cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Odol-transfusio
Odol-transfusioak hainbat egoeratan eta gaixotasunetan burutzen dira. Trauma baten ondorioz odol-galera handia gertatzen denean, adibidez. Baita ebakuntza eta kirurgiaren ondorioz odol asko galtzen denean ere. Gaixotasun hematologiko larri batzuek (anemia latza, tronbopenia, leukopenia, hemofilia, leuzemia...) transfusioa eskatzen dute sarritan. Garai batean transfusioak odol guztiarekin egiten ziren baina gaur egun ohikoa da odolaren osagaiak besterik ez erabiltzea (gaixo bakoitzak behar dituenak).
Odol-transfusioak egin aurretik emailearen odola analizatu behar da bakterio eta birus patogenoak ez dituela ziurtatu ahal izateko. Aspaldian zorigaiztoko gaitzak harrapatzen ziren transfusioak burutu ondoren (HIESa, C hepatitisa, malaria...), odolaren analisiak murritzak zirelako eta, ondorioz, odolaren aukeraketa prozesua okerra zelako. Egun, aldiz, analisiak oso zorrotzak dira eta AEBetan odol-transfusioaren ondorioz gaixotasun infekzioso bat harrapatzeko probabilitatea 1/1,95 besterik ez da.
Odolaren emaileek pertsona helduak eta osasuntsuak izan behar dute beti, eta ez dira inongo gaitz infekziosoren eramaileak izango. Herrialde gehienetan boluntarioak dira, ez baitago onartua odolaren truke dirua kobratzea.
Kuliokita-(Y)
Ezaugarriak
Kuliokita-(Y) silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.
Alferrikaldua
Alferrikaldua (Der Untergeher) Thomas Bernhard austriar idazleak 1983an argitaratu zuen eleberria da. 2009. urtean Ibon Uribarrik euskaratu zuen.
Sinopsia
Hiru musikariren arteko harremanek osatzen dute eleberriaren mamia. Salzburgen ezagutu dute elkar Horowitz maisuak Mozarteum eskolan emango duen ikastaro berezi batean parte hartzeko.
Filotes
Greziar mitologian, Filotes, adiskidetasuna eta maitasuna pertsonifikatzen zituen daimon bat zen, fisikoa edo sexua ere izan zitekeelarik.
Nix edo Gauaren alaba zen, bere kabuz edo Eterrekin izana.
Filotesen erabat aurkakoak, Neikeak ziren, borroka eta leihen daimonak.
Winder (Georgia)
Winder  Georgiako estatuko hiri bat da. Pike County konderrian kokatua dago. 2010ean 14,099 biztanle zituen, 32.15 kilometro koadrotan banatuta.
Maialen Diez
Maialen Diez (Andoain, Gipuzkoa, 1995) gipuzkoar abeslari eta musikaria da.
Bizitza
Andoaingo Musika Eskolako abesbatza txikian abesten zuen txikitan. Musika Eskolan solfeoa, zeharkako flauta eta kitarra ikasi zuen. Euskalduna futbol taldean ere jokatzen izan da, eta Urki dantza taldeko dantzaria izan da.
Anastasio II.a
Anastasio II.a (?, ? - † Erroma, 498ko azaroaren 19a) Eliza Katolikoaren 50. Aita Santua izan zen 496 eta 498 urteen bitartean. Adiskidetzea bultzatu zuenez, kritika gogorrak jasan zituen, izan ere, Dantek infernuan kokatu zuen. Santu izendatua ez zen lehendabiziko aita santua da.
Maialen Diez
Bizitza
2007 urtean ETBko Egin Kantu! programan parte hartu zuen eta programaren irabazleetariko bat izan zen. Egin Kantu (CD) diska grabatu zuen Oihan Larraza, Beñat Urkiola eta Ane Gonzalez Egin Kantu!ren beste irakazleekin batera. Horrez gain, lau irabazleek bizpahiru kontzertu eman zituzten Euskal Herriko hirietan 2007 eta 2008 urteetan (besteak beste, Betizuren urteroko festan).
2015 urtean Kantugiro programan parte hartu zuen.
Eritzaintza ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean (EHU). Ogibidez erizaina da.
Winterville (Georgia)
Winterville  Georgiako estatuko hiri bat da. Clarke County konderrian kokatua dago. 2010ean 1,122 biztanle zituen, 6.78 kilometro koadrotan banatuta.
La barraca (filma)
La barraca Roberto Gavaldónek 1945ean zuzenduriko film dramatikoa da. Vicente Blasco Ibáñezen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.
Sinopsia
Familia berri bat Valentziako landa-ingurunera iritsiko da, bertan lurra lantzera. Lursailak lukurari baten esku galdu dituen familia baten barrakan biziko dira. Haiek galera horrekin zerikusirik eduki ez arren, albokoei ez zaie gustatuko beste batzuek lantzea haietako batenak ziren lurrak.
578 Happelia
578 Happelia, asteroide gerrikoan aurkitutako 578. asteroidearen izena da. 1905eko azaroak 1ean aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, 1905 RZ zen.
Bentosa (biologia)
Biologian, bentosa zenbait animaliak (narrastiak eta anfibioak, oro har) aho, oin edo gorputzeko beste zenbait lekutan duten organoa da, hutsa sortzeko balio duena eta funtzio ugari dituena (zerbaiti itsastea, elikagaia ahoratzea, lokomozioan laguntzea eta abar).
Olagarroek, sugandilek, dragoitxo arruntek, igelek, kamaleoiek, muskerrek, arrabioek eta uhandreek bentosak dituzte.
NGC 3721
NGC 3721 galaxia bat da, Crater konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Uropeltis dindigalensis
Uropeltis dindigalensis Uropeltis generoko animalia da. Narrastien barruko Uropeltidae familian sailkatuta dago.
Ateismoa kristautasunean
Ateismoa kristautasunean (Atheismus im Christentum) Ernst Bloch filosofo marxistak 1968an argitaratu zuen saiakera da. Liburuak kristautasuna eta ateismoaren arteko hirugarren bidea eskaintzen du. 1993. urtean Pello Zabaletak euskaratu zuen.
Cheers
Cheers (euskara Topa!) AEBtako umorezko telesaila bat da. 1982ko irailaren 12a eta 1990eko maiatzaren 20a bitartean NBC katean aireratu zen.
Telesailaren hasierako Where Everybody Knows Your Name ("Zure Izena Denek Ezagutzen Duten Lekua") abestia oso ezaguna egin zen, telesaila beraren ikur izateraino.
Argumentua
Telesaila Boston hiriko Cheers tabernan girotua dago. Bertan, ohiko bezero eta zerbitzarien eguneroko gertaerak, euren bizitzen gorabeherak eta istorio bitxiak azaldu ohi direlarik, ia gehienetan modu umoretu edo ironikoan agertuz.
Bizi-Hitza Fundazioa
Bizi-Hitza Fundazioa (Fundación Vida y Lenguas, espainolez ) gobernuz kanpoko erakundea da.
2001ean osatu zuten Iñaki Larrañaga soziologoak, Txepetx hizuntzalariak eta Luigi Anselmi poetak.
San Sadurniñoko geltokia
San Sadurniño Galiziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Bizi-Hitza Fundazioa
Fundazio hau José María Sánchez Carrión “Txepetxek” idazle eta ikerlariaren inguruan sortu da, “elkarren aberasgarri diren gizakien hitz eta hizkuntza anitzei bizia ematen laguntzeko, eta era berean, gure hizkuntzetarik bakoitzean Biziari hitza emateko”. Burutzen dituen ekintzen artean, besteak beste, herri indigenen hizkuntzak laguntzea dago. .
Fundazioak egoitza Donostian (Gipuzkoa) dauka. Euskararen Jatorriaren Biltzarra antolatzen dute 2005. urtetik, Euzko Izaera, Mikoleta eta Ena elkarteekin lankidetzan.
Norton (Massachusetts)
Norton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Bristol konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rayando el sol
Rayando el sol Roberto Gavaldónek 1946an zuzenduriko film dramatikoa da.
Sinopsia
Arrantxo batean anaiak bezala hazi diren bi gizon, Pedro eta Carlos, Luperen maitasuna lortzeko lehiatuko dira. Pedro eta Lupe ezkondu egingo dira, eta emaztearen jokabide apetatsuak tragediara eramango du.
Hyphessobrycon amapaensis
Hyphessobrycon amapaensis Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Katalan zaldi
Katalan zaldia, katalanez "Cavall català", egun desagerturik dagoen Kataluniako bertako zaldi arraza bat izan zen. Antzineko arraza omen zen eta antza Iberiar penintsulako hegoaldeko zaldi arrazekin senideturik zegoen. Beste hainbaten arabera arraza zaldi iberiarren ondorengoa litzateke.
Kataluniako zaldia Mallorcako zaldiaren zein Menorcako zaldiaren arbasoa izan zen. Baita neurri batean egun Katalunian deitzen duten Pirinioetako Zaldi Hipermetrikoen Elkarratze delako zaldiena. Elkarratze honetan egun Pirinioetan aurkitu daitezkeen zenbait zaldi motak batzen dira. Antza arraza hau kanpoko zenbait zaldi arrazekin nahasten joan zen desagertu arte.
Esate baterako joan den mendean militarrek jatorrizko katalandar zaldiak baina zaldi mardulagoak behar zituztenez artilleriako tresna astunak garraiatzeko, eta bretoiar zaldirak ekarri zituzten Kataluniako bertako behorrekin nahasteko. Haren ondorioz katalandar zaldiak tamainaz handituz joan ziren eta kolore gaztainkara agertu zen. Antzekoa gertatu zen esate baterako Ordunteko behorrak delako arrazarekin Euskal Herrian zein Gaztelan.
.eh
.eh Mendebaldeko Sahararentzako gordetako herrialdeentzako goi mailako domeinua da, baina Marokoren okupazio militarra dela-eta, oraindik ez dago martxan. IANAk ez dio babeslerik esleitu domeinu honi.
Katalan zaldi
Kataluniako zaldia XX: mendean desagertu zen baina Associació del cavall de tir Català delako elkarteak egun oraindik irauten duten hainbat abere nahastuekin arraza berreskuratzen saiatzen ari dira.
Allanita-(Nd)
Allanita-(Nd) mineral bat da eta allanite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Allanita-(Nd) mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Nemacheilus rueppelli
Nemacheilus rueppelli Nemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
577 Rhea
577 Rhea, asteroide gerrikoan aurkitutako 577. asteroidearen izena da. 1905eko urriak 20an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, 1905 RH zen. Bere izena, greziar mitologiako Rea izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, Zeusen ama eta Kronosen emaztea zena. Asteroide hau, ez da Saturno planetaren Rea izeneko ilargiarekin nahastu behar.
Leszno landa-udalerria
Leszno Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Varsovia Mendebaldea barrutian kokatuta. 125,08 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 10084 biztanle zituen.
Tao
Taoa («bide zuzena») sortaldeko kontzeptu filosofikoa da, Txinako antzinako filosofia tradizio zaharraren oinarri nagusietako bat.
Konfuzioren ondorengo tradizioaren arabera, giza jokabide zuzena adierazten du; taoismoaren arabera, ordea, taoak giza ezagueratik kanpo geratzen den izaera transzendentala du, eta izadiko prozesu guztien sorburuan dagoen oinarri dinamiko nagusia adierazten du. Taoisten arabera, giza ezaguerak tao absolutuaren alderdi bat baizik ez dezake ezagutu.
Taoaren oinarria
Hitz honek «naturaren bidea»ren edo «zeruetarako bidea»ren zentzu espiritual eta filosofikoa du. Laozik zein Konfuziok gure bide propioa uzteko eskatzen zuten, «bide nagusia»ri jarraitzeko. Taoa horretan datza: errealizazio bidea aurkitzean.
NGC 3725
NGC 3725 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
The Warriors (filma)
The Warriors (euskaraz Gerlariak) 1979ko Walter Hill estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako ekintza eta thriller film bat da. Sol Yurick idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago, eta hau era berean, Xenofonte greziar historialariaren  Anabasia idazlan klasikoan.
Denboraren poderioz, kultuzko filma bilakatu da, eta beregan oinarritutako komikiak nahiz bideo-jokoa ere argitaratu dira.
Argumentua
1970eko hamarkadaren bigarren erdia, New York. Hiriko kale zuloetan itzelezko gudua jazotzera doa.
Gaueko gudarosteek, kale talde ezberdinetako 100.000 kideez osatuak, hiriko polizia kopuru osoa laukoizten dute. Kalte talde boteretsuena den Gramercy Riffs taldeko Cyrus (Roger Hill) buruak gainontzeko hiriko talde guztiak Van Cortlandt parkean bildu eta hiria bereganatzea proposatuko die, talde gehienek proposamena txalotu ko dute, baina desados dagoen Rogues taldeko Luthe (David Patrick Kelly) buruzagiak Cyrus tiroz hilko du.
Bidegabeki, Lutherrek bere hilketaren errudun Warriors talde arerioaren kideak egingo ditu, eta haien buru den Cleo (Dorsey Wright) kolpeka hilko du.
Ondorioz, Warriors taldearen Swan (Michael Beck) buruzagi berriak taldearen ardura hartuko du.
Lesznowola udalerria
Lesznowola Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Piaseczno barrutian kokatuta. 69,3 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 25129 biztanle zituen.
The Warriors (filma)
Argumentua
Warriors taldeko kideek hiriaren iparraldean dagoen eta taldeen arteko bilera burutu den Bronx auzotik beren eremua den hegoaldeko Coney Island auzorako oinezko 48 kilometroko itzulerako bideari ekin beharko diote, saiakera horretan eta hiri ohianeko beste talde etsaien eremuak zeharkatzen dituzten bitartean, beren biziraupenarengatik borrokatu eta leialtasunaren esanahia zein den ikasteko astia izango dute.
Txorroskilero
Txorroskileroak labanak eta antzeko tresnak zorrozten zituzten langileak ziren, kalez kale ibiltzen zirenak euren lana eskainiz. Zorrozteko harriak eta beste tresnak bizikleta edo motozikleta baten gainean eramaten zituzten eta horren propulsioa erabiltzen zuten zorrozteko harria birarazteko. Bizilagunen arreta erakartzeko, txirula berezi batekin melodia sinpleak jotzen zituzten. Maiz, labanak zorroztuz gainera euritakoak konpondu ere egiten zituzten. Tradizioz, Euskal Herrian galiziarrak izan dira lanbide honetan ibiltzen zirenak.
Kulkeita
Kulkeita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Kulkeita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
KR Reykjavik
KR Reykjavik edo KR (islandieraz Knattspyrnufélag Reykjavíkur) Islandiako futbol talde zaharrena eta arrakastatsuena da, Reykjavik hiriburukoa. Islandiako 26 Liga eta 13 Kopa irabazi ditu.
Historia
Islandiako Kopa 1960an hasi zen jokatzen eta KR taldeak lehenengo zortzi ekitaldietatik zazpi irabazi zituen. 1964-65 urtean Europako Kopan aritu zen baina lehenengo kanporaketa Liverpool indartsuaren aurka joaktzea tokatu zitzaion eta etxean 0-5 galdu ondoren Ingalaterran 6-1 galdu zuen. 1968 urtean bere 20 liga irabazi zuen baina hurrengo urtean bigarren mailara jeisti zen. Hurrengo hamarkadetan bigarren mailan aritu zen batez ere baina 90. hamarkadan kopa batzuk irabazi ondoren 1999an liga berria eskuratu zuen, aurrekoa baino 31 urte beranduago. XXI mendean Islandiako talde indartsuenetakoa izatera itzuli da, 5 Liga eta 4 Kopa irabazi baititu.
Halo 2
Halo 2, lehenengo pertsonan sorturiko bideo-jokoa da. Bungie Studios eta Microsoft Game Studios sortua, Xbox, Xbox 360 eta Pc-rako eginikoa eta Microsoft banatutakoa.
Istorioa
Jokua lehenengo Halo: Combat Evolvedren jarraipen zuzena dugu. Buruzagi maisua heroi moduan itzuli da lurrera, lehenengo Haloren gertakizunen ostean. Baina bat-batean, Covenanta lurra erasotzen du. Hasieran, gure misioa erasoa gelditzea da, eta erasoa zapuztu ondoren, Covenanta jarraitzea izango da, beraien planak zapuzteko. Joko erdian, jakingo dugu halo bat baino gehiago daudela galaxian sakabanatuta, eta Covenantaren plana, halo guztiak aktibatzea dela jakingo dugu, eraikin berezi batetik, Arka deitua. Joko honetan Covenantaren gizartea ere ezagutuko dugu, eta baita estralurtar berri bat ere: eliteen (covenanteko arraza bat) "inkisidorea". Covenantren ustez haloak eraikin sakratuak dira, Jainkoak eginikoak, eta haloak aktibatzean "bidai handia" egingo dutela uste dute. Haloak benetan, estralurtar espezie bat (Flood) gelditzeko azken neurriak dira, hauek aktibatzean galaxia osoko bizitza guztia hilko baitute, Floodak janari gabe utziz, espezie bizkarroia baita.
Covenant
Covenanta hainbat estralurtarren elkartea da, hierarkia konplexu bat duena. Hona hemen tipoak:
Atun-entsalada
Atun-entsalada normalean hiru osagairen nahasketa bat da: atuna, arrautza eta maionesa edo ordezko mota batzuk, hala nola, ziapea. Erabilitako atuna aurrez prestatutakoa da, ontziratuta eta urarekin edo olioarekin kontserbatuta. Ohikoa da bi ogi-xerren artean entsalada igurtzea ogitartekoa lortzeko.
Montchaboud
Montchaboud Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montchaboud udalerrian erroldatutako biztanleak 354 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 139 etxebizitza zeuden, 135 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 132 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 135 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 129 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 86 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 227 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 140 lanean zeuden (73 gizon eta 67 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 argiketaria zen eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pulitzer Saria Historian
Pulitzer Saria Historian urtero Letren, Antzerkiaren eta Musikarengatik banatzen diren zazpi Amerikako Pulitzer Sarie tako bat da, Columbia Unibertsitatea k kudeatuta. Egile estatubatuar batek aurreko urteko egutegian argitaratutako Estatu Batuetako historia ri buruzko liburu bereizgarri bat aitortzen du. Pulitzer saria izanik, jatorrizko Pulitzerretako programa 1917an eratu zenean zazpi sarietako bat izan zen, horietatik lau urte horretan bertan banatu zirela. Pulitzer sariaren programak zenbait lan historiko ere aitortu ditu bere Biografia sariarekin 1917tik aurrera, eta Ez-Fikziozko Sari Nagusiarekin 1962tik hona.
1980tik urrera bi finalistak ere iragarriak izan dira, irabazlearekin batera.
Woodbine (Georgia)
Woodbine  Georgiako estatuko hiri bat da. Camden County konderrian kokatua dago. 2010ean 1,412 biztanle zituen, 6.5 kilometro koadrotan banatuta.
Pulitzer Saria Historian
Irabazleak
2013ra arteko lehen 97 urteetan, Pulitzer Saria Historian 95 aldiz eman zuten. 1989an bi sari eman ziren, eta bat ere ez 1919an, 1984an eta 1994an.
Sari bat baino gehiago
Orain arte bost idazlek irabazi dute Pulitzer Saria Historian behin baino gehiagotan.
• Margaret Leech, 1942, 1960.
• Bernard Bailyn, 1968, 1987
• Paul Horgan, 1955, 1976
• Alan Taylor, 1996, 2014.
• Don E. Fehrenbacher, 1977, 1979.
Uropeltis ellioti
Uropeltis ellioti Uropeltis generoko animalia da. Narrastien barruko Uropeltidae familian sailkatuta dago.
Larrea jauregia
Larrea jauregia Barakaldoko (Bizkaia) Larrea auzoan kokaturiko eraikina da. XVIII. mendean eraiki zen eta kokaleku berean zegoen dorretxearen erreformaren ondorioa da.
Historia
Larrea jauregia Etxabarri familiaren jabetza izan zen. Jauntxo familia hau Barakaldon itzal handikoa zen eta herrian hainbat maiorazko eta jabetza zituen. Haien artean Beurko-Larreakoa.
Eraikina jauregi izan aurretik dorretxea izan zen. Erreforma XVIII. mendean garaiko jabea zen Jose Ramon Etxabarriren ekimenez burutu zen.
Mortirolo mendatea
Mortirolo mendatea (Passo di Mortirolo edo Passo di Foppa) Italia aldeko Alpeetan kokatzen den mendate bat da. 1.852 metroko garaiera du, eta Valtellina eta Val Camonica haranak elkar lotzen ditu.
Larrea jauregia
Historia
XXI. mendearen hasieran zaharberritua izan zen jatetxe bihurtzeko, Palacio Larrea Berria izenarekin.
Mortirolo mendatea
1945. urtean mendate honetan alemanen atzeraldia ematen ari zela, azken horien eta partisanoen arteko borrokak jazo ziren.
Larrea jauregia
Deskribapena
Eraikina tipologia barrokokoa da eta Bizkaiko hainbat jauregiren funtzio eta estetika ezaugarriak ditu. Oinplano laukidunekoa da eta lau isurialdeko estalkia dauka. Hiru solairu ditu, hiru bao ardatzekin. Hormarriaz aparejaturik dago, harlandua aurrealde nagusian, izkinetan eta bao ertzetan erabiltzen duela. Aurrealdean Etxabarri eta Larrea familien armarria dago eta sarrera nagusian animaliak irudikatzen dituzten bi gargola.
Mortirolo mendatea
Txirrindularitza
Urte luzez bigarren mailako mendi bide gisa alboratuta egon ondoren, 1990. urtean egoera erabat aldatu eta bere iparraldean dituen malda aldapatsu eta jarraiei esker Italiako Giroaren ohiko ibilbidean sartu zen.
Castèthnavèth
Castèthnavèth Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Castelnavet udalerrian erroldatutako biztanleak 148 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 65 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 70 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 65 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Castelnavet udalerrian 63 unitate fiskal zeuden, 144 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.171 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Castelnavet udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.340 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Galileoren bizitza
Galileoren bizitza (Leben des Galilei) Bertolt Brecht idazleak 1943an argitaratu zuen antzezlana da. 2004. urtean Miren Billelabeitiak euskaratu zuen.
NGC 3726
NGC 3726 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Woodbury (Georgia)
Woodbury  Georgiako estatuko hiri bat da. Meriwether County konderrian kokatua dago. 2010ean 961 biztanle zituen, 5.26 kilometro koadrotan banatuta.
Lucama (Ipar Carolina)
Lucama Ipar Carolinako herri bat da. Wilson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,108 biztanle zituen, 1.61 kilometro koadrotan banatuta.
579 Sidonia
579 Sidonia, asteroide gerrikoan aurkitutako 579. asteroidearen izena da. 1905eko azaroak 3an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, 1905 SD zen. Bere izena, Christoph Willibald Glucken Armide operako pertsonaia bategatik jasotzen du. Baina baliteke bere behin-behineko izendapen zientifikoak inspiratutakoa izatea ere.
Hyphessobrycon anisitsi
Hyphessobrycon anisitsi Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Woodland (Georgia)
Woodland  Georgiako estatuko hiri bat da. Talbot County konderrian kokatua dago. 2010ean 408 biztanle zituen, 2.03 kilometro koadrotan banatuta.
Xubiako geltokia
Xubia Galiziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Uropeltis liura
Uropeltis liura Uropeltis generoko animalia da. Narrastien barruko Uropeltidae familian sailkatuta dago.
Dolores Corbella
Dolores Corbella Díaz (Santa Cruz Tenerifekoa, 1959ko uztailaren 1a) espainiar filologoa da, lexikografia diferentzialean eta hizkuntzaren historian aditua.
Nemacheilus selangoricus
Nemacheilus selangoricus Nemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Dolores Corbella
Ibilbidea
Corbellak 1984an defendatu zuen bere doktore-tesia, eta 1987an irakasle titular izateko aukera egin zuen. Hamarkada bat geroago, La Lagunako Unibertsitateko Filologia Erromanikoko Katedran sartu zen, eta bere espezialitateko katedradun gazteenetako bat bihurtu zen. Hainbat ikastetxetan eman ditu eskolak eta hitzaldiak, hala nola Duques de Soria Fundazioan, Cilenguan edo Eskola Nazionalean (Mexiko), Granadako Unibertsitatean, Rovira i Virgili Unibertsitatean, Coruñako Unibertsitatean, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, Rostock-eko Unibertsitatean, Heidelberg-eko Unibertsitatean, Paderborneko Unibertsitatean, Lausanako Unibertsitatean, Évorako Unibertsitatean edo New York Hiriko Unibertsitatean.
Hizkuntza Erromanikoaren Elkarteko, Lexikografia Sareko (RELEX), Espainiako Hizkuntzaren Historiaren Elkarteko (AHLE) eta Latinoamerikako Hizkuntzalaritza eta Filologia Elkarteko (ALFAL) kidea da. Espainiako Lexikografia Elkarteko zuzendaritza batzordeko kide izan zen. Hainbat agentzia, aldizkari eta argitaletxeren ebaluazio batzordeko kidea da, baita Panhispaniako hainbat kongresu eta proiekturen batzorde zientifikoko kidea ere. XXI. Deutscher Hispanistengageko «Fuentes para la historia del español» ataleko koordinatzailea izan zen (2017ko martxoaren 29tik apirilaren 2ra), XXIXeko Lexikografia ataleko burua eta Congrés international de linguistique et de philologie romanes (Kopenhague, 2019) eta XXXko batzordeko antolatzailea eta Congrés Philologie Linguistique (La Laguna, 2022). ULLn, «LexHis» (Lexikografia eta Historia) ikerketa-taldea zuzentzen du, eta zenbait proiektu lehiakorren ikertzaile nagusia izan da, azkena 2021-2024 aldirako emandakoa. 2021eko martxoaren 17an, Kanarietako Gobernuak Kanarietako Saria eman zion Ikerketa eta Berrikuntza modalitatean.
Hamarkada bat baino gehiagoan, Corbellak Kanarietako Ikasketen Institutuko Filologia atala koordinatu zuen, eta zuzendariorde eta zuzendari izan zen. Bere zuzendaritzapean, zentro horrek bere funtzionamendua modernizatu zuen eta Ossuna Etxeko egungo egoitzara aldatu zen, La Laguna hiriko gune historikoan. Zenbait kudeaketa-kargu ere izan ditu bere unibertsitatean, eta Idazkariorde nagusi izatera iritsi zen. 2015ean, RAEko dagokion akademiko izendatu zuten Kanarietako lurralde-ordezkari, eta, 2022an, akademikoa hautatu zuten, «d» besaulkian.
Lan lexikografikoa
Cristobal Corralesekin (Espainierako katedradun emeritua) egin duen lana nazioartean aintzatetsi dute, lexikografia diferentzialean egindako aurrerapenengatik. Ikerketa-ildo horretako lehen argitalpen garrantzitsua Kanarietako Espainiako Altxor lexikografikoa izan zen (1992; 1996). Argitalpen horretatik aurrera, gai horretan eragina duten hainbat hiztegiren egilekide izan da, hala nola Diccionario diferentziala (1996), Diccionario ejemplificación de canarismos (2009) edo Diccionario histórico del español de Canarias (2001; 2013). Azken hori Rafael Lapesa Fundazioaren web orrian argitaratuta dago, irekian, 2014ko abendutik. Bere hiztegiak eredu izan dira antzeko beste proiektu batzuetarako,Europako Espainolaren  hainbat eremutan eta Puerto Ricon, Venezuelan, Kuban edo Dominikar Errepublikan gauzatu direnak edo gauzatzen ari direnak.. Bere beste ikerketa-ildoetako bat hedapen atlantikoko testuen itzulpena eta argitalpena izan da, IEMyR (ULLren Erdi Aroko eta Errenazimentuko Ikasketen Institutua) delakoaren barruan egin duen diziplina arteko lana. Bera izan zen IEMyR sortzaileetako bat. Hasieratik koordinatzen duen «Derroteros atlánpicos» taldearen barruan, Eduardo Aznar (Erdi Aroko Historiako katedraduna) eta Antonio Tejera (Arkeologiako katedraduna, Ondare Historikoko Kanariar Saria) bezalako espezialistekin lan egin du eta lankidetzan jarraitzen du.
580 Selene
580 Selene, asteroide gerrikoan aurkitutako 580. asteroidearen izena da. 1905eko abenduak 17an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Asteroide honen behin-behineko izendapen zientifikoa, 1905 SE zen. Bere izena, greziar mitologiako Ilargiaren jainkosa zen Selenegatik jasotzen du.
Kullerudita
Kullerudita mineral bat da eta marcasita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Kullerudita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.
Xubiako geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Lumber Bridge (Ipar Carolina)
Lumber Bridge Ipar Carolinako herri bat da. Robeson konderrian kokatua dago. 2010ean 94 biztanle zituen, 1.74 kilometro koadrotan banatuta.
Allanita-(Y)
Allanita-(Y) mineral bat da eta allanite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Allanita-(Y) mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 - 6,5 da.
Pangea
Pangea Paleozoiko amaieraren eta Mesozoiko hasieraren artean egon zen superkontinentearen izena da.
Pangea Permiar garaian sortu zen eta Jurasikoan hasi zen bere apurketa. Apurketa hau Tetis itsasotik hasi zen eta Laurasia eta Gondwana izeneko bi kontinenteak sortu ziren.
Pangearen garaian zegoen itsaso bakarraren izena Pantalasa zen.
Pangea kontzeptuaren jatorria
"Pangea" hitza antzinako grezieratik dator: pan (πᾶν: /pâːn/ → "guztizko, erabateko, oro") eta gaia (Γαῖα: /ɡái̯.a/ → "ama natura, landa"). Kontinenteak garai batean lur masa jarraia osatu izanaren kontzeptua Alfred Wegener meteorologo eta astronomo alemaniarrak proposatua izan zen. Kontzeptua 1912ko argitalpen batean agertu zen lehen aldiz, Wegenerrek berak idatzitako Kontinenteen jatorria liburuan. 1915ean, bere hipotesiak zabaldu zituen, Kontinenteen eta ozeanoen jatorria liburuan. Bertan superkontinente baten existentzia aldarrikatu zuen, "Urkontinent" deiturikoa. Aurrerago, "Pangäa" izen alemaniarrez deitu zion Wegenerrek, eta azkenik, hitza latinizatu egin zen, ezagutzen dugun "Pangea" kontzeptua finkatuz.
Sorrera
Dirudienez, superkontinenteen eraketa eta hauen banaketa prozesuak ziklikoak izan dira historian zehar; hau da, guk ezagutzen dugun Pangea superkontinentea baino lehen beste horrelako asko egon direla uste da, elkartze eta apurtze prozesu etengabean egon direnak. Ezagutzen den laugarren kontinente zaharrena, esaterako, duela 2-1,8 milioi urte ingurukoa da, eta Columbia izenez ezagutzen da.
Columbiaren zatiketatik eta ondorengo elkarketatik Rodinia superkontinentea eratu zen. Rodiniaren zatiketa duela 750 milioi urte gertatuko zen eta prozesuaren amaieran Pannotia superkontinentea osatuko zen. Duela 540 milioi urtera arte iraun zuen superkontinente honek, Kanbriar garaira arte. Pannotiaren Proto-Laurassia hiru kontinentetan sakabanatu zen: Laurentia, Baltika eta Siberia. Proto-Gondwanatik Avalonia mikrokontinentea bereizi zen eta Laurentiaranzko norabidea hartu zen. Azkenean, Laurentia, Baltika, Siberia eta Avaloniak talka egin eta Euramerika edo Laurasia deituriko kontinentea eratu zen. Honakoa Pangearen sorreraren lehenengo urratsa izan zen. Bigarren urratsa, berriz, Gondwana eta Laurassiaren elkarketa izango zen.
Era honetan, Pangea, Proto-Gondwana eta Proto-Laurasia kontinenteen arteko talkaren ondorioz sortua da. Bi superkontinente hauek Ordoviziar garaikoak direla kalkulatzen da, Paleozoikoaren bigarren aldikoak, hain zuzen ere. Esan bezala, Pangea Paleozoiko amaieran sortu zenez, esan daiteke Protogondwana eta Laurussia ia 3 milioi urtez aritu zirela desplazatzen litosferan zehar, harik eta elkarrekin talka egin eta Pangea sortu zen arte.
Banaketa prozesua
Pangearen desintegrazioa hiru aldi garrantzitsuetan eman zen. Lehenengo aldia, garai Jurasiko aren hasiera-erdialdean hasi zen (duela 175 milioi urte), non Pangea pitzatzen hasi zen Tetis itsasotik (ekialdean zegoena) Ozeano Bare ra (mendebaldean zegoena). Pitzadura Ipar Amerika ren eta Afrika ren artean gertatu zen, eta pitzadura ugari eragin zituen. Pitzadura horietako bat ozeano berri batean bilakatu zen, Ozeano Atlantikoa n hain zuzen. Ozeano Atlantikoa ez zen modu uniformean ireki, pitzadura, Atlantikoaren ipar-erdialdean hasi baitzen.
Hego atlantikoa ez zen ireki Kretazeo garaiaren hasierara arte, non Laurasia eskuinerantz biratzen hasi zen, Ipar Amerikarekin batera iparralderuntz mugituz, Eurasia hegoaldera mugitzen zen bitartean. Laurasiaren mugimenduak gainera, geroago Tetis itsasoa ixtea ekarriko zuen baita "Sinus Borealis"-en zabalkuntza ere, honakoa beranduago Ozeano Artikoa n bilakatuz. Bitartean, Afrikaren bestaldean eta Madagaskar, Antartika eta Ekialdeko Afrikaren albo-ertzetan zehar, pitzadura berriak eratzen zihoazen, Kretazeo garaian hegoekialdeko Ozeano Indikoa ren sorrera ekarriko zutenak.
Pangearen banaketa-prozesuaren bigarren aldi garrantzitsua Kretazeo garaiaren hasieran kokatzen da (duela 150-140 milioi urte inguru), Gondwana superkontinentea lau kontinente txikiagotan zatitu zenean (Afrika, Hego Amerika, India eta Antartika / Australia). Duela 200 bat milioi urte sortutako Tetis fosaren subdukzioak Afrikaren, Indiaren eta Australia iparralderantz mugitzea eragingo zuen. Kretazeoaren hasieran, azkenean, Atlantika, egungo Hego Amerika eta Afrika hartzen dituena, ekialdeko Gondwanatik (Antartika, India eta Australia) bereizi zen, “Hego Ozeano Indikoa”ren sorrera ekarriz. Erdi Kretazeo garaian, Gondwana zatitu egin zen, hego Ozeano Atlantikoa irekiz, Hego Amerika mendebalderantz mugitzen zihoan bitartean, horrela, Afrikatik urrunduz. Hego Atlantikoa ez zen modu uniformean garatu, kremailera balitz bezala hegoaldetik iparralderantz ireki baitzen.
Halaber, Madagaskar eta India Antartikatik bereizten hasi ziren, iparranderantz mugituz, ozeano Indikoa irekiz. Madagaskar eta India elkarrengandik banatu ziren duela 100-90 milioi urte Kretazeo garaiaren amaieran. Indiak iparralderantz mugitzen jarraitu zuen Eurasiarantz, urteko 15 zentimetroko abiaduran, Tetis itsasoa ixtea ekarriko zuena. Madagaskar, berriz, gelditu egin zen, Afrikako plaka n finkatuz. Zeeelanda Berria eta Kaledonia Berria Australiatik ekialderantz mugitzen hasi ziren Ozeano Barerako norabidean, Koral itsasoa eta Tasmaniako itsasoa zabalduz. Ordutik, uharte independenteak izan dira.
Pangearen banaketa prozesuaren hirugarren eta azken aldia, garai Zenozoiko aren hasieran izan zen (Paleozeno tik Oligozeno ra). Laurasiaren zatiketan, Ipar Amerika eta Groenlandia Eurasiatik sakabanatu ziren, Norvegiako itsasoa irekiz, duela 60-55 milioi urte. Ozeano Indikoak eta Atlantikoak hedatzen jarraitu zuten, Tetis ozeanoa itxiz.
Bitartean, Australia Antartikatik bereizi zen iparralderantz azkar mugituz, Indiak 40 milioi urte lehenago egin zuen eran; gaur egun, Ekialdeko Asia rekin talka egiteko bidean dagoelarik. Australia eta India ipar-ekialdeko norabidean mugitzen ari dira egun, urteko 5-6 zentimetroko abiaduran. Antartika hego polotik oso gertu egon da Pangearen sorreratik (duela 280 milioi urte). India Asia rekin talka egiten hasi zen, duela 35 milioi urte, Himalaia orogenia sorraraziz eta Tetiseko itsas azkenean itxiz; talka honek oraindik jarraitzen du. Afrikar plaka bere norabidea aldatzen hasi zen, mendebaldetik ipar-mendebaldera Europa rantz. Aldi berean, Hego Amerikak iparralderanzko norabidea hartu zuen, Antartikatik bereiziz Antartikaren inguruko zirkulazio ozeaniko osoa posible egin zuelarik. Honakoak, atmosferako karbono dioxidoaren kontzentrazioaren jaitsierarekin batera, kontinentearen berehalako hozketa eta glaziar ren eraketa eragin zuen.
Zenozoiko garaian, beste gertaera garrantzitsu batzuk ere izan ziren, hala nola, Kaliforniako golkoa ren irekiera, Alpe en altxatzea eta Japoniako itsasoa ren irekiera. Pangearen banaketa prozesuak egun jarraitzen du Afrikako ekialdeko pitzaduran, gainera, gertatzen ari diren talkek superkontinente berri baten eraketa adieraz dezakete.
Kontinenteen jitoa
Alfred Wegener zientzialari alemaniarrak Kontinenteen jitoa ren teoria planteatu zuen 1912an, eta historian zehar izan den eztabaida geologiko handienetako bat piztea lortu zuen teoria honekin. Wegenerren behaketen arabera, gaur egungo kontinenteak garairen batean elkartuta egon zitezkeen; eta guk ezagutzen dugun kontinenteen antolamendua hasierako plaka horren hausturaren ondorio izan zitekeen.
Hasierako ustezko superkontinente horri Pangea deitu zion, eta honen inguruan zegoen ozeano handiari, Panthalasa. Pangearen haustura eta ondorioz sortutako kontinenteen mugimendua azaltzen ere saiatu zen Wegener, baina garai hartan oso zaila zen ulertzea nola desplaza zitezkeen hain masa zurrun eta handiak, eta oso kritikatua izan zen. Azkenik, teoria 60ko hamarkadan onartu zuten, Wegenerren heriotzatik hainbat urtera. Dena den, bizirik iraun zuen bitartean kritikei entzungor egin eta bere teoria forgatzeko hainbat forga eta oinarri zehaztu zituen: froga geografikoak, geologikoak, paleoklimatikoak eta paleontologikoak.
Froga geografikoak
Egungo kontinente ertzen arteko osagarritasunean oinarritzen da. Esaterako, Atlantikoko kostaldeen arteko osagarritasuna: Hego Amerikak eta Afrikak puzzle bateko piezen antzera elkartu daitezke. Hala ere, froga hau ez zen onartua izan, zientzialari askok prozesu geologiko baten ondorioa izan beharrean, kasualitatea zela esan baitzuten (aipatutako osagarritasuna guztiz perfektua ez zela eta).
Froga geologikoak
Kontinente ertzen osagarritasun fisikoaz gain, Wegenerrek froga geologikoak ere bildu zituen. Aipatutako kontinente osagarrietan (gaur egun elkarrengandik urrun daudenak) ezaugarri bereko harri formazioak zeudela jabetu zen: harri mota bera, antzeko egitura edo antzeko adina. Adibidez, Afrikako eta Brasilgo gneis plataformak bat etortzea; edo Hegoafrikako hainbat mendiren jarraipena Argentinan (Buenos Aires) egotea.
Froga paleontologikoak
Kontinente ezberdinetan organismo berdinaren fosilak aurkitu izana ere froga garrantzitsua izan zen Wegenerren teoriarentzat. Izan ere, organismo jakin baten ezaugarriak zirela eta, ezinezkoa zen bi kontinente banatzen zituen ozeano handiak zeharkatu izana, ur azpitik zein airetik. Mesosaurus anfibioaren fosilak, besteak beste, Hegoafrikan eta Hegoamerikan aurkitu dira, baina espezie txiki honentzat ezinezkoa zen ozeano zabal horiek zeharkatzea, ez baitzuen hegan egiteko gaitasunik, ezta distantzia handietan igeri egiteko gaitasunik ere.
Wegenerren teoria
Wegenerrek postulatutako kontinenteen jitoa hainbat frogen bidez dago osatuta, non frogatu zuen litosfera kontinentala mugitu egiten dela, eta hasiera batean gaur ezagutzen ditugun kontinenteek bat egiten zutela, Pangea superkontinentea osatuz. Hala ere, Wegenerrek postulatutako teoria ez zen berea izan. Izan ere, teoria hau lehen aldiz 1908an postulatua izan zen, Frank Bursley Taylor izeneko geologo estatubatuarrak, hain zuzen.
Taylor akademikoki oso ondo prestaturik zegoen, eta baliabide ugari zituen. Hori zela eta, ikerketa ugari egin ahal izan zituen. Taylorrek ikusi zuenean Afrikak eta Hego amerikak antzeko forma zutela, eta elkartuz gero bat egiten zutela, deduzitu zuen beste garai batzuetan kontinenteak mugimenduan egon zirela. Horrez gain, azaldu zuen kontinenteen talkak planetako mendikateak sortu ahal izan zituela. Hala ere, Taylorrek ezin izan zituen gertaera hauek frogatu, eta ideia hau oso bitxia zela kontsideratu zen onartua izateko.
Honen ondoren, Alfred Wegener izeneko meteorologo alemanak Taylorren ideia hartu zuen, eta honetaz jabetu zen. Wegenerrek hainbat landare eta fosil aztertu zituen, eta ikusi zuen espezie berdinaren fosilak ozeanoen aurkako itsasertzetan agertzen zirela. Honela, teoria bat lantzen hasi zen, esaten zuena hasiera batean kontinente guztiek bat egiten zutela, superkontinente bat osatuz. Honi Pangea deitu zion. Teoria hau Die Entstehung der Kontinente und Ozeane (The Origin of Continents and Oceans ingelesez) liburuan jaso zuen, 1912an publikatu zena alemanieraz.
Beraz, kontinenteak mugitzen zirenaren ideia ez zen Wegenerrena izan, Taylorrena baizik. Wegenerrek mugitze horren frogak bakarrik eman zituen.
Pangea eta aldaketa klimatikoa
Ikerketa batean, jakin izan da Pangea superkontinentearen sorrerak eragina izan duela gaur egungo ingurugiroan. Izan ere, Pangearen sorrerak garai hartako uretako espezieen % 90-95 desagerrarazi zuela pentsatzen da, bai eta lurreko espezieen % 70 ere. Gertaera horren eragile nagusia aktibitate bolkaniko ikaragarria izan zen, kontinente guztiek bat egin zutenean izugarrizko aktibitate geologikoa eragin zuelako, eta horren ondorioz karbono dioxido kantitate handia askatu zen atmosferan, bai eta beste hainbat sustantzia ere. Askatutako karbono dioxido horrek berotegi efektua bultzatu zuen nabarmen, eta honek gaur egungo berotze globala sorrarazi zuen.
Lewin Kłodzki udalerria
Lewin Kłodzki Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Kłodzko barrutian kokatuta. 52,14 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 1937 biztanle zituen.
Norwell (Massachusetts)
Norwell Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Plymouth konderrian dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alarguntsa (Ramon Casas)
Alarguntsa (La Vídua) Ramon Casas i Carbó margolari katalanaren lan ezaguna da. 1889 - 1890 artean egina, gaur egun Víctor Balaguer Liburutegi-museoan ikus daiteke. 1987an lehengoratua izan zen. Margolan hau Casasek Santiago Rusiñolekin batera Katalunian zehar egin zuen bidaian egin zuen. 1890ean, beste margolari modernistekin batera, tartean aipatutako Santiago Rusiñol, Parés Aretoan erakutsia izan zen. Erakusketa ondoren margolariek erakutsitako lanak Víctor Balaguerri eman zioten, haren museoan jar zitzate n.
Azterketa
Margolanak emakume nekazari gazte bat erakuste du. Gaztea etxean jarritako aldare baten aurrean dagoː oihal zuriz estalita dagoen mahai baten gainean gurutze bat eta lore batzuk ikusten dira. Aldare gainean, ziur aski gai erlijiosoa duen margolan bat ere ikusten da. Protagonista, besoak gurutzatuta, begirada aldareruntz jarrita du.
Guztian apaindurarik eza da nagusi. Ikusten dugun espazioa ez du aberatsa ematen. Bai aldareak, baita ere emakumearen atzean ikusten den gortinak pobreziaren kutsua dute. Obra beltza eta zuriaren arteko kontrastearen gainean egina dago. Bi kolore horiek kenduta, kolore bakarrak loreenak dira, arrosak eta gorriak. Aldaren gainean dagoen margolanean ere iluntasuna da nagusi.
NGC 3727
NGC 3727 galaxia bat da, Crater konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
Rouécourt
Rouécourt Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rouécourt udalerrian erroldatutako biztanleak 55 ziren. Familiak 18 ziren, horien artean 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 25 etxebizitza zeuden, 21 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 23 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 21 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 27 ziren, horien artean 22 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 22 pertsona aktiboak lanean(13 gizon eta 9 emakume) zeuden.. 5 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.
2000. urtean Rouécourt udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 453 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hyphessobrycon arianae
Hyphessobrycon arianae Hyphessobrycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Grey Owl (filma)
Grey Owl (euskaraz Hontz Gris), 1999ko Richard Attenborough britainiar zinema zuzendariaren abenturazko film bat da. Archibald Belaney Grey Owl (1888-1938) britainiar kontserbazionista eta Anahareo (1906-1986) emaztearen bizitzan oinarritua dago. Pierce Brosnan, Annie Galipeau eta Graham Greene aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Archibald Belaney Hontz Gris ingelesak 17 urte zituela Kanadara emigratu eta betan naturaren erdian bakar-bakarrik eta bere burua eskoziar aita eta amerindiar ama zituen mestizotzat pasatuarazi zuen. Handik urtetara, Hontz Gris izenez, Ingalaterra jaioterria ingurumenaren defentsaren aldeko hitzaldi jendetsuak eskeini zituen. Kanadan Anahareo ezagutu zuen, bera baina hogei urte gazteagoa zen neska amerindiarra, eta biek pasio handiko maitasun istorioa bizitu zuten.
La otra (filma)
La otra Roberto Gavaldónek 1946an zuzenduriko film dramatikoa da.
Sinopsia
María eta Magdalena bi ahizpa biki dira; bata milioiduna, bestea behartsua. Maríak, ahizpa behartsuak, bere biki alargundu berria erailko du, haren lekua hartzeko. Baina erailtzaileak estualdi batean aurkituko du bere burua, eta biktimak eraildako senarraren heriotzan errurik ez duela frogatu beharko du.
Passeriformes
Passeriformes Aves klaseko ordena da, tartean hegazti guztien espezien erdia baino gehiago dituena. Batzuetan kota-txorien ordenaz ezaguna, ornodun ordenen artean desberdinagoa da.
Bocca di Vezzu
Bocca di Vezzu korsikeraz, edo Col de Vezzo frantsesez, Korsikako mendatea da, D81 errepidean. Lepoak 311 metroko altuera du, eta Isula Rosa eta San Fiurenzu artean kokatzen da.
Passeriformes
Izena Passer domesticus etxe-txolarrearen izen zientifikotik dator, latinez passer txolarrea delako.
Taxonomia
Hona hemen ordenaren sailkapena  :
Ladon Herensugea
Greziar mitologian, Ladon (Δρακον Λάδων), ehun buru zituen herensuge bat zen, buru horietako bakoitzak, hizkuntza ezberdin bat hitz egiten zuelarik. Hesperideen lorategia zaintzen zuen, eta, ondorioz, Hesperideen Herensugea bezala ere ezagutzen zen. Fortzis eta Zeto edo Tifon eta Ekidnaren semea zen, bertsioaren arabera.
Cantharellus melanoxeros
Deskribapena
Kapela: 2 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, biribildua gaztaroan, laua ondoren, uhindu-bihurgunetsua, ertza gutxi garatua eta pixka bat biribildua. Azala feltrodun samarra du, azafrai kolorekoa eta batzuetan tindu lilekin.
Ladon Herensugea
Herak, Hesperideen lorategiko urrezko sagarrak zaintzeko bidali zuen, eta Heraklesek, bere hamabi lanetako batean, hil egin zuen. Bere zerbitzu leialengatik esker on bezala, Herak, herensugearen hondarrak zerura igo zituen, non, ordutik, Drako konstelazioa eratzen duen.