cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Armeniako historia
Kristautasuna
Hasiera batean Kapadoziako Zesareako Eliza metropolitanoari gehitua egon zen eliza hau, erromatar lurraldeari litua, baina Armeniako Elizak autonomia hartu zuen V. mendearen hasieran.Katholikos izena hartu zuen patriarka baten jurisdikziopean, erromatar eta bizantziar inperioaren mugetatik kanpo, patriarken hierarkuatik kanpo zegoen kristau komunitate bateko buruzagia zen Katholikos hori. Gaur egun, armeniar, nestoriar eta georgiar elizetako buruzagiek dute titulu hori, eta elizak berak Armeniako Eliza Apostolikoaren titulua du. Liturguaren aldetik Jerusalemgo erritu zaharraren eragin handia zuen liturgia hartu zuen. Aldi berean, tradizioak Mesrop monjeari (360-440) egozten dion armeniar alfabetoa jaio zen. Ordura arte grezieraz eta sasirieraz bakarrik idatzitako elizako testuak hizkuntza nazionalean itzuli ziren, eta are gehiago lotu ziren armeniar naziotasunean eliza autonomoa eta hizkuntza berezkoa.
Eliza armeniarra katolikotik eta ortodoxotik bereizten da gainera Kaltzedoniako Kontzilioaren ondoren (451), Kristoren izaera bikoitza ezarri zuen Kontzilioak, gizatiarra eta jainkotiarra, baina Eliza armeniarraren monofisismoarekiko atxikimendua (Kristoren izaera bakarra) tinkoa izan zen, eta 506an eta 551n egindako bi kontzilio nazionaletan berretsi zen.
Armenierari dagokionez, Mesropen alfabeto zaharrak biziraun du 21. mendetik, eta hizkuntzak ere eboluzio konplexu bat izan da, baina hizkuntza literario eta moderno osoa da 21. mendean. Bere bi dialekto nagusien artean (Mendebaldeko armeniera eta Ekialdeko armeniera), Ekialdekoak du bizitasuna orain, Armenia independentean estatus ofiziala duena da, eta bere alfabetoa transliteratzeko erabiltzen den ahoskera ere hartan oinaritzen da.
Erdi aroa, eta musulmanekin biziraupena
636. urtean arabiarrek Armenia konkistatu eta nolabaiteko autonomia gorde bazuten ere, bizantziar eta turkiar seljukidarren arteko guduen ondorioz, XI. mendean, biztanleriaren zati batek erbestera jo eta Krimea edo Galitzian kokaturik, diasporaren lehen urratsak ezarri ziren. Armenia jatorrizkoan, aldiz, Mediterraneotik gertu zeuden Ziliziako lurraldeetan Armenia Txikia izeneko estatua sortu zuten (1080), eta Gurutzadetan parte hartu zuen herrialde horrek. Barrualderago, Kaukasiarantz, beste erresuma bat osatu zen, Erdi Aroko Armeniako erresuma, batzuetan Bagratidarren Armenia ere deitua.
XVI. mendean, turkiarrek eta persiarrek erdibanatu zuten Armenia. Turkiarrak mendebaldean egokitu ziren eta irandarrak ekialdean. XIX. mendean, errusiarrek Erevan lurraldea hartu zuten (1828), baina Erzerum aldeak turkiarren esku iraun zuen.
Otomandar aroaren amaiera eta genozidioa
Otomandar inperioaren azken fasean, turkiarrek izugarrizko zapalkuntza eta sarraskiak bideratu zituzten armeniar abertzaleen aurka (1894-1896 eta 1915-1916 urteetan nagusiki).
Lehen mundu gerraren kontestuan, eta Otomandar inperioa desegiten hasi zelarik, orduan gertatu zen armeniar genozidioa. 1915eko apirilaren 24a da sarraskiko egun gogoratuena, 250 armeniar intelektual atxilotu baitzituzten Istanbulen egun hartan. Ondoren, otomandar militarrek armeniarrak euren etxeetatik atera eta ehunka kilometro ibiltzera behartu zituzten, basamortuan zehar (gaur egungo Sirian), urik eta elikagairik gabe. Sarraskian, bortxaketak eta bestelako erasoak ere ohikoak ziren. Genozidioa Otomandar Inperioak egin zuen, Turkiar Gazteen gobernualdian. Hildako armeniarrak milioi bat eta miloi eta erdi bitartean izan zirela jotzen da. Bizirik geratu zirenek Turkiak hartutako herria utzi eta erbestera jo behar izan zuten, Armenia sobietarrera nagusiki. Sèvresko Itunean Armeniako estatu burujabea eraiki zedin onartu bazen ere, bertako erabaki guztiak ez ziren indarrean jarri. Mustafa Kemal turkiarraren gudarosteek Kars eta Ardahan hartu zituzten bitartean, boltxebikeek, Mikoian buru, Armeniako errepublika sobietarra aldarrikatu zuten, Erevan lurraldean.
Armenia sobietarra
Armenia, 1920ko azaroaren 29an aldarrikatu zen Sobietar Errepublika Sozialista bezala. Turkiak eta Sobietar Errepublika Sozialista berriak Karseko ituna sinatu zuten. Haren arabera, Turkiak sobietarren esku utzi zuen Adjaria, eta trukean, Karseko lurraldea eskuratu zuten turkiarrek. Azken lurralde honetan Ani herria eta Ararat mendia aurkitzen dira, Armeniako lurralde espiritualak hain zuzen ere. Egun, Armeniak ez du Karseko ituna onartzen.
Armeniak egonkortasun erlatibo bat izan zuen sobietarren menpe izan zen urteetan. Sendagaiak, janaria eta beste zenbait hornikuntza jasotzen zituzten Moskutik, eta erregimen komunista nolabaiteko lasaigarri bat izan zen Armeniarentzat, Otomandar Inperioaren azken urte gogorrak bizi izan baitzituen. Halere, elizarentzat zaila izan zen garai sobietarra, erabat zapaldua baitzegoen. Stalinek neurri zorrotzak hartu zituen Armeniako Eliza Apostolikoa jazartzeko, eta honetaz gain, Armeniako ohiturak errusiarrengatik ordezkatu nahi zituen. Hogeiko hamarkadan elizak galdu egin zituen bere ondasunak, eta hurrengo hamarkadan, sobietarrak gogor aritu ziren elizaren aurka. Purga Handiaren baitan, Khoren I.a hil zuten, 1938. Alabaina, elizak bizirik iraun zuen.
Armenia ez zen libratu Stalinen garaiko deportazio eta populazio mugimendu behartuetatik., 1944an, Hamshenis bezala ezagututako 200.000 sunni musulman, Georgia, Kazajstan eta Uzbekistanera bidali ziren. Honetaz gain, 58.000 armeniar abertzale Kazajstanera bidali zituzten.
Rosedale (Oklahoma)
Rosedale Oklahomako herri bat da. McClain konderrian kokatua dago. 2010ean 68 biztanle zituen, 0.15 kilometro koadrotan banatuta.
Armeniako historia
Armenia sobietarra
Stalin 1953an hil ostean, Nikita Jrushchov izan zen batasuneko zuzendari berria. Kremlineko gobernuak adierazpen abertzaleak baimendu eta atzean utzi zituen Stalinen politikak. Honek sobietar askoren lasaitasuna ekarri zuen. Armeniak berpizkunde kultural eta ekonomikoa izan zituen, eta erlijio eskubide batzuk ere baimenduta izan zituen.
1965ko apirilaren 24an, milaka armeniar Erevaneko kaleetara irten ziren manifestazioa deituta. Helburua Armeniar Genozidioaren 50. urteurrena gogoratzea zen. Hala, sobietarrak hirian sartu eta ordena jarri zuten. Gertakaria berriro ez errepikatzeko asmoz, Kremlinak genozidioan hilako guztiak gogoratuko zituen monumentu bat jartzea erabaki zuen.
Las verdes praderas
Las verdes praderas 1979ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Rebolledotarrek familia perfektua osatzen dute. Josék aseguru-etxe batean lan egiten du eta Conchi etxekoandrea da. Guadarramako mendilerroan txalet bat erosi dute asteburutarako. Hala ere, zeharo frustraturik dabiltza.
Armeniako historia
Armenia independente berria
Sobietar Batasunak perestroika politika abian jarri zuenean, indar handiz nabarmentzen hasi ziren bertako errepublikek lurraldetasunari, hizkuntzari, burujabetasunari eta abarri buruz egiten zituzten eskakizunak. Horrela, 1991. urtean, armeniarrek Sobietar Batasunetik aldentzeko erabakia hartu zuten hauteskundeetan, eta Armenia estatu burujabe eta independente bihurtu zen; Levon Ter-Petrosian izan zen errepublikako lehenengo presidentea. Urte hartan bertan Estatu Burujabeen Batasunean sartu zen, eta 1992an Nazio Batuetako kide egin zen.
Karabakh Garaiko gatazka gerra irekia bilakatu zen 1992-1994 tartean. Azkenean Armeniak Azerbaijango gudarostea garaitu zuen eta Nagorno-Karabakh eta inguruko lurraldeen gaineko kontrola eskuratu zuen, baina Azerbaijanek energia blokeoa ezarri zion Armeniari eta horrek oso ondorio kaltegarriak izan zituen bertako ekonomian, Armeniak ez baitu lehengai aski. 1994an su-etena izenpetu zuten bi herriek eta Armeniako ekonomiak gora egin zuen —energia blokeoak bere hartan iraun bazuen ere—, baina egoera politikoa oso kaskarra zen. Oposizio nazionalista erradikalak ez zuen onartu konstituzio berriaren sorburu izan zen erreforma politikoen prozesua, presidentearen ahalak areagotzen zituelako konstituzio hark, eta ez zuen onartu, halaber, 1995eko hauteskundeetan aginpidean zegoen alderdiaren garaipena (MNA); nazioarteko behatzaileek ere salatu zituzten hauteskunde haietako nahasmendua eta gorabeherak.
1996ko hauteskundeetan, dena dela, Ter-Petrosianek botoen % 52 lortu zuen eta bera atera zen berriro lehendakari. Ordu arteko norabide politiko beretik segitu zuen harrezkero: liberalizazio ekonomikoaren barruan, enpresak pribatizatzea, oposizioari gogor aurre egitea (Dashnakutisun alderdia debekatu zuen), Iranekin eta Errusiarekin harremanak sendotzea, eta Nagorno-Karabakheko gatazka amaigabeari elkarrizketa bidezko irtenbidea bilatzea. Ter-Petrosian lehendakariaren neurrien kontra agertu ziren gobernuko zenbait kide, eta azkenik 1998an Azerbaijanekiko hitzarmen bat proposatu zuelarik, dimisioa ematera behartu zuten.
1998ko martxoan, ordu arte lehen ministro izandako Robert Kotxarian izendatu zuten estatuburu eta presidente eta Armen Darbiniam, gobernuburu; alderdi komunistak indar handia izan arren, presidentea ez zen alderdi horretakoa eta joera nazionalistako gobernua eratu zen. Bestalde, eta arazo nagusiak Nagorno-Karabakh lurraldearen gerrak ekarri badizkio ere, aipagarriak dira Turkiarekin izandako arazoak, PKK (Langile Kurduen Alderdia) babestu izanaz Turkiako gobernuak Armenia salatu baitu.
21. mendean, Azerbaijan indartu batek berriro ekin zion gerrari Karabakh Garaian. Oraingoan irabazi egin zuten eta 1990eko hamarkadan Armeniak kontrolatu zituen lurralde gehienak.
Lezoko Udal Liburutegia
Lezoko Udal Liburutegia 1989 tik Andreone etxean dago. 1973an sortua, 1985 eta 1989 artean itxita egon zen.
Au-delà des grilles
Au-delà des grilles (Le mura di Malapaga) 1949ko René Clément frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Pierre Arrignon kriminalak Genovara ihes egingo du. Bertan Marta Manfrediniz maiteminduko da.
Petitjeanita
Petitjeanita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Petitjeanita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
NGC 6224
NGC 6224 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Hillsboro (Indiana)
Hillsboro Indianako herri bat da. Fountain konderrian kokatua dago. 2010ean 538 biztanle zituen, 0.81 kilometro koadrotan banatuta.
Collado del Mirón
Collado del Mirón Ávilako udalerria da, El Barco de Ávila-Piedrahíta eskualdean dagoena.
Saint-Georges-Armont
Saint-Georges-Armont Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Georges-Armont udalerrian erroldatutako biztanleak 102 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 7 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 18 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 12 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Caracal caracal schmitzi
Caracal caracal schmitzi Arabiatik Indiako erdialdera hedatzen den karakal azpiespeziea da.
Saint-Georges-Armont
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 68 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (23 gizon eta 22 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Frantziako Aire eta Espazioko Armada
Frantziako Aire eta Espazioko Armada (Armée de l'air et de l'espace) Frantziako Indar Armatuak osatzen duten armadetako bat da. Haren helburu dira Frantziako aire-espazioa zaintzea, estatu-segurtasuna zaintzea eta nazioarteko misioetan bakea mantentzea.
Sortu zutenetik Bigarren Mundu Gerran, Gerra Hotzan, Indotxinako Gerran, Aljeriako Independentzia Gerran, Golkoko Gerran, Kosovoko Gerran, Afganistango Gerran eta Libiako esku-hartze militarrean parte hartu du.
3799 Novgorod
3799 Novgorod asteroide baten izena da. irailaren 22an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 SL izena zeraman. Ondoren Novgorod, Errusiako hiria omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3799 Novgorod asteroidearen orbitak batezbeste 2,685 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,18 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,19 distantziara. Eszentrikotasuna 0,188 da, eta makurdura orbitala 11,83ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.6 da.
Paiguano
Paiguano edo Paihuano Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da, Coquimbo eskualdeko Elqui probintzian kokatuta. 2002ko erroldan, 4.168 biztanle zituen.
Granges-la-Ville
Granges-la-Ville Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Granges-la-Ville udalerrian erroldatutako biztanleak 233 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Granges-la-Ville udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 223 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.588 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 janari enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Granges-la-Ville udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
2014ko Ludiango lurrikara
2014ko Ludiango lurrikara 2014ko abuztuaren 3an Txinako Yunnan eskualdeko Ludiango konderrian gertatu zen lurrikara izan zen. Txinako Sismologia Zentroaren arabera, lurrikara 16:30ean gertatu da (08:30 GMT) eta Ludian konderrian izan zuen erdigunea.
Testuingurua
Ordu gutxitan Txinan gertatu zen bigarren lurrikara zen, izan ere, bertan 14:00ak zirenean (06:00 GMT) Richter eskalan bost gradukoa izan zen beste astindu bat jazo zen Tibeten.
Lurrikararen hedapena
Astindua inguruko hirietan ere sentitu zuten, hala nola, Kunming, Chongqing, Leshan eta Chengdu hirietan eta Sichuan probintzian, South China Morning Post egunkariak jakitera eman zuenez.
Erreplikak
Lurrikara azken 14 urteetako txarrena izan zen lurralde horretan, eta abuztuaren 4 arte 467 erreplika jazo zituzten; horietako lauk 4 eta 4,9 graduko magnitudea izan zuten, Richter eskalan.
Biktimak eta kalteak
Seismoaren ondorioz, errepide ugari moztu egin behar izan zituzten, erreskate taldeen lana zailduz. Horretaz gain, azken egunetako euriteek ere zailago egin zutenzaurituak artatzea.
Txinako agintariek 2.500 militar eta 700 polizia eta suhiltzaile mugiarazi zituzten eta hondakinen artean bizirik egon zitezkeen pertsonak aurkitzen saiatu ziren.
Lurrikararen eraginez, 12.000 etxebizitza eraitsi eta beste 30.000 inguru hondatu ziren, antzinako etxeak gehienak. Polizia eta erreskate zerbitzuetako langileak ezbeharraren tokira gerturatu ziren, eta kanpinak, oheak, mantak eta arropa kaltetutako tokirako eraman zituzten. Bestalde, Yunnan probintziak larrialdi zerbitzuetako 30 langile bidali zituen. Abuztuaren 4ean, 57.000 inguru ziren lekualdatu zain zeuden herritarrak, eta 12.000 suntsitutako etxeak.
Abuztuaren 4eko datuen arabera, gutxienez laurehun lagun hil ziren. 20.000 polizia, suhiltzaile eta militar erreskate lanetan ari ziren, hondakinen artean bizirik geratutakoak aurkitzeko. Gutxienez 1.800 ziren zaurituak.
Abuztuaren 5eko datuen arabera, gutxienez 410 lagun hil ziren, 12 lagun desagertuta zeuden eta 2.373 zauritu. Ia 124.000 etxe eraitsi ziren lurrikararen ondorioz, eta beste 124.000k kalte handiak zituzten. Izan ere, konderrian dauden eraikinak zaurgarriak ziren, egurrezkoak eta aspaldi egindakoak zirelako. Lurrikara jazo eta gero botatzen hasi zen euria eta luiziak erreskate-lanak eta laguntza gizatiarraren helduera ari ziren oztopatzen.
Luzaroko herri-guda
Luzaroko herri-guda edo bakunki herri-guda Mao Zedongek Txinako Guda Zibilean asmatutako estrategia politiko-militar bat da. Herri-guda herritarren babesa bereganatzean eta arerioa herritarrek, higidura eta gerrilla guden bidez, garai dezaketen lekura erakartzean datza. Marxista-leninista maoisten aginpidea hartzeko epe luzerako borroka iraultzaile iskiluduneko estrategia da.
Herri-gudaren teoriaren oinarriak
Luzaroko herri-gudaren oinarria norberaren indarrei eustean eta arerioarenak agortzean datza. Herri-guda hainbat idazlanetan aztertu eta ikertu izan dute Japoniar inperialismoaren aurkako borroka taktikari buruz (1935), Txinako guda iraultzailearen estrategia-arazoak (1936) eta Luzaroko gudari buruz (1938), besteak beste.
Solos en la madrugada
Solos en la madrugada 1978ko José Luis Garci espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Luzaroko herri-guda
Etapak
Guda beraren garapenak zehaztutako hiru etapaz osatuta dago:
Txinatik kanpoko saioak
Vietnamgo gudan Hego Vietnamgo Askapenerako Nazio Fronteak herri-gudaren estrategia erabili zuen arrotzak kanporatzeko eta Vietnamen errepublika sozialista eta batua ezartzeko. Nepalen Nepalgo Alderdi Komunista (maoista)-k erabili zuen, baina, sozialismoari uko eginez, errege-erreginak bota eta alderdi anitzeko errepublika parlamentarioa itundu zuten. Perun Peruko Alderdi Komunista (Bidezidor Argitsua)-k, Indian naxalitek eta Filipinetan Filipinetako Alderdi Komunistak arteztutako Herriaren Gudaroste Berriak herri-gudako prozesuak bultzatzen dituzte.
A Pobra do Brollóngo geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Andrea Bartoli
Andrea Bartoli nazioarteko gatazken azterketa eta konponbideen bilaketan esperientzia handia duen antropologo italiarra da. Euskal Herriaren gaineko Bruselako Adierazpena sinatu zutenetakoa da.
Biografia
Erroman jaioa, hiri horretako eta Milango unibertsitateetan Antropologia ikasi zuen. Unità Sanitaria Locale 7 izenekoaren presidentea (1983-1987) eta Consiglio Nazionale dell’Economia e del Lavoro kontseiluaren aholkularia (1980-1984) izan zen.
Oraindik bere herrialdean Andrea Bartoli Erromako Tor Vergata unibertsitatean irakasle (1987-1992) eta Programa Sozialen Ikerketarako Zentroaren zuzendaria izan zen (1986-1992). Sienako unibertsitatean ere irakasle aritu zen.
Bartoli 1994tik AEBetan ibili da irakasle; Columbiako Unibertsitatearen babespean Center for International Conflict Resolution (CICR) 1997an sortu eta bere zuzendaria izan zen. Zentroak antolatutako lehen ekimena figura erlijiosoek bakegile gisa duten egitekoaz izan zen; horretarako Bartolik Mozambikeko bake prozesuan Sant'Egidio komunitatearekin izandako esperientzian oinarritu zen; Sant'Egidioko kidea delako hainbeste gatazka konpontzeko ahaleginetan esku hartu du. Aipatu New Yorkeko unibertsitatean Ikerketa Aurreratuetako zuzendari laguntzailea izan zen 1992 eta 1996ren artean. School of International and Public Affairs (SIPA) eskolan ikerketa irakaslea izan da eta Georgetown Unibertsitatean ere eman ditu eskolak.
Azken urteetan Virginiako George Mason Unibertsitatean egon da 2007tik eta bertako Institute of Conflict Analysis and Resolution (ICAR) institutuko zuzendaria da egun. Dynamical Systems and Conflict Team taldeko kidea da eta Search for Common Ground elkarteko bulegoko kideetakoa ere da.
2011ko Frantziako Irekia - Emakumezkoen Bakarkakoa
Iazko txapelduna eta kopa defendatuko zuen tenislaria Francesca Schiavone zen, baina finalean grand slam bat irabazten duen aurreneko tenislari asiarrak garaitu zuen, Li Na txinatarrak hain zuzen ere (6–4, 7–6(7–0)).
Serie buruak
<li> Julia Görges ''(Hirugarren Txanda) <li> Flavia Pennetta ''(Lehen Txanda) <li> Shahar Pe'er ''(Lehen Txanda) <li> Ana Ivanović ''(Lehen Txanda) <li> Yanina Wickmayer ''(Hirugarren Txanda) <li> Dominika Cibulková ''(Lehen Txanda) <li> Alisa Kleibanova ''(eritasunagatik utzi zuen) <li> Jarmila Gajdošová ''(Hirugarren Txanda) <li> Maria Kirilenko ''(Laugarren Txanda) <li> Nadia Petrova ''(Lehen Txanda) <li> Alexandra Dulgheru ''(Bigarren Txanda) <li> Daniela Hantuchová '' (Laugarren Txanda) <li> Peng Shuai ''(Hirugarren Txanda, eritasunagatik etsi zuen) <li> Roberta Vinci ''(Hirugarren Txanda) <li> Klára Zakopalová ''(Lehen Txanda) <li> Tsvetana Pironkova ''(Bigarren Txanda)
Andrea Bartoli
Euskal Herriaz
2010ean Bruselako Adierazpena sinatu baino lehen Bartolik Euskal Herriarekiko harremana izan du. 2006an Euskal Herrira bisitaldia egiteko Juan José Ibarretxek gonbidatu zuen bakegintzaren alorreko adituen taldean egon zen; taldean Bruselako Adierazpena sinatu duen Alan Smith zegoen, besteak beste. "Bakea eta Elkarbizitzarako Plana" deitu zen egitasmoaren erredakzioan kolaboratzeko eskatu zioten eta Bartoli askatasunen eta eskubide zibil eta politikoen defentsak duen egitekoa jorratzen duen planaren atala aztertu zuen. 2007an Ibarretxek berak bultzatutako "Konpondu" ekimenaren ebaluatzaileetakoa izan zen.
Euskotrenen 3500 seriea
Euskotrenen 3500 seriea edo UT 3500 Eusko Trenbideak eragileak aldiriko zein eskualdeko zerbitzuak egiteko erabili zituen tren serieetariko bat da, 15 unitate aniztun elektrikoz osatutakoa. Lehenengo tren unitateak 1978ko maiatzaren 5ean egin zuen lehenengo bidaia Topo linean.
Hurrenez hurren 2011-2014 eta 2016-2018 arte eraikitako EMU 900 eta EMU 950 serieek UT 3500 seriea ordezkatu zuten. Gaur egun serie honetako hiru tren-unitate baino ez dira esistitzen: 3506 Burdinbidearen Euskal Museoak zainduta, 3509 Repelega LHII-k erosita eta 3512 Iruñean eraikitzen ari den Trinitarioseko burdinbide-parkean egongo dena.
Historia
1975ean Ferrocarriles de Vía Estrecha (FEVE) enpresa publikoak 31 tren unitatez osatutako serie berri bat ekoizteko eskaera egin zuen, Santander, Oviedo, Bilbo eta Donostiako zabalera estuko aldirikoen nukleoetan zerbitzu emateko. Eskaera Construcciones y Auxiliar de Ferrocarrilesi (CAF) eman zitzaion, eta Beasaingo lantegian bi kotxez osatutako tren unitate berriak eraiki zituen. Bere aldetik, AEG eta Schindler Waggon enpresek trakzio taldeak eta bogieak diseinatu zituzten, hurrenez hurren. 1977an CAFek lehenengo tren unitateak entregatu zizkion FEVEri.
1978ko maiatzaren 5ean 3500 serieko lehenengo zazpi tren unitateak zerbitzuan jarri ziren Topo linean. Hurrengo zortziak 1980ko martxoaren 1.an ezarri ziren Bilbo-Bermeo linean. Ordurako hirugarren atoi kotxea gaineratu zitzaien tren unitateei, kotxe motorea eta kabinadun atoi kotxearen artean. Bestalde, garai berean FEVEk jaio berria zen Eusko Trenbideak enpresari eskualdatu behar izan zion zabalera estuko burdinbideen sarea, eta azken honek 15 tren unitateak ere bereganatu zituen. Euskotrenek trenbidea eta katenaria hobetu eta Bilbo-Donostia linean ere ezarri zituen serie honetako trenak, eta lau atoi kotxe berri eskatu zizkion CAFi.
1983ko uholdeetan 3501 eta 3508 tren unitateak deseginda gelditu ziren eta Euskotrenek bi tren unitate berri eskatu zituen, hondatutako tren unitateen matrikulazio bera ezarriz.
1988an 3504, 3506 eta 3515 unitateak Bidexpress izeneko Bilbo eta Donostia arteko zerbitzu erdizuzena eskaintzeko moldatu ziren. Bidexpress trenak Atxuri, Durango, Eibar, Deba, Zumaia, Zarautz eta Amara-Donostia geltokian baino ez zuten geldialdia egiten.
2000 eta 2003 artean CAFen Irungo lantegian unitate guztiak berriztatu ziren.
2011n EMU 900, eta 2016an EMU 950 serieak zerbitzuan jarri ondoren 3500 seriea zerbitzuz kanpo uzten hasi zen.
2013an serie honetako tren guztiak zerbitzuz kanpo utzi ziren eta tren-unitate gehienak desegin ziren. Ordutik 3 tren-unitate mantendu dira: 3506 Burdinbidearen Euskal Museoak zainduta, 3509 Repelega LHII-k erosita eta 3512 Iruñean eraikitzen ari den Trinitarioseko burdinbide-parkean egongo dena.
Gerra laino
Gerra lainoa (Nebel des Krieges) lehen aldiz Karl von Clausewitzek bere Vom Kriege (gerrarena) lanean aipatzen duen zientzia militarreko termino bat da. Hitzak gatazka belikoetan nagusi zen nahasmenduari egiten dio erreferentzia, non, zenbait faktoreren ondorioz, atzerapenak, nahasteak, ziurgabetasunak eta abar direla medio, zaila den operazioak koordinatzea eta planifikatzea. Lainoaren kontzeptua guduan zehar nagusi izan zen nahasmenari erreferentzia egiten dion metafora bat da, oso posible baita kontzeptua mosketeen tiroek eragiten zuten kealditik etortzea, baita zalditeria kargen hautsetatik ere, euren eboluzioa 'argi ikusten' uzten ez zutenak. XIX. mendetik gaur egunera arte gerra lainoaren efektua minimizatzen saiatu dira, inteligentzia militarreko prozesuak hobetuz. Gaur egun, kontzeptua zabaldu egin da ezinbestean, neurri batean komunikazio-sistema berriak sartu eta hobetu direlako, eta informazioaren saturazioa sortu delako arazo gisa.
Euskotrenen 3500 seriea
Ezaugarriak
Jatorriz tren unitate bakoitza bi kotxez osatzen zen: kotxe motorea (M) eta kabinadun atoi kotxea (Rc), M-Rc konposizioan. Disposizio horri esker trenak noranzkoa aldatzerako orduan maniobrarik egitea ekiditzen zen. Berrikuntza horrez gain, serie honek beste hainbat berrikuntza eskaini zien zabalera estuko burdinbideei, hala nola ate automatikoak, argiztapena, eserleku bigungarriak —ordura arte zurezko taulaz osatutako eserlekuak erabiltzen ziren— gortinadun leihoak...
Geroago serie honetako tren unitate guztiei atoi kotxe bat gaineratu zitzaien kotxe motorea eta atoi kotxearen artean, M-R-Rc konposizioan. Ondoren, Euskotrenek lau tren unitateri (alegia, 3507, 3511, 3513 eta 3515) laugarren atoi kotxea gaineratu zizkien, Mc-R-R-Mc konposizioan ibilitzera pasaraziz.
1990ean lau kotxedun tren unitateak desegin ziren.
Izendapena
Kotxe motoreak 3501tik 3515era izendatu ziren, erdiko atoi kotxeak 5501tik 5519ra, eta kabinadun atoi kotxeak 6501tik 6515ra.
Babioko Burdin Aroko herri harresitua
Babioko Burdin Aroko herri harresitua Babio mendian dagoen Burdin Aroko herri gotortua edo kastroa da, gaur egun haren hondarrak besterik ez dira geratzen eta indusketan bidez ikertzen ari da.
Arrastoen aurkikuntza
Aztarnategi hau, María José Yarrituk, Javier Gorrochateguik eta José Luis Martínezek identifikatu zuten 1981eko abenduan. 1982an, aurkikuntza horren berri eman zioten Armando Llanosi eta Felix Murgari, eta hauek, Arabar Institutuko Arkeologiako kideekin batera ikus-miaketa bat egin zuten urte berean, baieztatuz Burdin Aroko herri harresitua zela (Murga 1982: 61). Izoriako biztanleen artean jasotako lekukotasunen arabera, lubaki formako kata bat ere egin zuten kanpoaldeko harresiaren parean.
Esan bezala, 1982. urtean, Felix Murgak, Babio eta Peregañako Burdin Aroko herrien aurkikuntza argitaratu zuen.
Indusketa modernoak
Harresia identifikatu da, zeramika zatiak hezur zatiak, aurkitu dituzte gazta egiteko tresna baten hondarra eta haziak, eta grabatua duen pieza bat. lehen materialekin baiezta daiteke abeltzainak eta nekazariak zirela.
Mendiaren orografiari dagokionez, iparraldea, mendebaldea eta ekialdean, amildegi sakonak daude, hegoaldeko eremua bilakatuz defendatu behar den alde bakarra. Bertan, defentsa-sistemak bi harresi paralelotan oinarritzen da, kokapenak berak dituen babes naturalak osatzeko, bi sakan. Harresiek, trabatu gabeko harlangaitzez altxatu ziren paramentu bikoitzeko teknika erabiliz. Biak ondo nibelatuta daude eta topografiara egokitzen dira, oinplanoa segmentu zirkularraren forma hartuz. Osotara, bi harresiek hamar bat hektareako ingurua gordetzen dute bere baitan.
Uste da Azken Brontze Aroko eta Lehen Burdin Aroko aztarnak dituela, babes sistemak hori igartzen baitu. Berreskuratutako beste materialen artean, 2010ean, Asier Perez de Eulatek printzipioz burdinazko lantza punta bat izan zitekeena aurkitu zuen aztarnategitik gertu. Bestalde, aztarnategiarekin erlazioa eduki dezakeen kobrezko aizkora bat aurkitu zen momentu ezjakin batean, mendiaren oinean dagoen Aspuru baserrian, Izorian, beste kronologia batekoa izan daitekeena, baina, edonola ere, kontuan hartzekoa.
Babioko mendian koba bat dago, “Frantsesen koba” deitzen diotena. Bertan Felix Murgak Erdi Aroko zeramikazko pitxer bat aurkitu zuen eta zenbait giza aztarna, kronologia ezezagunekoak. Gainera, Izoriako herrian bertan, Ibarra auzoan, aztarnategi bat aurkitu zuen Felix Murgak, 1992 urtean. Materialen tipologiari erreparatuz (eskuz egindako zeramika eta zenbait sukarri gehien bat), Brontze Garaiko aztarnategia izan zitekeela antzeman zuen.
Inguruko aztarna garaikideak
Burdin Aroan, herrien sareak ezarri zirela uste da, eta horregatik, beti bilatzen dira inguruko bizileku garaikideak, euren artean erlazionatua egon zitekeelako modu batean edo bestean eta lurraldearen antolakuntza gauzatu. Babiotik gertu dagoen Burdin Aroko beste herri bat Peregañakoa da, 20 Ha dituena. Bertan dagoen Los Moros kobazuloan, material ugari aurkitu zen, burdinazkoa tartean. Urrun ez dauden beste aztarnategi batzuk hauek dira: Burdin Aroko Santa Ageda (Delikan), Aloria herriko erromatar aztarnen azpiko II. Burdin Aroko etxebizitza bat, eta Santa Cristina aztarnategia, Orduñatik gertu baina Amurrio udalerrian dagoen Saratxo herritik gertu eta herri harresitu gisa identifikatu zuena Armando Llanosek.
Rosston (Oklahoma)
Rosston Oklahomako herri bat da. Harper konderrian kokatua dago. 2010ean 31 biztanle zituen, 0.71 kilometro koadrotan banatuta.
Trie-Château
Trie-Château Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trie-Château udalerrian erroldatutako biztanleak 1.516 ziren. Familiak 596 ziren, horien artean 168 pertsona bakarrekoak ziren (92 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 216 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 180 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 667 etxebizitza zeuden, 603 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 561 etxeak ziren eta 90 apartamentuak ziren. 603 etxebizitza nagusietatik 454 bere jabearen bizilekua ziren, 133 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 33 etxek gela bat zuten, 64 etxek bi zituzten, 74 etxek hiru zituzten, 161 etxek lau zituzten eta 271 etxek bost zituzten. 427 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 274 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 238 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 945 ziren, horien artean 662 aktiboak ziren eta 283 inaktiboak ziren. 662 pertsona aktiboetatik 595 lanean zeuden (320 gizon eta 275 emakume) eta 67 langabezian zeuden (32 gizon eta 35 emakume). 283 pertsona inaktiboetatik 110 erretiraturik zeuden, 91 ikasten zeuden eta 82 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trie-Château udalerrian 581 unitate fiskal zeuden, 1.428 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.894 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Trie-Château udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pitching
Pitchinga bideo edo film bat sortzeko prozesuan dagoen urrats garrantzitsu bat da. Gidoigileak ekoizpen etxeetako produktoreen aurrean egiten duen aurkezpenari deritzo pitching.
Gidoia egin ondoren, produktoreei lana egiten hasi baino lehen, saltzeko unea. Baseballeko jokoaren metafora bat da: pitcher-ak bola jaurtikitzen duenaren irudia hatzen du. Catcherrak hartu beharko luke bateatzaileak jo gabe. Hau da, kudeatzaile ekonomikoak kanporatu baino lehen, aurkezpen arin honen helburua zera da: produktoreak bere eskuetan har dezala, dirua gastatzeko prest agertuz.
Pamfou
Pamfou Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pamfou udalerrian erroldatutako biztanleak 926 ziren. Familiak 309 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 71 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 158 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 501 etxebizitza zeuden, 319 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 165 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 324 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 319 etxebizitza nagusietatik 281 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 190 etxek bost zituzten. 264 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 192 etxetan bat baino gehiago zituzten.
NGC 6225
NGC 6225 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Pamfou
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 628 ziren, horien artean 509 aktiboak ziren eta 119 inaktiboak ziren. 509 pertsona aktiboetatik 482 lanean zeuden (244 gizon eta 238 emakume) eta 27 langabezian zeuden (17 gizon eta 10 emakume). 119 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pamfou udalerrian 311 unitate fiskal zeuden, 923 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.583 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 34 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Pamfou udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 528 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Constanzana
Constanzana Ávilako udalerria da, Arévalo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 138 biztanle zituen.
Luis Arana Uriguen
Luis Arana Uriguen (Santander, 1876ko otsailaren 14a - Madrid, 1951ko ekainaren 6a) euskal kirolari, politikari eta enpresaria izan zen.
Biografia
Kirolari moduan, Olinpiar Jokoetan behin hartu zuen parte: Amsterdamen hain zuzen ere. Athletic Club sortzeko ere lagundu zuen. 1902an ospatu zen Koroatzearen Kopan Bizcaya futbol taldearen atezaina izan zen.
Espainiako golf txapelduna izan zen, Javier eta Luis Ignacio bere semeak bezala.
Sociedad Bilbaína erakundea zuzendu zuen 1936 eta 1937an. Politikan, hasieran Alderdi Liberal-Kontserbadorearen eta gero Miguel Primo de Riveraren Batasun Aberkoia alderdien kidea izan zen. Alfontso XIII.a Espainiakoa laguna zuen. 1927an Bizkaiko Diputatu izendatu zuten.
Bizitza pertsonala
Dolores Ybarra Lopez de Lacallerekin ezkondu zen, Ybarra familiako kidea. Elkarrekin hiru seme izan zituzten, Javier Arana, Luis Ignacio Arana Ybarra eta José Antonio Arana Ybarra. Javier eta Luis Ignacio kirolariak izan ziren.
Familia Luis Aranaren Cisco etxean bizi zen, Areetan, Manuel María Smithek eraikitako etxea.
Hobart (Indiana)
Hobart Indianako hiri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 29,059 biztanle zituen, 68.2 kilometro koadrotan banatuta.
Saccolaimus flaviventris
Saccolaimus flaviventris Saccolaimus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Taphozoinae azpifamilia eta Emballonuridae familian sailkatuta dago
Eureptilia
Eureptilia ("benetako narrastiak") Sauropsidaren barruko bi kladoeta bat da, bestea Anapsida da. Eureptiliaren barruan Diapsida guztiez gain lehen Apasidaren barruan zegoen "Cotylosauria" ordenako hainbat narrasti fosil ere sartzen dira.
Shoggoth
Shoggoth, Cthulhuren mitoan agertzen diren fikziozko izakiak dira. Lehenbiziko aldiz H. P. Lovecraft idazlearen Eromenaren mendietan (1931) eleberrian agertu ziren.
Eureptilia
Eureptilia kladoko espezie primitiboenak txikiak ziren, gaur egungo muskerren antzekoak. Klado honetatik biziraun duten bakarrak diapsidoak dira.
Shoggoth
Fisikoki honela deskribatuak dira:
JORDY
JORDY edo Joint Optical Reflective Display NASAren teknologian oinarritzen den ikusteko gailu optikoa da. Ikusmen arazoak dituzten pertsonei ikustea eta irakurtzea ahalbidetzen die.
Gailuaren izena Star Trek telesaileko Geordi La Forge pertsonai itsuaren omenez jarri zioten.
Jean Anthelme Brillat-Savarin
Jean Anthelme Brillat-Savarin (Belley, Ain, 1755eko apirilaren 1a - Paris, Frantzia, 1826ko otsailaren 2a) epaile eta idazle frantsesa izan zen.
Biografia
Diputatu zen Frantziako Legebiltzarrean, eta Lausanara lehenik eta New Yorkera ondoren erbesteratu behar izan zuen (1794-1796). Direktorioaren garaian itzuli zen Frantziara. Ospetsu egin zuen obra, ordea, garai hartako janari-zaletasunei buruzko liburu bat izan zen: Physiologie du goût ou Méditations de gastronomie transcendante (1825, "Aho gozoaren fisiologia edo gastronomia transzendentalari buruzko gogoetak").
Leporinus parvulus
Leporinus parvulus Leporinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Teknologia detektagaitz
Teknologia detektagaitza, ingelesezko Stealth terminoaz ere ezaguna (stealth technology, non stealth den ezkutuko edo gordea) detektatzeko zaila den teknologia nagusiki militarra da, detekzio-sistema ezberdinak saihesteko garatua: ibilgailu militarrak identifikatzeko eta haien norabidea igartzeko ( hegazkinak, itsasontzia edo lurreko ibilgailua ) detekzio-sistemak erabili ohi dira, eta horiek ahalik eta gehien mugatzeko kontraneurriak garatzen dira. Iraganean, ikusizko identifikazioa hainbat kmauflajerekin eragoztea izan ohi zen ohikoa, eta hori erabiltzen da 21. mendean ere, baina enfasi nagusia radarra eta erradiazio infragorria erabiliz egiten den detekzioa saihestea da. esan nahi du.
Radarra saihesteko moduak
Hegazkinaren posizioa zehazteko (oro har, helburua), radarrak erradiazio elektromagnetikoa igortzen du, eta horren zati bat, hegazkinak islatuta, hargailura itzultzen da (normalean igorleari konektatuta dagoena), eta orduan helburuaren posizioa zehazten du. Zehazkiago, helbururako norabidea zehazten du. Helburuaren posizioa zehazteko, beharrezkoa da radarrarekiko duen distantzia ebaluatzea edo hainbat radar aldi berean erabiltzea.
Beraz, zientzialariek hiru ikerketa-eremutan jarri dute arreta:
Islapena eragotzi
Teknika hauen gakoa da radar-irradiazioaren area islatzailea (RCS - Radar Cross Section ) murrizteko ahañegina. Zenbat eta gehiago murriztu edo ezkutatu RCS delakoa, hobeto ez zaitzaten detektatu.
Oinarrizko ideia radar izpiak desbideratzen saiatzea da, iturrira itzuli ez daitezen. Hori hegazkin forma ezberdinekin lor daiteke, esate baterako RCS alorrak izan daitezkeen jet-motorren pala birakariak dira; horregatik, stealth hegazkin deiturikoek motorrak ezkutatzen dituzte kroskoaren barruan. Beste RCS iturri bat hegalen erasoko ertzak, hainbat irtengune eta sakonuneak izan daitezke. Hori dela eta, armak kaskoaren barruko bonba-lekuetan egoten dira.
Xurgapena
Radar uhinak xurgatzeko material bereziak erabiltzen dira, ohiko materialak baino isladagarritasun txikiagoa dutenak -adibidez, karbono konposatuak metalen ordez. Garati izan dira material berezi batzuk RAM deituak (Radar Absorbent Materials): radar erradiazioa xurgatuz gain energia termiko bihurtzen dute eta, horrela, hegazkinaren islagarritasuna murrizteko gai dira. Hala ere, oso garestiak dira eta, gainera, haien eraginkortasuna nabarmen aldatzen da radarraren uhin-maiztasun desberdinetan.
Interferentzia
Hegazkinaren behagarritasuna murrizteko beste metodo bat hegazkinetik islatzen den seinale bera bidaltzen duen transmisore bat ( jammer ) erabiltzea da, baina jatorrizko radarraren uhinaren kontrako fasearekin: honek jasotako desgaituko du eta ez da ezer radarrera itzuliko.
Hegazkin detektagaitzak
Stealth izena aplikatu izan zaien gerra hegazkinen artean AEBetako aireko armadak darabilen Northrop B-2 Spirit direlakoak dira ezagunenetakoak, zeinaren lehen modeloak 1989koak diren. Detektatzen zailak izateaz gain, irismena milaka kilomerokoa dute, eta 30 orduko autonomia: gauza izan dira Afganistango gerran parte hartzeko, AEBetako Missouri estatuko baseetatik irten eta itzulita. Forma berezia ere badure, hortz zerratuak dituen hiruki batena gutxi gora-behera.
AEBetako Armadak darabilen beste modelo bat F-22 Raptor delakoa da. Bere diseinuaren ezaugarri bat da kroskoan ez duela angelu zuzenik, eta oro har, detektatzen denean ere, beste hegazkin askoz txikiago baten traza uzten du detekzio sistemetan.
Quail (Texas)
Quail Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Collingsworth konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rush Springs (Oklahoma)
Rush Springs Oklahomako herri bat da. Grady konderrian kokatua dago. 2010ean 1,231 biztanle zituen, 2.73 kilometro koadrotan banatuta.
Recy
Recy Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Recy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.010 ziren. Familiak 376 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 132 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 391 etxebizitza zeuden, 381 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 384 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 381 etxebizitza nagusietatik 318 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 76 etxek lau zituzten eta 270 etxek bost zituzten. 345 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 129 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 233 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 658 ziren, horien artean 478 aktiboak ziren eta 180 inaktiboak ziren. 478 pertsona aktiboetatik 455 lanean zeuden (235 gizon eta 220 emakume) eta 23 langabezian zeuden (13 gizon eta 10 emakume). 180 pertsona inaktiboetatik 91 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 46 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Recy udalerrian 393 unitate fiskal zeuden, 1.033,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.788 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Recy udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.638 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.