cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eider Mendoza
Gipuzkoako Foru Aldundia (2019-2023)
Olanoren azken legealdia izanda, izendapen horrek Mendozaren protagonismoa handitu zuen foru gobernuan, eta zenbait komunikabidek Olanoren ondorengoa izan zitekeelako ideia hauspotu zuten. 2022ko udazkenean, hurrengo maiatzeko hauteskundeetarako hautagaiak izendatzeko EAJren barne-prozesua hastear zegoela, Mendozaren izenak indar handia hartu zuen komunikabideetan. Urriaren 25ean jakin zen bera izango zela GBBk alderdiaren oinarriei proposatuko zien izena Gipuzkoako diputatu nagusigai izateko. 2022ko abenduaren 2an alderdikideek aho batez onartu zuten bere hautagaitza. Era horretan, kargu horretarako EAJk aurkezten duen lehen emakumea bilakatu zen.
2023ko foru hauteskundeetan, Mendoza buru zuen EAJren hautagaitzak botoen %32,04 eta 17 batzarkide eskuratu zituen. EAren banaketatik, EAJk lortutako bigarren emaitza onena izan zen botoen ehunekoan (EAJk 2019an soilik eskuratu zuen ehuneko handiagoa, nahiz eta 2015ean ehuneko txikiagoarekin batzarkide bat gehiago eskuratu). Aurreko hauteskundeekin alderatuta, ordea, hiru batzarkide galdu zituen EAJk eta bigarren indarra izatera igaro zen, EH Bilduren atzetik. Edonola ere, alderdiaren zuzendaritzak diputatu nagusi izateko Mendozaren hautagaitza aurkeztuko zuela adierazi zuen.
Mazda
Mazda Motor Korporazioa (マツダ株式会社) egoitza nagusia Japoniako Hiroshiman daukan automobil-ekoizlea da. Japonian, Hiroshimaz gain, beste hiri hauetan ere fabrikak dituzte: Nishinoura, Nakanoseki (Hofu) eta Miyoshi.
Eider Mendoza
Gipuzkoako diputatu nagusia (2023-)
2023ko ekainaren 29an egindako inbestidura-saioan bere hautagaitza aurkeztu zuen Gipuzkoako diputatu nagusi izateko, EAJ eta PSE-EEren arteko akordioa iragarri ondoren. Bigarren bozketan aldeko 25 boto lortuta, diputatu nagusi izendatu zuten. Era horretan, diputatu nagusi kargura iristen historiako lehen emakumea bilakatu zen. Hurrengo egunean iragarri zuen bere gobernua, emakumeen inoizko presentzia handienarekin.
Bizitza pertsonala
Hondarribian bizi da. Senarra Donibane Lohizunekoa du, unibertsitatean ezagutu zuten elkar eta 1999ko udan ezkondu ziren. Bikoteak alaba bat eta hiru seme ditu. Hirukide, Euskadiko Kide Ugariko Familien Elkarteko kidea da.
Mazda
Historia
Jujiro Matsudak Lehen Mundu Gerraren ostean eta Tokio ingurua lurrikara batek suntsitu ostean, 1920. urtean sortutako Toyo Cork Kogyo Company Ltd enpresa, kortxogintzatik makineria eta industria-ekipamendua egitera aldatu zuen. Hain zuzen ere, garraioa garapenerako garrantzia hartuz zihoan neurrian, bi gurpileko ibilgailua ekoizten hasi ziren, arrakasta handiz.
1927. urtean enpresak "Toyo Kogyo CO Ltd" izena hartu zuen, eta 1929. urtetik aurrera hiru gurpileko ibilgailu propioa egitea erabaki zuten: izen komertzialtzat Ahura Mazda hartu zuten. Lehenengo "Mazda DA" modeloa 1931. urtean kaleratu zuten, hain arrakasta handiz, handik hiru urtera ekoizpen-instalazioak handitu egin behar izan zituzten. Baina Estatu Batuekin sortu ziren arazoengatik, ibilgailugintza eta automobilgintza gutxituz joan ziren
Bigarren Mundu Gerraren ostean fabrikazioari ekin zioten berriro, 50eko hamarkadan berriro ere arrakasta handiz, eta hurrengo hamarkadan nazioarteko hedapena lortu zuen; lehenengo Europan, eta geroago Estatu Batuetan (1970etik aurrera).
Besteak beste, lau gurpileko automobilak egiten hasi ziren (Mazda R360 Coupe izan zen lehenengoa), eta teknologia garatuz, Mazda Cosmo erako deportiboak esportatzen hasi ziren, azkenean gama osoa merkaturatuz.
1973ko petrolioaren krisiak jota, Ford-ek Mazdako %25a eskuratu zuen; 90ko hamarkadan logo berria sortu zuten enpresarako. 2008. urtean Ford-ek Mazdan zeukan ondaretik %20 saldu zuen, eta handik bi urtera beste %10, baina lankidetzan jarraitzen dute.
Gaur egun
Arrakastak eta krisiak gorabehera, 2008. urtean 39.364 langilek ziharduten Mazdan lanean. 2010. urtean 1.307.540 automobil ekoiztu zituen Mazdak, eta batez ere Txinan, Japonian, Europan Hego Amerikan eta Ipar Amerikan saltzen dituzte.
Luigi Pulci
Luigi Pulci (Florentzia, 1432ko abuztuaren 15a - Padua, 1484ko azaroaren 11) italiar poeta izan zen.
Biografia
Familia noble bateko semea bazen ere, ekonomia-arazo larriak izan zituen. Adiskide handia zuen Lorentzo Medicik babestu zuen. Lukrezia Tornabuonik eskatuta Morgante maggiore (Morgante handia) obra eman zuen argitara 1481ean. Harenak dira, halaber, Beca da Dicomano eta Giostra poemak.
Lutín
Lutín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.209 biztanle ditu eta 8,2 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Kenner (Louisiana)
Kenner Louisianaeko hiri bat da. Jefferson parrokian kokatua dago. 2010ean 66,702 biztanle zituen, 38.51 kilometro koadrotan banatuta.
Margarita Arenaza
Margarita Arenaza Velasco (Arrasate, Gipuzkoa, 1925eko azaroaren 3a - Fuengirola, Malaga, 2019eko abuztuaren 14a) erraketista profesionala izan zen 33 urtez, 1941tik 1974ra, aurrelari postuan jokatu zuen, Kataluniako, Madrilgo eta Mexikoko frontoietan, "Mondragonesa", "Margarita"  eta "Mondra " izengoitiak erabili zituen kantxan.
Biografia
Eusebio Arenaza Paparbaltz aretxabaletarra eta Maurina Velasko palentziarra Arrasatera ezkondu ziren 1921ean eta bertan jaio ziren Juanita (1923), Margarita (1925), Amparo (1933) eta Jose Luis (1939) seme-alabak. Laurak kirolariak izan ziren: neskak erraketistak eta mutila Arrasateko Juventud Deportiva Mondragoneko futbolaria. Aitak Unión Cerrajeran egiten zuen lan eta amak egunkariak – besteak beste, “El socialista”- saltzen zituen Portaloiko kiosko batean.
1936ko Gerra garaian Elorrion aurkitzen zen 11 urteko Margarita, Amparo 3 urteko ahizpa txikiarekin eta bertan egin zuen bat Madrilen ikasten ari zen Juanita ahizpa nagusiarekin eta izeba baten laguntzarekin Santurtzitik “Habana” itsasontzian Frantziara ihes egin zuten. Erbestean hilabete batzuk eman ondoren, Arrasatera itzuli ziren.
Erraketista ibilbidea
Arrasateko Zaldibar frontoian eman zituen lehen pilotakadak eta bertan trebatu zen. Ahizpa Juanita eta lehengusina Justi eta Mirenen eredua jarraituz erraketista ibilbidea hartu zuen eta Sabadellgo Sabadell frontoian, Bartzelonako Sol y Sombran, Madrilgo Madrid eta Chiqui-Jai frontoietan eta Mexikoko Colon eta Metropolitano fontoietan jokatu zuen
Erretiroa
1953an jokatzeari utzi zion tarte batez, baina berriro itzuli zen kantxara Mexikon eta jokatzen jarraitu zuen, harik eta 1974an pilotari behin betiko agur esan zion arte.
Merluccius capensis
Merluccius capensis Merluccius generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Margarita Arenaza
Heriotza
Malagako Fuengirolan eman zituen azken urtean, bertan hil zen 2019eko abuztuaren 14a.
Parviscopa
Parviscopa Garai Ediakarikoan bizi izan ziren fosilen genero bat da. 580 eta 560 milioi urte artean bizi izan zen. Espezie bakarra ezagutzen da, Parviscopa bonavistensis.
Aurkikuntza eta etimologia
2008 urtean aurkitu zen Ternuako Bonavista penintsulan dagoen Mistaken Point aztarnategian. H. J. Hofmann, S. J. O'Brien eta A. F. King paleontologoek deskribatu eta izendatu zuen. Aztarnategi honetatik kanpo ez da beste inon aurkitu oraindik.
Parviscopa izenak "adaxkaz egindako erratz txikia" esan nahi du. Espeziearen bonavistensis izena aldiz aurkitu zen penintsularen omenez ezarria da.
Deskribapena eta bizimodua
Parviscopa organismo sesila zen, lurrean itsatsita bizi zen eta uretan aurkitzen zituen elikagaiak hartzen zituen, iragazketa edo osmosi bidez. Horrelako organismoak bizi ziren tokia sakonegia zen izaki fotosintetikoek kolonizatzeko. Bizpairu zentimetrotako luzera zuen. Ediacarako bizidun sesilek luma itxurako egitura bazuten ere, Parviscopak zuhaitzen tankera zuen. Honek egiten du berezia.
Taxonomia
Fosil gutxi batzuk aurkitu dira eta beraz oraindik ez da filum zehatz batean kokatu. Primocandelabrum-ekin erlazionatu izan da, baina honek oina iltzatzen den disko basal bat agertzen du eta Parviscopak ez. Zientzilari batzuek Parviscopa Primocandelabrum-en forma jubenila dela proposatu izan dute.
Einbigu
Einbigu 1995. urtean Santutxun sorturiko rock taldea izan zen. 1995ean 6 abestiko maketa grabatu zuten Bilborock estudioetan. Bigarren maketa bat grabatu zuten 1997. urtean Pan-Pot estudioetan.
Gehienbat beraien ekitaldiak 90. hamarkadan egin zituzten Euskal Herrian eta Katalunian. .
Maketen abestiak
1.- Non dago jaia?
2.- Ein2gu
3.- Ahaztu gabe
4.- Entzun
5.- Laster arte!!
6.- Bilbotik
Propithecus deckenii
Propithecus deckenii Indriidae familiako ugaztun primate espeziea da. Lemur guztiak bezala, Madagaskarreko endemikoa da, Mahajanga eta Toliara iparraldean, uhartearen mendebaldean; Mahavavy ibaiaren iparraldean eta Manambolo ibaiaren hegoaldean, Tsirimbihina ibaia gainditu gabe, Propithecus verreauxi ren iparraldeko muga egiten duen lekuan.
Taxonomia
Iraganean, P. verreauxiren subespezie bat zen. Zenbait autorek uste dute espezie hori P. coronatus-en sinonimo dela. Haren iparraldeko mugak argiak dira, eta Mahavavy eta Betsiboka ibaiek bereizten dituzte, baina ibaiaren jatorriaren aldean hibridoak aurkitu dira; edo uharteetan, non tarteko kolorazioko indibiduoak aurkitu diren. Are gehiago, itsasotik urrunen dagoen eremuan, Bongolava mendigunean, bi espezieen kolore-patroia duten indibiduoak ikusi dira.
Deskribapena
Bere gorputza 42 eta 48 cm artekoa da, gehi 50 edo 60 cm arteko isatsa, eta 2,5-3 kilogramora bitarteko pisua du; beraz, genero horren barruan espezie txikia da. Bizkarretik, zurixka krematsua da, tonu gorrituak ditu buruan, sorbaldetan eta izterretan. Aurpegia zuria eta beltza da, eta orban zurixka bat du muturrean.
Bizimodua
Haien dietari, portaerari eta ekologiari buruzko datuak oso urriak dira, eta ez dira askatasunean dauden aleetan aztertu. Hala ere, bi eta hamar ale bitarteko taldeak osatzen dituztela uste da. Baso lehor hostogalkorretan bizi da eta habitataren degradazioarekiko nahiko erresistenteak dirudite. Soalala hiriko eukaliptoetan ere ikusi ahal izan dira. Eguneko bizitza dute eta zuhaitzetan bizi ohi dira.
Arriskuak
IUCNren Zerrenda Gorrian duen estatusa «galzorian» da, azken hiru belaunaldietan (50 bat urte) biztanleria erdira jaitsi delako, bizi zen azalera-laurden bat galdu duelako. Habitat hori larre bihurtu da aziendarentzat, suteen bidez eta egurra biltzeko deforestazio bidez. Oso litekeena da hurrengo hiru belaunaldietan populazioa berriro %50 murriztea babes-neurririk hartzen ez bada. CITESen I. eranskinak babesten du, eta Madagaskarren eremu babestuen barruan daude populazioak. Ez da ehizatzen, tabua baita banaketa-barruti gehienetan.
Nanobagrus immaculatus
Nanobagrus immaculatus Nanobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Madalen Busturingo
Madalen edo Matxalen Busturingo euskal kantu herrikoia da. Kantu herrikoi gehienekin bezala, noizkoa den jakiterik ez da, baina José Juan Santestebanek jaso zuen lehenbiziko aldiz 1862an Aires Vascongados euskal kantu herrikoien bilduma-lanean. 1981ean Sendoa argitaletxeak berrargiratu zituen pieza guztiak.
Hitzak
Lehenbiziko bi bertsoak dira ezagunenak, baina Oskorrik zortzi bildu zituen Oskorri & The Pub Ibiltaria 2 diskoan. Madalen Buzturingo gauean gauean errondean dabiltza zure portalean. Ai! Madalen, Madalen! Ai! Madalen! Zure bila nenbilen orain baino lehen.
Alvordton (Ohio)
Alvordton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Williams konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Madalen Busturingo
Hitzak
Hasi goiko kaletik beheko kaleraino ezta ederragorik Madalentxo baino. Ai! Madalen, Madalen! Ai! Madalen! Zure bila nenbilen orain baino lehen.
Zein ote da berorri horren famosoa, Madalen deritzona neskatza airosoa! Ai! Madalen, Madalen! Madalen nirea! Zure ondoren dabil bueltaka jendea.
Kalean gora behera isil eta serio, ilearen puntean zintea dario. Ai! Madalen, Madalen! Madalen gaixoa! Seigarren batailoian daukazu majoa.
Elizara joan eta belauniko jarri, lehenbiziko errezoa bere majoari; txikitxoa da baina bai konpondutxoa, kazadoreetako kabo aurrengoa.
Txikitxo naizelako ez nazazu utzi, kapitan izanen naiz bihar edo etzi. Ai! Madalen, Madalen! Madalen maitea! Zu nahi zintuzket ba nire emaztea!
Goiko komentutikan eta kaleraino ezkontzeko asmotan makina bat dago. Ai! Madalen, Madalen! Ai! Madalen! Zure bila nenbilen orain baino lehen.
Ikuste bakoitzean Madalen kalean zer poza sentitzen dut nire bihotzean! Ai! Madalen, Madalen! Madalen lorea! Nahiko nuke bazina betiko nirea!
Egitura
Bertsoaren neurria seiko txikia edo hiru puntuko txikia deiturikoa da, ondoko egitura metrikoarekin: 7 / 6A / 7 / 6A / 7 / 6A. Hau da, sei zazpi lerro bakoitietan eta sei bikoitietan.
Lutonina
Lutonina Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 412 biztanle ditu eta 6,13 kilometro koadroko azalera. Zlín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Du gamla, du fria
Musika
Richard Dybeckek moldatu zuen 1844an Västmanland eskualderako eta hasiera Du gamla, du friska (euskaraz Aspaldikoa zara, osasuntsua zara) zen, baina Dybeckek azkenean hitzak aldatu eta Du gamla, du fria idatzi zuen.
Hitzak
Lehenengo estrofa bien hitzak Richard Dybeckek berak idatzi zituen 1844an, eta azken biak Louise Ahlének 1910ean. Suediarrek, hala ere, normalean Dybecken lana baino ez dute ereserkitzat, Ahlénena ahaztuz.
Zazpiturri
Hiriberri eta Jaurrieta herriek partekatzen dute partzuergo hau.
Geografia
Zazpiturri, Larraietaren ondoan, administratiboki Aezkoa-Zaraitzu ibarren dago eta geografikoki Zaraitzu ibaxan. Abodi mendilerroaren zati bat baso malkartsua da, Arburua lepotik eta Martxate menditik gertu.
Ingurune naturala eta kokapena
Zaraitzu ibaxa geografiko gehienak flysch eozenoarren gainean modelatuta daude, ekialde-mendebalde norabidean oso aldenduta, eta forma leunak nagusitzen dira, kareharri eta kalkarenita tartekatuen barrei dagozkien erliebe indartsuagoek soilik eteten dituztenak. Sare hidrografikoak mozten dituenean, foku garrantzitsuak sortzen dira.
Klima eta landaredia
Zazpiturriko klima mendialdeko klima atlantiarra da udalerri gehienean. Ibaxaren hegoaldean ezaugarri mediterraneoko klima nagusitzen da. Urteko batez besteko prezipitazioak ugariak dira, 1400 eta 1600 mm bitartekoak, eta batez besteko tenperatura 8 eta 10 gradukoa. Urteroko egun euritsuak 130 egun izaten dira. Elurteak ere ugariak izaten dira neguan, eta egutera eta laiotzaren arteko alde termikoa nabaria da.
Zazpiturrik baso zabalak ditu, bertan pago, haritz eta basa pinuak daude. Horrez gain, birlandaturiko haritz amerikarrak eta pinu alertziar japoniarrak hartzen dituzte.
Estazio meteorologikoak
Aezkoan dagoen Abaurregaina udalerrian, itsasoaren mailatik 1050 metrora, Nafarroako Gobernuak 1931an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Chatain
Chatain Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chatain udalerrian erroldatutako biztanleak 322 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 225 etxebizitza zeuden, 149 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 222 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 149 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 132 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 88 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 193 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 72 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 109 lanean zeuden (63 gizon eta 46 emakume) eta 12 langabezian zeuden (6 gizon eta 6 emakume). 72 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chatain udalerrian 133 unitate fiskal zeuden, 275 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.683 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 2 ile apaindegiak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Chatain udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.808 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jackpot (Nevada)
Jackpot Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Elko konderrian kokatuta dago, Nevada estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cyanocorax
Cyanocorax hegazti genero bat da. Corvidae familiaren barruan sailkatzen dira.
Mercairuña
Mercairuña, Elkarte Anonimoa edota Iruñeko Horniketa Merkatu Zentralak (gaztelaniaz Mercados Centrales de Abastecimiento de Pamplona) Iruñerria eta inguruak hornitu ohi dituen enpresa handizkaria da, 1974an sortu eta 1979an martxan jarri zelarik. Santa Luzia-Soltxate eremuan dago.
Ezaugarriak
170.000 m²-ko azalera du eta Iruñeko ipar-mendebaldeko Soto Aitzoain kalean dago (Agustinoen poligonoa), Orkoien eta Berriozar udalerrien artean, Euskadi, Errioxa eta Aragoiekin ongi komunikatutako ardatzean. Enpresa elkarte publiko handizkari gisa sortua izan zen (Iruñeko Udala (%51a), MERCASA (%40) eta Nafarroako Foru Erkidegoak (%9a). Hasierako diru emaria 350 milioi pezeta izan zen.
Hasiera batean instalakuntzak arraina, haragia, fruituak eta barazkiak bezalako produktu freskoen handizkari zerbitzuak ezartzeko eraiki ziren, bai eta beste motako produktuen kokalekua izateko ere. 1988an zerbitzu gehigarrien handitzea egin zen, tartean Ibilgailuen Azterketa Teknikoa (IAT), zaborren sailkapen eta erreziklai zentrua eta etorkizunean zerbitzu berriak ezartzea ahalbideratuko zuen erabilera anitzeko eremua ere gehitu zitzaizkiolarik. 2001ean sute larria jasan ondoren eraberritua izan zen.
Kentwood (Louisiana)
Kentwood Louisianaeko herri bat da. Tangipahoa parrokian kokatua dago. 2010ean 2,198 biztanle zituen, 18.31 kilometro koadrotan banatuta.
San Joanen kokatedrala (Valletta)
San Joanen kokatedrala (Kon-Katidral ta' San Ġwann) Vallettako katedral katolikoa da, Joan Bataiatzailearen omenez eraikia. San Joan Ospitaleko Zaldunek 1572 eta 1577 artean eraikia, Jean de la Cassière maisu handiak San Joanen eliza komentuala (Knisja Konventwali ta' San Ġwann) izendatu zuen.
Girolamo Cassar maltar arkitektoak diseinatu zuen eta Mattia Pretik eta beste artistek barnealdea dekoratu zuten. Bere barnealdea Europako barrokoaren ikurretako bat da.
Gallinago imperialis
Gallinago imperialis Gallinago generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Maderuelo
Maderuelo Segoviako udalerria da, Riaza eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 164 biztanle zituen.
Lutopecny
Lutopecny Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 586 biztanle ditu eta 4,88 kilometro koadroko azalera. Kroměřížko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1360 urtean egin zen.
Hydrolaetare dantasi
Hydrolaetare dantasi Hydrolaetare generoko animalia da. Anfibioen barruko Leptodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eneko Hiriart
Eneko Hiriart (1984) euskal arkeologo eta numismatikaria da. CNRS-eko ikertzailea da (IRAMAT-CRP2A laboratorioa).
Europar zeltaz eta Antzinako akitaniarren ekonomiaz eta txanponei buruz idatzi du da hainbat liburutan eta artikulutan. Bordele-Montaigne Unibertsitatea 2014ean doktoretza ukan ondoren, Doktoratu-ondorengo ikerketa-kontratuak Parisko École Normale Supérieure-n eta Aix-Marseille-ko unibertsitatean egin zituen. Casa de Velázquez-eko (Madril) partaidea izana da 2016an eta 2017an. Gustave de Claussade saria 2016an, eta Joseph Déchelette Europar arkeologia saria 2017an, lortu zituen.
Akitaniar txanponak sakon ikertu ditu, aurrerapauso garrantzitsuak emanez. Gaur egun, Kristo aitzineko III.mendean Europa kontinentalean lehen hirien agertzea ikertzen ari du. Bestalde, Dordoinan, Saint-Félix-de-Villadeix udalerrian dagoen La Peyrouse galiar-erromatar santutegiaren aztarnategian kanpaina arkeologikoak kudeatzen ditu.
Argitalpenak
Artikulu zientifiko ugari idatzi ditu, bai eta liburuak ere eta hitzaldiak eman ditu. Hauek dira argitaratutako bere ikerlan batzuk:
Star (argipena)
Star izenak hainbat adiera du:
Marka gisa:
Zinean:
Literaturan:
Musikan:
Xabier Sukia
Xabier Sukia Etxeberria (Orio, Gipuzkoa, 1976ko ekainaren 1a) gipuzkoar bertsolaria, bertso-irakaslea, irrati-esataria eta telebista-aurkezlea da.
Star (argipena)
Ikus halaber:
Xabier Sukia
2020az geroztik Biba zuek! telebista saioa aurkezten du Maddalen Arzallusekin batera ETB 1en.
NA-2100
NA-2100 edo Urraulgoitiko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-150 nafar errepidearen 32,09 kilometroan hasi eta Urraulgoitiko kontzeju gehienak zeharkatzen ditu hegoaldetik iparraldera. Elkoatz kontzejura arte doa. Errepidea 20,89 kilometro luze da.
Nanobagrus lemniscatus
Nanobagrus lemniscatus Nanobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Crépy (Aisne)
Crépy Frantziako udalerri bat da, Frantzia Garaia eskualdeko Aisne departamenduan dagoena. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 1.832 ziren. Familiak 664 ziren, horien artean 144 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 272 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 725 etxebizitza zeuden, 672 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 687 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 672 etxebizitza nagusietatik 461 bere jabearen bizilekua ziren, 197 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 113 etxek hiru zituzten, 167 etxek lau zituzten eta 356 etxek bost zituzten. 474 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 327 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 283 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Merluccius gayi
Merluccius gayi Merluccius generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Crépy (Aisne)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.157 ziren, horien artean 855 aktiboak ziren eta 302 inaktiboak ziren. 855 pertsona aktiboetatik 758 lanean zeuden (415 gizon eta 343 emakume) eta 97 langabezian zeuden (35 gizon eta 62 emakume). 302 pertsona inaktiboetatik 103 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 106 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Crépy udalerrian 703 unitate fiskal zeuden, 1.913,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.220 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 48 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak eta 1 harategia zen.
2000. urtean Crépy udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Whiterocks (Utah)
Whiterocks Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Uintah konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Grammomys kuru
Grammomys kuru Grammomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Kodiak (hiria)
Kodiak (alutiiqeraz: Sun'aq, Кадьяк) Kodiak uharteko zazpi komunitatetako bat da, baita horien artean herri nagusia ere. Uharteko komunitateen eta kanpoko munduaren arteko merkataritza-garraio guztiak hiri honetatik igarotzen dira ferry-ontzien edo hegazkin-konpainien bidez. 2020ko AEBetako erroldaren arabera 5.581 biztanle zituen.
Jatorriz alutiiq etniako jendearen bizilekua izan zen 7.000 urte baino gehiagoz,  baina XVIII. mendean Errusiako Inperioko hiritarrak bertan jarri ziren bizitzen eta Errusiar Alaskako hiriburu bihurtu zen. Errusiarrek inguruko itsas igaraben larruen uzta biltzen zuten eta, ondorioz, hurrengo mendean animalia ia desagertu egin zen. Horrek gudak sortu zituen bertako biztanleekin, eta baita hauen esklabotza ere, 150 urte baino gehiago iraun zuena.
Kodiak herrian bi hondamen natural pairatu zituzten XX. mendean. Bata 1912ko Novarupta sumendi-erupzioarengatik sortu zen sumendi-errautsaren erortzea, eta bestea 1964ko Alaskako lurrikarak eragin zuen tsunamia.
1867an Ameriketako Estatu Batuek Alaska erosi ondoren, Kodiak arrantza komertzialerako gunea bihurtu zen, bere ekonomiaren oinarri nagusia izaten jarraitzen duena. Turismoak ere ekonomian eragina dauka, nahiz eta ez hainbeste; turista gehienek kanpoan abentura txangoak bilatzen dituzte. Izokinak, halibutak, Kodiak hartzak, oreinak, Sitka oreinak (buztan belzdunak) eta mendiko ahuntzek ehizako turistak eta arrantzaleak erakartzen dituzte Kodiak artxipelagora. Alaskako Arrain eta Ehiza Sailak bulego eta webgune bana mantentzen ditu ehiztariei eta arrantzaleei baimen egokiak lortzen eta Kodiak eremuko lege espezifikoak ezagutzen laguntzeko.
Kodiakek lehen hezkuntzako lau eskola publiko eta middle school (11-14 urte bitarteko ikasleentzako eskola) eta high school (14-18 urte) bana ditu. Gainera, Alaskako Unibertsitateko sukurtsal bat ere dago. Pillar mendiaren gailurrean zegoen antena sare batek kanpoko munduarekin komunikazioa ematen zuen, zuntz optikoko kablea martxan jarri aurretik. Uhartera heltzeko eta bertatik irteteko garraioa Alaska Marine Highway-ko ferry zerbitzuak eta tokiko airelineek eskaintzen dute.
Herri indigenak
Ebidentzia arkeologikoaren arabera, alutiiq etniako jendea Kodiak uhartedian bizi izan da gutxienez 7.000 urtez. Beren hizkuntzan, qikertaq edo qik'rtaq hitzak «uhartea» esan nahi du.
Errusiar agintea: 1700–1867
Kodiak uhartea ikusi zuten lehen europarrak Vitus Bering eta Aleksei Txirikov esploratzaile errusiarrak izan ziren, 1741eko Kamtxatkako Bigarren Espedizioan. 1750eko hamarkadaren hasieran, Stepan Glotovek, larruen-merkataritzan aritzen zen salerosle eta esploratzaile errusiarrak, Aleutiarretan Kodiak uhartear bat ezagutu zuen, eta honek uhartearen berri eman zion. Hurrengo bidaian Glotovek Kodiak uhartera nabigatu zuen, eta 1763an iritsi zen bertara. Errusiarrek Kadiak (Кадьяк) deitu zioten uharteari, alutiiqerazko qikertaq hitza abiapuntu hartuta. Beste hainbat errusiarrek larrua ehizatzeko bidaiak egin zituzten Kodiak uhartera 1770eko hamarkadan. 1778an James Cook kapitain britainiarrak ingurua esploratu zuen eta bere aldizkarietan «Kodiak» izeneko lekuari buruz idatzi zuen. 1779an Arteaga y Bazán eta Bodega y Quadra espainiar esploratzaileak Afognakera iritsi ziren.
Akeronte
Akeronte edo Akeron Greziako iparmendebaldeko Epiron eskualdean dagoen ibaia da. Akeronte "zorigaitzaren ibaia" bezala itzul daiteke eta, uste zenez, behe munduko Akeronte ibaiaren adar bat zen, nondik, greziar mitologian, Karontek, Hadeseraino eramaten zituen hil berrien arimak. Kontatzen denez, bere uretan, Karonteren ontzia izan ezik, guztia hondoratzen zen. Karontek, hildakoen arimak Hadesera eramatea onartzen zuen, hildakoei, Karonteri ordaintzeko, ahoan jartzen zitzaion txanpon edo oboloaren truke.
Acherousia deituriko aintzira, eta oraindik Akeron deitzen den ibaia, Nekromanteionaren hurbileko hondakinekin, Pargatik gertu dago, kontinentean, Korfuren parean.
Kodiak (hiria)
Errusiar agintea: 1700–1867
Biltegi bat eraiki zuten, Xelikhov-Golikov Konpainiaren (ondoren Errusiar-Amerikar Konpainia izango zenaren) funtsezko postua bihurtu zen tokian. Bertako itsas-igarabak hazteko gunea ere izan zen, igaraben larru estimatuengatik. Biltegia oraindik zutik dago Baranov Museoan. Kultura indigenek animalia hau ohoratzen zutenez eta inoiz ez ziotelako minik egingo, errusiarren eta aleuten artean gerrak egon ziren eta errusiarrek aleutak esklabo bihurtu zituzten. Eliza Ortodoxoko misiolariak XVIII. mende bukaeran jarri ziren uhartean bizitzen, honela europar kolonizazioa jarraituz.
Akeronte
Akeronteren beste adar bat Acherusian lurmuturrean agertzen zela uste zen, gaur egun, Eregli deitzen dena, Turkian. Argonautak izan ziren ikusi zutenak, Rodaseko Apolonioren arabera.
Italian bizitzen jarritako greziarrek, Akeronte itsasoratzen zen aintzira, Averno izeneko aintzirarekin identifikatzen zuten.
Kodiak (hiria)
Errusiar agintea: 1700–1867
Errusiar Amerikako hiriburua Novoarkhangelsk-era (gaur egungo Sitka) aldatu zen 1804an. Konpainia Errusiar-Amerikarra 1799an ezarri zen Paulo Enperadorearen dekretuz, sozietate anonimo gisa. Helburua kokaleku iraunkorrak ezartzea eta itsas igaraba eta larrua duten beste animalia batzuen uzta jarraitzea zen. XIX. mendearen erdialdean itsas igaraba ia desagertu egin zen eta biztanleria indigenen %85 desagertu egin zen europarren gaixotasun eta indarkeriarengatik.
Akeronte
Platonek, bere Fedon izeneko lanean, Akeronte, munduko bigarren ibairik handiena bezala identifikatzen zuen, aurretik, ozeanoa bakarrik zuela. Akeronte ibaia kontrako norantzan zihoala, Ozeanotik hasita eta lurrazpitik, basamortuen azpitik zihoala esaten zuen.
Kodiak (hiria)
Ameriketako Estatu Batuen agintea: 1867–Gaur egun
Errusiak Alaska Estatu Batuei saldu zienean 1867an, Kodiak arrantza komertzialerako zentro gisa garatu zen, eta kontserba lantegiek uhartea zipriztindu zuten XX. mendearen hasieran, izokinen piszikulturak negozio horiek desagerrarazi zituen arte. Tratamendu zentro berriak sortu ziren eta industriak garatzen jarraitzen du. Theodore Roosevelten presidentetzan, mendiko ahuntzak, Sitka oreinak (buztan belzdunak), untxiak, arratoiak, kastoreak, urtxintxak eta beste animalia batzuk uhartean sartu zituzten eta Kodiak Faunaren Babesleku Nazionala sortu zuten.
Akeronte
Behe munduko Akeronte ibaian, Flegetonte eta Kozito ibaiak itsasoratzen ziren, azken hau, Estigia aintziraren deribaziotzat jotzen zena.
Kodiak (hiria)
Ameriketako Estatu Batuen agintea: 1867–Gaur egun
1912ko Novarupta erupzioak inpaktu handia izan zuen Kodiaken. Nahiz eta erupziotik 260 km-tara egon, denbora laburrean herria 30 cm-ko errauts geruza batek estali zuen. Herritarrak USRC Manning ontzian babestu ziren.
Akeronte
Hitza, batzuetan, Hades beraren metafora bezala erabiltzen da
Kodiak (hiria)
Ameriketako Estatu Batuen agintea: 1867–Gaur egun
Kodiak 1941ean Bigarren Mundu Gerran sartu zenez, AEBak japoniarren erasoaren beldur ziren, eta herria gotorleku bihurtu zuten. Errepideek, aireportuak, Abercrombie gotorlekua eta arma-gotorlekuek uharteko azpiegitura hobetu zuten. 1959an, Alaska estatu bihurtu zenean, gobernuak emandako etxebizitza, garraio eta hezkuntzako laguntzak onura gehigarriak ekarri zituen. 1964ko martxoan tsunami batek hiria jo zuen 1964ko Alaskako lurrikararen ondoren. 9,1 m-ko olatuek 15 pertsona hil eta ia 10 milioi euroko kalteak eragin zituzten. Kodiak inguruko eremu batzuk 9,1 m igo zituzten betiko. Old Harbor eta Kaguyak herrixketako bizilagunak desagerrarazi zituen. Standard Oil Company, Alaskan King Crab Company eta arrantza-ontzidiaren zati handi bat ere suntsitu zituen.
Demografia
Kodiak 1880ko AEBetako erroldan agertu zen lehen aldiz, Saint Paul herrixka gisa (ez nahastu Aleutiar uharteetan dagoen St. Paul hiriarekin). 288 biztanleren berri eman zuen, horietatik 253 «kreolak» (Errusiako eta Alaskako bertakoen nahasketa), 20 zuriak eta 15 aleutarrak. 1890ean, «Kadiak» (orduko grafia) bezala aurkeztu zuten eta 1900ean, «Kadiak Settlement» gisa. 1910etik aurrera Kodiak izenarekin aurkeztu zuten, eta 1940an txertatu zen formalki.
Jill Messick
Jill Sobel Messick (1967ko uztailaren 27a - 2018ko otsailaren 7a) estatubatuar film ekoizlea izan zen. Rose McGowan aktorearen managerra zen 1997an Harvey Weinsteinek ustez McGowan bortxatu zuenean. 2017an Weinsteinen sexu gehiegikerien afera jakitera eman zenean, McGowanek gogor kritikatu zuen Messick. Weinsteinen abokatuak Messicken mezu elektroniko pribatu bat argitaratu zuen zeinean McGowanen adierazpenak ezeztatzen zituen. Messickek bere buruaz beste egin zuen 2018ko otsailean.
Kodiak (hiria)
Demografia
2020eko erroldaren arabera, 5.581 pertsona bizi ziren bertan. 2015-2019 urteen bitartean 1.863 etxebizitza zeuden. 2020ean biztanleriaren %43,1 zuria zen, %0,2 beltza, %8,9 indigena, %41,3 asiarra, %0,5 Ozeano Bareko uharteetakoak, %5,1 arraza bat baino gehiagokoak eta %5,8 latinoamerikarrak.
Hiriko biztanleriaren adinaren araberako banaketa honako hau zen: %6,4 bost urtetik beherakoak, %19,5 hemezortzi urtetik beherakoak, eta %14,2 hirurogeita bost urtetik gorakoak. Emakumeak %43,4 ziren.
Ekonomia
Kodiaken egoitza duten enpresen artean Koniag, Incorporated dago.
Alaskako Arrantza eta Ehiza Saila
Kodiak arrantza-industriari eragiten dion ingurumen-ondasun garrantzitsua da, batez ere izokinaren arrantzari dagokionez. Bertako ehiza basatia mundu osoko ehiztariek gutiziatzen dute, Kodiak hartzaren eta beste ehiza-animalia batzuengatik; arrantza- eta ehiza-jarduerak arautzen dituzten lege zorrotzak daude, bai eta errute guneen ondoan ibiltzea ere. Bai sailak bai udalak webguneak mantentzen dituzte eta liburuxkak argitaratzen dituzte zorrozki betearazten dituzten lege horiek ezagutarazten laguntzeko. Hiriko hotel eta negozio guztiek material horiek gune nabarmenetan dituzte gonbidatuentzat, eta lizentziak hiriko kirol-produktuen denda nagusian eta sarean eros daitezke.
Instalazio militarrak
Estatu Batuetako Itsas Armadak entrenamendu base txiki bat du herriaren ondoan, Naval Special Warfare Cold Weather Detachment Kodiak izenekoa. Estatu Batuetako Navy SEAL-ak prestatzen dituzte eguraldi hotzeko biziraupenean eta taktika aurreratuetan.
Estatu Batuetako Kostazainak presentzia handia du Kodiaken.
Ekitaldiak
Kodiaken urteroko ekitaldiak egiten dira, uhartetik kanpoko zein bertako jendea erakartzen dituztenak. Ezagunena Kodiak Karramarro Jaialdia da. Kodiakeko Merkataritza Ganberak antolatzen du eta Erorien Egunaren (ingelesez: Memorial Day) asteburuan izaten da ekitaldia. Azoka antzeko bat da gertaera nagusia, eta horrez gain atrakzioak, postuak janariarekin eta talde jarduerak ere daude. Beste hainbat jarduera ere antolatu ohi dira, esate baterako, kayak lasterketa, maratoia, ultramaratoia, 14,8 km-ko mendi lasterketa eta beste batzuk.
Hezkuntza
Kodiak Uharteko Udaleko Eskola Barrutiak lehen hezkuntzako lau eskola publiko eta middle school (11-14 urte bitarteko ikasleentzako eskola) eta high school (14-18 urte) bana zuzentzen ditu, Kodiak herriko eta inguruetako jendearentzako. Beste ikastetxe batzuk daude uhartean, barrutiko landa-guneetan.
Kodiaken Saint Herman's Mintegi Teologiko Ortodoxoa ere badago, 1972an Ameriketako Eliza Ortodoxoaren babespean sortutako eskola teologikoa. Alaskako hego eta hego-mendebaldeko herrietako ikasleek San Herman'sen ikasten dute Eliza Ortodoxoan irakurle edo klero izateko.
Garraioa
Kodiak aireportuak tokiko zein eskualdeko airelineak, aireko taxiak eta alokairuan dauden hidroflotagailuak eta helikopteroak erakartzen ditu, uhartean bertan eta kanpoan bidaiatzen duten pertsonei garraioa eskaintzen dietenak. Alaskako Itsas Autopistak garraio gehiago eskaintzen du bi ferryren bidez, MV Tustumena eta MV Kennicott. Ontzi hauek 211 eta 748 bidaiari eraman ditzakete, hurrenez hurren, eta Kodiak, Homer eta Whittier arteko ibilbideetan jarduten dute, nahiz eta ferry-sistemak jada ez dituen bidaiariak Sewardera eramaten. Hidroflotagailu eta landako hegazkin konpainiek maiz eramaten dituzte turistak urruneko eremuetara eta basamortuko ostatuetara, bai Kodiak artxipelagoko uharteetan bai Katmai kostaldean hartzak ikusteko, ehizatzeko eta ibilaldietarako. Hiriko enpresa komunitateak jabetza pribatuko taxien flota du, baita alokatu daitezkeen kayakak, mendiko bizikletak eta «lur-eremu guztietako ibilgailuak» (ATV) ere.
Osasun-zerbitzuak
Providence Kodiak Island Medical Center da Kodiak uharteko benetako ospitale bakarra. Inguruko komunitate txikiagoetako pertsonak helikoptero edo aire anbulantziaren bidez ospitalera eraman ohi dituzte urrun egoteagatik eta errepide konexioa txarra edo hutsala izateagatik. Kodiak hiria eta komunitate txikiago hauek langile boluntarioek eta tokiko klinikek ere hornitzen dituzte.
Energia
Hiriarentzako energia elektriko gehiena Kodiak Elektrizitate Elkartearen jabetzako Terror Lake Hidroelektriko Zentrotik lortzen da. Haize-sorgailuek eta gasolio sorgailuek ere energia kantitate handiak sortzen dituzte. Sei aerosorgailu daude, bakoitzak 1,5 MW-raino hornitzen dutenak, eta 38,5 metroko pala luzera eta 118,5 metroko altuera dutenak.
Kultura herrikoian
2012an, Pitbull rap-kantariak Walmart-ekin publizitate-kanpaina batean parte hartu zuen. 2012ko ekainaren 18tik uztailaren 15era bitartean Facebooken «atsegite» gehien lortzen zituen Walmart dendak Pitbullen bisita izango zuen eta han ikuskizun bat eskainiko zuen. Internet bidez antolatutako kanpaina batek imajina zitekeen kokapen urrunenaren alde bozkatzeko eskatu zuen, Kodiak, hain zuzen ere, eta ondorioz denda horrek abantaila handia lortu zuen. Walmartek baieztatu zuen Kodiakek irabazi zuela. Pitbullek uztailaren 30ean bisitatu zuen Kodiak, Branson alkatearen eskutik hiriaren giltza jaso zuen eta gero agerraldia egin zuen ehunka pertsonen aurrean Kostazaintzaren basean.
The Weather Channel kateko Coast Guard Alaska doku-serieak Kodiaken ezarritako Kostazaintzako kideen bizitza jarraitzen du.
Škoda Auto automobilgintzako enpresa txekiarrak Škoda Kodiaq izena jarri zion bere kirol ibilgailu utilitario berriari, Alaskako hartz arrearen omenez, eta omenaldian Kodiaki Kodiaq izena jarri zioten egun batez (2016ko maiatzaren 6an). Bertako alutiiq etnia omentzeko eginiko ortografia-aldaketa batean, hiriari izena aldatu zitzaion herrn zehar hainbat seinale aldatuta, portuko instalazioak eta hiriaren mugak barne. "Q" hizkia alutiiqeraz izenen amaiera arrunta da, izen singular gehienak "Q" hizkiaz amaitzen baitira.
Langeneß
Langeneß Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lužany (Plzeň-South barrutia)
Lužany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 660 biztanle ditu eta 9,44 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Kilbourne (Louisiana)
Kilbourne Louisianaeko herri bat da. West Carroll parrokian kokatua dago. 2010ean 416 biztanle zituen, 3.6 kilometro koadrotan banatuta.
Marisorgin
Marisorginak (Mantodea) intsektu neopteroen ordena bat dira. Espezierik ezagunena, hau ere marisorgin izenekoa, Mantis religiosa da. Ia 2.500 espezie ditu ordenak, mundu osoan banatuak baina, batez ere, eskualde tropikaletan. Ordena honetako espezieen ezaugarririk deigarriena aurreko hanken egitura da, harrapakinak harrapatzeko bereziki moldatua baitago. Landareen artean bizi dira, kamuflaturik, eta harrapariak dira.
Ezaugarriak
Gorputza luzanga da, kriptikoa, berdexka edo arrea, espezie batzuek kolore biziak badituzte ere, loreen artean kamuflatzeko. Gorputzaren luzera 8-17 cm-koa da. Burua triangeluarra da, eta lepoa bereziki malgua, ia 180º bira baitezake burua. Kopetan ezkutu bat dute, bereizgarria, eta, haren gainean, hiru ozelo (hiru begi bakun). Antena filiformeak dira, eta aho-aparatua mastekatzailea da.
Eskualde tropikal, subtropikal eta epeletan bizi dira, era askotako habitatara moldatuak: basamortuko hondarretatik oihan tropikaletako zuhaitzetako goi-adarretaraino. Espezie guztiak haragijaleak dira; artropodoak jaten dituzte gehien bat, baina espezie handiek ornodunak ere jan ditzakete (musker txikiak, kolibriak, karraskari txikiak).
Henderson Point (Mississippi)
Henderson Point Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Harrison konderrian dago, Mississippi estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tours
Tours (frantsesez ahoskatua) Frantziako mendebaldean dagoen barrualdeko hiria da Indre eta Loira departamenduko hiriburua. Frantzia osoko populatuenen artean dago. Loira ibaiak udalerria zeharkatzen du.
Historia
V. mendetik aurrera Civitas Turonum izena hartu zuen. VIII. mendetik Erdi Aroa arte hiri oparoa izan zen. XVI. mendean kalbindarrak nagusitu ziren hirian, eta garrantzi handia izan zuen Erreforman.
Ekonomia
Nekazaritza produktuen merkataritza eta industria (tresneria elektrikoa eta mekanikoa, burdinbide gaiak, automobilgintzarako gaiak, kimika industria, zeramikagintza, ehungintza) dira ekonomia jarduera nagusiak.
Toursek Unibertsitatea dauka.
Ondarea
Aipagarriak dira Saint-Gatian katedral gotiko-pizkundekoa, XI.-XIII. mendeko Saint Julien eliza, eta Arkeologia eta Arte Ederretako museoak.
Gobernuak San Martin Tourskoaren basilika eta herriko gaztelua monumentu historiko izendatu zituen.
Oscar Rodriguez Vaz
Bizitza
Gasteizko ospitalean jaio zen arren, sortzez arrasateartzat du bere burua, bere familiarekin Arrasateko San Andres auzoan bizi izan baitzen 16 urte bete arte. Amaren neba batek zuen Arrasateko Herriaren Etxearen (PSEren egoitza) ardura, eta han hartu zuen politikaren kontzientzia. Era berean, euskara apur bat ikasi zuen.
2000tik, PSE-EEren barnean, Arabako Batzorde Exekutiboan aritu zen. 2005etik, PSE-EEko Komite Nazionaleko kide ere izan zen.
Oscar Rodriguez Vazek hiru legealdi egin ditu Eusko Legebiltzarrean, 8 urte guztira. Ganberako PSE-EEko idazkari nagusia, talde parlamentarioaren koordinatzailea izan zen Ibarretxe eta Lopez lehendakarien garaian.
Arabako PSE-EE alderdiaren barruan sektore kritikoko kide izanik, 2012ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetako hautagaien zerrendatik kanpo utzi zuen alderdi horretako Arabako zuzendaritzak.
Gaur egun, politikan kargurik gabe, alderdi politikoen eta demokraziaren ereduari buruzko doktoretza tesia egiten ari da.
San Pauloren katedrala (Mdina)
San Pauloren katedrala metropolitarra (Il-Katidral Metropolitan ta' San Pawl) Mdinako katedral katolikoa da, Paulo Tarsokoaren omenez eraikia. XII. mendean normandiarrek eraikin bat egin zuten, tradizioaren arabera, Publio gobernadorea Paulorekin bildu zen lekuan.
1693ko Siziliako lurrikarak kalte handiak egin zituen jatorrizko eraikinean eta maltarrek eraitsi eta Lorenzo Gafà eraikin barroko bat egiteko agindua eman zioten.
Joxan Artze
Joxan Artze Agirre (Usurbil, Gipuzkoa, 1939ko apirilaren 6a - ib., 2018ko urtarrilaren 12a) euskal idazlea eta txalapartaria izan zen, Artze anaietako bat, eta Ez Dok Amairu taldearen sortzaileetako bat.
Zenbaitetan, Joxean Artze, JosAnton edo Joxe Anton izenekin edo Hartzut eta Hartzabal ezizenekin ere ageri da.
Bizitza
Batxilergoa amaitu ondoren Ingalaterrara joan zen, eta zenbait urtez Euskal Herritik kanpo bizi izan zen.
Harakin lan egin ondoren, 1966an Euskal Kantagintza Berria mugimenduaren baitan Ez Dok Amairu taldearen sortzaileetako bat izan zen, Mikel Laboa, Xabier Lete, Benito Lertxundi eta Lourdes Iriondorekin batera, besteak beste. Bere anaia Jesus Marirekin txalaparta jo zuen.
1969an, Ez Dok Amairu taldeko hainbat kiderekin Baga, Biga, Higa sentikaria prestatu zuen. Euskal Kanta Berria mugimenduaren hasierako helburuak zabaldu zituen ikuskizunak, euskal kultura berreskuratu eta berritzeko bidean. Gero, Mikel Laboak grabatu zuen Baga, biga, higa abestiaren atarikoa izan zen. Ikuskizunaren izena, Manuel Lekuonak Literatura oral vasca liburuan jasotako olerki magiko batetik dator, Mikel Laboaren abestia bezala. Katalunian (Palau), Parísen, Lovainan, Zaragozan, Madrilen, Bretainian eta beste hainbat lekutan eman zen ezagutzera. Kultur mugimendu abangoardistak bere talde-izaera bururaino eramatea lortu zuen, kanta, poesia, dantza eta antzerkia txalapartaren doinuarekin uztartzen zituen ikuskizun horren bitartez. Portugaleten estreinatu zen eta azken errepresentazioa 1971n egin zen. Fernando Larrukertek eta Jose Luis Zabalak grabatu zuten. Ikuskizunaren sorreran taldekide guztiek parte hartu zuten arren, funtsezko eragile edo arte-zuzendari gisa Joxan Artzeren lana nabaritu zen, batez ere. Beste ikus-entzunezko ekitaldi batzuk ere prestatu zituen aurrerago. 1974. urtean, Ez Dok Amairu banandu eta berehala, Mikel Laboarekin, taldeko hainbat kiderekin eta bere anaiarekin musika, dantza eta poesia batzen zituen Ikimilikiliklik saioa prestatu zuen. 1976an Veneziako biurtekarian eman zuten. Zurezko Olerkia kontzertua ere antolatu zuen, Luis de Pablorekin.
1977an Agustin Gonzalez Azilu musikariak J.A. Artzeren Arrano beltza poeman oinarritutako kantata konposatu zuen.
Mikel Laboaren abesti ezagunenetako batzuen letrak idatzi ditu, hala nola Txoria Txori, Gure Bazterrak, Ama hil zaigu eta Zaude lasai.
Obra
Bi garaitan banatzen da Artzeren produkzioa. Artzek berak askotan aitortu zuen lehen aldian “kanpotik barrura” ikusten zuela (“Harzabal” ezizena erabiltzen zuen orduan, 1969-1979) eta, aldaketa espirituala bizi ostean, bigarren aldi batera pasatu zela, hots, “barrutik kanpora” idaztera aldatu zuela bere ikuspegia (“Hartzut” ezizenarekin, orduan). Lehen aldiko Artze gazteak inguratzen zuen errealitatea islatzen zuen bere lanean, garaiarekin eta lekuarekin zuen lotura agertzen zuen nolabait.
Essert-Romand
Essert-Romand Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Essert-Romand udalerrian erroldatutako biztanleak 415 ziren. Familiak 159 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: