cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mundu islamikoko zientzia Erdi Aroan
Astronomia
829an, al-Mamunek behatoki astronomiko bat fundatu zuen Bagdaden. Bertan, al-Farghanik hasiera eman zien bere behaketa astronomikoei. Hau hil ondoren (850 aldean) al-Battani eta Thabit ibn Qurra sabeoek, hots, astroen gurtzaileek, jarraipena eman zioten lan horri. Gizon horiek Mesopotamiako Harranetik zetozen. Han antzinako babiloniar erlijioak, bere astrologia eta astroen adorazioarekin sabeo izeneko sektaren itxura hartuz, tinko iraun zuen XIII. mendera arte, hau da, mongolek desegin zuten arte. Al-Battanik lortutako ekliptikaren inklinazioaren eta ekinokzioen prezesioen balioak, Ptolomeorenak baino zehatzagoak izan ziren. Bide batez, eguzkiaren eszentrikotasuna aldatuz zihoala ere aurkitu zuen. Kairon lan egin zuen XI. mendean Ibn Yunus astronomoak. Aurreko bi mendeetan egindako behaketa astronomiko guztiak bildu ondoren, taula astronomiko berriak prestatu zituen. Kordobako Az-Zarqalik (1029-1087) toledoar taula astronomikoak egin zituen 1080an, eta Ptolomeoren zeruaren eskema aldatu egin zuen. Aristotelesen eragina zela-eta, munduaren sistema fisikoki errealaz sinesten zutenez gero, al-Andalusko musulmanek Ptolomeoren sistema gogor kritikatzen zuten. Averroesen (1126–1198) lanetan aurkitu zuen korronte horrek bere islapen filosofikoa.
Zaragozako Ibn Bajjak (1095-1139) eman zion hasiera higikunde horri; geroago, Granadako Ibn Tufailek (1105 inguru-1185) eta al-Bitrujik (1204an hila) eman zioten jarraipena. Ptolomeoren epizikloaren adierazpidea arbuiatu egin zuten, beren ustez planetek puntu geometriko baten inguruan ez eta zentro-gorputz erreal baten inguruan biratu behar dutelako. Beraz, Aristotelesek onartutako Eudoxoren esfera zentrokideen sistema oinarritzat hartuz, zeruen sistema berri bat eraiki nahi izan zuten. Saiakera horretan ez zuten arrakastarik izan. Eudoxok berak ez zuen planeten hurbilketa eta urrunketa adierazterik lortu eta, pentsa daitekeenez, XII. mendean ezagutzen ziren zeruko gorputzen higiduren zailtasunak adierazteko askoz ere korapilatsuagoak ziren.
Matematika
Islamiar matematikariek bildu, antolatu eta argitu zituzten Antzinako Egipto, Grezia, India, Mesopotamia eta Persiako ekarpenak, eta zenbait berrikuntza sortu zuten. Aljebra josteta gisa erabili zen batez ere, erabilera praktiko gutxi baitzuen garai hartan. Geometria praktikoa topografiarako eta figuren neurketarako garatu zen; geometria teorikoa, berriz, garrantzi handikoa zen astronomian eta optikan. VIII. mende amaieran, Bagdadera iritsi ziren indiar astronomoek Indiako astronomian baliatzen ziren oinarrizko teknika trigonometrikoen berri eman zuten. Garai hartan itzuli ziren arabierara antzinako lan grekoak, hala nola, Ptolomeoren Almagesto eta Euklidesen Elementuak. X eta XII. mendeen artean izan zuen goren aldia islamiar matematikak. Lanak arabieraz, eta batzuk persieraz, idatzi ziren.
Al-Khwarizmi (780 aldean-846) aljebraren aitatzat hartua da. Berak sartu zituen mundu musulmanean Indo-arabiar zifrak. Al-Kitab al-Jabr wa-l-Muqabala aljebra tratatua idatzi, ekuazioak bakuntzeko metodoak sortu, eta euklidear geometria erabili zuen. Haren izenetik dator algoritmo hitza. Al-Karajik (953 aldean – 1029 aldean) aljebra geometriatik askatu, eta ehunka urte iraun zuen aljebra eskola bat sortu zuen. Al-Baghdadiren (980 aldean- 1037) lana garrantzitsua izan zen zenbaki-sistema hamartarra hobetzeko. Omar Khayyamek (1048-1131) ekuazio kubikoak ebazteko metodo geometriko bat asmatu zuen. Al-Kashik (1380 aldean-1429) trigonometriako teorema batzuk lortu zituen, kosinuaren teorema barne.
Medikuntza
Medikuntzaren alorrean, al-Razi (865-925) dugu lehenengo idazle musulmana. Hau Bagdaden aritu zen lanean, eta ehun lan baino gehiago idatzi zituen. Ezagunena Liburu Osoa izenekoa da; bertan aurki daitezke garai hartan ezagutzen ziren medikuntza grekoa, indiarra edo Ekialde Hurbilekoa. Behar bada, txinatar medikuntzari ere zerbait zor zitzaion, zeren jakin izan denez txinatar jakintsu bat urtebete baino gehiago egon zen al-Razirekin, arabiera ikasten eta Galenoren lanak txinerara itzultzen. Hala ere, dirudienez Galenok ez zuen eragin handirik izan txinatar medikuntzan, baina txinatarren artean oso garrantzi handia izan zuen pultsuaren esanahia Ibn Sinaren Medikuntzaren Kanona izeneko lanean agertzen da. Ez al-Razik eta ez Ibn Sinak ez zituzten Galenoren teoriak hobetu, baina praktika aldetik askoz droga kopuru handiagoa ezagutzen zuten.
Maimonides (1135-1204) Saladin I.aren sendagilea izan zen. Jakintsu judu horren lan gehiena filosofikoa izan zen, baina medikuntzaz ere arduratzen zen, Galenoren zenbait teoria kritikatuz. Kairon bertan, pixka bat geroago, aritu zen Ibn al-Nafis (1210-1288) medikua zehatzagoa izan zen kritika horietan. Honen iritziz, eta Galenoren ustearen aurka, bihotza banatzen duen horma (septuma, alegia) solidoa eta pororik gabekoa zen, hots, odolak bere barnetik ez zeukan pasatzerik eta. beraz, eskuineko bentrikulutik ezkerrekora joateko biriketatik iragan behar zuen. Horregatik, Ibn al-Nafisek zirkulazio txikiko teoria plazaratu zuen, baina zoritxarrez bere teoria hau ez zen zientziaren gorputzean sartu eta ahaztuta gelditu zen.
Optika
Alhazen (965-1038) basoratarra Kairon kokatu zen. Jakintsu hau optikaz arduratu zen batik bat, eta Euklides eta Ptolomeoren teoriaren aurka zegoen. Haren ustez, argi izpiak ikusten ziren objektuetatik zetozen begietara, eta ez alderantziz, antzinakoek pentsatzen zuten bezala. Bestalde, izpi hauek edozein iturritik esferikoki hedatzen zirela esaten zuen. Berak egindako leiarrei buruzko ikerketa esperimentalak zirela eta, gaur egungo leiarren teoriatik oso hurbil ibili zela esan behar da. Errefrakzioaren arloan Ptolomeoren legea frogatu zuen, hots, bi inguruneren arteko distantzia batean errefrakzio-angelua eta eraso-angelua proportzionalak izatea egia dela (baldin angeluak oso txikiak badira, eta ez bestela).
Papergintza
Txinatarrengandik jaso zuten musulmanek papergintza, eta Mendebaldera eraman zuten geroago. 704. urtean, Samarkandako Guduan, musulmanek zenbait txinatar papergile harrapatu zuten, eta hauek beren teknika erakutsi zieten. Ondorioz, 751]n papera egiteko musulmanen lehenengo lantegia ireki zen [[Samarkandan bertan. Bigarrena, 793an eraiki zen Bagdaden. 900. urterako, Egipton zegoen teknika hau, 1100 inguruan al-Andalusera sartu zen, eta handik Europako iparraldera.
Adreilu
Adreilua harri artifiziala da, normalean buztinez egindako bloke laukizuzena. Esku bakarrez eramangarriak, eta erraz erabiltzekoak izan behar dte, pisu arinekoak eta forma sinpledunak.
Frampton (Vale of Glamorgan)
Frampton, Galesko herrixka bat da, Vale of Glamorgan konderrian.
Fontenois-lès-Montbozon
Fontenois-lès-Montbozon Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Adreilu
Buztina labean gogortuz eratzen da adreilua. Herrialde beroetan, eguzkitan lehortuz eta gogortuz ere egin izan da. Badira hormigoiz edo mortairuz egindakoak. Antzinako garaitik erabili izan den elementua da.
Fontenois-lès-Montbozon
Biztanleria
2007an Fontenois-lès-Montbozon udalerrian erroldatutako biztanleak 301 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Adreilu
Hormak eta tabikeak egiteko erabiltzen dira nagusiki, baita zoruetan ere. Adreiluak normalean mortairuz itsasten dira elkarrekin, nahiz eta pilaketa soilaz eraikitzeko teknikak ere badiren. Horman adreiluak ezartzeko disposizioari zoladura, apareilua edo aparejua esaten zaio. Apareilu mota ezberdin ugari dago, tokian tokiko ohiturei jarraiki.
Fontenois-lès-Montbozon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Adreilu
Geometria
Normalean paralelepipedo baten forma dauka adreilu-piezak. Formatu ezberdinak daude, baina normalean luzera, zabalera eta garaiera, neurri ezberdinetakoak izaten dira. Formatu metrikoa da arruntena, 24x11,5x5,25 cm. Modulu honi, 1 cm-ko kareorezko juntura gehituz, adreiluekin metro unitatearen multiploak diren elementuak osa daitezke.
Fontenois-lès-Montbozon
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 117 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 126 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Adreilu
Adreilu motak
Adreiluen sailkapen anitz egin daiteke, irizpide ugariren arabera:
Fontenois-lès-Montbozon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 187 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 140 lanean zeuden (84 gizon eta 56 emakume) eta 8 langabezian zeuden (8 emakume eta 8 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontenois-lès-Montbozon udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 333 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.468 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Mouroux
Mouroux Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Fontenois-lès-Montbozon
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Mouroux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pausanias (geografoa)
Pausanias (Παυσανίας, Pausanías; c. 110 – c. 180) greziar bidaiari, geografo eta historialaria izan zen.
Biografia
Badirudi Lidiakoa zela (Asia Txikia), beharbada bere idazlanetan behin baino gehiagotan aipatzen duen Magnesia Sipilokoan jaioa. K. o. II. mendean bizi izan zen. Grezian, Mazedonian, Italian eta Asia zein Afrikako lur batzuetan zehar bidaiatu zen.
Marko Aurelio ren garaian lan garrantzizko bat idatzi zuen, Greziako deskribapena (antzinako greziera n Ἑλλάδος περιήγησις, Hellados Periegesis), hamar liburukitan; obra honek oso xeheki aipatzen ditu arte-monumentuak eta haiekin erlazionatutako elezaharrak. Bidaietan ikusi eta ikertutakoa batzen du. Garai modernoetako aurkikuntza arkeologikoek haren oharren zehaztasuna bermatu dute.
Beste meritu batzuen artean, Platonen hilobia aurkitu izana egotzi zaio, honek sortu zuen Akademian, Atenas zaharraren kanpoaldean.
Literatur balio handirik ez izan arren, balio handiko iturria da Antzinako Greziaren topografia, monumentuak eta lekuan lekuko gurtzei buruzko informazio historikoari dagokionez.
Osorik iritsi da guganaino, eta lehen turismo-gidatzat hartua da. Atenasen egin zuen egotaldia kontatzen du, eta Olinpiar Jokoak, doriar tenpluak eta Greziar mitologia deskribatzen ditu.
XVIII. mendean bidaiari europarrek, batez ere britainiar eta alemanek, Greziara bidaiatzen hasi eta zibilizazio hura berraurkitzen dutenean, gida gisa erabiltzen dute Pausaniasen liburua. Honi esker, Olinpiaren, Delfosen eta oro har Greziako aztarnategi nagusien kokalekua aurkitu zen.
Mouroux
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.875 etxebizitza zeuden, 1.705 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 65 bigarren erresidentzia ziren eta 105 hutsik zeuden. 1.735 etxeak ziren eta 127 apartamentuak ziren. 1.705 etxebizitza nagusietatik 1.452 bere jabearen bizilekua ziren, 218 alokairuan okupaturik zeuden eta 35 doan lagata zeuden; 17 etxek gela bat zuten, 87 etxek bi zituzten, 264 etxek hiru zituzten, 479 etxek lau zituzten eta 858 etxek bost zituzten. 1.409 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 734 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 859 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Pausanias (geografoa)
Biografia
Besteak beste, gainera, Itsaso Hila aztertzen lehena izan zen, eta izena eman ziona.
Mouroux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.112 ziren, horien artean 2.367 aktiboak ziren eta 745 inaktiboak ziren. 2.367 pertsona aktiboetatik 2.199 lanean zeuden (1.161 gizon eta 1.038 emakume) eta 168 langabezian zeuden (79 gizon eta 89 emakume). 745 pertsona inaktiboetatik 236 erretiraturik zeuden, 288 ikasten zeuden eta 221 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pausanias (geografoa)
Greziako deskribapena idazlana
Greziako deskribapena liburuak honako lurralde hauei eskainiak dira, hurrenez hurren:
Fontenois-lès-Montbozon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pausanias (geografoa)
Greziako deskribapena idazlana
Pausaniasen deskribapenek bi alde nagusi izaten dituzte: batetik, leku fisikoen eta monumentuen deskribapenak daude, bidean barrena begiz ikusten eta deskribatzen dituenak. Bestetik, ordea, badira istorioak, historiak, mitoak ere, deskribapen horien edergarri eta osagarri elezaharrak eta pasarte historikoak nahasiz.
Mouroux
Diru sarrerak
2009an Mouroux udalerrian 1.802 unitate fiskal zeuden, 4.969,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.984 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 177 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 49 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 62 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 4 autoeskolak, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 4 zurginak, 7 iturginak, 4 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 8 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 1 arraindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Mouroux udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 400 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mouroux udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 308 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kurt Alder
Kurt Alder (Königshütte, Prusia, gaur egun Polonia, 1902ko uztailaren 10a - Kolonia, Alemaniako Errepublika Federala, 1958ko ekainaren 20a) alemaniar kimikaria izan zen.
Bizitza
Ikasketak Kielgo Unibertsitatean egin zituen. Otto Dielsen ikaslea eta, geroago, lankidea izan zen. 1926an doktoregoa lortu zuen. 1934tik 1936ra, unibertsitate horretako irakaslea izan zen. 1936tik 1940ra, IG Farbenentzat lan egin zuen. 1940tik 1958ra, Koloniako Unibertsitateko irakasle eta administrari izan zen. 1950eko Kimikako Nobel saria jaso zuen, Otto Dielsekin erdibana, Diels-Alder erreakzioa edo sintesi dienikoa izeneko metodoa garatzeagatik.
Paranatisita
Paranatisita mineral bat da.
Menai Zubi Esekia
Menai Zubi Esekia (galeseraz Pont Grog y Borth eta ingelesez Menai Suspension Bridge) Galesko Menai itsasartea artean dagoen zubi eseki bat da, Anglesey eta Gwynedd eskualdeen artean. Britannia zubiaren ekialdean kokatua dago.
Paranatisita
Ezaugarriak
Paranatisita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Menai Zubi Esekia
1819an eraikitzen hasi zen, 1826ko urtarrilaren 30an amaitu zelarik. 1893an zubiaren egurrezko zorua edo pasabidea altzairuzko batez ordezkatu zen, 1938-1940 artean burdinezko kateak altzairuzkoez aldatu zirelarik.
NGC 5997
NGC 5997 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
1379 Lomonosowa
1379 Lomonosowa asteroide gerrikoan aurkitutako 1379. asteroidearen izena da. 1936ko martxoak 19an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1936 FC zen. Bere izena Mikhail Lomonosovgatik jasotzen du.
Irailaren 23
Irailaren 23a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta hirurogeita seigarren eguna da, 267.a bisurteetan. 99 egun falta dira urtea amaitzeko.
Egun honetan maiz hasten da astronomikoki udaberria (Hego Hemisferioan) edo udazkena (Ipar Hemisferioan).
Kanpo estekak
Irailaren 22 | Urteko egutegi | Irailaren 24
Gileston
, 'Silstwn', Galesko hegoaldeko kostaldeko udalerri bat da, Vale of Glamorgan konderrian. Aberthaw udalerritik hurbil dago.
Zokoa (hondartza)
Zokoa Ziburuko bi hondartzetako bat da. Hondartza honetan elbarrituentzako zerbitzu bat prestatu dute.
Hennessey (Oklahoma)
Hennessey Oklahomako herri bat da. Kingfisher konderrian kokatua dago. 2010ean 2,131 biztanle zituen, 9.6 kilometro koadrotan banatuta.
3654 AAS
3654 AAS asteroide baten izena da. abuztuaren 21ean aurkitu zuen Indiana University-ek Brooklyn Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1949 QH izena zeraman. Ondoren American Astronomical Society omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3654 AAS asteroidearen orbitak batezbeste 2,53 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,229 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,831 distantziara. Eszentrikotasuna 0,119 da, eta makurdura orbitala 3,45ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.9 da.
Visage
Visage synthpop talde britainiarra izan zen, Londresen 1978an sortua. Banda hertsiki identifikatu zen 1980aren hasierako modako erromantiko berrien mugimenduarekin, eta ezagunak egin ziren bereziki 1980aren amaieran kaleratu zuten Fade to Grey arrakastagatik. .
Historia
Midge Ure eta Rusty Egan kide fundatzaileak Visage osatzen hasi ziren, Egan DJ gisa aritzen zen klubetan jotzeko asmoz. Steve Strange ahotsa eta taldearen aurpegia izango zena Londresko Soho barrutiko kluben eszenan aurkitu zuten, lehenago The Moors Murderers eta The Photons punk/new wave taldeetan egon zen mutila.
Hurrengo gehikuntzak izan ziren Ultravox taldeko teklista Billy Currie eta Magazine postpunk taldeko hiru lagun: John McGeoch gitarra-jolea, Dave Formula teklista eta Barry Adamson baxu-jolea. Martin Rushent ekoizleak bandaren materialaren zati bat entzun zuen eta Visagek bere lehen albuma grabatu zuen Rushent-en estudioan, 1979an. Aldi berean taldeko Strane eta Egan gau tematikoak antolatzen hasi ziren Blitz klubean Lonfresko Covent Gardenen, eta New Romantics estetika eta mugimendua horren inguruan jasi zen. 1980. urtearen erdialdean, David Bowie bera joaten hasi zen klubera, eta Ashes to Ashes sortu zuenean Erromantiko Berrien mugimenduak izen klasiko (Bowie) zein berriak (Visage) zituen jada.
1980ko lehen erdian izan zuten arrakasta Visagekoek. Erresuma Batuan Top 20ko bi disko (Visage eta The Anvil) eta Top 30eko bost single lortu zituzten, hirugarren diskoak (Beat Boy) porrot egin baino lehen. Jarraian, Visage desegin egin zen 1985ean.
Taldeak, hala ere, berragerpen zenbait egin ditu 21. mendean, Steve Strange kantaria marka gisa berreskuratu zuelarik izena, eta disko bi ere kaleratu ziren, bigarrena 2015ean Strange bihotzekoak jota hil eta bederatzi hilabetera.
South Toledo Bend (Texas)
South Toledo Bend Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Newton konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Andrews (Indiana)
Andrews Indianako herri bat da. Huntington konderrian kokatua dago. 2010ean 1,149 biztanle zituen, 1.67 kilometro koadrotan banatuta.
1380 Volodia
1380 Volodia asteroide gerrikoan aurkitutako 1380. asteroidearen izena da. 1936ko martxoak 16an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1936 FM zen.
Artikulu hau ingelesezko, alemanierazko eta italierazko wikipedietatik itzulia dago.
Hansle Parchment
Hansle Parchment (1990eko ekainaren 17a) atleta jamaikarra da, 110 metro hesietan aditua dena. Proba horretako olinpiar txapelduna da. 2021ean lortutako garaipenarengatik 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.
Parchment Kingston-eko West Indies Unibertsitateko ikasle ohia da eta 2011ko Udako Unibertsiadetan urrezko domina irabazi zuen, orduan 13.24ko marka pertsonala eginez Jamaikarentzat titulua irabazteko.
2012ko ekainean, Jamaikako proba olinpikoak irabazi zituen orduko 13.18ko marka pertsonalarekin 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan Jamaikarren talderako sailkatzeko. 2012ko abuztuaren 8an, brontzezko domina irabazi zuen 110 m hesietako finalean. Jamaikako 13.12ko errekorra egin zuen orduan hirugarren postua lortzeko, Aries Merritt eta Jason Richardsonen atzetik.
Pekinen 2015eko Munduko Txapelketan, Parchmentek zilarrezko domina lortu zuen 110 m hesietako finalean. Aries Merritt munduko errekorduna eta txapeldun olinpikoa, David Oliver txapeldun defendatzailea eta Sergey Shubenkov Europako txapeldunaz osatutako kalitate handiko finalean, Parchment-i Shubenkovek bakarrik irabazi zion, 13.03s-ko denbora eginez.
Henryetta (Oklahoma)
Henryetta Oklahomako hiri bat da. Okmulgee konderrian kokatua dago. 2010ean 5,927 biztanle zituen, 17.12 kilometro koadrotan banatuta.
Lluïsa Cunillé
Lluïsa Cunillé Salgado (Badalona, Katalunia, 1961eko urriaren 28a) kataluniar dramaturgoa da eta 2010ean Espainiako Kultura Ministerioak emandako Literatura Dramatikoaren Sari Nazionala jaso zuen lehen emakumea.
Biografia
Katalanez zein gaztelaniaz idazten du. Radio Zopa muntaiaren hamabost egileetako bat izan zen. Muntaia hori Cadena Ser-ek Espainian irratia sortu zeneko 75. urteurrena ospatu zuen.
José Sanchis Sinisterra dramaturgoaren ikaslea izan zen. 1993an L'Hongaresa konpainia sortu zuen, Paco Zarzoso dramaturgo eta eszena-zuzendariarekin eta Lola López aktore eta zuzendariarekin batera.
Ibilbidea
José Sanchis Sinistierrak Bartzelonako Beckett aretoan 1990-1993 bitartean emandako dramaturgia testualaren mintegietan trebatu zen. 1991n,Bernako Premi Ignasi Iglésiaserako akzesita lortu zuen, baita 1992an estreinatutako Rodeo filmagatik Calderón de la Barca saria. Antzerki-lan ugari estreinatu ditu, bai katalanez, bai gaztelaniaz: Molt novembre (1993), La festa (1994), Libración (1994, Bartzelonako Kritika saria 1993-1994), Accident (1996, Katalan Letren Instituzioaren Saria, 1997), Apocalipsi (1998), L'afer (1999, Alcoi Hiria Saria 1998), La cita (1999), Passatge Gutenberg (2000, Bartzelonako Kritika saria 1999-2000), Vacants (2000), El gat negre (2001), L'aniversari (2001, Born de Teatre Saria 1999) eta Aquel aire infinito (2003), Barcelona, Mapa d'ombres (2004), besteak beste. Paco Zarzosorekin lankidetzan, Intempèrie (1996), Viajeras (2001) eta Hungariar (2002) idatzi eta estreinatu ditu.
Jon Aberasturi
Jon Aberasturi Izaga (Gasteiz, Araba, 1989ko martxoaren 28a - ) euskal txirrindularia da. 2010tik txirrindulari profesionala da eta 2011 Portugalgo Sari Nagusian, Setúbalgo etapan profesionaletako lehen garaipena lortu zuen.
Lluïsa Cunillé
Sariak eta aintzatespenak
Besteak beste, honako sari hauek lortu ditu:
Jean-Christophe Lafaille
Jean-Christophe Lafaille (Gap, 1965eko martxoaren 31 - Makalu, 2006ko urtarrilaren 26a) alpinista eta mendiko gidari frantziarra izan zen. Alpeetan eta Himalaian igoera zailak egiteagatik ezaguna zen; baita ere, "beharbada Himalaian inoiz egin den auto-erreskaterik onena" bezala deskribatu dena gauzatzeagatik, aldi hartan, bakarrik jaitsi behar izan zuen Annapurnaren hegoaldeko aurpegitik beso bat hautsita, bere eskalada-laguna eroriko batean hil ondoren. Zortzi mila metroko hamalau tontorretatik hamaika igo zituen, horietako asko bakarrik edo aurretik eskalatu gabeko ibilbideetatik. Makalun, munduko bosgarren mendirik altuenean, neguko lehen igoera egiteko bakarkako saiakera batean desagertu zen.
NGC 5998
NGC 5998 galaxia bat da, Scorpius konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Jean-Pierre Bastiat
Jean-Pierre Bastiat (Pouillon, Landak, 1949ko apirilaren 11 - Akize, 2021eko otsailaren 3a) frantziar errugbilaria izan zen. 1967tik 1980ra Union sportive dacquoise taldean jokatu zuen, bigarren lerroko eta hirugarren lerroko erdiko postuetan. 1969an debuta egin zuen Frantziako errugbi selekzioarekin Errumaniaren aurka. Selekzioan 32 aldiz jokatu zuen, lau entsegu sartu zituen eta bi Bost Nazioen Txapelketa irabazi zituen (1970 eta 1977).
Gizakien seme-alabak
Gizakien seme-alabak (ingelesezko izenburu originala: Children of Men) Alfonso Cuarón zuzendari mexikarrak zuzendutako 2006ko filma da.
Eleberri batean oinarritzen da: P. D. James idazlearen The Children of Men izeneko liburuan.
Sinopsia
Akzioa geure belaunaldiaren ondoren gertatzen da. Anarkia mundu osora zabaldu da, gizon-emakumeek ugaltzeko gaitasuna galdu baitute. Lurreko pertsona gazteena hemezortzi urterekin hil da eta gizakiak desagertzeko bidean dira.
Pierry
Pierry Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Rancho Chico (Texas)
Rancho Chico Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Patricio konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pierry
Biztanleria
2007an Pierry udalerrian erroldatutako biztanleak 1.236 ziren. Familiak 523 ziren, horien artean 131 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 103 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 178 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 551 etxebizitza zeuden, 525 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 516 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 525 etxebizitza nagusietatik 450 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 16 etxek bi gela zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 139 etxek lau zituzten eta 311 etxek bost zituzten. 430 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 234 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 237 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 830 ziren, horien artean 621 aktiboak ziren eta 209 inaktiboak ziren. 621 pertsona aktiboetatik 581 lanean zeuden (318 gizon eta 263 emakume) eta 41 langabezian zeuden (16 gizon eta 25 emakume). 209 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 77 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pierry udalerrian 532 unitate fiskal zeuden, 1.224,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.223 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 125 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 51 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 12 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 13 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 27 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak, 9 jatetxeak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak, 6 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 4 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Baidicheng
Baidi edo Baidicheng (txinera sinplifikatuz: 白帝城), literalki "Enperadore zuriaren tenplua", Txinako Herri Errepublikako Chongqing udal-probintzian dagoen tenplu multzoa da.
Ezaugarriak
Baidicheng tenplu multzoa Chongqingeko Fengjie konderriko hiriburutik bederatzi kilometrora dago, Yangtze ibaiaren ondoko mendixka batean. Inguruko herritarren esanetan, tenpluaren izenaren jatorria "Enperadore zuriaren tenplua", antzina inguruan egon ohi zen laino zuriarekin du zerikusia.
Alan White
Alan White (Pelton, Durham, 1949ko ekainaren 14a - Newcastle, Washington, 2022ko maiatzaren 26a) ingeles bateria-jotzaile eta abeslaria izan zen. Yes taldeko kidea izan zen.
1969an John Lennonek Plastic Ono Banden bateria jotzera gonbidatu zuen. George Harrisonekin ere jo zuen.
1972an Bill Bruford bateria-jotzailea ordezkatu zuen Yes taldean eta taldean egon zen hil arte.
Biderkadura garatzea
Biderkadura bat garatzea, biderkadura hori batuketa moduan idaztea da. Horretarako biderketaren banakortasuna gehiketarekiko (kenketarekiko) erabiltzen da, hots:
k, a eta b zenbakiak edozein izanik, biderkadura  batura moduan idazten da erran nahi baita.
Era berean.
Adibidez:
Southwark
Southwark (London Borough of Southwark) Londresko udalerrietako (borough) bat da. 2015ko erroldaren arabera 308.900 zituen 28,85 kilometro koadroko azaleran. City of London udalerriaren parean dago, Tamesis ibaiaren hegoaldeko ertzean.
Historia
Aintzina uharte txiki ugariz osaturiko padura bat zen eremu hau erromatarren garaian jadanik populatua zegoen, baina Southwark izena IX mendean azaldu zen lehen aldiz, burgo bat eratu baitzen orduan. Harresitu egin zela uste da Tamesis ibaiaren gaineko Londresko zubia babesteko helburuz. XIII mendean garatzen hasi zen eta merkatua egiteko eskubidea lortu zuen. Bertako ostatuek fama handia hartu zuten.
Londrestik independiente izan zen harik eta 1550 urtean hiriburuaren barnean sartu zen arte. 1587an The Rose antzokia eraiki zenean aisialdi barruti bihurtu zen. 1599an Shakespeareren The Globe antzokia eraiki zen.
1836an trenbidea iritsi zen eta 1890 urtean metroa. Honi esker eremua urbanizatu egin zen. 1965 urtean Southwark, Camberwell eta Bermondsey udalerriek bat egin zuten gaur egungo borough-a eratzeko.
Auzoak
Udalerria honako auzoek osatzen dute:
Magnesia Sipilokoa
Magnesia Sipilokoa (Magnesia ad Sipylum; Μαγνησία ὑπὸ Σιπύλῳ) Lidiako hiri bat izan zen, Esmirnatik 65 bat kilometrotara kokatua, Sipilo (Sipylum) mendiaren ipar-mendebaldeko oinean eta Hermo ibaiaren (gaur Gediz) hegoaldean. Joniako bere homonimoa bezala, ustez Tesaliako Magnesia hiriak sortutakoa da. Gaur egun Manisa hirian dago, Turkian.
Hiri honen entzutea batez ere bere harresiaren aurrean izan zen gudu garrantzizko bati zor zaio: K. a. 190. urtean, Luzio Kornelio Eszipion Erromako kontsulak zuzentzen zuen erromatar armada eta Antioko III.a Handiaren artean izan zenari, non Seleukotar Inperioaren erregea garaitu eta Anatoliako jabetzak galdu zituen. Hiria berehala erromatarrei errenditu zitzaien.
Erromatarren azpian hiri garrantzizko bat izan zen. Tiberioren erreinaldian lurrikara batek suntsitu zuen, baina enperadoreak berak diruz lagundu zuen haren berritzea.
Bazuen oraindik halako garrantzi bat V. mendean eta Bizantziar Inperioan zehar badago haren aipurik.
Antzinateko aztarnarik ospetsuena Niobe Sipiloskoa da (Suratlu Tash), mendiaren inguruan kokatua, hiritik 6 bat kilometrotara. Irudi eseri erraldoi bat da, arroka-hobi batean ebakia, jatorri hititakoa, agian Pausaniasek "jainkoen Amaren estatuarik zaharrena" zeritzona, Broteas Tantaloren semeak zizelkatua, eta Homerok kantatua. Honetatik gertu hiri zahar baten aztarna asko daude, eta kilometro bat ekialderago beste estatua bat dago, agian Pausaniasek Peloperen tronua zeritzona. Iturri beroak ere badaude, eta Apoloren harpe sakratu bat.
Paranatrolita
Paranatrolita silikato motako minerala da eta natrolita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Paranatrolita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.
Britannia zubia
Britannia zubia (galeseraz Pont Britannia eta ingelesez Britannia Bridge) Galesko Menai itsasartea zeharkatzen duen zubi bat da, Anglesey eta Gwynedd eskualdeen artean. Zubian barna Chester eta Holyhead hirien artean hedatzen den A55 errepidea doa. Menai Zubi Esekiaren mendebaldean dago.
1846an eraikitzen hasi eta 1850eko martxoaren 5an amaitu zen. Robert Stephenson ingeniariak diseinatu zuen.
1381 Danubia
1381 Danubia asteroide gerrikoan aurkitutako 1381. asteroidearen izena da. 1930eko abuztuak 20an aurkitu zuen Evgenii Skvortsovek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1930 QJ zen. Bere izena Danubio ibaiagatik jasotzen du.
Germán Uribe
Germán Uribe kolonbiar idazlea, diplomazialari ohia eta kazetaria da.
15 liburu argitaratu ditu. Alemanian diplomazialaria izan zen eta Berlinen kontsula. Ibaguéko "Germán Uribe Kultura eta Ingurumen Fundazioak" eta Ibaguéko "Germán Uribe Liburutegi Publikoak" bere izena daramate. Semana aldizkariko zutabegilea 10 urtez. Parisko Sorbonan Filosofia eta Letrak ikasi zituen eta bere idatziak Kolonbiako eta atzerriko egunkari eta aldizkari ugaritan agertu dira. Eleberrigilea, ipuin idazlea eta saiakeragilea, bere lanik nabarmenenak Vitola, El Semental, Bruna de otoño, Los desertores, Atrapados, Detrás del silencio eta Sartre en mi vida dira.
Ibilbidea
16 urte zituenetik hainbat kargu bete zituen sektore publikoan eta pribatuan, lehenengoa Club del Comercio de Ibaguéko idazkaria izan zen 1959an. 1962an sektore publikoan sartu zen, 19 urte besterik ez zituela, Tolimako Departamenduko Batzar Politiko eta Udal Erregimeneko Batzordeko eta Ogasun Orokorreko idazkari gisa arituz.
1967an Ediciones Tercer Mundo-ko Zuzendaritza Nagusiko aholkulari gisa aritu zen eta 1968an sektore publikora itzuli zen Instituto de Crédito Territorial-eko Zabalkunde-buru kargua betetzeko. Geroago, ESAP Herri Administrazioko Goi Eskolako zuzendariaren aholkularia izan zen 1970ean eta Incorako Hedapeneko zuzendaria 1971n.
1974an Ibaguéko Udal Sozietate Publikoetako gerentea izan zen eta handik Alemaniako Errepublika Demokratikora bidaiatu zuen Kolonbiako Enbaxadako Lehen Idazkari karguak betetzeko, zenbait hilabetez enbaxadore arduraduna eta Kolonbiako Kontsula Berlinen.
1977an bere jaioterrira itzuli zen Tolimako Ongintzako Kudeatzaile gisa eta 1979an Instituto de Crédito Territorial ICTra itzuli zen baina oraingoan Esku Hartutako Urbanizazio Agentziaren Zuzendaritzako Zuzendaritza Nagusiko aholkulari gisa. Sektore publikoan jarraitu zuen 1987an Kolonbiako Artisautzako zuzendari komertzial laguntzailea eta Bogotan Tolimako departamenduko ordezkari gisa.
1970ean Esquina Liberal egunkaria sortu eta zuzendu zuen, gerora nazio zabaleko astekaria izango zena, Esquina Popular.
Kolonbiako egunkari eta aldizkari ugaritan argitaratu du; Frantzian, Mundo Nuevo aldizkari latinoamerikarrean eta Parisko Libération egunkarian. Mexikon, Pueblako Unibertsitate Autonomoko Crítica aldizkarian eta, Kuban, Casa de las Américas aldizkarian.
Hainbat komunikabide inprimatuetan eta zenbait argitalpen eta web ataritan idatzi zuen. 1997an Kolonbiako lehen Literatur Webgunea ireki zuen Interneten La Esquina de Germán Uribe. 2005 eta 2015 bitartean Kolonbiako Semana aldizkariko zutabegilea izan zen non garai hartako gobernu ezberdinen eta bereziki Álvaro Uriberen azterketa kritikoagatik nabarmendu zen, horregatik bere artikulu ugari oraindik indarrean dira eta partekatzen dira sare sozialetan behin eta berriz.
Atzeraezina den ikusmeneko gaixotasun batek jota zegoela eta, irakurle eta idazle lan egiteari utzi behar izan zion 2015eko uztailean.
Liburuak
Ideario de una Vocación Política (reportaje). Ediciones Esquina 2000. 1974.
Vitola (relatos). Carlos Valencia Editores. 1980.
Literatura y Política I (artículos). Ediciones Esquina 2000. 1982.
El Ajusticiamiento (novela). Pijao Editores. 1986.
El semental (novela). La Oveja Negra. 1988.
Detrás del Silencio (aforismos). Ediciones Esquina 2000. 1988.
Literatura y Política II (artículos). Ediciones Esquina 2000. 1988.
Garrazki
Garrazkia edo zitrikoa Rutaceae familiako eta Citrus generoko espezieen izen arrunta da. C bitaminan eta azido zitrikoan aberatsak direnez, dasta azido nabarmena dute. Asia tropikalean eta azpitropikalean jatorria duen genero hau hiru espezie eta hainbat hibrido ditu bere barnean.
Germán Uribe
Liburuak
Bruna de Otoño (novela). La Oveja Negra. 1990.
Con tu Perfume de Mujer (relatos). Ediciones Esquina 2000. 1992.
Literatura y Política III (artículos). Ediciones Esquina 2000. 1995.
Los desertores (novela). Icono Editorial. 2020.
Atrapados (cuentos). Icono Editorial. 2020.
Semblanzas y añoranzas del Tolima (Historia). Pijao Editores. 2021.
Sartre en mi vida (filosofía). Icono Editorial. 2021.
Reflexiones Existenciales (aforismos). Icono Editorial. 2023.
Le bord de l'eau argitaletxeak, Pourquoi Sartre liburua argitaratu zuen. bertan bere testu bat agertzen da mundu osoko 104 intelektual ospetsurenarekin batera.
Angola (Indiana)
Angola Indianako hiri bat da. Steuben konderrian kokatua dago. 2010ean 8,612 biztanle zituen, 16.43 kilometro koadrotan banatuta.
Ana Riazangoa
Ana Vasilievna Riazangoa (Mosku 1451-1501) noble errusiarra izan zen; Riazango printzerriko Printzesa Handia eta agintari goren izan zen, erregeordetza karguan 1483an lehenbizi, eta 1500-1501 urteetan geroago, semearen eta bilobaren adin txikitasunetan. Moskuko Vasili II.a Printze Handiaren alaba bakarra zen eta Riazango Ivan IV.a eta Ivan V.a Printze Handien ama eta amona.
Anaren bigarren erregeordetza amaitzean, bere biloba Ivan V.a Riazango printze handi bilakatu zenean, printzerriak Mosku Printzerriaren mesedetan independentzia galdu zuen azkenean. Urte berean hil zen Printzesa Handia.
José Ramón Castro Alaba
José Ramón Castro Alaba (Tutera, Nafarroa, 1896ko abuztuaren 31 - 1977) sendagilea eta filologoa izan zen. Nafarroako Artxibo Nagusiko zuzendaria izan zen, eta titulu ugari jaso zuen Espainiako arte eta historiako akademietan. Nafarroako historia eta arteari buruzko lan asko eman zituen argitara. Catálogo de la sección de Comptos del Archivo General de Navarra eman zuen argitara hainbat liburukitan, 1952az gero. Beste lan batzuk: Autores e impresos tudelanos (1963), eta Tudela monumental (1975).
Villard-de-Lans
Biztanleria
2007an Villard-de-Lans udalerrian erroldatutako biztanleak 4.023 ziren. Familiak 1.724 ziren, horien artean 586 pertsona bakarrekoak ziren (267 bakarrik bizi ziren gizonak eta 319 bakarrik bizi ziren emakumeak), 459 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 505 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 174 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 5.484 etxebizitza zeuden, 1.753 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3.626 bigarren erresidentzia ziren eta 105 hutsik zeuden. 1.007 etxeak ziren eta 4.435 apartamentuak ziren. 1.753 etxebizitza nagusietatik 1.012 bere jabearen bizilekua ziren, 648 alokairuan okupaturik zeuden eta 93 doan lagata zeuden; 125 etxek gela bat zuten, 273 etxek bi zituzten, 388 etxek hiru zituzten, 403 etxek lau zituzten eta 563 etxek bost zituzten. 1.266 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 916 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 597 etxetan bat baino gehiago zituzten.
NGC 6000
NGC 6000 galaxia bat da, Scorpius konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Villard-de-Lans
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.553 ziren, horien artean 1.932 aktiboak ziren eta 621 inaktiboak ziren. 1.932 pertsona aktiboetatik 1.818 lanean zeuden (945 gizon eta 873 emakume) eta 114 langabezian zeuden (48 gizon eta 66 emakume). 621 pertsona inaktiboetatik 184 erretiraturik zeuden, 266 ikasten zeuden eta 171 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villard-de-Lans udalerrian 1.889 unitate fiskal zeuden, 4.215 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.734 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 584 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 48 eraikuntza enpresak ziren, 115 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 93 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 51 higiezinen enpresak ziren, 44 zerbitzu enpresak ziren, 133 administrazio publikoko enpresak ziren eta 38 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 136 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 7 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 11 zurginak, 8 iturginak, 5 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 54 jatetxeak, 15 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 62 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 8 okindegiak, 5 harategiak, 5 liburu dendak, 10 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 2 elektrotresna dendak, 4 altzari dendak, 14 kirol-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Villard-de-Lans udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 768 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Villard-de-Lans udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 703 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 340.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jose Luis Akarregi
Jose Luis Akarregi Zapirain, pilota arloan Akarregi deituraz ezaguna (Lekeitio, Bizkaia, 1923ko irailaren 11 – Eibar, Gipuzkoa, 2012ko otsailaren 8a) esku huskako pilotaria izan zen. Bere ibilbidea atzelari hasi arren, gero aurrelari bilakatu zen, eta posizio horretan lortu zituen emaitzarik onenak. Buruz Buruko Txapelketa Nagusian 1944an debutatu ondoren, 1946, 1950 eta 1951ko finaletara heldu zen, baina ez zuen hiru titulu horietako bat ere irabazi. Txapeldun izan zen, ordea, lau eta erdian, txapelketa hori estreinako aldiz jokatu zenean, 1953an.
17 urterekin debutatu zuen, eta 36 urterekin erretiratu zen, txokora pilota bat bueltatzera joatean lepauztaia hautsi zuelako eta geroztik bere ezker dotorea oneratu ez zitzaiolako. Erretiratu eta gero, material hautatzaile aritu zen, Atano X.arekin batera.
Luis Antonio Borboi-Condékoa
Luis Antonio Henrike Borboi-Condékoa, Enghiengo dukea (Chantilly, 1772ko abuztuaren 2a - Vincennes, 1804ko martxoaren 21a) frantziar Borboi etxeko printzea izan zen.
Luis VI.a Henrike Borboi-Condékoa eta Bathilde Orleanskoaren semea izan zen. Karrera militarra 1788an hasi zuen eta hurrengo urtean erbesteratu egin zen aitarekin eta aitonarekin batera.
Erbestetik, Frantzia inbaditzeko eta monarkia berrezartzeko tropak biltzen saiatu zen. 1792an emigratu talde bat zuzendu zuen bere aitona Luis V.a Josef Borboi-Condékoaren armadan.
1801ean Karlota Rohangoarekin ezkondu eta Ettenheimen ezarri zuen bizilekua. 1804an, Napoleonek dukea atxilotzeko agindua eman zuen, Georges Cadoudalaren konspirazio monarkikoarekin lotuta zegoela uste baitzuen. Hala ere, Enghien ez zegoen inplikatuta konplotean. 1804ko martxoaren 15ean soldadu frantsesek Vincenneseko gaztelura eraman zuten. Epaitu, heriotza-zigorra ezarri eta fusilatu egin zuten.
Hickory (Oklahoma)
Hickory Oklahomako herri bat da. Murray konderrian kokatua dago. 2010ean 71 biztanle zituen, 1.41 kilometro koadrotan banatuta.
Luzuero
Luzuero Bizkaiko mendebaldean dagoen mendia da, 307 metroko garaierarekin. Aztarnategi paleontologiko baten lekua ere bada.
3655 Eupraksia
3655 Eupraksia asteroide baten izena da. irailaren 26an aurkitu zuen L. V. Zhuravleva-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 SA izena zeraman. Ondoren Eupraksia omentzeko izena eman zitzaion.
Luzuero
Abrako golkoa du bere ekialdean eta Muskiz, Zierbena eta Meatzaldea bere magaletan. Espainiako Gerra Zibilan Bilboaldea defendatzeko gune estrategikoa izan zen: Bilboko Burdin Hesiaren parte zen, eta hainbat kanoi zituen, itsasora begira.
Aztarnategi paleontologikoa
1987an, ingutuko harrobi bat Bilboko Portuko obretarako erabiltzen ari zirela, aztarna paleontologikoak aurkitu zituen Iñaki Libano ikertzaileak. Ordurako aztarnategiaren zati handiena harrobian suntsitua zen, baina ale interesgarriak induskatu ahal izan dira.
3655 Eupraksia
Orbitaren ezaugarriak
3655 Eupraksia asteroidearen orbitak batezbeste 3,22 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,95 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,49 distantziara. Eszentrikotasuna 0,084 da, eta makurdura orbitala 7,79ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.6 da.
Luzuero
Aztarnategi paleontologikoa
Euskal Herriko Kuaternarioko makrougaztunen fosil zaharrenak, duela 500.000 urte ingurukoak, dira Luzueron aurkituak.