfak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Mazouau
Biztanleria
2007an Mazouau udalerrian erroldatutako biztanleak 15 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 19 etxebizitza zeuden, 8 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 11 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 19etxeak ziren. 8 etxebizitza nagusietatik 7 bere jabearen bizilekua ziren eta 1 alokairuan okupaturik zegoen; 3 etxek bi gela zituzten, 1ek lau zituen eta 4 etxek bost zituzten. 7 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 5 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 11 ziren, horien artean 6 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 6 pertsona aktiboak lanean(4 gizon eta 2 emakume) zeuden.. 5 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3304 Pearce
3304 Pearce asteroide baten izena da. martxoaren 2an aurkitu zuen S. J. Bus-ek Siding Spring Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 EQ izena zeraman. Ondoren Joseph Algernon Pearce omentzeko izena eman zitzaion.
Valdeibañez
Valdeibañez Nafarroa Garaia eta Araba artean dagoen mendia da, 608 metro ditu eta Aguilarreko mendilerroan kokatuta dagoena.
3304 Pearce
Orbitaren ezaugarriak
3304 Pearce asteroidearen orbitak batezbeste 2,247 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,923 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,572 distantziara. Eszentrikotasuna 0,144 da, eta makurdura orbitala 4,53ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.7 da.
Mekanismo fokal
Mekanismo fokala lurrikara batean uhin-sismikoek sortzen duten deformazio inelastikoa deskribatzeko erabiltzen den sistema da. Faila batekin harremanetan dauden kasuetan faila-planoaren orientazioa eta bere mugimednuaren bektorea zehazten du eta faila-plano soluzio izena ematen zaio. Mekanismo fokala lurrikara batean dauden momentuen tensoreak erabilita ondorioztatzen da eta hau ikusitako uhin formen analisitik egiten da. Sistema sinple bat P uhinen forma aztertzean datza, hau da, lehenengo iristen den P uhinaren momentua zein den, goranzkoa edo beheranzkoa. Metodo hau analisi zaharretan erabiltzen zen eta lurrikara txikietan oraindik ere erabil daiteke. Gaur egun sistema automatizatuak daude uhin forma horiek analizatzeko.
Tensoreen momentuen soluzioa hondartza-bola diagrama erabiltzen adierazten da. Irradiatutako energia modeloa norabide bakarreko mugimenduan islatzen da, faila plano bakar batean. Matematikoki bigarren ordenako tensore batean bilakatzen da, konpresio eta estentsio moduan. Honi momentu-tentsore deritzo.