cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Japonia
Meiji berrezartzea (1868-1912)
Bakartzeak 251 urte iraun zuen, 1854an Matthew Perry komodoro estatubatuarrak Mendebaldearekin irekitzea behartu zuen arte, Kanagawako ituna zela medio. Garai luze batez, irekitze horrek aldaketa handiak eragin zituen Japoniako gizartean. Meiji berrezarkuntzak erreforma sakonak hasi zituen 1868tik aurrera. Sistema feudala ezeztatu egin zen eta Mendebaldeko erakundeak aukeratu, batez ere gobernu eta lege sistemak, baita ekonomikoak, sozialak eta militarrak ere. Horrela, nazioarteko indar bihurtu zen oso epe laburrean. Txina eta Errusiaren aurkako gerretan, Taiwan, Korea, Kuril irlak, Sajalin irlako hegoaldeko erdia eta beste lurralde batzuk bereganatu eta inperioa hedatu zuen.
Taisho Aroa eta Showa Aro hasiera (1912-1945)
XX. mendean, Japonia Alemania eta Italiarekin bat egin zuen Bigarren Mundu Gerran, Pearl Harbor base militar estatubatuarra 1941an erasoz. Estatubatuarrek Hiroshima eta Nagasaki hirien gainean bi bonba nuklear jaurti zituztenean amaitu zen gerra : Hiroshiman 90.000-166.000 hildako eragin zituen eta Nagasakin, 60-000-80.000 inguru.
Gerra ostean
1947an Showa Aroa ren bigarren fasea hasi zen eta balore demokratiko liberalak zituen konstituzio berria onartu zenean Bigarren Mundu Gerraren ostean. Aliatuen okupazioak 1952 arte iraun zuen eta 1956an Nazio Batuen Erakundean sartu zen. Hurrengo urteetan garapen ekonomiko handia izan zuen 1990 hamarkadaren hasieran munduko bigarren ekonomia izateraino. "Mirari japoniarra" izenarekin ezagutu zen, baina 1990 hamarkadaren erdialdera burbuilak eztanda egin zuen. XXI. mendean errekuperatzen hasi zen.
2011ko martxoaren 11n inoizko lurrikara handienetakoa jasan zuen Japoniak eta hori gutxi balitz tsunami baten erruz Fukushimako zentral nuklearrak kalte handiak jasan zituen. Munduko istripu nuklear handienetakoa izan zen.
Politika
Japoniako politika eredua Monarkia konstituzionala da. Kokkai edo Dieta izeneko parlamentuaren gainean Lehen ministroak eta estatu ministroek osaturiko botere exekutiboak agintzen du. Denak zibilak dira legez. Lehen ministroa Dietako parlamentari bat izango da eta beronek aukeratzen du. Herriaren subiranotasuna parlamentuan datza eta Naruhito enperadorearen boterea sinbolikoa baino ez da.
Ordezkarien ganberak 480 eserleku ditu (shūgi-dan) eta sufragio unibertsalez aukeratzen da lau urtean behin. Bozkatzeko gutxienezko adina 20 urtekoa da. Aholkularien ganberak (sangi-dan) 247 eserleku ditu eta 6 urtean behin berritzen da.
Hauteskundeak
Historian zehar Zentro-eskuineko Alderdi Liberal Demokratikoak irabazi izan zituen hauteskunde denak 2009an Japoniako Alderdi Demokratikoa nagusitu zitzaion arte. Azken hauteskundeak 2012an izan ziren eta Alderdi Liberal Demokratak garaipena berreskuratu zuen, gehiengo osoz gainera. Alderdiko hautagaia zen Shinzō Abe (安倍 晋三) aukeratu zuten beraz lehen ministro. Komeito Berria Alderdi budistarekin koalizioa eratuz gobernatzen du gaur egun.
Krisialdiaren eraginak kalte egingo ziola iritzita hauteskundeak aurreratzea erabaki zuen eta 2014ko abenduaren 14an gehiengo osoa errepikatu zuen. Hona hemen azken hauteskundeko emaitzak:
Banaketa administratiboa
Japonia 47 prefektura edo departamendutan banatuta dago.
Banaketa etnikoa
Biztanleria oso homogeneoa da. Hizkuntza eta kulturari dagokionez, % 98,1 japoniarrak dira; eta gainerakoak, langile atzerritarrak, gehienbat korearrak, txinatarrak, filipinarrak, eta Brasil eta Perun bizi izan diren japoniarren ondorengoak.
Etnia autoktonoen artean, yamatoak dira nagusi. Oso ainu gutxi geratzen dira, Hokkaidon; eta ryukyuarrak, Ryukyu uharteetan.
Bizi kalitatea eta adina
Mundu guztiko bizi itxaropen handiena daukan herrialdea da, 2010-2015 artean jaiotakoena 83,5 urtekoa baita, baina populazioa azkar zahartzen ari da, Bigarren Mundu Gerraren ondorengo baby boomaren ondoren jaiotza tasa nabarmen jaitsi zen. 2009an, 65 urtetik gorakoa zen populazioaren % 22,7 eta 2050ean, % 40 izango dela estimatzen da.
Horren ondorioz, aurreikusi da Japoniako populazioak behera egingo duela, eta 2050ean 95 milioikoa izango dela. Bestalde, suizidio tasa handia da, eta 30 urtetik beherakoen heriotza arrazoi handiena izatera iritsi da. 2009an, 30.000 lagunek egin zuten beren buruaz beste.
Hizkuntzak
Japoniako hizkuntza japoniera da eta herrialdeko % 99k hitz egiten du. Idazkerari dagokionez, hainbat alfabeto erabiltzen dira; kanji-ak (txinatar karaktereak), kana-ren bi aldaera (karaktere sinplifikatuak), latin alfabetoa eta greziarra, Fisika eta Matematika arloetan.
Ainuera eta ryukyuanera ere hitz egiten dira, giza talde horiek bizi diren eremuetan.
Erlijioa
Japoniako konstituzioak erlijio askatasuna bermatzen du. Populazioa batez ere budista eta xintoista da, gehiengoa sinkretista gainera, hau da, bi erlijioak betetzen dituena. Japoniako ohituretan eragin handia izan dute taoismoak eta konfuzianismoak ere. Kristauek biztanleriaren % 1 baino gutxiago osatzen dute.
Xintoisma izan zen Japoniarren lehen erlijio handia. Xinto izenak "jainkoen bidea" esan nahi du. Oinarrian, kami jainkoek naturako bizidun eta bizigabe guztien gainean agintzen dute. Jinja santutegietan jainko horiek antzinatik gurtzen dira. Zurezko tenpluak baxuak, zabalak eta hormarik gabeak dira eta torii izeneko atea daukate sarreran. Sarritan inari azeriak zaintzen ditu, batez ere zekalearen kamiaren omenezko tenpluetan. Japonia guztian 30.000 inari daudela esaten da.
Budismoa VI. mendean iritsi zen Japoniara, batez ere Txina eta Koreatik. Hasieran, xintoismoarekin bat ez etorri arren, agintarien babesa izan zuen. Tenpluak erabat bestelakoak dira, hondo gela zabala oso dekoratuta dago, naturako irudiekin batik bat. Monjeentzako hainbat pabiloi izaten ditu eta, askotan, bost solairuko pagoda ere bai, Tokioko Sensō-ji edo Nikkō-ko Tōshō-gū tenpluetan bezala.
Japonian hainbat jaialdi erlijioso egiten dira urtean zehar. Hauek dira ezagunenak:
Hiri nagusiak
Japonian 127 milioitik gora biztanle bizi dira eta haietako % 80, Honshu uhartean. Hamabi hirik milioi bat biztanle baino gehiago dituzte:
Historia
Japoniako egungo ekonomiaren abiapuntua 1854 urtean kokatu behar da, bakumatsu irekitze-garaian. Urte horretan Kanagawako ituna sinatu zen, Estatu Batuetako Armadaren erasoaren mehatxupean, zeinaren arabera Japoniako portu zenbait Estatu Batuekiko merkataritzarako aske geratzen baitziren. Tokugawa shogunerriak abiarazitako irekitze-politika sakondu egin zen, bi mende luzeetan zehar Japonia menderatu zuen Tokugawa shogunerria desegin eta 1868 urtean Meiji Aroa hasi zenean. Meiji aroak gobernu-erakunde berriak ekarri zituen, Europan osatzen ari zirenen antzekoak. Modernizazio aro horretan, hezkuntza-sistema aurreratua ezarri eta milaka gazte bidali ziren Estatu Batuetara eta Europara, beren prestakuntza teknikoa osatzeko. Gobernuak azpiegiturak (errepideak, trenbideak eta portuak) garatzen zituen bitartean, enpresa pribatua bultzatu egin zuen, laguntza ugari emanez. Aldi berean, banku-sektore zabala garatu zen. Aldaketa horiek guztiak japoniarrek historian zehar erakutsitako lanerako gogoak eta egokitzeko ahalmenak erraztu zituzten. Nazioarteko merkataritza nabarmen gehitu zen: mota guztietako ekipamendua eta kotoia inportatu zuten Britainia Handiatik, eta zeta eta tea esportatzen ziren nagusiki.
XX. mendearen hasieran, Japoniako jarduera ekonomiko nagusia nekazaritza bazen ere, industria azkar zabaltzen ari zen. Munduko Lehenengo Gerra n irabazleen taldean geratu izanak industrializazioa azkartu egin zuen. 1920-1930 urteetan, Britainiar Inperioaren ahuleziak indar geopolitikoa sendotu zioen Ekialdeko Asia osoan, haren interes ekonomikoak zabalduz. Horrekin batera, politika ekonomiko militarista biziari ekinez, Japonia inguruko herrialderik boteretsuena bilakatu zen eta urtero ekonomiaren hazkunde-tasa nabarmenak lortu. Munduko Bigarren Gerrak, ordea, herrialdea guztiz birrinduta utzi zuen, azpiegitura guztien % 40 hondaturik. Gerra ondoren, Estatu Batuen laguntza jaso zuen ekonomia altxatzeko, ondoko Sobiet Batasunari aurre egitearren, Japonia kide bihurtu asmoz. Industria berriz ere abian, herritarren lanerako grina aprobetxatuz, Japonia munduko herrialderik aberatsenetakoa bilakatu da. Hain zuzen, 2010. urtean munduko hirugarrena zen Barne Produktu Gordinari buruz, Estatu Batuen eta Txinaren ondoren.
Gaur egungo egoera
Japoniak 65,9 milioi langile ditu eta langabezia-tasa oso apala du. 4.210 dolarretako per capita errenta dauka (2009). Hala ere, pobrezian daudenak 20 milioi biztanle inguru dira. Japoniaren azaleraren %73a menditsua da eta basoak estaltzen duenez nekazaritza, industria edo bizitokiak eraikitzeko ez da batere egokia. Urbanizaturiko azalera urria izateak etxea eskuratzea oso garesti bihurtu du.
Nekazaritzak ere lurraldearen % 12 soilik lantzen du. Horregatik terraza sistema oso erabilia da. Arroza da ekoizpen handiena duen zekalea. Arrantzari dagokionez, ordea, Japonia munduko bigarren herrialdea da, Txinaren ondoren, eta planetan arrantzaturiko tona kopuruen % 15 japoniarrek harrapatzen dute. Hegalaburra arrantzatzen da gehienbat, eta balearen ehizak eztabaida handiak sortarazi dizkio.
Teknologiari esker, garapen industrial garrantzitsua izan du. Ibilgailuak (munduko hirugarren ekoizle handiena) eta tresna elektronikoak jarduera nagusiak dira eta esportazioan pisu handiena daukate. Industria konpainia handienak Toyota (munduko automobil konpainia handiena ), Toshiba, Canon Inc. eta Nippon Steel dira. Industria mota gehiago ere baditu: produktu kimikoak, itsasontzigintza, erreminta-makinak eta elikagai landuak, besteak beste. 2009ko esportazioak Txinara (% 22,2), Estatu Batuetara (% 10,96) eta Australiara (% 6,29) joan ziren gehienbat. Japoniaren inportazio gairik garrantzitsuena erregai fosilak dira, baita lehengaiak eta makinaria ere.
Turismoari dagokionez, Asiako bostgarren herrialde bisitatuena da, urtero 8 milioi turistatik gora jasotzen baititu. Leku ezagunenak Tokio (Shinjuku, Shibuya, Ginza eta Asakusa), Osaka, Kobe eta Kyoto dira, negu aldean Hokkaido ere bai.
Garraioa
250 shinkansen edo abiadura handiko trenek hiri guztiak lotzen dituzte. Garraiobide horren arduraduna Japan Rail (JR) konpainia da. Bestetik, Japonian 173 aireportu daude, izan ere uharte asko baititu eta uhartedi bakoitzak bere aireportua du. Haneda Aireportua (Tokio) da herrialdeko aireporturik erabiliena, batez ere Japonia barneko hegaldiak kudeatzen dituelako. Nazioarteko aireportu handienak, berriz, Narita (Tokio), Kansai (Osaka) eta Chūbu Centrair (Nagoya) dira.
Itsas kairik handiena Nagoiakoa da: merkataritzaren % 10 bertan gertatzen da ; ondoren, Kobe, Osaka, Yokohama, Hakata, Tokio eta Chiba dira.
Energia
2011n, Japoniak ekoiztutako energiaren jatorria honako hau izan zen: petrolioa (% 46,1), ikatza (% 21,4), gas naturala (% 21,4), indar nuklearra (% 4,0) eta uraren indarra (% 3,3). Argi indarraren % 25 indar nuklearrak ekoitzi zuen. Fukushimako triskantzaren ondoren, gobernuak oraindik 50 erreaktore lanean mantentzen ditu, izan ere bertakoa duen energia iturri bakarra baita.
Hezkuntza
Meiji berrezarkuntzak isolamenduarekin bukatzea batera hezkuntza ekarri zuen 1872an eta lehen eta bigarren hezkuntzaz gain, unibertsitateak ere eratu zituen. 1947tik aurrera, 6 urtetik aurrera derrigorrezko hezkuntza dago, 15 urte arte. Gehiengoak hiru urteko batxilergoa egiten du eta % 75,9 unibertsitatera edo lanbide heziketara joaten da (2005).
Japoniako unibertsitate garrantzitsuenak Tokiokoa eta Kiotokoa dira.
Zientzia eta Teknologia
Ikerketa teknologikoari eta biomedikuntzari dagokionean, oso herrialde garatua da Japonia. 700.000 ikerlari ditu eta 100 milioi euro erabiltzen ditu horretan, munduko hirugarren aurrekontu handiena, hain zuzen ere. 83 zientzilarui, teknikari eta injeniari ditu 10.000 biztanleko, munduko hirugarren ratio handiena da. Horrela, 16 Nobel Saridun lortu ditu, fisika, kimika eta medikuntza arloetan.
Hauek dira Nobel Saridunak:
Teknologiari dagokionez, bereziki aztertzen dituen arloak honako hauek dira: tresna elektronikoak, ibilgailuak, lurrikaren aurkako ingeniaritza, optika, sustantzia kimikoak eta robotika (azken horrek oso ospe handia eman dio Japoniari, mundu osoan dauden erroboten erdia baino gehiago baitauzka, 742.500etik 402.000).
JAXA (Japoniako Aeroespazioaren ikerketarako agentzia) agentziak Nazioarteko Espazio Estazioan parte hartzen du eta zundak bidali ditu Artizarra eta Merkurio aztertzera. 2030ean ilargian base bat eraikitzeko lanetan ari da.
Gastronomia
Japoniako sukaldaritzak oinarrizko produktuak arroz zuriarekin edo ziriolekin elkartzen ditu. Horrekin batera, miso zopa eta plater nagusia (arraina, barazkia, tofu''a) jaten dira. Garrantzi handia dauka sasoiko produktuak jateak.
Literatura
Japoniako hizkuntzaren transmisioa ahozkoa izan zen VIII. mendean kanji idazkera iritsi zen arte. Murasaki Shikiburen Genjiren ipuina munduko eleberri zaharrena kontsideratzen da. Japoniaren isolamenduak atzerriko kultur adierazpenak iristea zaildu zuenez bertako kultura bide desberdinetatik garatu zen. Poesiaren arte gorena haikuek osatu zuten; haien sortzailea eta maisu nagusia Matsuo Bashō izan zen sortzailea.
250 urtean, shogunerrien menpe egon ondoren, 1868ko Meiji berrezarkuntzak idazleen adierazpen askatasuna ekarri zuen eta, horren ondorioz, literaturaren garapen handia. Mendebaldeko kultura txertatzen hasi zen eta "kirola" edo "giza eskubideak" bezalako hitzak asmatu behar izan ziren.
XX. mendean, bi idazlek lortu zuten Nobel Saria: Yasunari Kawabata-k (1968an) eta Kenzaburo Oe-k (1994an).
Musika
Antzerkiei loturik egon da Japoniako musika tradizionala. XIX. mendean, enperadorearen gortean mendebaldeko musika klasikoa gustuko bihurtu zen. Toru Takemitsu eta Rentarō Taki musika konposatzaile handiak izan ziren.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Europa eta Estatu Batuetako musika estiloek eragin handia izan zuten Japonian eta J-Pop (pop musika) garatu da. Gaur egungo gizartean karaokeak garrantzi handia du eta jarraitzaile gehien dituen ekintza kulturala dela zioen ikerketa egin zen 1993an.
Antzerkia
XVII. mendean, ikusleek antzerki sinpleagoa eskatzen zutenez, kabuki antzerkia sortu zen Kioton. Hitzaren karaktereek "kantatu" (ka), "dantzatu" (bu) eta "trebetasun", "antzea" (ki) esan nahi dute: "kantatzearen eta dantzatzearen artea" bezala itzuli ohi izan da. Musika, dantza eta mimoa biltzen ditu kabuki antzezpenak eta antzezleek margoak eta jantzi ikusgarriak erabiltzen dituzte apaintzeko. Tokio hiriburuko kabuki-za antzokian ikus daitezke antzezlanak.
Bunraku txotxongiloen antzerkia da. Txotxongiloak 1,2 metro luze dira eta kabukiko antzezlanak egiten dituzte.
Artea
Ise-ko santutegia japoniar estiloaren eredutzat jotzen izan da. Tenpluak zurezkoak dira, ate mugikorrak dituzte eta zoruan, tatamia. Ryokan estiloko etxe eta ostatuak ere horrelakoak dira.
Eskultura eta margolan zaharrenak K.a. 300 urtekoak dira. XIX. mendetik aurrera, mendebaldeko estiloak barneratu zituen Japoniak baina Mendebaldean ere eragin zuen "japonismo" deritzon korrontearen bidez. Ukiyo-e margoak postmodernotzat hartu zituen Europak.
XX. mendearen bigarren erdialdetik aurrera, nazioarteko ospea du manga komikiak eta horren ondoriozko anime marrazki bizidunek eta bideo-jokoek.
Borroka arteak
Japoniako kirol nagusiak bertako borroka arte tradizionalak dira, guztien gainetik sumoa. Makuuchi izena du sumo maila gorenak eta 42 jokalarik hartzen dute parte. Onenek Yokozuna titulua jasotzen dute. Taihō Kōki kontsideratzen da sumo borrokalari handiena, Kitanoumi eta Chiyonofujik ere garaipen handiak lortu zituzten. Gaur egun ordea mongoliarrak dira nagusi.
Judoa, karatea, kendoa eta aikidoa ere jende askok praktikatzen du.
Beisbola
Beisbola da, ordea, jarraitzaile gehien dituen kirola. Japoniako liga 1936an abiatu zen baina gaur egungo liga sistema 1950koa da. Bertan Erdialdeko eta Ozeano Bareko ligak jokatzen dira eta bakoitzeko txapeldunen artean Japoniako Serieak izaten dira, txapeldun orokorra erabakitzen dutenak. Tokioko Yomiuri Giants taldea da palmaresik onena duen taldea.
Futbola
Futbolaren arrakasta ere gorantz doa. 1981a eta 2004 artean, Kontinente arteko Futbol Kopa bertan antolatu zen eta hurrengo lau urteetan Kluben arteko Munduko Kopa. Japoniako futbol liga 1993an abiatu zen eta Kashima Antlers taldea da garaipen gehien lortu dituena. Asiako Txapeldunen Ligan ere hainbat talde japoniar izan dira txapeldunak. Selekzio mailan, 2002an Munduko Futbol Txapelketa antolatu zuen Hego Korearekin batera. Japoniako selekzioa lau aldiz izan da Asiako Kopako txapelduna.
Txirrindularitza
JaponiakoTourra da herrialdeko itzuli garrantzitsuena. Aste bete inguruko luzeera dauka eta 1996. urtean izan zen lehenengo ekitaldia. 2011. urteko ekitaldia, herrialdeak pairatu zuen lurrikara eta tsunamiagatik bertan behera utzi zen. Irabazle gehienak europearrak izan dira.
Olinpiar Jokoak
Neguko kirolez denaz bezainbatean, Tokiok 1964ko Udako Olinpiar Jokoak antolatu zituen eta 2020an berriro bertan jokatzekoak baziren ere COVID-19 pandemiaren erruz urtebetez atzeratu dira. Aipaturiko horiei, 1972ko Sapporo-ko Neguko Jokoak eta 1998ko Nagano-koak gehitu behar zaizkie.
Gizateriaren ondarea
UNESCOk hamazazpi toki izendatu ditu Gizateriaren Ondare Japonian. Honako hauek dira:
Lubeta
Errepideen eraikuntzan lubeta bidezoruaren zimendua osatzeko erabilitako lur naturalaren gainetik lurzoruak zabalduz eta trinkotuz osatutako betetzea da. Lubeta, nukleoak eta zelaigune hobetuak osatzen dute.
Nukleoa edo gorputza
Lubetaren nukleoa edo gorputza lur naturalaren eta zelaigune hobetu baten artean dagoen lur edo lur-multzoa da. Ekarpen-lurrez osatzen da. Euren funtzio nagusia, zelaiguneko planoa azpisestra kotaraino igotzea da.
Anuntzibai zubia
Kokalekua
Areta auzoan dago, Laudio (Araba) eta Orozko (Bizkaia) udalerrien artean, izen bereko Anuntzibai jauregiaren alboan.
Historia
1741ean Faltzeseko Markesak agindu zuen eraikitzea eta Martin Larrea Legerzama arkitektoaren lana da. Hamar urte lehenago, Antonio Vega Sarabia harginak zubiaren diseinuak egin zituen.
Eraikina
Kalbario batek azkendutako harlanduzko arku bat nabarmentzen da. Eskuinaldean animalia fantastikoek azkendutako bi podium irudikatzen ditu, ezkerraldean, aldiz, dagoeneko Araban, bi alboetan familiaren bi ezkutu dituen triunfo-arku bat du, frontoiak azkenduta. Aurrealdeak, era berean, kalbario bat du goian, eta Ama Birjina eta San Joan muturretan.
André Frédéric Cournand
André Frédéric Cournand (Paris, 1895eko irailaren 24a - Great Barrington, Massachusetts, 1988ko otsailaren 19a) frantziar-estatubatuar sendagile eta fisiologoa izan zen. 1956ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen Dickinson W. Richards eta Werner Forßmannekin batera kateterismo kardiakoaren garapenagatik.
Parisen jaio zen, eta 1930ean Estatu Batuetara emigratu zuen; 1941ean eskuratu zuen herritartasuna. Bere lanbide ia osoa Columbiako Unibertsitatean irakasle izan zen eta New Yorkeko Bellevue Ospitalean lan egin zuen.
Eirmotus furvus
Eirmotus furvus Eirmotus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Marian Anderson
Marian Anderson (Filadelfia, Ameriketako Estatu Batuak, 1897ko otsailaren 27a - Portland, Oregon, Ameriketako Estatu Batuak, 1993ko apirilaren 8a) abeslaria izan zen. Kontraltoa zen. Toscaniniren iritziz, XX. mendeko ahotsik onena zen.
Bizitza
Pertsona beltzen eskubide zibilean aldeko ekintzailea izan zen, 1939an, esate baterako, Daughters of the American Revolution (Estatubatuar Iraultzaren Alabak) emakume-elkarteak Washingtongo Constitution Hallen kantatzeko betoa ezarri zion; protesta gisa, elkarte horretako kide izateari utzi zioten askok, besteak beste Roosevelt presidentearen emazte Anna Eleanor Rooseveltek. Roosevelt anderea, Harold LeClair Ickes Barne Idazkari Nagusiaren esku-hartzearekin batera, urte bereko apirilaren 9an, Pazko igandean hiri hartako Lincoln Memorial monumentuaren eskaileretan eman ahal izan zuen kontzertua Andersonek, eta berealdiko arrakasta izan zuen, "askatasunaren aldeko kontzertua" bezala ezagutzen delarik.
1936an, Etxe Zurian abestu zuen, bertan abesten zuen lehenengo beltza izanik. Bera izan zen 1955ean New Yorkeko Metropolitan Opera House aretoan kantatu zuen arraza beltzeko lehen kantaria.
1965ean utzi zituen kontzertuak, New Yorkeko Carnegie Hallen eman zuen kontzertu batekin.
Courdemanche (Sarthe)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 438 etxebizitza zeuden, 285 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 110 bigarren erresidentzia ziren eta 43 hutsik zeuden. 431 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 285 etxebizitza nagusietatik 221 bere jabearen bizilekua ziren, 59 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 120 etxek bost zituzten. 187 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 122 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 125 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 362 ziren, horien artean 265 aktiboak ziren eta 97 inaktiboak ziren. 265 pertsona aktiboetatik 233 lanean zeuden (133 gizon eta 100 emakume) eta 32 langabezian zeuden (17 gizon eta 15 emakume). 97 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Courdemanche udalerrian 292 unitate fiskal zeuden, 670 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.242 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Courdemanche udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.720 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NA-7211
NA-7211 edo Lapoblación-Agilar Kodes errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7210 nafar errepideko 4,04 kilometroan hasi eta NA-7200 errepidearen 17,17 kilometrora arte doa. Errepidea 5,26 kilometro luze da.
Akira Silvano Disaro
Akira Silvano Disaro (ディサロ 燦シルヴァーノ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Giravanz Kitakyushu‎.
Agüera (Kantabria)
Bizkaiko mugatik gertu dagoenez, Kantabriako Gobernuak eta Eusko Jaurlaritzak bere edukitza eztabaidatu zuten. 2008ko maiatzean Espainiako Auzitegi Gorenak Kantabriaren aldeko Espainiako Auzitegi Nazionalaren epaia berretsi eta Agüera eta gertuko Fuentebosa mendia kantabriarren eskuetan utzi zituen. Gatazka XVI. mendean jatorria zuen.
Keita Yoshizumi
Keita Yoshizumi (芳住 慶太, 1973ko apirilaren 24a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels.
Guilsfield
, 'Cegidfa', Galesko komunitate eta udalerri bat da, Powys konderrian. Welshpool udalerritik 3 milia iparraldera dago.
2001eko erroldaren arabera 1.640 biztanle zituen.
Sergio Fernández Cárdenas
Sergio Enrique Fernández Cárdenas (Mexiko Hiria, 1926ko otsailaren 25a - Guanajuato, 2020ko urtarrilaren 6a) mexikar saiakera-egilea, eleberrigilea eta antzerkigilea izan zen.
Biografia
Espainiar letren doktoregoa lortu zuen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan. Irakasle izan zen unibertsitate horretako filosofia eta letretako fakultatean.
Antologia bat osatu zuen 1993. urtean Más que verdad de amor, verdad de vida, antología de la nueva poesía granadina (Amodiozko egia baino gehiago bizitza egia, Granadako poesia berriaren antologia) eta ipuin-liburu bat beste zenbait egilerekin batera 1989an Los siete pecados capitales (Zazpi bekatu nagusiak).
Saiakera-liburu ugari argitaratu zituen, besteak beste: Ideas sociales y políticas en el "infierno", de Dante y en los "sueños" de Quevedo (1950, Ideia sozialak eta politikoak Danteren "infernuan" eta Quevedoren "ametsetan"), Cinco escritores hispanoamericanos (1958, Bost idazle hispanoamerikar), Ensayos sobre literatura española de los siglos XVI y XVII (1961, Saiakerak XVI. eta XVII. mendeko Espainiako literaturan), El amor condenado y otros ensayos (1982, Amodio kondenatua eta beste saiakera batzuk). Eleberrien artean hauek dira Fernándezen lan nagusiak: Los signos perdidos (1958, Ikur galduak), En tela de juicio (1964, Zalantzan), Los peces (1968, Arrainak), Segundo sueño (1976, Bigarren ametsa), Retratos del fuego y la ceniza (1983, Suaren eta hautsaren erretratuak).
Nada valgo sin tu amor
Nada valgo sin tu amor Juanes kolonbiar kantagilearen gaztelaniazko rockeko abesti bat eta bere hirugarren bilduma den Mi Sangreren lehen singlea da. 2005eko Grammy Latino Sarietan rock abestirik onenaren saria lortu zuen. Abesti hau berehala bihurtu zen arrakasta mundu mailan, Juanesek single arrakastatsu honetan egiten duen konbinaketa bikainaren ondorioz.
Maria Kristinaren erregeordetza
1885eko azaroan Alfontso XII.a hil egin zen eta horren emazte Maria Kristinak hartu zuen erregetza, hurrengo erregea izango zen Alfontso XIII.az haurdun zegoela. Canovasek idatzizko konpromezua hartu zuen Mateo Sagastarekin (El Pardo-ko Hitzarmena) txandakatze politikoa eta Errestaurazioko erregimenarekin aurrera egin eta sendotzeko
Gobernu liberalaren ekintzak
Txandakatzetik kanpo zeuden taldeei zegokienez mugimendu errepublikarrak gainbehera izan zuen, Pi i Margallen talde federala minoritarioa bilakatuz eta Castelarrek monarkiaren aldeko alderdi liberalarekin bat egitea erabaki zuen. Karlismoak artean ere indar handia izaten jarraitu zuen Euskal Herrian eta garai horretan gizarte mugimenduak sortu edo zeudenak indartu egin ziren. Beranduago alderdi politiko bihurtuko ziren: katalanismoa, sozialismoa, euskal nazionalismoa.
90eko hamarkada
Hamarkada honetan Canovas eta Mateo Sagastaren txandakatzea zorroztasun handiz bete zen, baina mende amaieran, esparru sozioekonomiko eta politikoan eragin zuen krisi gogorrari aurre egin behar izan zioten bi alderdiek.
Mende amaierako krisia
Europan hirurogeita hamarreko hamarkadan hedatzen ari zen krisi ekonomikoak eragin negatiboa izan zuen Espainiako ekonomian, lehiakortasun handiaren ondorioz:
Euskal Herrian
Foruzaleen egonezinaren eta kontzertua berritzean sortutako tentsioaren emaitza 1893an sortutako nazionalismoaren aurreko istiluak izan ziren: Nafarroako Gamazada eta Gernikako Sanrokada. Errepublikanismoak eta sozialismoak gero eta jarraitzaile gehiago zituzten, batez ere hirietako erdi eta behe mailako klaseen artean; klase horiek gero eta kopurutsuagoak ziren Bizkaiko industrializazioaren erritmo azkarraren ondorioz. Industriako eliteak Errestaurazioko hauteskundeetako iruzurra erabili zuen eta botoak erosi zituen Euskal herriko bizimodu politikoan parte hartu ahal izateko, Víctor Chávarri enpresariak bultzatutako La Peña erakundearen bidez.
Kolonietako gerrak
Kolonietako arazoak izan ziren 90 hamarkadako gatazka nagusiak eta errestaurazio sistemaren kontrako jarrera piztu zutenak. Garai horretan, potentzia handien hedapen inperialista gertatu zen, eta Afrika eta Asia banatu zituzten. Espainiari berriz, garai batean izandako inperio kolonialetik, Puerto Rico, Kuba eta Filipinak baino ez zitzaizkion geratzen 1895. urterako.
Gerraren garapena
Errestaurazioaren garaian, AEBk Kuban zituen interesak gero eta handiagoak ziren, azukrearen industria oparoan eta meategietan inbertitutako kapitalak zirela eta. Zanjongo bakearen ondoren (1878), Kuban mugimendu independentistak hedatuz jarraitu zuen, AEBk bultzatuta eta José Martík zuzendutan.
1895. urtean, enfrentamendu armatua areagotu egin zen, Filipinetan zein Kuban. Canovasen gobernuak Martinez Campos jenerala bidali zuen azken horretara altxamendua baretzera eta 1897.ean autonomia handia eman zion irlari. AEB Maine zeritzon ontzi iparramerikarraren leherketaren aitzakia erabiliz, gerran sartu ziren. Gerra berehala amaitu zen eta Espainiako armada suntsituta eta irainduta geratu zen:
Hondamendiaren eragina
AEBen aurrean izandako porrot militarrak benetan eragin handia izan zuen Espainiako gizartean eta gutxiagotasun sentimenduak menderatutako pesimismoa nagusitu zen. Krisi egoera horrek Espainiaren gainbeheraren eta 98ko hondamendiaren arrazoien berezko hausnarketa intelektual eta politiko sakona eragin zuen. Bi mugimendu nabarmendu ziren:
Gainera, nazionalismo espainiar kontserbadorea indartuz joan zen, inperio koloniala galdu, hiri inguruetako garapen ekonomikoa, nekazaritzaren atzerapena eta nazionalismo kataluniar eta euskaldunaren sendotzea zela eta.
Erregenerazionismoa
Errestaurazioaren sistema kritikatzen zuen korronte ideologiko berritzaile bat izan zen erregenerazionismoa. Sistema liberala berritzea proposatzen zuen eta Espainiako arazo larriei aurre egitea: jauntxokeria, analfabetismoa, gutxiengoaren gobernua, nekazaritza munduko esplotazio handiak lurjabe handien esku egotea…
Erregenerazionismoko pertsonaia nabarmen eta garrantzitsuena Joaquin Costa izan zen, bere idatziek eragin handia izan zuten XX. mendearen hasieran eta honen ustez, erregimenaren arazoak oligarkia eta jauntxokeria ziren.
98ko belaunaldia
Kiderik garrantzitsuenen artean ondorengoak aipa daitezke: Miguel de Unamuno, Azorin, Pio Baroja, Ramiro de Maeztu, Vicente Blasco Ibañez, Ramon Maria Valle-Inclan eta Antonio Machado idazleak; Ignacio Zuloaga pintorea, etab.
Mikhail Rostovtsev
Mikhail Rostovtsev (Zhytomyr, 1870eko azaroaren 10a - New Haven, Connecticut, 1952ko urriaren 20a) ukrainar historialaria izan zen. San Petersburgoko unibertsitatean latineko irakasle izan zen 1898-1918 urteetan, baina, 1917ko iraultzaren aurkakoa izaki, Errusiatik alde egin zuen eta Oxforden (1918-1920), Wisconsinen (1920-1925) eta Yalen (1925-1944) irakasle izan zen. Indusketa-lan askoren eragile eta zuzendari izan zen Errusia hegoaldean eta Dura-Europosen (Mesopotamia). Errusieraz, alemanez eta ingelesez idatzi zuen. Obra nagusiak: Irandarrak eta greziarrak Errusiako hegoaldean (1922), Erromatar inperioko gizartea eta ekonomia (1926), Italia mistikoa (1928), Karabanen hiria (1932) eta Mundu helenistikoko gizartearen eta ekonomiaren historia (1941).
2010eko Munduko Futbol Txapelketa
2010eko Munduko Futbol Txapelketa 2010eko ekainaren 11 eta uztailaren 11ren artean Hegoafrikako hainbat hirietan ospatu zen nazioarteko futbol txapelketa izan zen. 19. Munduko Futbol Txapelketa izan zen. Txapelketa hura, Afrika kontinentean jokatu izan den Historiako lehenengo Munduko Kopa bihurtu zen. Partiduak Hegoafrikako hainbat hiritan jokatu ziren, eta finala aldiz, Johannesburgeko Soccer City estadioan.
Edizio hartan 204 selekziok hartu zuten parte, Hegoafrika barne. Horietatik 32 selekzio izan ziren ekainaren 11n hasi zen azken fasea jokatu zutenak, 4 taldetako 8 multzotan banaturik.
Lehiaketako maskota, Zakumi izeneko ile berdeko leopardoa izan zen.
Egoitzaren hautaketa
Egoitzaren hautaketa 2004ko maiatzaren 15ean egin zen Zurichen. Bozketa honela geratu zen:
Egoitzak
2005ean antolatzaileek Munduko Txapelketarako erabiliko ziren hamabi estadioen behin-behineko zerrenda argitaratu zuten: Bloemfontein, Lurmutur Hiria, Durban, Johannesburg (bi egoitza), Kimberley, Nelspruit, Orkney, Polokwane, Port Elizabeth, Pretoria, and Rustenburg. Ondoren zerrenda hamar egoitzetara murriztu zen eta 2006ko martxoaren 17an FIFAk ofizialki aditzera eman zituen:
Talde parte-hartzaileak
Ondorengo 32 taldeak txapelketarako sailkatu ziren.
Finala
Txapelduna:
(lehenengo aldiz)
Sinboloak
FIFAren maskota 2010eko Txapelketarako Zakumi ile berdeko leopardoa izan zen, 2008ko irailaren 22an aurkeztua izan zena. Bere izena "ZA" (Hegoafrikaren nazioarteko laburdura) eta kumi ("hamar" Hegoafrikako hainbat hizkuntzetan) hitzetatik dator. Maskotaren koloreek Hegoafrikaren kolore nagusiak ditu - horia eta berdea.
Txapelketako abesti ofiziala Shakira abeslari kolonbiarraren "Waka Waka" izan zen, ingelesez eta gaztelaniaz abestua. Abestia afrikar soldaduen Zangalewa abestian oinarritzen da. Shakira abestu zuen irekitze- eta ixte-zeremonietan Hegoafrikan.
Lieuwe Westra
Lieuwe Westra (Tytsjerksteradiel, Frisia, 1982ko irailaren 11 - Zwaagdijk, 2023ko urtarrilaren 14a) Herbehereetako txirrindularia izan zen, eta profesionala izan zen 2006 eta 2016 urteen artean.
2010eko Munduko Futbol Txapelketa
Sinboloak
2010eko Txapelketarako baloi ofiziala Adidasek egin zuen, Jabulani izenarekin. Hitz horrek zulueraz "poza denontzat" esan nahi du. Baloiak dituen hamaika koloreek, Hegoafrikako hamaika hizkuntza ofizialak eta zelaian jolasten duten hamaika jokalariak ordezkatzen ditu. Johannesburgeko finalean urre koloreko baloiarekin jokatu zen, Jo'bulani izenekoa.
Lieuwe Westra
Profesional gisa hamaika denboraldi eta 34 urte zituela, Wanty-Groupe Gobert taldearekin hiru urterako kontratua sinatu arren, txirrindularitza utziko zuela iragarri zuen 2017ko urtarrilaren 9an.
2010eko Munduko Futbol Txapelketa
Vuvuzela
2010eko txapelketa honetan vuvuzela instrumentuak nazioartean ezaguna izatea lortu zuen. Airezko instrumentu hori zaleek partiduetan jotzen zuten, telebistetan audio arazoak sortuz. Horregatik, telebista kate askok mikrofono berriak eta azken teknologiakoak erosi behar izan zituzten vuvuzelen soinua jaisteko telebista bidezko partiduen emisioetan.
Lieuwe Westra
2018ko apirilean, "Het Beest, het wielerleven van Lieuwe Westra" liburuan Hark kortisona, tranadola eta kafeina erabili zituela onartu zuen. Liburu horretan, halaber, 2009an Eric Baumanni 1.000 € ordainduta Arno Wallaard memorialean garaipena erostera iritsi zela argitu zuen.
Ihringen
Ihringen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Solo (musika)
Solo (solo, literalki, bakarrik, nahiz eta italieraz gaur egun assolo hitza erabiltzen den kontzeptu hau adierazteko) bakarrik jo edo abesteko pentsatuta dagoen musika-konposizio bateko atal bat da edo konposizio oso bat. Praktikan honek aldaera ezberdinak ditu musika estiloaren arabera. Batzuetan hitza soloa egiten duen artista izendatzeko ere erabiltzen da.
Musika barrokoan solo batek praktikoki sonata baten esanahi bera zuen. Jazz musikan abesti batean musikari ezberdinak alternatzen dira euren instrumentua nabarmenagoa den atal bat egiteko, nahiz eta beste musikariak ez diren isildu behar eta ohikoa den perkusioa eta oinarriak jarraitzea. Rock eta pop musikatan eta, batez ere, heavy musikan, solo deitzen zaio musikari batek egiten duen emanaldiari, jazz musikaren antzekoa, baina publikoan dagoen jendea pozteko.
Cabaña la Sierra
Cabaña La Sierra Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 2 biztanle zituen.
Buhl-Lorraine
Buhl-Lorraine Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Buhl-Lorraine udalerrian erroldatutako biztanleak 1.118 ziren. Familiak 442 ziren, horien artean 94 pertsona bakarrekoak ziren (34 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 146 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 168 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 34 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Amalia de Isaura
Amalia de Isaura (Madril, 1887ko ekainaren 24a - ibidem 1971ko abenduaren 22a) antzerki eta zinemako kupletista eta aktorea izan zen. Caricata edo inprobisazioan espezializatutako aktore komikoa izan zen.
Buhl-Lorraine
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Santamasak
Santamasak Arrasaten (Gipuzkoa) abenduaren 22an San Tomas apostoluaren omenez ospatzen den jaia da, ezaugarri nagusi bezala azoka izaten duena. Jaiaren protagonista txerria izaten da.
Amalia de Isaura
Biografia
Haren gurasoak Arturo de Isaura maisua, pianista eta zarzuela-konpainien zuzendaria, eta Carmen Pérez, soprano komikoa izan ziren. Apolo Antzokian finkatu zen bere ibilbidea. 1930eko eta 1940ko hamarkadetan, Miguel de Molina eta Concha Piquer-en konpainietan lan egin zuen, kontrapuntu parodikoa. Ikusleek asko maite zuten.
Aintzatespenak
Amalia de Isaura ezinbesteko presentzia da XX. mendearen lehen erdiko Espainiako ikuskizunaren historiari buruzko erakusketa eta argitalpenetan. El Paral.lel (1894-1939) erakusketetan agertzen da. Bartzelona i l'invle de la modernitat, Bartzelonako Kultura Garaikidearen Zentroak (2012-2013) antolatua eta Intermediosen. La cultura escénica en el primer tercio del siglo XX español (Kultura eszenikoa Espainiako XX. mendearen lehen herenean), Acción Cultural Españolak antolatuta (2016-2018).
Santamasak
Historia
Jai honen ospakizuna burutzeko baimena Gaztela eta Leongo Pedro I.a Krudela erregeak eman zuen 1351ko irailaren 23an, eta orduan hasi zen herriko Meatzerreka auzoan jaia ospatzen. 1727an, ordea, aurreko urteetan arazoak izan zirela-eta, segurtasun kontuak tartean, jaiaren ospakizuna herriko erdigunera eramatea erabaki zuten, gaur egun jarraitzen duen bezalaxe.
Egitaraua
Jaiaren protagonista txerria izaten da. Herriko plazan txerri dantza egiten da eta urtero zerri bat zozketatzen da. Herriko elkarte eta tabernetan txistorra pintxoak banatzen dira.
Amalia de Isaura
Aintzatespenak
Elena Fortúnen Celia en la Revolución nobelan aipatzen dute Amalia de Isaura: Miguel de Molinak eta berak Gerra Zibilean eremu errepublikanoan eskaini zuten kontzertuetako batera joan zen protagonista. Espainiako Zentro Dramatiko Nazionalak 2019an ekoiztutako eleberri honen antzerki-egokitzapenean, Ione Irazábal aktorea Amalia Isaura izan zen eta E. Tecglenek konposatutako La Militarista kanta kantatu zuen.
Amalia de Isaura aktorea Juan Espejo Asturrizagak Cesar Vallejo poeta peruarraren bizitzari buruz idatzitako biografian agertu zen. Víctor Raúl Haya de la Torre, Peruko borrokalari sozialaren biografia gehienetan ere agertu da, Perun eta Latinoamerikan izandako ibilbide politikoagatik. Izan ere, berak zuzentzen zuen komedia-konpainiak Trujillo hiria (Peru) bisitatu zuen 1916. urtearen amaieran. Espejoren arabera (1989), Isaurak "Trujillon egunero antzerkia bete egin zuen denboraldi batean" eta Vallejok, bere funtzioetara maiz joaten zenak, "Amalia de Isaura en Malva Loca" sonetoa argitaratu zuen La Reforma izeneko egunkarian, 2016ko abenduaren 9an. Antenor Orrego Erreformaren zuzendariak "Espainiako artistaren nortasuna goraipatzen duen artikulu ederra" argitaratu zuen. Haya de la Torrek, berriz, argumentu sinpleko komediaren libretoa eman zion aktoreari: "Triunfa vanidad", unibertsitateko klaustroko lagun maitagarriaren bizitzako pasarte batzuetan inspiratua 1913tik, Cesar Vallejo. Baztertu beharrean, xumea izateagatik eta agian antzerki-teknikarik ez izateagatik, Amalia de Isaurak eskuzabaltasunez interpretatu zuen komedia, eta oso kritika onak eragiten zituen Trujillo hirian.
Buhl-Lorraine
Etxebizitza
2007an 472 etxebizitza zeuden, 439 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 32 hutsik zeuden. 371 etxeak ziren eta 101 apartamentuak ziren. 439 etxebizitza nagusietatik 341 bere jabearen bizilekua ziren, 90 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 53 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 279 etxek bost zituzten. 408 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 174 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 236 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 734 ziren, horien artean 555 aktiboak ziren eta 179 inaktiboak ziren. 555 pertsona aktiboetatik 497 lanean zeuden (272 gizon eta 225 emakume) eta 58 langabezian zeuden (28 gizon eta 30 emakume). 179 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 54 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Buhl-Lorraine udalerrian 461 unitate fiskal zeuden, 1.190,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.627 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 65 komertzioetatik, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 2 eraikuntza enpresak.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 2 altzari dendak eta 2 kirol-dendak ziren.
2000. urtean Buhl-Lorraine udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 585 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Theo van Doesburg
Theo van Doesburg (Utrecht, 1883ko abuztuaren 30a - Davos, 1931ko martxoaren 7a) herbeheretar margolari, olerkari eta arkitektoa izan zen. De Stijl taldearen sortzailea eta liderra izan zen.
Christian Emil Marie Küpper jaioa, eta Theodorus Doesburg bere aitaordea zen.
Bere lehen erakusketa 1908an izan zen eta 1912tik aldizkarietan idatzi zuen. Hasieran bere eragin nagusia Van Gogh izan zen. 1913an Kandinskyren Rückblicke irakurri zuen eta estilo espiritualago batera aldatu zen. 1915ean, Mondrianen obra ezagutu zuen, eta margolaritzako bere ideala ikusi zuen: errealitatearen abstrakzio osoa. Handik gutxira, De Stijl aldizkaria sortu zuten Bart van der Leck, Anthony Kok, Vilmos Huszár eta Jacobus Oud artistekin batera. Van Doesburg izan zen mugimenduaren enbaxadorea eta Weimarrera bidaiatu zuen zabaltzeko.
Ichizo Nakata
Ichizo Nakata (中田 一三, 1973ko apirilaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Bustantigo
, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Allande udalerrian dagoen parrokia bat da. 2018ko erroldaren arabera 18 biztanle zituen.
Ichizo Nakata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Flügels, Avispa Fukuoka, Oita Trinita, JEF United Ichihara, Vegalta Sendai eta Ventforet Kofu.
Theo van Doesburg
Van Doesburgek beste jarduera batzuk ere egin zituen. Artistentzako etxeak diseinatu zituen, Estrasburgoko Aubette eraikinerako dekorazioa diseinatu zuen Hans Arp eta Sophie Taueber-Arpekin batera eta Arteen Nazioarteko Erakunde baten aitzindaria izan zen El Lissitzky eta Kurt Schwittersekin batera. Dada mugimenduarekin ere harremana izan zuen eta dada poesia argitaratu zuen.
Ambrault
Ambrault Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Apamea (Siria)
Apameia (grezieraz : Απάμεια; arabieraz : آفاميا‎, Afamia) Siriako antzinako hiri bat da, gaur egungo Hamatik 50 kilometrora kokatua, Orontes ibaiaren ondoan. Gaur egungo Qal`at al-Madhīq hiritik gertu dago aztarnategi arkeologikoa.
Historia
K.a. 300. urtean Seleuko I.a Nikator erregeak, seleukotarren lehenak, hiriari izen hau eman zion bere emazteari Apama zeritzolako (Artabazoren alaba).
Kristau garaian filosofia eta ezagutzaren gune garrantzitsu bihurtu zen, 500.000 biztanletik gorako populaziora iritsiz.
Hiri honetan bake itun inportante bat egin 188an, Magnesiako gudua izan eta bi hurtura, erromatarren eta Antioko III.a Handiaren artean.
Kontserbatutako hondakin gehienak Bizantziar Inperioaren garaikoak dira.
Reinaldo Iturriza
Reinaldo Antonio Iturriza López, ( Ciudad Guayana, Bolívar, Venezuela, 1973ko azaroaren 30a ), venezuelar politikaria, soziologoa eta idazlea da. Venezuelako Kulturarako Herri Boterearen ministroa izan zen 2014ko irailetik 2016ko urtarrilera arte.
Biografia
Venezuelako Unibertsitate Zentralean soziologia titulua eskuratu zuen. Venezuelako Unibertsitate Bolivartarreko irakaslea izan zen.
2013ko apirilaren 21etik 2014ko irailaren 2ra, Komunen eta Gizarte Mugimenduen Herri Boterearen ministroa izan zen. Elías Jauak ordezkatu zuen. 2014ko irailaren 3an, Venezuelako Kulturarako Herri Boterearen Ministerioa hartu zuen, Nicolas Maduro presidentea zela, 2016ko urtarrilera arte. Freddy Ñañezek ordezkatu zuen. Batzar Nazional konstituziogilerako hautagaia izan zen, 2017ko uztailaren 30ean hautatua.
Ambrault
Biztanleria
2007an Ambrault udalerrian erroldatutako biztanleak 840 ziren. Familiak 341 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (38 bakarrik bizi ziren gizonak eta 50 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Bourg-Charente
Bourg-Charente Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Ambrault
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bourg-Charente
Biztanleria
2007an Bourg-Charente udalerrian erroldatutako biztanleak 713 ziren. Familiak 281 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 113 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Coracina fortis
Coracina fortis Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.