cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Slavonski Brod
Slavonski Brod Kroaziako Brod-Posavina eskualdeko hiriburua da. 2009an Kroaziako herri politena aukeratu zuten. Eslavoniako hiria da.
Geografia
Gaur Egun brod hitzak kroazieraz "itsasontzia" esan nahi badu ere, herriaren izena ford hitzetik dator, "ibai pasabidea" esan nahi duena. Slavonski Brod beraz Eslavoniako pasabidea litzateke, izan ere Sava ibaiak Kroazia eta Bosnia-Herzegovinaren artean muga egiten duen tokian dago. Bosniako aldean Bosanski Brod dago, "Bosniako pasabidea". Ibai-portu garrantzitsua dauka.
Historia
Kokapen egokiari esker (Sava gurutzatzeko toki egokia) herriaren inguruak aurrehistoriatik populatuak izan dira. Starčevo kulturako aztarnak aurkitu dira herrian duela 8.000 urte jendea bizi zela ziurtatuz.
Lehenengo asentamendu dokumentatua erromatarren Marsonia herria da, Peutingerren "Notitia dignitatum" mapan Auxilia Ascaria Tauruno sive Marsonia izenaz agertzen dena. Eslaviarrak VI mendean iritsi ziren bertara eta Hungariako Bela IV erregeak 1224ean hiria gotortu zuen Brod na Savi izena emanez (Savaren pasabidea). 1934ean hartu zuen gaur egungo izena.
Bigarren Mundu Gerran aliatuen bonbaketek asko kaltetu zuten hiria, eraikinen %80a suntsitu eta 1000 pertsonatik gora hilez, gehienak zibilak.
Virginia ur-jauziak
Virginia ur-jauziak (ingelesez: Virginia Falls; slaveyz: Nailicho ) Kanadako Ipar-mendebaldeko Lurraldeetan dagoen ur-jauzi handi bat da, Hegoaldeko Nahanni ibaiak sortua. Nahanni parke nazionalaren barnean dago.
Spizocorys starki
Spizocorys starki Spizocorys generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago.
Melanocharacidium auroradiatum
Melanocharacidium auroradiatum Melanocharacidium generoko animalia da. Arrainen barruko Crenuchidae familian sailkatzen da.
Kneo Kornelio Eszipion Asina
Kneo Kornelio Eszipion Asina, latinez Cneus Cornelius Scipio Asina deitua (K.a. III. mendea) Antzinako Erromako patrizioa izan zen. Kontsul izendatu zuten, Duiliorekin batera, K.a. 260. urtean. Kartagoren aurkako borrokan, Duiliok Kartagoren kontrako lehenengo gerran kartagotarrei eragin zien porrot handirako gerra-ontziteria prestatu zuen. Kartagotarrek atxilo hartu zuten, baina Reguloren garaipenaren ondorioz, askatasuna lortu zuen K.a. 256. urtean eta bi urte geroago kontsul egin zuten berriro.
Saint-Biez-en-Belin
Saint-Biez-en-Belin Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Biez-en-Belin udalerrian erroldatutako biztanleak 684 ziren. Familiak 242 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 74 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 113 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Fulton konderria (Pennsylvania)
Fulton konderria (Fulton County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua McConnellsburg da. 2010eko zentsuaren arabera 14,845 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Saint-Biez-en-Belin
Etxebizitza
2007an 282 etxebizitza zeuden, 242 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 254 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 242 etxebizitza nagusietatik 181 bere jabearen bizilekua ziren, 57 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 125 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 82 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 150 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Fulton konderria (Pennsylvania)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 14,845 pertsonetatik 14,510 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 123 dira. 144 beltzak edo afroamerikarrak. 26 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 19 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 4 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 141 pertsonek kokatzen zuten.
Saint-Biez-en-Belin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 431 ziren, horien artean 353 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 353 pertsona aktiboetatik 330 lanean zeuden (180 gizon eta 150 emakume) eta 23 langabezian zeuden (7 gizon eta 16 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Biez-en-Belin udalerrian 253 unitate fiskal zeuden, 719 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.541 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Marcel (Morbihan)
Saint-Marcel (Morbihan) (bretainieraz Sant-Marc'hell) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Santseko merkatua
Santseko merkatua, katalanez Mercat de Sants, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen merkatu bat da, Sants auzoan.
1898-1903 artean eraikia, Pere Falqués i Urpí arkitektoak diseinatu zuen.
Osteochilus partilineatus
Osteochilus partilineatus Osteochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Banaketa
Borneon aurki daitezke, Indonesian.
Parapterois macrura
Parapterois macrura Parapterois generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Grandfontaine (Alsazia)
Grandfontaine Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grandfontaine udalerrian erroldatutako biztanleak 385 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 233 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 204 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 138 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 28 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 98 etxek bost zituzten. 140 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 74 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 242 ziren, horien artean 176 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 176 pertsona aktiboetatik 166 lanean zeuden (95 gizon eta 71 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Grandfontaine udalerrian 159 unitate fiskal zeuden, 422,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.891 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria eta 1 albaitaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Novo Cruzeiro
Novo Cruzeiro Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Providence
Providence Ameriketako Estatu Batuetako Rhode Island estatuko hiriburua da. 2009. urteko errolda datuen arabera hiriak 171.909 biztanle inguru ditu.
ARP
ARP protokoloa ingelesez, Address Resolution Protocol-aren siglak dira.
Providence
Hiri senidetuak
Providence ondorengo hiriekin senidetuta dago:
ARP
Sare geruzako ARP protokoloa IP helbide bati dagokion MAC helbidea (helbide fisikoa) aurkitzeaz arduratzen da, IP helbidetik abiatuz. ARPk IP helbideari ahalbidetzen dio sare teknologiatik (helbide fisikoetatik) independente izatea.
ARP-ren helburua
ARP protokoloak paper garrantzitsu bat du TCP/IP mailako protokolo guztietan, helbide fisikoa ezagutzeko aukera ematen baitu, IP helbidetik abiatuta. Horregatik, Helbide Bereizmen Protokoloa (ARP ingelesez, Address Resolution Protocol) esaten zaio.
Sarera konektaturiko sistema bakoitzak 48 biteko identifikazio zenbaki bat du. Hori zenbaki bakar bat da; ez daude bi zenbaki berdin munduan. Fabrikan zehazten da zenbaki hori, sare txartela egiterako garaian. Halaber, Interneteko komunikazioetan ez da helbide fisiko hori erabiltzen (sistemen helbideak aldatu beharko liratekeelako sare txartelaren interfazea aldatzerakoan), ICANN organismoak esleitutako helbide logiko bat baizik: IP helbidea.
Helbide fisikoak helbide logikoetara konekta daitezen, ARP protokoloak sareko sistemei galdetzen die, eta gero bilaketa taula bat sortzen du cache memoria batean, helbide fisiko eta logikoen artean. Horri ARP taula deritzo.
Sistema bat beste batekin komunikatu behar denean, ARP taula kontsultatzen du. Helburuko helbidea taulan ez badago, ARP protokoloak sareko eskaera bidaltzen du. Sareko sistema guztiek helbide hori euren helbidearekin konparatzen dute. Kasuren batean bi helbideak bat badatoz, sistema horrek ARP-ari erantzungo dio, eta sistema horren helbideak taulan gordeko dira. Momentu horretatik aurrera, komunikazioa bidera daiteke.
Mezuaren egitura
ARP-k mezu sinple formatu bat erabiltzen du, zeinak helbide bereizmen eskaera edo erantzun bat daraman. ARP mezuaren tamaina, IP helbidearen tamainaren araberakoa (normalean IPv4) eta hardware motaren araberakoa da.
Mezuaren goiburukoak mota zehazten du, baita helbide bakoitzaren luzera ere. Goiburukoa operazioaren kodearekin (1 eskaerarako eta 2 erantzunerako) betetzen da.
ARP mezu baten egitura ondoko taula honetan erakusten da, kontuan hartuz hau IPv4-rako dela. Kasu honetan, mezuak 48 biteko atalak ditu jatorrizko eta helburuko helbide fisikoentzat, eta 32 biteko atalak, helbide horiei dagozkien IP helbideentzat. ARP mezuak, kasu honetan, 28 byte ditu. Ethertype-a ARP mezuentzat 0x0806 da.
Hardware mota (HTYPE) Atal honek sare protokolo mota zehazten du. Adibidez: Ethernet 1 da.
Protokolo mota (PTYPE) Atal honek sare barneko protokoloa zehazten du, zeinentzat ARP eskaera bidaltzen den. IPv4rako, honek 0x0800 balioa du.
Helbide fisikoaren luzera (HLEN) Helbide fisiko baten luzera bytetan. Ethernet helbideena 6 byte da.
Protokoloaren luzera (PLEN) PTYPE atalean zehaztutako protokoloaren arabera zehaztutako helbideen luzera bytetan. IPv4 helbideetan tamaina 4 byte da.
Operazioa Bidaltzailea egiten ari den operazioa zehazten du: 1 eskaerarako (ARP request) eta 2 erantzunerako (ARP reply).
Bidaltzailearen helbide fisikoa (SHA) Mezua bidali duen sistemaren helbide fisikoa.
Bidaltzailearen protokolo helbidea (SPA) Mezua bidali duenaren sarearteko helbidea (IP).
Helburuaren helbide fisikoa (THA) Mezuaren helburuko sistemaren helbide fisikoa. Eskaeretan (ARP request) atal hau ez da kontutan hartzen.
Helburuaren protokolo helbidea (TPA) Mezua jaso behar duenaren sarearteko helbidea (IP).
Saint-Martin-sur-Oust
Saint-Martin-sur-Oust (bretainieraz Sant-Varzhin-an-Oud) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Telebista adimendun
Telebista adimenduna (ingelesez smart TV) internet eta Web 2.0 ezaugarriak telebista digital (bereziki 3D telebista) eta set-top box gailuan integratzeari deritzo, bai eta internet, telebista horiek eta STB gailuak bat egitea ahalbideratzen duen teknologiari ere. Gailu hauek lineako hedabide interaktiboetarako, interneteko telebistarako eta eskatu ahalako bideoetarako eginak daude.
Telebista adimenduen teknologia ez da telebista gailuetara mugatzen, telebista hargailu, blue-ray erreproduzitzaile, bideo-joko kontsola eta etxeko zinemetara ere hedatzen da.
Avinguda de Xileko geltokia
Avinguda de Xile Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Les Corts barrutian dago.
Geltokia 2004n inauguratu zen.
Wu Guanzhong
Wu Guanzhong (txineraz idatzita: 吴冠中) (Jiangsu probintzia, 1919ko abuztuaren 29a-2010eko ekainaren 25a), Txinako XX. mendeko margolari ospetsuenetariko bat da. Wuk Txinako hainbat alderdi margotu zituen, bere arkitektura, landareak, animaliak, pertsonak, baita bere paisaia eta ur-ibilgu asko ere, XX. mende hasierako margolari inpresionistetan inspiratutako estiloan. Idazle eta arte txinatar garaikidearen kritikari gisa ere nabarmendu zen.
Biografia
Wu Yixing-en jaio zen, Jiangsu probintzian, 1919an. 1935ean, ingeniaritza ikasi zuen Zhejiang Unibertsitatean (浙江 公立 工业 专门 学校, unibertsitateko eskola tekniko batean) Hangzhoun. 1936an Hangzouren Arte Akademia Nazionalean hasi zen; han Txinako eta mendebaldeko margolaritza ikasi zuen, Pan Tianshou (1897-1971) eta Lin Fengmianen (1900-1991) zuzendaritzapean. 1942an graduatu zen. 1947 Parisera joan zen, bertako École nationale supérieure des beaux-arts erakundeak ikasteko; horretarako gobernuaren beka bat izan zuen. Ondoren, Wuk, 1950tik 1953ra, ikasitakoa Beijingo Arte Akademia Nagusian irakatsi zuen. 1953tik 1964ra, Beijingo Tsinghua Unibertsitatean irakatsi zuen. Geroago ere hiri bereko Collegedeko Arte Ederren Eskolan irakatsi zuen. 2008an, Wuk Singapurreko Arte Museoari 133 lan eman zion.
Erakusketak
Wu Guangzhong bakarko erakusketak mundu osoko lekuetan egin ditu: Txina, Hong Kong, Singapur, Tokio, Taipei, Korea, Ingalaterra, Ameriketako Estatu Batuak. Haren lanak garrantzi handiko museoetan erakutsi dira, esaterako, Londresko British Museumen, New Yorkeko Metropolitan Museum of Artean, Hong Kong Museum of Artean...
Osteochilus pentalineatus
Osteochilus pentalineatus Osteochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
John Vincent Atanasoff
John Vincent Atanasoff (Hamilton, New York, 1903ko urriaren 4a - 1995eko ekainaren 15a) estatubatuar fisikaria izan zen. Elektronika digitalaren erabileran aitzindaria eta ENIAC lehen ordenagailu elektroniko digitalaren gurasoetako bat.
Biografia
1927-1942 bitartean irakaslea izan zen Iowa State Collegen, eta 1939an bere laguntzaile Clifford E. Berryrekin batera, hilabete gutxi batzuetan, erabilera orokorreko makina txiki baten eredua egin zuen. ABC izena eman zioten (Atanasoff-Berry Computer). 1939an hasi ziren ordenagailua bera egiten, eta 1942an Bushen analizagailu diferentziala (garai hartako ordenagailu analogiko zehatzena) baino 100 aldiz zehatzagoa zela frogatu baldin bazen ere, Bigarren Mundu Gerraren eraginez bertan behera utzi zen proiektua.
Atanasoffek bere diseinuan oraindik ere gaur egungo ordenagailu modernoetan erabiltzen diren zenbait elementu erabili zituen: kondentsadoreak (memoria RAM askok erabiltzen dute prozesu hori), edota aritmetika bitarra. Elektronika digitala erabiltzen zuen lehen ordenagailua, ENIAC, aurkeztu zenean ez zen aitortu Anatasoffekiko zuen zorra, eta 1967an Sperry Rand Corporationek auzitara eraman zuen Honeywell Inc., ordenagailu hori aspaldiagoko ABCren diseinuan oinarritzen zela argudiaturik. 1973an baliorik gabe utzi ziren ENIACen patenteak.
Melanocharacidium blennioides
Melanocharacidium blennioides Melanocharacidium generoko animalia da. Arrainen barruko Crenuchidae familian sailkatzen da.
Greene konderria (Pennsylvania)
Greene konderria (Greene County) Pennsylvaniako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Waynesburg da. 2010eko zentsuaren arabera 38,686 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Greene konderriak 149,695 kilometro koadro ditu. Horietatik 525 ura dira. Beste 14,917 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 25,84 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 38,686 pertsonetatik 36,874 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 465 dira. 1,272 beltzak edo afroamerikarrak. 59 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 113 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 352 pertsonek kokatzen zuten.
3D telebista
3D telebista edota 3D TB delakoa 3D irudiak ikustea ahalbideratzen duen telebista mota bat da, horretarako sakontasun ilusio teknikez baliatuz. Efektu hau pixel bakoitzean ezarriak dauden mirkroleiar edo ispiluen bidez lortzen da, hauek ikuslearen begi bakoitzari arinki ezberdina den irudi bana bidaltzen dizkiote, honela 3D irudiak ikustearen sentsazioa sortaraziz (holografiaren oinarri berbera). Joera berri honen zenbait ezaugarri oraindik garatzen edota garatzeke daude.
Tachymenis attenuata
Tachymenis attenuata Tachymenis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Tomohiro Wanami
Tomohiro Wanami (和波 智広, 1980ko apirilaren 27a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shonan Bellmare, Consadole Sapporo eta Vissel Kobe.
Arku bolkaniko
Arku bolkanikoa subdukzioaren ondorioz plaka zamalkatzailean eratutako bolkanen sistema lerrokatua da. Subdukzioa gertatzen deneko lurrazal motaren arabera uharte-arkuak (subdukzioa ozeano-lurrazalaren azpian gertatzen denean) eta kontinente-arkuak (subdukzioa kontinente-lurrazalaren azpian gertatzen denean) bereizten dira.
Eraketa
Arku bolkanikoa osatzen duten sumendien lerrokadura hondoratutako ozeano-litosferaren azalaren gainetik 100 eta 150 km artean garatzen da. Arkuan gora egiten dituzten magmak, ezpala astenosferan hondoratu ahala ezpalaren gainetik edo ezpalan bertan sortzen dira. Sakonera horietan ezpalaren gaineko mantuak fusio partziala jasaten dute. Behin fusioa gertatzen hasten denean, magmek inguruko materialek baino dentsitate txikiagoko diapiroak eratzen dituzte eta goranzko bideari ekin. Bolkanismoaren eta hondoratutako ezpalaren sakoneraren artean dagoen erlazio estuak iradokitzen du magmen jatorria, batez ere, presioaren eraginpeko prozesuen menpe dagoela.
Arku bolkanikoa beti subdukzitutako ozeano-litosferaren azalaren gainetik 100- 150 km-tara aurkitzen bada ere, arkuaren eta fosaren ardatzen arteko tartea, arku-fosa eremua, aldakorra da. Alde batetik, arku-fosa eremuaren tamaina hondoratutako plakak duen okerduraren menpe dago. Arku-fosa eremua estuagoa izango da plakaren hondoratze okerdura zenbat eta handiagoa izan.
Uharte-arkuetan
Nahiz eta basaltoak uharte-arkuetako zenbait bolkanetako produktuen % 80 izan, orotara, oso eskasak dira uharte-arku osoan. Era berean, dazitak eskasak dira eta erriolitak are bitxiagoak. Andesitak eta basalto andesitikoak dira uharte-arkuetako arroka nagusiak. Askogatik, andesitak dira plaken arteko muga konbergenteetako arroka ugarienak.
Arku kontinentaletan
Arku kontinentaletako arroka plutonikoak, batez beste, bolkanikoak baino azidoagoak izan ohi dira. Gabro eta kuartzodioritak oso urriak dira tonaliten proportzio izugarriekin, baita montzonita edo granitoekin, konparatuta ere. Arroka intrusiboen artean, arroka bolkanikoetan bezala, mantuan jatorria duten baina azalera heldu aurretik solidotzen diren magmak (fusiourrats bakarrekoak) eta magma mafikoen birfusioaren bitartez sortutakoak (bi urratseko fusioa) bereiz daitezke. Magma berrien solidotzearen eta konpresioaren eraginez, lurrazala loditu ahala, mantuan sortutako magmek zailagoa izango dute lurrazalaren oina zeharkatzea eta gero eta gehiago izango dira bertan kristaltzen direnak.
Izaera eta egitura
Subdukzioa ozeano-litosfereren azpian gertatzen denean uharte-arkuen sistemak eratzen dira, eta hondoratzen ari den plakarantz ganbilak dira (adibidez, Indonesiako uharte-katea). Subdukzioa kontinente-litosferaren azpian gertatzen bada, aldiz, kontinenteen ertzarekiko paraleloa den arku bolkanikoa sortzen da, hau da, arku-kontinentala (adibidez Andeak). Geometrikoki eta mekanikoki arku kontinentalak uharte-arkuen parekoak dira, ezberdintasun nagusi batekin: 70 km-ko lodiera izan dezakeen kontinente-lurrazalaren presentzia subdukzio azpikontinentalaren gainetik.
Uharte-arkua edo arku azpiozeanikoa
Uharte arkuek, 200-300 km-ko zabalera eta zenbait milaka km-tako luzera izan dezaketen arkugeometriak (Java, Marianak edo Aleutiarretako uharte-arkuak) irudikatzen dituzte. Subdukzioa azpi-ozeanikoa izaki, uharte-arkuek basamentu ozeanikoa erakutsiko dute. Uharte-arkuetan arkuaren basamentua goratzen ari diren ozeano-lurrazala zein sakonera txikiko plataforma itsastarra osatzen dituzten materialak izan ohi dira. Uharte-arku gehienetako bolkanek 1 eta 2 km bitarteko garaiera izaten dute itsas mailarekiko, arkuko basamentuaren garaiera edozein izanik ere.
Arku-kontinentala edo azpikontinentala
Arku kontinental gehienetan, lurrazalak batez beste 25-40 km bitarteko lodiera izaten du, arku bolkanikoa bera barne. Zenbaitetan, lurrazala askoz lodiagoa izan daiteke (50-70 km), erdiko Andeak kasu. Subdukzioa azpikontinentala izaki, arku kontinentalaren basamentua kontinente-lurrazala arrunta izango da. Arku kontinentalak, itsas mailatik 1 eta 5 kilometro artean goratuta daude eta basamentua kontinente-lurrazal heterogeneoak osatzen du. Arku kontinentaletako bolkanen altuera basamentuko altueraren araberakoa izango da eta, gehienetan, basamentuaren azaletik gora 3 km luzatzen dira.
Magmatismoaren jatorria
Uharte-arkuetan bezala, arku kontinentaletako estreinako magmen jatorria plaka zamalkatzailearen mantuko peridotitetan bilatu behar da, zeina fusioa hondoratzen ari den plakaren deshidratazioaren eraginez fluidoak gehitzen direlako (eta agian magmak ere) gertatzen baita. Uharte-arkuen eta arku kontinentalen arteko ezberdintasun magmamen jatorrriari dagokionez plaka zamalkatzailearen mantu litosferikoaren izaerari dagokio. Kontinentearen azpiko mantu litosferikoak kontinentea sortu zenetik ez du aldaketarik jasan, kontinenteari atxikita mantentzen delako. Aldiz, ozeano-lurrazalaren mantu litosferikoa birziklatu egiten da, subdukzioa jasaten duen aldi bakoitzeko. Horrek bi mantu litosferikoen arteko ezberdintasun kimikoak eragiten ditu, eta onartzen den bezala magmen jatorria mantu litosferikoan aurkituz gero, jatorrizko magmen kimismoa ezberdina izango da. Arku kontinentaletako eta uharte-arkuetako magmatismoaren artean badago beste ezberdintasun nabarmen bat.
Arku kontinentaletako magmatismoaren jatorria
Arku kontinentaletako magmatismoa jatorri anitzeko eta urrats anitzeko prozesua da. Arku kontinentaletako magmatismoa hondoratutako ozeano-lurrazaletik eta sedimentuetatik, plaka zamalkatzailearen mantutik (mantua bera peridotita txirotu eta aberastuen arteko nahasketa izango litzateke), kontinente-lurrazal hetoreogeneotik, lurrazalaren azpian pilatutako materialetatik eta kontinentearen azpiko mantu litosferikotik hornitzen da, neurri handiago edo txikiago batean. Eremu bakoitzeko materialak beraien artean nahastu edota partzialki urtu daitezke neurri ezberdinetan. Beraz, subdukzioa gertatu ahala hondoratutako ozeano-lurrazala deshidratatu egiten da eta urak gaineko peridotitak hidratatzen ditu fusio partziala eraginez. Magmek kristaltze frakzionatua jasan dezakete kontinente-lurrazalaren azpian edo sakonera txikiagoko kokapenetan pilatzean. Magma gorakorren artean nahasketa-prozesuak ere gerta daitezke. Era beran, kontinente-lurrazal hetereogeneoaren asimilazioak aldaketa kimikoak eragiten ditu magmetan. Beste alde batetik, baldintza tektonikoek eragin zuzena dute azaleratzen edo sakonera txikietan kokatzen den magma-kopuruan. Konpresio-inguruneetan ugariagoak dira sakonean kristaltzen diren magmak; norabide-mugimenduko edo estentsio-inguruneetan, aldiz, magmaren igoera azkarra bermatzen duten egiturak sortzen dira.
Uharte-arkuetako magmatismoaren jatorria
Magmen sorreran jatorri ezberdineko iturriek eta maila ezberdineko frakzionazioek parte hartzen dutela. Gainera, plaka zamalkatzailearen mantua heterogeneoa izan daiteke, aberastutako eta txirotutako eremuak barneratuz, subdukzioa jasaten duen lurrazalaren eta sedimentuen osagai ezberdinek proportzio ezberdinetan har dezakete parte, eredu termikoa eta mantuko fluxuak aldakorrak izan daitezke eta hain garrantzitsua den fluidoaren izaera eta portaera ez dago behar beste finkatuta. Magmen sorrera sinple batek ezin du uharte-arkuetan behatzen diren arroka bolkaniko guztien jatorria azaldu. Uharte-arkuetako magmen sorreran parte hartzen duten prozesu orokorrenak baino ez dira deskribatzen ondoren laburbiltzen den ereduan:
Wilderswil
Wilderswil Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chelsea Tower
Chelsea Tower, Arabiar Emirerri Batuetako Dubai hiriko etxe orratz bat da. 250 metro eta 49 solairu dauzka eta 2005ean amaitu zuten.
Eraikinean hotela eta etxebizitzak daude eta Atkins arkitekto taldeak diseinatu zuen.
Bernard Marshall Gordon
Bernard Marshall Gordon (1927) ingeniari, asmatzaile, enpresaburu eta filantropo estatubatuarra da. "Abiadura handiko analogiko-digital bihurketaren aitatzat hartzen da".
Tous (Ribera Alta)
Tous Valentziako Erkidegoko udalerria da, Ribera Alta eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2011ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1268 biztanle zituen.
Hizkuntza
Ribera Alta eskualdean Tous katalana tokiko hizkuntza ez den herri bakarra da. Hala ere, herrian hitz egiten den gaztelania katalanismoz beteta dago eta hori dela eta kondaira batek dio munduko hizkuntzak banatu zirenean Tous amaierarako utzi zutela eta bertan hondakinak bota zituztela.
Parascorpaena aurita
Parascorpaena aurita Parascorpaena generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Honduras
Honduras (gaztelaniaz ) ahoskatua), ofizialki Hondurasko Errepublika (República de Honduras, ), Erdialdeko Amerikako estatua da, Ozeano Barearen eta Karibe itsasoaren artean kokatua. Mendebaldean Guatemala du, hego-mendebaldean El Salvador, eta hego-ekialdean Nikaragua. Belize, lehen Britainiar Honduras deitua, mugatik 75 kilometrora dago Guatemala zeharkatuz. 112.492 kilometro koadroko eremua du, eta 2016an 9,1 milioi biztanle zituen. Hiriburua eta hiri handiena Tegucigalpa da.
Mugak
Honduras Erdialdeko Amerikako istmoaren gunerik zabalenean dago. Triangelu formakoa da, eta 112.492 kilometroko koadroko eremua hartzen du. Iparraldeko muga Karibe itsasoak egiten du, Motagua eta Coco ibaien bokalen artean. Hego-ekialdean Nikaraguarekin du muga, hegoaldean Ozeano Bareko Fonsecako golkoarekin, eta mendebaldean El Salvador eta Guatemalarekin. 832 kilometroko itsasertza dauka, 669 kilometro Karibe itsasoan eta 163 kilometro Fonsecako golkoan.
Karibe itsasoko Roatán, Utila eta Guanaja dira Hondurasen agindupeko uharte nagusiak; hirurek, beste uharte txikiago batzuekin batera, Islas de la Bahía departamendua osatzen dute. El Tigre, Zacate Grande eta Exposición uharteak Fonsecako golkoan daude.
Erliebea
Oso herrialde menditsua da. Hiru eskualde nagusi daude:
Hidrografia
Hondurasko ibaiek oso sare trinkoa eratzen dute. Gehienak Karibe itsasora isurtzen dira. Handiena Ulúa da, Intibucá departamenduan jaio eta Sula Harana zeharkatzen duena. Chamelecón, Aguán, Lean, Tinto edo Negro, Patuca, Plátano eta Segovia dira Karibeko isurialdeko beste ibai nagusiak; Segoviak Honduras eta Nikaraguaren arteko muga egiten du. Ozeano Bareko arroko ibai gehienak Karibekoak baino motzagoak dira. Choluteca, Goascorán eta Lempa dira aipagarrienak; azken biek El Salvador eta Hondurasen arteko muga egiten dute. Yojoa da herrialdeko aintzira bakarra.
Klima
Klima tropikala da, bi urtarorekin: urtaro euritsua, apiriletik maiatzera, eta urtaro lehorra, azarotik apirilera. Beti ere, iparraldeko kostaldean prezipitazioak ongi banaturik izaten dira urte osoan; prezipitazio handienak Miskitoen kostan jasotzen dira, 2.400 milimetrotik gora urtean. Gainerako eskualdeetan, berriz, urtaro euritsuan egiten du urteko prezipitazioaren gehiena. Tenperaturari dagokionez, hiru lurralde bereizten dira altueraren arabera: lurralde beroa (tierra caliente) 1.000 metroko garaieratik behera; lurralde epela (tierra templada) 1.000-2.000 metro bitartean; eta lurralde hotza (tierra fría) 2.000 metrotik gora. Tierra caliente dira, bai Karibeko, bai Pazifikoko lur behereak; eskualde horietan 28 °C eta 32 °C artean izaten da eguneko tenperatura maximoen batezbestekoa urteko hilabete guztietan, baina Karibean urtaro euritsua beroagoa da Pazifikoan baino. Klima atseginagoa, ez horren itogarria, dute barnealdeko mendiguneetako lurralde epel eta hotzetan. 1.000 metroko garaieran dagoen Tegucigalpan, esate baterako, 22,2 °C-koa da urteko batez besteko tenperatura, nahiko uniformea urte osoan: 24,2 °C maiatzean eta 20,0 °C urtarrilean; urteko prezipitazioa 870 milimetro ingurukoa izaten da.
Aldizka urakanek Karibeko itsasaldea astintzen dute. 1974ko irailean, Fifi–Orlene urakanak 8.000 lagun hil eta banana uzta osoa suntsitu zuen. 1998ko azaroan, Mitch urakanak 5.657 hildako eragin zituen. Horren hilgarriak izan gabe ere, 2007ko Felixek eta 2008ko Palomak kalte handiak eragin zituzten.
Espainiar agintea
Maia zibilizazioaren parte zen Honduras Kolon aurreko garaian. 1502. urtean heldu zen Kristobal Kolon Honduras deitu zuten lurretara, eta 1522an hartu zuten espainiarrek bizitokia eremu hartan. Hasieran istiluak izan ziren konkistatzaileen artean; Hernán Cortés garaile atera zen eta haren aginduetara ekin zitzaion, 1524an, Hondurasko indigenak menderatzeari; 1537an menderatu zituzten indiarrak, bakerako elkarrizketetan espainiarrek Lempira buruzagia hil zutenean; indiarrak oso urritu ziren, gerragatik ez ezik eritasunengatik eta esklabotasunarengatik.
Honduras ez zen sekula kolonia bereizia izan. 1539a ezkero, Guatemalako Kapitaintza Nagusiaren parte zen, eta Espainiako erregeak izendatutako gobernadore baten mende egon zen gero. Garai hartako ekonomiak zilar eta urre meatzen ustiakuntza izan zuen oinarri; bien bitartean, zurien eta indiarren arteko nahasketen ondorioz, eta baita meategietan edo etxeko lanetan esklabo aritzeko ekarri ziren beltzekiko nahasketen ondorioz ere, mestizoak ugalduz joan ziren. XVI, XVII eta XVIII. mendeetan kortsario eta piratek eraso franko egin zuten, eremu haiek espainiarrek maiz egiten zuten joan-etorrien erdian zeudela eta.
Honduras independentea
1821ean Hondurasek bat egin zuen Guatemalarekin Espainiaren aurka, eta urte bat geroago Agustín Iturbideren Mexikoko Lehen Inperioaren parte bilakatu zen. 1823an Erdialdeko Amerikako Probintzia Batuen independentzia adierazi zen eta, Hondurasek, 1838an lortu zuen berea; urte horretako azaroaren 5ean eratu zen lehendabiziko konstituzioa. 1876an, liberalek lehendakaritza lortu eta Erreforma deitu zen aro bati hasiera eman arte, Eliza Katolikoaren interesen alde egin zuen alderdi politiko kontserbadorea izan zen nagusi Hondurasen, ekonomia egoera larria, gerra zibilak eta gobernu aldaketa ugariak ezaugarritzat izan zituen garai batean.
XX. mendearen hasieran gobernua kolokan egon zen Nikaraguarekiko istiluak zirela-eta; Estatu Batuek beren ekonomia interesak zaindu nahian itsas gudarosteak bidali zituzten behin baino gehiagotan lurralde hartan beren legea jartzera. 1919an Alderdi Nazionala, militarren aldekoa, eta Liberala, militarren kontrakoa, eratu zirenez gero, bi talde horien arteko norgehiagoka izan du ezaugarritzat Hondurasko politikak. 1932an, Tiburcio Carías Andino jenerala hautatu zuten lehendakari eta bere agintaldi autoritarioaren aurkako hainbat matxinadari aurre egin behar izan zion. Carías Andinoren ondorengo gobernuek labur iraun zuten.
1957. urtean Ramón Villeda Moralesek konstituzio berri bat idatzarazi zuen. 1963an, Oswaldo López Arellanok estatu kolpea jo eta Villeda Morales kendu zuen kargutik. 1965ean konstituzio berri jarri zen indarrean. 1960ko hamarkadan hainbat istilu izan zen El Salvadoren eta Hondurasen artean, Futbolaren Gerra barne, 1980. urteko bake hitzarmenarekin amaitu zirenak. 1980ko hamarkadan, Guatemala, El Salvador eta Nikaraguako gerrek eragin handia izan zuten Hondurasen.
XX. mende amaiera
1981eko hauteskundeen ondoren, Alderdi Liberaleko hautagaiak, Roberto Suazo Córdobak, hartu zuen herrialdearen lehendakaritza, 1982ko urtarrilean. Lehendakari berriak onartu zituen lehenengo neurrien artean aipagarria da oinarrizko gai batzuen prezioa igotzea eta, terrorismoaren aurkako lege berri baten barruan, greba egiteko eskubidea ukatzea. Garai hartan talde paramilitarrek oztoporik gabe jarduten zuten, eta oposizio politikoaren ordezkari asko desagertu ziren. Bestalde, Hondurasko gobernuaren onespenarekin, Estatu Batuek eta Contra nikaraguarrak baseak kokatu zituzten Hondurasko lurraldean Nikaraguako Iraultzari aurre egiteko. Estatu Batuetako gudarosteak 1.200 soldadu inguru eraman zituen eta, gerran zuzenean parte hartzeaz gainera, prestakuntza militarra eskaini zuen, laguntza ekonomikoa eta logistikoa eman zion Hondurasko gudarosteari, eta azpiegitura obrak egin zituen. Contra nikaraguarrak 15.000 soldadu inguru zituen, eta horiez gainera, 30.000 nikaraguar iheslari zeuden.
1985ean, Estatu Batuetako gudarosteko 7.000 soldaduk maniobrak egin zituzten Nikaraguako mugatik gertu. 1985eko hauteskundeetan José Azcona Hoyo atera zen garaile, Alderdi Liberalekoa. Lehendakari berriak laguntza eskatu zion Washingtoni Contrak herritik atera ahal izan zitezen, eta atzerritarren inbertsioa erakartzen saiatu zen. Estatu Batuetatik iristen zen diru laguntzaren erabilerak erabat usteldu zuen Hondurasko gudarostea. Gastu publikoa murrizteko ahaleginek eta pribatizazio planak porrot egin zuten; nekazaritza eta abeltzaintzaren alorrean izugarria zen langabezia, %90 ingurukoa. 1989an, Rafael Callejas Alderdi Nazionaleko buruak, erraz irabazi zituen hauteskundeak, iruzur egin izanaz akusatu zuten arren. Estatu Batuen eta enpresaburuen babespean, Callejasek ekonomiaren erabateko liberalizazioa bultzatu zuen. 1990ean, Nikaraguako hauteskundeetan sandinistak galtzaile atera ondoren, Hondurasek Estatu Batuetatik jasotzen zuen laguntza gutxitzen hasi zen. Urtearen hasieran gobernuak zergak igo zituen, erregaien prezioa %50 igo zuen eta diruaren balioa gutxitu zuen. Abenduan gobernuak preso politikoei amnistia ematea onartu zuen. Terrorismoaren aurkako legea ezeztatu zen, eta alderdi politiko guztien artean hitz egiten hasi ziren.
1991ko urtarrilean, ezkerreko lau buruzagi politiko Hondurasera itzuli ziren erbestean zortzi urte igaro ondoren, eta borroka armatuaren amaiera iragarri zuten. 1991ko urrian, Fuerzas Populares Revolucionarias Lorenzo Zelaya izeneko talde armatuak uko egin zion borroka armatuari. Gudarosteko komandantea, Arnulfo Cantarera, giza eskubideak urratzeaz akusatu zuten eta kargutik kendu zuten. Haren ordez izendatu zuten jenerala, Luis Discua, aginpide militarrak bizitza politikoan esku hartzearen aldekoa zen. Hondurasko giza eskubideen batzordeak oposizio politikoko kideak hil izana leporatu zien militarrei. Hauen aginpidea gero eta handiagoa eta egoera politikoa kaskarra izateaz gainera, egoera ekonomikoa ere okertuz zihoan, are gehiago Estatu Batuen diru laguntza eten zenez geroztik.
Tatsuhiro Nishimoto
Tatsuhiro Nishimoto (西本 竜洋, 1980ko apirilaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Honduras
XX. mende amaiera
1993ko hauteskundeetan oposizioko hautagaia, Carlos Roberto Reina, atera zen garaile. Gobernu berriaren aurreneko erabakietako bat derrigorrezko soldadutza ezeztatzea izan zen. Dena dela, 1994ko abuztuan, eta militarren eskaerari amore emanez, gobernuak soldadutzarako deialdi bat egitea onartu zuen, gudarostean hutsik zeuden 7.000 leku betetzeko. Gobernuak, bestalde, Ikerketa Zuzendaritza Nazionala desegin zuen, atxilotuak torturatzeaz akusatuta. Banana esportazioen beherakada zela-eta, banana konpainia nagusiak, Estatu Batuen jabetzakoak, lau lantegi itxi zituen eta hiru mila langile kanporatu zituen. Gobernuak lantegiak zabaltzera eta langileak berriro hartzera behartu zuen. Azkenik, negoziazio gogorren ondoren, 1.200 langile hartu zituzten berriro. Bien bitartean, Legebiltzarrean segurtasun publikoa aginte zibilaren eskuetan uzteko prozesua hasi zen, polizia lana gudarostearen eskuetan baitzegoen artean. Polizia zerbitzu berria, Israelgo poliziak eta Estatu Batuetako FBIk entrenatuta, 1995eko urtarrilean hasi zen lanean. Urte hartan bertan gobernuko goi funtzionario batzuk espetxean sartu zituzten pasaporte ofizialen trafikoarekin zerikusia zutelakoan. 1996ko hasieran, soldatak % 25 igotzearekin batera, oinarrizko produktuen prezioa % 30 igo zen. Soldatak igotzeko manifestazio asko egin ziren, sektore publikoan batez ere.
1997ko urrian poliziak ez zuen utzi 400 bat lagunek espainiar konkistatzaileei aurre egin zien indiar buruzagi Lempiraren estatua bat jar zezaten Tegucigalpan; leku hartan bertan Kristobal Kolonen estatua bat lurrera eraitsi eta puskatu zuten. Azaroko hauteskundeetan Alderdi Liberalak botoen % 53 eskuratu zituen. Lehendakari berria, Carlos Flores, batasun nazionaleko gobernu bat osatzeko prest agertu zen. 1998ko irailean Mitch urakanak sekulako triskantza egin zuen Erdialdeko Amerikan: kalte material izugarriak sortzeaz gainera, 24.000 pertsona hil ziren. Hondurasen 1.300.000 pertsona etxebizitzarik gabe gelditu ziren, 6.000 pertsona hil ziren eta beste 8.000 desagertu.
XXI. mendea
2002an, Ricardo Maduro, Hondurasko Banku Zentralaren lehendakari ohia, iritsi zen gobernura. Politika ekonomiko neoliberala bultzatu zuen, eta Hondurasi kanpo zorraren zati handia barkatzea lortu zuen. 2005eko hauteskundeak Manuel Zelaya liberalak irabazi zituen. Ezkerreko politika egin zuen, AEBetatik urrundu zen, eta petrolio prospekzioak egiteko hitzarmen bat sinatu zuen Hugo Chávezekin. 2009ko ekainaren 28an, konstituzioa aldatzeko herri galdeketa egin behar zen; baiezkoa ateraz gero, Zelayak aukera izanen zuen presidentetzara berriz aurkezteko. Baina armadak estatu kolpea jo eta Zelaya Costa Ricara egotzi zuen; legebiltzarrak Roberto Micheletti izendatu zuen presidente. Zelaya karguan berriz jartzeko eskatu zuten Amerikako Estatuen Erakundeak eta gobernu askok.
Politika
1981eko konstituzioaren arabera, Honduras errepublika presidentzialista da. Errepublikako presidentea da estatuburu eta gobernuburua. Botere betearazlea gobernuaren esku dago, eta botere legegilea Hondurasko Kongresu Nazionalaren (gaztelaniaz: Congreso Nacional de Honduras) esku: 128 kide ditu, ororen bozkatzez hautatzen direnak lau urteko agintaldirako.
Banaketa administratiboa
Herrialdea 18 departamendutan banaturik dago:
Biztanleria
2016an Hondurasek 9.112.867 biztanle zituen, 81 biztanle kilometro koadroko dentsitatearekin. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak % 33 dira, 15-24 urte bitartekoak %21, 25-54 urte bitartekoak %36,6, 55-64 urte bitartekoak % 5,1 eta 65 urtetik gorakoak % 4,3. Bizi itxaropena 71,2 urtekoa da, 69,5 urtekoa gizonezkoena eta 72,9 urtekoa emakumezkoena (2017ko zenbatespenak). Alfabetatze maila % 89 da; 1.000 jaioberritatik 17 hiltzen dira urtea bete aurretik.
Banaketa etnikoa
Biztanleen % 90 mestizoak dira; % 7 inguru, indiarrak; % 2, beltzak; eta % 1, zuriak. Garai batean bizi ziren indiarretatik, beraz, gutxi geratzen dira: lenkak dira talderik handiena; hispaniar kultura beretu dute eta Sierra de la Paz mendietan, Intibucán eta Lenpiran bizi dira. Gaztelaniaz mintzatzen dira, baina beren kultura ezaugarri batzuk gorde dituzte, hala nola jantziak, dantzak (guanascoa), edaria (chicha) eta abar. Pipileak gutxi dira eta Ocotepequen bizi dira gehienak. Chorotegak talde txikitan banatuta bizi dira El Paraíso departamenduko zenbait herritan. Xicaqueak Yoron eta Francisco Morazánen bizi dira, Hondurasko egungo kultura molde nagusia erabat beretuta. Beren bizimoldea eta kultura osorik gorde duten bakarrak La Montaña de la Flor-ekoak dira. Payak Olanchon eta Colónen bizi dira, eta duela gutxi arte gorde dute beren kultura. Sumoak talde txikietan banatuta daude, desagertzeko zorian, Guanpu eta Patuca ibaien elkargunean, Olanchon, eta Wampusirperen hegoaldean, Patuca ibaiaren ertzean, Gracias a Dios departamenduan. Miskitoak ere Gracias a Dios departamenduan bizi dira; beren hizkuntza eta ohiturak gorde dituzte. Garifunak, ihes egindako esklaboen eta indiarren ondorengoak, Karibeko kostan eta uharteetan bizi dira. Beren ohiturak eta hizkuntza, garifunera, gorde dute.
Hampont
Hampont Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hampont udalerrian erroldatutako biztanleak 208 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Honduras
Hizkuntzak
Gaztelania hizkuntza ofiziala da, eta biztanleriaren % 98 hitz egiteko gai da. Islas de la Bahía departamenduan ingeles kreolera mintzatzen da. Hizkuntza indigena garrantzitsuenak hauek dira:
Hampont
Etxebizitza
2007an 94 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 85 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 66 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Honduras
Erlijioa
2014ko zenbatespenaren arabera, % 46 katolikoak dira, % 41 protestanteak, % 1 ateoak eta % 9 erlijio gabeak.
Ekonomia
Hondurasko ekonomiak oinarrizko edo egiturazko arazo asko ditu, hala nola gai bakarreko nekazaritza bultzatzeak dakarren morrontza, oinarrizko gaien esportazioen mende egotea, eta industrializazio urria. Nekazaritzak langileen % 39,2 enplegatzen ditu, eta bananaren produkziora eta esportaziora bideratuta dago neurri handi batean. Bananaz gainera, kafea, tabakoa eta kokoa ere esportatzeko lantzen dira, eta arroza, azukre kanabera, artoa, palmondoa, garia, basartoa, frutak, barazkiak eta babarrunak bertan kontsumitzeko. Lurrik emankorrenak iparraldeko lur apalak eta erdialdeko goi ibarrak dira. Ozeano Barearen aldeko lur apaletako sumendi eta alubioi lurretan sesamo haziak, kotoia eta laboreak lantzen dira.
Intsektu-uxagarri
Intsektu-uxagarria larruazalean, arropetan edo beste gainazaletan aplikatzen den substantzia da, intsektuei eta artropodoei oro har gainazal horietara igotzea eragozten diena. Ultrasoinuetan oinarritutako uxatzeko produktuak ere badaude. Mekanismo elektroniko hauek zientifikoki frogatu dute ez dutela eraginik eltxoengan. Intsektuak uxatzen dituztenek gaixotasun jakin batzuen hedapena ekiditen dute, hala nola malaria, dengea, izurri pneumonikoa eta beste batzuk.
Patricia Moreno
Patricia Moreno Sánchez (Madril, Espainia, 1988ko urtarrilaren 7an ) Espainiako gimnasta artistiko a da. Patricia 1995ean hasi zen gimnasia egiten eta Simona Amânar errumania rra miresten zuen. Bere trebetasun nagusia lur ariketa zen.
Junior karrera
2002 an, Morenok 2002ko Junior Europako Txapelketan parte hartu zuen. 14. postuan sailkatu zen all-around ariketan eta 4. postua lortu zuen finalean.
Heldu karrera
Moreno senior gimansta bihurtu zen 2003 an. Moreno 2003ko Munduko Txapelketan parte hartu zuen Anaheim -en (Kalifornia). Hemen bera eta Espainiako selekzioa 5. sailkatu ziren taldekako finalean, beraz, talde osoa sailkatu zuten 2004ko Olinpiar Jokoetara. Banaka, 22. postuan sailkatu zen "all around" lehiaketan. 2004an, Moreno 2004ko olinpia r taldean izendatu zuten eta taldeak 5. postua lortu zuen. Morenok Espainiako emakumezkoen gimnasia artistikoan historiako lehen domina olinpikoa irabazi zuen Atenasen, eta hirugarren izan zen lurreko frogan, 9.487 punturekin. Olinpiar Jokoetan, Morenok 3 eta 1/2ko birak aurkeztu zituen lurrean, orain bere izena daraman mugimendua. Morenok bira laukoitza ere entrenatu du noizbait, baina ez zuen erabili nazioarteko txapelketetan.
2004ko Joko Olinpikoen ondoren, Morenok lehiatzen jarraitu zuen. Moreno 2005eko Kopa Amerika rrean lehiatu zuen. Hemen urrezko domina irabazi zuen lurreko ariketan, eta oreka-sortan 7º klasifikatu zen. Morenok 2005eko denboraldiko gehiengoa galdu zuen, 2005eko Debrecengo Europako Txapelketan (Hungaria) jasandako lesioaren ondorioz, baina 2006an lehiatzen jarraitu zuen. Morenok bere forma olinpikoa berreskuratzeko borroka egin zuen lesioaren ondoren. Bera 2006ko Europako Txapelketan agertu zen Volos en, Grezia n. Hemen, Morenok eta Espainiako taldeak laugarren jarri zuten; Morenok lurrean bakarrik lehiatu zen. 2006ko Munduko Txapelketan, Aarhusen (Danimarka). Hemen taldeak zortzigarrena geratu zuen. Lurzoruaren ekitaldiaren amaierarako erreserba zen. Amsterdamen jokatu zuen Morenok 2007ko Europako Txapelketan. Han, pisu eta guztiko ariketen amaieretarako gaitu zen, eta 15 eta 7 jarri zituen, hurrenez hurren. Espainiako taldearentzat hautatu zuten Moreno, 2007ko Munduko Txapelketa n Stuttgarten (Alemania) lehiatzeko. Hala ere, kalifikazioen arteko oreka-izpian lesionatu zen, eta ezin izan zuen lehiarekin jarraitu. Morenoren azken nazioarteko lehiaketa Jesolo Trophy hiria izan zen, 2008, eta talde espainiarrak brontzezko domina lortu zuen.
Honduras
Ekonomia
Mea baliabideak badira, baina meatzaritza ez dago oso aurreratua: antimonioa, burdina, harrikatza, merkurioa, kobrea, karea, zinka, marmola, gatza, beruna, urrea eta zilarra ateratzen da. Industriari dagokionez, erdiko mailako enpresa asko dago, teknologiaz ez oso aurreratuak eta baliabide urrikoak. Zementu, burdina eta altzairu lantegiak, janari industria, ehundegiak, zura eta paper fabrikak dira nagusiak. Turismoa gero eta garrantzi handiagoa hartzen ari dira. Copángo hondakinak (maien inperioko hiri nagusietako bat), Yojoa aintzira (arrantzarako eta ontziz ibiltzeko egokia), eta iparraldeko itsasertzeko eta uharteetako hondartzak dira turisten erakargarri nagusiak.