cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ilegorri
Zelto-Germaniarrak
Ile gorria ia soilik Europa iparraldeko eta erdialdeko fenomenoa den arren, Ekialde Ertainean kasu bakan batzuk aurkitu dira. Udmurtak, Errusiako Volgaren iparraldeko arroan bizi den Uralica tribua, Kazan eta Perm artean, ile gorriaren intzidentzia handia (%10etik gora) duten europar bakarrak dira. Seguruenik Udmurtak eta Tajikuak ez dira zeltak, ezta alemaniarrak ere. Hala ere, pertsona hauek guztiek arbaso komun bat partekatzen dute, "R1b" haplotalde kromosomiko bakar batera doana.
Neanderthalekin lotura
Ile gorrirako mutazioa Neanderthalengandik heredatzekotan, Erdialdeko Asiako Neanderthal batena izango litzateke, beharbada Uzbekistan modernoarena, edo Ekialdeko Anatolia/Mesopotami koarena. Mutazioa, ziuraski, beste leinu batzuetara pasa zen milurteko batzuetan, R1b tribuak oinordetu aurretik. Bestela, R1b pertsonen artean ere bereiz zitekeen, Neolitoan bezain berandu (baina ez beranduago).
Migrazio indoeuroparrak
Zeramika garatu ondoren, edo ziurrenik Ekialde Ertaineko bizilagunen trebetasunak bereganatuz (nabarmen G2a haplotaldea), R1b tribuaren zati batek Kaukasotik zehar migratu zuen, bazkaleku zabalak euren artaldeentzat aprobetxatzeko. Hemen sortu zen proto-indoeuropar kultura, eta estepa euroasiatikoko bertako R1a tribuetara hedatu zen.
Volga-Ural eskualdean, K. a. 4000- K. a. 3300 inguruan, Ipar Kaukason brontzezko lana agertzearekin batera, R1b eta R1a leinuen hedapen ikusgarria ekarriko zuen, Proto-indoeuropar hiztun hauek, Europako mendebaldeko zerrenda atlantikora migratu zuten, Siberia ekialdera, eta Egiptotik India eta hegoalderako bide guztia. K.a. 3500 urtetik R1b gehienek mendebalderantz migratu zuten Itsaso Beltzaren kostaldean zehar, metaletan aberatsak ziren Balkanetara, non "Europa zahar" kalkolitikoko tokiko biztanleekin nahastu ziren. R1b zenbaki txiki batek, R1a, Siberiara eta Erdialdeko Asiara lagundu zuen, horregatik, noizbehinka, ile gorria eremu horietako R1a populazioetan agertzen da, eragin fundatzailearen ondorioz.
Erregistro arkeologikoek inbasio segida iraunkor hau oso bortitza izan zela adierazten du, eta ordura arte loratuak ziren Balkanetako eta Karpatoetako zibilizazioen erabateko suntsipena ekarri zuela. R1b inbaditzaileek, tokiko emakumeak emazte eta ohaide bezala hartu zituzten, etnia misto berri bat sortuz. Ondorioz, hizkuntzak eboluzionatu egin zuen, Europa Zaharreko hizkuntzen mailegu hitzak hartuz. Entitate etniko eta linguistiko berri honi proto-italiar-zeltogermaniar jendea dei dakioke.
Danubio ibaiaren arroan (Bavaria bezain mendebaldean) ia milurteko bat igaro ondoren, K.a. 2500 urtetik aurrera, mendebalderantz hedatzen jarraitu zuten, mendebaldeko Europara. Izan ere, mendebalderanzko hedapena, ziuraski, R1b fakziorik mendebaldekoenak soilik egin zuen, Alpeetatik iparraldera ezarri zena, Austria eta Bavaria inguruan, eta Uneticeren kultura garatu zuen. R1b leinu asko Balkanetan mantendu dira, non pixkanaka populazio indigenekin nahastuz joan ziren, ondoren hurrengo milurtekoetan etorkin eta inbaditzaile oldeekin, greziarrak, erromatarrak, bulgariarrak eta otomandarrak kasu. Ile gorriaren arrasto ia guztiak Europako hego-ekialdean galdu ziren, azken 5.000 urteetan eskualdean izandako inbasio-bolada luzeak ekarritako ile iluneko pertsona kopuru handiaren ondorioz. Antzinako greziar idazleen arabera, ile gorria ohikoa zen traziarren artean, Bulgaria modernoaren inguruan bizi zirenak, gaur egun, ia galdua dagoen eskualde bat. Hala ere, ile gorriko aleloek, tokiko geneen multzoan bizirik iraun zuten, baina ezin dira adierazi, ile argia pigmentatzeko beste generik ez dagoelako.
Ile gorria hiru adarretan banatuta dute proto-indoeuroparrek (proto-zeltikoa, proto-italikoa eta proto-germanikoa). Uste denez, R1b-U106 azpilotura bezala sortu zen adar proto-germaniarra, egungo Austriatik Herbehereetara eta Alemaniako ipar-mendebaldera migratu zuen. Bere hedapena jarraitu zuten (beharbada K.a. 1200etik) Danimarkara, Suediako hegoaldera eta Norvegiako hegoaldera, non, tokiko I1 eta R1a populazioekin nahastu ondoren, antzinako germaniar kultura sortu zen.
Gaur egun, germaniarren arteko ile gorriaren maiztasuna altuagoa da Herbehereetan, Belgikan, Alemaniako ipar-mendebaldean eta Jutlandian. Hau da, R1b portzentajerik altuena da, eta, ustez, R1b bidez ebazten den lehen eskualdea, Eskandinaviako R1a eta I1 pertsona rubioekin nahastu eta Alemaniako hegoaldera Burdin Aroan hedatu aurretik. Beraz, ilegorria lotuagoa dago germaniar mendebaldeko herri kontinentalekin, eta gutxiago Suedian sortu ziren eskandinaviar eta germaniar tribuekin, godoak eta bandaloak kasu. Honek azaltzen du, baita ere, zergatik Ingalaterrako hegoaldeko kokagune anglosaxoiek ile-gorri maiztasun handiagoa duten Eskandinaviako ipar-ekialdeko kokaguneek baino.
Isao Dobashi
Isao Dobashi (土橋 功, 1975eko apirilaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Ilegorri
Migrazio indoeuroparrak
Ile gorria, tartana janzten zuen Chärchän gizakiaren artean ere aurkitu zen, Tarim momietako bat, K.a. 1000. urtekoa, egilearen arabera, uigure modernoen artean R1b egotearen ardura zuten Europa erdialdeko zelten adar bat zena. KAko 2000 urtetik tartanarik erabiltzen ez zuten lehen Tarim momiek, DNArekin probatu eta R1a haplotaldeko kide bezala identifikatuak izan zirenak, ez zuten ile gorririk, R1a domeinua zuten populazio modernoek bezala.
Kokapen geografikoa
Ile gorriaren maiztasun handiena Irlanda n (%10-30) eta Eskozian (% 10-25) da, ondoren Gales en (% 10-15), Kornualles eta Ingalaterra ko mendebaldean, Bretainia n, Frantzia-Belgika ko mugan, Suitza ko mendebaldea n, Jutlandian eta Norvegia ko hego-mendebaldean. Hegoaldeko eta ekialde ko herrialdeetan, ile gorria biztanleriaren %1 baino gutxiagotan bakarrik agertzen da: Espainiako iparraldea, Italiako erdialdea, Austria, mendebaldeko Bohemia, mendebaldeko Polonia, Baltikoko herrialdeak eta Finlandia.
Oro har, ile gorriaren banaketa, antzinako zeltiar eta germaniar herrien migrazioekin lotuta dago. Era berean, ukaezina da maiztasun altuenak zelten eremuetan ikusten direla beti, batez ere gaur egun arte edo duela gutxi arte zeltak izan diren eremuetan.
Norvegiako hego-mendebaldea ile gorriaren jatorria izan daiteke. Genealogia genetikoari esker, duela gutxi aurkitu da, Norvegiako hego-mendebaldeko ile ilunaren eta gorriaren eragin handiena (ilehoria ez bezala) R1b-L21 haplotaldea gisa ezagutzen den gurasoen leinuaren portzentaje handiago batekin bat datorrela. Hau, Irlanda eta Eskoziako ipar-mendebaldean ohikoa da (Bederatzi Erreinuetako Niallen leinu an). Ziurtzat jo daiteke  bikingo ek, irlandarrek eta eskoziarrek Norvegiako hego-mendebaldera eraman zituztela, eta gertaera honek eskualde honetako ile gorriaren maiztasuna handitu zuela.
Iparraldeko eta mendebaldeko Europa
Ile gorria ohikoagoa da Europako iparraldeko eta mendebaldeko ertzetan. Irlandak ditu ile gorri gehien per capita munduan, ile gorria dutenen portzentajea %10 ingurukoa baita. Britainia Handiak ere ile gorria dutenen portzentaje handia du. Eskozian, biztanleen %6 inguruk ile gorria dute; Edinburgo da ilegorri gehien dagoen hiria eta horrek munduko ile gorriaren hiriburu bihurtzen du. 1907an, Eskoziako ilearen kolorearen ikerketa handienak, 500.000 pertsona baino gehiago aztertu zituenak, ile gorria zuten eskoziarren ehunekoa %5,3koa zela aurkitu zuen.
Europa ekialdea eta hegoaldea
Italian, ile gorriaren maiztasuna  biztanleriaren %0,57koa da, eskualde ezberdinetan maiztasuna aldatu gabe. Sardinian, ile gorria biztanleriaren %0,24ko maiztasunean dago. Viktoriar Aroko etnografo en ustez, Errusiako Volga eskualdeko Udmurt herrian "munduko gizonik ilegorrienak" ziren. Volga eskualdeak, oraindik ere, ilegorri portzentajerik altuenetako bat du. Ile gorria judutar herri ashkenazien artean ere badago. 1903an, poloniar juduen %5,6ak ile gorria zuten. Beste ikerketa batzuen arabera, emakume juduen %3,69ak, oro har, ile gorria zuten baina gizon judu guztien %10,9 inguruk bizar gorria dute.
Europako kulturan, XX. mendea baino lehen, ile gorria estereotipikoki ezaugarri judutzat hartzen zen: espainiar inkisizioan, ile gorria zuten guztiek, judu gisa identifikatuak izan ziren. Italian, ile gorria judu italiarrekin lotu zen, eta Judas, tradizionalki, ilegorri bezala irudikatzen zen italiar eta espainiar artean. Ile gorria juduen ezaugarria den estereotipoa Ekialdeko Europan eta Errusian oraindik mantentzen da.
Afrikako iparraldea eta Mediterraneoa
Marokoko eta Aljeriako berbereen herrietan noizbehinka ilegorriak agertzen dira. Ile gorriaren maiztasuna bereziki esanguratsua da Marokoko riftarren eta Aljeriako kabiliarren artean, hurrenez hurren. Marokoko erreginak, Lalla Salmak, Mohammed VI.aren emazteak, ile gorria du. Abd ar-Rahman I.ak ere ile gorria zuen, bere ama esklabu bereber kristau bat zen.
Asia
Asian, ile gorria arabiar, irandar, mongoliar eta turkiar jatorriko herri batzuen artean aurki daiteke. Asiako zenbait tokitan, antzinako giza hondakinak kontserbazio egoera bikainean  aurkitu dira. Adibidez, Txinako Xinjiang hiriko Tarim momia ospetsuetako batzuk ile gorri eta marroi gorrixka zuten.
Khakasiako (Hego Siberia) burdin garai ko hilerri batean giza ilearen hainbat lagin kontserbatu dira. Ile asko gorri ageri dira, eta hilerriko burezur batek bibote gorri bat zuen. Yenesi kirgiarrak, sarri, ilegorri bezala deskribatuak izan ziren txinatar iturrietan. Asiako antzinako indoeuropar kultura nomada batzuek ile gorri ugari zutela esan zen, Saka, tokiarioak eta Yuezhi barne.
Weiren Liburuan, Wei Shou idazle txinatarrak, Liu Yuan, Xiongnu hegoaldeko kazike ak, bizar luzean ile gorriko hariak zituela dio.
Lehen turkiarren artean ile gorriaren beste adibide batzuk daude. Esaten denez, Muqan Qaghanek, Turkiako Khaganateko hirugarren Qaghanek, ile gorria eta begi urdinak zituen. Mongoliar Inperioaren sorreran parte hartu zuten pertsona askok ile gorria zuten. Mongoliar-persiar multzoan, Ghazan Khan asiarraren garaian Rashid al-Din-ek idatzi zuenez, Genghis Khanek ile gorria zuen. Genghis Khanen gizonezkoen lerroko arbasoek ile gorria zutela ere esan zen, eta bere ondorengo gehienek, Ogodei, Hulagu eta Jochi kasu, ile gorria ere bazutela. Rashid al-Dinek esan zuen Genghis Khan harritu egin zela bere bilobak, Kublai Khan ek, bere ile gorria heredatu ez zuela jakitean.
Ablai Khan, Kanato Kazajoko Khan bat zen. Genghis Khanen ondorengoa zela baieztatu zuen. Bizarraren kolorea gorri samarra zen.
Amerika, Ozeania eta Saharaz hegoaldeko Afrika
Europako emigrazioak gizaki ilegorrien populazioa ugaritu du Ameriketan, Australian, Zeelanda Berrian eta Hegoafrikan.
45. paraleloa, muga naturala
Genealogista genetikoentzat berehala agerikoa da ile gorriaren mapa R1b haplotaldearen maiztasunarekin korrelatzen dela Europako iparraldean eta mendebaldean. Ez da erlazionatzen Europako hegoaldean dagoen R1b ehunekoarekin, larruazalaren eta ilearen pigmentazio argian inplikatutako beste gene batzuk daramatzaten pertsonen artean ile gorria nabarmenagoa delako. Mediterraneoko pertsonek pigmentazio askoz ilunagoak dituzte (eumelanina altuagoa), bereziki ileari dagokionez, alelo gorriei adierazteko aukera gutxi ematen diena. Beltz gorrixka, ile beltzak ezkutatzen du beti, eta oso gutxitan ikusten da ile marroi ilunean. Gainera, hautespen naturalak, pixkanaka, Mediterraneoko populazioetako ile gorria ere murrizten du, eskualdeko eguzki argi kopuru altuak eta izpi ultramore indartsuek, azal argiko ilegorrietan, hilgarria izan daitekeen melanoma sortzeko aukera gehiago zituztelako.
Latitude berean, ile gorriaren maiztasunak korrelazio harrigarria du R1b leinuen ehunekoarekin. Frantzia erdialdea, Italia iparraldea eta Kroazia zeharkatzen dituen 45 iparraldeko paraleloa, dirudienez, muga natural garrantzitsu bat da ile gorriko maiztasunentzat. 45. paraleloan, izpi ultramoreak hain indartsu bihurtzen dira, jada ez dela abantaila ile gorria eta azala oso argia izatea. 41. paraleloan, ilegorriak oso arraro bihurtzen dira, baita R1b eremu altuetan ere. Muga naturalak, ziuraski, eguzkiarekin eta orokorrean klimarekin zerikusi handia du, 45. paraleloa, Ekuador eta Ipar poloa ren arteko bidearen erdian baitago.
Eslaviar, Baltiko eta Finlandiar herriak, nagusiki, R1a, N1c1 eta I1 haplotaldeetakoak diren herrietatik datoz. Bere R1b jatorri mugatuak, MC1R mutazioa, herri hauetan askoz arraroagoa dela esan nahi du. Horregatik, larruazala eta ile argia izan arren, eta ipar-mendebaldeko europarren latitude berean bizi diren arren, ia inork ez du ile gorririk, jatorri alemaniar partziala duten poloniar edo txekiar batzuez gain.
Diskriminazio edo estigma
Antzinako Egipton, ile gorria, Seth jainkoarekin lotu zela esaten da, eta, ondorioz, gorri koloreko pertsonak, sarri, umiliatuak izaten ziren, baita sakrifikatuak ere. Aitzitik, orain ere, faraoi egiptoar askok, benetan, ile gorria zutela badakigu, oraindik momifikatutako hondakinetan mantentzen diren ile gorrizko ile-xerloek, testigantza ematen baitute.
Erromatarrek ile gorria aipatzea merezi duen ezaugarri fisiko bat bezala ikusten zuten. Tacito idazleak antzinako britainiar tribuetako "ile gorri eta gorputz adar handiez" hitz egiten du, eta beste idazle erromatar mordo batek europar kontinenteko germaniar eta galiar tribuetan ikus zitekeen ile gorri deigarriari erreferentzia egiten diote. Era berean, antzinako greziarrek ere ile gorriaz hitz egiten zuten. Izan ere, Akiles eta Menelao, greziar lan epiko horretan, Homeroren Iliadan deskribatzen denaren arabera.
Ile gorria nolabait Biblian aipatzen den euspena dago. Adan hitza, ustez, hebreerazko "gorri" edo "ruddy" hitzetik dator, eta interpretazio honek, pertsona asko, bai Esau eta bai David erregea ilegorriak zirela sinestera eraman ditu. Batzuek "Kainen marka" ile gorria dela susmatzen dute.
Ile gorriaren inplikazio erlijioso eta espiritualak Europa kristauaren arteak eta ikonografiak indartu dituzte. Bai Judas eta bai Maria Magdalena sarritan ile gorriarekin, eta batzuetan laranjaz, erretratatu zituzten, eta honek ile gorriaren eta paganismoaren arteko lotura indartzen lagundu du.
Britainiar uharteetan, ile gorrien proportzio handiagatik ezaguna den toki batean, aberastasun mistoak egon dira koloreagatik. William Shakespeare antzerkigileak "kolore zatitua" bezala deskribatu zuen eta Charles Dickens autore ingelesak sarritan bere liburuetan pertsonaia zitalenen itxura nabarmentzeko erabiltzen zuen. Bestalde, XIX. mendeko artista prerrafaelitarrek kolorea goraipatzen zuten eta ile gorria bere lanaren ezaugarri komun bihurtu zen.
Aipatzekoa da, buruzagi britainiar asko kolorez bedeinkatuak izan zirela, Isabel I.a, Oliver Cromwell, Boudicca eta Winston Churchill barne. Washington eta Jefferson presidente estatubatuarrak ere ilegorriak ziren. Gaur egun, ile gorriak leku bitxia du gure kultur paisaian. Sorginkeriarekin eta heresiarekin duen lotura duela gutxi berretsi dute Dan Brown en (Da Vinci Kodea) eta J.K. Rowling en liburuek (Harry Potter liburu saga), eta Interneten etorrerak koloreari buruzko espekulazioen loraldi berri bat ekarri du. Neanderthalek ile gorrirako genea zutela jakin izanak, hau oraindik gehiago sutu du.
Sorginkeria eta heresia
Ile gorria, itxuraz, sorginkeria ikur bat zen Europa kristauan, eta, askotan, erru markatzaile bezala ikusten zela esaten da, sorgin bilatzaileen begietara. Hau zein neurritaraino den egiazkoa, ziur asko inoiz ez dugu jakingo, baina bai ile gorria benetan fidagaitza ez zela eta susmoak piztu zituen zerbait zela. Hona hemen aurreiritzi horren adibideak: Ilegorrien mesfidantza Erdi Aroan ilegorrien adibide asko estereotipatuak dira, ez oso fidagarriak. "Alfredeko atsotitzek" ohartarazi dute ez duela pertsona ilegorri bat aukeratzen lagun gisa, eta "secretum Secretorum" ek ilegorriak aholkulari gisa erabiltzearen aurka ohartarazi du.
Konfiantza faltaren ideia hauek Judasek, Kristoren traidoreak, ile gorria zuela pentsatzearekin paraleloan doaz. Izan ere, Judas, sarri, ile gorriarekin edo bizar gorri batekin erretratatua izan zen Erdi Aroko artelanetan. Ruth Mellinkoff egileak, "Outcasts" liburuan, aurreiritzi horri buruz hitz egin zuen, gizartean ile gorriaren gutxiengo izaeraren emaitza zela uste baitzuen. Honela idatzi zuen: "Ile gorria, bizar gorria eta azal gorrixka - Bereizita edo konbinatuta - susmagarritzat, lizuntzat eta arriskutsutzat hartu dira, ez zituztelako normaltasunaren estandarrak betetzen... funtsezkoa da kontuan hartzea gutxiengoen ezaugarriak direla arraza- eta etnia- talde guztietan, baita irlandarren artean ere, ilegorri gehiago dituztela uste baita".
Europako herrialde guztietatik, frantziarrek ile gorriko iritzirik baxuena zutela dirudi. XIX. mendean, "Judasen poil" (Judasen ilea) esaldia oraindik erabiltzen zen ezaugarria deskribatzeko, eta, jada, Frantzian, 1.500 sorginek birao egiten zioten Ama Birjinaren izenari, hari "la Rousse" (ilegorria) deitzen ziotelarik.
Margolanak
Historian zehar, Sandro Botticelli eta Dante Gabriel Rossetti bezalako artistek ile gorriaren sinbolismo indartsua irudikatu dute. Askotan promiskuitatea, sentsualitatea, baldartasuna eta abar iradokitzeko eta beste batzuetan aingerutar idealizazioa. Adibidez, Maria Magdalenaren irudikapenek, bekatua, bertutea, lizunkeria eta kastitatea irudikatzen dute aldi berean, nolabaiteko tentsio estetiko eta kulturala eragiten dute.
Zentzu askotan, tentsio honek gizartean ile gorriaren estigmatizazio polarizatua islatu du. Angelikoa edo deabruzkoa, beste mundu batekoa edo sakonki probintziala, ile gorriak bi muturrak irudikatzen ditu. "Ona" edo "txarra" bezala interpretatzen bada, askotan bi gauzekin du zerikusia: generoa eta klasea. Judas, Jesusi traizioa egin zion dizipulua, maiz ile gorriarekin margotzen da ere. Bere kasuan, kolorea ez dago idealizatuta, ezta sexualizatuta ere ez, endekapenaren islada da.
XIX. eta XX. mendeetan, artista modernoek ile gorriaren sinbolismoa erabiltzen jarraitu zuten. Zenbait irudik Jesus ilegorria irudikatzeko tradizioari jarraitu zioten, jainkotasuna iradokitzeko. Beraz, Jesusentzat ile gorriak beste mundutar bat iradokitzen badu, Mariarentzat lizunkeria; eta Judasentzat, degenerazioa.
Kontinenteen jitoa
Kontinenteen jitoa''' masa kontinentalak elkarrekiko mugitu egiten direla esaten duen teoria da. Kontinenteak mugitzen zirela Abraham Orteliusek proposatu zuen eta Alfred Wegener meteorologo alemaniarrak teoria garatu zuen 1912an. Baina, 70. hamarkada arte, noiz plaken tektonikaren teoria proposatu zen, ez zen egoki azaldu jitoaren zergatia. Teoria berri hau Wegenerren teorian eta lurrazal ozeanikoaren hedapenean oinarritu zen.
Aurreko Teoriak
Kontinenteen jitoaren ideia zabaldu aurretik lurra zurruna zela eta kontinenteak finkoak zirela pentsatzen zen. Hala ere, hainbat ikertzaile, haien artean  Abraham Ortelius, Alexander von Humboldt eta Antonio Snider-Pellegrini, konturatu ziren Ozeano Atlantikoko kontrako aldeetan zeuden kontinenteen kostaldeek forma osagarriak zituztela. Hau dela eta, lehenagotik ere proposatu izan ziren kontinenteak denboran zehar desplazatzen ziren ereduak, hau da, Wegener ez zen kontinenteak noizbait elkarturik egon zirela proposatzen lehena izan
Adibidez, Eduard Suess ek 1885ean Gondwana superkontinentea proposatu zuen, baina honen banaketa Ozeano Atlantikoaren hondoratzeari egokitu zion. Era berean, Frank Bursley Taylor rek 1910ean proposatu zuen Kretazeoan Lurra eta Ilargia gaur egun baino gertuago zeudela eta horren eraginez Ilargiak Lurrean eragindako indar grabitazionalak mugiarazi zituela.
Kontinenteen jitoa Wegenerren arabera
Wegenerren arabera kontinenteak lurrazal ozeanikoaren gainean flotatzen zuten, izotzak uraren gainean flotatzen duen antzera. Kontinenteak Pangea izeneko superkontinente batetik eratorriak dira, nahiz eta jarraitutasun estrukturala izan Mesozoikoan Pangea apurtu eta zati desberdinak, kontinenteak, elkarrengandik urruntzen hasi ziren gaur egun arte ere horrela jarraituz. Bere teoria garatu ahal izateko, aurreko teorien aurka egin behar izan zuen. Izan ere kontinenteen desplazamendu bertikalez gain horizontalak ere bazirela zioen eredua plazaratu zuen: kontinenteen despalzamendu horizontalaren eredua. Eta hau frogatu ahal izateko bere ikerketetan oinarritu zen arrazoi solidoak eman ahal izateko.
Alfred Wegener
Alfred Wegener Berlinen 1880an jaiotako zientzialari alemana izan zen. Astronomian doktoretza eskuratu ostean meteorologia eta geofisika aztertzen hasi zen. Bere ikerketa batzuek kontinente desberdinetako fosilen antzekotasuna ikustera eraman zuten, kontinenteen jitoa aurkezten amaituaz 1912an. Komunitate zientifikoak ordea, erotzat hartu zuen garai haietan. Ironikoki Alfred Wegener ezagunagoa da gaur egun kontinenteen jitoaren teoriarengatik; nahiz eta hainbat urtez Groenlandian ikertzen aritu ondoren, hainbat teoria meteorologo, arrakastatsu eta oso garrantzitsu argitaratu.
Kontinenteen eitea:
Froga hauen artean lehena kontinenteen eitea da. Wegener ez zen hau adierazten lehenengoa izan, munduko mapa batean argi ikus daiteke Hego Amerikak eta Afrikak eite osagarria dutela, eta nahiz eta elkartze hori ez izan erabatekoa- alde batetik globoaren itxura paperean zehatz mehatz adieraztea ezinezkoa delako eta bestetik jasandako higidura, sedimentazio, bolkanismo eta beste hainbat prozesuek kontinenteen kostaldeak aldatu dituztelako- kontinenteen elkartze ideia horren ikerketa froga honen ondorioz hasi zen garatzen.
Berdintasun geografikoak:
Berdintasun estrukturalak ere kontuan izan zituen, ozeano batek banatutako kontinenteetan bertako harrien adin, tolesturen geometrian edota zutabe estratigrafikoetan aurkitutako parekotasunak aztertuz. Adibidez Saharako hego mendebaldean eta Guyanako (Hego Amerikako) agertzen diren harri eta harri serieak erabat berdinak dira. Baina argiago igortzen dira antzinako bi prozesu orogenikoek utzitako aztarnak; izan ere, Britainiaren basamentuaren zati nagusia eratu zuten bi prozesu hauen ondorioz sortutako mendikateak Britainiaz gain Norvegia, Groenlandia eta Ipar Amerikan ere aurki daitezke.
Froga paleontologikoak:
Kontinente ezberdinetan aurkitutako harriak aztertzean, bertako aztarna paleontologiko askok kointziditu egiten zela ohartu zen Wegener. Esaterako Glassopteris izeneko landarearen aztarnak Hego Amerikako eta Afrikako hegoaldean, Antartikan eta Australian aurki daitezke. Mesosaurus narrastiarekin antzeko zerbait gertatzen da, orain dela 270 Mu bizi izan zen izaki honen aztarnak Hego Amerikan eta Hegoafrikan aurkitu direnez, eta honelako narrasti batek hain migrazio luzeak egiteko gai ez zela kontuan izanik, bi kontinente hauek garai horretan bateraturik egon behar ziren.
Charles Darwin-en eboluzioaren teoria ere aplikatuz hainbat ondorioetara iritsi zen Wegener; lur eremu bat beste guztietatik at mantenduz gero bere fauna eta flora propioak garatuko ditu Australiaren kasua den bezala. Adibide garbiena ugaztunena da; ugaztunak bi motatakoak dira plazentalak (indartsuagoak) eta martsupialak; eta habitat bera konpartituz gero plazentalak gainjartzen dira. Ikerketen arabera orain dela 70 Mu martsupialak mundu osoan zehar hedaturik zeuden baina plazentalak agertzean hauek nagusitu ziren Europa, Asia eta Ipar Amerikan. Hego Amerikan aldiz orain dela 30-40 Mu arte martsupialak ziren nagusi. Ondorioz, orain dela 70 Mu Ipar Amerika eta Hego Amerika banandurik zeuden, eta orain dela 30-40 Mu elkartu ziren.
Ondorengo teoriak
Teoria ez zen izan onartua hainbat urtez; alde batetik Wegenerrek kontinenteen mugikortasuna azaltzen zuen mekanismo fidagarririk definitu ez zuelako, eta bestetik bere teoriaren arabera kontinenteak hondo ozeanikoaren gainetik desplazatzen zirelako eta horrek sortutako frikzioa indartsuegia izango litzatekeelako, kontinenteen desplazamendua ezinezko eginaz. Hala ere, hainbat ikertzailek, haien artean Arthur Holmes eta Alexander du Toit, kontinenteen jitoaren teoriarekin jarraitu zuten lanean.
1970eko hamarkadaren hasieran teoriak onarpen orokorra lortu zuen hainbat ikerketa egin ondoren.
Raimon Pannikar
Raimon Pannikar katalan teologoa izan zen (Bartzelona, 1918ko azaroaren 2a - Tavertet, Osona, 2010eko abuztuaren 26a).
Teologia, filosofia, hermeneutika eta erlijioa ikasi zituen, Indian (Benaresko Unibertsitate Hinduan) eta Estatu Batuetan (Harvard eta Santa Barbaran).
Ikuspegi globalizatzaile batetik, kristautasuna eta hinduismoa lotu nahi izan zituen, frogatzeko Jainkoa eta gizakia ezin daitezkeela bata zein bestea gabe ulertu eta Kristo edo Isvara hiru errealitateen elkargunea dela. Pentsamendu hori alor desberdinetan erabili zuen, hala nola unibertsalizatzearen teologian, kristau teologian, hirutasun-teologian, espiritualtasun konparatuan eta futurologian.
Hala ere, vedak (idazki zaharrak, hinduek Jainkoaren agerkundetzat dauzkatenak) ingelesera itzultzeagatik da, batez ere, ezaguna. Idatzi dituen lanen artean, aipagarriak dira, besteak beste: El Cristo desconocido del hinduismo (1964, Hinduismoak ezagutzen ez duen Kristo); Cristianismo y religiones del mundo (1969, Kristautasuna eta munduko erlijioak); El diálogo intrarreligioso (1978, Erlijio arteko elkarrizketa); Mito, fe y hermeneútica (1978, Mitoa, fedea eta hermeneutika); La experiencia védica (1979, Veden esperientzia); eta De la alienación a la relación armoniosa (Alienaziotik harreman harmonikora).
Luzero punta
Luzero punta Bilboko portuaren mendebaldean kokaturik, portuaren kairik luzeena da. Guztira bi kilometro inguruko luzera daukan kai hau 1985. urtean eraiki zen eta Bilboko portuak 1980ko hamarkadan hasitako zabalkunde fasearen hasiera izan zen. Portuan sakonera handiena duen kaia da, guztira 30 metro.
Sakonera hori dela eta, portura datozen petroliontziek erabiltzen dute kaia. Muskizko Petronor enpresaren petrolio beharrizanak hornitzeko eta 2002. urteaz geroztik, Bahia de Bizkaiaren gas edukiontziak hornitzeko. Horrez gain, 2005 urtean haizearen indarrari probetxua ateratzeko, bost sorgailu eoliko ipini ziren.
São Patrício (Goiás)
São Patrício Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cyrtodactylus bichnganae
Ikus, gainera
Gekkonidae
Elizaberriko monasterioa
Elizaberriko monasterioa edo Elizaberriko Andre Mariaren monasterioa Nafarroa Garaiko Ibargoiti ibarreko Zabaltza lekuan dagoen monasterio zahar bat da.
Steffisburg
Steffisburg Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Scorpaenopsis macrochir
Scorpaenopsis macrochir Scorpaenopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Sanjoan kantaita
Sanjoan kantaita Urdiaingo kanta bat da, Donibane jaian neska gazteek abesten dutena. San Joan baselizara joaten dira eta herriko neska gazteek abesten dute, belarretik garira joango dela ospatuz. Bazkalostean elkartu, eta azken entsaioak egin ondoren, jantzi eta San Joango ermitara abiatzen dira, bertan, meza ostean dantzatu eta kantatzeko.
Steffisburg
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Scorpaenopsis macrochir
Deskribapena
Sarritan, bere ahaide den Scorpaena diabolusekin nahasten da. Hala ere, kolore biziko arrain hau soilik 13 cm luze da. Beste Scorpaeniformeek bezala, bizkarrezur pozoitsuak ditu. Pozoitsuak izan arren, arantza hauek ez ditu inoiz erabiltzen beste organismo batzuk erasotzeko, soilik izaera defentsibo bat betez. Bere izenak dioen bezala, bere bular hegatsen barnealdeak, laranja kolorekoak eta hori distiratsukoak dira, bere erasotzaileak uxatu eta nahasteko. Kolore distiratsu hauek arrainaren ezaugarri pozoitsuez ohartarazteko ere balio dute.
Sanjoan kantaita
Besteak beste Resurrección Maria de Azkuek, Francisco Arraras eta Jose Maria Satrustegik bildu zituzten Urdaingo San Juan Kantaitaren hitzak, eta azken honek jasotako aldaera da abesten dena.
Kanta luze baten ostean, gari soroetara joan eta Orain arte belar, hemendik aurrera gari! esan ohi zen.
Historia
Tradizio kristaua eta paganoa biltzen dituen kanta da, eta bere jatorria ez da argia. Lurra bedeinkatzeko kanta bat dela argi dago, eta suaren tradizioarekin partekatzen da.
Espainiako Gerra Zibilean galdu zen tradizioa, edo etenaldia izan zuen. 1966an Jose Mari Satrustegik Lucia Zaugiaurrek kantatutako bertsoak berreskuratu zituen, horiek itzuli eta musika gehitu eta gaur egungo Kantaita bera sortu zuen, Francisco Arrarásen laguntzarekin.
Janzkera
Bertan parte hartzen duten emakumeek bi gona janzten dituzte, bigarrena burura lotuta, aurpegia soilik bistan utzita. Eskuetatik heldu eta borobila osatzen dute, eta une horretan 29 bertsoz osatutako San Juan gaueko kantua abesten dute, eskuekin erritmoa jarraitzen duten bitartean.
Beste herri batzuetan
Errenterian, urtero, Iraultza Dantza Taldeak ere abesten du Sanjoan bezperan. Hernanin ere 2001etik aurrera egiten da. Bilboko konpartsek bertsio eraldatu bat abestu izan dute, letra aldatuta.
Bertsioak
Alex Sarduiren 1999ko Txulufrina eta arrosa diskan abestiaren bertsio bat dago.
Saint Vincent eta Grenadinak
Saint Vincent eta Grenadinak (Saint Vincent and the Grenadines) Karibe itsasoko ekialdeko estatu burujabe bat da, Antilla Txikietako uharte multzoaren erdialdean kokatua. Askotan, estatu burujabeari besterik gabe Saint Vincent deitzen zaio; baina, estatu horretako lur zati handiena den Saint Vincent uharteaz gainera, haren parte dira Grenadina uharteen iparraldeko bi herenak ere.
Kingstown du hiriburu eta portu nagusi. Saint Vincent eta Grenadinak britainiar kolonia izan ziren (independentzia lortu zuen 1979ko urriaren 27an), eta gaur egun nazioarteko erakunde hauetako kide da: Ekialdeko Karibeko Estatuen Erakundea, Karibeko Erkidegoa, britainiar Nazioen Mankomunitatea, Ameriketarako Bolibartar Aliantza eta Latinoamerikako eta Karibeko Estatuen Erkidegoa (CELAC).
Demografia
Saint Vincent eta Grenadinetako biztanleen erdia baino gehiago esklabo beltzen ondorengoak dira, XVII. mendean azukre kanaberadietan lan egitera Afrikatik eramandako; badira, halaber, mulatoak, eta europar eta asiar batzuk. Bertako jatorrizko leinua karibe leinua zen, baina banaka batzuk baino ez dira geratzen, eta oso gutxi dira, halaber, karibeen eta esklabo beltzen arteko nahasketaren ondorengo karibe beltzak ere. Erlijioz protestanteak dira gehienak (anglikanoak eta metodistak), eta gainerakoak katolikoak dira. Hizkuntza ofiziala ingelesa da, baina frantsesetik eratorritako dialekto kreole bat eta ingelesetik eratorritako beste bat ere (pidgin ingelesa) erabiltzen dituzte. Osasun egoera, oro har, ona da, eta bizi itxaropena 73,8 urtekoa da batez beste. Biztanleen gehiengoa, % 90 inguru, Saint Vincenten bizi da, Kingstown hiriburuaren inguruan batez ere.
Ekonomia
Saint Vincent eta Grenadinetako ekonomia ahula da. Nekazaritza da bertako ekonomia jarduera nagusia, batez ere bananaren ekoizpena. Ekoizpen bakar batera mugatuta dago ia erabat, ordea, eta ekoizpen horrekiko mendekotasuna izan da, hain zuzen ere, Saint Vicent eta Grenadinetako ekonomiaren aurrerapenaren oztopo nagusietako bat; 1994an eta 1995ean, adibidez, ekaitz tropikalek uztaren parte handi bat hondatu zuten eta galera handiak izan zituen herrialdeak. Arrurruz izeneko landarea (maranta arundinacea) ere lantzen da; Saint Vincent da landare horren munduko ekoizlerik handiena. Turismoa gero eta indar gehiago hartzen ari da, Grenadinetan batez ere, bertako edertasun naturalek erakarritako bisitariei esker, eta, horrela, zerbitzuen alorra etorkizunean jarduera garrantzitsua izango dela esan daiteke (dagoeneko zerbitzuetan dihardute uharteetako langile gehienek); datorren hamarraldirako bilakaera ikusgarria izango du turismoak, aurreikuspen guztien arabera. Industriari dagokionez berriz, elikagai industria, zementugintza eta ehungintza dira aipatzekoak, baina aski atzeratua da, oro har, eta gobernuak industria berriak sartzeko egin dituen saioek ez dute arrakasta handirik lortu. Arazo nagusietako bat langabezia da, %35-40 inguruko tasarekin (1994an); biztanleko nazio produktu gordina apala da, 2.500 dolar ingurukoa. Azkenaldi honetan ekonomiaren hazkundeak gora egin du (%4, 1998an), batez ere eraikuntzaren eta turismoaren bizitasunari esker. Dena dela, azpimarratzekoa da turismoaren eta beste jarduera batzuen eraginez ingurumenean sortzen ari diren arazoak, etorkizunean kalte handia egin dezaketelako; kostaldeko urak kutsatzen ari dira, yateen isuri pozoitsuen ondorioz batez ere, eta zenbait lekutan bainua debekatzerainoko kutsadura eragin dute.
Gobernua eta administrazioa
Saint Vincent eta Grenadinak estatua monarkia konstituzional bat da. 1979az gero da herrialde burujabea (ordukoa du konstituzioa, eta 1986an berridatzia) eta Commonwealth erakundearen barruan dago; horrenbestez, estatuburua Britainia Handiko erregea edo erregina da, eta gobernadore batek egiten ditu haren ordezkoak. Gobernadoreak izendatzen du gobernuburua edo Lehen ministroa, gehiengoa duen alderdi politikoaren burua. Lehen ministroak Biltzarreko Ganberaren mende agintzen du; ganbera hori osatzen duten 21 kidetatik 6 gobernadoreak aukeratzen ditu Lehen ministroaren aholkuei jarraituz, eta oposizioko buruak parte hartzen du bertan. Lurralde antolaketari dagokionez, 6 administrazio barrutitan (parrokia edo parish) banatuta dago herrialdea:
Historia
1498ko urtarrilaren 22an Kristobal Kolon Saint Vincentera iritsi zenean karibe amerindiarrak bizi ziren uhartean. Dena dela, XVIII. mendea arte europarrak ez ziren uhartean finkatu. Aitzitik, 1675ean, hondoa jo zuen itsasontzi bateko afrikar esklabo batzuk iritsi ziren uhartera, eta karibeen artean bizi izan ziren. Uharteen jabetasuna zela eta, frantsesak, britainiarrak eta holandarrak elkarren lehian izan ziren, harik eta, 1763an, Parisko Itunak britainiarren mendean utzi zituen arte. Hala, 1773an, britainiarrak uhartean finkatu ziren. 1795ean, frantsesen laguntzaz, karibeak matxinatu egin ziren; britainiarrek karibeak menderatu eta Hondurasko golkoko uharteetara egotzi zituzten. Gainerako karibe gehienak Soufrière sumendiaren 1812. eta 1902. urteetako eztandetan hil ziren. Hasieran kotoia lantzen bazen ere, britainiarrek azukre kanabera sartu zuten uhartean, eta Afrikako esklaboak erabili zituzten kanaberadietan lan egiteko. 1834an esklabotasuna debekatzeak langile kopurua urritu zuen; hala, XIX. mendearen azken urteetan, Portugalgo eta Indiako langileak iritsi ziren. Bestalde, XIX. mendearen bigarren erdian azukrearen prezioak behera egin zuen, eta hari jarraitu zitzaion krisi ekonomikoak mendearen amaia arte iraun zuen; horrez gainera, 1898ko haize-erauntsiak eta sumendiaren 1902ko eztandak hazkundea galarazi zuten. 1958an Mendebaldeko Indien Federazioan sartu zen, baina handik lau urtera, federazioa desegin zenean, Britainia Handiarekin elkartutako estatu bilakatu zen. 1979ko urriaren 27an, Saint Vincent eta Grenadinak herrialdeak burujabetasuna erdietsi zuten, eta Commonwealth erakundearen barruan gelditu ziren. Lehenengo hauteskundeak Saint Vincenteko Langileen Alderdiak irabazi zuen, Milton Catoren buruzagitzapean. Lehenengo urteetan indarkeria politikoa nagusitu zen, baina 1984ko hauteskundeetan, James Fitz-Allen Mitchellen Alderdi Demokratiko Berriak irabazi ondoren, baretu egin zen egoera, eta, besteak beste, Grenadinen banakuntzarako saioak ezereztu ditu. 1998an, James Fitz-Allen Mitchellek ordu arteko hauteskunde guztiak irabaziak zituen. Bere politikaren ardatz nagusiak hauek izan ziren: langabeziari aurre egiteko nekazaritza eraberritzea eta Karibe ekialdeko estatuen arteko loturak estuagotzea, Karibe ekialdeko estatuen erakundearen bidez. 2001eko hauteskundeetan, Fitz-Allen Mitchellek agintea galdu eta Ralph Gonsalves izendatu zuten Lehen Ministro. 2005ean, Gonsalvesek berriz irabazi zituen hauteskundeak.
Isabel Torres (aktorea)
Isabel Torres (Las Palmas Kanaria Handikoa, Kanariak, 1969ko uztailaren 14a - ibidem, 2022ko otsailaren 11) kanariar telebista aurkezlea, irrati esataria eta aktorea izan zen.
La Salzadella
La Salzadella edo la Salzedella Valentziako Erkidegoko udalerria da, Baix Maestrat eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
Van Gend & Loos auzia, (26/62), 1963ko otsailaren 5ekoa
Van Gend & Loos vs Nederlandse Administratie der Belastingen (1963ko otsailaren 5ekoa) 26/62 auzia Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren funtsezko kasu bat izan zen, Europako Ekonomia Erkidegoa Eratzeko Tratatuko xedapenak Erkidegoko estatu kideetako auzitegietan pertsona fisiko zein juridikoek betearazi zitzaketen eskubide juridikoak sortzeko gai zirela ezarri zuena. Duela hirurogei urte, 1963ko otsailaren 5ean, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak EBko ordenamendu juridikoaren oinarri konstituzionalak ezarri zituzten hainbat epairen artean lehena eman zuen. Van Gend & Loosen kasu seminalak aukera eman zion Auzitegiari EBko zuzenbideak estatu kideen ordenamendu juridikoetan duen eragin zuzenaren doktrina aldarrikatzeko. Praktikan, horrek esan nahi du gizabanakoek zuzenean eska ditzaketela eskubideak EBko Zuzenbidearen arabera, eta eskubide horiek estatuetako auzitegietan betearazi. Van Gend & Loos auzia Mendebaldeko Alemaniatik inportatutako produktu baten gaineko Herbehereetako aduana-zergak Erromako Itunaren 12. artikuluan jasotako etete-klausula urratzen zutela zioen enpresa batek piztu zuen. EEE T.aren 12 artikuluak dio: “Estatu kideek ez dute beren artean inportazioko eta esportazioko aduana-eskubide berririk edo ondorio baliokidea duten ordainarazpenik ezarriko, ezta elkarrekiko merkataritza-harremanetan aplikatzen ari direnak gehituko ere.”
Europako Auzitegiak, abokatu nagusiaren eta sei estatu kideetako hiruren iritzia ezetsiz, baiezkoa eman zion lehen galderari, eta, horrela, EBko zuzenbidean zuzeneko eragina duen doktrinari hasiera eman zion, eta EBko zuzenbidetik eratorritako eskubideak estatuetako auzitegietan betearazteko ahalmena eman zien partikularrei.
Epaiketara eraman zituzten gertakariak
Van Gend & Loos enpresak material kimiko batzuk Alemaniatik Herberehetara inportatzen ditu. Herbereheetako administrazio tributarioak inportazio zerga batzuk ordainarazten dizkio enpresari (arantzelak). Van Gend enpresak tarifak ordaindu egiten ditu baina dirua itzularazia izateko saiakera egiten du Herberehetako auzitegi nazional baten aurrean (Tariefcommissie).
EEEko Tratatuaren 12.artikulua
"Estatu kideek ez dute beren artean ezarri inportazio eta esportazioetan aduana-zerga berririk edo eragin baliokidea duten tasak, eta elkarren arteko merkataritzan dagoeneko aplikatzen dituztenak areagotzeari."
Landu beharreko bi aspektuak
Lehenik eta behin, ea Europar Erkide Ekonomikoaren Tratatuaren 12. artikuluak aplikazio zuzena izan dezakeen estatu kide baten mugen barnean.
Holandako administrazioak argudiatu zuen orokorrean bete zuela 12. artikuluan xedatutakoa, eta tasa arantzelarioak kasu partikular batean salbuespen bezala handitu zirenez, ez zela kontuan hartu behar. Bestalde, argudiatu zuten tratatua estatukideen artean egindako akordioa zela, eta inportatzaileek ez zutela legearekin nahiko konexiorik erreklamazio bat egiteko.
Erabakia
EEE tratauaren 12. artikuluak eragin zuzena eragiten du eta artikulu honek esaten duena nazioetako organo jurisdikzionalek babestu behar dute. Aduana-eskubideak edo ondorio baliokidea duten ordainarazpenak gehitu diren egiaztatzeko, kontuan hartu behar dira estatuak benetan aplikatutako eskubide eta ordainarazpenak EEEko Tratatua (horrekin batera bertan dagoen 12.artikulua) indarrean sartu zen momentuan estatu horretan. Honek eraman gaitzake bi adarretara: batetik, muga zergaren estrukturazio berri batera (ondorio bezala izango duena produktu hori sailkatzea partida sujeta batera tributazio altuago batera, edo bestetik, aplikatutako aduana-zuzenbidea handitzeari.
Tariefcommissieri dagokio (Herbehereetako zerga-administrazioa) prozedura honen kostuak konpontzea edo erabakitzea.
Ekarpen nagusiak
Lortu da justizia auzitegiak erabaki bat hartzea non ebazten den tratatuaren ebazpenak zuzenean aplikagarriak izango direla estatukideen barruan xedapenen erredakzioa nahiko argia bada.
Tratatuan ez da espreski aipatzen eraginkortasun zuzenaren printzipioa. Auzitegiak bere sententziari justifikazioa emateko argudiatu zuen araudi europarrak izaera autonomoa zuela, honek esan nahi du araudi europarrak berak duela eskumena erabakitzeko ea araudi horrek estatukideen mugen barnean izango duten efektu zuzena. Tribunalak esan zuen europar ordenamendu juridikoaren autonomia beharrezkoa zela bermatzeko estatukideen konpromezua tratatuan ezarritakoarekiko.
Printzipio honen arabera, ordenamendu komunitarioa ez dago mugatua estatu nazionalen ekoizpen normatiboaz edota konstituzioetako mugetaz.
Eyre (Skye)
Eyre, 'Eighre', Eskoziako Highland eskualdeko kokaleku bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Loch Snizort aintziraren ekialdeko ertzean.
Carharrack
, 'Karardhek', Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.
Scorpaenopsis neglecta
Scorpaenopsis neglecta Scorpaenopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Eumicrotremus phrynoides
Eumicrotremus phrynoides Eumicrotremus generoko animalia da. Arrainen barruko Cyclopteridae familian sailkatzen da.
Oľšavce
Oľšavce Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 5,06 km²ko azalera du eta 179 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1383. urtekoa da.
Union konderria (Hego Carolina)
Union konderria (Union County) Hego Carolinako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Union da. 2010eko zentsuaren arabera 28,961 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Union konderriak 13,365 kilometro koadro ditu. Horietatik 481 ura dira. Beste 13,317 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 21,67 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 28,961 pertsonetatik 19,428 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 282 dira. 9,022 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 79 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 335 pertsonek kokatzen zuten.
Águas Vermelhas
Águas Vermelhas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Typhlops hedraeus
Typhlops hedraeus Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Milka
Milka (alemanezko akronimoa Milch und Kakao, "esnea eta kakaoa") 1901. urtean Suitzan sortu zen txokolate marka Alemaniarra da. Mondelēz International gozotegi estatu batuarrarengatik mundu mailan ekoiztu da 1990 .urtetik aurrera. 100 urtetan zehar, Milka nagusiki Lörrach, Alemanian ekoiztu izan da. 2012 .urtean 140.000 tonelada txokolate ekoiztuz. Txokolatea, barra erara eta Gabonetarako eta Pazko egunetarako formatu berezietan saltzen da. Enpresak, txokolatez estalitako gaileta eta bizkotxoak ere ekoizten ditu.
Historia
1825 eko azaroaren 17an Phillipe Suchard txokolategileak (1797-1884) gozo-denda bat ireki zuen Neuchâtel-en, bertan, "chocolat fin de sa fabrique" eskuz eginiko postrea saldu zuen. Hurrengo urtean Suchard-ek bere enpresa handitu zuen eta Serrières deituriko hurbileko hirira mugitu zuen ekoizpena, bertan 25-30kg txokolate ekoizten zituen alokatutako errota zahar batean. 1890. hamarkadan zehar, esnea gehitu zitzaion Suchard txokolateari.
Produktua ondo bereizteko, 1901. urtean gaur egun famatua den estalki lilan ontziratu zen lehen Milka txokolatea. Produktuak Austriara barneratu ziren 1910.urteko hamarkadan ospea hedatzeko, eta 1913. urterako enpresaren ekoizpena 18 aldiz hazi zen 1880. urtearekin konparatuz.
1970. urtean, Suchard-ek Tobler enpresarekin bat egin zuen Interfood sortzeko. 1982 an Interfood eta Jacobs kafe enpresa elkartu egin ziren, Jacob Suchard sortuz. 1990 ean Kraft Foods enpresak Jacobs Suchard, Milka barne, bereganatu zuen. 1995.urtean, Milka, ofizialki, eski babesle bihurtu zen, eta, beranduago, kirol babeslerik ospetsuenetako bat bihurtu zen Lienzen ospatu zen FISeko Alpina Koparen ondoren. 2012 ko urrian, Kraftek bere janari lasterreko sektorea sortu zuen Mondelēz International izena hartu zuena. 2016 an merkatua are gehiago hedatu zuten Txina aldera.
Gaur egun, txokolatea eta Milkaren produktu gehienak Lörrachen (Alemania) ekoizten dira, nahiz eta Europan eta Latinoamerikan ere beste produktu batzuk ekoizten dituzten.
Irudi Korporatiboa / Publizitatea
Markaren ikurra behi lila bat da, lepoaren inguruan kanpai bat duena eta gehienetan Alpeetako zelai batean dagoena. 1990 eko hamarkadan, Peter Steiner (musikagile suitzarra) Milkako komertzialetan agertu zen.
Milkak "samurtasuna" hartu du ardatz, 60ko hamarkadaz geroztik publizitateko gai nagusitzat. 1972 an, Lila izeneko Milka behia bere publizitate kanpainen aurpegi bihurtu zen eta irudi hori gaur egunera arte mantendu da. Eski alpetarreko izar asko babestu ditu 1995 etik (munduko eta olinpiar txapeldunak barne). 2015 ean, Milkak Lila maskota zuen lila koloreko itsasontzi bat erabili zuen Alemania eta Austriako ibaiak zeharkatzeko udan. Itsasontzi honi "Muuboot" (Moo-boat ahoskatua) izena eman zitzaion.
Eztabaida
2012 an Cristina Fernandez de Kirchner Argentinako orduko presidenteak bere gobernua Kraft Foodsekin Milka ekoizteko akordio batera iritsi zela iragarri zuen. Ordura arte, markako produktu gehienak Brasilgoak ziren. Multinazionalak ziurtatu zuen obligazioak unitate txikienei bakarrik eragiten ziela, tableta handienak Alemania eta Suitzako lantegietatik inportatzen jarraituko baitzuten.
Fasach
, 'Fàsach', Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Skye eta Lochalsh barrutian. Skye uhartean dago, Duirinish penintsulan.
Platysmacheilus longibarbatus
Platysmacheilus longibarbatus Platysmacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Adú
Adú 2020ko Salvador Calvo espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Sinopsia
Filmak migrazioarekin lotutako hiru istorio lotu nahi ditu: Kamerundik ihes egin nahi duten bi haurrena, legez kanpoko ehizaren kontra borrokatzen den ingurumen aktibistarena eta Melillako hesia babesten duten hiru guardia zibilena. Protagonisten istorioak elkartu egingo dira bidean.
Urraka Santxitz Iruñekoa
Urraka Santxitz Iruñekoa (? - 956ko ekainaren 23a) Iruñeko infanta eta Leongo erregina ezkontidea izan zen.
Biografia
Aita Antso I.a Gartzez eta ama Tota Aznar zituen. 932an Ramiro II.a Leongoa ezkondu eta bi seme-alaba izan zituen:
Hil zenean Oviedoko katedralean lurperatu eta idazkun hau egin zuten:
XVIII. mendean Burgosera eraman zuten eta egun galdurik dago.
La Vall d'Uixó
La Vall d'Uixó Valentziako Erkidegoko udalerria da, Plana Baixa eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua. Herri hau izendatzeko erabiltzen diren beste izen batzuk hauek dira: Vall-Llarga, Vall del Duc edota la Vall, besterik ez.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 32.924 biztanle zituen.