cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ricardo Visus
Ricardo Visus Antoñanzas, Caíto (Zarrakaztelu, 1931ko abuztuaren 11 - Iruñea, 2020ko urriaren 15a) nafar tenor, kantu-zuzendari eta opera-zuzendaria Minnesotako Unibertsitatean izan zen.
Fairgarden (Tennessee)
Fairgarden Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sevier konderrian dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Delphos (Kansas)
Delphos Kansasko hiri bat da. Ottawa konderrian kokatua dago. 2010ean 359 biztanle zituen, 1.59 kilometro koadrotan banatuta.
Synodontis camelopardalis
Synodontis camelopardalis Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Conshohocken (Pennsylvania)
Conshohocken Pennsylvaniako borough bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 7,833 biztanle zituen, 2.58 kilometro koadrotan banatuta.
Chioglossa lusitanica
Chioglossa lusitanica Chioglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Salamandridae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Tarkinio Prisko
Luzio Tarkinio Prisko (K.a. 616-K.a. 578), Tarkinio Zaharra edo Tarkinio I.a ere deitua, Erromako bosgarren erregea izan zen tradizioaren arabera, eta, gaur egungo historialarien arabera, lehena eta hiriaren sortzailea.
Tarkinia etruriar hirian bizitzen jarri zen Demaratos izeneko errefuxiatu korintoar baten semea, autoritarioa eta gerlaria izan zen, eta, aldi berean, planifikatzaile eta urbanista handia. Jauregi etruriar bat eraikiarazi zuen, jendearen bizitokiak txabolak ziren garai batean. Tronu arranditsu bat eraikitzea agindu zuen, non, beti, eskuan aginte makila eta buruan, lumez apainduriko kasko bat zuela esertzen zen. Aberatsa eta xahutzailea zen, jende pobre eta ohitura umilekoaren artean. Greziar baten seme bezala, heziketa nahiko oso bat jaso zuen; filosofia, geografia, matematikak eta beste gai batzuk ulertzen zituen. Tito Livio historialari erromatarrak (K.a. 59-K.a. 17) dioenez, Tarkinio Prisko, errege bezala aukeratua izateko azpijokoak erabili zituen lehena izan zen, eta herriaren babesa ziurtatzeko hitzaldi bat eman zuen.
Lazioa mendeko izatea lortu zuen, eta, beranduago, sabinarren aurka borrokatu eta lur gehiagoz jabetzea lortu zuen. Bere borroketarako, industria astunak eman zizkion arma ugari behar izan zituen. Tarkinio Prisko, Erromako industriaren sustatzaile handia izan zen. Garaipenaren ohitura etruriarra sartu zuen, gerra garaipenaren ondoren.
Bere eraikitze grinaren ondorioz, Erromak, jauzi handia eman zuen monumentu gehiketa eta hiri planifikazioan. Estolda Nagusia edo cloaca maxima deituriko estolden eraikuntza ematen zaio. Kale berriak, auzoak, foro edo erdiko enparantza bat eta, ohiko txabolen ordez, benetako etxeak, Zirku Nagusia eta Jupiterren Tenplua Kapitolioan eraikitzea agindu zuen.
Hil egin zuten, eta agintea, bere emazteak hartu zuen, Tanaquil izenekoa, hau ere etruriarra.
Philip Stanley Abbot
Philip Stanley Abbot (1867 - 1896) Lefroy mendia igotzen ari zela hil zen abokatu estatubatuar bat izan zen. Bere heriotza, Ipar Amerikan erregistratutako mendizaletasunaren lehen biktima izan zen.
Memoriala
Ipar Amerikako mendizaletasunaren lehen biktimaren omenez, Pasabidea, Philip S. Abboten bizitza eraman zuena, bere omenez izendatua izan zen. Abbot Pass Hut (etxola) Lefroy eta Victoria (Bow Range) mendien artean eraiki zen, Alberta eta Columbia Britainiarr eko dibisio kontinentalean.
Aldearrubia
Aldearrubia Salamancako udalerria da, Cantalapiedra y Las Villas eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 526 biztanle zituen.
Pterodroma nigripennis
Pterodroma nigripennis Pterodroma generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
T baskoniko
T baskonikoa idazkera iberikoen ipar-ekialdeko aldaeran gutxi batzuetan agertzen den zeinu grafiko bat da, haren itxuragatik T izendatu dena (T latindar larri baten forma bera du). Baskoiekin lotutako testu idatzi iberiarretan agertu delarik, eta handik kanpo apenas (agerpen gutxi batzuk egon badauden arren), baskoien hizkuntzako soinu berezi bat adieraz lezakeela pentsatu da. Irulegiko Eskua T baskoniko bat duen testuetako bat da: hortaz, euskararen aurrekari posible horren soinu bat izan litekeela iradoki izan da (ts moduko zerbait, batzuen aburuz).
Irulegiko Eskua
Irulegiko Eskuan, hirugarren lerroko hitz batean ageri da, oTiŕtan gisa irakurri den hitzeko bigarren zeinuan.
T larria erabiltzeak ez du soinu-kidetasunik adierazten transkripzio sistema horretan: konbentzioa da, adituek zeinuaren soinuarentzat forma adostu bat eman arte erabiliko dena.
Okzitaniako parçan
Okzitaniako parçan edo comarca Europako lurralde honen barruan dauden oinarrizko unitate geografikoak izendatzeko okzitanierazko izenak dira; historia, baldintza naturalak, herrien arteko loturak, azoka harremanak eta bestelako elementuak kontuan hartuta sortutako oinarrizko unitateak dira.
T baskoniko
Txanpon baskoietan
Bi txanpon multzo baskoitan ere agertu da: uTanbaate eta oTtikes irakurketak dituzten aleak dira. Forma bakoitzak txanponaren sorlekua adieraz lezake : Lehen terminoari dagokionez, hitza bereiz agertu da zenbait txanponetan, batean uTanba/ate (txanponeko irudiko zaldien hankak bereiziak bi formak ) eta uTanbaa/te, eta Eduardo Orduña Aznar adituaren ustez, lehenbizikoak balio linguistiko handiagoa bide du, bi lexema bereiziz. Orduñak proposatzen du Ultzama izan litekeela azpian dagoen toponimoa, eta Ultzama Ate delakoa, gertuko Belateko mendatea izendatzeko izan daitekeela, Iruñea eta Oiasso lotzeko puntu garrantzitsua. Hobeto ulertzeko, kontuan hartu behar da NB hizki-multzoa M soinua adierazteko ere erabili izan zela; M ez omen zegoen antzinako euskaraz, eta zeltiberierazko -AMA idazteko, NB idazten zela ikusi da. Lotura proposatzen duten beste aurrekari batzuk Uxama toponimo zelta (hori ere "Ultzama"rekin lotu da) eta Erdi Aroko Utzama/Utçama testigantzak dira. Hortaz, agian T baskonikoa ts/tz soinu baten adierazgarri da, kasu horretan.
Okzitaniako parçan
Auzoko lurraldeetan beren baliokideek izen hauek hartzen dituzte: "eskualdea" (euskaraz), redolada-redolata (aragoieraz), comarca (katalanez, espainieraz), pays (frantsesez).
Casablanca (industrialdea)
Casablanca edo Casas Blancas Arabako industrialde bat da, Guardia eta Lantziego udalerrietan kokatuta, Logroñotik 4 kilometrora.
Okzitaniako parçan
Kontzeptua
Okzitania ofizialki lau estatutan (Frantzia, Espainia, Italia eta Monako) banatuta dago eta horien barruan banaketa administratiboak, bereziki Frantzian (eskualdeak, departamendua, Herri Elkargoak...), beste elementu eta interesen arabera definitu dira. Horren ondorioz parçanek ez dute inolako onarpen ofizialik eta gutxitan egiten dute bat 1990eko hamarkadatik sortuz joan diren Herri, Hiri edota Aglomerazio Elkargoekin, ezta kantonamendu edo barrutiekin ere.
T baskoniko
Txanpon baskoietan
Ultzama/uTabna lotura hala bada, Orduñak proposatzen du otstikes irakurketa, oTtikes idazkunerako: hor, Ultzamaldeko herri batekin lotura egin liteke: Ostitz, Odieta udalerriko kontzejua. Hortaz, Orduñak zeinu horretarako ts ahoskera proposatzen du.
Casablanca (industrialdea)
Garraioa
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote industrialde honi:
Okzitaniako parçan
Kontzeptua
Ofizialtasun falta hori dela medio parçanen zerrenda osatzeko bidean arazo batzuk gainditu behar dira eta ez dago erabat adostutako definiziorik muga, izen, batez besteko zabalera edota kopuruez. Hala ere, egin diren ikerketa zientifikoen araberako proposamena da zerrendan aurkezten dena. Estatuz estatu hauxe da egoera:
Barneko lurralde sarea
Frantziako Iraultzaren osteko banaketa administratibo ofizial guztietan aurreko errealitate kultural eta nazionalak aintzat ez hartzeaz gain, beraien mugak deuseztatzeko ahaleginak izan dira. Horregatik esaterako Gaskoiniako lurrak Akitania eta Midi-Pyrénéesen artean banatu zituzten, Akitanian Gaskoinia, Lengadòc eta Lemosingo lurrez gain zati ez okzitaniarrak dauden bitartean.
Helvíkovice
Helvíkovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 493 biztanle ditu eta 10,72 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.
Okzitaniako parçan
Barneko lurralde sarea
Aldiz, 'parçanetan oinarritutako banaketak giza harreman sareari erantzuten dio; horregatik beren izenak sarritan bere inguruko herri txikiagoetako bilgunea den azoka, kultura eta zerbitzu hiri nagusiarekin lotuta daude: País de x (País de Grassa), x-és (Marmandés, Marmandatik), x-enc (Montpelhierenc).
Helvíkovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1544 urtean egin zen.
Elo
Elo Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Pirinioaurrea eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 18,7 kilometrora. Altuera 486 eta 1286 metro artekoa da, eta 22,61 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Okzitaniako parçan
Adibideak
Eskuinekoan Auvernia okzitaniarreko parçan nagusiak, Auvernia eskualdeko eta bere departamenduko mugen gainetik.
Okzitaniako parçanen zerrenda
Hauxe da Okzitaniako parçanen zerrenda itxi gabea, bai kopuruaz bai izendapenaz. Oro har okzitaniera araututik hurbilen dauden formak agertzen dira lehen, dialektoen arabera zilegi diren beste batzuk ere baliatu arren. Horregatik Aut/Auta ... ("garaia", Naut(a)/Haut(a) ...), Bas(sa) ...("behea", Baish(a) ..., Val... ("ibar-harana", Vau/Vath ...).
Elo
Ibargoiti ibarrena zen administratiboki 1149ra, udalerri independente batean sortu zenetik. Elo Nafarroako Gorteetan jarlekudun hiria izan zen. Bertako biztanleak eloarrak dira.
Okzitaniako parçan
H
Haut ...: ikus Aut ...
Elo
Izena
Elo beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Okzitaniako parçan
H
Hauta ...: ikus Auta ...
Elo
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Mues
Mues ([mues̺]) Nafarroa Garaiko mendebaldeko udalerri bat da, Lizarrako merindadekoa. . urtean 0 biztanle zituen, eta 14,40 km2 ditu. Iruñea hiriburutik 67 kilometro mendebaldera dago.
Okzitaniako parçan
Eskualde auzokideak
Okzitania errealitate ez onartua izateaz gain, lurralde oso zabala da eta zenbait kasutan auzokide dituen lurrekin harreman historiko-kultural bereziak sortu dira, parçanak definitzeko horrek dakartzan gorabeherekin. Kasu batzuk aipatzeko:
Mues
Geografia
Odron ibaiak zeharkatzen du Mues.
Elo
Etimologia
Lekuizen horrek azalpen zaila du. Lekukotasun dezente daude horren fede ematen dutenak. Josef Moretek bere liburuan idatzi zuen Elo herri honen jatorrizko izen baskoia zela. XVI. mendean dokumentatuta dago, halaber, Tebastik Elora zihoan bideak Elobidea ("Elorako bidea") izena zuela. Horrek ez du ofizialtasunik izan beti, eta XIX. mendearen lehen erdian euskara erabiltzeari utzi zitzaionean ere euskara erabiltzeari utzi zitzaion. Hala ere, beti izan da herriaren antzinako euskal izena zelako kontzientzia eta horregatik Euskaltzaindiak XX. mendearen bigarren erdian hartu zuen herriaren euskarazko izen formaltzat. Gaur egun Nafarroa Garaian dagoen zonakatze linguistikoaren arabera, Elo gaur egun Nafarroako zonalde mixtoan geratzen da, non euskararen gorakada nabarmena dagoen, Iruñerriko gainerako eremuetan bezala.
Sobrepeñako mendilerroa
Sobrepeñako mendilerroa Nafarroa Garaian dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Peña Rasa mendia da, 557 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Sobrepeña mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Elo
Etimologia
Elo toponimoa etimologia enigmatikokoa da. Batzuek "elorri" hitzarekin lotu dute. Julio Caro Barojak, hala ere, Eilo edo Elo izeneko antroponimotzat jo zuen, Erdi Aroko Araban ohikoa. Caro Barojak "Elo Bellacoz" izeneko emakume bat, Mena Haranekoa, "Eylon" delako bat, Arabako kondea izandakoa, eta "Ele" akitaniar jainkoa aipatu zituen bere lanetan, Elo herriarekin lotura izan zezaketen izen gisa.
Toponimo erromantzeari dagokionez (okzitanieraz/gaskoiz eta nafar erromantzez, Nafarroako Erresumako beste bi hizkuntzak), "Erregearen mendia" esan nahi du. Herri honi buruz idatzitako lehen erreferentziak forma desberdinetakoak dira: Mone Real, Monrreal, Mont Real, Monte Real, Monte Realle, Monte Regale... Gero, azkenean, Monreal forma apokopatua nagusitu zen, Aro Modernoan Nafarroa Garaiera iritsi aurreko formak gaztelaniaz hartu ondoren.
Hainbat teoria daude Eloren ordezko eta ondorengo izendapen horren sorrerari buruz. Josef Moretek idatzita utzi zuen izena gehitu eta gazteluz gotortzeagatik zela, erregeren baten ordenako gorentasun batean. Hiribilduaren izenari eman zaion beste azalpen tradizionalak dio Alaizko gailurretatik hegoalderantz mendiak errealengokoak zirela. Nafarroako errege-erreginek ehizarako erabili zituzten mendi horiek.
Armarria
Eloko armarriak honako blasoi hau du:
Bandera
Eloko banderak Eloko armarria dauka hondo gorri baten gainean.
Geografia
Elo Ibargoiti ibarran dago, baina udalerri independente da.
Inguru naturala eta kokapena
Udal-administrazio apartekoa badu ere, ibar aldetik Ibargoitiren zati da, Elortz ibaiko ibarraren goiko zatiarena alegia.
Higa mendia, batzuetan herriaren izenean oinarrituta "Elomendi" izenaz ere ezaguna dena oso-osorik udalerri honetan dugu; 1289 metrorekin Alaizko mendilerroaren tontor nagusia dena.
Bertzela, herria Nafarroa erdialde-ekialdean kokatuta dago. N-240 errepidetik gertu Jakako norabidean.
Klima eta landaredia
Elok klima azpimediterraneoa dauka, eta urteko batez besteko tenperatura aldakorra da, 12 gradu herrigunean eta 10 herriko gunerik menditsuenetan. Prezipitazioak nahiko urriak dira udan baina ugariak gainontzeko urtaroetan, guztira 950mm inguru jausten dira urtero 110 egunetan.
Udalerriko landarediaren erdia baino gehiago ameztiek osatzen dute. Duela mende asko, Elo gehiena estaltzen zuten arren, gizakiaren eraginez asko murriztu da. Birlandatutako zuhaitzak 229 hektarea osatzen dituzte. Horrez gain, Izaga haitzaren inguruetan pagadiren bat aurki daiteke.
Mues
Ingurune naturala eta klima
Jatorrizko landareditik 114 hektarea arte baino ez dira geratzen gaur egun. Horrez gain, birlandaturiko pinuak eta lertxundiak daude.
Amphiliidae
Amphiliidae arrain siluriformeen familia da, Afrika tropikaletako ur gezetan bizi dena.
Mues
Ingurune naturala eta klima
Udalerriko klima mediterraneoa prezipitazio urrietan eta aldaketa termiko nabarmenean nabari da. Urteko batez besteko tenperatura 8 eta 12 gradu bitartekoa da (altueraren arabera betiere). Prezipitazioak ere aldakorrak dira: udalerriaren iparraldean 800 mm jausten dira; zenbat eta hegoalderago, kopuru hori txikiagoa da. Urteroko egun euritsuak 80 inguru izaten dira.
Estazio meteorologikoa
Kabrega herri hustuan, itsas mailatik 598 metro gorago, Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Udalerri mugakideak
Muesek mugakide ditu Sorlada eta Mendaza iparraldean, Sorlada ekialdean, Desoio eta Mendaza mendebaldean, eta Los Arcos hegoaldean.
Elo
Erdi Aroa
1276ko maiatzaren 5ean, Eloko kontzejuak leialtasun eta obedientzia zin egin zien Joanes I.ari eta Eustache de Beaumarchais gobernadoreari. 1276an hitzarmen batzuk sinatu ziren Elon Gillen Hunalt Lantarrekoa, Gartzea Martinitz Urizkoa eta Semen Sotetze zaldunen artean, Eustache de Beaumarchais, Nafarroako gobernadorearen izenean, alde batetik, eta Errolan Peritz Erantsusikoa, Eloko gazteluko alkaidearen. Akordio horren arabera, alkaideak ez lieke gaztelu horretan sartzen utziko Gaztelako erregeari eta bertako jendeari, ez Gontzalo Ibainitz Baztangoa, Joan Gontzalitz, haren seme Gartzea Almorabide eta Joan Bidaurrekoari, ez eta Nafarroako erreginaren etsai den inori ere.
1307ko urriaren 20an, Lizarran, Luis I.a Hutinek foruak gorde eta kontraforuak desegingo zituela agindu zuen, txanponik ez "aldatzeko" promesa errepikatuz.
Jose Yanguas Mirandak jasotzen duenez, Eloko bizilagunek 1344ko udal-lege bat zuten ("paramendu" izenekoa). Lege horren arabera, eloar batek beste eloar bat hiltzen bazuen, hil egin behar zuen. Hala ere, hildako pertsona ez bazen eloarra, ez zen arau hori bete behar. Hala, Martin Gartziari Pedro Martinitzen heriotza leporatzen ziotenean, eta heriotza zigorra jasotzeko beldurrez, alkatearengana eta zinpekoengana jo zuen, Pedro Martinitz zena Iruñeko elizako priore eta kabildoaren lepoko petxeroa zela esanez, hau da, bizilaguna, baina ez eloarra; eta alkateak eta zinpekoek hala adierazi zuten. 1361ean, Karlos II.ak Elo hiribilduari eman zion alkateak eta epaimahaiek herrikoak muga zitzatela, liskarren bat edo borrokaren bat gertatzen zenean, su-etenak eman nahi ez zitzaten, eta, mugatu ondoren, su-etenak eman arte preso eduki zitzaten.
Mues
Udaletxea
Udaletxea elizaren ondoan dago eta 1932. urtean eraiki zen. Eraikinak bi solairu dauzka eta kanpoaldeko hormak margoturik daude. Eraikuntzan udal bulegoez gain, herriko anbulatorioa dago. Udala alkatea eta lau zinegotzik osatzen dute. Muesko udaletxeko idazkaria, Lana, Piedramillera eta Sorlada udalerrietako idazkari ere bada.
Elo
Erdi Aroa
Gerra Zibilean beaumontarren eta agaramontarren arteko borroketan zehar, Eloko gaztelua Bianako printzeari leial izan zitzaion, eta herria, agaramontarra, Joan II.aren alde jarri zen. 1452an, gotorlekua borrokarako prestatu zen, eta erregeak hartu zuen. Urte bereko Konkordiaren ondoren, Bianako Printzeak berriro setiatu zuen Elo 1453-1454 bitartean, 1456an behin betiko garaitua izan zen arte. Gerraren ondoren, Elok bere etxeen kopurua heren bat murriztu zuen, Karlos Bianakoaren setioan izandako artilleria-suaren ondorioz.
Mues
Udal hauteskundeak
Muesko alkatea Nafar Herriaren Batasuneko (UPN) Maria de los Reyes Monreal Quintana da 2007ko udal hauteskundeez geroztik. Ez zen boto baliogaberik izan, eta boto zuriak hiru izan ziren (% 3,00). Abstentzioa % 27,88 izan zen.
Elo
Erdi Aroa
1466an, Leonor I.a erreginak, merkatu egun bat eman zion, ostiralean, Elori, herriak Joan II.a bere aitari Bianako printzearen aurka zion leialtasunaren ordainetan.
Mues
Udal hauteskundeak
2011ko udal hauteskundeetan UPNren izenean bi lagun aurkeztu ziren eta I-Erenean bakarra. Hirurak hautatu zituzten zinegotzi eta alkatetza Monrealek gorde zuen.
Elo
Aro Modernoa
Fernando Katolikoak 1512an Nafarroa konkistatu zuenean, abuztuaren hasieran Albako dukearen armada gaztelarraren aurrean kapitula zuen Elok, Iruñeko eta Nafarroako beste gotorleku batzuetako ereduari jarraituz. Urte horretatik aurrera, Elo eta beste plaza batzuk gotortzeko agindu zen, Frantziak lagundutako Albreteko etxea legitimoa berrezartzeko saiakera bat saihesteko. 1514an, Fernando Katolikoak Karlos Gongorari Eloko alkatetza eta gotorlekua eman zizkion, Nafarroako konkistan emandako laguntzaren sari gisa.
Mues
Azpiegiturak
Mues, Jurramendi Mankomunitateko eta Urantziako Zerbitzu Sozialen Mankomunitateko kidea da.
Elo
Aro Modernoa
Nafarroako Gorteetan Eloko diputatuak esertzen ziren, Iruñea, Lizarra, Tutera, Zangoza, Erriberri, Agoitz, Biana, Tafalla, Aguilar, Kaseda, Uharte, Atarrabia, Mendigorria, Torralba, Lesaka, Corella, Zuñiga eta Lakuntza hirietako diputatuekin batera, eta eliz eta militar besoetako ordezkariekin batera, Florentzio Idoatek dioenez. Batzuetan, Gorteek beren eserlekua ukatu zieten abade eta apezpiku batzuei, atzerritarrak zirelako; horixe izan zen Iratxeko abadearen kasua 1546. urtean, non ez zuten onartu, Filipe II.a erregearen nahia gorabehera. 1561ean, Nafarroako Gorteetan eserlekua zuten hirien eta hiribilduen arteko liskarrak sortu ziren, kokapen-ordenari buruz, eta Elori postu bat eman zitzaion Bianaren atzean eta Tafalla eta Irunberriren aurrean.
Mues
Euskara
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Mirafuentes eremu ez-euskalduneko udalerria zen, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania zen.
Igny (Essonne)
Biztanleria
2007an Igny udalerrian erroldatutako biztanleak 10.208 ziren. Familiak 3.946 ziren, horien artean 1.121 pertsona bakarrekoak ziren (402 bakarrik bizi ziren gizonak eta 719 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.049 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.467 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 309 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Saint-Pierre-de-Varennes
Saint-Pierre-de-Varennes Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Weary Dunlop
Sir Ernest Edward "Weary" Dunlop (Major Plains, Victoria, 1907ko uztailaren 12a - Melbourne, 1993ko uztailaren 2a) australiar errugbilari, kirurgialari eta gerra-presoa izan zen.
Calciano
Mugakideak
Calcianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Igny (Essonne)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Neoarius graeffei
Neoarius graeffei Neoarius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Mues
Ondasun nabarmenak
Herriko eraikinetako asko harea gorriz eginikoak dira, baita eliza eta baselizak ere. Santa Eugenia eliza, estilo aurregotikoko eraikina da, XVI. mendetik XIX. mendera bitartean handitu eta berriztua. Mende horietan, elizari nabe eta elementu berriak gehitu zitzaizkion.
Saint-Pierre-de-Varennes
Biztanleria
2007an Saint-Pierre-de-Varennes udalerrian erroldatutako biztanleak 829 ziren. Familiak 328 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 116 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 124 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Igny (Essonne)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 6.410 ziren, horien artean 4.785 aktiboak ziren eta 1.625 inaktiboak ziren. 4.785 pertsona aktiboetatik 4.482 lanean zeuden (2.312 gizon eta 2.170 emakume) eta 302 langabezian zeuden (144 gizon eta 158 emakume). 1.625 pertsona inaktiboetatik 537 erretiraturik zeuden, 775 ikasten zeuden eta 313 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Denison (Kansas)
Denison Kansasko hiri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 187 biztanle zituen, 0.29 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Pierre-de-Varennes
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Igny (Essonne)
Diru sarrerak
2009an Igny udalerrian 3.997 unitate fiskal zeuden, 10.310,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 28.749 euro zen.
Elo
Aro Garaikidea
1810eko irailaren zazpian, Frantziako zutabe bat kokatu zen Elon, Frantzisko Espotz Minaren gerrillariak hartzeko asmoz. Aurreko gauean Alaitz mendilerroan babestu behar izan zuen, frantziarrak atzetik zituela. Gerrillariak hilaren zazpian hurbildu ziren Elora, eta herria okupatuta aurkitu zutenez, mendilerroan sartu ziren berriro. Azkenean Elon zegoen zutabe frantziarrari erasotzea erabaki zuen, baina erasora jo behar zutenean, frantziarrak, txosten faltsuen biktima, Leatxera abiatu zirela ikusi zuten. Elotik gerrillariak Agoitzera abiatu ziren. 1810eko urriaren 21ean, Custodio Fontellasek zuzendutako zazpiehun gizoneko partida batek ehun jendarme eta hogeita hamar zaldizko frantziarri eraso zien Elon, ihesean jarriz eta hirurogei baja baino gehiago eraginez.
Igny (Essonne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 392 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 22 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 39 eraikuntza enpresak ziren, 77 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 19 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 23 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 21 higiezinen enpresak ziren, 89 zerbitzu enpresak ziren, 37 administrazio publikoko enpresak ziren eta 31 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 78 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 7 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 8 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 8 jatetxeak, 9 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 5 okindegiak, 3 harategiak, 3 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 2 elektrotresna dendak, 1 altzari denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Igny udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.179 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elo
Aro Garaikidea
Eloko gudua 1810eko abenduan gertatu zen. Reille jeneral frantsesak Espotz Mina bere batailoiekin Irunberritik gertu zegoela jakin zuenean, 1500 infantez eta 300 zaldiz osatutako zutabe bat Tafallatik Oibarrera joatea erabaki zuen, bera Irunberrira Elotik zihoan bitartean. Espotz Mina abenduaren 23an elkartu ziren. Infanteriaren apustua egin zuen Getze eta Idotzin hirietan, eta hamabi bat zaldirekin irten zen, etsaia zelatan jartzeko. Frantziarrak atzetik irten ziren Getze atzean utzita. Idotzinera hurbiltzen ari zirela, Espotz amorratu eta aurrez aurre jarri zen, atzekoz aurrera Getzen zeuden gizonek erasotzen zieten bitartean. Frantziarrak lehian zebiltzan Elora iristeko, baina, inguraturik, laurogei inguru baino ez zituzten egin.
1811ko urriaren amaieran, Espotz Mina dibisioa Elotik igaro zen, Zangozatik zetorrela eta Gipuzkoarako norabidean, Aragoin preso hartutako preso frantziar ugari gidatuz. 1811ko azaroaren hasieran, Frantzisko Espotz Mina jaunaren banaketa Elotik igaro zen, Santikurutze Kanpezutik eta Gipuzkoatik etorria. Gerrillariak Zangozarantz zihoazen, zeren Espotz Minak Blake jeneralaren ofizio bat jaso baitzuen, Aragoiko lurretan ahal zituen eraso guztiak egiteko aginduz. 1812ko martxoan, Frantziako tropen talde handiak Elon eta Nafarroako beste hiri batzuetan kokatu ziren, Espotz Mina gerrillarien dibisioaren aurka lan egiteko urtzearen zain, garai hartan Erronkaribarran baitzegoen.
1847an, Elok eskola bat zuen, 2600 erreal zituena, eta berezko funtsetik, horretarako zegoen fundazio batetik eta ikasleen ordainsarietatik ordaintzen ziren. Eliza bikario batek eta hiru onuradunek zerbitzatzen zuten. Higaren beraren oinean, sendabelar bat ezagutzen zen. Hiribilduak bide ona zuen, Iruñetik Zangozara, besteak izaera lokal hutsekoak ziren. Hiribilduarena zen irin-errota batek funtzionatzen zuen.
1855eko maiatzaren 1eko desamortizazio-legea betez, irin-errota bat, bi finka eta teileria bat saldu ziren herri horretan 1862an.
Bigarren Karlistadan Karlos Maria Borboi Austria-Estekoaren aldekoek Santa Barbara baselizan indarra hartu zuten.
1920ko hamarkadan bi eskola zeuden, txokolate-fabrika bat eta irin-elkartea.
Demografia
biztanle zituen Elok.
Politika
Eloko udaletxea Karrika Nagusian dago. Udalbatza udalerriko alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Jose Manuel Garcia Arostegui da, Elkarrekin Elotik hautagai gisa aurkeztu zena.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Herálec (Havlíčkův Brodeko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1381 urtean egin zen.
Saint-Pierre-de-Varennes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Elo
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea hirigunean dago.
Saint-Pierre-de-Varennes
Diru sarrerak
2009an Saint-Pierre-de-Varennes udalerrian 348 unitate fiskal zeuden, 889 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.209 euro zen.
Elo
Egungo banaketa
Eloko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Jose Manuel Garcia Arostegui da, Elkarrekin Elotikoa. Zinegotziak 6 daude:
Saint-Pierre-de-Varennes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Elo
Batzordeak
Eloko Udalan 4 batzorde ditu:
Alkateak
1979tik, Elok 4 alkate izan ditu:
Saint-Pierre-de-Varennes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Elo
Garraioa
La Tafallesa izeneko autobus konpainiak Uztarroze eta Iruñea batzen dituen linea ustiatzen du. Lineak bi zerbitzu dauzka norabide bakoitzean, eta honako ibilbidea:
Bestalde, La Veloz Sangüesina edo "Zangozar Azkarra" izeneko autobus konpainiak Elo Zangoza, Iruñea eta inguruko herriekin batzen ditu. Linea nagusiak honakoak dira:
Saint-Pierre-de-Varennes
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Elo
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Elo ez-euskal-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Saint-Pierre-de-Varennes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Pierre-de-Varennes udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.196 hektarea erabiltzen.
Elo
Euskara
Koldo Zuazok, 2010ean, Elo ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Saint-Pierre-de-Varennes
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Elo
Euskara
Udalerri honetan, euskara izan da irakas-hizkuntza nagusia XIX. mendean desagertu zen arte. Gaur egun, hizkuntzaren erabilerak gora egiten du. Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Elo eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %3,15ek zekien euskaraz hitz egiten, %6,30 2018koan.
Saint-Pierre-de-Varennes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Poiroux
Poiroux Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Elo
Euskara
2008an Nafarroako Ezker Batuak eta Nafarroa Baik Euskararen Foru Legea aldatu eta gune mistoan udalerri gehiago sartzeko (horien artean Elo) proposamena aurkeztu zuten Nafarroako Parlamentuan. UPN ez beste talde guztien baiezko botoarekin proposamena aurrera aterako zela zirudienean, PSN alderdiaren ustegabeko jarrera aldaketak, atzera bota zuen gune mistoaren hedapena.
Poiroux
Biztanleria
2007an Poiroux udalerrian erroldatutako biztanleak 815 ziren. Familiak 324 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (50 bakarrik bizi ziren gizonak eta 34 bakarrik bizi ziren emakumeak), 118 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Elo
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Poiroux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 505 etxebizitza zeuden, 333 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 148 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 494 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 333 etxebizitza nagusietatik 255 bere jabearen bizilekua ziren, 71 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 94 etxek lau zituzten eta 164 etxek bost zituzten. 264 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 146 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 171 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pare zinematiko
Ingeniaritza mekanikoan, pare zinematiko deritzo mekanismo bateko bi kide elkartzeari. Adibide bat berno batek elkartutako bi barra dira (biraketa-lotura deritzona, 2. irudia) piezak haren inguruan biratzeko aukera ematen du.
Poiroux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 523 ziren, horien artean 374 aktiboak ziren eta 149 inaktiboak ziren. 374 pertsona aktiboetatik 311 lanean zeuden (185 gizon eta 126 emakume) eta 63 langabezian zeuden (23 gizon eta 40 emakume). 149 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 58 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pare zinematiko
Pare zinematikoak hainbat motatan sailkatzen dira, ahalbidetzen duten mugimenduaren arabera, eta mekanismo bat eraikitzeko funtsezko elementua dira, elkartutako piezen arteko mugimendu mota definitzen baitu.
Poiroux
Diru sarrerak
2009an Poiroux udalerrian 359 unitate fiskal zeuden, 906,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.991 euro zen.
Pare zinematiko
Franz Reuleaux ingeniari alemanak pare zinematikoa elementu berri gisa definitu zuen makina bakunen elementu zinematikoekiko aurrerapena adierazten zuen makinen azterketan.
Poiroux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 43 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 14 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Pare zinematiko
Bi dimentsiotan
Mekanismo lauetarako, hau da, planoan mugimendu bat egiteko, pare zinematikoen adibide batzuk hauek dira:
Poiroux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 3 iturginak eta 1 argiketaria.
Pare zinematiko
Hiru dimentsiotan
Oro har, hau dugu:
Poiroux
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Poiroux udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.248 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alpine (Alaska)
Alpine Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. North Slope Boroughn dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tomislav II.a Kroaziakoa
'''Aimone Printzea, 4. Aostako Dukea edo Tomislav II.a Kroaziakoa' (Aimone Roberto Margherita Maria Giuseppe Torino'') (Turin, 1900eko martxoaren 9a - Buenos Aires, 1948ko urtarrilaren 29a) Italiako Savoiako etxeko printze eta Regia Marinako ofiziala izan zen. Amadeo I.a Savoiakoaren biloba eta Emanuel Filiberto, 2. Aostako Dukearen bigarren semea izan zen eta Spoletoko dukea izendatu zuten 1904an. 1929an Karakorumera espedizio bat zuzendu zuen. 1939an Irene Greziakoa printzesarekin ezkondu zen eta seme bat izan zuten, Amedeo. 1942an, bere anaia Amedeo Kenyako gerrako gatibuen esparru batean hil ondoren, Aostako dukerrian hartu zuen oinordeko.
Synodontis carineae
Synodontis carineae Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Espainiar Formosa
Espainiar Formosa (Formosa Española) iparraldeko Taiwanen Espainiak zuen kolonia izan zen, 1626 eta 1642 artean iraun zuena.
Portugaldarrak Taiwaneraino ailegatu ziren lehenengo europarra izan ziren: 1544an eta Ilha Formosa (uharte ederra) deitu zioten. Espainiarrek kolonia bat ezarri zuten bertan eskualdeko interesak herbeheretar hegoaldeko basearen eraginagatik babesteko. Hala ere, Manilako agintariek ez zuten soldadurik edo materialik bidali eta defentsa ezinezko bilakatu zen. Hamazazpi urte geroago, herbeheretarrek azken espainiar gotorleku setiatu eta uharte osoaren kontrola bereganatu zuten.
Portishead (Somerset)
Portishead, Ingalaterrako Somerset konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da. Severn estuarioa eta Bristolgo kanalaren hegoaldeko kostaldean dago, Bristol hiritik hurbil.
2016an 26.182 biztanle zituen.
Chiromantis cherrapunjiae
Chiromantis cherrapunjiae Chiromantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Thieffrans
Thieffrans Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Aldeaseca de Alba
Aldeaseca de Alba Salamancako udalerria da, Tierras del Tormes eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 94 biztanle zituen.
Thieffrans
Biztanleria
2007an Thieffrans udalerrian erroldatutako biztanleak 165 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek hitu gela zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 52 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Arroz frijitu
Txinako plater herrikoi hau jada k. a. IV. milurtekoan jaten zuten eta mundu osora zabaldu da. Hainbat aldaera ditu: Bai cha (Kanbodian), Htamin gyaw (Myanmarren), Khao pad (Thailandia), Bokkeumbap (Korean), Nasi goreng (Indonesia, Malaysia eta Singapurren), Sinangag (Filipinetan), Cha-Han edo Yakimeshi (Japonian), Cơm chiên edo Cơm rang (Vietnamen), Chaufa (Perun) edo Arroz mamposteao (Puerto Ricon). Euskal Herrian hiru gutiziako arroza izenaz ezagunagoa da.
Thieffrans
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 79 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 79 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (39 gizon eta 31 emakume) eta 9 langabezian zeuden (5 gizon eta 4 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thieffrans udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 171 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.181 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.
2000. urtean Thieffrans udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 485 hektarea erabiltzen.
Conway (Pennsylvania)
Conway Pennsylvaniako borough bat da. Beaver konderrian kokatua dago. 2010ean 2,176 biztanle zituen, 3.31 kilometro koadrotan banatuta.
Pterodroma axillaris
Pterodroma axillaris Pterodroma generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Sodalita
Sodalita silikato motako minerala da eta sodalita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Sodalita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6 da.
Thieffrans
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
The Beatles
The Beatles Liverpool-eko pop eta rock talde bat zen. John Lennon, Paul McCartney, George Harrison eta Ringo Starrek osatutako taldea historiako musika talderik influenteena dela esan ohi da.
Dionisio II.a Sirakusakoa
Dionisio II.a Sirakusakoa edo Dionisio Gaztea (c. K.a. 397-K.a. 343) Sirakusa gobernatu zuen K.a. 367tik K.a. 357ra, eta berriz 346tik 344ra.
The Beatles
Zuzenekoei agurra
Rubber Soul eta Revolver diskoen artean, taldeak zuzenekoetatik alde egitea erabaki zuen. Nekea sentitu zuten batetik, eta bestetik zuzeneko eta singleen talde bat izatetik, album kontzeptualago edo behintzat musikalki osoago eta lotuagoak egiteko premia sentitu zuten. Revolver irten zenean egin zuten azken bira, Estatu Batuetan hain zuzen, Orduan esan zuen John Lennonek bere esaldi ospetsuetako bat: "Jesukristo baino ospetsuago gara Beatles". Beste birarik ez zen izan harrezkero.
Taldearen amaiera
1969ko urtarrilean, mundu famaren gorenean, telebistako berezi bat eta album bat aldi berean grabatzeko elkartu ziren taldekideak. Topaketa eta elkarlanaren emaitzak izan ziren, batetik 1969ko urtarrilaren 30eko teilatu gaineko kontzertua, eta bestetik 1970an kaleratu ziren Let It Be diskoa eta filma. Baina aldi berean, elkarrekin lan kreatiboan aritu zireneko azken sasoia izan zen 1969ko urtarrileko hura.
Dionisio II.a Sirakusakoa
Biografia
Dionisio Zaharraren semea zen. Aita hil zenean K.a. 367an, gobernatzen hasi zen, bere osaba Dion filosofoaren gainbegiratzearen pean. Dionek onartzen ez zuenez Dionisioren bizimodu libertinoa, haren maisu Platon inbitatu zuen Sirakusa bisitatzera. Elkarrekin saiatu ziren gobernu moderatuago bat jartzen non Dionisio errege-filosofo baten eredua izango baitzen. (ikusi Platonen zazpigarren gutuna). Hala ere, Dionen erreformen kontrakoekin eta Filisto historialariarekin, Dionisiok lortu zuen osaba boteretik kentzea, K.a. 366an. Dionen gidaritzatik gabe, Dionisioren gobernua ez zen gehienen gustukoa izan, gobernatzean eta armada agintzean oso ezgai zelako. Platonek Dionisiori eskatu zion Dion etortzeko baina tiranoak hori egin beharrean, osabaren finantzak eta propietateak bahitu zituen eta haren emaztea beste gizon bati eman zion.
The Beatles
Taldearen amaiera
2021ean The Beatles: Get Back izeneko dokumental luzea (ia 8 ordu lau ataletan) kaleratu zen, Peter Jacksonek zuzendua eta 1969ko 60 ordu film eta 150 ordu audio arakatu ondoren egina. Dokumentalak demostratzen taldean bazeudela tentsioak, bakoitzak bere familia bizitzari garrantzi berezia ematen ziola (bereziki lider gisa argi agertzen diren John Lennon eta Paul McCartneyren kasuan), baina baita ere sormen fase oso batean zegoela: harrigarria egiten da nola McCartneyk Get Back kantuaren lehen urratsak asmatzen duen, eta taldekideek nola osatzen duten abestia elkarrekin saio pare batean.
Dionisio II.a Sirakusakoa
Biografia
Atenasko erbestean zegoen bitartean, Dionisioren etsaiek Dionen bizimodu erosoa finantzatzen zuten, tiranoaren azken erabakiak mugiarazi arte. Dionek, Esparta eta beste Greziako hiriekin, armada txiki bat antolatu zuen eta Sirakusara bueltatu zen (K.a 357an) biztanleen pozarako. Hiria erraz hartu zuen (K.a. 356an), Ortigia zitadela blokeatu ondoren, Dionisio une horretan Caulonian zegoelako. Dionisio laster itzuli zen Ortigiara eta handik alferrikako erasoak egin eta gero, bake elkarrizketak antolatu zituen. Azkenean, zitadelan garnizio bat utzi zuen bere semea Apolokratesen agindupean eta Lokri hirira erbesteratu zen. Urte baten buruan, Ortigia gosez errenditu zen (K.a. 354). Hala ere, Dionek ezin zuen garaipenaz gozatu bere guardiak erail zuelako.
Erbestean, Dionisio Lokriko tiranoa bilakatu zen, tokiko biztanleak krudelkeriaz tratatuz. K.a. 346an, jakinaren gainean zegoenean Dion hil zela haren ofizialen eskuetan, Sirakusara itzuli zen. Lokri utzi bezain pronto, lokriarrak matxinatu ziren, eta garnizioa garaitu ondoren, Dionisioren emazteaz eta alabez mendekatu ziren. Dionisiok Sirakusa kontrola zezakeen ezegonkortasun politikoari esker, baina sirakusarrak ez zeuden inoiz berarekin gustura egon. Aurreko urteetan, Siziliako anitz hiri aldendu ziren Sirakusatik, tokiko tiraniak antolatuz. Hauetako asko sirakusarrekin Dionisioren kontra matxinatu ziren, Ortigia zitadela setiatuz. Garai horretan, K.a. 344an, Timoleonek Siziliako inbasioari hasiera eman zion. Dionisiok, bazekienez ezin zuela irabazi, Ortigiaren errendizioa antolatu orduko Korintora joateko baimena lortu zuen. Harrez geroztik, hiri honetan bizi zen, gero eta pobreago.
The Beatles
Taldearen amaiera
Era berean dokumentalak ez du ematen gako argirik ematen zergatik izan zen hura azken sorkuntza-saioa. Teilatu gaineko kontzertua egin zutenean, hura azkena izango zenik ez du susmatzen musikarietako edo bere taldeko inork.
Estiloa
Skiffle, beat eta 1950eko hamarkadako rock and rollean oinarrituz, taldea funtsezkoa izan zen pop musikaren eboluzioan, eta 1960ko hamarkadako kontrakulturan musika estilo horren eboluzio artistikoan. Askotan elementu klasikoak sartu zituzten euren musikan, pop musika zaharragoak edo grabatzeko teknika ez ohikoak modu berritzailean, eta beranduago hainbat musika estilorekin esperimentatu zuten, tartean pop baladak, indiar musika, psikodelia eta hard rocka. Iturri kultural ezberdinetatik influentziak jaso ahala, euren musikaren sofistikazio lirikoa handitzen joan zen, eta garaiko mugimendu soziokulturalei gorpuzkera eman ziotela esaten zen.
Eraldaketa inportante bat Sgt. Pepper diskoarekin egin zuten. Album kontzeptualen aurrekari gisa hartzen dute musikologoek, musika popularraren garapena ekarri zuena, hala nola The Beatles taldearen heldutasun artistikoa. Rock progresiboa garatzen lagundu zuen lehenengo rock LPen artean aipatzen da halaber.
Dionisio II.a Sirakusakoa
Kanpo loturak
Artikulu honek Jabetza publikoaren Dionysius the Younger testua eransten du: Wood, James, ed. (1907).The Nuttall Encyclopædia. London and New York: Frederick Warne.
The Beatles
Estiloa
Sgt. Pepers diskoaz gain, EITBk taldearen 50. urteurrenean egindako selekzio batean, beste bi disko izendatu zituzten funtsezko haien diskografian, Please Please Me 1963 koa eta Revolver 1966 koa.
Lehenak, taldearen lehen albumak, 14 kantu zeuzkan, Liverpool eta Hanburgoko klubetan urte luzez jotzen zuten errepertorioan ohikoak. Diskoaren muina John Lennonek eta Paul McCartneyk konposatutako zortzi abesti biltzen zituen, Rolling Stone aldizkariak gerora idatzi zuenez, "rock musika talde baten ideia asmatzea" izan zen sorkuntza lan hori, "beren gai propioak idatziz eta beren musika tresnak joz» funtziona zezakeen rock taldearen froga goiztiarra. Grabaketa ekintza gisa ikusgarria izan zen, ze 14 kantuetatik 4 singleetakoak ziren (Please Please Me eta Love Me Do eta beren B aldeak) baina beste guztia funtsean egun bateko hiru grabaketa saiotan egitea lortu zuten.
Revolver izan zen bira oso bat psikodeliara eta soinu esperimentazio teknikora. Iruzkingile batzuek taldearen aldi psikodelikoaren hasieratzat hartzen dutenez, abestiek LSD drogarekiko, ekialdeko filosofiarekiko eta abangoardiekiko interesa islatzen dute, eta, aldi berean, heriotza eta kezka materialen transzendentzia bezalako gaiak jorratzen dituzte. Estudioan, teknologia landu zuten, 1965eko Rubber Soul diskoko aurrerapenetan oinarrituta. Beren material berria kontzertuetan erreproduzitzeko asmorik gabe (erabakia baitzuten biretatik aldentzea), taldeak soinu esperimentuak sartu zituen diskoan: trakzio bikoitz automatikoa,, alderantzizko zintak, gertuko audioak eta zuzeneko muntaia estandarretik kanpoko tresnak. Diskoaren kaleratu zen lehen single bikoitza ere estilo eta espiritu horren isla izan zen: "Eleanor Rigby"/"Yellow Submarine" kantuez osatu zen.
Euskal Herrian eragina
1960ko hamarkadan, munduan The Beatles-en fama zabaltzearekin batera, euskal inguru gazte eta musika-zaleetan ere igarri izan zen eragin hori. Espainian bezalatsu, ye-ye mugimendua esan zitzaion horri Hego Euskal Herrian, The Beatlesen lehen kantuetan errepikatzen zen lelo baten oihartzun gisa.
Arantxa Gurmendi aktoreak musikari talde batekin Bihurriak taldea osatu zuen 1960ko hamarkadaren erdialdean, eta Beatles-en bertsioak egin zituzten euskaraz. Arantxa Gurmendik Zeruko Argian ere idatzi zuen taldeaz 1965ean: