cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Niki de Saint Phalle
Bizitza
Eskultura alorrean kolaboratzaile gisa han Jean Tinguely suitzar eskultorea ezagutu zuen. 1960 urtean senar-emaztea banatu ziren eta ondoren Niki eta Jean Tinguely elkarrekin bizitzera joan ziren, estudio berera, artista-kolonia batean eta 1971ean ezkondu ziren. Dagoeneko 1961 urtean bakarkako lehenengo erakusketa egin zuen Parisen. Hirurogeiko hamarkadaren hasieran, Nikik "tiro-koadroak" sortzen ditu (Tirs). Horietan, ezkutuko pintura-edukiontziak dituzten multzo konplexuak, pistolekin, errifleekin edo kanoiekin jaurtiz, efektu propioak sortzen dituzten lanak egin zituen eta horiek dira obra amaitzen dutenak. Horrela, garatu egiten dira ikuskizuneko eta performanceko elementuak sartzeko lanetan. Montrealgo Expo '67 erakusketan Frantses Pabilioiarako enkarguz lan egiten, Le Paradis Fantastique izeneko lanean, poliesterrezko erretxina toxikoen eraginpean egon ziren bi eskultoreak eta horrek, antzeko beste material batzuekin batera, kalte larriak eragiten dizkiete biriketan, eta osasun arazoak sortzen dizkie. Lau urte beranduago, arkitektura proiektuetan parte hartuko du artistak. India eta Egiptora eginiko bidaiek aberastuko dute bere sormena. Eskultura parkeak eta Nana erraldoiak topa daitezke ondorengo urteetako lanetan. Lauregoigarren hamarkadaren hasieran haren lanari buruzko lehenengo atzera begirako erakusketak antolatu ziren Europan eta Japonian. Ordukoa da ere Georges Pompidou Zentroaren ondoko iturrian dagoen eskultura, non Nikik eta Tinguelyk Igor Stravinski omentzen duten. 1991ko abuztuan hil zen Bernan bere senarra Jean Tinguely eskultorea eta haren omenez Meta-Tinguelys eskultura zinetikoak egin zituen. Osasun arrazoiak zirela medio, 1994 urtean La Jollara joan zen bizitzera Kalifornia. Han dagoela, Mario Botta suitzar arkitektoarekin Noah’s Ark lanari ekingo dio, 2000 urtean inauguratua Jerusalemen.
Urte horretan hain zuzen Praemium Imperiale Tokion jaso zuen, Japoniako inperiar sendiaren eskutik, eskultura alorrean, balioan jartzen arteen banaketa tradizionala hautsi izana (pintura, eskultura eta arkitektura lantzen aldi berean), tekniken nahasketa, pieza iraunkorrak eta efimeroak ere egiten eta emaitza dibertigarriak lortzen. .
Ondoren, Black Heroes seriean lan egingo du, non nabarmendutako afroamerikarrak omenduko dituen, besteak beste, Miles Davis eta Louis Armstrong eta Queen Califia’s Magical Circle proiektuan, jatorrizko kaliforniarren kultura, historia eta kondairak interpretatzen dituen eta bertako landare eta basoak aztertu. Hura izan zen azken lan handia hil aurretik, heriotzaren ondoren inauguratua, bere hilobaren zaintzapean. .
Lanak
Errealismo Berriaren korrontean kokatzen da bere lan artistikoa. Pierre Restany (1930-203) arte kritiko frantziarrak zehaztu zuen Nouveaux Realistes taldea 1960 urtean eta horren partaidetzat hartzen da Niki. Errealista berrien hainbat lanetan suntsipen sortzailearen kontzeptua azaltzen da eta hor kokatzen dira San Phalleren Tirs (tiroak) margolan seriea eta horren inguruko jarduna. 1961 urtean antolatutako Feu à volontéeginkizunean, Parisen, non Tirs aurkezten zen, erriflea hartu eta tiro egin zuen aukeratutako lanen aurka. Bere lanetan feminismoa eta gizarte botereen aurkako jarduna iraunkorrak dira: patriarkatuaren aurka, torturaren aurka edo afroamerikarren eskubide zibilen alde; orokorrean artisa iraultzaile gisa hartu da. Ildo horretatik Nanas eskultura serieko lehenbizikoa Hon  zuen izena (emakumea suedieraz). Jendea haren barruan sartzeko moduko eskultura erraldoia zen eta emakume eskulturaren bagina zen sarbidea. Barruan zinea eta taberna zituen tartean. Sortu zuen zalapartagatik suntsitu egin zuten artelana.
Zinema zuzendari gisa bi filma egin zituen: Zinemagintzan, baita interprete, produktore edo gidoilari gisa hainbat eginkizun bete zituen.
Soledad Antelada Toledano
Biografia
Buenos Airesen jaio zen, eta lau urte zituela, Argentinako diktadura zela eta, gurasoekin Marbellara, Espainiara, joan zen, diktadura frankistan familiak Malagatik Argentinara ihes egin baitzuen. Haurra zenean, mundu guztiak esaten zion informatika zela etorkizuneko karrera, eta hori baldin bazen etorkizuneko karrera, espezialitate horretan matrikulatu behar zuen, nahiz eta bere gelan hiru neska besterik ez zeuden. Antelada Sistema Informatikoen Ingeniaritzan graduatu zen Malagako Unibertsitatean.
Ibilbide profesionala
Ikasketak amaitu zituenean, beka bat jaso zuen Kantabriako eta Andaluziako autonomia-erkidegoetako larrialdi-zerbitzuen programatzaile gisa, eta hantxe geratu zen lanean 2008ra arte. 2009. urtearen amaieran, Luandako, Angolako, larrialdi-sistema lantzen hasi zen.
1999an San Frantziskon (AEB) egon zen oporretan, eta Silicon Valley bisitatu zuen. Ingelesa izan zen lehen arazoa, baina gainditzea lortu zuen. Hainbeste gustatu zitzaion Kalifornia, non itzultzea pentsatu zuen. Anteladari dibertigarriqa iruditzen zitzaion unibertsitate batean hacker-ikastaro bat ikasteak. Asko bilatu ondoren, Berkeleyko Unibertsitatean aurkitu zuen. Horregatik, 2010ean Estatu Batuetara itzuli zen; ordukoan, segurtasunari eta sareei buruzko ikasketak osatzeko. San Frantziskoko City Collegen matrikulatu zen, bi urteko masterra egiteko, zibersegurtasunean, hacker izaten ikasteko. Ikastaroaren izena “Penetratión Testing” zen. 2012an lortu zuen titulua. 2011n, ikasketak amaitu bitartean, bekadun gisa lan egin zuen Lawrence Berkeley National Laboratoryn (LBNL); beka amaitu zuenean, han zibersegurtasunean lan egitea eskaini zioten, eta onartu egin zuen. Laborategi hori hamahiru Nobel sariren sorlekua da, Kaliforniako Unibertsitateak kudeatzen du eta Estatu Batuetako Energia Departamentukoa da.
Laborategiko zibersegurtasun-saileko lehen emakumea eta bakarra izan zen, baita jatorri hispanoa zuen lehena ere. Hamabost adituk osatutako taldea zuzentzen du, AEBko Superkonputagailuen Konferentziako sarearen (Scinet) segurtasunaz arduratzeko. Haren espezializazio-eremua "penetration testing" da, enpresa-tresnak erabiliz. Urteko ikuskaritzak egiten dizkie zerbitzariei eta ekipoei, eta hamar mila ekiporen arteko ahultasunak bilatzen ditu LBNLn.
Anteladaren leloetako bat hauxe da: "“Sistemak funtzionatzen ez badu, 'apurtu' ezazu alde batetik edo bestetik”."Zuzenean kanpoko eragile gisa lan egiten du, hau da, sarean sartzen den erasotzailea dela sinetsarazten du. Hackerra da, baina modu etikoan.
2014. urtean sortutako "Girls Can Hack" (Emakumeek hackeatu dezakete) fundazioaren buru da. Berkeleyko Laborategiko Emakume Zientifiko eta Ingeniarien Kontseiluko lehendakaria da.
Ossa e Susan
Ossa e Susan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ousse-Suzan udalerrian erroldatutako biztanleak 239 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 151 ziren, horien artean 112 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 112 pertsona aktiboetatik 100 lanean zeuden (59 gizon eta 41 emakume) eta 12 langabezian zeuden (8 gizon eta 4 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ousse-Suzan udalerrian 110 unitate fiskal zeuden, 256 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.095 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 2 zurginak.
2000. urtean Ousse-Suzan udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barbus arambourgi
Barbus arambourgi Barbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Meadowbank (Edinburgh)
Meadowbank, 'Meidaebank', Eskoziako Edinburgh hiriburuaren ekialdeko auzune bat da. Bertan, Meadowbank estadioa dago.
Chaunax apus
Chaunax apus Chaunax generoko animalia da. Arrainen barruko Chaunacidae familian sailkatzen da.
The Meadows (parkea)
The Meadows, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren hegoaldean dagoen parke publiko bat da.
Byram (Mississippi)
Byram Mississippiko hiri bat da. Hinds konderrian kokatua dago. 2010ean 11,489 biztanle zituen, 47.6 kilometro koadrotan banatuta.
Codorníu
Codorníu ( ahoskatua) Kataluniako ardogintza enpresa bat da. Sant Sadurní d'Anoian sortu zuen, Jaume Codorníuk 1551 inguruan. 1659an Raventós familia sortu eta harrezkero enpresa zuzendu dute. XIX. mendean cavak egiteari ekin zioten eta 1914tik aurrera nazioartean zabaldu zen.
NGC 299
NGC 299 izar kumulu bat da, Tucana konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Psychrolutes sigalutes
Psychrolutes sigalutes Psychrolutes generoko animalia da. Arrainen barruko Psychrolutidae familian sailkatzen da.
Focuri
Focuri Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pintura akriliko
Pintura akrilikoa pigmentuak polimero akrilikozko emultsio batean dituen pintura da. Uretan disolbagarriak badira ere, lehortu ondoren erresistenteak dira. Lehortzearen azkartasunagatik nabarmentzen da bereziki. Halaber, lehortzean tonua zertxobait aldatzen da, olioan baino gehiago. Pintura akrilikoa XX. mendearen lehen erdikoa da, eta Italian eta Estatu Batuetan garatu zuten aldi berean.
Procnias averano
Procnias averano Procnias generoko animalia da. Hegaztien barruko Cotingidae familian sailkatua dago.
Pintura akriliko
"Latex" emultsioko polimerizazio bidez lortutako polimeroen izen arrunta da, eta ingurune jarraitu batean polimero partikula oso txikien dispertsio koloidalak dira. Latexa arkitekturako pinturen fabrikazioan aplika daiteke, baina baita zurerako itsasgarrietan (kola binilikoa), papererako pinturetan edo zementu eta hormigoirako gehigarri gisa ere.
Oepfershausen
Oepfershausen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oechsen
Oechsen Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Corral de Calatrava
Corral de Calatrava Ciudad Realgo udalerria da, Campo de Calatrava eskualdean dagoena.
NGC 1798
NGC 1798 izar kumulu bat da, Auriga konstelazioan. Edward Emerson Barnardek aurkitu zuen n.
Merchiston
, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da.
Guy (filma)
Guy 2018ko Alex Lutz frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Sinopsia
Gauthier kazetari gazteak Guy Jamet abeslariaren sasikoa dela konturatuko da. Guy itzulera album bat prestatzen ari dela jakitean, Gauthierrek dokumental bat egitea proposatuko du.
Barbus arcislongae
Barbus arcislongae Barbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Tarsipes rostratus
Tarsipes rostratus Tarsipes generoko animalia da. Martsupialen barruko Diprotodontia ordeneko animalia da. [[Tarsipedidae familian sailkatuta dago.
Parisko Notre-Dame katedrala
Parisko Notre-Dame Katedrala (Notre-Dame de Paris, "Parisko Gure Andrea" edo "Andra Maria"), askotan Notre-Dame gisa ezaguna, Parisko 4. barrutian dagoen katedrala da. Frantziako arkitektura gotikoaren adibide finenetako bat dela esan ohi da. Ojiba-gangaren eta arku arbotanteen erabilerak, arrosa leiho erraldoi eta koloretsuak eta bere eskulturen izaera naturalistak aurreko arkitektura erromanikotik bereizten dute. Mariari eskainia, Jesusen amari, Parisko Île de la Cité uhartetxoan dago, Sena ibaiaren urek inguratzen dutena.
1163an eraikitzen hasi eta 1260ean amaitu zen, nahiz eta hurrengo mendeetan aldaketa ugari izan zituen. 1790eko hamarkadan, Frantziako iraultzan, elizak desakralizazioa jasan zuen, eta iruditeria erlijioso ugari suntsitu zen. 1831ean Victor Hugoren Notre-Dame de Paris eleberria argitaratu zenean, eraikinaren inguruko interesa piztu zen. Eugène Viollet-le-Duc ek birgaitze proiektu handi bat abiatu zuen 1845ean, hogeita bost urtez iraun zuena. 1963an katedralaren fatxada nagusia garbitu zuten, haren jatorrizko kolorea itzuliz. 1991 eta 2000 urteetan ere berriro garbitu zuten.
Parisko Artxidiozesiaren katedrala izanik, Notre-Damen dago Parisko artzapezpikuaren katedra (Michel Aupetit). Urtero 12 milioi bisitari ditu, Parisko monumentu bisitatuenetako bat. 2019ko apirilaren 15ean sute larri bat izan zuen.
Eraikuntza prozesua eta ondorengo erreformak
Katedrala dagoen tokiak, jada kalitate urriko lurrazpi bat zuen, eta mila pertsona luzatu behar izan zituzten lurrean lurra lautzeko, eraikina eraikitzen hasi aurretik, jada gurtza erlijiosoari dagokionez historia sendoa zuena. Lehenik, zeltek ospatu zituzten hemen euren zeremoniak. Ondoren, erromatarrek bertan eraiki zuten Jupiter jainkoari eskainitako tenplu bat. Hemen egon zen, baita ere, Parisko lehen eliza kristaua, Saint Etienne Basilika, Txildeberto I.a errege frankoak proiektatua 528an. Eliza honen ordez, 1163 arte mantenduko den eliza erromaniko bat eraiki zen. Urte horretan katedral honen eraikuntza bultzatu zen.
Lehen aldia: 1163-1250
Jadanik 1160an, eta Parisek izandako igoera zentralizatzailearen ondorioz, Maurice de Sully gotzainak dio garai horretako eliza, San Estebanena, ez dela balio berrien parekoa, eta botatzea agintzen du. Hasierako gotikoa, ordura arte ezinezkoak ziren formak ahalbidetzen dituen bere berrikuntza teknikoekin, hiritar domeinuan ospe kontzeptu berri baten eskariarentzako erantzuna da. Luis VII.a Frantziakoaren erregealdian, eta errege honen babespean, egitasmo hau ekonomikoki babesten dute euren botere berriaren ikurraren sorreran interesa duten klase sozial guztiek. Honela, eta egitasmoaren handitasuna kontuan hartuz, egitarauak azkar jarraitu zuen, baliabide ekonomikorik ezaren ondoriozko eteterik gabe (garai horretan, eraikin handietan oso ohikoa zena). Eraikuntza 1163an hasten da, Saint-Denisko abadiaren trazu bideratzaile batzuk islatuz, oraindik, lehen harria jarri zuenaren nortasunari buruzko zalantzak mantentzen zirelarik, Maurice de Sully gotzaina edo Alexandro III.a aita santua izan ote zen. Prozesuan zehar (eraikuntzak, aldaketak kontuan hartuta, XIV. mendearen erdialdea arte iraun zuen), zenbait arkitektok parte hartu zuten egitasmo honetan, eta faktore horrek esplikatzen idtu eraikinean ikus daitezkeen estilo-ezberdintasunak.
1182an, koroak jada ematen zituen zerbitzu erlijiosoak, eta, mende arteko trantsizioan, nabea jada amaitua dago. XIII. mendearen hasieran abiatzen dira mendebaldeko fatxadaren lanak, haren bi dorreekin. Lan horiek mende bereko erdialdera arte luzatuko dira.
1250 - XIV. mendea
Transeptuaren besoak (iparraldetik hegoalderako norantzan daudenak), 1250 eta 1267 bitartean eraikitzen dira, Jean de Chelles eta Pierre de Montreuil gainbegirale bezala daudelarik. Aldi berean, bere inguruan, gotikoaren barnean estilo aurreratuago batean, beste katedral batzuk eraikitzen dira, Chartresko katedrala, Amiensko katedrala eta Reimsko katedrala kasu.
XIX. mendeko berrikuntza
Katedrala, Eugène Viollet-le-Ducek eta Jean-Baptiste-Antoine Lassusek zaharberritu zuten 1846an, baina Lassus hil egin zen eta Eugène geratu zen agintari bakar. Egin zituen aldaketetako batzuk dira frontoiak leihoetan sartzea, hegoaldeko arrosa leihoa a, ostiko arkuetako harri, harri berrirekin nordezten du, barne kapera eta aldare guztiak berreraikitzen ditu, estatua berriak jartzen ditu fatxadan, Erregeen Galerian, eta, estatuetan buru batzuk falta direnez, gertuko katedraletatik kopiatzen ditu (Eugèneren beraren erretratuak diren batzuk ere badaude). Guzti honetaz gain, katedralaren isolamendu bat pentsatu zuen inguruko eraikin guztiak suntsituz.
Katedralaren funtzioak
Katedrala distira gotikoaren ideiari estuki lotua sortzen da, erantzun bezala garaiko gizarteak nahi eta behar zuen ikuspegi berri bati, katedrala hartzen zuena kontaktu eta igoera espiritualeko eraikin gisa. Arkitektura gotikoa, XI. mendearen hasieran, tresna boteretsua da hiri bizitza oso azkar eraldatzen ari dela ikusten duen gizarte baten barnean. Hiria, arlo politiko eta ekonomikoan (gorantza doazen merkataritza harremanen isla) berebiziko garrantziaz birsortzen da, burgesia aberatsak eta klero hiritarraren eraginak ere gorantza egiten duen une batean. Honen emaitza da, hirietatik kanpo, landatar elkarte monarkikoetan, eraikuntza erlijiosoen beharrak hiritar oparotasunaren ikur berria den katedralarekin ordeztea. Eta, Frantziaren barnean, gorantza doan duintasun berri baten bilaketari emandako erantzun bezala, Parisko Notre Dame Katedrala sortzen da.
Cózar
Cózar Ciudad Realgo udalerria da, Campo de Montiel eskualdean dagoena.
Gaueko kafetegia
Gaueko kafetegia (frantsesez: Le Café de nuit) Vincent Van Goghek 1888ko irailean Arlesen margotutako olio pintura da.
Cózar
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.243 biztanle zituen.
Parisko Notre-Dame katedrala
Katedralaren funtzioak
XVII. mendearen amaieran, Luis XIV.a Frantziakoaren erregealdian, katedralak aldaketa nabarmenak jasan zituen ekialdeko zatian batez ere, tumulu eta beirateak aldatzearren garaiko estilo artistikoa zen barrokoaren gustukoago ziren elementuekin. Honela, 1630 eta 1707 bitartean, Parisko urregin gremioak, Laurent de La Hyre eta Sébastien Bourdon bezalako artistei, urtean margolan bana enkargatu zieten. Tamaina handiko 77 margolan bildu ziren, ondoren sakabanatuak izan zirenak. Berrikiago, lan horietako hamabi inguru tenplura itzuli ziren.
Gaueko kafetegia
Café de la Gare izeneko kafetegiaren barrualdea islatzen da: bost bezero eserita eta zerbitzari bat, kolore argiko jantzietan eta ikusleari so. Kontraste nabarmenean, sabaia berdea da, hormetako goiko aldea gorria da, eta zorua horia.
Parisko Notre-Dame katedrala
Katedralaren funtzioak
1793an, Frantziar Iraultzan, eta arrazoiaren gurtzapean, katedraleko elementu gehiago suntsituak izan ziren, eta bere altxorretako asko, lapurtuak, katedrala, azkenik, jaki biltegi bihurtu zelarik.
Telmatobius halli
Telmatobius halli Telmatobius generoko animalia da. Anfibioen barruko Telmatobiidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Parisko Notre-Dame katedrala
Katedralaren funtzioak
Erromantizismoa nagusitu zenean, katedrala beste begi batzuekin ikusten da, eta filosofia iraganera begira jartzen da, beste garai batzuetako historia eta hauen espresio artistikoa kutsu poetiko eta etereo batekin goraipatuz eta mistikotuz. Pentsamenduaren argi berri honekin, 1844an, Eugène Viollet-le-Duc eta Jean-Baptiste-Antoine Lassusen arkitektoen zuzendaritzapean, hogeita hiru urteko iraupena izango zuen zaharberritze egitarau bat abiarazi zen.
1871n, Parisko Komunaren igoera laburrarekin, katedrala, berriz, iskanbila sozialen agertoki bihurtu zen, hauetan zehar, ustez, katedralari, ia su eman ziotelarik. 1965ean, katedraleko plazan lurrazpiko aparkaleku bat eraikitzeko zulaketen ondorioz, erromatar hondakinak adierazten zituen katakonbak, VI. mendeko katedral merovingiarrarenak eta Erdi Aroko gelak aurkitu ziren. Berrikiago, 1991n, hamar urte iraungo zuela aurreikusten zen katedralaren beste zaharberritze eta mantenu plan bat abiarazi zen.
Literatura eta ospea
Erromantizismoko izpirituan zehar, Victor Hugok, 1831n, Notre-Dame de Paris izeneko eleberria idatzi zuen. Gertaerak, katedralean, Erdi Aroan kokatuz, historia, Quasimodori buruzkoa da, Esmeralda izeneko neska ijito batez maitemintzen dena. Monumentuaren marrazki poetikoak, iraganeko arkitekturari, eta, bereziki, Parisko Notre Dame-ri buruzko jakin-min berri bat pizten du.
Șieuț
Șieuț Errumaniako udalerri bat da, Bistrița-Năsăud konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Parisko Notre-Dame katedrala
Literatura eta ospea
Victor Hugo. Notre Dame de Paris. 1831.
Katedrala
Katedral honetan, oraindik, eragin estilistikoen dualtasun bat dago: alde batetik, erromaniko normandiarraren hondarrak, bere batasun trinko eta indartsuarekin, bestetik gotikoaren eboluzio arkitektonikoen probeste berritzailea, eraikinari, arintasun bat eta eraikuntza bertikalean eta bere egituraren pisuaren eustean itxurazko erraztasun bat ematen diotenak (egitura euskarriaren hezurdura, soilik kanpotik ikus daitekeelarik).
Oinplanoak, latindar gurutze forma du, mendebalderanzko norantzan jarria, luzetarako ardatz nabarmenekoa, eta ezin daiteke kanpotik ikusi. Gurutzea, eraikinean "sartua" dago, deanbulatorio bikoitz batez bildua, buruan korotik doana (ekialdean), eta nabearekiko paraleloan luzatzen dena, horrela, lau alboko nabe sortuz.
Șieuț
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Parisko Notre-Dame katedrala
Mendebaldeko fatxada
Hau da fatxada nagusia, eta ez soilik inpaktu eta monumentaltasun handikoena, baizik eta baita ezagunena ere.
Konposaketan eta trazu orokorretan, Saint Denisko abadiaren fatxadarekin aldera daiteke, erromaniko normandiarraren fatxadaren aldaera bat.
Fatxadak, multzo proportzional bat du, trazatu ordena koherente bat, eraikuntza arrazionalekoa, bere elementuak, funtsezkoenetara mugatuz, agian horregatik, gotikoko beste arkitekto garaikide batzuk bertan eraginik ez zuten izan. Hemen, horma "plastiko" bat aukeratu zen, bere elementu guztiak elkarlotzen dituena eta, aurredefinitutako tokietan eskulturaren zati izatera pasatzen dena, modu espontaneoan eta ausaz haztea eragotziz, erromanikoan gertatzen zen bezala.
Fatxadak, hiru maila horizontal ditu, eta bi dorreen tontorrak indartzen dituen eta bi beheko solairuak bertikalki lotzen dituen arinki irteten diren kontrahormek hiru gune bertikaletan banatua dago.
Dorreek, 69 metroko altuera dute. Hegoaldekoak, Emmanuel izeneko kanpai ospetsua du. Kimeren galeriatik igaroz bisita daiteke.
Organoa
Bereziki, bere Cavaillé-Coll organo bikaina nabarmentzen da, Notre Dameko organojole titular postua, organojole batek jaso dezakeen ohorerik gorenengokoetako bat delarik. Postu hau, Louis Vierne organojole eta konposatzaile frantziar bikainak bete zuen 1900 eta 1937 bitartean, Katedralaren gune artistiko eta musikalaren oparotasun handieneko garaia bezala gogoratzen dena.
Katedraleko organo nagusiaren izena, François da.
Clausthalita
Clausthalita sulfuro motako minerala da eta galena taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Clausthalita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
Ana Ruiz Mitxelena
Ana Ruiz Mitxelena (Donostia, - Irurtzun, ) gipuzkoar futbolaria izan zen.
Kanpo estekak
Atezaina bere bakardadean (III) Berria egunkaria (2020)
Coco Chanel
Gabrielle Bonheur Chanel, ezagunagoa Coco Chanel izenarekin (Saumur, Frantzia, 1883ko abuztuaren 19a - Paris, Frantzia,1971ko urtarrilaren 10a) moda diseinatzile aurrelaria izan zen. Coco Chanel Moda Etxea sortu zuen. Iraultzailea, nortasun berezia eta haurtzaro zaila izan zuen emakume honek goitik behera aldatuko zuen modaren mundua.
Biografia
Gabrielle Bonhour Coco Chanel Frantziako Saumurreko umezurztegian jaio zen 1883ko abuztuaren 19an.
12 urte zituenean, tuberkulosiak hil zion ama eta aitak ez zuen ezer jakin nahi izan; umeak bi izebek Auvergeko Konderrian zuten umezurztegira bidali zituen. Hantxe dago Gabrielleren jaiotzaren erregistroa, bertan 1893an jaio zela jartzen duelarik.
Aitaren trakeskeriak, amaren heriotzak eta bakardadeak betirako markatu zuen Cocoren bizitza:"Haurtzaroan, beti nenbilen maitasun bila. Egunero pentsatzen zuen nire heriotzan, neure buruaz beste nola egingo ote nuen..., baina, egia esan, hilik nengoen, jada. Harrokeriak salbatu ninduen."Izebekin ikasi zuen josten eta haria eta orratza erabiltzen trebezi handia zuela ikusi zuen. 17 urte zituenean, Aubazine umezurztegiko mojek jostun lana aurkitu zioten.
Nortasun handiko emakumea, edertasuna eta sentsualitate diskretua erakusten zuen; txikia zen eta ile motza eraman ohi zuen; 1905ean, kabareteko abeslari izatea erabaki zuen eta horretan aritu zen 3 urtez; jende asko ezagutu zuen, zenbaitekin amodiozko harremanak hasi zituelarik. Harreman hauetan uste zuen Cocok lortuko zuela bere betiko ametsa gauzatzea: jostun arrakastatsua izatea nahi zuen.
Amorante eta jostun
Zenbaiten ustez, Coco ezizena bere izebek jarri zioten txikitan, maitekiro. Baina bada izen artistikoa zela esaten duena ere, abeslari zen garaian sortua.
Parisera joan zen bere lehenengotako amorante dirudun batekin eta 1909an, Boulevard Malesherbes delakoan jarri zen bizitzen apartamentu txiki batean. Berehala irekiko zuen han bere lehen kapela denda, Chanel Modak.
Bere ohe lagunen laguntza ekonomikoei esker, urte batzuk beranduago, dirudunak gustuko zituzten hirietan instalatzea lortu zuen: Deauville, Normandia (1913) eta Miarritze (1916). 1920an, Parisera itzuli zen eta Rue Cambonen bere lehenengo Chanel Etxea ireki zuen.
Gabriellen espiritu libertarioak ez zion europar gizarteko gizon aberatsekin edo zine izarrekin harremanak izatea galarazi. Bere iragana ondo baino hobeto izkuta ohi zuen, gezurrak barra-barra esanez.
Etienne Balsan izan zen kapela denda irekitzen lagundu ziona, baina lortuko zuen arrakasta haren lagunarekin izan zuen harremanak ahalbidetu zuen, Arthur Boy Capel polo jokalari ingelesa, alegia. Erabat maitemindu zen eta berarekin egin zuen ihes. Gabriellek uste zuen ezkonduko zirela, baina hori ez zen sekula gertatu eta Capel beste goi mailako emakume batekin ezkondu zen, Coco maitale zuen bitartean. Ez zen denbora asko pasa Capel istripuz hil zen arte. Gabrielle bertaratu zen eta negar bukaezinak izan ziren une hartan. Inoiz ez zuen beste gizon bat hainbeste denboran ondoan mantendu.
Balsan eta Capelen laguntzaz, modako dama handia bihurtu zen; aristokratek atzetik zebilzkion eta haietako bat izan zen Westminsterreko dukea. Honek ezkontza proposatu zion eta berak uko egin zion. Ez zituen baztertu, ordea, bere ohe jokoak:
Moda ikonoa
Jaiotzetik zen behatzaile eta emakumeek jarraitzen zuten moda zorrotza kritikatzen zuen, animalia eta lorez jositako kapela handiak, kortseak edo diseinu farfailtsu haiek gorroto zituen erabat.
XX. mendeko diseinatzaile itzela izateko, bere imajinazio guztia jarri behar izan zuen jokoan. Cocok garaiko modo betegarri hura baztertu zuen eta jantzi xumeak elaboratu zituen, erosoak, linea zuzenekoak, baina beti distintzio puntu batez lagunduak. Berehala bereganatu zuen moda hura Pariseko eliteak. Ekoizpena, enbalatzea eta banaketa bikain kudeatuz, XX. mendeko emakume enpresaburuen artean aitzindaria izan zen.
Gainerako jostunek gorputzak estaltzen zituzten bitartean, Cocok orkatilak eta lepoak bistan utzi zituen. Itxura androginoa eta galtzak erabiltzea sustatu zuen emakumeen artean. Feminismoaz baino gehiago feminitateaz hitz egiten zuen arren, emakumeei askatzen lagundu zien.
Behin, operan zela, emakume ororen soineko arrosez eta urdin argiez nazkatuta, zera bota zuen:
Handik gutxira, bere soineko beltz ezaguna kalean zen eta Vogue aldizkariak emakume modernoaren uniformea zela aldarrikatu zuen. Perfumen merkatuan inbertitu zuen eta bere Chanel Nº5 izeneko lurrunak izugarrizko arrakasta izan zuen.
Ekonomia atzeraldi garaian murgilduta zegoen, baina 1931n Hollywoodeko Samuel Goldwinek milioi bat dolarreko kontratua egin zion. Cocok zeluloideko musa handiak nahi zuen janztea, Katherine Hepburn, Grace Kelly, Elizabeth Taylor edo Gloria Swanson.
Andrew John Wiles
Andrew John Wiles (Cambridge, Ingalaterra, 1953ko apirilaren 11) britainiar matematikaria da, Oxfordeko Unibertsitateko irakaslea. Ezaguna da 1994an Fermaten azken teorema ebatzi zuelako. 2016an Abel saria jaso zuen.
Coco Chanel
Moda ikonoa
Hogeiko urte ero haietan, Cocok markatu zuen moda, baina Lehen Mundu Gerran erizain izandako esperientziak ez zuen bere ospearen erorketa eragotzi. II. Mundu Gerran, erromantzea izan zuen SS-ko ofizial zen Walter Schellenbergekin eta, haren ondorioz eta berak erabateko ukazioa egin bazuen ere, nazismoakin kolaboratzeaz salatu zuten.
Andrew John Wiles
Bizitza
Gaztetan hasi zen matematika lantzen, Fermaten azken teorema bereziki. Izan ere, 10 urte zituenean aurkitu zuen herriko liburutegian teorema horri buruzko liburu bat. Harrituta geratu omen zen, 300 urte pasata, artean ebatzi gabe zegoelako. Oxfordeko Merton Collegen lortu zuen gradua, eta doktoregoa Cambridgeko Clare Collegen egin zuen, John Henry Coatesen zuzendaritzapean. 1977-1980 urteetan Ikerketa Kide Gaztea izan zen Cambridgeko Clare Collegen, eta irakasle-laguntzaile Harvardeko Unibertsitatean.
Coco Chanel
Moda ikonoa
Coco Chanel emakume hiperaktiboa zen; karakter latzekoa eta gaiztoa bere langileekin, perfekzionista zen azken muturreraino. Ikuspegi eztabaidatua zuen modaz eta gizonezkoez. Gehiegizko ekintza soziala ez zen bere estiloa eta nahiago zituen harreman diskreto eta sendoak.
Andrew John Wiles
Bizitza
1980an bukatu zuen doktoregoa, eta urtebete igaro zuen Bonnen. Hurrengo urteetan Princetonen eta Parisen aritu zen irakasle. Guggenheim bekari esker, Parisko Ikerketa Zientifiko Aurreratuetako Institutuan eta École Normale Supérieurean aritu zen. Beste ikerketa guztiak utzirik, Fermaten azken teorema aztertzen hasi zen. 1988an Oxfordeko Errege Elkarteko irakasle izan zen, eta urtebete geroago elkarteko kide egin zuten. Wilesek Galoisen teorian ere lan egin zuen urte haietan, eta ekarpen garrantzitsuak egin zituen alor horretan ere.
Apurtu arte
Apurtu arte, Etsaiak taldearen estudioko 8. diska da. 2007ko Abenduan grabatu zuten Amorotoko Musikorta estudioetan, Natxo Liberty eta Jose Lastraren laguntzaz. 5 urte isilik egon ondoren, disko berri honekin itzuli ziren oholtzetara.
Diska honetan, Des-kontrol taldeko Magu eta Hodeiek ere parte hartu zuten. Honez gain, Nok taldeko Laida eta Anarko taldeko Podrik ere koroekin lagundu zuten.
Andrew John Wiles
Bizitza
1993an, Fermaten azkeneko teoremaren froga aurkeztu zuen Cambridgeko Newton Institutuan. Hala ere, akats bat aurkitu zuten frogan, eta hurrengo urtea arte ez zen argitaratu. 1994an Eugene Higgins Irakasle izendatu zuten Princetongo Unibertsitatean. Teoremaren froga Annals of Mathematics aldizkarian argitaratu zen 1995ean. Urte horretatik aurrera, sari ugari jaso zituen: Suediako Zientzietako Errege Akademiaren Matematikako Schock saria, Paul Sabatier Unibertsitateko Fermat saria, Wolf saria eta Estatu Batuetako Zientzietako Akademia Nazionaleko matematika saria, besteak beste. 2016an Abel saria eman zioten.
Coco Chanel
Moda ikonoa
Cocteauk artista kontsideratu zuen, Cocok bere burua artisau ikusi arren. Katherine Hepburnek, Marilyn Monroek eta Hollywoodeko gainerako izar nagusiek mitoa elikatu zuten. Nahi adina ondasun eta botere lortu zuen, baina, arrakasta profesionalaren atzean, bizitza pribatu iluna gorde zuen itzalean. Ez omen zuen sekula iraganeko oinazeari eta bakardadeari ihes egiterik lortu.
Ospea
1916ko otsailean, bere lehen bilduma udazkenean aurkeztu zuenean, bere kirol jantzi eta jakak Vogue aldizkarian agertu ziren lehen aldiz. Handik gutxira, Estatu Batuetako denda handietan hasi ziren saltzen modeloak. 1918an, Parisko auzo dotore eta luxuzkoenetako batean kokatu zuen bere modako etxea, 300 langile baino gehiagorekin, Cambon kaleko 31. zenbakian. Hurrengo urtean ofizialki couturière gisa erregistratu zen eta 1921ean modako boutique bat inauguratu zuen, arropa, kapelak, osagarriak eta gero bitxiak eta lurrinak eskaintzen zituena. Urte horretan, Chanelek bere enpresaren «CC» logotipoa moldatu zuen, eta gaur egun arte mantendu da. Diseinuak izan zituen eraginei buruzko hiru teoria daude. Irène Bratz lagunaren Château de Crémat gazteluko sarreraren ikurra, ziur aski, logoaren inspirazioa izan da. Beste bertsio batzuek erakusten dutenez, haurtzaroa igaro zuen umezurztegiko Aubazine elizako leihateek edota, Frantziako Enrike II.aren eta Katalina Mediciren monogramak eragina izan zuten Chanel markaren intsignia sortzeko unean.
Modaren munduan sendotzeak Paul Poireten karreraren gainbehera ekarri zuen, urte haietan Chanelek proposatu zuen praktikotasunari, arrazionalizazioari eta estilo-sinplifikazioari uko egin baitzion. Jostura diskretuko akaberak zituen diseinatzailearen eredu erraz eta dotoreei esker, Poiretenak desleinatuak eta gaizki eginak ziruditen konparazioan. Gertaera horren ondorioz, Jean Cocteauk Poireten diseinu zaharkituak satirizatu zituen bere karikatura animatuaren bidez: «Poiret irten, Chanel sartu». Azkenik, bere moda-etxea 1920ko hamarkadaren amaieran hautsi zen.
1920ko udaberrian, maiatzean gutxi gorabehera, Stravinsky konpositorea ezagutu zuen Serguéi Diguilev Ballet errusiarretako enpresaburuari esker. Udan jakin zuen Stravinskyren familia bizitzeko leku baten bila zebilela, eta bolada batez etxean hartu zituen «Bel Respiro» izenekoan, Garchesen Parisko aldirian, egoitza egokiago batean behin betiko ezarri arte. Chanelek, berriz, galera ekonomikoetatik babestu zuen Stravinskyren ekoizpen berria, Udaberriaren sagaratzea (1920), Diguilevera bidalitako orainaldi anonimo baten bidez, 300.000 frf-tan. Diguilevek 1924an deitu zuen Le Train Bleu balet-ikuskizunaren jantziak diseinatzeko, Eliseoen Zelaietako Antzokian.
1921ean, Ernest Beaux perfumistarekin lankidetzan aritu zen bere lehen perfumea, Chanel Nº 5, sortzen, eta berehala arrakasta izan zuen. Jasmin-lurrinean oinarritua, lurrina izan zen diseinatzaile baten izena daraman lehena, eta Chanelek berak sortutako beirazko botila batean ontziratu zen.
Berehala, Société des Parfums Chanel beste lurrin batzuk saltzen hasi zen, hala nola: ''22. Chanel, 31. Rue Cambon, Gardenia eta 28. La pausa.'' 1922an, Longchampen lasterketetan, Lafayette Haussmann galerieen sortzaileak, Théophile Bader-ek, Pierre Wertheimer enpresaria aurkeztu zion. Baderrek Chanel N. 5 fragantzia bere saileko dendan aurkeztu nahi zuen. 1924an, diseinatzaileak Parfums Chanel erakunde korporatiboa sortu zuen, Wertheimer, Pierre eta Paul anaiekin, 1917tik Bourgeois lurrin eta kosmetikoen etxe bikaineko zuzendariekin, hitzarmena egin ondoren. Wertheimerrek finantzazio osoa ematea erabaki zuten, perfumea ekoitzi, merkaturatu eta banatzeko. Haiek irabazien % 70 jasoko lukete eta Baderrek % 20ko kuota; Chanelek, berriz, gainerako % 10a. Konponketarekin haserre, edozein eragiketa komertzialetatik alde egin zuen eta hogei urte baino gehiagoz borrokatu zen konpainiaren erabateko kontrola lortzeko. Ondoren, Pierre «maula egin zidan gaizkilea» zela esan zuen. Artilezko puntuzko ehun-fabrika, Tricots Chanel (gero Tissus Chanel izena hartu zuen), 1928an ezarri zen Asnières-en, Iliazd poeta eta marrazkilari errusiarraren zuzendaritzapean.
Chanelek harreman estua izan zuen Pierre Reverdy poetarekin eta Paul Iribe ilustratzaile eta diseinatzailearekin. 1926an Reverdyrekin harremana bukatu ondoren, berrogei urte iraun zuen adiskidetasun batekin jarraitu zuten. Diseinatzailea funtsezko osagaia izan zen poetaren poesia-produkzioan, bere konfiantza indartu, bere sorkuntza-gaitasuna bultzatu eta bere eskuizkribuak argitaratzailearen bidez ezkutuan erostean bere finantza-ezegonkortasuna arindu baitzuen. Iriberekin bitxigintzako lehen bilduma publikoa ezarri zuen, «Bijoux de Diamants», 1932an International Guild of Diamond Merchants-ek eskatuta. Lotura sakona izan zuten 1935ean bat-batean hil zen arte, eta politika erreakzionario berak izan zituzten. Chanelek Le Témoin hileroko aldizkari antirrepublikano eta ultranazionalista finantzatu zuen, atzerritarrenganako beldurra piztu eta antisemitismoa sustatu zuena. 1936an, argitalpena amaitu eta urtebetera, diseinatzailea kontrako aldera abiatu zen Pierre Lestringezen (Futur) ezkerreko aldizkari erradikala finantzatzean.
Lagun luze eta iraunkorrenetako bat Misia Sert izan zen, Parisko eliteko pertsona ezaguna eta Josep María Sert margolari katalanaren emaztea. Chanelek erakarri egin zuen bere «jenioa, asmamen hilgarria, sarkasmoa eta suntsikortasun maniakoa, denak barneratu eta hunkitu zituena» ezagutzean. Bi emakumeek, komentuetan hazitakoek, interes partekatuetan, konfidentzietan eta droga-kontsumoan oinarritutako adiskidetasuna izan zuten. 1935erako, diseinatzailea droga-kontsumitzaile bihurtu zen, hiru morfina-dosi injektatzen baitzituen egunero bizitzaren amaierara arte. Chandler Burr kazetari estatubatuarraren arabera, Luca Turin biofisikariak historia apokrifo bat kontatu zuen, eta bertan esan zuen diseinatzaileak «Coco» izena hartu zuela, Parisko kokaina-jairik onenak egiten zituelako.
José Vela Zanetti
Arte Ederretako ikasketak egin zituen, Leonen, eta 1933an Florentzian ikasketak sakontzeko diru-laguntza lortu zuen. Espainiako Gerra Zibila bukatu zenean, Espainiatik alde egin eta ez zen 1962. urtera arte itzuli. Tarte horretan, Latinoamerikako zenbait hiritan eta New Yorken bizi izan zen. 1949an Santo Domingoko Arte Ederretako Eskolako zuzendari izendatu zuten. 1950ean NBEko Arte Batzordeak bere Gizona bakearen alde borrokan mural handia hautatu zuen, Nazio Batuen Biltzar Nagusiko eraikuntzarako, New Yorken. 1957tik 1959ra bitartean, Mexikon bizi zelarik, zenbait mural egin zituen. Handik aurrera, eta Espainiara itzuli arte, Florentzian bizi izan zen, eta zenbait erakusketa egin zituen, Italian barrena. Bere beste muraletako bat, NBEkoarekin batera bere lan nagusitzat hartzen dena, Genevako Bureau International du Travail erakundean dagoena da, eta aipagarriak ditu, halaber, Santo Domingoko Medikuntzaren historia izenekoa eta Cuernavacakoak, Mexikon. Aipagarria da, aldi berean, liburuen ilustrazio-egile gisa egin zuen lana: Gorrotatzen dut eta maitatzen (1954, Catulo), Mantxako On Kixote (1969, Cervantes), Arrosaren poemak (1975, Rainer Maria Rilke) eta abar. Sari asko irabazitakoa da, Guggenheim Fundation saria (1949) eta Dominikar Errepublikaren Mendeurrenaren Urrezko Domina, beste askoren artean. 1984an San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiako kide hautatu zuten aho batez, eta hurrengo urtean, Burgosko Aldundiak seme kutun izendatu zuen.
Coco Chanel
Ospea
Colette idazlea Chanelen gizarte-zirkulu beretakoa zen, eta Prisons et Paradis-en (1932) agertu zen bere tailerreko lanean jostunaren deskribapen apetatsua eman zuen: «Giza aurpegi bakoitzak animalia baten antza badu, orduan Mademoiselle Chanel zezen beltz txiki bat da. Ile beltz kizkurreko metxoi hori, txahalen ezaugarria, bere kopetan erortzen da eta betazaletaraino iristen da, eta buruko edozein mugimendurekin dantzatzen du».
Pizkundea
Negozioa 1939an itxi behar izan zuen, baina 1954an eta 71 urte zituenean, bere moda etxea ireki zuen, baina ez zegoen bakarrik, jada, beste izen handiko diseinatzaile batzuk ezarrita baitzeuden honezkero.
Hantxe mantendu zen, dinamismo ikaragarria erakutsiz eta mundua barreiatzen zuten tendentzia ezberdinetara moldatuz. Pariseko emakume asko Diorren kortseetan itota zebiltzala, Chanelek arnas hartzen lagundu zien. Gerriak zabaldu zituen, eta gonak laburtu; modak mugimendu askatasuna esan nahi zuen harentzat.
Sinpletasuna eta dotorezia ezarri zuen berriro eta perfumeen munduan arrakastaz sartu zen, Chanel Nº5 perfumearekin bereziki.
Heriotza
Bizitza osoa bizi izan zen artrosia eta morfinaren pean.
Heriotza ere ez zen nolanahikoa izan. 1971ko urtarrilaren 10ean, 87 urte zituenean, Vendôme Plazara ematen zuen Ritz hoteleko apartamentuan, buelta bat ematetik zetorren eta telebista ikustera eseri zen, afaria prestatzen zioten bitartean.
Telebista itzalarazi zuen eta ohean etzan zen. Berehala deitu zion berriro zerbitzariari eta honek hauxe entzun zion:
Azken hitzak izan ziren. Bere aginduak jarraituz, Chanel Suitzan ehortzi zuten. Lausanan dago bere gorpua, 5 lehoiek zainduta.
Coco Chanelen itzala oso luzea da gaurko diseinatzaileen artean. Paradoxa hortxe dago: jatorri txiroko Gabrielle Bonheurrek, bere diseinu iraultzaileak emakume guztiek erabili ahal izatea nahi zuen, edozeinek ordaindu ahal izatea, alegia. Baina, egun, Chanel marka duen prêt a porter soineko batek 6.000 eurotik gora balio du, eta, goi mailako joskintzako pieza bat nahi izanez gero, 18.000 eurotik behera ez dugu gauza handirik topatuko.
Legatua
1915ean, Harper's Bazaar moda-aldizkariak bere diseinuei buruz hitz egin zuen: «Gutxienez txanel bat ez duen emakumea modatik kanpo dago ezinbestean... Denboraldi honetan, Chanel izena erosle guztien ezpainetan dago». XX. mendearen hasierako moda opulentu eta zurrunari gailendu zitzaion, eta haren eraginpean, modatik kanpo geratu ziren aigretteak, ile luzea, gonak hobegarriak, kortseak eta beste estilo sinpleago eta berritzaileago bat ezarri zen Lehen Mundu Gerran. Emakumezkoen jostun-jantziaren sortzailea, diseinatzaile frantsesak dotorezia xumea garatu zuen bere ibilbidean, eta zuri-beltzeko jantziak, kate-gerrikoak, lepoko eta eskumuturrekodun alkandorak eta fantasiazko bitxiak sartu zituen.1920ko urteetan, «emakume berri» independente, soziagarri, dibertigarri eta indibidualistatzat hartu zen. Publiko gazteari eskaini zion arreta, eta flapper estiloko ikono bihurtu zen berehala.
Paul Poiret eta Mariano Fortuny bezalako diseinatzaileek erreferentzia etnikoak sartu zituzten goi-mailako joskintzako sorkuntzetan, 1900eko eta 1910eko hamarkadetan. Chanelek joera horrekin jarraitu zuen 1920an, diseinu eslaviarrekin. Garai hartako jantzien puntilla eta bordatuak Kitmir-ek egin zizkion, erbesteratutako aristokrata errusiarrak, María Pávlovna dukesa handiak, Demetrio Románoven arrebak, sortutako bordatuen etxeak. Kitmir-ek ekialdeko joskintzaren eta arrazoi folkloriko estilizatuen arteko bat-egitea nabarmendu zen bere lehen bildumetan. 1922an, bere gaueko soinekoa lepoan edo buruan foulard bat zeraman lagun Foulard-az gain, bere bildumek eskote karratuak eta gerriko luzedun beroki luzeak aurkeztu zituzten errusiar mujik-ak gogoratuz (nekazariak). Modelo guztiak kristal distiratsuekin eta azabatxe-inkrustazioekin bordatzen ziren.
Nortasuna
Coco Chanel anbizio handiko emakumea izan zen, hiperaktiboa, adimentsua, enpresa-intuizioduna, jeinu txarrekoa, zorrotza eta perfekzionista lanbidean. Askok ameslaritzat hartu zuten, eta lider peto-petotzat; beste batzuek, berriz, uste zuten kalkulatzaile eta oportunista izateko joera zuela, eta, horregatik, goi-mailako gizartearekin harremanetan jarri zen, bere negoziorako abantailak lortzeko; bestalde, ezegonkortasun politikoko garaietan jarrera irmorik ez hartzeagatik kritika egin zitzaion, eta aldaketa instituzionalen barruan mugitzen jakin zuen bere negozioa desager ez zedin. Vaughanek honela definitu zuen: «oportunista hutsa.. ez zuen ezertan sinesten, modan izan ezik.Berak arropa politetan sinesten zuen, bere negozioan, eta ez zioten axola ez Hitlerrek ez nazismoaren politikek».
Chanelengan gehien nabarmendu ziren liderraren ezaugarriak hauek izan ziren:
Aldaketetarako prest egotea. Bere bizitza egoera arazotsuetatik etengabe joan eta etorri zen. Bizitza hasieratik gauzak ez zitzaizkion errazak izan, eta gerra arteko garaian borrokatzen ikasi behar izan zuen, egoera ekonomiko penagarrietan, hala nola 29ko crackean. Aldaketan murgildu zen, hari aurre egin beharrean. Agian aldaketa izango da etorkizuneko konstante bakarra, eta liderrak erronkatzat hartu behar du etengabe aurrera eta ikasten lan egitea.
Komunikatzaile bikaina izan zen, eta bere beharrak adierazteko gai izan zen Chanel enpresa sortzeko.
Beti positiboki pentsatu zuen, bizitzak ematen zizkion aukera guztiak aprobetxatzeko eta bizitzan izan zituen erronkei aurre egiteko gai zela. Inoiz ez zion gogotsu izateari utzi, eta honako esaldi honek erakusten du hori: “Barnetegitik atera zenean, bi gauza hitz eman ziren: inoiz ez zela gizon baten mende egongo eta aberats bihurtuko zela”. Egoera zailetan beti izan zuen jarrera ona, eta bere helburuak lortzen saiatu zen.
Zinean eta telebistan
Diseinatzaileari buruzko lehen filma Chanel bakartia izan zen (1981), George Kaczenderrek zuzendua eta Marie-France Pisier, Timothy Dalton eta Rutger Hauer protagonista zituela.
Montgomery konderria (Mississippi)
Montgomery konderria (Montgomery County) Mississippiko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Winona da. 2010eko zentsuaren arabera 10,925 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Coco Chanel
Zinean eta telebistan
Coco Chanel AEBetako telebistarako filma 2008ko irailaren 13an atera zuen Lifetime Televisión-ek. Shirley MacLaine du protagonista filmak, eta Chanelen rola betetzen du 70 urterekin. Christian Duguayk zuzendu zuen filma, eta Barbora Bobulova (Chanel gaztea), Olivier Sitruk (Boy Capel) eta Malcolm McDowell izan zituen protagonista. Filmak nabarmen islatu zituen komentuko lehen urteak, Balsan eta Capelekin izandako maitasun-harremanak, karrera profesionaleko lehen urteak eta 1954an modara itzuli zen eztabaida. Ez zuen aintzat hartu, ordea, Bigarren Mundu operazio militar nazietan parte hartu izana.
Montgomery konderria (Mississippi)
Geografia
Montgomery konderriak 105,643 kilometro koadro ditu. Horietatik 235 ura dira. Beste 105,407 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,34 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 10,925 pertsonetatik 5,866 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 97 dira. 4,948 beltzak edo afroamerikarrak. 16 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 39 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 50 pertsonek kokatzen zuten.
Coco Chanel
Zinean eta telebistan
Audrey Tautouk, Chanel SAren irudiak 2008az geroztik, Coco gaztea interpretatu zuen Coco avant Chanel (Coco, Chanel aurretik) izeneko film batean. 2009ko apirilaren 22an kaleratu zen.
Le Plessis-Robinson
Le Plessis-Robinson Frantziako udalerria da, Senako Gainak departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 23.242 biztanle zituen.
Coco Chanel
Zinean eta telebistan
Coco Chanel & Igor Stravinsky filma, Jan Kounenek zuzendua eta Anna Mouglalis eta Mads Mikkelsen protagonista dituena, Chanelen eta Igor Stravinsky konpositorearen arteko ustezko maitasunari buruzkoa da. Filma 2002ko Chris Greenhalghen Coco & Igor eleberrian oinarrituta dago, eta 2009ko Cannesko Zinemaldia ixteko aukeratu zuten.
Le Plessis-Robinson
Biztanleria
2007an Le Plessis-Robinson udalerrian erroldatutako biztanleak 23.242 ziren. Familiak 10.147 ziren, horien artean 3.841 pertsona bakarrekoak ziren (1.590 bakarrik bizi ziren gizonak eta 2.251 bakarrik bizi ziren emakumeak), 2.342 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 2.950 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 1.014 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: