cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valras-Plage
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Leporinus sexstriatus
Leporinus sexstriatus Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Jasper (Indiana)
Jasper Indianako hiri bat da. Dubois konderrian kokatua dago. 2010ean 15,038 biztanle zituen, 33.94 kilometro koadrotan banatuta.
Valras-Plage
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.544 ziren, horien artean 1.592 aktiboak ziren eta 952 inaktiboak ziren. 1.592 pertsona aktiboetatik 1.245 lanean zeuden (649 gizon eta 596 emakume) eta 347 langabezian zeuden (146 gizon eta 201 emakume). 952 pertsona inaktiboetatik 521 erretiraturik zeuden, 132 ikasten zeuden eta 299 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sri Lankako poni
Sri Lankako ponia uharte hartako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Valras-Plage
Diru sarrerak
2009an Valras-Plage udalerrian 2.673 unitate fiskal zeuden, 4.953 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.809 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 446 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 12 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 150 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 84 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 50 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 37 administrazio publikoko enpresak ziren eta 37 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Sri Lankako poni
Euren jatorria Delft uhartean portugaldarrek askatutako aberetan dago. Animali hauek, neurri handi batean, basazaldiak bilakatu ziren eta egun halaxe irauten dute.
Valras-Plage
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 147 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 14 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 8 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 65 jatetxeak, 23 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
Sri Lankako poni
Historia
Zaldiak Portugaldarrek ekarri zituzten Delft uhartera XVII. mendean. Hasiera batean 12 abere ziren eta haietatik 4 ihes egin zuten eta uhartean libre bizitzera moldatu ziren.
Valras-Plage
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 84 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 8 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 10 harategiak, 7 arraindegiak, 2 liburu dendak, 27 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 4 kirol-dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
Flandriera
Flandriera edo flamenkera Flandrian (Belgika) eta haren mugako Frantziar Flandrian egiten den nederlanderari ematen zaion izena da. Hortaz, flandriera nederlanderaren dialektoa da.
Flandrierak 50.000 hiztun ditu Frantziako Nord departamenduan eta 122.000 Herberehetako Zeeland eskualdean.
Valras-Plage
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Valras-Plage udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Flandriera
Belgikako nederlanderaren aldaera askotan hizkuntza beregaintzat hartu da, flandriera izenaz. Hala ere, gaur egun onartuta dago flandriera eta nederlandera hizkuntza bera direla, flandriera nederlanderaren dialekto gisa hartuta. 1993an Belgikako eta Herbehereetako gobernuek Nederlanderaren Hizkuntza Batasuna deitutako instituzioaren esku utzi zituzten hizkuntzari loturiko kontuak. Horrela, bi aldaerek hizkuntza idatzi edo estandar bakarra dute.
Valras-Plage
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Flandriera
Aldaerak
Flandrian nederlanderaren dialekto desberdinak daude:
Valras-Plage
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jeffersonville (Indiana)
Jeffersonville Indianako hiri bat da. Clark konderrian kokatua dago. 2010ean 44,953 biztanle zituen, 88.23 kilometro koadrotan banatuta.
Hegoaldeko Alpeak
Hegoaldeko Alpeak Zeelanda Berriko mendikate nagusia da, Hego uhartean kokatutakoa.
Hiru parke nazional daude mendikatearen inguruan: Westland, Mount Aspiring eta Aoraki/Mount Cook Parke Nazionalak.
Bestela, Canterbury, Southland eta West Coast eskualdetan barreiatzen dira.
NGC 6244
NGC 6244 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
3809 Amici
3809 Amici asteroide baten izena da. martxoaren 26an aurkitu zuen San Vittore Behatokia-ek Bologna Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
3809 Amici asteroidearen orbitak batezbeste 2,606 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,282 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,931 distantziara. Eszentrikotasuna 0,125 da, eta makurdura orbitala 12,17ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.7 da.
Schulter (Oklahoma)
Schulter Oklahomako herri bat da. Okmulgee konderrian kokatua dago. 2010ean 509 biztanle zituen, 2.28 kilometro koadrotan banatuta.
Martin Buesa
Martin Buesa Azurmendi (Gasteiz, - ) arabar saskibaloi jokalaria da. Hegal-pibota postuan jokatzen du LEB Platako Araberri BC taldean.
Mirjam Puchner
Puchner Salzburgo probintziako St. Johann im Pongautik dator. Eskolako klasean, garaipen ugari ez ezik, arrakasta batzuk ere lortu zituen nazio eta nazioarteko mailan eskualdeko ekitaldietan. 2005 eta 2006an bi aldiz izan zen Austriako ikasle-txapeldun super-erraldoian, eta, 2005etik 2007ra, lau bigarren postu lortu zituen Austriako ikasle-txapelketetan. Urte horietan, arrakasta handia izan zuen nazioartean, ikasleen lasterketa garrantzitsuenetan, Italiako Topolino Sarian eta Kanadako Whistler Kopan. Topolino Sarian, zilarrezko domina eta bi brontzezko domina irabazi zituen, eta, Whistler Kopan, urrezko domina bat 2007 super-erraldoian eta bi brontzezko domina.
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa (MGEP), Mondragon Unibertsitateko fakultateetako bat da. Mondragon korporazioari atxikia dagoen kooperatiba gisa dago eratua. Haren funts nagusiak irakaskuntza eta ikerketa dira.
Historia
Mondragon Goi Eskola Politeknikoak 1943. urtean hasi zuen bere irakaskuntzako ibilbidea, Jose Arizmendiarretak zuzendu zuen lehen garai hartan. Izan ere, hura izan zen Mondragon kooperatibaren sustatzailea. Une hartatik kooperatiba etengabe hazi da, bertatik enpresa berri eta eraberritzaileen sorrera bultzatu da ere.
1965an Mondragonen bost ingeniari teknikok sortu zuten gaur egungo Mondragon Goi Eskola Politeknikoa. Hau izan zen Mondragonen mugimendu kooperatiboaren lehenengo kooperatiba industriala: ULGOR, S.coop., gaur egun FAGOR dena.
Esan beharra dago ere 1966an ALECOP ere sortu zela empresa kooperatiba industrial giza. Honek kooperatibaren kide diren ikasleei haien ikasketak eta lana aldi berean egiotea uzten die.
1974 urtean IKERLAN ikerketa zentroa sortu zen. Gaur egun 200 bat pertsona bertan lan egiten dute eta Espainia mailan abangoardiako zentro garrantzitsu bat bezala kontzideratuta dago.
Osaketa
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa (MGEP) kooperatiba misto bat da, hiru kide-mota ezberdinak osatzen dute:
Asanbladaren aurrean 3 bazkide-mota hauek legearentzat berdinak dira, eta hirurek enpresaren kudeaketan parte-hartze berdina daukate.
MGEPren eginkizun nagusia industria-ingurunearen araberako lanbide-profilak prestatzea dela kontuan hartuta, izaera juridikoa (kooperatiba mistoa) funtsezkoa izan da, etengabe eraldatzeko eta kanpo-eskarietara egokitzeko.
Mirjam Puchner
14 urte arte, udan tokiko txapelketetan jokatzen, teniseko talentu handitzat hartu zuten. Hala ere, eski alpinoaren aldeko apustua egin zuen. 2007ko abendutik aurrera, Puchnerrek FIS lasterketetan parte hartu zuen; urtebete geroago, super-erraldoi batean, lehen garaipena lortu zuen Haus im Ennstal-en. 2009ko urtarrilean, bere adin-taldeko Austriako gazte txapeldun izan zen eslalom erraldoian eta konbinazioan. Hurrengo hilabetean, urrezko domina irabazi zuen eslalom erraldoian Szczyrk-eko Gazteen Europako Olinpiar Jaialdian. Lorpen horien ondoren, 2009an, Puchner Austriako Eski Elkarteko B taldean onartu zuten. 2010eko Austriako Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen super-konbinazioan.
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa
Osaketa
Horri guztiari beste balio erantsi bat gehitzen zaio: ALECOP ereduaren bidez, lana eta ikasketak bateratzeko aukera erreala dute gure ikasleek. Horrela, adibidez, karrera-amaierako proiektuak enpresetan zuzenean egin edo ikerketa-proiektuak MGEPn gauza ditzakete.
Mirjam Puchner
2010eko martxoan, Puchnerrek Europako Kopako lasterketetan parte hartu zuen lehen aldiz. Hurrengo neguaren hasieran, bere lehen podiuma lortu zuen, hirugarren gisa, Kvitfjell-eko super-erraldoian. Sotxiko jeitsieran, beste hirugarren postuaz gain, 2010/2011 denboraldian, guztira, zazpi goiko 10 lortu zituen, super-erraldoian seigarren postuan eta jeitsieran zazpigarren postuan. Crans-Montanan jokatutako lehen junior mailako Munduko Txapelketan, 13. postua lortu zuen super-erraldoian, eta 18. postua jaitsieran. Urtebete geroago, 2012ko Roccarasoko junior mailako Munduko Txapelketan, eslalom erraldoian eta konbinazioan bi zortzigarren postu izan ziren bere emaitzarik onenak. 2011/2012 denboraldian, aurreko urtean ez bezala, ez zuen podiumik lortu Europako Kopan. Bere emaitzarik onena Sella Neveako jaitsierako seigarren postua izan zen. Nazio mailan, 2012an izan zen bere adin-taldeko Youth II Austriako gazte txapeldun jeitsieran, eta bi aldiz bigarren eta behin hirugarren izan zen 2012an estatuko txapelketetan.
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa
Osaketa
Aldi berean, MGEPko irakasleen maila enpresako profesionalen antzekoa da. Hau da, lan-egutegia eta ordutegia industria-kooperatibetakoekin bat datoz.
Mirjam Puchner
2013ko urtarrilaren 12an, Puchnerrek Munduko Kopan debutatu zuen. San Antoneko jaitsieran, 47. postua lortu zuen. 2013ko abenduaren 21ean, puntuak lortu zituen lehen aldiz Munduko Kopan, Val-d'Isèreko jaitsieran 29. postuarekin. 2014ko urtarrilaren 13an, Europako Kopako lehen lasterketa irabazi zuen Innerkrems-eko super-erraldoian. 2016ko martxoaren 16an bere lehen Munduko Kopako garaipena ospatu zuen, Saint-Moritzen jokatutako Munduko Kopako finalerdietan. Han, ia urtebete beranduago, min hartu zuen, 2017ko otsailaren 8an Eski Alpinoko Munduko Txapelketarako entrenamenduetan ari zela. Erorikoan, eskuineko hankako berna-hezurra eta fibula (peronea) hautsi zituen. 2019ko martxoaren 13an, modu harrigarrian, Munduko Kopako bigarren garaipena lortu zuen haize-baldintzetan, Soldeuko jaitsierako Munduko Kopako finaletan.
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa
Osaketa
Bestalde, MGEPren estiloa eta konpromisoa bere zentroetan islatzen dira, horiek ere hezkuntza berrikuntzaren eragileak dira.
Institutu Politeknikoa
MGEPko ingeniarien trebakuntzaren eta arrakasta profesionalaren oinarriak honako hauek dira: ikasketen zorroztasuna eta maila, enpresetan praktikak egiteko aukera eskaintzen duen bitariko sistema, karrera-amaierako proiektua, internazionalizazioa, eta talde-lana ezaugarri duen kooperatiba-izaera.
Boling-Iago (Texas)
Boling-Iago Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Wharton konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mirjam Puchner
2022ko Otsailaren 11n, 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan, bigarren geratu zen super-erraldoian, eta zilarrezko domina irabazi zuen Lara Gut-Behrami suitzarraren atzetik.
Leporinus spilopleura
Leporinus spilopleura Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Antonio Vega Cortázar
Antonio Vega Cortázar (Donostia, 1932ko irailaren 18a -) euskal kirolaria izan zen, tiratzailea hain zuzen ere.
Sobradeloko geltokia
Sobradelo Galiziako Ourenseko probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
François Bibal
François Ignace Victor Bibal (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1877ko irailaren 17a - Ainhoa, Lapurdi, 1944) lapurtar margolaria izan zen.
Biografia
1897. urtean, artisten elkarte bat sortu zuen, beste hainbat kiderekin batera: (Regoyos, Zuloaga, Arrue, Losada eta Rusiñol pintoreak). 1914. urtean Kubara jo zuen, Lehen Mundu Gerra zela eta. 1937. urteko Parisko Nazioarteko Erakusketan urrezko domina jaso zuen. Aipagarriak dira, besteak beste, Ainhoako pilota lekua eta Sabino Izetari egindako Nire adiskide hoberenari koadroak.
José Luis Álava
José Luis Álava Quintana (Gasteiz, 1940ko ekainaren 26a -) euskal kirolaria izan zen, tiratzailea hain zuzen ere.
Antonio Vega Cortázar
Biografia
1952an Helsinkiko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen non 33.a izan zen fosoan. Espainiako txapelduna ere izan zen hainbat aldiz.
Mondragon Goi Eskola Politeknikoa
Institutu Politeknikoa
Gure ikerkuntza-ereduak zientzia-bikaintasun maila du helburu, baina betiere gure enpresen epe ertain eta luzerako beharrekin bat eginaz.
Ildo horretan, teknologiaren transferentzia eta berrikuntza Mondragon Goi Eskola Politeknikoaren ezaugarri bereizgarriak dira gaur egun ere.
Hori dela eta, MGEPk ia hasieratik heldu zion alderdi horri, eta, gaur egun, graduondoko programetan berebiziko garrantzia du.
Nazioartekotza
Duela 30 urte baino gehiago ekin zitzaion ikasleen nazioartekotzeari eta mugikortasunari Goi Eskola Politeknikoan, GOIER programa famatuaren bidez. Azken urteotan, gure ikasleen mugikortasuna sustatzeaz gain, nazioartekotzearen beste helburu bat da atzerriko ikasleak Eskolara etortzea eta euskal enpresei nazioartekotzen laguntzea.
2009-2010 ikasturtean 135 ikaslek baino gehiagok egin dute ikasketen zati bat atzerrian: Frantzian, Erresuma Batuan, Mexikon, Suedian, Txekiar Errepublikan, Alemanian, Polonian, Belgikan, Finlandian, Danimarkan, Holandan eta Eslovakian, Suitzan, Irlandan eta Italian.
Institutu Politeknikoko ikasleek euron karrerako praktikak atzerrian egin ditzaten MGEPk egindako esfortzua azpimarratu behar da; HETELen, CONFEBASKen eta IKASLANen laguntzarekin 14 ikaslek kanpoko enpresetan egin dituzte praktikak ERASMUS programaren bidez.
Bukatzeko,MUren eta ALECOPen arteko nazioartekotzerako aliantza estrategikoaren barruan, 3 ingeniaritza-titulazio garatu dira Bogotako (Kolonbia) Universidad Panamericanan ezartzeko.
1385 Gelria
1385 Gelria asteroide gerrikoan aurkitutako 1385. asteroidearen izena da. 1935eko maiatzak 24an aurkitu zuen Hendrik van Gentek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1935 MJ zen. Bere izena Herbehereetako Gelderland eskualdeagatik jasotzen du.
Seiling (Oklahoma)
Seiling Oklahomako hiri bat da. Dewey konderrian kokatua dago. 2010ean 860 biztanle zituen, 2.13 kilometro koadrotan banatuta.
Larga Vista (Texas)
Larga Vista Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Webb konderrian kokatuta dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jonesboro (Indiana)
Jonesboro Indianako hiri bat da. Grant konderrian kokatua dago. 2010ean 1,756 biztanle zituen, 2.31 kilometro koadrotan banatuta.
Vivre pour vivre
Vivre pour vivre 1967ko Claude Lelouch frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Dionisio Halikarnasokoa
Dionisio Halikarnasokoa (Διονύσιος Ἀλεξάνδρου Ἁλικαρνᾱσσεύς), Alexandro Halikarnasokoaren semea, historialari eta erretorika irakasle greziar bat izan zen. Ustez K.a. 60. urtea eta K. o. 7. urtea bitartean bizi izan zen. Augusto erromatar enperadorearen garaian Erroman izan zuen bizilekua. Bere literatur estiloan Atikako Greziera Klasikoa imitatzen saiatzen zen.
Bizitza
Erromara joan zen Gerra Zibilak amaitu eta gero, eta bertan 22 urte eman zituen Latindar hizkuntza eta literatura ikasten, bere historiarako materiala biltzeaz gain. Garai honetan erretorika ikastaroak ematen zituen eta Erromako goi gizarteko hainbat pertsonaiarekin batu zen. Bere heriotza data ezezaguna zaigu.
Lanak
Bere lanik garrantzitsuena Ῥωμαϊκὴ Ἀρχαιολογία (Rhōmaikē archaiologia, Erromatar antzinatasunak) izan zen, bertan Erromaren historia idatzi zuen, fundazioko garai mitikoetatik Lehen Gerra Punikoaren hasierara arte. Obra hau 20 liburutan banatu zuen, eta hauetatik lehenengo 9ak baino ez zaizkigu osorik iritzi gaur egunera. 10. eta 11.a ia ia osorik heldu zaizkigu, eta gainontzekoengandik zatiak baino ez zaizkigu heldu, Konstantino Porfirogenetaren eskutik, horrez gain Angelo Mai-k Milanen aurkitutako eskuizkribu batean ere materiala aurkitu da. Apianoren lehen hiru liburuek eta Plutarkoren "Kamiloren Bizitza"k ere Dionisioren obra islatzen dute.
Lan hau idazterakoan, bere helburu nagusia greziarrek Erromatar menperakuntza onartzea zen. Horretarako, konkistatzaileen alde onak goraipatu zituen, antzinako iturriak erabiliz, erromatarrak antzinako grekoen ondorengo zirela argudiatzeaz gain. Bere ustez historia adibideak erabiliz irakasten den filosofia zen, eta ideia hau antzinako greziar erretorikoen eskutik hartu zuen. Obra hau idazteko aditu onenei galdetu zien eta oso ongi informatu zuen bere burua, besteak beste erromatar analistikaren, Kardiako Jeronimo ren, Polibio ren, Timeo ren eta Varron en obrak kontsultatuz,honen ondorioz, bere lana eta Livio rena hartzen dira Erromaren hasiera garaia hobekien eta sakonen azaltzen duten obra bakar bezala.
Lehenengo liburuak prologo luzea du, zeinean obraren helburua eta justifikazioa azaltzen dituen: hutsune bat betetzen du, didaktikoa eta esker onekoa da. Dionisiok bere erkideei Erromaren fundazioa erakutsi nahi die eta bere hedapen handiaren arrazoiak azaldu. Bere ustez Fundazioaren eta Erregetzaren garaiak giltzarriak izan ziren Erromaren handitasunerako eta ez zeuden behar bezala azaldu eta ikertuta. Erromaren jatorri grekoari garrantzia eman eta meritua, zortearen beharrean, izan zela haren handitasunaren eragile azpimarratzen du. Erromaren arrakasta honek Greziaren ondare militar, politiko eta gizartekoa hobetu izanari egozten zion Dionisiok.
Dionisiok honez gain, beste hainbat Erretorika Tratatu idatzi zituen, zeinetan Atikako eredu onenak sakonki ikasi zituela erakusten zuen. Hauexek ziren lanok: Azken bi lanetan Gnaeus Pompeius eta Ammaeusi idatzitako gutunak ere agertzen dira.
Bere obretan erabilitako estiloa Atizista zen, klasizismoz jantzia, bere eredu gogokoenak (Lisias, Isokrates eta Demostenes) imitatzen saiatzen zen. Isokratesek bezala idazkera periodikoa erabiltzen zuen eta Demostenesengandik metaforen erabilera hartu zuen. Historiari tonu erretoriko eta atsegina ematen zion, Polibioren guztiz kontrakoa.
Dionisiar imitazioa
Dionisiar Imitazioa Dionisiok azaldutako imitaziorako metodo literarioa da, aurreko autore baten lana aldatu, hobetu, berlandu eta aberasten datzana. Hainbat hizlari eta erretorikari latindarrek erabili zuten metodo hau.
Edizioak
# Arkeologiari Buruz, A. Kiessling eta V. Prou (1886) eta C. Jacoby (1885–1891) (Google Books-en eskuragarri) # Opuscula, Hermann Usener eta Ludwig Radermacher (1899) # Erromatar Antzinatasunak, V. Fromentin and J. H. Sautel (1998–), eta Opuscula rhetorica, Aujac (1978–       Roman Antiquities, II, 1939.       Roman Antiquities, III, 1940.       Roman Antiquities, IV, 1943.       Roman Antiquities, V, 1945.       Roman Antiquities, VI, 1947.       Roman Antiquities, VII, 1950.   Trans. Stephen Usher, Critical Essays, I, Harvard University Press, 1974, ISBN 978-0-674-99512-3      i> Trans. Stephen Usher, Critical Essays, II, Harvard University Press, 1985, ISBN 978-0-674-99513-0   Volumen II: Libros IV-VI. 1984.  ISBN 978-84-249-0951-2.   Volumen III: Libros VII-IX. 1989.  ISBN 978-84-249-1377-9.   Volumen IV: libros X-XI y fragmentos de los libros XII-XX. 1988.  ISBN 978-84-249-1368-7.
1386 Storeria
1386 Storeria asteroide gerrikoan aurkitutako 1386. asteroidearen izena da. 1935eko uztailak 28an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1935 PA zen.
Yi Seo-woo
Yi Seo-woo (Seul, 1633-1709) Joseon dinastiaren garaian bizi izan zen politikari, silhak idazlea eta neokonfuzionismoaren eskolastiko korearra izan zen.
Alas de mariposa
Alas de mariposa 1991. urtean Juanma Bajo Ulloak eginiko filma da.
Zuzendari gasteiztarraren lehenengo filma da eta Donostiako Zinemaldiaren Urrezko Maskorra lortu zuen..
Sinopsia
Bikote xume batek mutiko bat izatearen ordez, neskato bat izan zuen. Bigarrenez mutiko izan baina zerbait izugarria gertatu zen, ama eta alabaren arteko harremana behin betiko hautsi zuena.
Ami sei urteko neskatxa da, sentsiblea eta barnekoia. Ama, Carmen, mutil bat izatearekin obsesionatuta dago, bestetik, bereziki Gabrielek, senarrak, neskak bakarrik sor ditzakeelako. Gabrielek ez du bat egiten emaztearen obsesio horrekin.
Carmen haurdun geratzen denean, Amiren balizko bekaizkeriaren beldurrak, gero eta erru-sentimendu handiagoak elikatuta, Carmeni bere haurdunaldiaren berri ematea eragozten dio, eta alabarekiko harremana egunetik egunera gaiztotzen hasten da. Une horretatik aurrera, gertakariak amesgaizto izugarri baterantz abiatuko dira ezinbestean. Amak bere desioa lortzen duenean eta nahi duen semea erditzen denean, alabak ez du jasaten eta jaioberriarekiko gorrotoa sentitzen hasiko da. Amik haurra hiltzen du azkenean, kuxin batekin bere sehaskan itota. Hamahiru urte geroago, Ami ia ezkutuan bizi da bere gelan, kanpoko mundutik, familiatik eta bere sexutik kanpo.
Orduan, Ami ihes-plan bat egiten hasten da, dirua geratzeko janaria lapurtuz. Baina aitaren lagun batek bortxatu eta haurdun utzi du gaztea, eta, Ami salbatzera doanean, elbarri uzten du. Egoera gehiago jasaten ez duenez, Ami etxetik alde egitea erabaki du. Baina, azken unean, amaren portaeran izandako erreakzio arraro batek gerarazi egiten du, eta hori bientzako bizitza berri baten hasiera da.
NGC 6246
NGC 6246 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Leporinus steindachneri
Leporinus steindachneri Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Ma nuit chez Maud
Ma nuit chez Maud 1969ko Éric Rohmer frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Argumentua
Clermont-Ferrand, Gabonak baino egun batzuk aurrerago. Atzerritik etorritako ingeniari batek emakume ederra ikusten du mezan. Vidal antzinako lagun komunista topatu eta Gabonetako afarian Maud ezagutuko du.
Hozketa
Hozketa beroa kentzeko prozesua da, horretarako, tenperatura altuko gordailu bati tenperatura baxuko gordailu baten bidez beroa kentzen zaio. Betidanik, bero-transferentzia prozesuak garraiobide mekanikoen bidez egin izan dira, baina, magnetismoaren, elektrizitatearen, laserren eta beste garraiobide batzuen bidez ere egin daiteke. Hozketak aplikazio asko ditu, ondoren aipatzen direnez gain, badaude beste batzuk ere: etxeetarako hozkailuak, industriarako izozkailuak, kriogenikoak eta airea girotzeko gailuak. Bero-ponpak beroa kentzeko erabiltzen dira hozketa prozesuetan, baina, alderantzizko prozesuetarako ere diseinatuta egon behar dute. Bero-ponpak airea girotzeko unitateen oso antzekoak izan ohi dira. Hozketak eragin handia izan zuen industrian, bizimoduan, nekazaritzan eta gizakiaren bizi-ereduan. Elikagaiak egun batzuk gehiago kontserbatzea Erromatar eta Txinatar Inperioetatik dator. Nolanahi ere, hozketa mekanikoa oso azkar garatu da azken mendean, izotzak egiteko ekipoetatik hasi eta tenperatura jakin bat kontrolatzen duten bagoiak sortzeraino. Azken hozketa metodo horren aurkezpenak Estatu Batuak mendebalderantz zabaltzen hastea ahalbidetu zuen. Horrez gain, bizileku berriak sortzea eragin zuen ibai, portu eta ibarretako bideetan. Aurkitu ziren baliabide natural horiei esker, bizitokiak garatzen hasi ziren hiriko gune agortuetan ere. Ordura arte ezinezko bizileku ziren lekuetan zenbait hiri handi eraikitzea ahalbidetu zuen bizi-eredu berri horrek. (Adibidez, Houston, Texas eta Las Vegas, Nevada). Herrialde garatuenetan biztanleak hozketa prozesuen menpe daude, supermerkatuetan egunero kontsumitzeko elikagaiak eduki ahal izateko beharrezkoa baita. Elikagai-iturrien ugaritzeak nekazaritza-produktuen salmenten igoera ekarri zuen lehendik zeuden ustiategi gutxi horietatik. Gaur egungo ustiategiek ekoizpen-errendimendu askoz handiagoa dute 1800 amaierakoek baino. Horrek elikagai-iturri berriak ekarri ditu populazio guztiarentzat, eta eragin handia izan du biztanleriaren nutrizioan.
“Ammonia” lehen hozkailuetarikoa izan zen. Hozte ingeniaritzan aritzen ziren amerikarrek honela definitu zuten: “Atmosferako tenperatura baino baxuagoak direnak lortu eta mantentzeko zientzia da”. Hau da, atmosfera baino beroago dagoen gorputz batetik etengabe beroa atera dezakeela adierazten du.
Zayed bin Sultan Al Nahyan
Zayed bin Sultan Al Nahyan (ٱلـشَّـيْـخ زَايِـد بِـن سُـلْـطَـان آل نَـهْـيَـان; Abu Dhabi, 1918ko maiatzaren 6a - Abu Dhabi, 2004ko azaroaren 2a) Abu Dhabiko emirra izan zen 1966tik 2004ra. Arabiar Emirerri Batuetako aita sortzailea eta lehen estatuburua izan zen 1971 eta 2004 bitartean. Khalifa bin Zayed Al Nahyan bere semea oinordeko izan zitzaion. AEBean Nazioko Aita bezala ezagutzen da.
Hozketa
Lehenengo hozte-metodoak
Elur eta izotz sasoiko uzta antzinako praktika da, Kristo Aurreko 1000. urtea baino lehenago hasi zen. Shijing izeneko garai hartako letra-bilduma txinatarrean deskribatzen dira izotz-bodegak bete eta husteko erritoak. Hala ere, informazio gutxi dago izotz-bodega horien eraikuntzaren eta erabileraren inguruan. Txinatarren ondoren, judutarrak hasi ziren izotz bilketan Provervios liburuan jartzen  duenaren arabera. Honela dio: “Ekoizpen momentuan elurraren hotza bezala, mezulari fidela da bidali zutenentzat”. Hori dela eta, historialariek interpretatu dute judutarrek izotza elikagaiak kontserbatzeko erabili beharrean edariak hozteko baliatzen zutela. Antzinako beste kulturetan, Erromatarrenetan eta Greziarrenetan adibidez, izotz-putzu handiak egiten zituzten hotzean biltegiratzeko. Horretarako belar, lasto eta zuhaitz-adarrekin estaltzen zituzten putzuak. Juduek bezala, Greziarrek eta Erromatarrek ere ez zuten izotza elikagaien kontserbaziorako erabiltzen, bai, ordea, edariak hozteko. Egiptoarrek ere, edariak hozteko metodoak garatu zituzten, baina, ura hozteko izotza erabili beharrean, ura irakiten zuten buztinezko ontzietan eta etxeko sabaian jartzen zituzten gauetan. Esklabuek buztinezko ontzien kanpoaldea bustitzen zuten, eta lurrunketaren eraginez ura hozten zen. Indiako antzinako herriek metodo hori erabiltzen zuten izozketarako. Persiarrek “Yakhchal” deituriko putzu batzuetan metatzen zuten izotza eta, baliteke elikagaiak hotzean kontserbatzen zituzten lehen giza taldea izatea. Australia barnealdea energia elektrikoz hornitu aurretik nekazari askok “Coolgardie segurua” erabiltzen zuten. Metodo horren oinarria gela batean urez bustitako oihalak sabaitik zintzilikatuta jartzea zen. Horrela, ura lurrundu eta oihalak hoztu egiten ziren, eta, baita gelan zegoen airea ere. Horrek erraz hondatzen diren zenbait elikagai kontserbatzea ahalbidetzen zuen, giro tenperaturan hondatu egingo liratekeen elikagaiak, adibidez, fruta, gurina eta ondutako haragiak.
Izotz bilketa
1830 baino lehenago, amerikar gutxi batzuek soilik erabiltzen zuten  izotza elikagaiak hozteko, izotz-biltegi eta izozkailu gutxi baitzeuden. Bi baliabide horiek gero eta gehiago zabaldu zirenez, aizkorak eta zerrak erabiltzen zituzten biltegietarako izotza ekoizteko. Egiaztatu zen metodo hori zaila eta arriskutsua zela, eta ezinezkoa zela merkataritza eskalan erabiltzea.
Izotza ekoizteko zailtasunen ondorioz, Frederic Tudor-ek salgai berria kapitalizatu zezakeela pentsatu zuen, Ingalaterran izotza bildu eta Karibeko uharteetara zein hegoaldeko herrialdeetara bidaltzeko. Hasieran, Tudorrek diru asko galdu zuen, baina geroago diru asko irabazi zuen Charleston-en, Virginian eta La Havanan izotz-etxeak eraiki zituenean. Izotz-etxe horiek, ontzi isolatu hoberenek bezala izotz galerak murrizten lagundu zuten % 66tik % 8ra. Errendimendua asko handitu zenez, bere izotz merkatua zabaldu zen, izotz-etxeak zituzten beste herri batzuetara zabaldu baitziren, New Orleans eta Savannah-ra, esaterako. Izotz-merkatu hori gero eta azkarrago zabaldu zen, izan ere, izotz-ekoizpena azkarragoa zen eta merkatariaren hornitzaile zen Nathaniel Weith-ek izotza mozteko ekipo bat asmatu zuen, ekipo hori zaldien bidez garraiatzen zen. Ekipo horren eta bere irabazien ondorioz, jende gehiago hasi zen izotzaren merkataritzan, eta negozioa gero eta gehiago zabaltzen joan zen.
1830eko hamarkadaren hasieran izotza merkatuko produktu ugarienetakoa bihurtu zen. Ondorioz, prezioa jaisten hasi zen, hasieran, libra batek sei zentimo balio zuen, gero berriz, zentimo erdi izateraino igaro zen. New York hirian, izotz kontsumoa asko ugaritu zen, 1843an 12000 tona kontsumitzen baitziren, eta 1856an 100000 tona. Bostoneko kontsumoak ere gora egin zuen 6000 tona kontsumitzetik 85000 tona kontsumitzera iritsi baitzen. Izotz-ekoizpenak “hozketa kultura” zabaldu zuen, pertsona gehienek izotza eta izotz-kutxak erabiltzen baitzituzten esnekiak, arraina, haragia, zein fruta eta barazkiak biltegiratzeko. Estatu Batuetan hotzean biltegiratzeko lehen praktika horiei esker onartu zen hozketa teknologia, eta gerora, industria horrek izan zuen herrialdearen kontrola.
Hozketaren ikerketa
Hozketa artifizialaren historia 1755. urtean hasi zen, William Cullen irakasle eskoziarrak hozketarako makina txikia asmatu zuenean, alegia. Irakasle horrek bonba bat erabili zuen huts prozesu partziala eragiteko dietil eterraren edukiontzi baten gainean. Dietil eterrak, ondoren, irakin egiten zuen bertan zegoen airearen beroa xurgatzen zuelako. Esperimentuak izotz kantitate txiki bat ekoiztea lortu zuen arren, ez zuen erabilpen praktikorik izan garai hartan.
1758an Benjamin Franklin eta John Hadley kimikako irakasleek Cambrigdeko Unibertsitateko proiektu batean parte hartu zuten. Lurrunketaren printzipioa ikertu zuten objektu bat azkar hozteko. Ikertzaile horiek frogatu zuten likido oso lurrunkorrak lurrunduz (alkohola edo eterra, adibidez) objektu baten tenperatura jaitsi zitekeela uraren izozketa tenperatura baino baxuagoak lor zitezkeelako. Ikerketarako objektua termometroaren merkurioa izan zen, eta lurrunketa azkartzeko hauspo bat erabili zuten. Termometroaren tenperatura 7 °F (-14 °C) izatea lortu zuten, nahiz eta giro tenperatura 65 °F (18 °C) zen. Uraren izozketa puntua (32 °F edo 0 °C) igaro eta berehala, ohartu ziren izotz geruza fin bat sortu zela termometroaren inguruan. Ikerketaren amaieran, berriz, tenperatura 7ªF (-14 °C) zenean, izotz geruzaren lodiera hazbete laurdenekoa zela ikusi zuten. Franklin-ek honakoa idatzi zuen: “Esperimentu horren bidez, ikus daiteke udako egun bero batean pertsona bat izozteko aukera”. 1805ean Oliver Evans asmatzaile amerikarrak izotzaren ekoizpenerako ziklo itxi bat deskribatu zuen. Ziklo horretan aire lurrunaren konpresioaren bidez lortuko zen tenperatura jaitsiera, eta huts prozesurako eterra erabili zuen.
1820an Michael Faraday zientzialari ingelesak amoniakoa eta beste zenbait gas likidotu zituen presio altuen eta tenperatura baxuen bidez. 1834an Jacob Perkins Bretainia Handian bizi zen amerikarrak eraiki zuen lurrunaren konpresioaren bidezko munduko lehen hozketa-ekipoa. Etengabe funtziona zezakeen ziklo itxi bat zen, eta honela deskribatu zuen patentean:
“Likido lurrunkorrak erabiltzeko gaitasuna dut fluidoen hozketa eta izozketa eragiteko. Aldi berean, likido lurrunkor horiek kondentsatu ditzaket berrerabili ahal izateko.”
1842an antzeko sistema bat eraikitzen saiatu zen John Gorrie mediku amerikarra. Prototipo funtzional bat sortu zuen, baina, porrot komertziala izan zen. Mediku aditu askoren antzera Gorriek ere ondorioztatu zuen bero tropikalean denbora asko igarotzeak buruko degenerazioa eta degenerazio fisikoa eragiten zituela ondorioztatu zuen, eta baita, malaria bezalako gaixotasunen hedapena ere. Mediku horrek proposatu zuen bere hozketa sistema erabiltzea etxe zein ospitaleetan erosotasuna lortzeko eta gaixotasunen prebentziorako. 1850ean Alexander Twining ingeniari estatubatuarrak atera zuen eterra erabiltzen zuen lurrunaren konpresioaren bidezko sistema baten patente britaniar bat.
Lehen gas xurgapenaren hozketa-sistema 1859an sortu zuen Ferdinand Carré frantziarrak, eta 1860an patentatu zuen. Sistema horrek amoniakoa uretan disolbatuta erabiltzen zuen. Carl von Linde lurrun-lokomotoreetan espezializatutako ingeniaria zen, eta Municheko Teknologia Unibertsitateko ingeniaritza irakaslea zen. Azken hori hozketa ikertzen hasi zen 1860 eta 1970 hamarkadetan. Izan ere, eskakizun handia zegoen garagardogileen aldetik, urte osoan zehar industria-eskalan garagardoa izatea nahi baitzuten. 1876an gasak likidotzearen bidezko sistema hobetu bat patentatu zuen. Bere sistema berriak hoztaile gisa amoniakoa, sulfuro dioxidoa (SO2) eta klorometanoa (CH3Cl) erabil zitzakeen. Azken aparatu hori asko erabili zuten garagardogileek 1920 hamarkadaren amaiera aldera arte.
Hozketa-metodoak
Hozketa-metodoak lau taldetan sailka daitezke: ez-ziklikoa, ziklikoa, termoelektrikoa eta magnetikoa.
Hozketa ez-ziklikoa
Hozketa metodo horrek ingurunea hozten du urtzen ari den izotzaren bidez edo izotz sikua sublimatuz. Metodo horren adibiderik garbiena hozkailu eramangarria da. Hozkailu horretan sartzen dira produktuak edo hoztu nahi diren elikagaiak, eta izotza goialdetik isurtzen da. Izotzak tenperatura erregulatzen du, baina ezin du izozte-tenperatura baino tenperatura baxuagorik lortu. Tenperatura baxuagoak lortzeko izotzaz gain gatza erabili behar da (izozkien ekoizpenerako ekipoetan bezala). Izotz sikuak tenperatura oso ondo manten dezake izozte-puntua baino tenperatura baxuagoetan.
José Antonio Camacho
José Antonio Camacho (Cieza, Murtzia, 1955eko ekainaren 8a) espainiar futbol jokalari ohia da, orain entrenatzaile lanetan dabil. 2008. urtetik Osasuna taldeko entrenatzailea da.
Hozketa
Hozketa-ziklikoa
Hozketa-zikloak deskribatzen ditu hozkailuan gertatzen diren aldaketak. Horrek beroa xurgatu edo kanporatu egiten du hozkailuan zehar doan bitartean. HVACR ekipoaren lanari ere aplikatzen zaio metodo hori berogailuetan, aireztapenean eta aire girotuan.
Beroa modu naturalean igarotzen da tenperatura altutik baxuagora. Esfortzua aplikatzen da bizi-espazioa edo biltegiratzeko bolumena hozteko. Horretarako, beroa ponpatzen da tenperatura baxuan dagoen bero-iturri batetik tenperatura altuagoan dagoen barreiatzaile batera. Isolamendua erabiltzen da batetik, beharrezko esfortzua eta energia murrizteko, eta bestetik, gune hoztuaren tenperatura ahalik eta baxuena lortu eta mantentzeko. 1824an Sadi Carnot-ek motor termiko gisa definitu zuen, eta zikloaren funtzionamenduaren printzipioa matematikoki zehaztu zuen.
Hozketa-sistema motarik ohikoenek Rankine-ren lurrun-konpresioaren zikloaren alderantzizkoa erabiltzen dute, nahiz eta beroaren absortziorako ponpak aplikazio gutxitan erabiltzen diren.
Hozketa ziklikoa honela sailka daiteke:
- Lurrunaren zikloa: lurrun-zikloa era honetan sailka daiteke:
+ lurrun-konpresioaren bidezko hozketa
+ lurrun-absortzioaren bidezko hozketa
- Gasaren zikloa
Lurrun-konpresioaren bidezko hozketa
Etxeko hozkailu gehienetan lurrun-konpresioaren bidezko hozketa-zikloa erabiltzen da. Beste hozketa-sistema komertzial eta industrial handi askotan ere metodo bera erabiltzen da. Lehenengo irudiko diagraman hozketa-metodo horren ohiko osagaiak agertzen dira.
Zikloaren termodinamika beste diagrama batean aztertzen da, bigarren irudian, hain zuzen. Ziklo horretan freon deritzon hoztaile bat sartzen da lurrun-konprimagailura. Lehenengo puntutik bigarren puntura airea konprimitu egiten da entropia konstante bateraino, eta konprimagailutik tenperatura altuagoan dagoen lurruna irteten da. Hala ere, tenperatura horretan lurrun-presioa baino baxuagoa izaten da.Bigarren puntutik hirugarrenera eta laugarrenera lurruna kondentsagailuaren bidez joaten da, hoztu eta kondentsatu arte. Ondoren, beroa kanporatzen du, eta lurruna likidora kondentsatzen da presio eta tenperatura konstanteetan. Laugarren eta bosgarren puntuen artean, likido hoztailea hedatze-balbula batetik igarotzen da. Bertatik igarotzean likidoaren presioa bat-batean jaitsi eta lurrunketa eta auto-hozketa eragiten ditu likidoaren erdia baino gutxiagoan.
Ziklo termodinamikoa amaitzeko hoztailearen ondorioz sortutako lurruna konpresorearen sarrerara itzultzen da.
Lurrun-absortzioaren bidezko hozketa
Absortzio-zikloa konpresio-zikloaren antzekoa da, hozte lurrunaren presioaren handipen metodoan izan ezik. Absortzio-sisteman konprimagailua absorbatzaile batekin ordezkatzen da, eta absorbatzaile horrek hoztailea likido egoki batean disolbarazten du. Likido-ponpa batek presioa handitzen du eta sorgailu batek, beroa gehitzean, hoztailearen lurruna likidotik banatzen du. Likidoaren ponpak esfortzu txiki bat behar du, baina kantitate handia ez denez, konprimagailuak behar duena baino esfortzu txikiagoa behar du. Absortzio-hozkailuetan hoztailearen eta absorbatzailearen nahaste egokia erabili behar da. Nahasterik ohikoenak dira amoniakoa (hoztailea) eta ura (absorbatzailea) edo ura (hoztailea) eta litio bromuroa (absorbatzailea).
Gas-zikloa
Erabiltzen den gasa konprimitu eta hedatu egiten da, baina, fase aldaketarik gertatu gabe. Hozketa metodo horri gas-zikloa deritzo. Airea da gehienetan lanerako erabiltzen den fluidoa. Kondentsaziorik eta lurrunketarik gertatzen ez denez, bero-trukea egiten duten sistemak izaten dira osagaiak. Horiek bero- eta hotz-trukeak egiten dituzte gas hotzaren eta beroaren artean.
Gas-zikloek eraginkortasun txikiagoa izaten dute lurrunaren konpresio zikloek baino. Izan ere, gas-zikloak Brayton sistemaren alderantzizkoa erabiltzen du Rankine sistemaren alderantzizkoa erabili beharrean. Hori dela eta, lanerako fluidoak ez du berorik jasotzen ez kanporatzen tenperatura konstantean. Gas-zikloan berdinak dira hozketa-efektua, gasaren bero-espezifikoa eta tenperatura baxuko gasaren tenperatura igoeraren balioak. Ondorioz, hozte-maila bera lortzeko behar diren gasaren masa eta bolumena handiak dira.
Gaur egun, metodo hori ez da asko erabiltzen lurreko hozketa gailuetarako, izan ere, bolumen handia behar da eta errendimendu txikia du. Hala ere, aire-zikloaren gailua oso ohikoa da aireontzietan, turbinekin batera erabiltzen direlako hozteko eta aireztatzeko. Kasu horietan, aire konprimitua eskuragarri dago motorren konpresoreen guneetan, hegazkinak presiopean jartzeko ere unitate horiek erabiltzen dira.
Hozketa termoelektrikoa
Hozketa-metodo horrek Peltier efektua erabiltzen du bero-fluxua sortzeko bi materialen arteko elkargunean. Peltier efektua oso ohikoa da kanpinetarako edo hozkailu eramangarrietarako, eta baita osagai elektronikoak eta tresna txikiak hozteko ere.
Hozketa magnetikoa
Hozketa magnetikoa edo demagnetizazio adiabatikoa efektu magnetokalorikoan oinarritzen den hozketa-teknologia da. Metodo horretan tenperatura jaitsiera solido magnetikoen propietate intrintsekoen bidez egiten da. Hoztailea, gehienetan, izotz paramagnetiko bat izaten da, zerio magnesio nitratoa, esaterako. Dipolo magnetiko aktiboak, kasu horietan, atomoen geruza elektronikoak dira.
Hoztaileari eremu magnetiko handi bat aplikatzen zaio, horrela, dipolo magnetiko ezberdinak lerrokatu eta hoztailearen askatasun gradu horiek lortzean, entropia maila baxua lortzen da. Ondoren, beroaren barreiatzaile batek beroa xurgatzen du entropia galeraren ondorioz. Bero-barreiatzailearekin duen kontaktu termikoa moztu egiten da sistema isolatu eta eremu magnetikoa itzaltzeko. Horren bidez, hoztailearen bero-truke gaitasuna handitzen da, hoztailearen tenperatura bero-barreiatzailearena baino baxuagoa izatea lortzen baita.
Giro tenperaturan beharrezko propietate horiek betetzen dituzten material gutxi daudenez, orain arte, erabilera kriogenikora eta ikerketara mugatu da hozketa magnetikoa.
Beste metodoak
Beste metodoen artean kokatzen da hegazkinek erabiltzen duten aire zirkulazioaren ekipoa. Hegazkinen kasuan,  aire konprimitua eskuragarri dagoenean, metodo hori erabiltzen da zurrunbilozko tutuetan, hegazkinaren puntu ezberdinak hozteko. Hozketa termoakustikoak, berriz, soinu uhinak erabiltzen ditu, eta presiopean dagoen gasak bero-transferentzia edo bero-trukea egiten ditu. 1930eko hamarkadan oso ohikoa zen aire-zurrusten bidezko hozketa, batez ere, eraikin handietan airea girotzeko. Hozketa termoelastikoa metal adimendudun aleazio bidez egiten zen, metal horiek tenkatu eta erlaxatu egiten ziren. Stirling zikloko motor termiko askok alderantziz lan egin dezakete hozketarako erabili ahal izateko, horretarako motor horiek kriogeniarako erabiltzen den zoko bat dute. Gainera, beste mota batzuetako krio-hozkailuak daude, besteak beste, Gifford McMahoon, Joule-Thomson, pultsatutako-tutuen bidezkoa eta 2 mK eta 500 mK arteko tenperaturentzat diluzio bidezko hozkailuak.
Hozketa elastokalorikoa
Beste teknika potentzial bat da, eta solido-egoeran dauden lehengaien bidez egiten da hozketa. Metodo horren ikerketa nahiko berria da, eta materia super-elastikoek dituzten propietate berezietatik dator. Materia horiek tenperatura aldaketa bat jasaten dute estres mekanikoa aplikatzen zaienean, eta gertatzen den eragiketa horri efektu elastokalorikoa deritzo. Material super-elastiko horiek deformazio itzulgarria jasaten dute tentsio altuetan. Izan ere, materia horrek gune elastiko bat du tentsio-deformazio kurban, eta fase kristalino austenitikoa marensitiko bihurtzen delako sortzen da.
Material super elastikoak fase austenitikoan tentsioa jasaten duenean, eraldaketa exotermikoa jasaten du eta fase martensitikora igarotzen da. Prozesu horrek materiala berotzea eragiten du. Tentsioa kentzen zaionean materiala hasierako egoerara itzultzen da, hau da, fase austenitikora. Fase horretan beroa xurgatu eta inguruko materiala hozten du.
Hozketarako teknologia hori oso interesgarria da energia eta ingurumenaren ikuspuntutik, izan ere, oso eraginkorra den metodoa da. Hainbat material erabil daitezkeen arren, ohikoena forma aldaketen memoria duten aleazioak erabiltzea da. Gainera, isurketarik gabeko hozketak egiten dituztenez, ez dira toxikoak. Orain arte, gehien aztertu diren materialak nitinol eta Cu-Zn-Al aleazioak dira. Nilitola da aleaziorik oparoena, izan ere, 66 J inguru askatzen ditu cm3 bakoitzeko eta 16-20 K inguruko tenperatura aldaketak eragiten ditu. Formaren memoria duten aleazioak ekoiztea zaila denez, beste aukera batzuk ikertu behar izan dira, horien artean, kautxu naturala. Kautxuak ez du horrenbeste bero igortzen bolumen unitateko (12 J/cm3), baina, eragiten duen tenperatura aldaketa 12 K ingurukoa da. Beraz, esfortzu eta kostu txikiarekin tenperatura aldaketa egokia lortzen da.
Hala ere, erronkarik handiena energia-galerek eragiten dute histeresi-fenomenoaren ondorioz. Arazo hori zuzenean dago lotuta hozketa-metodo horrekin. Energia-galera gehienak bi faseen arteko bateraezintasunarekin lotuta daude, beraz, beharrezkoa da aleazioak moldatzea galerak murrizteko eta itzulgarritasuna eta eraginkortasuna handitzeko. Materialaren transformazio-gaitasuna eta energia-galerak orekatzeak efektu elastokaloriko handia ekoiztea dakarrenez, hozketarako aukera berri bat da.
Hozkailuko atearen metodoa
“Fridge Gate” edo hozkailuko atearen metodoa hozkailuaren ate bat hozketa material gisa erabiltzen duen aukera eraginkor bat da, eta ez ditu termodinamikaren legeak urratzen. Energia bi egoeratan egon daiteke, eta partikula bat egoten da: energiaren egoera bat oinarrizko egoera da, bestea, berriz, egoera kitzikatua. Egoera kitzikatuak energia pixka bat gehiago izan ohi du, eta energia hori trantsizioa gertatzeko probabilitate altua izateko nahikoa da. Hiru osagai edo partikula mota daude hozkailuko atearekin erlazionatuta: lehenengoa, hozkailuaren barnean egoten da, bigarrena, kanpoaldean, eta, hirugarrena, elikadura iturri batera konektatuta. Azken osagaia tarteka berotu egiten da egoera kitzikatua lortu ahal izateko eta bero-iturria hornitzeko. Hozkailuaren barneko hozte-momentuan oinarrizko egoera duen partikulak inguruneko partikulen energia xurgatzen du, horrela, ingurua hozten du eta egoera kitzikatura igarotzen da. Ondoren, hozkailuaren kanpoaldeko partikulak (egoera kitzikatuan daudenak) oinarrizko egoerara itzultzen dira, eta energia askatu eta barneko partikulak berotzen dituzte. Azkenik, elikadura-iturriak egoera kitzikatuan dagoen partikula mugitzen du eta oinarrizko egoerara igarotzean energia-trukea gertatzen da. Azkenik, egoera kitzikatuko partikula oinarrizko egoera duen partikula berri batekin ordezkatzen da. Hori gertatuta, berriro zikloa hasteko prest dago.
Leporinus steyermarki
Leporinus steyermarki Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Cuatro Vientos zubia
Cuatro Vientos zubia edota Cuatrovientos zubia Nafarroako Iruñea hiriburuko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, eta Cuatro Vientos bidegurutzean kokatzen da, Arrotxapea eta Trinitarioak elkarlotzen ditu, Lauhaizean dago, San Salbador elizatik hurbil. Gipuzkoa etorbideak zeharkatzen du.
Historia
Zubia harriz eta betoiz egina dago, eta hiru arku handi apaldu ditu. XX. mendearen lehen erdialdean handitu egin zen.
3810 Aoraki
3810 Aoraki asteroide baten izena da. otsailaren 20an aurkitu zuen A. C. Gilmore, P. M. Kilmartin-ek Lake Tekapo Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1985 DX izena zeraman. Ondoren Cook mendia (maorieraz Aoraki omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3810 Aoraki asteroidearen orbitak batezbeste 2,269 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,018 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,519 distantziara. Eszentrikotasuna 0,11 da, eta makurdura orbitala 3,27ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 14.0 da.
John Pullin
John Vivian Pullin (Aust, Gloucestershire, 1941eko azaroaren 1a - Bristol, 2021eko otsailaren 5a) ingeles errugbilaria izan zen, orpokatzaile moduan aritzen zena. 1966tik 1976ra Bristol Rugby taldean jokatu zuen. Ingalaterrako errugbi selekzioan 42 aldiz jokatu zuen eta selekzioko kapitaina izan zen. 1971n Zeelanda Berrira eta 1974an Hegoafrikara egindako biretan British and Irish Lions taldearekin jokatu zuen. All Blacks garaitu zuen hiru talde ezberdinekin (Ingalaterra, British and Irish Lions) eta Barbarians, eta Zeelanda Berria, Australia eta Hegoafrika mendean hartu dituzten lau kapitain ingelesetan lehena izan da. Lanbidez nekazaria izan zen.
William Dunbar
William Dunbar (Ekialdeko Lothian?, Eskozia, 1460 - ?, 1530 inguru) eskoziar poeta izan zen. Frantziskotarra. Frantzia eta Ingalaterra ibili zituen. Gero, Jakue IV.a Eskoziako erregearen gortean jardun zuen. Poema alegorikoaren tradizioari jarraipena eman zion.