cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carl Gustav Jung
Nazien garaian
Psikoterapiako Mediku Elkarte Orokorreko berriaren estatutuak 1934ko maiatzean berretsi ziren, eta Jung ere presidente izan zen. Alemanek nazioarteko erakundea nazioratzeko egin zituzten ahalegin kementsuen aurrean, gero uko egin zion bere lehendakaritzari 1939an, urte horretan hasi baitzen Bigarren Mundu Gerra. Dena dela, ulertze txar ugari sortu ziren nahiz eta Jungek zientziari egindako ekarpena eztabaidaezina izan. Jung ez zuen nazionalsozialismoa begiko, eta ez zen antisemita, Nazioarteko Elkarteko presidente gisa egindako jarduerek erakusten zuten bezala, baita judu jakin batzuei modu askotan lagunduz ere. Badira ere dokumentu batzuek non Jung CIArekin lan egin zuela gerra garaian.
Heriotza
Carl Gustav Jung 1961eko ekainaren 6ko arratsaldean hil zen, laurak inguruan, enbolia eta apoplexia eraso baten ondoren, Zuricheko aintziraren ondoan zuen etxean, Suitzako Küsnacht herrian, 85 urte zituela. Hil zenean, atseden hartzeko erabiltzen zuen tximista batek zuhaitza zatitu zuen. Lorezainak sendatu zuen.
Küsnacht elizako hileta-elizkizunen ondoren, Jung herriko hilerrian lurperatu zuten. Harlauzak Jung familiaren armarria darama, eta haren ondoan, aitaren, amaren, arrebaren, Emmaren eta Carlen izenak. Goiko eta beheko frisoetan, grabatua hau irakur daiteke: «Vocatus adque non vocatus deus aderit» ("Deitu ala ez, Jainkoa bertan izango da"). Eskuineko eta ezkerreko aldeetan, esaldia: «Primus homo de terra terrenus. Secundus homo de caelo caelestis» ("Lehen gizakia lurretik dator eta lurtarra da; bigarrena zerutik dator eta zerutiarra da").
Obra
Nahiz eta euskaratu gabe izan, orientabide gisa izenburu itzuliak jasotzen dira ondoren:
Rubén Blades
Rubén Blades Bellido de Luna (Panama Hiria, 1948ko uztailaren 16a) panamar abeslari, musikagile, musikari, aktore, abokatu eta politikaria da. XX. mende amaiera eta XXI. mende hasierako salsa-musikari arrakastatsuenetako eta eragin handienetako bat da. Bere abestietan politika eta gizarte gaiak sartu ohi ditu.
Vnorovy
Vnorovy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.017 biztanle ditu eta 16,88 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Atlanta (Missouri)
Atlanta Missourieko hiri bat da. Macon konderrian kokatua dago. 2010ean 385 biztanle zituen, 0.89 kilometro koadrotan banatuta.
Vnorovy
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1287 urtean egin zen.
Rubén Blades
2004ko Panamako presidentziarako hauteskundeetan Martín Torrijos sustengatu zuen. 2004 eta 2009 artean Turismo ministroa izan zen.
Yoshiaki Shimojo
Yoshiaki Shimojo (下條 佳明) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nissan Motors.
Entrenatzaile gisa Nissan FC Ladies eta Yokohama F. Marinos taldeak zuzendu zituen.
Xenopus amieti
Xenopus amieti Xenopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Pipidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kloruro
Propietate elektronikoak
Kloruro-ioi bat (167 pm diametroa) kloro atomo bat baino askoz handiagoa da (99 pm diametroa). Hori kloruro anioiak kloro atomoak baino elektroi bat gehiago duelako da, nukleoaren atxikipena balentzia-oskolean murrizten duelako. Ioia koloregabea eta diamagnetikoa da. Ur-disoluzioan, oso disolbagarria da kasu gehienetan; hala ere, gatz kloruro batzuentzat —esate baterako, zilar kloruroa, berun(II) kloruroa eta merkurioa(I) kloruroa—, uretan, apur bat disolbagarriak dira. Ur-disoluzioan, kloruroa ur molekulen mutur protikoarekin lotzen da.
Kloruroaren erreakzioak
Bere azido-base propietateei dagokienez, kloruroa base ahula da, azido klorhidrikoaren pKa-ren balio negatiboak adierazten duen moduan. Kloruroa azido indartsuen bidez protonatu daiteke, hala nola azido sulfurikoaz:
Kloruro ionikoen gatzek beste gatz batzuekin erreakzioatzen dute anioiak trukatzeko. Kloruroa bezalako haluro ioien presentzia zilar nitratoa erabiliz antzeman daiteke. Kloruro ioiak dituen disoluzio batek zilarrezko kloruro hauspeatu zuri bat sortuko du :
Saiakera batean, kloruroaren kontzentrazioa kloridometro baten bidez zehaztu daiteke, erreakzio horren bidez saiakuntzako kloruro guztia hauspeatu ondoren zilar ioiak detektatuko dituena.
Zilarrezko elektrodo klorurotuak ex vivo erabiltzen dira normalean elektrofisiologian.
Beste oxianio batzuk
Kloroak -1, +1, +3, +5 edo +7-ko oxidazio-egoerak har ditzake. Hainbat kloro oxido neutro ere ezagutzen dira.
Naturan duen agerpena
Naturan, kloruroa itsasoko uretan aurkitzen da, batez ere, eta 19.400 mg/litro kloruro ioien kontzentrazioa du. Kantitate txikiagoak, nahiz eta kontzentrazio handiagoan, barnealdeko zenbait itsasotan eta lurpeko gatzun putzuetan gertatzen dira: Utahko Great Salt Lake eta Israelgo Itsaso Hilean, adibidez. Kloruro-gatz gehienak uretan disolbagarriak dira; beraz, kloruroa duten mineralak klima lehorrean edo lurpeko sakonetan soilik aurkitzen dira. Kloruroa duten mineral batzuk: halita (sodio kloruroa NaCl), silvita (potasio kloruroa KCl), biskofitoa (MgCl2∙6H2O), karnalita (KCl∙MgCl2∙6H2O) eta kainita (KCl∙MgSO4-3H2O). Ebaporita mineraletan ere aurkitzen da, hala nola klorapatita eta sodalitan.
Biologian duen eginkizuna
Kloruroak garrantzi fisiologiko handia du, presio osmotikoaren erregulazioa, elektrolitoen oreka eta azido-base homeostasia barne hartzen dituena. Kloruroa gorputz-likido guztietan dago, eta zelulaz kanpoko anioirik ugariena da, zelulaz kanpoko likidoaren tonikotasunaren heren bat inguru hartzen baitu.
Kloruroa funtsezko elektrolitoa da, eta funtsezko eginkizuna du zelulen homeostasia mantentzeko eta neuronetan ekintza-potentzialak transmititzeko. Kloruro-kanaletatik igaro daiteke (GABA A hartzailea barne) eta KCC2 eta NKCC2 garraiatzaileek garraiatzen dute.
Kloruroa, normalean (nahiz eta ez beti), zelulaz kanpoko kontzentrazio handiagoan egon ohi da, eta horrek alderantzikatzeko potentzial negatiboa izatea eragiten du (-61 mV inguru 37 °C-an ugaztun zelula batean). Organismo ereduetan kloruro-kontzentrazio bereizgarriak hauek dira: bai E. coli-n eta bai kimu-legamian 10-200 mM (medioaren araberakoa), 5-100 mM ugaztun-zeluletan eta 100 mM odol plasman.
Odolean dagoen kloruroaren kontzentrazioari, serum kloruro deitzen zaio, eta kontzentrazio hori giltzurrunek erregulatzen dute. Kloruro ioia proteina batzuen egitura-osagai bat da; adibidez, amilasa entziman dago. Eginkizun horietarako, kloruroa mineral dietetiko ezinbestekoetako bat da (kloro elementuaren izenaren arabera zerrendatua). Serum kloruroaren mailak giltzurrunek erregulatzen dituzte, batez ere, nefronean zehar dauden hainbat garraiatzaileen bidez. Glomeruluaren bidez iragazten den kloruroaren zatirik handiena, hodi hurbilek zein urrunek (gehienetan hodi hurbilek) birxurgatzen dute garraio aktibo zein pasiboaren bidez.
Korrosioa
Kloruroen presentziak, hala nola itsasoko uretan, nabarmen okertzen ditu metal gehienen (altzairu herdoilgaitzak, aluminioa eta aleazio handiko materialak barne) pitting korrosioaren baldintzak. Hormigoiaren altzairuaren kloruroak eragindako korrosioa hormigoi alkalinoan oxidoaren babes-formaren tokian tokiko matxura dakar, eta, beraz, ondorengo korrosio-eraso lokalizatua gertatzen da.
Ingurumen-mehatxuak
Kloruro-kontzentrazio handitzeak hainbat eragin ekologiko eragin ditzake uretako zein lurreko inguruneetan. Errekak azidotzen lagun dezake; ioi-trukearen bidez, lurzoruko metal erradioaktiboak mobilizatzen ditu; uretako landareen eta animalien hilkortasunean eta ugalketan eragin dezake; ur gazietako organismoen inbasioa susta dezake lehenago ur gezako inguruneetan eta lakuen nahasketa naturala oztopatuz. Kontzentrazio nahiko baxuetan, sodio kloruroak mikrobio-espezieen konposizioa aldatzen duela ere frogatu da. Era berean, desnitrifikazio-prozesua oztopatu dezake nitratoak kentzeko eta uraren kalitatea kontserbatzeko ezinbestekoa den mikrobio-prozesua eta materia organikoaren nitrifikazioa eta arnasketa galaraziz.
Ekoizpena
Klor-alkali industria munduko energia aurrekontuaren kontsumitzaile nagusia da. Prozesu horrek sodio kloruroa, hala, kloro eta sodio hidroxido bihurtzen du, eta beste hainbat material eta produktu kimiko egiteko erabiltzen dira. Prozesuak bi erreakzio paralelo ditu:
Adibideak eta erabilerak
Adibide bat mahai-gatza da, NaCl formula kimikoa duen sodio kloruroa. Uretan, Na+ eta Cl− ioietan disoziatzen da. Kaltzio kloruroa, magnesio kloruroa, potasio kloruroa bezalako gatzak erabilera askotarikoak izan ditu tratamendu medikoetatik zementuaren eraketaraino.
Kaltzio kloruroa (CaCl2) geletatik hezetasuna kentzeko pellet moduan merkaturatzen den gatza da. Kaltzio kloruroa asfaltatu gabeko errepideak mantentzeko eta eraikuntza berrietarako bide-oinarriak sendotzeko ere erabiltzen da. Gainera, kaltzio kloruroa oso erabilia da desizozgarri gisa, izotza aplikatzen denean urtze-puntua jaisteko eraginkorra baita.
Lotura kobalenteko kloruroen adibideak fosforo trikloruroa, fosforo pentakloruroa eta tionil kloruroa dira, hirurak laborategi batean erabili diren klorazio erreaktiboak diren erreaktiboak.
Crossabeg
Crossabeg edota Crosabeg (Na Crosa Beaga) Irlandako udalerri bat da, Wexford konderrian dagoena.
Auchenshuggle
, 'Achadh an t-Seagail' eta 'Auchenshoogle', Eskoziako Glasgow hiriko auzo bat da.
Kloruro
Uraren kalitatea eta tratamendua
Kloruroaren aplikazio nagusi bat gatz desalinizazioa da, ura edangarria emateko kloruro-gatzak energia intentsiboa kentzea dakar. Petrolioaren industrian, kloruroak lokatz sistemaren osagai zorrotz kontrolatuak dira. Lokatz-sisteman, kloruroak areagotzea presio handiko ur gaziaren formazio bat zulatzearen adierazgarri izan daiteke. Bere igoerak helburuko harearen kalitate txarra ere adieraz dezake.
Ivești (Vaslui)
Ivești Errumaniako udalerri bat da, Vaslui konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kloruro
Uraren kalitatea eta tratamendua
Kloruroa ibaiaren eta lurpeko uren kutsadura fekalaren adierazle kimiko erabilgarria eta fidagarria ere bada, kloruroa solutu ez-erreaktiboa baita eta ur zikinetan eta ur edangarrietan nonahi baitago. Mundu osoko ura erregulatzen duten enpresa askok kloruroa erabiltzen dute ibaien eta ur edangarriaren iturrien kutsadura maila egiaztatzeko.
Wernburg
Wernburg Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kloruro
Janariak
Kloruro-gatzak, esate baterako, sodio kloruroa elikagaiak kontserbatzeko eta mantenugai edo ongailu gisa erabiltzen dira.
Noah Cyrus
Noah Lindsey Cyrus (Nashville, Tennessee, 2000ko urtarrilaren 8a) estatubatuar abeslari, musikagile eta antzezlea da. Ponyo itsaslabarrean, 2009ko film bizidunaren ingelesezko bertsioaren protagonista izan zen. 2016. urtean, "Make Me (Cry)" lehen singlea kaleratu zuen, Labrinth en ahotsekin.
Bera Tish Cyrus eta Billy Ray Cyrusen alaba gazteena da eta Miley Cyrus eta Trace Cyrusen ahizpa gazteena.
Bizitza pertsonala
Billy Ray Cyrus eta Tish Cyrus country abeslari eta aktorearen alaba gazteena da. Miley Cyrus aktore eta abeslariaren ahizpa da, eta hiru anai-arreba gehiago ditu: Trace Cyrus abeslaria, Brandi Cyrus modeloa eta Braison Cyrus. Gurasoek ezkontza hegazkorra izan zuten, dibortziorako aurkezpena izan zuten hainbat alditan, baina harremana berrezarri dute. Aitona, Ron Cyrus, politikari zen, Kentuckyn.
Bere bizitzako lehen urteak Nashville-n (Tennesse) igaro ziren, baina, gaur egun, eta duela zenbait urte, familiarekin eta Raspu bikotekidearekin bizi da.
Cyrusek Lil Xan rapzalearekin egon zen 2018ko ekainetik irailera. Cyrus ezaguna da bere osasun mentalaren erronkei buruz bokala izateagatik. Berak depresioa eta antsietatea sentitzen ditu Erronka horiei aurre egiteko terapia egingo duela adierazi du. Bere musika, askotan, bere borrokekin lotzen da, "EP Good Cry"rekin bezala, "sadness" eta "Topanga" abestiekin eta "July" eta "Lonely" bezalako abesti itzalekin.
Aktore profesional gisa
Hiru urte zituela egin zuen lehen lana, Gracie Hebert sei kapitulutan interpretatuz Doc telesailean, eta paper txikiak egin ditu Disney Channel Hannah Montana ren jatorrizko serieko sei kapitulutan, eta dantzari gisa agertu zen «Hoedown Throwdown» bideoan, Walt Disney Pictures ren Hannah Montana: The Movie.
2008ko filmean ere agertu zen, Mostly Ghostly, eta Disney Channel, The Emperor's New School telesailerako eta Ponyo itsaslabarrean 2009ko filmerako protagonistaren ahotsa egiten baitu. Telebistako hainbat iragarkitan ere parte hartu du, eta bere aita Billy Ray Cyrusen «Face Of God» abestiaren bideo musikalean parte hartu du.
Vaux-sur-Seulles
Vaux-sur-Seulles Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vaux-sur-Seulles udalerrian erroldatutako biztanleak 303 ziren. Familiak 119 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 41 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 123 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 135etxeak ziren. 123 etxebizitza nagusietatik 111 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Alconera
Alconera Badajozko udalerria da, Zafra - Río Bodión eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 737 biztanle zituen.
Vaux-sur-Seulles
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 203 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 128 lanean zeuden (69 gizon eta 59 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Fenaksita
Fenaksita silikato motako minerala da eta litidionite taldearen kidea da.
Vaux-sur-Seulles
Diru sarrerak
2009an Vaux-sur-Seulles udalerrian 115 unitate fiskal zeuden, 291 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.072 euro zen.
Honoré Mirabeau
Honoré Gabriel Riquetti, Mirabeauko kontea (1749ko martxoaren 3a - 1791ko apirilaren 2a), Frantziako Iraultzako politikaria izan zen, ahoz nahi idatziz, erretorikarengatik nabarmendua. Iritzi moderatukoa, Erresuma Batuko eredura begira, Frantzian monarkia konstituzionalaren alde egin zuen. Arrakastarik gabe, monarkiarekin ezkutuko negoziazioak burutu zituen erreformari atxikitzeko.
Beaumont-sur-Sarthe
Beaumont-sur-Sarthe Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Vaux-sur-Seulles
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Vaux-sur-Seulles udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Ivești (Vaslui)
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Messier 46
Messier 46 izar kumulu bat da, Puppis konstelazioan. Charles Messierek aurkitu zuen n.
Vaux-sur-Seulles
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beaumont-sur-Sarthe
Biztanleria
2007an Beaumont-sur-Sarthe udalerrian erroldatutako biztanleak 2.139 ziren. Familiak 969 ziren, horien artean 384 pertsona bakarrekoak ziren (106 bakarrik bizi ziren gizonak eta 278 bakarrik bizi ziren emakumeak), 336 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 196 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 53 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.135 etxebizitza zeuden, 971 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 140 hutsik zeuden. 890 etxeak ziren eta 232 apartamentuak ziren. 971 etxebizitza nagusietatik 586 bere jabearen bizilekua ziren, 365 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 39 etxek gela bat zuten, 82 etxek bi zituzten, 242 etxek hiru zituzten, 300 etxek lau zituzten eta 308 etxek bost zituzten. 645 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 449 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 269 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Beaumont-sur-Sarthe udalerrian 928 unitate fiskal zeuden, 1.921 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.531 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 110 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 10 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 13 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Alta mar
Alta mar (itsas zabala) espainiar telesaila da, Ramón Camposek eta Gema R. Neirak Netflix plataformarako sortua.
Mícheál Ó Muircheartaigh
Mícheál Ó Muircheartaigh, jaiotze izeneaz Michael Moriarty (1930eko abuztuaren 20a, Dingle, Kerryko konderria) irlandar Joko Gaelikoetako telebista eta irratiko esataria da, RTÉ telebista eta irrati publikoan. Irlandera hiztuna da.
Beaumont-sur-Sarthe
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 4 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
Aljucén
Aljucén Badajozko udalerria da, Tierra de Mérida - Vegas Bajas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 252 biztanle zituen.
Mícheál Ó Muircheartaigh
Bere kazetari ibilbide luze eta oparoari esker Errekorren Guinness Liburuan hainbat alditan erregistratua egotea ekarri du.
Irlanda osoan izugarrizko ospea du, futbol gaeliko eta hurling kiroletako ohiko esataria delarik, bai irlanderaz nahiz ingelesez. Hori dela eta, "Joko Gaelikoetako Ahotsa" ezizenaz ezaguna da, irlandar kirolzaleen artean estimu handia bereganatu duelarik.
Beaumont-sur-Sarthe
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Beaumont-sur-Sarthe udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 406 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Honoré Mirabeau
Iraultzaren alde, nahiz eta era moderatuan, biltzar legegileak mugatutako monarkia konstituzionala ezarri nahi zuen, Montesquieuren idazkiaren eta britainiar ereduaren isla. Frantzian horrelako ezaugarrietako erregimena martxan jarri zenean, Mirabeau saiatu zen Biltzar Nazionaleko burua izaten (ganbarako presidentea izatera iritsi zen), eta, aldi berean, Louis XVI.aren aholkularia izaten. Izan ere, erregearengandik ordainketa ederrak jaso zituen. Hala ere, Marie Antoinettek eta gorteko atzerakoiek Mirabeauren egoera higatu zuten.
Rhinobatos thouin
Rhinobatos thouin Rhinobatos generoko animalia da. Arrainen barruko Rhinobatidae familian sailkatzen da.
Vochov
Vochov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 937 biztanle ditu eta 5,42 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1292 urtean egin zen.
Isocirrhitus sexfasciatus
Isocirrhitus sexfasciatus Isocirrhitus generoko animalia da. Arrainen barruko Cirrhitidae familian sailkatzen da.
Vlksice
Vlksice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 150 biztanle ditu eta 8,37 kilometro koadroko azalera. Písekeko barrutian dago.
Eskualdearen iparraldean dago, Praga hiritik hegoaldera, Bohemia Zentralaren mugatik eta Moldava ibaiaren ertzetik (Elba ibaiaren adar nagusia).
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1318 urtean egin zen.
Alejandro Otero
Alejandro Otero (El Manteco, Bolivar, Venezuela, 1921eko martxoaren 7a - Caracas, Venezuela, 1990eko abuztuaren 13a) venezuelar pintore eta eskultorea izan zen; arte zinetikoaren aitzindaria Venezuelan.
Biografia
Caracasko Arte Plastikoen Eskolan egin zituen ikasketak, 1939tik 1945era bitartean. Azkeneko urte horretan, Parisa joan zen, eta harrezkero, txandaka bizi izan zen Frantziako hiriburuan eta Caracasen. Prestakuntza-aldia bukatuta, Europan zehar bidaiatu zuen, garai guztietako artea ikusiz. Aldi hartan, Cafeteras saila margotu zuen (egunero erabiltzen diren gauzak, lerro eta planotan sintetizatuak).
Borgloon
Borgloon (Looz) Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 10.495 biztanle zituen. Borgloon izena aitzineko Loon konderritik dator.
Udalerriaren barruan herri eta auzo hauek daude: Bommershoven, Borgloon proper, Broekom, Gors-Opleeuw, Gotem, Groot-Loon, Hendrieken, Hoepertingen, Jesseren, Kerniel, Kuttekoven, Rijkel eta Voort.
Alejandro Otero
Biografia
1955ean, nazioarteko kritikaren ezagutza lortu zuen, eta bere lehenengo colorritmoa egin zuen (argiaren eta espazioaren azterketa, alderik alde zerrenda paraleloez zeharkatutako ohol luzeen bidez). Urte hartatik aurrera, zenbait arkitektura-proiektutan lan egin zuen (Caracasko Unibertsitate Hiria, mosaiko eta aluminiozko muralak eta beira-leihoak). 1958an Pintura Sari Nazionala irabazi zuen bere colorritmo horietako batekin.
1961ean beste aldi bat hasi zuen, erliebe zuri eta monokromoen zikloekin (Pintzela eta karratu zuria), eta gero, paper margotuen sailak egin zituen, pop-estiloko collage modukoak, tresna teknologikoak itsatsita eta guzti: Bonjour M. Braque.
Esperimentatzen jarraitu zuen, eta 1967an, makina artistikoak eta ludikoak eraikitzeari ekin zion, berriro. Une hartatik aurrera, adierazpide berrien bila hasi zen, eskulturaren alorrean, batez ere. Oterok kolorea, subjektua eta forma ezabatu zituen pinturatik, Kandinskiren antzera.
Toninho Moura
Antonio Moura Sanches, Toninho Moura (1954ko uztailaren 22a - ) Brasilgo futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Entrenatzaile gisa Bellmare Hiratsuka taldeak zuzendu zituen.
Meliphaga mimikae
Meliphaga mimikae Meliphaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Barbus rhinophorus
Barbus rhinophorus Barbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Baillieston
, 'Baile Bhàillidh' eta 'Bailiestoun' edota Bylliestoun, Eskoziako Glasgow hiriko auzune bat da. Hiriaren erdigunetik 7 milia inguru ekialdera dago.
Ay-sur-Moselle
Ay-sur-Moselle Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ay-sur-Moselle udalerrian erroldatutako biztanleak 1.558 ziren. Familiak 554 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 165 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 269 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 603 etxebizitza zeuden, 573 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 520 etxeak ziren eta 83 apartamentuak ziren. 573 etxebizitza nagusietatik 480 bere jabearen bizilekua ziren, 81 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 33 etxek hiru zituzten, 121 etxek lau zituzten eta 413 etxek bost zituzten. 513 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 199 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 335 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.042 ziren, horien artean 739 aktiboak ziren eta 303 inaktiboak ziren. 739 pertsona aktiboetatik 701 lanean zeuden (372 gizon eta 329 emakume) eta 38 langabezian zeuden (16 gizon eta 22 emakume). 303 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 126 ikasten zeuden eta 89 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ay-sur-Moselle udalerrian 588 unitate fiskal zeuden, 1.560 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.281,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 54 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Ay-sur-Moselle udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rhinobatos thouiniana
Rhinobatos thouiniana Rhinobatos generoko animalia da. Arrainen barruko Rhinobatidae familian sailkatzen da.
Cullenstown
Cullenstown (Baile Uí Choileáin) Irlandako udalerri bat da, Wexford konderrian dagoena.
La Cadena
La Cadenako Karrantza udalerriko auzoa da. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, 57 biztanle ditu.
Arizona Diamondbacks
Arizona Diamondbacks AEBtako Arizona estatuko Phoenix hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Chase Field estadioan jokatzen ditu.
Voděrady (Blanskoko barrutia)
Voděrady Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 535 biztanle ditu eta 4,44 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1355 urtean egin zen.
Pazko uhartea
Pazko uhartea (gaztelaniaz Isla de Pascua; Rapa Nuieraz Te pito o te henua) Polinesiako uharte bat da, Txileren jabetzapean dagoena, Ozeano Barearen erdian kokaturik. 163,6 km² azalera du eta 3.837 biztanle, gehienak Hanga Roan, hiriburu eta herri bakarra.
Administratiboki, Juan Fernández uharteekin batera Txileko estatu bereziko bi lurralde bereziak dira. Hala ere, oraindik Valparaíso eskualdekotzat jotzen da.
Pazko uharteak garrantzi turistikoa du, bertoko rapa nuik eginiko moai harrizko estatuak ikusteko. 1935. urtean Rapa Nui Parke Nazionala eratu zen eta UNESCOk 1995ean Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Izena
Uhartearen ohiko izena Rapa Nui da, Tahitiko antzinako biztanleen hizkuntzan uharte handia esan nahi duena. Atzerritarra izan arren, horixe zen rapa nuik erabilitako izena.
Bertoko Rapa Nuiz uhartearen izena Te pito o te henua (euskaraz, "Munduko zilborra") edo Mata ki te rangi (euskaraz, "Zerurantz begiratzen duten begiak") dira. Gero, Rapa Nui uharteari deitzeko ez ezik, bertoko tribuari eta hizkuntzari deitzeko ere erabili zen.
Pazko uhartea izena Jacob Roggeveen nederlandar itsas gizonak jarri zion 1722ko apirilaren 5ean, egun hura Pazko Igandea baitzen, Pasen nederlanderaz Pazkoa delako eta horixe da izen "nazioartekoa". Bertokoek bere burua pazkoartzat (gaztelaniaz, pascuense) dute.
Espainiarrek Isla San Carlos (euskaraz, San Karlosko uhartea) izena jarri zioten, Espainiako Karlos I.aren omenez.
Historia
Kondairak dio rapa nuiak Hiva izeneko uharte batetik zetozela (zientzialarien ustez, Polinesiatik etorriak dira) eta lehendabizko ariki (erregea) Hotu Matu'a zela IV. mendearen inguruan.
Rapa nuiek krisialdi larriak bizi zituzten XVII. eta XVIII. mendeetan. Hori zela-eta, moai ak eraikitzeari utzi eta Tangata manu (txori-gizona) erritual berria sortu zuten: haren arabera, manu tara txoriaren lehen arrautza lortzen zuena urte osorako buruzagi bihurtu zen.
Gero, europarrek uhartea bisitatu zuten, tartean James Cook eta Jean-François de La Pérouse. 1859 eta 1863 artean, esklabistek 2.000 uhartetar harrapatu zituzten. Horrek sazerdoteak galtzea ekarri zuen (eta, haiekin batera, rongo rongo Polinesiako idazkera bakarra ere galdu zen). Europarrek ekarritako gaixotasunek 110 biztanle utzi zituzten 1877an. Geroago, Policarpo Toro txiletar kapitainak eta Tahitiko Salmon anaiek, Dutrou-Bornierrek eta John Branderrek uharte osoko lurrak erosi zituzten, berez ezin salduzkoak baziren ere.
1888ko ituna
1888ko irailaren 9an, Txilek (Policarpo Toro korbeta-kapitainaren bitartez) eta Atamu Tekena rapa nuien erregeak (bere buruzagien kontseiluak lagunduta) Ituna sinatu zuten. Idatziak Acuerdo de Voluntades izena zuen, eta gaztelaniaz Txileri subiranotasunaren lagatzeaz hitz egin arren, Rapa Nuiz "mau te hoa kona" kontzeptua (euskaraz, "bertokoen laguna" edo protektoratua) gehiago azpimarratzen zen. Lau elementu zituen itunak ;
Akordioak Maori herriaren eta Zeelanda Berriaren artean sinatutako Waitangiko Itunaren antzekotasun handia du. Hala ere, Txileko Estatuak sistematikoki bete gabe utzi zuen hitzartutakoa, eta Rapa Nui uhartea Frantziako eta Ingalaterrako konpainia ustiatzaileei errentan eman zien XX. mendearen lehen erdian, bere herrian etengabe urratuz giza eskubideak, bortxaketak eta esklabotza barne. Uharteko indigenek ez zeukaten bidaiatzeko eskubiderik ere.
Izatez, rapanuitarrek ez zuten herritartasun txiletarra eskuratu 1966 arte, 16.441 Legearen bidez, Pazko Legea deitua, lortu zuten hori.
Geografia
Pazko uhartea Txileko kontinentetik 3.526 kilometrora dago, Pitcairn uharte tik 2.075 km-ra mendebalderantz eta Papeete,4.251 kilometrora. Hiruki itxura du: alde batek 16 km ditu, besteak 18 eta oinarriak, 24 kilometroko. Angelu baikotzean sumendi bat dago. Uharteko lekurik altuena 539 metroko Maunga Terevaka da.
Aldean zenbait uhartetxo ditu, hala nola Motu Nui, Motu Iti eta Motu Kaukau (hego-ekialdean), Motu Tautara (ekialdean) eta Motu Marotiri (mendebaldean). Pazko uhartearen herri bakarra eta hiriburua Hanga Roa da.
Demografia
Pazko uharteak 5.034 biztanle ditu (rapa nui edo pazkoarrak). Hizkuntza ofizialak gaztelania eta Rapa Nui hizkuntza dira.
Monodelphis glirina
Monodelphis glirina Monodelphis generoko animalia da. Didelphimorphia ordenaren barruko ugaztuna da. Didelphinae azpifamilia eta Didelphidae familian sailkatuta dago.
Kanpo estekak
Monodelphis
Almendral
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.307 biztanle zituen.
Sendagai biologiko
Sendagai biologiko edo biologiko , iturri biologikoetatik garatutako edozein farmakori deritzo. Produktu horiek erauzketa zein semisintesi bidez lortu dira. Sintesi bidez ekoiztutako gainontzeko farmakoetatik desberdintzen dira eta txertoak, odola, odol konposatuak, alergenoak, zelula somatikoak, terapia genetikoak, ehunak, proteina birkonbinatu terapeutikoak eta zelula terapian erabilitako zelula biziak sartuko dira biologikoen artean. Azken horiek karbohidratoz, proteinez edo azido nukleikoz osatuta egon daitezke; baita molekula horiez egindako konbinazio konplexu, zelula bizi zein ehunez ere. Konposatu horiek (edo horien aitzindari nahiz konposatuek) iturri bizidunetatik isolatu dira-gizaki, animali, landare, onddo, mikrobio.
Les Tourreilles
Les Tourreilles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Sendagai biologiko
Sendagai biologiko termino inguruan aldagai ugari daude, talde eta entitateen araberakoa, alegia. Sendagai biologiko arloaren barne, terminoak aldaera bat edo beste izango du. Agentzia erregulatzaile batzuek medikamentu biologiko edo produktu biologiko terapeutikoa terminoak erabiltzen dituzte produktu makromolekularrak izendatzeko; horien artean, protein eta azido nukleikoan oinarritutako farmakoak; odola, odol osagai edo txertoetatik bereizteko aipa daitezke. Azken horiek zuzenean iturri biologikoetatik garatzen dira. Espezialitate farmazeutikoak, sendagai sailkapen mota bat, medikamentu garestiak eta biologikoak izan ohi dira. Medikamentuen Agentzia europarra terapia aurreraturako medikamentu (ATMPs ingelesez ) terminoa erabiltzen du giza erabilera duten sendagaientzako, eta horien iturri "gene, zelula edo ehun ingeniaritza" denean; baita terapia geniko, zelula somatiko terapia, ehun ingeniaritza eta horien konbinazioetan oinarritutako sendagaiak ere. Termino horrek ez du zentzu handiri izango testuinguru horretatik kanpo.
Les Tourreilles
Biztanleria
2007an Les Tourreilles udalerrian erroldatutako biztanleak 381 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sendagai biologiko
Genetan edo zeluletan oinarritutako sendagaiak biomedikuntzako ikerketan nagusi ohi dira, eta beste tratamenduak erabili ezin ezean badira hautagai.
Les Tourreilles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sendagai biologiko
Zenbait jurisdikzioetan, sendagai biologikoak modu desberdinean erregulatzen dira beste osasun produktu eta farmako sinpleekin alderatuz.
Biofarmakalogia terminoa erabili ohi da sendagai biologikoak aztertzeaz arduratzen den farmakologia arloa izendatzeko.
Les Tourreilles
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sendagai biologiko
Izaki bizidunetatik erauziak
Biologiko zaharrenetariko batzuk, nagusiki, animalia eta gizaki gorputzetik irazi izan dira. Aipatzekoak dira:
Les Tourreilles
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 251 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 169 lanean zeuden (90 gizon eta 79 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sendagai biologiko
Izaki bizidunetatik erauziak
Lehen animalietatik erauzten ziren zenbait sendagai biologiko, intsulina, besteak beste; DNA birkonbinatuz sintetisatu ohi dira, gaur egun.
DNA proteina birkonbinatu jatorri
Arestian aipatu bezala, "sendagai biologiko" terminoa erabili daiteke medikuntza arloan produktu ugariri errefentzia egiteko. Hala ere, horren erabilera ohikoa mugatuago dago, DNA birkonbinazio teknikan oinarritutako sendagaiei, alegia. Horiek hiru motatakoak izan daitezke:
Sendagai mota hauek ekarpen handia suposatu dute, bereziki, erreumatologia eta onkologian. Hala ere, aipatu beharra dago, kardiologian, dermatologian, digestio aparatuaren medikuntzan eta neurologian ere; besteak beste, garrantzi handia dutela. Horietariko arlo gehienetan tratamendu terapeutiko alternatiboak egotea eragin dute. Aurretik tratamendurik ez zuten gaixotasunak edo desegokia zen bat ordezkatzea posible izan da ere sendagai biologikoekin. Hala ere, medikamentu horiek konbentzionalak baino garestiagoak direla kontuan hartu behar dugu, eta horrek ardura farmakoekonomikoak eragin dituela. Faktore honek garrantzia hartu du sendagai biologikoak gaixotasun kronikoetan erabiltzen hasi direnean, artritis erreumatoidea, heste minberaren sindromea edota minbizi tratamenduak, adibidez. Terapia antigorputz monoklonal ohikoekin eta erlatiboki ohikoa den tratamenduaren kostua 7000-14000 € bitartekoa da urtero.
Les Tourreilles
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren eta 1 zurgina.
Sendagai biologiko
DNA proteina birkonbinatu jatorri
Sendagai biologikoekin terapia egin eta artritis erreumatoide, atritis psoriasiko edo espondilitis ankilosante gaixotasunak pairatzen dituzten agureek arrisku kardiobaskular, infekzio larri edo, orokorrean, okerragotzeak pairatzeko probabilitate handiagoa dute.
Les Tourreilles
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak harategiak ziren.
Sendagai biologiko
DNA proteina birkonbinatu jatorri
DNA birkonbinatuz lortutako "giza" intsulina izan zen bere erabilgarritasun terapeutikoa onartu zuten lehenengo substantzia. Zenbaitetan rHI izenaz ere deitua, Humulina izen komertzialaz ezaguna, Genentech -ek garatu zuen, baina Eli Lilly and Company -ak lortu zuen lizentzia zein ekoizpen eta merkaturatzen hasteaz arduratu zen 1982an.
Les Tourreilles
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Les Tourreilles udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 774 hektarea erabiltzen.
Sendagai biologiko
DNA proteina birkonbinatu jatorri
Sendagai biologiko gehienak hurrengo horien artean sartzen dira:
Les Tourreilles
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sendagai biologiko
DNA proteina birkonbinatu jatorri
2008an industria farmazeutikoak $65.2 bilioi inbertitu zituen medikamentu berri horien ikerkuntza eta garapenean. DNA birkonbinatzailean oinarritutako zenbait sendagai biologikoren adibide azaltzen dira hurrengo taulan:
Txertoak
Txerto ugari ehun kulturetan hazten dira.
Terapia genikoa
Birusetan oinarritutako terapia genikoa birus bat artifizialki manipulatzean datza,hots, terapian erabilgarria den material genetikoa bertan txertatzea.
Bioantzekoak
2012 eta 2019 urte bitartean zenbait sendagai biologiko arrakastatsuren patenteak baliogabetu ziren. Gauzak horrela, bioantzekoen ekoizpenean interesa handitu zen. Molekula txikiekin konparatuz, kimikoki berdinak diren osagai aktiboak barneratzen dituzte bioantzekoek; sendagai biologikoak txit konplexuak dira, eta azpiespezie ugariz osatuta daude. Azken horiek hain dira talde heterogeneo eta zehatzak non jatorrizko eta horien deribatu diren bioantzekoak ugariak eta aldakortasun handikoak izango diren. Aldakortasun handia egongo den arren, azken bi horien segurtasuna eta eraginkortasuna mantendu behar dira. Garapen prozesuan zehar gerta daitezkeen bariazioak teknika analitiko modernoekin monitorizatzen dira (likido kromatografia, immunoentseguak eta masa espektrometria, besteak beste).
Hariarekin jarraituz, eta molekula txiki generikoekin alderatzen baditugu, bioantzekoek erregulazio prozedura desberdinak behar dituzte. XXI. mendeko legislazioak hori aitortu du, bioantzekoak frogatzeko bitarteko prozedurak, alegia. Orokorrean, molekula txikiek baino froga gehiago baina sendagai berriak baino gutxiago behar dituzte.
2003an Europako Medizina Agentziak tarteko bidea sortu zuen biologikoentzako, antzeko biologiko produktu medizinal deritzona. Bide hori bioantzekoen eta onartuta dauden produktuen arteko "antzekotasuna" frogatzeaz arduratzen da. Estatu batuetan, Patien Protection and Affordable Care Act-ak onarpen bide laburtua sortu zuen 2010ean produktu biologikoak bioantzeko onartzeko, edo azken horien ordezkari jarduteko; FDA-lizentziatu erreferentzia. Bioantzekoak bideratzea paziente eta osasun sistemaren gastuak murriztea suposatuko litzateke.
Merkaturatzea
Enpresek biologiko berriak garatzen dituztenean horien patenteak eskatzeaz arduratu behar dira, horrela, fabrikazio eskubideak onartuko baitzaizkie. Farmako garapenaren arduraduna, ikerketan inbertitutakoa berreskuratzea posible izango du horiek eskatuta. Patenteen legea Ameriketako Estatu Batu eta Europan patenteak lortzeko baldintzetan desberdintzen dira; Europan eskaria, esate baterako, zailagoak dira lortzen. 1970tik aurrera eskainitako patente kopurua nabarmen igo da. 1978an 30 patente eskaini ziren. 1995ean 15,600ra igo ziren, eta 2001erako bazeuden 34,527 patente aplikazio. 2012an Jabetza Intelektual (JI) sorrera handiena AEBak zuen bereganatuta, mundu osoan eskaintzen diren patenteen % 37, alegia. Hala ere, oraindik badago industrian garapen eta berrikuntzarako bide luzea. Gaur egungo Jabetza Intelektualaren sistema berrikusi nahi izatea, I+G (ikerkuntza eta garapena) finantziazioa fidagarriagoa izan daiten ziurtatzeko, AEBetan debate eragile omen da. Odol produktuak eta gizaki deribatu diren beste produktu batzuk (ugatz esnea), eta merkaturatuak izan daitezen, erregulazio oso zehatzak jarraitu behar dituzte. Ondorioz, bezeroei zaila egiten zaie mota horietako produktuak lortzen; eta zenbaitetan horiek gordetzeaz arduratzen diren erakundeak, "banku" deritzena, ez dira gai produktuen banaketa eraginkorra bideratzeko. Ugalketa-zelula bankuek hedatuago daude espermatozoo eta obozelulekin lan egiteagatik ugalkortasun tratamenduetan.
Eskala handiko produkzioa
Medikamentu biologikoak zelula mikrobiano (E. coli birkonbinatzailea edo legami kultura, adibidez), ugaztunen zelula lerro (ikus zelula kultura), landare zelula kultura eta goroldioan oinarrituta garatu daitezke bioerreaktoretan; fotobioerreaktore baten, esate baterako. Kontuan hartzekoak dira produkzio kostea (bolumen txikiko eta purutasun handiko produktuak dira erakargarriak) eta kontaminazio mikrobiarra (bakterio, birus, mykoplasmek eraginda). Frogatzen ari diren produkzio bide berrien artean landare osoen erabilera aipatu daiteke (landarez osatutako sendagaiak).
Transgenikoak
Kontrobersia handia dago biologikoen produkzio metodo honi buruz, organismo transgenikoen erabilera, alegia. Gehienak genetikoki aldatutako landare eta animaliak dira farmakoen produkzioan. Produkzio lerro hau arriskutsua gerta dakioke inbertitzaileari, arrisku eta arazo etikoen aurrean agertu baitaiteke. Biologikoek kontaminatzeko arriskua dute eraldatu ez diren produktu edo helburu terapeutikoekin garatu ez direnekin.
Hurrengo planteamendu hau garatzen ari dira: sendagai biologikoa berez ekoizten duten ugaztun transgenikoen sorrera, esnean, odolean edo gernuan bertan biologikoa egotea. Ohikoa da animalia berri baten garapena pronuklear mikroinjekzio metodoaz, eta horrek ere ondorengo egokiak sortzea eragingo luke. ATryn da genetikoki aldatutako eta ahuntz esnetik lortu izan den lehenengo farmakoa, baina komertzializazio baimena blokeatu zuen Europako Sendagai Agentziak 2006ko otsailean. Erabaki hori urte bereko ekainean gaitzetsi zen, eta baimena lortu 2006ko abuztuan.
Ameriketako Estatu Batuak
Ameriketako Estatu Batuetan, biologikoek lizentzia lortzen dute biologics license application (BLA) bidez, gero FDA barnean dagoen biologikoen ebaluazio eta ikerkuntzarako zentroan aurkezten dira; eta farmakoen erregulazioa farmakoen ebaluazio eta ikerkuntza zentroan. Luze irauten du sendagai biologikoen onarpenak, urteetan zehar entsegu kliniko ugari egiten baitira. Farmakoa komertzializatuta egon arren farmakozaintza prozesua jarraituko da non eraginkortasuna eta segurtasuna monitorizatuko diren. Ekoizpen prozesua FDAren "Good Manufacturing Practices"-ak onartu behar du; eta hori gela garbietan gerta ohi da, hots, aire partikula kopurua eta gainontzeko kontaminatzaile mikrobiar maximoak definituta egongo da.
Curracloe
Curracloe (Currach Cló) Irlandako udalerri bat da, Wexford konderrian dagoena.
Bitxikeria gisa, Saving Private Ryan ("Salbatu Ryan Soldadua") film ospetsuko hondartzako eszenak udalerri honetako hondartzan filmatu ziren.
Webster konderria (Missouri)
Webster konderria (Webster County) Missouriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Greenville da. 2010eko zentsuaren arabera 36,202 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Berkeley Open Infrastructure for Network Computing
Berkeley Open Infrastructure for Network Computing (Sare bidezko Konputaziorako Berkeleyko Azpiegitura Irekia) edo BOINC konputazio banaturako azpiegitura bat da, hasiera batean SETI@home proiekturako garatu zen arren, zabaltzeko asmoarekin egindakoa. Software librea da eta LGPL lizentziapean banatzen da. Software hau Kaliforniako Unibertsitatearen Berkeleyko egoitza batean garatzen dute, David Andersonek zuzenduta.
Jatorria
SETI@home BOINC azpiegitura erabiltzen duen proiektu ezagunenetakoa da. Bere arrakastari esker kalkuluak burutzeko ordu asko eta asko behar zituzten beste proiektu ugari sortu ahal izan dira ondoren. Konputazio banatuari esker, milaka ordenagailu batzen diren sare bakar batez baliatuz kalkulu hauek askoz azkarrago burutzen joan daiteke.
Voděrady (Rychnov nad Kněžnouko barrutia)
Voděrady Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 705 biztanle ditu eta 15,05 kilometro koadroko azalera. Rychnov nad Kněžnouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1432 urtean egin zen.
Hirurehun eta hamasei
Hirurehun eta hamasei (316) hirurehun eta hamabostaren ondoren eta hirurehun eta hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Esentzialismo
Esentzialismoa objektuek (batzuek bada ere) ezaugarri esentzial edo berezkoak (batzuk bada ere) dituztela dioen doktrina bezala defini daiteke. Definizio hau ez da unibertsal ki onartua, baina ez da munduan unibertsalki onarturik dagoen definiziorik. Gutxienez eman dugun definizio honek sinplea, zuzena eta zintzoa izatearen alde ona du.
Esentzialismoa, zentzu zabalean, gizartearen alderdi guztiak ukitzen dituen kontzeptua litzateke. Filosofian ez ezik, biologian, politikan edota psikologian ere ematen da. Akademiatik haratago joanda, gure egunerokoan uste baino hedatuagoa dagoen begirada da honakoa.
Filosofian
Esentzialismoa ontologiak aztertu izan du gehienbat. Honela, esentzialismoari buruz ari garela eta filosofiaren munduan sartuz gero, izatearen inguruan gogoeta egiten ari garela eduki behar dugu kontuan.
Oinarrizkoa den moduzko karakterizazioa: beharrezkotasun/aukera bereizketa
Ezaugarri esentzialen eta ustekabekoak direnen arteko bereizketa hainbat modutan egin izan da, gehienetan, ordea, honela ulertzera jotzen dugu: objektu baten ezaugarri esentziala objektuak izan beharko lukeen atributua den bitartean, ustekabeko ezaugarria objektuak izan dezakeen, baina ezinbestekoa ez den horri esaten zaio.
Oso erabilia den bereizketa honi oinarrizkoa den moduzko karakterizazioa deitzen zaio nozioa beharrezkotasun/aukera terminoetan azaltzen duelako. Egin berri dugun bereizketan, hortaz, “izan behar” horrek beharrezkotasunari egiten dio dei eta “ahal izan”ak, berriz, aukerari. Honela, zerbaitek ezaugarri zehatz bat behar duela esaten badugu, hau ez egotea ezinezkoa dela esatea da eta, berdin, zerbaitek ezaugarri bat izan dezakeela esatea, hau ez egotea posible dela esatea da.
Hidehiko Shimizu
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nissan Motors.