cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Edwin Salpeter
Edwin Ernest Salpeter (Viena, - Ithaca, New York, ) austriar fisikaria izan zen. Austriatik Australiara emigratu zuen gaztetan. Australian eta Ingalaterran egin zituen ikasketak. 1948. urtetik aurrera Ingalaterran aritu zen lanean, quantumaren elektrodinamika eta fisika nuklearra aztertzen, Hans A. Betherekin batera. Bion artean fisika atomiko erlatibistari buruzko monografia ospetsu bat idatzi zuten. 1951n "triple-alpha" erreakzioak heliotik ikatza nola egin zezakeen azaldu zuen. Geroztik izar arteko gertaera asko aztertu ditu: fisika nuklearraren ondorioak izarren bilakaeran, harea pikorren eta molekulen sorrera, neutroi izarretako buru polarrak, galaxia-multzoak, eta biofisika- eta epidemiologia-arazoak, besteak beste.
Johann Julius Walbaum
Johann Julius Walbaum (1724ko ekainaren 30a, Wolfenbüttel - 1799ko abuztuaren 21a, Lübeck, Germaniako Erromatar Inperio Santua), alemaniar mediku, naturalista, zoologo eta taxonomista bat izan zen.
Munduko txoko ezberdinetako espezie ugari deskribitu eta sailkatzen lehena izan zen, esate baterakom barrakuda (Sphyraena barracuda), Siberiako Kamtxatka ibaiko Keta izokina (Oncorhynchus keta) edo Brasilgo São Francisco ibaiko urimatá-pacú (Prochilodus marggravii) arraina ere.
Gainera, medikuntza kirurgikoan infekzioen aurka eskularruak prebentzio neurri gisa beharrezkoak zirela jabetzen lehena izan zen (oraindik kautxua aurkitu ez zenez, ardi itsua erabiltzen zen).
Lübeck hirian bitxikerien kabinete bat osatu eta arrain eta dordokei buruzko argitalpenak argitaratzeagatik ezaguna egin zen.
Newtown (Missouri)
Newtown Missourieko herri bat da. Sullivan konderrian kokatua dago. 2010ean 183 biztanle zituen, 0.65 kilometro koadrotan banatuta.
NA-7400
NA-7400 edo Arroitz-Olexoa errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-6340 nafar errepideko 5,23 kilometroan hasi eta NA-1110 errepidearen 46,77 kilometrora arte doa. Errepidea 15,01 kilometro luze da.
Yasushi Kawakami
Yasushi Kawakami (川上 靖, 1963ko maiatzaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Erlatibismo
Erlatibismoa doktrina filosofiko popularra eta aldi berean sutsuki arbuiatua izan da. Haren aldekoak tolerantziaren aldeko doktrina dela diote, tolerantea denaren posizio epistemiko eta etiko posible bakarra. Haren aurkakoek berriz haren inkoherentzia eta permisibitate intelektual akritikoa salatzen dute. Etikatik epistemologiara, antropologiatik erlijiora, erlatibismoaren korronteak denetan eragin du.
Erlatibismoak esaten duena da ikuspuntuak ez direla objektiboki egiak eta ez direla unibertsalak; ezagutza, egia eta morala kulturari, gizarteari edo testuinguru historikoari lotuak existitzen direla, eta beraz ez direla absolutuak. Erlatibismoa auzi konkretuei aplikatu ohi zaie. Adibidez, erlatibismo moralak jende eta kultura ezberdinen moralaren artean dauden aldean barnebiltzen ditu. Erlatibismo gnoseologikoak, berriz, egia objektiborik ez dagoela kontsideratzen du, hau da, egia beti erreferentzia marko jakin baten araberakoa dela, esaterako, kultura eta hizkuntza.
Erlatibismoaren baitan erlatibismo normatiboa eta deskriptiboa ere bereizi daitezke. Deskriptiboak jende eta kulturen arteko aldeak ebaluatu edo epaitu gabe aztertzen ditu, eta normatiboak, aldiz, ikuspuntu baten egiazkortasuna edo moralitatea epaitzen dute marko jakin batean.
Erlatibismo antropologiko eta filosofikoa
Eratibismo antropologikoa metodologiari dagokionez dagoen posizio bat da, zeinetan ikertzaileak bere kulturaren aurreiritziak baztertzen dituen beste kultura edo jende baten sineskera eta portaerak ulertzeko. Honi erlatibismo metodologikoa esaten zaio, eta etnozentrismoa saihestea du helburu, hau da, ez beste kultura bat epaitzea norberaren kulturaren parametroen arabera. Hau da “emic” eta “etic”-en arteko banaketaren oinarria:
Erlatibismo filosofikoak, bestalde,  esaten du proposizio baten egiazkortasuna marko teorikoaren, metafisikoa denaren edo metodo instrumentalaren araberakoa dela, edo proposizio hori adierazi den testuinguraren edo hura interpretatzen duten pertsona, talde edo kulturen araberakoa. Erlatibismo metodologikoa eta erlatibismo filosofikoa independienteki existitu daitezke, baina antropologo gehienek filosofikoki oinarritzen dute haien erlatibismo metodologikoa.
Erlatibismo deskriptibo eta normatiboa
Erlatibismoak ere badu zer ikusia antropologia eta filosofiarekin, beste era batera: Orokorrean, antropologoena da erlatibismo deskriptiboa (“nola diren gauzak” edo “nola ematen duten”), eta filosofoak berriz erlatibismo normatiboan jardun ohi dute (“nola izan beharko luketen gauzek”), nahiz eta badagoen solapamentu bat.
Erlatibismo deskriptiboak esaten du talde kultural ezberdinek pentsatzeko eta arrazoitzeko modu, neurri  etab. ezberdinak dituztela, eta antropologoaren lana horiek deskribatzea, baino ez ebaluatzea, dela. Posiblea da landa lanean antropologoa erlatibista deskriptiboa izatea filosofoak kezkatu ohi dituzten auzi batzuei dagokionez (adibidez, printzipio etikoak), baino ez beste batzuekiko (adibidez, printzipio logikoak). Ikuspuntu hau gizakiaren unibersaltasunaren inguruko argudioekin kritikatu ohi da, eta azken aldiko literaturan garrantzia handia hartu du eztabaida honek: Ea zer puntuarte, eta nola frogatzen den, gizakiaren unibertsaltasuna kulturaren, moralaren edo hizkuntzaren arloetan.
Erlatibismo deskriptibo mota ezberdinak gauza empirikoei buruz izaten direnez, pentsa liteke ez dutela interes filosofikorik, baina hau ez da hala. Alde batetik, filosofo batzuk, nabariena Kantek, esaten du gizakien arteko ezberdintasun kognitibo batzuk ezinezkoak direla, eta honek mugak jarriko lituzke a priori ikerketa empiriko batek aurkitu lezakeenari, baita erlatibismo deskriptiboaren bertsio baten edo besteren egiazkortasunari. Gainera, taldeen arteko ezberdintasunei buruzko baieztapenek paper zentrala hartzen dute erlatibismo normatiboaren argudio batzuetan (adibidez, erlatibismo etiko normatiboaren aldeko argudioak sarri hasten dira talde ezberdinak kode moral eta idealak dituztela esanez). Bukatzeko, antropologoak jende talde ezberdinen arteko aldeak, hau da, gauza jakin baten erlatibismoa deskribatzen duenean, giza ezaugarri egonkorrak eta aldagarriak bereizteko balio du, eta beraz, giza experientzia edo pentsamenduari buruzko baiztapen deskriptibo batek giza izaerari buruzko informazio baliagarria eman dakiguke.
Erlatibismo normatiboak baieztapen normatibo edo ebaluatiboak egiten ditu, esanez pentsatzeko erak, arrazoitzeko irizpideak eta halakoak marko jakin batekiko bakarrik direla egia edo gezurra. Erlatibismo normatiboak (adibidez, erlatibismo moral normatiboari dagokionez) zera dio, gauzak (esaterako, baieztapen etikoak) ez direla bere hortan egiak, egi bezala duten balioa marko zabalago baten araberakoa dela (adibidez, kode moralak).
Erlatibismo globala eta lokala
Erlatibismo globalaren oinarrizko ideia hainbeste errepikatzen den “dena da erlatiboa” esaldian ikus daiteke. Hau da, pentsatzea sinesmen guztiak, axola gabe zeri buruz, marko edo parametro batzuekiko bakarrik direla egiak. Erlatibista lokalak berriz era mugatuan aplikatzen dute erlatibismoa (adibidez, etikari edo estetikari), aldi berean esanez beste zenbait gauza, adibidez, egia zientifikoak, ez direla egokiak era erlatibista batean ulertzeko.
Erlatibismo globala irekia dago barne-kritika eta inkonsistentziaren inguruko kritikei, dena bada erlatiboa, erlatibismoa bera ere badelako. Erlatibismo lokala inmunea da kritika mota honekiko, ez duelako zertan bere premisak erlatibizatu behar den horren barruan sartu. Ez da harritzekoa gaur egungo debateetan erlatibismo lokala, eta ez globala, izatea presentzia gehien daukana.
Erlatibismo gogor eta ahula
Erlatibismoaren baitan egin daitekeen beste banaketa bat erlatibismo forma gogor eta ahulen artekoa da. Erlatibismo gogorraren baitan, posible da sinesmen edo juizio bera egia izatea testuinguru batean eta faltsua beste batean. Erlatibismo ahulak berriz esaten du sinesmen edo juizio bat egia izan daitekeela testuinguru batean baina ez beste batean, bigarren honetan ez daudelako eskura edo ezin direlako adierazi. Adibidez, Bernard Williams-ek argudiatzen zuen kontzeptu batzuk bizimodu konkretu bat bizi dutenentzako bakarrik daudela eskura. Kontzeptu hauek ez dira Williamsek “munduaren kontzepzio absolutua” esaten dionaren parte, eta ez dute edozein izaki arrazionalek, duen kultura izanda ere, ezagutuko lituzkeen egirik adierazten. Haien formulaziorako kontzeptu hauek behar dituzten egiak hizkuntza batzuetan bakarrik adierazi daitezke: Hizkuntzak zeinen hiztunak bizimodu konkretu horretan parte hartzen duten. Egia hauek ez dute zertan egiak izan zerbaitekiko (egia parametro batzuekiko, faltsuak beste batzuekiko), aitzitik, egia hauek prespektiboak dira: Benetakoak baino angelu jakin batetik bakarrik ikusgarriak, hau da, bizimodu jakin bat duten pertsonentzako.
Erlatibismoa eta eszeptizismoa
Erlatibismoa ez da nahastu behar eszeptizismoarekin, zeinekin baduen azaleko antzekotasun bat, biak ukatzen baitute egiaren ikuskera absolutista bat. Eszeptizismoak, ordea, egia bera eta haren ulerkera guztiak ukatzen ditu, erlatibistek berriz egia absolutua baliokideak diren egia erlatiboen teoria positibo batekin ordezkatzen dute. Erlatibistarentzako, egiak ez du testuinguru egokia besterik behar, edo sinesmen pertsonal edo kultural egokiak, eta beraz, egia asko daude munduan.
Kritikak
Erlatibismoaren aurkako argudio ohiko bat da kontraesankorra dela : “Dena da erlatiboa” baieztapena erlatibo edo absolututzat har dezakegu, baina erlatiboa bada, orduan ez du baieztapen absolutuen existentzia ukatzen. Baina baieztapena absolutua bada, orduan baieztapen absolutuak badirela frogatzen du, erakutsiz egia guztiak ez direla erlatiboak. Hala ere, erlatibismoaren aurkako argudio honek erlatibismo epistemologikoarentzako soilik balio du, zeinek esaten duten egia erlatiboa dela. Zehatzago estaeko, elatibismo epistemologikoaren muturreko formentzako bakarrik balio du kritika honek, erlatibista epistemologiko askok onartzen baitituzte egia unibertsal batzuk (adibidez, gasaren legeak edo arau moralak), egiatzat ematen diren beste hainbat gauzen unibertsaltasuna kolokan jartzen dutelarik.
Erlatibismoaren aurkako beste argudio bat Naturaren Legeen kontua da. Era simple batean esanda, unibertso fisikoak lege jakin batzuei jarraiki funtzionatzen du: “Naturaren Legeak”. Batzuk esaten dute "Lege Moral" naturala ere existitu daitekeela, hala esaten dute, adibidez, Richard Dawkins-ek The God Delusion (2006) lanean eta C.S. Lewis-ek “Mere Christianity” (1952) lanean. Dawkins-ek esan zuen “Uste dut maila bereko baino askoz makurragoa den ezkerretik datorren erronka bati aurre egiten diogula, erlatibismo kulturalaren forman-egia zientifikoa egia mota bat besterik ez dela eta ez lukela aparteko pribilegiorik izan behar”. Hilary Putnam filosofoak seinalatu zuen erlatibismo mota batzuk ezinezkoa egiten dutela norbera okertua dagoela sinestea. Ez baldin badago egiarik norberaren sinesmen indibidualetatik at, orduan norbanakoaren egiek ezin dute faltsuak edo okerrak izan. Honi lotua dagoen kritika bat da egia norbanakoen mailara erlatibizatzeak egia eta sinesmenen edo usteen arteko bereizketa suntsitzen duela.
Sofistak
Sofistak daude Mendebaldeko erlatibismoaren hastapenetan. Elementu erlatibistak k.a. V. mendean agertu ziren sofisten artean. Haien pentsamendua haien aurka zeuden Platon eta Sokratesen bidez iritsi zaigu. Ezaguna den dialogo parafraseatu batean, Protagoras sofistak zera esan zion Sokratesi: “Egia dena zuretzat egia da zuretzako, eta egia dena niretzako egia da niretzako”. undefined
Postmodernismoa
"Erlatibismo" terminoa sarritan aterazten da postmodernismoari, postestrukturalismoari eta fenomenologiari buruzko eztabaidetan. Korronte hauen kritikoak “erlatibista”-ren etiketa egotzi ohi diete beraien jarraitzaileei. Adibidez, Sapir-Whorf hipotesia askotan erlatibistatzat hartua da, esaten duelako egitura eta kategoria linguistikoek gizakiak mundua ikusteko era moldatzen dutela.
Ikuspegi hauek ez dira erlatibistak hitzaren zentzu hertsi filosofikoan, agnostizismoa espresatzen dutelako errealitatearen izaerarekiko eta baieztapen epistemologiko, eta ez ontologikoak, egiten dituztelako. Hala ere, termino hau baliogarria da errealistengandik bereizteko, zeinek sinesten duten filosofiaren, zientziaren, edo kritika literarioaren helburua kanpora begira egiak diren baieztapenak aurkitzea dela. Michel Foucault eta Max Stirner bezalako filosofo eta teoriko garrantzitsuak, baita post-anarkismo eta post-marxismo bezalako mugimendu politikoak ere erlatibista gisa har daitezke zentzu honetan, nahiz konstruktibismo soziala agian termino egokiagoa izan.
Erlatibismo mota “ahul” honen hedadura eta estimazioa aldatu egiten da disziplina akademiko batetik bestera. Onarpen zabala dauka antropologian eta gehiengoak jarraitzen du ikerketa kulturaletan. Baditu haren aldekoak teoria eta zientzia politikoan, soziologian, eta baita filosofia kontinentalean (Filosofia analitiko Anglo-Amerikarragandik bereizita) ere. Esanahiaren eraikuntaz sozialari buruzko ikerketa empirikoak inspiratu ditu, adibidez, Labeling teoriarekin lotutakoak. Erlatibismo mota honen aldekoak sarritan esan ohi dute zientzia naturalen garapenak (adibidez, Heisenbergen ziurgabetasunaren printzipioa, mekanika kuantikoa, kaosaren teoria eta komplexutasunaren teoria) erakusten duela zientzia erlatibista bilakatzen ari dela. Hala ere, metodo hauek erabiltzen dituzten zientzialari askok errealista edo post-positibista gisa identifikatzen jarraitzen dute, eta batzuk zorrozki kritikatzen dute asoziazioa.
1990. hamarkadan eztabaida gogorrak egon ziren errealista eta posmodernoen artean. Bitxikeria bezala, Alan Sokalek sortutako polemika interesgarria suerta liteke. 1996an Social Test aldizkari postmodernora, "Transgressing the boundaries: Toward a transformative hermeneutics of quantum gravity" ("Mugak transgredituz: Grabitate kuantikoaren hermeneutika transformatibo baterantz") izeneko artikulu bat bidali zuen, eta argitaratua izan zen, nahiz eduki guztia erabat asmatua izan. Aldi berean Lingua Franca izeneko beste publikazio batean bere engainua azaldu zuen. Bere txantxaren atzean erlatibismo epistemikoaren eta postmodernismoaren nahasmen kontzeptualaren kritika bat dago.
Paul Feyerabend
Zientziaren filosofo Paul Feyerabend erlatibistatza hartzen da askotan, nahiz berak ukatu.
Feyerabendek argudiatzen zuen zientzia modernoak metodologikoki monista (sinestea metodologia bakar batek ekar dezakela garapen zientifikoa) izatearen gabezia zeukala. Feyerabendek bere Against Method  laneko argudioak “denak balio du” esaldiarekin laburbiltzen du.
Askotan errepikatu ohi zuen aforismo bat “potentzialki edozein kultura da kultura guztiak”. Honek zera helarazteko asmoa du, mundu ikuskerak ez daudela hermetikoki itxiak, haien kontzeptu gidatzaileak “ambiguetate”, irekitasun, bat daukatelako, beste kulturetako jendeak haiekin harremantzea ahalbidetzen baitu. Feyerabendentzako, bai erlatisbimoa hermetikoak bai haren aurkari absolutu den errealismoak era ezberdinetan giza existentzia debaluatzeko balio dute. Lehenak “beste kulturak” inola ere ez kritikatzeko postura politikoki zuzena muturreraino eramaten du, praktika barbarikoak eta diktadura odoltsuak barkatuz. Bigarrenak, batez ere gaur egun indarrean dagoen “errealismo zientifikoak”, “zientziaren mounstruen” abstrakzioei ematen dien gehiegizko prestigioarekin, aniztasuna, aberastasuna eta eguneroko indibidualtasuna gutxiesten dituzten korronte politikoekin lotzen du Feyerabendek, seinalatuz esandako korronteek haien arauak ustezko datu neutralekin justifikatzen dituztela.
Thomas Khun
Thomas Kuhnen zientziaren filosofia, The Structure of Scientific Revolutions aurki dezakeguna, erlatibista gisa interpretatu ohi da, nahiz berak erlatibista izatea ukatu. Bere ustez, progresiboki eta gutxinaka aurrera egiteaz gain, tarteka zientziak iraultza edo paradigma aldaketak izaten ditu, hainbeste, non paradigma ezberdinekin lan egiten duten zientzialariak elkarrekin komunikatzeko zailtasunak dituzten. Horrenbestez, baieztapen baten egiazkortasuna erabiltzen den paradigmaren araberakoa litzake. Hala ere, paradigma orok aurretiazko beste paradigma baten beharra du, historian zehar eraikiz joaten direlako, eta horrenbestez garapen egitura fundamental, gutxinakako eta erreferentziala dago, ez dena erlatibista, baizik eta, esan bezala, fundamentala.
Khunek ez zuen esaten teoria "inkonmensurableak" ezin daitezkeenik konparatu, esaten du ezin direla neurtzeko sistema amankomun batekin konparatu. Oso argi esaten du badagoela konparaketak egitea, bai “mainstreameko” filosofoen eta bai erlatibista postmodernoan (mis)interpretazio gordin eta batzutan katastrofikoak saihesteko saiakerak eginez.
Khun berak erlatibista izatea ukatu zuen, esanez horren froga zela berak zientziaren garapenean sinisten zuela. Batzuk argudiatu dute Khunen lana esentzialki positibista dela bere ontologian: Berak postulatzen dituen iraultzak epistemologikoak dira, arrastaka dihoazenak errealitate objektiboaren ulerkera ustez “hobe” batera, paradigma berriak eskaintzen duen lentetik begiratuta. Hala ere,  The Structure of Scientific Revolutions eko zenbait pasartek bai diruditela erlatibistak, eta errealitate objektiboaren ideia zalantzan jartzen dutela, baita zientziaren gaitasuna hura geroz eta hobeto ulertzeko, batez ere paradigma aldaketen prozesuari bidez. “Zientzietan ez du zertan beste erako aurrerapen bat egon. Zehatzagoa izateko, agian, beharrezkoa da abandonatzea, explizitu edo implizituki, paradigma aldaketak zientzialariak eta haiengandik ikasten dutenak egiarengandik gertuago egotearen ideia”.
Garapen Jasangarrirako Helburuak
Garapen Jasangarrirako Helburuak (GJH) Nazio Batuen Erakundeak (NBE) argitaratutako 17 helburu dira. Esan beharra dago helburu hauek 169 xede ezberdinez osatuta daudela. GJH-ek Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda osatzen dute, zein Nazio Batuen Erakundearen (2015) hitzetan “Pertsonen, planetaren eta oparotasunaren aldeko ekintza-plan bat da, zeinek bake unibertsala eta justiziarako sarbidea indartzeko asmoa baitauka” definitzen baitzen. Gainera, azpimarratzekoa da agenda hau Milurtekoko Garapen Helburuen jarraipen gisa aurkeztu zela 2015eko irailaren 25ean, eta 17 helburu hauen bidez beraien aitzindariek lortu ez zutena lortzeaz gain, lehenago aipatutako asmoak hurrengo 15 urteetan betetzea bilatzen dela.
Milurtekoko Garapen Helburuak
Lehenago aipatu bezala, Garapen Jasangarrirako Agenda 2030, 2015ean onartu eta abian jarri zen, baina bere oinarria 2000. urtean  New Yorken onartutako Milurtekoko Garapen Helburuetan du. Helburu hauek 8 ziren, baina Garapen Jasangarrirako Helburuak ez bezala, beraien xedeak murritzak ziren eta 8 adierazle soilik zituzten.
Epeari dagokionez, 15 urteko epea zuten, 2015ean lortzeko muga hain zuzen ere. Beraz, urte horretan bertan herrialde ezberdinek txostenak aurkeztu zituzten lortutako emaitzei buruz. Hauetan oinarrituz NBEak ondorioak atera eta lortutako emaitza onetan egin zuen aipua. Hauek dira ondorietako batzuk:
Ondorio hauek ikusita, Nazio Batuen Erakundea ez zen asetu, eta egindako akatsez ohartu, hauek hobetzen saiatu eta gizartea eta lurra  egoera hobera eramateko Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda argitaratu zuen.
Garapen Jasangarriaren Helburuak
Era berean, esan beharra dago helburu hauek oso gai ezberdinak jorratzen dituztela; gosearekin amaitzea, genero-berdintasuna lortzea, klima-aldaketari aurre egitea, bakea lortzea…   baina esan beharra dago ez direla era aleatorioan aukeratu, hau da, 2 urtez galdeketa publikoak egitearen, gizartearekin elkarlanean egotearen eta herrialdeen arteko negoziazioen fruitu dira. GJHek 15 urteko epea dute, 2030. urterainoko epea hain zuzen ere, urte horretan bertan helburuak lortu diren ala ez neurtu eta erabakiak hartuko dira.
Azkenik, aipatzekoa da ez dela adostu helburuen jarraipena egiteko modelorik, eta ildo honetan 2018an NBEak argitaratutako txostenean “Egungo egoerari buruzko datu enpirikorik gabe, ezin da konfiantzaz Garapen Iraunkorreko Helburuak betetzeko bidea zehaztu” aipatzen da. Beraz, nahiz eta helburu hauek etorkizun hobe baterako bidea ezarri duten, argi dago oraindik lan asko geratzen dela esandakoa betetzeko.
Espainia
Espainia mailan GJHen alde lan egiteko  “Garapen Jasangarrirako 2030 Agenda ezartzeko Ekintza Plana” aurkeztu eta 2018ko uztailaren 29an  aprobatua izan zen. Ekintza-plan honek bi atal nagusi ditu; alde batetik, “Garapen Jasangarriko Helburuen egoeraren analisia Espainian, abiapuntuko egoera eta sail guztien eskumen-erantzukizunen kartografia bat lortu” nahi dute, Kanpo-arazoetako Ministerioa (Agenda 2030). Eta Bestetik, bilatzen dutena zera da: “2018-2020 Agenda bultzatzeko ekintzak zeintzuk izango diren ezarri: politika eta neurri publiko berriak, agendaren gobernantza, jarraipena egiteko mekanismoak eta eragile guztien berri ematea” Kanpo-Arazoetako Ministerioa (Agenda 2030). Esan beharra dago ekintza-plan honetan pertsonaia sozial eta eskualde-administrazio guztiek era ireki, barneratzaile eta transparentean egin dutela elkarlan. Plan honek “palanka” izeneko politika batzuei ematen die lehentasuna, hauen bidez helburuak lortzeko bidean aurrerapauso handiak eta azkarrak ematea espero da; pobrezia, baztertze eta desberdintasun sozialaren aurkako prebentzio eta borroka, ekonomia zirkularraren alde egitea eta aldaketa klimatikoaren aurka lan egitea, adibidez. Politika hauek lege eta neurri zehatz eta berritzaileen bidez sustatzea da helburu.
Horretaz gain, esatekoa da 2030 Agendaren inguruko gobernantza ez duela Espainiako gobernuak berak egingo, gobernu honek berak izendatutako garapen jasangarriaren aldeko batzorde batek burutuko baitu.
Bukatzeko, aipatu beharra dago Espainiako Kanpoko-Arazoetako Ministeritzak urteetan zehar hainbat bilakaera-txosten aurkeztuko dituela (txosten hauek borondatezkoak dira), hauetako lehenengoa 2019. Urtean argitaratu zuten.
Euskal Autonomia Erkidegoa
Euskadi Basque Country 2030 Agendaren edukiari dagokionez, osagai hauek ditu: 15 herrialde-helburu, 15 plan estrategiko, 54 plan sektorial, 28 ekimen legegile, 175 konpromiso, 650 ekimen eta 100 adierazle. Eusko Jaurlaritzak dioenez, elementu horien bitartez lortzen da bat etor daitezela 2016-2030 XI. legegintzaldiko gobernu programa eta Garapen Jasangarrirako Estrategia.
Neurri horien lorpen-graduaren jarraipenari erreparatuz, Eusko Jaurlaritzak hainbat jarraipen txosten argitaratzea espero da; horietariko lehenengoa 2017. urtean argitaratu zuten.
Lendagua
Lendagua Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 12 biztanle zituen.
Coracina caledonica
Coracina caledonica Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Illingen (Baden-Württemberg)
Illingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Clément (Aisne)
Saint-Clément Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 54 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 33 ziren, horien artean 24 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 24 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (12 gizon eta 10 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Imina
Imina talde funtzionala edo konposatu kimikoa da zeinetan karbono eta nitrogeno atomo bana lotura bikoitzez lotuta dauden. Nitrogenoa hidrogeno bati edo talde organiko bati lotuta egon daiteke. Karbonoa bi lotura bakun ditu. Imina terminoa Albert Ladenburg kimikari alemanak sortu zuen 1833an Iminak amoniakoak edo amina primario batek zetona batekin edo aldehido batekin erreakzionatzean sortzen dira.
Sintesia
Imina eratzeko aldehidoaren edo zetonaren karbonilo elektroizaleari aminaren adizio nukleozalea gertatzen zaio. Hala, hemiaminal bat eratzen da bitarteko gisa, eta, ondoren, ur-molekula bat galtzen du imina sortzeko.
Erreakzioak katalisi azidoa eskatzen du normalean. Gainera, oreka-erreakzioa denez produktua lortzeko, ura ezabatu egin behar da erreakzio-ingurunetik, azeotropikoki edo agente deshidratatzaileen bidez.
Iminak errazago sortzen dira karbono-nitrogeno lotura bikoitzaren eta ordezkatzaile baten (normalean, arilo taldeak) arteko konjokaketa dagoenean. Kasu horietan, imina nahikoa egonkorra da.
Erabilerak
Erabilera asko dituzten iminek kimika organikoan, hala nola:
Naturan ere arruntak dira. Adibidez, B6 bitaminak aminoazidoen desaminazioa eragiten du iminak sortuaz.
Tamás Mezei
Tamás Mezei (Budapest, Hungaria, 1990eko Irailaren 14a) Hungariako waterpolo jokalaria da.
2021ean, Vasaseko jokalari bihurtu zen.
Udako Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Hungariako taldearekin, Serbiaren (urrezkoa) eta Greziakoaren atzetik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko dute Hungariako taldea: Dániel Angyal, Balázs Erdélyi, Balázs Hárai, Norbert Hosnyánszky, Szilárd Jansik, Krisztián Manhercz, Tamás Mezei, Viktor Nagy, Mátyás Pásztor, Márton Vámos, Dénes Varga, Soma Vogel eta Gergő Zalánki-k.
Minyclupeoides dentibranchialus
Minyclupeoides dentibranchialus Minyclupeoides generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Gerardo Rueda
Gerardo Rueda (Madril, 1926ko maiatzaren 23a - ib., 1996ko maiatzaren 25a) espainiar eskultorea izan zen.
Irudi kubistak kopiatuz eta paisaia soilak margotuz hasi zen margolaritzan lanean. 1955. urteaz gero abstrakzioari heldu zion, eta Europako diskurtsu espazialistari jarraituz, bolumena hartzen duten orbanez zipriztinduriko pintura monokromoak egin zituen. 1960an Before Picasso, after Miró erakusketan parte hartzeko aukeratu zuten (Guggenheim Museum, New York). 1963an Gustavo Tornerrekin batera Cuencako Arte Abstraktuaren Espainiar Museoaren sorreran parte hartu zuen. 1965etik aurrera, bere bidea eta estilo propioa nabarmenduz joan zen, bai bere koadroetan (markoak leiho modura agertzen dira) eta bai pospolo-kutxez egindako collageetan ere. 1960ko hamarraldian, burdina kromatuzko eskulturak osatu zituen, erliebe modura, bere horretan agertzen diren gauzakiak bertan txertatuz. Oro har, molde abstraktu eta arrazionalak erabili zituen, eta batzuetan Minimal Art edo Zero mugimenduaren kutsua antzematen zaio. Azken urteetan, izadi hilak eta collageak egin zituen, batez ere. Gerra ondoko espainiar margolaritzan garrantzi handiko lana egin zuen, Cuencako Museoa sortu eta aurrera atera zuten egileekin batera, hau da, informalismo larri eta gatazkatsuaren aurrean irtenbide lirikoa, joera klasizistakoa, baina aldi berean modernotasunari jarraitzen ziona, bultzatuz. Bere obrak munduko hainbat museotan barreiaturik daude.
San Miguel konderria (Mexiko Berria)
San Miguel konderria (San Miguel County) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Las Vegas da. 2010eko zentsuaren arabera 29,393 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
San Miguel konderriak 122,653 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,138 ura dira. Beste 1,221,392 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 2,4 da.
Mocker's
Mocker's 2010 urtean Durangon sortutako blues eta rock and roll musika taldea.
Yuya Tanaka
Yuya Tanaka (田中 悠也) Japoniako futbolaria da.
István Bocskai
István Bocskai (Kolozsvár, Transilvania, 1557ko urtarrilaren 1a - Kassa, Hungariako Erresuma, 1606ko abenduaren 29a) hungariar aitoren seme kalbindarra izan zen, Transilvaniako printzea 1605-1606 bitartean.
Bizitza
Báthory leinuaren aholkularia eta kalbindar sutsua, Habsburgotar katolikoen aurka borrokatu zen. Hajduk edo lapur ongileen buruzagia, Hungariako Sortaldeko nagusi bihurtu zen, eta 1605ean Hungaria eta Transilvaniako printze izendatu zuten. Enperadoreak burujabetasuna eman behar izan zion Transilvaniari 1606an, eta nolabaiteko autonomia eman zion Hungariari, protestante-gurtzarena adibidez. Bocksayk germaniarren eta otomandarren arteko baketzean hartu zuen parte, eta garrantzi handiko neurri sozialak hartu zituen laborarien alde. Hil zenean, enperadorea pozoitu egin zuela-eta, hartu eta bertan garbitu zuen herriak Mihály Káthay kantzilerra.
Viḷḷagrufe
, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Allande udalerrian dagoen parrokia bat da. 2019ko erroldaren arabera 104 biztanle zituen.
Neofundulus ornatipinnis
Neofundulus ornatipinnis Neofundulus generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Llanafan Fawr
, Galesko komunitate eta parrokia bat da, Powys konderrian. Builth Wells udalerritik 14 kilometrora dago.
2011ko erroldaren arabera 470 biztanle zituen.
Jouancy
Jouancy Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Coracina welchmani
Coracina welchmani Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Jouancy
Biztanleria
2007an Jouancy udalerrian erroldatutako biztanleak 33 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Elopichthys bambusa
Elopichthys bambusa Elopichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Jouancy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 29 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 14 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 29etxeak ziren. 15 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 1ek hiru zituen, 5 etxek lau zituzten eta 5 etxek bost zituzten. 10 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 14 ziren, horien artean 13 aktiboak ziren eta1 inaktiboa zen. 13 pertsona aktiboetatik 11 lanean zeuden (6 gizon eta 5 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). Pertsona inaktibo bakarra ikasten zegoen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marco Antônio
Marco Antônio (1963ko abuztuaren 20a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Integral inpropio
Kalkuluan, funtzio baten integral inpropio bat integral zehatz baten limitea da, integrazio-tartearen mutur bateko edo bietako puntuak bere eremuan ez dagoen zenbaki batera hurbiltzen direnean, \infty-ra edo -\infty-ra. Gainera, integral definitu bat inpropioa da integral definituaren funtzio integratua integrazio-tarte osoan jarraitua ez denean. Bi egoerak ere gerta daitezke.
Muga infinituko integral inpropioak
Izan bedi eta f [a,t]-n integragarria (t>a zanik),,  integral inpropioa konbergentea da.
Izan bedi eta f [t_1,t_2]-n integragarria. Orduan, integral inpropioa konbergentea da eta  konbergenteak direnean. Kasu horretan,.
Llaguno
Llaguno Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 12 biztanle zituen.
Integral inpropio
Muga infinituko integral inpropioak
Orokorrean,
Konbergentzia irizpidea
Izan bitez funtzioa integragarriak [a,t]-n (t>a zanik). Suposatu. Orduan,
Azpisestra
Errepideetan azpisestra bidezoruaren zimendu-ardatzaren aurretiko bistako trazatua osatzen duen lerrokatze bertikala da.
Integral inpropio
Froga
bada
. Beraz,
Adibideak
Izan bedi integral inpropioa.
, x\geq1.
Limitearen irizpidea
Izan bitez funtzioa integragarriak [a,t]-n. Suposatu 0\leq f(x) eta 0< g(x) eta. Orduan,
konbergentea konbergentea
(ii) l=0
Viḷḷar de Sapos (Ayande)
Villar de Sapos, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Allande udalerrian dagoen parrokia bat da. 2019ko erroldaren arabera 18 biztanle zituen.
Integral inpropio
Limitearen irizpidea
(iii) l=\infty
dibergentea dibergentea
Froga
(i)
Kasu partikularra,. Orduan,
(ii) l=0
Kasu partikularra, k=1:
Adibideak
integral inpropioaren konbergentzia aztertu.
f(x) eta g(x) bera izaera bera dute.
Orduan,
dibergentea
Konbergentzia absolutua
Funtzioa negatiboa denean konbergentzia absolutua aztertu behar da.
konbergente  absolutuki konbergente   konbergente eta
Adibideak
-ren konbergentzia aztertu:
,x>1
eta \alpha=3>1 denez, integrala konbergentea da. Horrek inplikatzen du konbergentea izatea eta, beraz,  absolutuki konbergentea  konbergentea.
El Llano (Guriezo)
El Llano Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 17 biztanle zituen.
Musashino no Mori parkea
Musashino no Mori parkea (武蔵野の森公園) Musashino eskualdean dagoen parkea da, Japoniako Tokioko metropolian.
Kokapena
Parkea Mitaka, Fuchū eta Chōfu hirien muga eremuan dago Chōfu aireportuaren ondoan eta Musashino basoko kirol aretotik eta Ajinomoto estadiotik gertu.
Parkea baso eremua da, kirol instalazioak eta autoak aparkatzeko bi gune ditu, eta Tokioko Parke Metropolitarreko Elkarteak (東京 都 公園 協会) kudeatzen du.
Inaugurazioa
Parkea 2000ko apirilaren 1ean ireki zen, eta "Musashino basoa"z inguratuta dago.
2020ko Udako Olinpiar Jokoen barruan, txirrindularitzan gizonezkoen eta emakumezkoen errepideko lasterketen hasiera Musashino no Mori parkean izan ziren, lesterketen helmuga Fuji Nazioarteko Zirkuitoan izan baziren ere.
Niangua (Missouri)
Niangua Missourieko hiri bat da. Webster konderrian kokatua dago. 2010ean 405 biztanle zituen, 1.06 kilometro koadrotan banatuta.
Lamoral, Egmonteko kondea
Lamoral, Egmonteko kondea (La Hamaide, Ellezellestik hurbil, Hainaut (Belgika), 1522ko azaroaren 18a - Brusela (Belgika), 1568ko ekainaren 5a) Herbehereetako militarra izan zen.
Biografia
Lamoral, Egmonteko kondea, La Hamaiden jaio zen, Ellezellestik hurbil, Hainauten (Frantzia), 1522ko azaroaren 18an. Herbehereetako familia aberatsenetako batean jaio zen eta Filipe II.aren lehengusu zen amaren aldetik.
Karlos Habsburgokoa enperadorearen begikoa izan zen gaztetandik eta gaztetatik heziketa militarra jaso zuen Espainian.
1542an bere anaia Karlosen Holandako estatuak hartu zituen oinordetzan.
1554an, Filipe II.aren ordezko izan zen Maria Tudorrekin ezkontzeko lehen zeremonian.
Saint-Quintingo (1557) eta Gravelinesko (1558) guduetan nabarmendu zen. 1559an, Flandria eta Artoiseko stadhouder egin zuten.
Herbehereetan Espainiako koroaren aurkako matxinada hasi zelarik, Hoorneko kondearen eta Orangeko printzearen alde jarri zen, Filipe II.a erregearen ordezkari zen Granvelleren aurka, Arraseko gotzaina. Katolikoa bazen ere, Orangeko printze protestantearen zerbitzari leiala izan zen.
1565ean, Egmont Madrilera joan zen, Filipe II.aren gortera, Herbehereetako erlijio politika aldatzeko eskatzeko xedean. Hilabete batzuk eman zituen han eta aurrerapenak egiten ari zen ustean egon zen. Baina erregeak ez zuen erlijio-askatasuna utzi eta Egmont eta bere artean distantzia handia bat sortzen joan zen.
1566an, Anberesko ikonoklasten suntsiketak hasi ziren, Flandriako eliza katoliko asko eraitsi zituztelarik; Egmont katolikoak ez zuen hura onartu.
Erregeak Fernando Álvarez de Toledo bidali zuen Bruselara. III. Alba de Tormesko dukeak armada indartsua zeraman errudunak jazartzeko eta, iritsi bezain pronto, 1567ko irailaren 8an, dukeak Egmont eta Horneko kondeari deitu zien erregearen ordenen berri emateko. Beti aitortu zuten erregeari leial zirela, baina traizio salaketa medio, Egmonteko kondea preso hartu eta epaitu ondoren, hil egin zuten, Hoorneko kondearekin batera.
Hilketa horien ondorioz biziki indartu zen Flandrian Espainiako koroaren aurkako garra.
Egmont Zottegem-en lurperatu zuten, bere museoa, gaztelua eta bi estatua daude.
Lamoralen bizitzan oinarrituz, Goethek tragedia bat idatzi zuen eta Beethovenek jarri zion musika
Oratorio
Oratorioa musika klasikoko genero liriko-dramatikoa da, gai erlijiosokoa, Biblian edo liturgia-testuetan oinarritutakoa eta bakarlari edo abesbatza batek orkestra batekin interpretaturikoa eta irudikapen eszenikorik gabea.
Erroman sortu zen 1600. urte inguruan, San Filipe Neriren Oratorio edo otoiztegian; hortatik datorkio izena. Cavalieriren La rappresentaziones di anima e di corpo hartzen da lehen oratoriotzat. XVII. mendean oratorioak garrantzi handia izan zuen, eta antzeztu egiten zen. Geroago, testuaren kontakizunera mugatu zen, musika tresnez lagundurik. Abesbatzak garrantzi berezia izaten zuen. Egile nagusiak izan ziren, besteak beste: Carissimi, A. Scarlatti, Schütz, Haendel (Mesias da oratorio ezagunena), Haydn, Spohr, Beethoven, Mendelssohn eta Elgar. Badira gai erlijiosoa ez duten oratorioak ere; gai espirituala izaten dute, hala ere. Halakoak dira Haendelen Semele, Tippetten A Child of Our Time eta Stravinskiren Oedipus Rex.
Neofundulus paraguayensis
Neofundulus paraguayensis Neofundulus generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Illmensee
Illmensee Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Anjouin
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 206 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 196 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 114 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 84 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 201 ziren, horien artean 137 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 137 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (64 gizon eta 49 emakume) eta 24 langabezian zeuden (14 gizon eta 10 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Anjouin udalerrian 150 unitate fiskal zeuden, 339 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.015 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Anjouin udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.070 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Viḷḷaverde (Ayande)
Villaverde, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Allande udalerrian dagoen parrokia bat da. 2019ko erroldaren arabera 76 biztanle zituen.
NA-7451
NA-7451 edo Murieta-Oko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7455 nafar errepideko 0,16 kilometroan hasi eta NA-7400 errepidearen 3,50 kilometrora arte doa. Errepidea 2,13 kilometro luze da.
Skansen
Skansen Suediako aire-libreko museoa eta zoologikoa da. Stockholm hiriburuan dago, Djurgården uhartean. Urtero 1'3 milioi bisitari izaten ditu.
Historia
Munduko lehenengotako aire-libreko museoa izan zen eta honen ondorioz Europan dauden antzeko museo ugarik Skansen izena hartu dute.
XIX mendean Suediako gizarteak industrializazio azkarra izan zuen eta nekazal eremuak desagertzera zioazela ikusita Artur Hazeliusek eraikin eta lanbide tradizionalak kontserbatu nahian berak ere sortua zuen Nordiska museet-en ondoan aire-libreko museoa sortzea erabaki zuen, 1881ean Oslon ireki zenaren antzirudiko. Hazeliusek Suedia guztiko 150 etxe erosi eta bertara ekarri zituen. 1963 artean Museo nordikoaren parte izan zen eta urte horretan banatu egin zen.
Keisuke Ogasawara
Keisuke Ogasawara (小笠原 佳祐) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.
Skansen
Museoa
300.000 m²-ko azalera hartzen du eta XIX mendeko suediar herrixka bat irudikatzen du. Artisauen etxe ugari daude, hala nola, larrugileak, zapatariak, zilarrezko bitxigileak, okinak, beiragileak... eta beren lana nola egiten den erakusten dute. Udaletxea, botika, errota, garai, taberna, postetxea eta dendak ere badira.
Eskandinaviako fauna erakusten duen zoologikoa ere badago barnean, hala nola: Altzeak, elur-oreinak, hartz arreak, otsoak, katamotzak, bisonteak, basurdeak, fokak...
Jadwiga Grabowska-Hawrylak
Jadwiga Grabowska-Hawrylak (Tarnawce, Polonia, 1920ko urriaren 29a -- Wroclaw, 2018ko ekainaren 5a) poloniar arkitektoa izan zen. Modernismoaren ordezkaria, Poloniako Arkitektoen Elkargoko kidea (1951), Poloniako mugimendu modernoaren arkitekto nagusietakoa [1] eta Ohorezko SARP Sariaren irabazlea izan zen (1974) [2].
Bizitza
Jadwiga Grabowska-Hawrylak-ek Wroclaw-eko Unibertsitate Politeknikoko Arkitektura Fakultatean ikasi zuen. 1950. urtean amaitu zituen ikasketak, Wroclaw-eko II. Mundu Gerra osteko lehen arkitektoa bilakatuz. Unibertsitatean egin zuen lan lehenik irakasle laguntzaile moduan, eta «Miastroprojekt Wroclaw» enpresa publikoan ondoren, 1951tik 1981era. Ordukoak dira bere lan nagusiak. 80.eko hamarkadan bere bulego propioa ireki zuen.
Llanbadarn Fawr (Powys)
2011ko erroldaren arabera 701 biztanle zituen.
Jadwiga Grabowska-Hawrylak
Bizitza
Estatuak ezarritako errealismo sozialistaren ondorengo fasearen ordezkaria zen Grabowska-Hawrylak, gerraostearen eta mugimendu moderno berantiarraren kontestuan. 1960. urtetik aurrera mugimendu brutalistaren eta metabolistaren ildoa jarraitu zuen, eta 1970.etik aurrera erregionalismo kritikoaren influentzia jaso zuen [3]. Bere lanik ezagunenak Grunwaldzki plazako dorrea k eta Hugo Kołłątaj kaleko etxebizitzak dira, biak ala biak Wroclaw-en.
Iramo
Iramo, 2018 urtean Gasteizen sortutako punk-Oi! musika taldea da.
Maiztasun-espektro
Maiztasun-espektroa edo maiztasunen deskonposizio-espektroa edozein uhin-mugimendu edo maiztasunetarako erabil daiteke, hala nola, koloreak, nota musikalak, uhin elektromagnetikoak edota lurraren errotazio erregularrak.
Maiztasun- eta denbora-eremua
Maiztasun-eremua erabiltzen da mugimendu periodikoko seinaleak edo funtzio matematikoak bere maiztasunarekiko deskribatzeko.
Denboraren eremuko grafikoak seinale baten ibilbidea denborarekiko adierazten du: uhin-itxura. Maiztasun-espektroak, berriz, seinalea adierazten du tarte mugatu batean duen oszilario-maiztasunaren arabera: espektroa. Denboraren eta maiztasunaren arteko erlazioa:
Beheko irudian, ahotsaren uhin-itxura eta espektroa ikus ditzakegu. Denbora-eremutik, maiztasun-eremura pasatzeko Fourier erabiltzen da:
Espektro Analisia
Matematikoki espektro-analisia Fourier-en transformatuarekin erlazionatuta dago. Seinale edo uhin bat s(t) anplitudea izanda, matematikoki honela deskriba daiteke:
Hau da, gure seinalea A=A(v)-ko anplitudea duen Fourier-en transformatua bezala deskriba daiteke. Analisi hau denbora-tarte txikietarako egiten da normalean, baina denbora-tarte luzeetarako ere egin daiteke. Hau ere funtzio deterministekin egin daiteke, adibidez:. Gainera, funtzio baten Fourier-en transformatuarekin uhin edo seinale oszilakor baten deskonposizio espektrala lortzeaz gain,  lortutako espektroarekin hasierako funtzioa berreraiki dezakegu alderantzizko transformatuarekin. Hau egin ahal izateko, transformatuak maiztasun zehatz baten intentsitatea eta bere fasearen informazioa izan behar du. Informazio hau bektore bidimentsional bat edo zenbaki konplexu bat bezala adieraz daiteke. Grafikoetan, aldiz, moduluaren karratua bakarrik irudikatzen da, eta honi potentzia-espektroa edo potentziaren dentsitate espektrala deritzo (SP).
Garrantzitsua da gogoratzea ausazko uhin edo estokastiko baten Fourier-en transformatua ere ausazkoa izango dela. Kasu honen adibide bat soinu-giroa da. Uhin mota hau irudikatzeko batezbesteko bat erabili behar da maiztasun-banaketa egoki bat irudikatzeko. Seinale estokastiko digitalizatuetarako  ohikoa da Fourier-en transformatu diskretua erabiltzea. Analisi espektral honen emaitza linea horizontal bat denean, seinalea zarata zuria dela esaten da.
Seinale motak eta bere espektroak
Denbora-eremuko uhin bat Fourier-en bitartez bihurtuta nola geratzen den ikusteko, uhin-itxura batzuk eta bere espektroak ikusiko ditugu: Denbora honen alderantzizkoa 1/P, frekuentzia izango da (Hz edo CPM-tan adierazita).
Soinu-espektroa
Zarata-uhinak koloreez bereizten dira bere ezaugarri eta propietate estatistikoen arabera: