cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boussières-en-Cambrésis
Etxebizitza
2007an 173 etxebizitza zeuden, 161 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 173etxeak ziren. 161 etxebizitza nagusietatik 137 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 112 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 271 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (89 gizon eta 73 emakume) eta 21 langabezian zeuden (8 gizon eta 13 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Boussières-en-Cambrésis udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 429 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.234 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Boussières-en-Cambrésis udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Antonio Enrikez Lakarrakoa
Antonio Enrikez Lakarrakoa (c. 1478 – 1562 eta gero) Nafarroako Erresumako noble bat izan zen. Murilloko II., Ablitasko VII. eta Vierlasko VI. jauna izan zen.
Biografia
1478 inguruan jaio zen, aita Luis Enrikez Lakarrakoa eta ama Joana Nafarroa eta Lakarrakoa izanik. Guraso bien partez Henrike I.a Nafarroakoa arbasoa izan zuen. Agaramontarren buruzagia, 1517an Erresuma berreskuratzeko saiakeran parte hartu eta Tuterako merio izendatu zuten.
1521ean Joan IV.a Enrikez Lakarrakoa bere anaia seme-alabarik gabe hil zenean familiaren tituluak jarauntsi zituen. 1526an Karlos V.ak bere armarria berriro erabiltzeko baimena eman zin.
Ezkontza eta seme-alabak
Karlos V.aren idazkariaren alaba- Maria Violante Gartzia- ezkondu zuen. Bost seme-alabak izan zituzten:
Nufenen
Nufenen Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Leonardo Cremonini
Leonardo Cremonini (Bolonia, 1925eko azaroaren 26a - Paris, 2010eko apirilaren 12a) italiar pintorea izan zen.
Janica Kostelić
Janica Kostelić (kroazieraz ahoskera: [kostelić] 1982ko urtarrilaren 5a) Munduko Kopako eski alpinoko eskiatzaile ohi bat da, eta Kroaziako lau bider urre olinpikoko medalista bat. Olinpiadez gain, urrezko bost domina irabazi zituen Munduko Txapelketan. Munduko Kopako lehiaketan, hogeita hamar banakako lasterketa, hiru titulu orokor, hiru slalom titulu eta lau titulu konbinatu irabazi zituen. Kostelic-ek eski profesionalean izandako lorpenen ondorioz, zenbait esatarik, idazlek eta eski-kidek inoiz izan den emakume eskiatzailerik onena dela esan dute.
Biografia
Neguko Olinpiar Jokoetan (2002 eta 2006) eski alpinoan urrezko lau domina irabazi dituen emakume bakarra da eta Olinpiada batean (2002) eski alpinoko urrezko hiru domina irabazi dituen emakume bakarra ere.
Kostelić 2001ean, 2003an eta 2006an izan zen Munduko Kopako txapeldun nagusia. 2006ko urtarrilaren 15ean, Munduko Koparen historian (Swede Pernilla Wiberg eta Petra Kronberger austriakoaren atzetik) hirugarren emakumea bihurtu zen Kostelić, Munduko Kopako bost kirol-diziplina guztietan lasterketak irabazten. 2006ko otsailaren 5ean, denboraldi batean bost diziplinak irabazi zituen bigarren eskiatzaile femeninoa (Petra Kronberger-en ondoren) bihurtu zen Kostelić.
2006ko udan, 2007ko denboraldian ez lehiatzea erabaki zuen, belauneko eta bizkarreko min kronikoa zela eta. Belauneko hamar kirurgia eta tiroidea izan zituen. Urtebete lehiaketetatik kanpo eman ondoren, Kostelić-ek lasterketa-erretiroa iragarri zuen 2007ko apirilean, 25 urte besterik ez zituela.
2016. urteaz geroztik, Kostelić Zientzia, Hezkuntza eta Kiroletako estatu-idazkaria izan da Kroaziako Gobernuan.
Lehen urteak
Zagreben, Kroazian, lehen Jugoslabia, jaio zen neguko kirol-familia batean. Kosteliipv-en aita, Ante, entrenatzailea izan zen. Bere anaia nagusia, Ivica, eskiatzailea da bere kabuz, 2011ko Munduko Kopako txapeldun nagusia. Hiru urte zituela hasi zen eskiatzen, eta bederatzi urterekin hasi zen entrenatzen. Arrakasta izan zuen, eta hainbat junior lehiaketa irabazi zituen.
16 urterekin, Kostelić 1998an Naganon egindako Neguko Joko Olinpikoetarako kroaziar taldearentzat hautatu zuten. Emaitzarik onena zortzigarren konbinazioa izan zen. Bera bost diziplinatan lehiatzen da. 1999ko abenduan irabazi zuen Munduko Kopako lehen slaloma. Kostelić-ek kalteak jasan zituen belaunaren lotailuan, 2000. urtearen amaiera arte lehiakideetatik kanpo eduki zuen. 2001eko denboraldian Munduko Kopako titulu orokorra irabazi zuen, beste zortzi garaipenekin.
2002ko Neguko Olinpiar Jokoak
2002ko Neguko Joko Olinpikoetan urrezko hiru domina eta zilar bat irabazi zituen, Kroaziako atleta batentzat neguko lehen domina olinpikoak. Beste lasterkari alpinoek ez dute lau domina edo hiru urrezko domina irabazi olinpiada bakar batean.
Kostelić-ek jaitsieran ez lehiatzea erabaki zuen, eta konbinazioan kontzentratu zen. Goitik behera egin zuen lasterketan, eta gero urrezko domina irabazi zuen, bi lasterketako slalomaren ondoren. Gero, zilarrezko domina bat irabazi zuen super-G-ean, Daniela Ceccarelliren atzean. Hurrengo lasterketa slaloma izan zen, eta Kostelić-ek urrezko bigarren domina irabazi zuen, Laure Péquegnot astinduta. Slalom handian izan zuen azken garaipena, Laranja Pärson zilarrezko domina baino 1,32 segundo lehenago.
Ondorengo ibilaldia
Kostelić-ek irabazi zuen berriro Munduko Kopako titulu orokorra 2003an, baina hurrengo denboraldia galdu zuen, urrian belauneko kirurgia egin zuelako, hamar hilabetean laurdena egin duelako eta tiroideko kirurgia egin zuelako 2004ko urtarrilean. Horren ondorioz, 2004 izan zen 1998tik 2006ra bitartean "urteko kirolari kroaziortzat" hartu ez zen urte bakarra.
18 hilabete baino gehiago lehiatu ondoren, Munduko Kopako lehiaketara itzuli zen Sölden-en, eta zortzigarren slalom handian amaitu zen 2004ko urrian. 2005eko otsaileko Munduko Txapelketan, urrezko hiru domina irabazi zituen, nahiz eta osasun egoera txarrean egon. Aldapa behera irabazi zuen, eta slalom eta konbinatuan zituen munduko tituluak arrakastaz defendatu zituen.
2006ko denboraldian, Kostelić hirugarren aldiz irabazi zuen Munduko Kopako titulu orokorra, baina Top 5ean ere izan zen, 4 diziplinatan, 1. saria slalomean barne. Munduko Kopako lehen lasterketak irabazi zituen slalom erraldoian (2), super-G-ean eta aldapa behera 2006an.
2006ko Neguko Joko Olinpikoetan, Torinon urrezko domina irabazi zuen emakumezkoen Alpeetako konbinazioan. Hori izan zen urrezko laugarren domina olinpikoa, Joko Olinpikoetako emakumezkoen eskiatzaile arrakastatsuena. Errekor hori 2006ko otsailaren 18an ezarri zen, Kjetil André Aamodt, gizonezkoen super-G-aren irabazlea, urrezko lau domina olinpiko irabazteko gizonezkoen lehiaketako lehen eskiatzaile alpinoa izan eta ordu-erdira.
Laureus World Sports Awards sarietan "Urteko kirolaria" saria irabazi zuen lehen eskiatzaile alpetarra izan zen 2006an, hein batean, urtean zehar diziplina bakoitzean lasterketa irabazleak egiteagatik.
Lesio errepikariak direla eta, Kostelić ez da lehiatu 2006ko denboraldia amaitu zenetik. Espero bezala, urtebete geroago iragarri zuen erretiroa, 2007ko apirilaren 19an, lesioen etengabeko mina aipatuz.
Munduko Kopa
Munduko Kopako 3 titulu orokor irabazi zituen: 2001, 2003 eta 2006. 2005ean, bigarrena izan zen, oro har; hiru puntu besterik ez, Laranja Pärson irabazlearen atzetik —1st eta 2nd arteko alderik txikiena Emakumezkoen Munduko Koparen historian—. (2011n, Maria Riesch-ek Lindsey Vonn garaitu zuen munduko kopan, hiru puntuko aldearekin.)
Kostelić-ek hiru aldiz irabazi zuen slalomaren denboraldiko titulua, titulu orokorrak irabazi zituen urte berberetan. Diziplina konbinaturako denboraldiko trofeoa ere lau aldiz irabazi zuen (2001, 2003, 2005, 2006), baina konbinaziorako diziplina-trofeoa ez zitzaien eman emakumeei beren karreran, eta 2007an bakarrik gehitu zen.
Munduko Kopako 30 lasterketa irabazi zituen, gutxienez bat diziplina bakoitzean: 20 slalomean, 6 konbinazioan, 2 slalom erraldoian, 1 super-G-ean eta 1 aldapa beherantz.
Bizitza pertsonala
2019ko urtarrilaren 1ean, Kosteliπren lehen semea erditu zen.
Liang Xinping
Liang Xinping, txineraz 梁 馨枰, (Huai'an, Jiangsu (Txina), 1994ko uztailaren 31) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari txinatarra da.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezko domina eskuratu zuen Txinako taldearekin, Errusiako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Espainiakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatzen zuten taldea: Huang Xuechen, Sun Wenyan, Yin Chengxin, Guo Li, Tang Mengni, Gu Xiao, Li Xiaolu, Liang Xinping eta Zeng Zhen-ek. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina eskuratu zuen Txinako taldearekin, Errusiako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Ukrainakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatzen zuten taldea: Feng Yu, Guo Li, Huang Xuechen, Liang Xinping, Sun Wenyan, Wang Qianyi, Xiao Yanning eta Yin Chengxin-ek.
Niederhaslach
Niederhaslach Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Niederhaslach udalerrian erroldatutako biztanleak 1.450 ziren. Familiak 470 ziren, horien artean 62 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 154 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 229 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 25 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 535 etxebizitza zeuden, 485 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 472 etxeak ziren eta 62 apartamentuak ziren. 485 etxebizitza nagusietatik 409 bere jabearen bizilekua ziren, 67 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 114 etxek lau zituzten eta 310 etxek bost zituzten. 416 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 177 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 270 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 962 ziren, horien artean 683 aktiboak ziren eta 279 inaktiboak ziren. 683 pertsona aktiboetatik 649 lanean zeuden (369 gizon eta 280 emakume) eta 34 langabezian zeuden (9 gizon eta 25 emakume). 279 pertsona inaktiboetatik 81 erretiraturik zeuden, 104 ikasten zeuden eta 94 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Niederhaslach udalerrian 487 unitate fiskal zeuden, 1.399 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.282 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
The Onion Field
The Onion Field (euskaraz Tipula Soroa), 1979ko Harold Becker estatubatuar zinema zuzendariaren krimen drama film bat da. Joseph Wambaugh idazlearen benetako gertaerei buruzko The Onion Field (1973) liburuan oinarritua dago. John Savage, James Woods, Franklyn Seales, Ted Danson eta Ronny Cox aktoreek antzeztu zuten.
Niederhaslach
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Niederhaslach udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
The Onion Field
Argumentua
Bitartean, Hettingerren egoera emozional eta fisikoa txartuz koango da, polizia agintariek nahiz bere lankideek hilketa gauean gaizkileen aurka modu oldarkorragoan jokatu ez izatea aurpegiratzen baidiote. Erruak eta alhadurak asaldatua, amesgaiztoak, ezintasuna, pisu galera, kleptomania eta pentsamendu suizidak izaten amaituko du.
Niederhaslach
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Morgan konderria (Utah)
Morgan konderria (Morgan County) Utahko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Morgan da. 2010eko zentsuaren arabera 9,469 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Morgan konderriak 158,224 kilometro koadro ditu. Horietatik 443 ura dira. Beste 157,781 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,98 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 9,469 pertsonetatik 9,324 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 226 dira. 15 beltzak edo afroamerikarrak. 14 amerikar natiboak ziren eta 10 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 33 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 68 pertsonek kokatzen zuten.
Eguzki-lore
Eguzki-lorea Carlina generoko bi landare espezieren izen arrunta da: eguzki-lore luzea (Carlina acaulis) eta eguzki-lore laburra (Carlina acanthifolia).
Eguzki-lorearen ezaugarriak
Lorea behin aterata, haren harmonia eta simetria ikusgarriak dira. Lorearen burua hosto-arrosetaren erdian dago. Lorearen burua erabat loratu baino lehen, arantzazko-armazoi batek babesten du. Eguzki-lore guztiek bereizgarri bitxi bat dute: ez dira zimeltzen eta lehortzen direnean ere, edertasun guztia mantentzen dute.
Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1573-1643)
Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (Celle, 1573ko apirilaren 6 - 1643ko abuztuaren 7a) Alemaniako noble bat izan zen, Welf leinuko kide eta, ezkontzaz, Saxonia-Coburgeko dukesa. Cellen jaioa Gilen Brunswick-Lüneburgekoaren eta Dorotea Danimarkakoaren bederatzigarren alaba izan zen. Guztira 15 anai-arreba izan ziren.
Eguzki-lore
Eguzki-lorearen ezaugarriak
Funtsezko propietate bezala, errotik destilatutako berezko olioa du, flabonoideak eta substantzia antibiotikoak dituen usain oso berezi eta atsegina dituena, eta ekzemak eta aknea tratatzeko eta larruazala zaintzeko erabiltzen da.
Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1573-1643)
1599ko irailaren 16an Coburgen Jon Kasimiro Saxonia-Coburgekoarekin ezkondu zen, bigarren emazten gisa. Ezkontza ospatzeko Jon Kasimirok Coburg Taler txanpona sortu zuen: alde batean musua ematen zuen bikote bat agertzen zen eta WIE KVSSEN SICH DIE ZWEY SO FEIN (Musu on bat biren artean) eta bestean moja bat WER KVST MICH - ARMES NVNNELIN (nork emango dizu musua orain, moja gaixoa?) inskripzioa zuen. Moja hori Ana Saxoniakoa zen, bere lehengo emaztea, adulterioagatik preso sartu zuena. Margaritaren ama Anaren lehengusina zen, eta txanpona bera umiliatzeko sortua zen.
Eguzki-lore
Mitologia
Euskal Herriko mitologian, eguzki-loreak Eguzki Amandrearen ikurra garrantzi handia du. Haren itxurak eguzkia irudikatzen duenez, antzinako sineskerei jarraituz, Eguzki Amandre ahaltsuaren indarrari esker baserriak eta bordak sorgin eta izpiritu edo izaki gaiztoetatik etxea babesteko asmoz, atean eguzki-lorea jartzeko ohitura zegoen. Bestalde, sorginkeria, aztikeria eta madarikazioen aurkako babesa ere ematen omen zuen. Egun ere, baserri giroko leku askotan jartzen da. Sineskera horien arabera, eguzki-lorearen babes ahalmena Donibane eguneko goizaldean urte osoan baino indartsuagoa izan ohi zen.
Margarita Brunswick-Lüneburgekoa (1573-1643)
Jon Kasimiro eta Margaritaren arteko ezkon-bizitza ona izan zen, baina ez zuten seme-alabarik eduki. Jon Kasimiro 1633an hil zen eta Saxonia-Coburg bere anaia Jon Ernesto Saxonia-Eisenachekoaren eskura pasa zen. Margarita bere jaioterrira itzuli zen eta 70 urterekin hil zen bertan.
Eguzki-lore
Mitologia
Sineskera hori Mendebaldeko Europako herrialde askotan jasotzen da: adibidez, Pirinio mendietako bi alboetan, Aragoin eta Alpeetako eskualdean, betiere sorgin eta izaki gaiztoen inguruko babesletzat. Aragoin, Cardo de bruixas edo Cardo machico deitu ohi zaio; eta Alpeetako zenbait lekutan, Alpeetako eguzkia.
Kondaira
Eguzki-lorearen kondaira oso zaharra da eta belaunaldiz belaundali transmititu izan da; horrek sinismenez eta sinbolismoz beteriko lore bilakatzea ekarri du. Orain dela milaka urte, gizakia Lurrean bizitza egiten hasi zenean, ez zegoen ez Eguzkirik ezta Ilargirik ere. Hori horrela, gizakiak iluntasunean bizi ziren; izaki misteriotsu, espiritu eta sorginez inguratuta. Hori dela eta gizakiek Lurrari laguntza eskatzea erabaki zuten. Lurrak laguntza horri erantzun bat emateko izaki argitsu bat sortzea erabaki zuen: Ilargia. Gizakiek hasiera batean izu handiz hartu zuten Ilargiaren sorrera eta egun asko igaro zituzten Ilargiaren beldur; beraien haitzuloetatik atera gabe, baina pixkanaka gizakia ohitzen joan zen izaki berri horren sorrerara.
Kontua da gizakiak ohitu ziren modu berean, sorgin eta gaueko izaki misteriotsuak ere ohitu egin zirela, beraz, gizakiek berriro jo zuten Lurrari laguntza eske. Oraingo honetan, Ilargia baino zerbait indartsuagoa eskatu zioten Lurrari; gaueko sorgin eta izaki misteriotsuek ez erasotzeko. Lurrak orduan, gizakien beharrei kaso egin eta Ilargia baino zerbait indartsuagoa eta argitsuagoa sortu zuen: Eguzkia.
Lurrak Eguzkia sortu eta gero hau esan zien gizakiei: Eguzkia egunean zehar egongo da, Ilargia, berriz, gauean. Eguzkiari esker, ingurunea asko aldatu zen: landareak, zuhaitzak, fruituak, kolore biziak… Eta gainera, izaki misteriotsu eta sorginak ez ziren ohitu Eguzkiaren argira, gizakiek egin zuten bezala, hortaz, soilik gauez irten ahal izaten ziren, Ilargiarekin batera. Gizakiak hirugarren aldiz joan ziren Lurrari laguntza eske, guaean oraindik kaleetan ibiltzen baitziren izaki misteriotsu eta gaizkileak. Lurrak, hirugarren aldiz kasu egin eta izaki horiek itsutuko zituen landare bat sortuko zuela aitortu zion gizakiei; landare hori Eguzkia zela pentsatzeko. Beraz, Lurrak Eguzki-lorea sortu zuen; egun horretatik aurrera Eguzki-loreak gure etxeak babesten ditu gaueko izaki misteriotsuak uxatuz.
Kokapena
Eguzki-lorea Europa erdialdean, Pirinioetan eta Kantauriar mendietan aurki daiteke batez ere, ekain eta irail artean. Normalean, mendi-hegaletan, larreetan edo belardietan hazten da. 800 metroko altitudean egoten da eta leku horietan haizea egoten da, haziak zabaltzen dizkiona.
Gaur egun, landare babestua denez, debekatuta dago moztea edo ateratzea. Klima aldaketak eta gehiegizko kontsumoagatik ez dira asko ikusten eta hazien zabalketa oztopatzen dute. Hori dela eta, eguzki-lorea landare “arraro” edo “arriskuan dagoen lorea” gisan katalogatu dute. Nolanahi ere, laborantza naturala izan duen eguzki-lorea lortu daiteke edota artisau baten kopia erosi.
Erabilera
Gaur egun, orokorrean eguzki-lorearen erabilera nagusia dekoratiboa da; hain zuzen ere etxeko ateak dekoratzeko. Ateetan jartzearen ohitura eguzki-lorearen kondairan oinarritzen da, sorginak urruntzeko eta etxeak babesteko balio zuela baitio istorioak.
Horretaz gain, haren sustraietatik propietate antibiotikoak dituen olioa atera daiteke, ekzemak, aknea-eta orokorrean sendatzeko balio duena. Gainera, usain oso berezi eta atsegina dauka. Horregatik, askok lorearekin kremak egiten dituzte.
Edmond Jabès
Edmond Jabès (frantsesez ahoskatua; אדמון ז'אבס, إدمون جابيس; Kairo,  – Paris, ) egiptoar jatorriko idazle frantsesa izan zen.
Biografia
Haren familia judu jatorrikoa zen, eta 1957an alde egin behar izan zuen Egiptotik faxismoaren aurka borroka egiteagatik. Judaismoaren bila egindako bide luzea da haren poemagintzaren oinarria. 1963-1991 bitartean hamabost liburu idatzi zituen, zenbait multzotan bilduta. Esate baterako, Le Livre des qestions (1963, Galderen liburua); Le Livre de Yukel (1964, Yukelen liburua); Le Retour au Livre (1965, Liburura itzulirik); Yael (1967); Elya (1969); Aely (1969); El ou le Dernier Livre (1973, Azken liburua); Le Livre des ressemblances (1976, Antzekotasunen liburua); Le Soupçon le Désert (1978, Susmo txarra Basamortua); L´Ineffaçable l´Inaperçu (1980, Ezabaezina Oharkabekoa), edota, azkenaldian idatzitako Le Petit Livre de la subversion hors soupçon (1982, Susmo txarrik gabeko subertsioaren liburutxoa) eta Le Livre de l´hospitalité (1991, ''Abegi onaren liburua). Aipagarria du, halaber, Du Désert au livre (1981, Basamortutik liburura''), Marcel Cohen frantses literatura kritikariarekin izandako elkarrizketa liburua da.
James Baldwin (idazlea)
James Baldwin (New York, AEB, 1924ko abuztuaren 2a – Saint-Paul de Vence, Frantzia, 1987ko abenduaren 1a) estatubatuar eleberrigile beltza izan zen, Zoaz mendira aldarrikatzera (jatorrizko izenburua: Go Tell It in the Mountain) eleberriarengatik ezaguna. Bere eleberrietako gaitzat, XX. mendeko erdialdean AEBetan izan ziren arrazakeria eta sexualitatea izan ziren jorratu zituen. AEBetako gizartean zegoen beltzen eta homosexualen kontrako presioa kritikatu zuen, benetako berdintasunean alde.
Apaiz protestantea beltz baten semea, Baldwinen lana bere arrazaren errebindikazio saioa da. Lehen eleberrian (Zoaz mendira aldarrikatzera, 1952; Juan Mari Mendizabalek 1996an euskaratua) arraza beltzaren helburuak agindutako lurrari begira dagoen judutar herriarenekin bat egiten ditu.
Kristau morala eta berak bizi izandako arraza bereizkeria da The Fire Next Time («Sua, hurrengoan») 1963ko saio bildumaren gaia.
Euskaraz
Ibaizabal argitaletxeak kaleratutakoak:
Noailles (Corrèze)
Noailles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Noailles udalerrian erroldatutako biztanleak 780 ziren. Familiak 301 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 108 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 364 etxebizitza zeuden, 310 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 356 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 310 etxebizitza nagusietatik 259 bere jabearen bizilekua ziren, 42 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 157 etxek bost zituzten. 252 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 107 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Marketin
Marketina (marketing), batzuetan merkatuteknia ere deitua, era egokienean ondasun eta zerbitzuak sortu, euren ezaugarriak komunikatu, merkaturatu eta bezeroari eskaintzeko jardueren multzoa da, helburua ondasun edo produktuaren balioa eta enpresa eta bitartekariei dakarkien mozkina handitzea izanik, bezero eta gizarte osoaren beharrak eta desirak asez. Ohizko uste baten aurka, marketin arloaren helburua ez da zuzenean edo epe laburrean salmentak handitzea soilik eta bestelako helburuak ere jaso ditzake, hala nola bezeroaren fideltasuna eta produktuaren ezagutza. Bestalde, ondasun eta produktuen markoa gaindituz, marketin tresnak gizartean ideiak eta baloreak zabaltzeko ere erabil daitezke.
Noailles (Corrèze)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Marketin
Marketin arloak biltzen dituen jarduerak produktuaren diseinua, marka, aurkezpena, salmenta-modu eta tokia, prezio-politika, promozio eta publizitatea barne hartzen ditu besteak beste. Jarduera hauek lau arlotan sailkatzen dira, marketin mixa osatuz: produktua, prezioa, banakuntza eta komunikazioa.
Administrazioan marketinak definizio desberdinak ditu. Philip Kotlerren arabera prozesu sozial eta administratibo bat da, non talde sozialek eta gizabanakoek beraien beharrak asetzeko ondasun eta zerbitzuak sortu eta elkarbanatzen dituzten
Noailles (Corrèze)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 515 ziren, horien artean 386 aktiboak ziren eta 129 inaktiboak ziren. 386 pertsona aktiboetatik 361 lanean zeuden (186 gizon eta 175 emakume) eta 24 langabezian zeuden (11 gizon eta 13 emakume). 129 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Marketin
Aldiz AMArentzat (American Marketing Association) marketina “jarduera,erakunde eta prozesu multzo bat da, bezeroentzat, bazkideentzat eta gizartearentzat balioa duen eskaintza sortzeko, komunikatzeko, entregatzeko eta trukatzeko.
Noailles (Corrèze)
Diru sarrerak
2009an Noailles udalerrian 335 unitate fiskal zeuden, 867 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.299 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Marketin
Marketinaren definizioaren bilakaera
American Marketing Association elkartearen definizioaren bilakaera:
Noailles (Corrèze)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Marketin
Marketinaren definizioaren bilakaera
Denbora tarte honetan, marketinaren definizioak jaso duen aldaketa nabarmenena,  trukeari ematen zaion garrantzia handiagotzen joan dela izan da.
Noailles (Corrèze)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra brikolaje denda handi bat zen.
2000. urtean Noailles udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskararen historia
Euskararen historia euskal hizkuntzaren hiztun, erabiltzaile eta sustatzaileek mendeetan zehar egindakoa da, baina baita aktiboki hiztun ez zirenek, zentsoreek eta aurkariek eragindakoa ere. Bi aro nagusitan banatu dezakegu, 1545. urtea mugarritzat hartuta, orduan argitaratu baitzen Linguae Vasconum Primitiae, euskarazko lehen liburua.
Idatzi aurreko garaiak: antzinako euskara edo eusko-akitaniera, eta aitzineuskara
K.a. II. mendea: Andeloseko mosaikoan agertzen den esaldiaren inguruan eztabaida eta ikerketa ugari egin dira, eta batzuetan, euskal osagaiak ikusi dira. 2008an zeinu-multzo paleohispanikoan idatzitako hiru zeinu aurkitu ziren Erriberriko Errege Jauregiko indusketa arkeologikoan, "paleouskarazko" hizkuntzan idatzita egon daitezkeenak, eta K.a. II edo I. gaizaldikoa dena. K.a. I. mendea: ikerlari batzuentzat, baskoien txanponen testuetan, euskal izenak dituzten hiriak ager daitezke. Aldi berean, Ascoliko brontzean, eta Botorritako brontzeetan (azken horietan ez hain ziurra), euskal kutxuko izenak aurki daitezkeela uste da. 2021ean Irulegiko eskua aurkitu zen, euskaratik interpretatua izan daitekeen idazkiak dituena, baina kasu horretan, ez bakarrik izen solteak, baizik eta esaldi osoak.
K. o. I. mendea: euskararen lurraldea oraingoa baino zabalagoa zen. Iparraldean, Baionatik gora, ipar-ekialdean Paue alderaino; ekialdean, Ilerdaraino (gaur egungo Lleida); hegoaldean, Nafarroako Erriberaraino; eta mendebaldean, zehaztu gabe dagoen toki bateraino. Gaur egun, euskal jatorriko toponimo ugari daude Aragoiko eta Kataluniako iparraldean.
Marketin
Marketinaren definizioaren bilakaera
Santesmases-ek (1996) eskaintzen duen kontzeptuak, aurrez aipatu den trukearen garrantzia indartzen du:
Euskararen historia
Idatzi aurreko garaiak: antzinako euskara edo eusko-akitaniera, eta aitzineuskara
Euskarazko lehen hitz idatzien kopuru handiena, Akitaniako hilarrietan eta aldareetan agertu da; 400 pertsona-izen eta 70 jainko-jainkosa izen, K-o. I., II. eta III. mendekoak. Garai horretakoak dira ere bai, Pirinioez hegoalde-mendebaldera aurkitutakoak leku hauetan: Nafarroa, Gipuzkoa, Araba, Bizkaia, Errioxa, Soria, Aragoi eta Lleida. Soriako iparraldean dagoen Tierras Altas eskualdekoa da multzorik handiena. Gainera, Alemania eta Sardinia ere agertu dira.
Marketin
Marketinaren definizioaren bilakaera
Bi norabideko prozesu honen eginkizuna, bi aldeen gogobetetzea asetzea da. Prozesu honek garrantzi handia dauka ez bakarrik marketin kontzeptuan, baizik eta hezkuntza-prozesuan .Hezkuntza-prozesuan  funtzio sinple bat izateari uzten dio eta hezkuntzaren osagai garrantzitsuenetarikoa bilakatzen da (sozietatearen hezkuntzan, enpresetan batez ere). Azken finean, balioa eskaintzen duten esperientzien banaketa ezinbestekoa da marketinean.
Euskararen historia
Izendapenaren arazoa
Terminologiarekin nahasmendua dago. Aitzineuskara, euskararen aitzindaria izan zitekeen hizkuntza berreraikia da. Berreraikitze hori filologiaren datuei eta arauei jarraituz egin da eta hipotetikoa da. Antzinako euskara, ordea, Antzinatean hitz egingo zen hizkuntza edo hizkuntz multzoa da, eta oso gutxi ezagutzen da, garaiko material arkeologikoetako idazkun eskas batzuetan aurkitu baita bakarrik, Irulegiko eskua aurkitu arte, izenetan, ez esaldi osoetan. Gehienetan akitaniera esaten zaio, baina Akitaniaz haratagoko arrastoak ezagutzen direnez, batzuetan eusko-akitaniera ere deitzen zaio. Joaquin Gorrotxategik, gai honen inguruan gehien ikertu eta idatzi duenak, vasco antiguo (antzinako euskara) izendapena erabiltzen du 2009ko artikulu batean, eta vasco-aquitano (eusko-akitaniera) 2007ko artikuluan. Euskaraz idatzitako artikuluetan, Euskara zaharra eta Antzinateko euskara. 2020.urteko argitalpenean Vascónico-Aquitano terminoarenpean bildu zituen Antzinaroko idazkunetan egertu diren euskal kutxuko izen eta testu korpusa eta 2020ko beste argitalpen batean "vasconico y aquitano" izenak.
Marketin
Marketinaren definizioaren bilakaera
Marketin kontzeptua negozio-eredu gisa garatzen da gaur egun, era honetan, zehaztasun gehiagorekin ikus i daiteke enpresa ingurunea marketin-estrategia integral eta eraginkorragoak garatuz.
Zenbait tresna erabili daitezke pentsamendu prozesu hau errazten dituztenak, hala nola  marka, banaketa, balio proposamen desberdinak eta merkatu segmentuak.
Euskararen historia
Izendapenaren arazoa
Irulegiko eskuaren aurkikuntzaren albisteetan, baskoiera izena erabili zen euskarazko hedabideetan eta hizkuntza baskonikoa (lengua vasconónica) gaztelaniazko hedabideetan. Kasu horietan, baskoiek zehazki hitz egingo zuten hizkuntzari buruz ari ziren. Hizkuntza horren eta "euskara" izendatu daitekeen hizkuntzaren arteko erlazioa zehazteke dago. Ez dakigu zuzena izango zen, hau da, egungo euskararen arbasoa izango zen, edo euskararen arbasoa zenaren ahaidea. Ez dakigu ere, akitaniera eta delako baskoiera, erlazionatutako hizkuntzak ezik, hizkuntza bereko dialektoak izango ziren.
Marketin
Marketinaren definizioaren bilakaera
Tresna hauen artean, Santiago Restrepo-ren “Busines life” eredua edo Alexander Osterwalder-en “Business Model Canvas” eredua aurki ditzakegu.
Helburu eta kontzeptuak
Marketinaren helburu nagusia, bezeroa erosketa punturaino eramatean datza. Honetaz aparte, marketinak badu beste azpi-helburu bat, izan ere, bi alderdien (eroslea eta saltzailea)  baloreen trukea ahalbidetzen du. Bi alderdien trukearen ondorioz bien arteko onurarako. Philip Kotlerrek dioenez, «beste pertsona baten produktua lortzeko egintza» gisa ulertzen da trukea. Trukea sorrarazteko honako bost puntu hauek eman behar dira:
Euskararen historia
Izendapenaren arazoa
Hesperia, Hispaniako epigrafiaren datu-basean, eta Mercedes Unzu eta Javier Velazaren artikuluari jarraituz, "paleovasco" izendapena darabilte Erriberriko inskripziorako.
Marketin
Helburu eta kontzeptuak
Arrazoi batengatik, alderdiren bat trukea egiterako orduan gustura geratzen ez bada, trukea berriro ez gertatzeko saihestu egingo du. Helburutzat, “Ondasun eta zerbitzuak ahalik eta eragin handienarekin merkaturatzea” du, gaur egun marketinak gizakiaren beharrak asetzera, azpimarratu behar da gaur egun marketinak gizakiaren beharrak asetzea  baino gehiago da, ongi sentitzen lagunduko dieten ondasunak eta zerbitzuak eskainiz, adibidez, oinarrizko beharra izango litzateke lo egitea .Hau dela eta, marketinak ohazal sorta zabala eskaini eta saltzen digu, ohazalarentzat ezaugarri ezberdineko oinarrizko produktuak, honek guztiak ongi sentitzeko desira sorraraziz.
Euskararen historia
Erdi Aroko euskara
Gaur egun bi teoria daude euskalkien sorreraren inguruan. batzuentzat, euskalkiak erromatar garaian dokumentatutako leinuekin bat egiten dute, baina euskal filologoen artean onarpen handiena duen teoriaren arabera, egungo euskalkiak Erdi Aroan sortu ziren. Garai hartan euskararen forma komun bat osatu zela proposatu zuen Koldo Mitxelenak (Euskara zahar komuna, Vasco Común Antiguo edo VCA, edo Euskaro Mitxelenarentzat), geroago bananduko zena. Aldi berean, Goi Erdi Erdi Aroan euskarak izan zuen bere hedapen handiena, eta XI. mendean lurralde batzuetan galtzen hasiko zen erromantzeen garapenaren aurrean.
Marketin
Helburu eta kontzeptuak
Eragin zientifikoko diziplina gisa, marketina printzipio, metodologia eta tekniken bidez merkatua bereganatzean datza, printzipio,metodologia eta tekniken bidez merkatua bereganatzean datza, horretarako erakundearen helburuak lortu eta kontsumitzaile edo bezeroen beharrak eta nahiak asez.
Euskararen historia
XVI. mendea: Lehenengo testu klasikoak
1545. urtean, Bernart Etxepare nafarrak Linguae vasconum primitiae liburua argitaratu zuen Bordelen, euskararen historiako lehenengoa, 15 poemek osatzen dutena eta gai gehienak erlijiozkoak ez direlarik. Haren hitzetan: «Berze jendek uste zuten ezin eskriba zaiteien, orai dute forogatu enganatu zirela» eta «Lehen inprimazalia heuskararen hura da».
1562an, Nicolao Landuchio italiarrak Gasteizen idatzi zuen euskarazko lehen hiztegi handia, Dictionarium linguae cantabricae («Bocabularioa ezqueraz jaquiteco eta ezqueraz verba eguiteco») izenburukoa, 6.000 termino inguru bilduz. Denborarekin Arabako euskalkia ikertzeko tresna erabilgarria bihurtu da, terminologiari dagokionez, behinik behin. 1567tik 1602ra bitartean, bestela, Joan Perez Lazarraga arabarrak bere eskuizkribua idatzi zuen, Hego Euskal Herriko testurik zaharrena, Arabako euskararen beste lekukotza bat ematen duena.
Marketin
Helburu eta kontzeptuak
Marketinaren  zehaztapenak, funtzio bati edota antolaketaren arlo funtzionalari egiten dio erreferentzia: marketin arloa, arlo komertziala, marketin saila eta abar. Enpresa batek epe motz edo luzean, merkatuan nabaritua izateko egiten duen guztia marketin  kontzeptua finkatzeko beste era bat izan daiteke.
Euskararen historia
XVI. mendea: Lehenengo testu klasikoak
Nafarroako gerraren inguruan, Nafarroako Henrike III.a erregea Frantziako IV.a bihurtu zela eta, 1595 eta 1598 bitartean, Karlos Nafarroa Behereko Lüküzeko jaunak Filipe II.a erregearentzako hainbat informazio helarazi zizkion Otsagabiko Palacio lizentziatuari, jaunaren alaba Karlota-Katalinari ahoz diktatuz eta alabak gutunean idatziz (jaun horrek ez baitzekien idazten). Gutun horiek bion hizkuntza komunean idatzi zituzten: euskara. Espioitza testuinguru eta urte berdinetan, Lapurdiko Urtubiko andreak ere, jaunaren amak, hainbat informazio jakinarazi zizkion zenbait gutunetan Hondarribian zegoen Velazquez Gipuzkoako gobernadore nagusiari, euskaraz.
Marketin
Helburu eta kontzeptuak
Oso zaila izango litzateke gaur egungo bizitza ulertzea marketina gure egunerokoan ez balitz existituko. Askotan, gure eguneroko arazoei irtenbidea, era askotako publizitatean agertzen den produktuetan aurki dezakegu.
Euskararen historia
XVI. mendea: Lehenengo testu klasikoak
Erlijioaren gaietara itzulita, 1571an Joanes Leizarraga nafarrak karrikaratutako Jesus Krist Gure Jaunaren Testamentu Berria nabarmentzekoa da oso, Bibliaren euskarazko lehendabiziko bertsioa baita, zehazki Itun Berriarena. Hizkuntzaren aldetik, aipagarria da euskara batu baten alde egiten duela, Ipar Euskal Herriko hizkerak oinarri hartuta.
1596an, atsotitz edo esaera zaharren lehenengo bilduma argitaratu zuten Iruñean, Refranes y sentencias comunes en Bascuence, declaradas en Romance con numeros sobre cada palabra, para que se entiendan las dos lenguas izenburuarekin. Ahozko herri kulturaren lehendabiziko lagina da, eta bizkaieraz idatzita dago.
Marketin
Helburu eta kontzeptuak
Bezeroen beharrak ezagutzea eta hauek asetzeko produktuak edota zerbitzuak sortzea da marketinaren helburua.
Marketin mix («lau P-ak»)
Marketin mixa (ingelesez marketing mix) enpresak merkatuan ezarrita dauden estrategiak eta helburuak lortzeko erabiltzen dituen erremintak dira. Erreminta hauek merkatuko lau P-ak bezala ezagunak dira.
Euskararen historia
XVI. mendea: Lehenengo testu klasikoak
Azkenik, aipatzekoa da Perutxo izeneko pertsonaia euskaldunaren agerpena espainiar literaturan XVI. mendean, erdaraz trakets egiten duen euskaldunaz trufatzeko erabilia, hala nola Tinelaria (Torres Naharro, 1517), Celestina (Gaspar Gómez, 1536), Rosabella (Martín de Santander, 1550) eta El vizcaino fingido (Miguel de Cervantes) lanetan. Historian aurrera, horrelako ariketak errepikatuko dira, hizkuntza desprestigiatzeko asmoz eginak, baina hizkuntzaren beraren lekukoak direnak.
Bourgon
Bourgon Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Euskararen historia
XVII. mendea: Axular eta Sarako eskola
1643an Pedro Agerre "Axular" apaiz nafar-lapurtarrak argitara eman zuen euskarazko literaturaren historian gakoa izan den lana, Gero alegia, hizkuntza jasoaren eredu klasikoa dena eta morala irakasteko idatzitakoa. Sarako Eskola delakoaren inguruan bestela Joanes Haraneder, Pierre Argaiñaratz, Joanes Etxeberri eta Joanes Haranburu bildu ziren besteak beste Axularrekin batera katolizismoaren alde, nafar-lapurtera aberatsaren lekukoa utziz. Aipatzekoak dira, orobat, Esteve Materra eta Silvain Pouvreau apaiz euskaldunduak, eskualde eta garai hartan bertan ibiliak, kanpotik etorriak.
1650ean bestela Arnaut Oihenart zuberotar idazleak Les Proverbes Basques izeneko lana karrikaratu zuen, hainbat atsotitz eta errefrau jasotzen dituena, tartean Bertrand Zalgizek bildutakoak. Zuberoan orobat, Joan Tartas apaizak 1666an Onsa hilceco bidia idatzi zuen.
Marketin
Marketin mix («lau P-ak»)
Egile askok ez dute nahasketa osatzen duten elementuekin bat egiten. Adibidez Philip Kotler eta Gary Armstrongek marketinak lau aldagai (cf. ) dituela diote; Hala eta guztiz ere, azken 10 egileek "P" tradizionalak (Prezioak, Banaketak ["Place" ingelesez], Kokapenak eta Produktuak) aldatzen dituzten egitura teorikoak hartu dituzte kontuan, pertsonak eta prozesuak bezalako aldagaiak kontuan hartuta, administrazio-alderdi osoak dituztela, baina marketinaren erabakien aldagaiak izanik.
Euskararen historia
XVII. mendea: Axular eta Sarako eskola
Itsasoaren munduaz bestela Piarres Etxeberri lapurtarrak Itsasoko nabigazionekoa izenburukoa idatzi zuen, frantsesetik itzulia, 1677an. 1692an Monjongo Dassanzak albaitaritzaren tratatu bat kaleratu zuen, Ipar Euskal Herrian halaber.
Azkenik, 1664an John Ray eta Francis Willughby ingeles naturalistak 391 sarrera dituen latina-okzitaniera-gaztelania-arabiera-euskara ("Latine", "Provencel", "Hispanice", "African" eta "Biscay") hiztegia idatzi zuten, Europan barna bidaian ibili ondoren.
XVIII. mendea: Ilustrazioa eta Frantziako Iraultza
Argien mendea edo Ilustrazioaren garaiko une argitsuen artean lehenik eta behin aipatzekoak dira 1712 eta 1715 inguruan Pierre Urte lapurtar fraide protestanteak idatzitako Grammaire Cantabrique basque eta Dictionarium Latino-Cantabricum lanak, bai eta ''Biblia Saindua. Testament Çaharra eta Berria'' ere, data ezezagunean egina.
Halaber, 1729an Aita Larramendi gipuzkoarrak El imposible vencido argitaratu zuen, euskarazko lehenengo gramatika izan zena, eta 1745ean Larramendik berak hiztegi elehirudun erraldoia argitaratu zuen, gaztelania, euskara eta latina konbinatuz. 2020an hiztegiaren edukia digitalizatu eta Larramendi hiztegiaren bertsio digitala Wikiteka ra igo zen bere erabilera publikoa eskaintzeko. Digitalizazioa karaktereen ezagutze optikoa teknika erabiliz egin zen, eta ondoren zuzenketa semiautomatikoa burutu.
Eta 1764an Xabier Munibe kondeak eta Azkoitiako zalduntxoek Euskalerriaren Adiskideen Elkartea sortu zuten Bergaran, agian garai hartako argiunerik handiena. Izan ere, Koldo Mitxelenaren esanetan huraxe izan zen «euskal kulturaren historiako gertaerarik garrantzitsuena».
Une ilunen artean, ordea, 1730an jaso zen «eraztuna»ri buruzko lehen lekukotasun idatzia, Beasaingo eskolan. Tortura txikien praktika hau erabili izan dute historian zehar eskoletan euskararen erabilera murrizten saiatzeko, batzuetan zoritxarrez emaitza onekin. Beste hizkuntza gutxitu batzuen kasuetan ere erabili izan dute.
Halaber, 1766ko azaroaren 1ean Agustin Kardaberaz idazle eta teologoak idatzitako San Inaziori buruzko lanak argitaratzea debekatu zuten gaztelaniaz idatzita ez zegoelako. Karlos III.a Espainiakoaren garaiak ziren, eta bestelako debekuak ere bata bestearen atzetik etorri ziren: eskolan euskara irakastekoa eta kontabilitate liburuetan erabiltzekoa besteak beste.
Azkenik, mendearen amaieran Frantziako Iraultzak (1789-1799) markatu zuen beste mugarri historiko negatibo bat, hasieran errespetu giroa garatuta baina laister errepresio handia erabili zuena frantsesa ez zen beste hizkuntzen aurka (patois, dialectes vulgaires), hau da Frantziako estatuaren hizkuntza gutxituen aurka: euskara, bretainiera, okzitaniera, katalana eta abar. Orduko testuetan agertzen denez: «L’ignorance de la langue nationale, c’est trahir la patrie» edo «Jargons barbares et ces idiomes grossiers qui ne peuvent plus servir que les fanatiques et les contre-révolutionnaires». Argien zabalkuntzaren oztopoa omen zen euskara.
XIX. mendea: Euskal Pizkundea
Mendearen hasiera iluna izan zen, hain zuzen ere 1801eko martxoaren 11an antzerkian gaztelania ez zen beste hizkuntza batean aritzea debekatu zuten Espainian. Karlos IV.a Espainiakoaren garaia zen, bere aurrekoari segida eman ziona hizkuntzaren inguruko debekuen zereginetan XIX. mendeko hasiera hartan.
Hala ere eta zorionez, gizaldi honen bigarren erdialdea positiboki markatu zuena Euskal Pizkundea delakoaren sorrera eta garapena izan ziren. Kronologikoki ordenaturik, 1848an argitaratu zuten lehenengo aldizkaria euskaraz, Uskal-Herriko Gaseta, Agosti Xaho zuberotarraren ekimenaren bidez. Gaur egun bi zenbaki baino ez dugu ezagutzen. 1853an Anton Abbadiak abiatu zituen Urruñan (Lapurdi) Euskal Lore Jokoak, Europako beste antzeko ekitaldi batzuei jarraituz. Hego Euskal Herrian bitartean 1881ean Juan Antonio Mogel eibartarrak Peru Abarka liburu ezaguna argitaratu zuen eta 1884an Arturo Campion iruindarrak Gramática de los cuatro dialectos literarios de la lengua euskara.
Azkenik, 1885an Escualdun gazeta astekariaren 3 ale kaleratu zituzten Los Angelesen (AEB), 1887an Eskualduna astekaria hasi zen argitaratzen, Louis Etxeberriren ekimenez Ipar Euskal Herrian, 1944 arte kaleratuko zena, eta 1896an Sabin Arana politikari bizkaitarrak Lecciones de ortografía del euskera bizkaino idatzi zuen.
Pizkundearen bigarren erdialdea
Miguel Unamuno idazle eta filosofo bilbotar famatuak, bere hastapenetan euskara sustatzearen alde aritu bazen ere, urteek aurrera egin ahala guztiz kontrako jarrera hartu zuen. 1901ean, esate baterako, Euskal Lore Jokoak kultura ekitaldiaren barruan, hitzaldi ezaguna egin zuen Bilbon, non tartean euskararen hileta duinaren alde mintzatu baitzen: «El vascuence no puede acomodarse a la vida moderna (...) Bilbao hablando vascuence es un contrasentido (...) El vascuence se extingue (...) Enterrémosle santamente». Urte berean, La Lucha de Clases Bilboko aldizkari sozialistan antzeko iragarpenak egiten zituzten: «El vascuence es un enfermo tuberculoso en su último grado que irremisiblemente perece».
Garai hartan hasi zen Euskal Pizkundearen bigarren erdialdea; 1936 arte iraungo zuen. 1901eko uztailaren 16an ortografia batuari buruzko biltzarra egin zuten Hendaian, eta hurrengo urtean Euskaltzaleen Biltzarra egin zuten Hondarribian.
1905ean Resurreccion Maria Azkue hizkuntzalariak Diccionario Vasco-Español-Francés lan mardularen lehenengo liburukia plazaratu zuen, eta hurrengo urtean bigarrena. 1918an Euskaltzaindia sortu zuten, hizkuntzaren akademia, tartean Azkue bera eta Arturo Kanpion zebiltzala.
Musika arloan, 1911ko maiatzaren 21ean Jose Maria Usanditzagak Bilboko Campos Eliseos Antzokian arrakastaz estreinatu zuen Mendi-Mendiyan, euskaraz idatzitako lehen opera.
1919an Iruñean Zeruko Argia aldizkaria argitaratzen hasi ziren kaputxinoak, Damaso Ihintza lehen zuzendari zela. Euskara hutsezko aldizkari erlijiosoa zen. 1921ean Donostian Argia hamabostekaria sortu zen, hau ere euskara hutsezkoa eta laikoa. Biak debekatuko zituen frankismoak, baina bien baturatik abiatutako proiektua zentsura gainditu eta mendeurrena betetzera iritsiko zen.