cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Rosa Oteiza
Bizitza
1908an Jose esposatzekotan egon zen bere gizarte mailako andre batekin, baina Rosak ezkontza galarazi zuen, zeremonian agertu baitzen, ondoan hiru umeak zituela. Horren ostean, Jose Donostiara joan zen bizitzera, eta hiru seme-alabak berekin eraman zituen. Beti ere, umeen mantenua ordaintzen zuen arren, ez zituen etxean hartu, eta apopilo etxe batean hazi ziren. Haurrek hiltzat eman zuten beren ama. Bestalde, bere idazkariarekin ezkondu ondoren, beste bost seme-alaba izan zituen Josek. 1935etik 1936ra, Donostiako alkatea izan zen.
Rosaren berri handirik ez dago. 1913an, Iruñeko udal emagin posturako aurkeztu zen, baina ez zuen lortu. 1918an, Jose Julian Ozkoidi maisuarekin ezkondu bazen ere, ez dirudi elkarrekin denbora luzez bizi izan zirenik. 1932tik 1942ra, Errenterian emagin aritu zen lanean; alta, seme-alabengandik hurbil bizi izan arren, ez zuen haiekin harremanik edukitzerik izan. . Iruñera itzulirik, amarekin bizi izan zen Compañia kalean, eta Pozo Blanco kalean hura zendu ondoren. 1970ean hil zen, 87 urte zituela.
Foruen monumentua
Germán Gamazo Espainiako Ogasun ministroak Nafarroako zerga arauak aldatzeko 1893an hartutako erabakiaren aurka altxatu zuten Foruen monumentua. Manuel Martinez de Ubago iruindar arkitektoak diseinatutako lana herritarren artean egindako diru bilketari esker ordaindu zen, eta 200.000 pezeta (1.200 euro) inguru kostatu zen. Kataluiniako Masriera y Campiu galdategian egindako brontzezko eskulturak bost metroko garaiera eta 5.000 kiloko pisua du.
Monumentuko emakumeak Nafarroa irudikatzen du, jarrera adoretsu eta irmoarekin. Armadura-peto bat darama eta lehoi larru batez jantzirik dago. Eskuineko eskuan apurtutako kateak ditu, eta ezkerrekoan Foru Legea. Oin azpian zapalduta, berriz, kasko bat eta arma batzuk ditu.
Capron (Oklahoma)
Capron Oklahomako herri bat da. Woods konderrian kokatua dago. 2010ean 23 biztanle zituen, 0.28 kilometro koadrotan banatuta.
Petxuberro
Petxuberro Nafarroa Garaiko mendia da, 1096 metro ditu eta Abodiko mendilerroan kokatuta dagoena.
Warsaw (Illinois)
Warsaw  Illinoiseko hiri bat da. Hancock konderrian kokatua dago. 2010ean 1,607 biztanle zituen, 16.89 kilometro koadrotan banatuta.
Javier Garriz
Javier Garriz Aiantz (Mañeru, 1894ko abenduaren 3a - Iruñea, 1977) nafar apaiza eta idazlea izan zen.
Biografia
Iruñeko apaizgaitegian eta Comillasko Unibertsitatean apaiz izateko ikasketak egin ondoren, Teologian, Zuzenbide Kanonikoan eta Zuzenbide Zibilean espezializatu zen, Zaragozako Unibertsitatean.
Obra nagusiak: La villa de Garde en el valle del Roncal (1923, Gardeko hiria Erronkariko ibarrean), Don Antonio Garde Enciso, sacerdote (1955, Antonio Garde Enciso apaiza) eta La catedral de Pamplona (1966, Iruñeko katedrala).
Doddie Weir Cup
Doddie Weir Cup (galeseraz Cwpan Doddie Weir) urtero Sei Nazioen Torneoan Gales eta Eskoziaren arteko irabazleari eman ohi zaion saria da. 2018an ezarri zen.
Neurona motorraren gaixotasuna pairatzen dutenei babesa ematea du helburu eta gaixotasun hau pairatzen duen Doddie Weir errugbilari eskoziarraren izena darama. Lehenengo ekitaldia lagunarteko partida batean jokatu zen, 2018ko azaroaren 3an, eta ondorengoak Sei Nazioen Txapelketaren barnean jokatu dira.
Marketin biral
Marketin birala produktu, zerbitzu, ideia edo mezu bat sare sozialak erabiliz zabaltzeko jarduera eta fenomenoari deritzo, ahotik ahora zurrumurruak edo birus informatikoak hedatzen diren moduan. Interneten garapenarekin batera, hainbat izan dira marketin biraleko fenomenoak; adibidez, Gmail posta elektronikoaren zerbitzuaren garapena eta nagusitasuna Gmail iadanik erabiltzen zuten erabiltzaileen eskutik gertatu zen, Gmail zerbitzua erabiltzen ez zuten erabiltzaileei Gmail erabiltzaileen mezuak heltzen zitzaizkionean. Fenomoenoa ohikoa da Youtuben ere, asko ikusten diren bideoen bisita kopuru handiak ikusleen ahoz ahoko gomendioengatik gertatzen baitira sarri.
Elaphe climacophora
Elaphe climacophora Elaphe generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Urubi
Urubiak (Strix) hontzen ordenaren barneko gaueko hegazti harraparien generoa da.
Julian (Kalifornia)
Julian Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Diego konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
SWAPO
SWAPO, hau da, Hego-mendebaldeko Afrikako Herriaren Erakundea (jatorrizko izen osoa, South-West African People's Organization; Südwestafrikanische Volksorganisation; Suidwes-Afrikaanse Volk-Organisasie), hauteskundeetan SWAPO Party izenaz aurkeztua, Namibiako alderdi politiko bat da. Internazional Sozialistaren eta Lerrokatu Gabeko Herrialdeen Mugimenduaren partaide da.
Historia
1960ean sortua, 1966an erakunde militarra bihurtu zen. Gerrila estrategia erabiliz, Hegoafrikako gobernuaren aurka aritu zen. Haien helburua Namibiako independentzia lortzea zen. Haien kuartel nagusiak hasieran Zambian zeuden; gero, 1975ean, Angola Portugaletik independizatu zenean, kuartierrak estatu horretara eraman zituzten. Armekin Hegoafrikako apartheid politikari aurre egin zioten. Apartheidek zera bilatzen zuen: zuriak eta bantuak sakabanatzea, hau da, politika arrazista.
1990ean Namibia estatu independentea izatea lortu zuen. Orduan, SWAPO alderdi politikoa bihurtu zen eta Sam Nujoma haien liderrarekin 1989ko hauteskunde orokorrak irabazi zituen. Ondorioz, Sam Nujoma herrialdearen lehen lehendakaria bihurtu zen. 2004ko hauteskundetan SWAPOk, orduan, Hifikepunye Pohamba gidaritzapean, berriro ere irabazi zuen, hautesleen % 76ren babesarekin.
Arnoltice
Arnoltice (Arnsdorf) Txekiako udalerri bat da, Děčíngo barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 410 biztanle zituen 5,53 km²ko azaleran.
Fulfulde Wikipedia
Fulfulde Wikipedia Wikipediaren fulfulde hizkuntzako edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 50 artikulu baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 254.a zen.
Zamenis persica
Elaphe persica Zamenis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Euskal dantzak
Euskal dantzak Euskal Herriko bertako dantzak dira, Euskal kulturaren eta folklorearen osagai garrantzitsuak. Herri, eskualde edo lurralde batetik bestera dantzak aldatu egiten dira, baita esanahia eta dantza egiteko modua ere (jantziak, partaideak...). Dantza batzuk oso zaharrak dira, Euskal Herrian duela mende asko sustraituak, baina badira antzinako dantzen bertsio eraberrituak ere.
Euskal dantzak hain fenomeno aberatsak eta ugariak direnez, zaila da sailkapenen bat egitea. Ikertzaile bakoitzak bere eredua dauka; horrela, Juan Antonio Urbeltzek aldagai morfologiko eta koreografikoak aintzat hartuta sailkatu ditu; Jose Antonio Quijerak formaren araberako sailkapena egin zuen eta Julio Caro Barojak denboran zehar izandako bilakaeraren araberakoa. XXI. mende arte euskal dantza tradizionaletan gizonezkoen eta emakumezkoen dantza bananduak heldu bazaizkigu ere, bereizketa formal hori XX. mende hasierakoa omen da Oier Araolaza dantzari eta antropologoaren arabera.
Bizkaiko dantzak
Probintzia honetan egiten diren dantzen artean, aipatu beharrekoak ditugu jatorriz Durangoko Merinaldekoak direnak, Dantzari Dantza deritzenak. Bederatzi dantzatako zikloa osatzen du Dantzari dantza. Makilaz eta ezpatazko dantzak eta dantzariak bakarrik, binaka, launaka eta zortzinaka aritzen diren dantzak tartekatzen dira. Guztiek oinarrizko melodia eta urrats berak dituzte, koreografiak aldatzen direlarik. Ezaugarri nagusienak beren erritmo arina, beren indarra eta dantzatzen dituzten trebetasun fisikoa dira. Urte askoan gure folkloreko dantzarik adierazgarrienak izan dira, folkloreari ugarik aipatu izan dituztelarik eta aurreko mendeetako bidaiariek beren kroniketan berorien aipamena egin izan dutelarik.
Probintzia honetako beste dantza Kaxarranka deritzona da, Lekeitio herriko dantza tradizionala hain zuzen. Itsas herri honek urtero bere kofrade nagusia hautatzen duenean, orduantxe egiten da dantza hau. Ezaugarririk nabarmenena zera da, dantzari batek lau edo sei gizonek eutsiriko kutxa baten gainean igota egiten duela dantza.
Gipuzkoako dantzak
Gipuzkoak, geografikoki Euskal Herriaren erdialde samarrean kokaturiko probintzia izanik, bere euskal senideekiko dantza-tankera desberdina mantentzen du. Estilo eratsua, dotorea eta ezin hobeki osatua, trebaketa tekniko eta fisiko handia eskatzen du.
Hango dantzen artean, ezpata luze eta txikienak, makilenak, jorraienak, uztaienak eta abarrenak ditugu. Gizarte dantzak, diosalazkoak, gorteiuzkoak, etab. Dantza hauek, gehientsuenak, Joan Ignazio Iztuetak bildumatu zituen 1818-1824 urteetan, nahiz eta askozaz antzinagokoak izan, XV. eta XVI. mendeetan hauen aipamena egiten baita.
Nafarroa Behereko dantzak
Ziur aski, Euskal Herriko folklorerik antzinakoena kontserbatzen duen probintzia dateke Nafarroa Behera. Euskal Jauziak deritzen generoan oinarritzen da bertako dantza, Herri honetako forma, estilo eta musikarik tradizionalekin. Ihauterietako zikloaren barruan egiten da batik-bat, eta pertsonaia anitzetako konpartsa hauetan Bolantzak deritzenak nabarmentzen dira, hauek baitira nagusiki dantzak egiten dituztenak. Dantza-eskema beraren arabera egiten dira, Euskal Jauzietan oinarrituta alegia, baina zenbatezinezko forma eta musikekin, guzti hori beren jantzi koloretsu ikusgarrien pean eta doinu alai eta bizien artean.
Nafarroa Garaiko dantzak
Euskal Herriko handiena den probintzia Euskal Herriko folklorerik ugarienekoa da. Halaber, kanpotiko eraginengana ageriena egon dena izanik, dantza-tankera eta ohitura asko bereganatu eta moldatu ditu. Dantza hauen artean karakteristiko bezala aipatzekoak dira hegoaldeko (Erribera) makila-dantzak, katean elkarturiko bikoteen gizarte-dantzak (hauei Ingurutxo deritze), Larraindantza, sokadantza, etab. Bestalde, Euskal Jauzien kideko dantzak ditugu, hona nola Baztango Mutil Dantza eta Otsagiko makila-dantzak. Azken herri hau Pirinioetako aran batean kokatua dago eta bere baitan kontserbatzen dituen dantzetan, gaur egun erlijio kutsua badute ere, antzinagoko iragan mitologikoa soma dezakegu. Ituren, Zubieta, Lantz, Erribera eta abarreko Ihauterietan berriz mitologia, erlijiotasuna eta tradizioak topatuko ditugu.
Zuberoako dantzak
Euskal Herriko probintzia txikiena den honek oso dantzatzeko modu berezia eta jakintsua kontserbatzen du, antzinako Euskal Jauzietan oinarritua. Gaur egun ballet herritar baterantz bilakatu dira eta folklorelarien goraipamenik bikainenak jaso izan ditu. Ihauterien zikloaren barnean egiten da eta pertsonaia anitzetako konpartsa batek osatzen du. Pertsonaia hauek bi taldetan banatzen dira: gorria edo onak eta beltzak edo gaiztoak. Hauek, herriak bisitatzerakoan hainbat erritual egiten dute. Oso dantza bereziak ditu bost pertsonaiarentzat, hain zuzen ere guk dantzatzen ditugunak gorrien taldearen barruan.
Arku-dantza
Arkuekin egiten den dantza.
2001eko Donostia Klasikoa
'''XXI. Donostia Klasikoaren ekitaldia''' 2001eko abuztuaren 11n ospatu zuten.
Gueugnon
Gueugnon Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Euskal dantzak
Auritzeko dantzak
Lehenengo laurak ingurutxoen multzokoak dira. Ondoren, fandangoa eta porrusalda (arin-arin abestua ) dantzatzeko ohitura dago, Euskal Herriko hainbat lekutan egin ohi den bezala.
Maria Maizkurrena
María Felipa Maizkurrena Moya (Londres, 1962) bizkaitar idazlea, kazetaria eta diseinatzailea da, gazteleraz idazten duena. Euskal Herrian lan egin du beti. Gaur egun Maria Maizkurrena bezala sinatzen badu, garai batean Marifeli Maizkurrena bezala ezagutzera eman zen.
Euskal dantzak
Auritzeko dantzak
Hurrengo bi zatiak joko-dantzak dira. Lehenbizikoa Orbaitzetako Goikoa baserrian jasoa, Almirantearena jaunari (1977an, 76 urte zituelarik). Bigarrena ere Aita Donostiak jasotakoa da eta Europako beste hainbat joko-dantzaren estilokoa da. Azken honetan, hain zuzen ere, badakigu buruzagia edo kapitainak zartailu bat zeramala eta berak egiten zituen mugimenduak errepikatzen ez zituen dantzaria zigortzen zuela.
Gueugnon
Biztanleria
2007an Gueugnon udalerrian erroldatutako biztanleak 7.826 ziren. Familiak 3.653 ziren, horien artean 1.281 pertsona bakarrekoak ziren (498 bakarrik bizi ziren gizonak eta 783 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.282 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 871 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 219 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Lebedyngo gudua
2022ko otsailak 26–27
Otsailaren 26ko arratsaldean, ukrainar indarrek Errusiako Indarrak hiriaren kanpoaldean mantendu zituzten; ustez, errusiarrek galera handiak izan omen zituzten egun hartan. Gaueko 22:45etan, borroka bat hasi zen inguruko Kamiane hirian. Aurreko eguneko borroken ondorioz, bost soldadu eraman zituzten Lebedyngo ospitaleetara otsailaren 27ko goizean; Batiutenko kalean eta inguruetan zauritutakoak, ia guztiak. Bestalde, Larrialdietako Arreta eta Hondamendien Medikuntzako Eskualdeko Zentroaren arabera, ez zen zauritu zibilik iritsi. Otsailaren 27ko gaualdean, Kapustyntsin jaiotako 37 urteko Olexandr Smilian izeneko zibila hil zen guduan.
Maria Maizkurrena
Biografia
Maria Maizkurrena Londresen jaio zen. 1969an Bilbora joan zen. Deustuko Unibertsitatean Filologia Hispaniarrena lizentziatu zen. Oso gazte hasi zen idazten. Lan desberdinak egin ditu: prentsako kolaboratzailea, esaterako Correo egunkarian, diseinatzailea, irratirako gidoigilea bezala. Literatura aldizkari desberdinetan idatzi du: Zurgai, Literatura aldizkaria, Boletín de Ficciones, Ipar Atea... Azken bi horietan argitaratzaile kontseiluetan hartu du parte. José Fernández de la Sota idazlearekin ezkonduta dago eta alaba bat du.
Gueugnon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Maria Maizkurrena
Obra
Prosa zein poesia landu ditu.
Euskal dantzak
Aurreskua
Aurreskua da Euskal Herriko dantzarik ospetsuena. Mutil-dantza edo soka-dantza izenak ere jaso izan ditu. Dantzari batek egiten du dantza txistulari batek doinua jotzen duen bitartean.
Gueugnon
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
3552 Don Quixote
3552 Don Quixote asteroide baten izena da. irailaren 26an aurkitu zuen P. Wild-ek Zimmerwald Behatokitik.
Lebedyngo gudua
2022ko martxoak 1–3
Martxoaren 3ko arratsaldean, Ukrainaren 93. Brigada Mekanizatu Independenteak Errusiako tropak neutralizatu zituen Lebedyn Barrutiko Moskovsky Bobryken, non T-72B3 eta T-80U motatako tankeak zein hainbat APC desgaitu egin zituzten. Herrian zeuden bitartean, errusiarrek bertako dendak eta etxe partikularrak arpilatu zituzten, bai eta eta herri-alkatearen autoa erre zuten.
Martxoaren 3ko gaueko 21:00ak aldera, Errusiar tropek Sumy hiriko zein Sumy Oblasteko beste toki batzuk bonbardatzen hasi ziren; bereziki, Nedryhailiv, Boromlia, Bezdryk eta Lebedyn.
2022ko martxoak 4–7
Lebedynen argindarra erabat moztu zen martxoaren 4 zein 5ean. Martxoaren 5ean, goizeko 07:00etan, zibilek aire-erasoaren alarma entzun zuten hirian, errusiarrak hiria bonbardatzen hasi zirenean. Bonbardaketen ondorioz, solairu anitzeko eraikinetako leihoak puskatu ziren. Gainera, artilleria-erasoek egun osoa iraun zuten ere. Denetara,azpiestazio elektriko bat, Lebedyngo okindegia eta gasolindegi bat ere suntsitu ziren errusiar bonbadaketetan.
Martxoaren 5eko arratsalderako, errusiarrek zibilak harrapatu zituztela adierazi zen, autoz landa zeharkatzen zutenenean. Dmytro Zhyvytsky-k, Administrazio Militarreko Buruak, adierazi zuen jendeak ezin zuela Lebedyn, Sumy, Okhtyrka eta Trostianets hirietatik atera, "errusiako tropek ukrainar baketsuen autoak lapurtzen eta, noizean behin, horien kontra tiro egiten zutelako".
Martxoaren 5eko arratsaldean oraindik, Errusiaren tanke-zutabe bat iritsi zen Lebedynera, bidean Trostianets ondoan dagoen Stanove herria okupatu eta gero. Ondorioz, hiriaren kale nagusia zein albo-kaleetako patio guztietan tankeak jartzen zituzten. Administrazio Militarreko Buruaren arabera, errusiarrek jendeari mugikorrak kendu zizkioten. Gainera, errusiarrak etxeetan sartu ziren janaria eta bainatzeko eskatzen zuten. Horrela, ia egun osoan zehar giza-ezkutu batekin babesten ari ziren.
Administrazio Militarraren arabera, Errusiako artilleria-erasoek eta martxoaren 6ko aire-erasoek Lebedyneko biztanle asko argindarrik gabe utzi zituzten. Egun hartan ere, Fiskaltzak ikerketa bat abiatu zuen Errusiaren hegazkin militarren erasoek Lebedyngo okindegia suntsitzeagatik.
Martxoaren 7an, partzialki berrezarri zen elektrizitate-horniduraLebedynen.
2022ko martxoak 8–9
Martxoaren 8tik 9rako gauean, Errusiako Aireko Indarrek Lebedyn eraso zuten, erasoetan Xevtxenka kaleko bi etxe hondatuz. Ondorioz, bost pertsona –horien artean bi ume– hondakinetatik atera behar izan zituzten. Gau hartan, Estatuko Suhiltzaile eta Salbamenduko 5. Brigadako agenteak martxoaren 9ko gaueko 01:45etik aurrera lanean aritu ziren bertan.
2022ko martxoak 10-11
Martxoaren 10ean, Lebedyn Barrutiko Vorozhba herria okupatu zuten Errusiako Indarrek. Dmytro Zhyvytsky-ren arabera, Administrazio Militarreko Burua, errusiar soldaduek jendea kalera eraman, lapurtu, arpilatu eta bertako etxeei su eman zieten. Errusiarrek, gainera, jendea ezkutuan zeuden upategietatik atera zituzten ere. "Bertako [zibilekin] babesten ari dira Bayraktaren [erasoen] aurrean", esan zuen Zhyvytskyik.
Martxoaren 11ko gauean, Errusiako tropek etxeak bonbardatu zituzten Kerdylivstxynan; ondorioz, bertako bi biztanle hil zituzten: Vasyl Masliuk eta Valerii Sukhanov.
2022ko martxoak 12-13
Ebakuaziorako "korridore berdeak" Sumy Oblastean funtzionatu zuten martxoaren 12an. Korridore horiek erabilita, jendea Sumy, Trostianets, Konotop, Lebedyn, Velyka Pysarivka eta Krasnopilliatik Romnyra eta, bertatik, Poltavaraino joan zitekeen. Dmytro Zhyvytsky-ren arabera, azkenean, errusiarrekin Lebedyni buruzko akordioa lortzea lortu zuten, momentu horretan ez zuena ez elektrizitaterik ez komunikaziorik. Goizeko 09:00etan, garraio pribatuek eta autobusek osaturiko zutabe bat elkartu zen Lebedyngo udaletxearen aurrean. Ibilbidea Lebedynen hasi zen, Xtepivka, Nedryhailiv, Korovyntsi, Romny, Andrijaxivka, Lokhvytsia, Lubny eta Poltavaraino. Orotara, 83 zibil barne zituen 28 ibilgailu eta lau autobus beste 52 zibilekin irten ziren Lebedyndik.
Martxoaren 13rako, Sumy Oblasteko 22,500 zibilek ez zuten elektrizitaterik. Administrazio Militarraren arabera, Okhtyrka, Trostianets, Lebedyn eta Sumyko linea elektrikoak kalteturik zeuden bonbardaketen ondorioz.
2022ko apirila
Apirilaren 4an, Zhyvytsky Gobernadoreak adierazi zuen tropa errusiarrek jada ez zutela hiri edo herririk okupatzen Sumy Oblastean, eta soldadu gehienak erretiratu egin zirela. Zhyvytskyren arabera, Ukrainako tropak lanean ari ziren gainerako unitateak kanporatzeko. Lau egunen ostean, apirilaren 8an, tropa errusiar guztiek Sumy eskualdetik alde egin zutela adierazi zuen.
3552 Don Quixote
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1983 SA izena zeraman. Ondoren On Kixote Mantxakoa, Miguel de Cervantes espainiar idazle ospetsuaren idazlan nagusia omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3552 Don Quixote asteroidearen orbitak batezbeste 3,164 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,474 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,853 distantziara. Eszentrikotasuna 0,218 da, eta makurdura orbitala 9,22ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.7 da.
Gueugnon
Etxebizitza
2007an 4.070 etxebizitza zeuden, 3.677 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 335 hutsik zeuden. 2.736 etxeak ziren eta 1.218 apartamentuak ziren. 3.677 etxebizitza nagusietatik 2.291 bere jabearen bizilekua ziren, 1.312 alokairuan okupaturik zeuden eta 74 doan lagata zeuden; 131 etxek gela bat zuten, 308 etxek bi zituzten, 751 etxek hiru zituzten, 1.200 etxek lau zituzten eta 1.286 etxek bost zituzten. 2.558 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.928 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.105 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.775 ziren, horien artean 3.185 aktiboak ziren eta 1.590 inaktiboak ziren. 3.185 pertsona aktiboetatik 2.825 lanean zeuden (1.649 gizon eta 1.176 emakume) eta 360 langabezian zeuden (138 gizon eta 222 emakume). 1.590 pertsona inaktiboetatik 558 erretiraturik zeuden, 347 ikasten zeuden eta 685 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gueugnon udalerrian 3.627 unitate fiskal zeuden, 7.837,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.614 euro zen.
Maria Maizkurrena
Sariak
Sari ugari lortu ditu bere lanekin:
Formica dusmeti
Formica dusmeti inurri espeziea da, Iberiar Penintsularen endemismoa (Espainia eta Portugal).
Gueugnon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 358 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 12 janari enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 42 eraikuntza enpresak ziren, 93 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 25 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 19 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 34 zerbitzu enpresak ziren, 46 administrazio publikoko enpresak ziren eta 29 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Euskal dantzak
Axeri dantza
Hernanin dantzatu ohi da. 14 edo 16 gazteren arteko jolasean datza. Guztiak soka bati lotuta daude, aurrean gidari bat dutelarik. Eskuan puxikak edo maskuriak eramaten dituzte; ondorioz dantza honek ere beste izen batez ezaguna da Maskuri Dantza. Kaletarrei ezustekoak eta "jipoiak" emateko asmotan, soka tarteka atarietan eta izkinetan gordetzen da.
Gueugnon
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 101 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 3 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 7 zurginak, 8 iturginak, 6 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 13 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 16 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
Euskal dantzak
Axeri dantza
Adunan (abuztuaren 15ean) eta Andoainen (ekainaren 24an) ere dantzatu ohi da, nahiz eta ezberdin dantzatzen den. Axeri-dantza Adunako ohitura eta tradiziorik zaharrenetako bat da, herriko festetan dantzatzen dena, abuztuaren 15ean. Urte batzuez galdua izan zen arren, gaur egun dantzatzen da, Andoaingo antzera.
Txerriki
Txerria edo urdea Suidae familiako ugaztun bat da, sus scrofa basurdearen azpiespeziea. Txerri emeari urdanga ere deitzen zaio. Orain dela 5.000 urte etxekotu zen eta mundu guztian zabaldua dago.,
Joseba Rezola
Joseba Rezola Arratibel (Ordizia, Gipuzkoa, 1900eko apirilaren 18a - Donibane Lohizune, Lapurdi, 1971ko abenduaren 26a) euskal politikari abertzalea eta abokatua izan zen, Eusko Alderdi Jeltzalean.
Txerriki
Txerri-okela edo txerri-haragia, Ipar Euskal Herrian urdaia ere deitua, gizakiak jateko prestatzen den txerriaren haragia da. Prestaketarako aukeratzen den haragia eta prestatzeko modua zein diren, txerri-solomoa, urdaia, lukainka, txistorra, odolkia (txerriaren odolarekin egiten da, haragirik gabe), urdaiazpikoa, txorizoa, saltxitxoia, saltxitxa eta beste zenbait produktu biltzen dira txerrikien multzoan. Munduan gehien kontsumitzen den haragietako bat da. Nahiz eta erlijio batzuk debekatua izan, animali honen kontsumoa debekatua izan, islamismoak adibidez. Gainera, gehien aprobetxatzen deen okeletako bat da, izan ere, animaliaren gorputzeko atal gehienak erabiltzen dira.
Artatxo
Artatxo Nafarroa Garaiko mendia da, 1078 metro ditu eta Abodiko mendilerroan kokatuta dagoena.
Atalo I.a
Atalo I.a Soter («Salbatzailea»; Ἄτταλος) (K.a. 269-K.a. 197), Pergamoko errege bat izan zen. Galaziarrak menderatu ondoren, erromatarrekin bat egin zuen Filipo V.a Mazedoniako erregeari aurre egitearren. Pergamoko liburutegi ospetsua sortu zuen.
Euskal dantzak
Dantzari dantza
Durangaldeko dantza da jatorriz, txistu eta danbolinaren doinuak jarraituz egiten da. Zortzi atal ditu: Zortzinangoa, Banangoa, Binangoa, Launangoa, Ezpata jokoa (txikia eta handia), makil jokoa, ikurrin dantza eta txotxongiloa.
Les Deux-Villes
Biztanleria
2007an Les Deux-Villes udalerrian erroldatutako biztanleak 257 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Babice (Třebíčeko barrutia)
Babice (Babitz) Txekiako udalerri bat da, Třebíčeko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 201 biztanle zituen 9,56 km²ko azaleran.
Joseba Rezola
Bizitza
1914an Euzko Alderdi Jeltzalean sartu zen. Zuzenbidean lizentziatu ondoren bere jaioterrian abokatu gisa lan egingo du, aldi berean Donostiako Euzko Idazkaritzan ere ibiliko da, 1932-1935 urteen bitartean Gipuzko Buru Batzarreko hautatua izango delarik.
Gueugnon
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Gueugnon udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 960 hektarea erabiltzen.
Euskal dantzak
Eltziegoko dantzak
Azken 50 urtean, bost dantza finkatu dira Eltziegoko dantza gisa:
Les Deux-Villes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Gueugnon
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu luzeetarako ospitale 1, 2 osasun-zentro, 4 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
Euskal dantzak
Erriberako dantzak
Cortes herriko jaietan dantzatzen dira "paloteado" famatuak. Ikuskizuna lau dantzak osatzen dute: Paloteado, Vals, Trenzado eta Jota.
Txerriki
Historia
Txerriak lehen aldiz Mesopotamian etxekotu ziren K.A. 13.000. urtean.
Gueugnon
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Gueugnon udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 640 ikaslekin.
Euskal dantzak
Erronkariko ttun-ttuna
Ingurutxoen multzoan sar genezake dantza hau ere. Erronkarin garrantzi handia ematen zioten janzkerari. Horrela, ezkonduak eta ezkongaiak, gizon ala emakume, desberdin janzten ziren.
Colwyn Bay
Colwyn Bay, galeseraz Bae Colwyn, Galesko iparraldeko Conwy konderriko kostaldeko udalerri bat da, Irlandako itsasoari begira. 2011ko erroldaren arabera 31.353 biztanle zituen.
Gueugnon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Les Deux-Villes
Etxebizitza
2007an 113 etxebizitza zeuden, 101 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 110 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 101 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 8 etxek hitu gela zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 82 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 147 ziren, horien artean 112 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 112 pertsona aktiboetatik 104 lanean zeuden (58 gizon eta 46 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Deux-Villes udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 261 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.096 euro zen.
Txerriki
Historia
Txarkuteria da okelaz arduratzen den sukaldaritzaren adarra txerritik adibidez, hirugiharra, urdaiazpikoa, saltxitxak... Produktu hauek berez haragiak gehiago irauteko asmatu ziren, hozte sistemak asmatu baino lehen. XV. mendean, Frantzian, tokiko gremioek merkatariak arautu zituzten hiri bakoitzeko elikagaien industrian. Txarkuteria produzitzen zuten gremioei charcutiers deritzo. Gremio honetako partaideek jaki prestatuak, gazituak edo lehortuak saltzen zituzten, hau eskualdetik eskualdera aldatzen zen. Charcutier-ek hainbat jaki prestatzen zituzten, saltxitxak eta hirugiharra adibidez.
Joseba Rezola
Bizitza
1936an Espainiako Gerra Zibila hastearekin bat EAJren Gipuzkoako Defentsa Biltzarreko polizia etxeaz arduratzen da. Urte honetako uztailean Irujo, Lasarte eta Amilibiarekin batera Loiolako donostiar kuartelen errendizioaren negoziaketetan esku hartzen du. Kandido Sasetarekin Euzko Gudarostearen lehen batailoien antolamendu lanetan hasiko da.
Les Deux-Villes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Les Deux-Villes udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.128 hektarea erabiltzen.
Washington (Illinois)
Washington  Illinoiseko hiri bat da. Tazewell konderrian kokatua dago. 2010ean 15,134 biztanle zituen, 21.17 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 5851
NGC 5851 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Euskal dantzak
Ezpata-dantza
Jai handietako dantza da. Dantzari askok parte hartzen dute normalean. Dantzariak batzuek ezpata luzeak daramatzatek eta beste batzuek ezpata txikiak (azkendariak). Euskal Herrian hainbat lekutan egiten dira ezpata-dantzak, Europako beste hainbat tokitan bezalatsu.
Les Deux-Villes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskal dantzak
Iribasko ingurutxoa
"Ingurutxo" izenarekin hainbat dantza eta doinu badira Nafarroan. Ezaugarrietako bat kriskitinak erabiltzea da.
Larrain dantza
Garai batean udalaren mende zegoen Larrain dantza-taldeak errekuperatu zuen. Gaur egun dantza-talde horrek Larraitza du izena, eta ez da udal taldea.
Kaxarranka
Lekeition San Pedro egunean (ekainaren 29an) egiten da dantza hau. Arrantzaleen kofradiako morroiak beste arrantzale batzuek lepo gainean hartzen duten kaxa baten gainean egiten du dantza. Alkandora eta praka zuriak, faja gorria, lepoko gorria janzten ditu eta eskuan txistera beltz bat eta San Pedroren giltzak bordatuta dituen bandera eramaten ditu. Dantzak lau zati ditu: Herriari agurra, fandangoa, arin-arina eta azken agurra.
Sorgin dantza
Inauteriko dantza da. Gipuzkoako Orian gorde da; XX. mendean, industrializazioarekin, han ere galtzeko zorian izan zen, baina industrian lan egitera etorritako bergararren ekimenari esker, eta Santutxuko Gaztedi dantza taldeari esker iraun du. Aretxabaletako aratustetan dantzatzen den txino dantza ere sorgin dantzaren aldaera bat izan daiteke.
Lapurdiko kaskarotak
Emakumezkoen dantza. Dantzariek otarre zapal bat daramate, arraina eramatekoa.
Lapurdiko inauteria
Herri batetik beste batera joaten dira eta hasieran maska-dantza egiten dute. Gero Xinple izeneko dantza (Zuberoko godalet-dantzaren doinuaz). Gero, diru eske dabiltzan bitartean, fandangoa, arin-arina edo makil dantzak dantzatzen dira.
Luzaideko inauteria
Inauteri hau Nafarroako Luzaidetik heldu zaigu. Hainbat pertsonaia biltzen ditu:
Pertsonaia horien dantzak bukatu ondoren, neskalagunekin elkartzen dira eta soka-dantza egiten dute.
Otsagiko dantzak
Nafarroako Otsagabian dute jatorria. Boboa izeneko pertsonaiak gidatzen du. Zati hauek ditu:
NGC 5850
NGC 5850 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Pallasgreen
Pallasgreen (irlanderaz Pailís Ghréine) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren ekialdean dagoen udalerria da. Limerick eta Tipperary hiriak elkarlotzen dituen N24 errepidean dago.
El Tabo
El Tabo Txileko erdialdeko komuna bat da. Valparaíso eskualdeko San Antonio probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 7.028 biztanle zituen.
Thecostraca
Tecostrazeoak (Thecostraca) krustazeoen azpiklasea da, Maxillopoda klasekoa. Haien artean lanpernak eta balanoak, espezie parasito batzuk (Ascothoracida) eta Facetotecta, oraindik ondo ezagutzen ez diren espezieak. Orokorrean 1.300 espezie ezagutzen dira.
Obaba (filma)
Obaba 2005 urtean Montxo Armendarizek eginiko filma da. Pelikula Bernardo Atxagaren Obabakoak euskal eleberrian oinarrituta dago.
Thecostraca
Ezaugarriak
Azpiklase honen animaliek xareta organuak dituzte, kutikularen organu kimiorrezeptore bereziak, alegia. Organu horiek Tecostrazeoek bakarrik dituzte. Halaber, pupa egoeraren amaieran antenula atzitzaileak dituzte; horiek kokatzeko eta substratuan atxikitzeko erabiltzen dituzte, helduen garapena aurrera eramateko.
Euskal dantzak
Sagar dantza
Arizkunen (Nafarroa Garaia) gorde da. Dantzariek sagar bana eramaten dute eskuan eta amaieran jaurti egiten dute.
Pallasgreen
Pallasgreen GAA izeneko joko gaelikotako taldea du.
Txerriki
Gaixotasunak
Txerrikia kontsumitzeagatik gaixotasun batzuk har litezke txerri-tenia eta trikinosia adibidez. Gaixotasun hauek txerri produktuak gordinik kontsumituz gero har daitezke, baina txerria gordinik kontsumitzen da Erdialdeko Europan, eta Ekialdeko Europan horregatik Ekialdeko Europako herrialdeetan trikinosia hartzeko arrisku gehiago dago.
Thecostraca
Sailkapena
Martin & Davis-en arabera hiru infraklase bereizi zituzten; horien artean Cirripediakoak espezie gehienak biltzen ditu, 1.200 inguru:
Txerriki
Gaixotasunak
Bi gaixotasun horietaz aparte, txerriek beste hainbat gaixotasun eduki ditzakete, Yersinia enterocolitica,adibidez, gastroenteritisaren kausa nagusia. Horretaz aparte, zerriek ere hepatisis E ere eduki dezakete, hau normalen normalean klima epela duten herrialdeetan gertatzen da. Gaixotasun hau txerrietatik gizakietara transmititu daiteke.
Joseba Rezola
Bizitza
1936ko urrian lehen Euzko Jaurlaritza osatzean Defentsa Kontseilaritzako idazkari nagusi izendatzen dute, honela Jose Antonio Agirre Lehendakariarekin gerra amaitu arteko lankidetza hasiko duelarik.
Txerriki
Erlijio-debekuak
Txerri haragia jatea erlijio abrahamikoetan dago debekatua. Esandakoa nagusiki ondorengoek dute debekatua:
Joseba Rezola
Bizitza
1937an Rezola Santoñan preso hartu zuten; gerra preso gisa hasiera batean heriotza zigorrera kondenatua izan zen baina ondoren zigorra bizitza osorako kartzelarengatik aldatu zioten. Hainbat espetxetatik igaroko da, azkenik 1943an aske utziko dutelarik.
Txerriki
Erlijio-debekuak
Kristautasunari dagokionez, Biblian txerria jatea ere debekatzen da,izan ere, 14:3-8 Deuteronimoaren arabera "Ez duzu ezer nazkagarririk jango. Hauek dira jan ditzakezuen animaliak: idia, ardia, ahuntza, oreina, gazela, orkatza, basahuntza, antilopea eta basharia. Eta apatx zatitua duen edozein animalia, bi zatitan hazia duena eta hausnartzen duena, jan ahal izango duzue. Baina hauek ez duzue jaten hausnarketan ari direnen artean edo bular-muturra bitan zatituta dutenen artean: gamelua, untxia eta damana; izan ere, hausnarketan ari diren arren, ez dute bular-muturra zatituta; zuentzat, berriz, lohiak izango dira. Eta txerriak, apatxak zatituta dituen arren, ez du zurrumurrurik egiten, mundiala izango da zuentzat. Ez duzue haren haragia jango, ezta haren gorpuak ukituko ere".
Joseba Rezola
Bizitza
Ordizian bizitzea debekatu ziotenez Madrilera mugituko da, han hiru urtez bertako euskal erresistentziaren buru nagusia izango delarik. Peio Irujo, Jesus Insausti eta Koldo Mitxelenarekin elkarlanean ibiliko da. Baionako Itunaren (1945) ondoren Kontseilu Ordezkaritza eta Erresistentzia Biltzarraren lehendabiziko presidentea bilakatuko da. Bere jarduera klandestinoengatik hainbat alditan atxilotuko dute. 1945ko urte horretan bertan Donostian atxilotuko dute, ihes egitea lortuko du eta Iparraldera joango da.
Txerriki
Erlijio-debekuak
Baina, kristau askorentzat, bai protestanteentzat eta katolikoentzat Paulok Kolosarrei Gutunean (2-16) esandako esaldi bat erabakigarria da, honakoa: "Inork ez zaitzala jan-edanean epaitu". Baina bazegoen lege bat kristauei haragia urteko ostiral guztietan jatea debekatzen ziena (txerriarena barne). Gaur egun debeku hori Ostiral santuan, Hausterre-egunean eta Garizuman.
Joseba Rezola
Bizitza
Berriz ere etxetik kanpo zen, halere bere jarduerei gogo eta indar berriz ekin zien nahiz eta bere osasuna presondegian egondako denboraldiaren ondorioz txarrera joan. 1946 eta 1951 urte bitartean "Euskadi Irratiko" lankide nagusienetakoa bilakatuko zen, irrati klandestinoa eta Iparraldeko erresistentziaren irrati erakundea. Julio Jauregiren kargu-uztearen ondoren EAJko Idazkari Nagusi izendatuko dute, kargu honetan 12 urtez egongo delarik. 1963an Landabururen heriotzaren ondorioz, Joseba Rezola Euzko Jaurlaritzako Lehendakari-orde izendatuko dute. Rezolak "Euskal Kulturaren Alde" eta "Sabindar Batza" kultur elkarteen buru zelarik lan bikaina egin zuen. Gizon aurrerakoi eta europazalea, EAJ eta Eusko Jaurlaritza ordezkatuz Europar Mugimendua eta Demokrazia Kristauaren erakunde eta biltzarretan parte hartu zuen.
Txerriki
Erlijio-debekuak
Eliza protestante batzuk (Zazpigarren Eguneko Eliza Adbentistak adibidez) ez dute txerri haragia kontsumitzen uzten.
Euskal dantzak
Sagar dantza
Jatorriz gizonezkoen dantza bazen ere, gaur egun emakumezkoek dantzatzen dute.
Txerriki
Txerri haragiaren produkzioa
Lehen aipatu bezala, txerria munduan gehien kontsumitzen den haragietako bat da. Ondorioz munduan zehar errezeta pila bat daude, famatuena Espainiako urdaiazpikoa, txerriaren atzeko hankez eginikoa. Feijoada, Brasilgo plater nazionala (Portugalen ere egiten dena).
Euskal dantzak
Xemeingo ezpata dantza eta mahai gainekoa
Gauerdian, mahai gaineko dantza egiten da. Dantza hau Mendexan ere egiten da, abuztuaren 1ean. Mahai baten gainean dantza egiten dute dantzariek, Horra hor goiko abesten den bitartean.
Txerriki
Txerri haragiaren ezaugarri nutrizionalak
Haragi guztien moduan, kalitate biologiko bikaineko proteinak ditu %18 inguru. B taldeko bitaminak ere nagusi. Mineral etan fosforo a, zinka, potasioa, burdina eta magnesioa bereziki. Koipeak ere badituenez kcal 225 inguru 100 g. ko. Hala ere, txerri haragia neurrian jatea komeni da, bere gantzak kolesterol ugari baitu.
Obaba (filma)
Filma 2005eko Donostiako Zinemaldian aurkeztua zen eta Espainiako hautagaia zen 2006ko Oscar Sarietan.
Euskal dantzak
Txulalai
Arabako Páganos herrian San Blas egunean dantzatzen den dantza herrikoia.
Txerriki
Txerri haragiaren kalitatea erabakitzen duten faktoreak
Arraza: Arraza mota bakoitzak bere berezitasunak ditu.
Elikadura: Animaliak bere bizitzan izan duen elikadurak haren haragiaren zaporea baldintzatuko du.
Bizitza mota: Zelaian libre ibili denaren haragiak edo ukuilutik atera ez den animaliarenak ez dute zapore berdina izango.
Hilketa: Animaliaren hilketaren inguruko pasarte guztiek eragina izango dute haragi horren kalitatean. Nola izan den bidaia, deskantsua, estresa, odola ongi kendu zaion. Hil ondorengo beste manipulazioek ere haragi horren kalitatea baldintzatuko dute.
Adina eta sexuaren araberako txerriaren kalifikazioa
Esne-txerrikumea: Jaio eta amaren bularra uzten duten bitartekoak.
Txerri gaztea: Urtebete duten txerriak
Bargasta edo txerria: Txerri gazte fina gizentzeko erabiliko dena.
Ordotsa: Gizendutako txerri arra, zikiratua edo gabea.
Ahardia: Gizendutako txerri eme zikiratua edo gabea.
Urdanga, Urdama, Txerrama: Umeak izateko erabiltzen den txerri emea
Haragiaren osasun azterketa eta zigilatzea
Animalia bizirik dagoela, albaitero batek dagokion azterketak egin behar dizkio hiltzera bidali aurretik. Hil ondoren haragiak dagozkion seiluak jasoko ditu.
Euskal dantzak
Zahagi dantza
Zahagi dantza Goizuetan (Nafarroa Garaia) dantzatu ohi da.
Zinta-dantza
Antzina gizonezkoek dantzatzen bazuten ere, gaur egun emakumezkoen dantza da. Makil batetik zintzilik dauden zintei heldu eta dantzaren bitartez txirikordatu egiten dute, gero askatzen joateko.
Txerriki
Haragiaren osasun azterketa eta zigilatzea
Zigiluaren marka, bero dagoen bitartean eta ezabaezina den tintaren bitartez egiten da. Marka maila komertzialaren arabera burutzen da.
Txerri haragiaren heltze eta ontzea
Haragi guztiek hil ondoren heltzen eta ontzen denbora bat behar dute. Denbora horretan haragi hori “lasaitu” egingo da, PH a igo eta bigundu. Hil aurretik normalean animaliaren giharra uzkurtu egiten da, ontze garaian gihar hori “lasaitzen” saiatu behar da, eta horretarako denbora behar du. Haragia hil orduko jaten bada, gogorragoa egongo da. Animalia guztiek hil ondoren, gutxienez 48 ordu egon beharko dute hozkailuan
Ipar Irlandako talde armatuak
Ipar Irlandako talde armatuei paramilitar deritzaie, talde hauen gehiengoak jarraitzen duen egitura eta ikuspegi militarista dela-eta.
Txerriki
Haragien kontserbazioa eta ontzea
Haragiaren kontserbazio moduan hiru mota bereiziko ditugu. Haragi freskoa, haragi hoztua eta haragi izoztua.
Euskal dantzak
Zubietako Inauteria
Zanpantzarrak edo joaldunak Zubieta eta Ituren herrien artean ibiltzen dira. Inauteri hau urtarrilaren azken astearte eta asteazkenean ospatu ohi da. Zanpantzarre ibilaldiaz gain soka-dantza eta dantza soltea ere dantzatzen dira.
Obaba (filma)
Sinopsia
Lourdesek (Barbara Lennie), 23 urte dituela, Obabarako bidea egiten du bere bideokameraz eta guzti. Orainaldia grabatu nahi baduen ere, herria eta herritarren iragana ezagutuko du: Mercherena (Pepa Lopez), Ismaelena (Hector Colome), Tomasena (Txema Blasco), Miguelena (Juan Diego Botto) eta besteena.
Euskal dantzak
Zuberoako maskarada
Zuberoan inauteriak hartzen duen molde berezia maskaradak dira. Pertsonaia nagusiak hauek dira:
Maskaradak hiru zati ditu: Barrikada, Branlia (Kontrapas, Braletik jauzia, Karakoiltzia) eta Ofiziorenak.
Obaba (filma)
Sariak
Filmari esker, Carlos Bonmati, Alfonso Pino eta Pelayo Gutierrezek 2006ko Soinurik onenaren Goya Saria lortu zuten.
Txerriki
Haragien kontserbazioa eta ontzea
Haragi freskoa: Animalia hil ondoren, 2ºC tenperaturan eta %85 hezetasun mailan mantentzen da.
Haragi hoztuak: Haragia -6 C mantentzen da eta 2 edo 3 hilabete izan arte jatea izango da.
Haragi izoztuak: Okela -18ºC azpitik mantentzen da eta urtebete arte eduki daitezke.
D404
Errepidea 3,8 kilometrokoa da.
Txerriki
Txerri arraza nagusiak
Euskal Txerria.
D404
Historia
Berarako bide zaharra ibilgailuen zirkulaziora egokitzearen emaitza da errepidea.
Txerriki
Txerri arraza nagusiak
Txerri txuria.
D404
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Txerriki
Txerri arraza nagusiak
Iberiar txerria.
Mallorkako beltza txerria.
Txerri haragiaren kategoria komertzialak
Estra edo gorena: Solomoa eta azpizuna.
Lehen mailakoa: Izterra, giltzurrun aldeko txuletak, erdi aldeko txuletak.
Bigarren mailakoa: Besoa, Lepoaldeko txuletak.
Hirugarren mailakoa: Saiheskia, hirugiharra, urdai edo xingarra.
Txerri haragi zati nagusiak edo zatikatzea
Azpizuna: Atzealdeko solomo saiheskiaren barrualdean hezurrera itsatsita dago. Estra kategoriako piezatzat jotzen da. Haragi zati luzea eta zilindrikoa da. Normalean, xerratxo lodi eta finetan moztu eta plantxan prestatzen da.
Solomo: Txerriaren bizkar osoa, hezurgabetuta. Normalean plantxan xerratuta edo labean osoa erreta prestatzen da. Baina gisatua edo salteatua ere presta daiteke. Urdaitegirako ere erabiltzen da.
Bizkarraldeko txuletak: Txerriaren bizkar osoa, hezurrarekin. Lepo aldekoa, erdikoa eta itsas aldekoa izan daiteke. Erdi aldekoak dira preziatuenak, hezurra dutenak. Plantxan edo parrilan presta daitezke.
Txerri sahieskia: Txerriaren txuleta hezurraren amaiera dugu. Plantxan, parrilan egosita hornigai moduan.... presta daiteke.
Urdaiazpiko: Txerriaren izterra, normalean urdaitegirako erabiltzen dira, egosita, gazituta.....hala ere xerretan erreta plantxan, osorik labean edo gisatuta ere presta daiteke.
Ukondo: Izterrekoa edo besokoa, normalean egosita edo erreta jaten da.
Hanka: Txerri hanken haragia oso likatsua da, normalean, egosita saltsan, beteak edo urdaitegirako erabiltzen direnak.
Hirugihar: Saiheskitik behera tripa aldean dagoen zatia. Gazituta, plantxan edo parrilan egiteko freskoa edo ketu ondoren plantxan edo parrilan egiteko.
Urdai edo xingar: Tripako gantz kopuru handiko zatia. Gazituta edo freskoan, normalean, eltzeko edo lekale ugariri zaporea emateko erabiltzen da. Bertatik txerri gantza ere ateratzen da. Garai batean koipea kozinatzeko edo azkenburukoak prestatzeko asko erabiltzen zen.
Buru eta Lepape: Dena aprobetxatzen da, muturra, belarria, mingaina, masaila, garuna, lepapea...Oso likatsua da eta masaila izan ezik, normalean, urdaitegirako erabiltzen da. Masaila berriz, erreta edo gisatuta prestatzen da.
Presa: Lepoaren eta besoaren gainean aurkitzen da. 500 eta 700g bitarteko pisua duen zati koipetsua dugu. Xerretan moztu eta plantxan edo parrilan prestatzen da.
Sekretu: 150 eta 200g bitartean pisatzen du, zati laua da, besoaren atzealdean aurki dezakegu, solomo eta urdaiaren artean. Hau ere xerratu eta plantxan edo parrilan egiteko erabiltzen da.
Luma: Zati luzea da, bizkarreko saiheski eta gantzaren artean dagoena. 70g eta 100g artekoa da. Xerratu eta plantxan edo parrilan prestatzen da.
Txerri haragiaren prestaketa sukaldean
Txerrikiak kozinatzeko modu desberdin asko ditu, kultura bakoitzak bere moduan kozinatzen du.
Txerri haragi ketuta
Ketutako txerri haragiaren hainbat adibide daude, urdaiazpikoa, (Ohian Beltzeko urdaiazpikoa), hirugiharra, eta txuletak ketu daitezke.
3554 Amun
3554 Amun asteroide baten izena da. martxoaren 4an aurkitu zuen C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
3553 Mera
3553 Mera asteroide baten izena da. maiatzaren 14an aurkitu zuen C. S. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
Pneumatiko
Pneumatiko bat kautxuzko pieza toroidala da eta hainbat ibilgailuren eta makinaren gurpilen hagunetan jartzen dira.
Pneumatikoen eginkizuna zoladurarekin itsaspen eta marruskadura bidezko kontaktu egokia ahalbidetzea da; abiaraztea, balaztatzea eta gidatzea ahalbidetuz, bideak dituen irregulartasun txikien eragina xurgatuz.
Normalean, pneumatikoak sendotzeko hariak izaten dituzte. Pneumatikoak sailkatzeko, harien orientazioa erabiltzen da; diagonalak edo erradialak izan daitezke. Auto modernoetan gehien erabiltzen direnak, pneumatiko erradialak dira.
Errepidearekin kontaktuan dagoen pneumatikoaren zatiari erroldatze-banda deritzo eta kontaktuan jartzen ez diren pneumatiko zatiak hurrengoak dira: saihetsak edo alboko paretak, orpoak (saihetsak hagunarekin lotzen dutenak) eta barne egitura (erradiala edo diagonala izan daitekeena).
Historia
XIX. mendearen hasieran erabili zen lehenengoz goma naturala zurezko edo altzairuzko gurpilak estaltzeko. Goma azkar gastatzen zenez, bere etorkizuna ez zen oso itxaropentsua. 1839an, Charles Goodyearrek bulkanizazioa aurkitu zuen eta gomen plastikotasuna eta erresistentzia hobetzea lortu zuen. Horrekin, goma trinkozko hagunak ospetsu egin ziren (bidaiak deserosoak izan arren).