cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eguzki-energia
Nekazaritza eta baratzezaintza
Berotegiek esaterako, eguzki energia bero bihurtzen dute, sasoi kanpoko landare batzuen hazkuntza ahalbidetuz. Baita bertakoak ez diren landareen hazkuntza ere. Antzinako negutegiak Erromatarren garaikoak dira, Tiberio enperadoreak luzokerrak urte osoan izan zitzan erabili zirenak. Lehenengo negutegi modernoak XVI. mendean Europan eraiki ziren, beste lurraldeetatik ekarritako landaretza bizirik mantentzeko. Gaur egun oraindik, negutegiak inportantzia nabaria dute nekazaritzako hainbat arlotan.
Eguzki Argia
Historian zehar argiztapena argi natural bitartez egin izan da. Hala ere, 20. mendetik aurrera, argiztapen artifizialak leku hartu dio naturalari.
Sistema berezi batzuek, kanpoko argi naturala jaso eta barruko argiztapenerako erabiltzen dute. Teknologia pasibo honek energiaren erabilpena murriztu egiten du bi modutan; alde batetik argiztapen artifiziala murriztuz, eta bestetik eguzki argi ez zuzena izatean, aire girotuaren beharra txikituz. Bestalde, kuantifikatzeko zaila bada ere, argi naturalaren erabilpenak onura psikologiko eta fisiologikoak eskaintzen ditu. Argi naturalaren erabilerarako, leihoen tamaina, orientazio eta mota kontu handiz aukeratu beharreko kontua da. Horrez gain, kanpoko itzaltze sistemak ere erabili daitezke. Sistema hauek, modu egokian kokatu eta erabilita, argiztapenerako energiaren %25 aurreztera iritsi daitezke.
Eguzki argiztapen hibridoa, barruko argiztatzea eskaintzen duen eguzki metodo aktibo bat da. EAH-k eguzki energia ispilu bitartez jaso eta zuntz optikoen bitartez eraikin barrura garraiatzen du. Sistema hauek, jasotzen duten eguzki argiaren %50 transmititzeko gai dira. Hala ere, eguzki argia eta elektrizitate erabilpena geografia, klima eta ekonomiak baldintzatzen ditu, eta zaila da sistema hauek leku guztietara orokortzea.
Șimand
Șimand Errumaniako udalerri bat da, Arad konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Eguzki-energia
Eguzki-energia termikoa
Energia mota honetan panel beltzak erabiltzen dira, eguzkiaren izpiak energia termikoan bihurtzeko. Energia hau panelen ondotik igarotzen den ura berotzeko erabiltzen da gehienetan, etxeetarako ur beroa lortzeko edo igerilekuak berotzeko adibidez. Era honetan errendimendu handiak lortu daitezke, jasotako energiaren %70 aprobetxatuz.
Șimand
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Eguzki-energia
Eguzki-energia termikoa
Horrez gain sukaldatzeko eta inguruen aireztapenerako ere erabili daiteke. Azken hau, airearen tenperatura ezberdinen eraginez sortutako korronteen mugimenduari esker.
Karl Herrligkoffer
Karl Maria Herrligkoffer (Schweinfurt, Alemania, 1916ko ekainaren 13a - Munich, Alemania, 1991ko irailaren 9a) alemaniar sendagilea izan zen. 1953 eta 1986 artean, Herrligkofferrek Alemania eta Austriako espedizio ugari antolatu eta zuzendu zituen zortzimilakoetara Himalaian eta Karakorumen.
Eguzki-energia
Eguzki-energia termoelektrikoa
Eguzki-energia termoelektrikoa, eguzkia erabiltzen duten energi zentraletan ematen den teknologia da hau. Eguzkiaren argia ispilu kopuru handia erabiliz kontzentratzean datza. Normalean ispiluak dorre batera zuzentzen dira, dorrean dauden ur (edo beste likido bateko) biltegiak berotuz. Horrela generadore elektriko bat mugitzen duen lurrina sortzen da.
Skaštice
Skaštice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 389 biztanle ditu eta 7,72 kilometro koadroko azalera. Kroměřížko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1407 urtean egin zen.
Eguzki-energia
Generazio elektrikoa
Xafla erdieroaleak erabiltzen dira efektu fotoelektrikoaren bidez elektrizitatea sortzeko. Gaur egun (2008), honen errendimendua %15 ingurukoa da. Elektrizitate bihurtze hau energia fotovoltaiko, eguzki energi kontzentrazio sistema eta hainbat teknologia berrien bitartez egin daiteke. Energia fotovoltaikoa behar gutxiko eta ertaineko gailuetarako erabili izan da batez ere, kalkulagailuak esaterako. Energia handiko generaziorako eguzki energia kontzentrazio sistemak erabili izan dira. Hala ere, gaur egun multi-megawatioko baratze fotovoltaikoak ugaritzen ari dira. Estatu batuetako Nevadako (Clark County) 14MW-ko baratza, edota Espainian, Beneixamako 20MW-ko baratza.
Millardia
Millardia Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Eguzki-energia
Besteak
Bestelako erabilpenak ere badaude. Adibidez ura gezatzeko energia itzela behar da, eta ura horrela lortzeko beharra duten leku asko beroak izaten direnez (Kanariar uharteak, Arabiar herrialdeak...) eguzki-energia darabiltzen da askotan. Eguzki energia kimikoki ere erabili daiteke, termolisia eta fotolisia bezelako erreazkzioak ahalbidetuz.Horrez gain, ibilgailuen funtzionamenduaren inguruan ikerketak egiten ari dira.
Energia biltegiratzeko metodoak
Eguzki energia ez da eskuragarri gauez, beraz energia biltegiratzea arazo garrantzitsua da gaur egungo sistema modernoek etengabeko energia hornidura eskatzen baitute.
Masa termikoan oinarritutako sistemek bero bezala gorde dezakete energia. Sistema hauek bero espezifiko handiko materialak erabiltzen dituzte, ura, lurra eta harria esaterako. Solidotik likidora aldatzen diren materialak beste aukera bat dira parafina argizaria eta Glauberren gatza adibidez. Material hauek erraz eskuragarri daitezke, ez dira garestiak eta etxeko lanetako tenperaturak jasaten dituzte (64 °C).
Beste aukera bat hidroelektrizitatean oinarrituta dago. Energia eskuragarri denean ura maila txikiago batetik maila handiagoko biltegi batera ponpatzen da. Ondoren, energia eskaria hornitu ezin denean, ur hau askatu egiten da, modu honetan pilatutako energia berreskuratuz ura generadore hidroelektriko batetik pasaraztean.
Eztebe Lekapeno
Eztebe Lekapeno (Στέφανος Λεκαπηνός; Konstantinopla, 910 - 963ko apirilaren 18a) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 924ko abenduaren 25etik 945eko urtarrilaren 27ra.
Erroman I.a Lakapetarra eta Teodoraren semea izan zen.
Ana Gabalasekin ezkondu zen eta seme bat izan zuen. Lesbos uhartean hil zen 963ko Pazko egunean.
West Carroll parrokia (Louisiana)
West Carroll parrokia (West Carroll Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Oak Grove, West Carroll Parish da. 2010eko zentsuaren arabera 11,604 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
West Carroll parrokiak 93,386 kilometro koadro ditu. Horietatik 239 ura dira. Beste 93,148 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,43 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 11,604 pertsonetatik 9,636 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 299 dira. 1,810 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 26 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 88 pertsonek kokatzen zuten.
Herri-ogasun
Herri-ogasuna edo ogasun publikoa ogasun-eskumena duen herri-administrazioaren hartzeko, ondasun, errenta eta zergen multzoa da, administrazioaren beharrak asetzeko erabiltzen dena. Funts publikoen iturriak nahitaezko lagapenak (batez ere fiskalitatea), aktibo publikoen maileguak eta salmentak da. Funts-fluxu horiek aurrekontu orokorretan biltzen dituzte.
NA-5163
NA-5163 edo Santsoaingo errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-5110 nafar errepidearen 2,99 kilometroan hasi eta Leotz udalerrian dagoen Santsoain kontzejura arte doa. Errepidea 1,35 kilometro luze da.
Scytalopus fuscus
Scytalopus fuscus Scytalopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhinocryptidae familian sailkatua dago.
Clonygowan
Clonygowan (Cluain na nGamhan) Irlandako udalerri bat da, Offaly konderrian dagoena. 2013ko erroldaren arabera 190 biztanle zituen.
Tortoman
Tortoman Errumaniako udalerri bat da, Constanța konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Atalaian
Atalaian Sorotan Bele taldearen abestia da.
Halstad (Minnesota)
Halstad Minnesotako hiri bat da. Norman konderrian kokatua dago. 2010ean 597 biztanle zituen, 0.8 kilometro koadrotan banatuta.
Erro direktorio
Unix sistema eragileetan, esate baterako, erro direktorioa '/' izan ohi da. DOS eta Windows sistemetan, ordea, partizio bakoitzak bere erro direktorioa du, hala nola 'C:\'.
Sklené (Svitavyko barrutia)
Sklené Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 227 biztanle ditu eta 9,96 kilometro koadroko azalera. Svitavyko barrutian dago.
Bilboko Nazioarteko Erakustazoka
Bilboko Nazioarteko Erakustazoka (FMB) Bilboko Basurtu auzoan kokatuta zegoen Bilboko erakustazoka zen. 1957ko abuztuaren 11n inauguratu zuten eta 2004ko otsailean itxi zen, Bilbao Exhibition Centre azokak ordezkatuta.
Sklené (Svitavyko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1399 urtean egin zen.
Bilboko Nazioarteko Erakustazoka
Historia
1932an Bilboko Miguel de Unamuno institutuan Motorra, Osagarriak eta Irratiaren erakusketa ospatu zen, euskal industriaren aurrerapen eta produktuak plazaratzeko asmoz. Lehenengo ekitaldi horretan 90 erakusketari eta 48.000 bisitari izan ziren, eta arrakasta ikusita urtebete geroago erakusketa berriro ere egin zen. Bigarren aldi horretan erakusketariak 122 izan ziren, eta 84.000 bisitari jaso zituzten.
1934. urtean, institutu berean, Industria eta Merkataritza erakusketa ospatu zen, 175 erakusketari eta 101.000 bisitari bilduz. Hurrengo urtean erakusketa errepikatu zen eta 220 erakusketari eta 182.000 lagun batu ziren.
Erakusketen eboluzioa arrakastatsua izan bazen ere, Gerra Zibilaren hasierarekin bat eten egin behar izan zen. Gerra ostean, Administrazioek erabaki zuten erakusketak berriro ere martxan jartzea. Hala, 1941ko otsailaren 22an Bilboko Erakustazokaren komisioa sortu zen, eta urte bereko abuztuaren 10ean Bilboko V. Erakustazoka ospatu zen, aurretik aipatutako institutuan. Erakusketariak 248 eta bisitariak 165.000 izan zirela, arrakasta mantendu zela argi zegoen, eta hurrengo urteetan ere erakusketak egiteari heldu zitzaion, 1942. urteaan 175.000 eta 1943an 180.000 lagun batuz.
Urte horretan, erakustazokak ospatzeko eraikin propio bat sortzeko nahia jaio zen, alde batetik hainbeste bisitari jasotzen zituen ekimenentzako institutua txiki gelditzen hasia zelako, eta bestetik erakustazokak ospatzeko behin-behineko egiturak eraiki eta eraitsi behar izaten zelako. Hala, urte horretan azkeneko erakustazoka egin zen, eraikin berri bat sortzen zen bitartean.
50eko hamarkadan Bilboko Udala, Bilboko Merkataritza Ganbera eta Bizkaiko Foru Aldundiak partzuergo bat sortu zuten erakustazoka batentzako eraikina sustatzeko. Bi pabilioi sortu ziren, industria pisutsu eta industria arinerako, eta 1957ko abuztuaren 11n Bilboko VIII. Erakustazoka inauguratu zen.
Eraikinaren erakusketa azalerak 60.000 metro koadro zituen eta 354 milioi pezetako inbertsioa suposatu zuen. Urteak igaro ahala handitzen joan zen, hasiera batean beste bi pabilioi eraikiz.
1966. urtean nazioarteko erakustazoka aitorpena jaso zuen.
1981ean gauzatutako handipenak aurreko eraikinak batu zituen, eta guztira Bilboko Nazioarteko Erakustazoka 8 pabilioiz hornitu zen.
1992an azken gehikuntza eraiki zen, Bami eraikina, non 7. eta 8. pabilioiak ezarri baitziren.
Leku faltagatik, erakustazokak leku handiago bat bilatu behar izan zuen bere iharduerak antolatu ahal izateko, hala nola Makina-Erremintaren Biurteko azoka. Horregatik Bilbao Exhibition Centre eraikina proiektatu zen, Barakaldoko udalerrian. Erakustazoka berria 2004ko apirilaren 19an jarri zen martxan, eta erakustazoka zaharraren pabilioi guztiak, Bami eraikina izan ezik, Bilboko Athletic Klubaren San Mames berria eta 1.700 etxebizitza eraikitzeko eraitsi ziren, Zaha Hadid arkitektoak Olabeaga eta Basurtu auzoak eraberritzeko proiektuaren arabera.
Soudal Quick-Step
Soudal Quick-Step (UCI kodea: SOQ) Belgikako txirrindularitza talde profesionala da, 2003an sortutakoa, UCI WorldTeam lizentzia duena.
Bilboko Nazioarteko Erakustazoka
Erakustazokaren eraisketa
2006ko abenduan erakustazokaren eraisketari hasiera eman zitzaion. Ordura arte hainbat ekitaldi antolatzeko balio izan zuten bost pabilioiak pixkanaka eraitsi ziren, makinen hilabeteetako lanaren ondoren. 2007ko abuzturako pabilioi guztiak bota zituzten.
Coolderry
Coolderry (Cúl Doire) Irlandako udalerri bat da, Offaly konderrian dagoena. 2006ko erroldaren arabera 100 biztanle zituen.
Montserrat Galcerán
Montserrat Galcerán Huguet (Bartzelona, 1946) kataluniar filologoa, filosofiako katedraduna eta ekintzailea da. Madrilgo Udaleko zinegotzia izan zen, Moncloa, Aravaca eta Tetuango barrutietan 2015etik 2019ra.
Biografia
Bartzelonan jaio zen 1946an, eta Filologia Klasikoan eta Filosofian lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean, eta Filosofian doktoratu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean.
Aktibista
Frankismoaren aurkako mugimenduetan parte hartu zuen diktaduran eta trantsizioan. 90eko hamarkadan, globalizazioaren aurkako mugimenduekin eta herritarrak mobilizatzeko esperientzia berriekin bat egin zuen. Aktibismoa aldi horretan izan zuen, halaber, Bolonia Prozesua ezartzearen ondorioz Unibertsitatea defendatzeko gatazketan aktiboki parte hartzetik mugimendu feministan parte hartzeraino.
Unibertsitate nomada sortzen lagundu zuen, gero Komunen Fundazioan integratuta dagoen produkzio intelektualeko taldean.Galcerán Filosofiako katedradun emeritua da UCMn.
Politikan
Aktibismo politikoak nazioarteko sare akademiko eta ez-akademikoetan parte hartzera eraman zuen, uneko testuinguru politikoa zuzenean ezagutzeko, bereziki Europa eta Latinoamerikakoa. Ganemos Madrid taldeko kidea, zinegotzi hautatua izan zen Ahora Madrid taldeko hautagaitzagatik 2015eko maiatzeko hauteskundeetan. Moncloa, Aravaka eta Tetuango barrutietako burutza esleitu zitzaion.
Bere feminismoagatik eta barrutietako behartsuenen jarduketetan duen defentsagatik nabarmendu zen, eta horrek eraso pertsonal batzuk eragin dizituen komunikabideetan bere jatorriari eta ondareari dagokienez.
Manuela Carmenarekin izandako desadostasunak, batez ere herritarren parte-hartzeari, munizipalismoari, hirigintzari eta etxebizitzari zegokienez, Madril en pie Municipalista delako hautagaitzara eraman zuen, Carlos Sánchez Mato buru zuela, eta bosgarren postuan egon zen. Ez zen hautatua izan eta, beraz, zinegotzi kargua utzi zuen gobernu talde berriak hartzean.
Groșii Țibleșului
Groșii Țibleșului Errumaniako udalerri bat da, Maramureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sklené (Žďár nad Sázavouko barrutia)
Sklené Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 112 biztanle ditu eta 8,44 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Groșii Țibleșului
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Sklené (Žďár nad Sázavouko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1368 urtean egin zen.
Hamburg (Minnesota)
Hamburg Minnesotako hiri bat da. Carver konderrian kokatua dago. 2010ean 513 biztanle zituen, 0.59 kilometro koadrotan banatuta.
Trinectes xanthurus
Trinectes xanthurus Trinectes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Achiridae familian.
Lady Chatterley (2006ko filma)
Lady Chatterley Pascale Ferran frantziarrak zuzendutako filma da, D. H. Lawrenceren John Thomas and Lady Jane eleberrian oinarrituta.
Sinopsia
Bigarren Mundu Gerra baino lehen, Constancek Sir Clifford Chatterley enpresaburu handia ezkondu zuen. Impotente baden ere, Lady Constance emazte ona izatea saiatuko da.
DOS
DOS PCrako sistema eragile talde bat da. Izenak Disk Operating System (diskoko sistema eragilea) esan nahi du. Hasieran IBM PC ordenagailuekin erabiltzeko sortu zuten, 16 biteko Intel 8086/8088 prozesagailudunak. Komando-lerro bidezkoa da bere interfazea.
Windows bezalako sistema grafikoen agerpenarekin batera, DOS sistema eragileen erabilera gutxituz joan da.
Calera (ibaia)
Calera —goialdean Arroyo de Pozonegro— Bizkaiko mendebaldeko muturra zeharkatzen duen ibaia da, Asónen ibadaiarra den Gandara ibaiaren ibaiadarra dena.
West Feliciana parrokia (Louisiana)
West Feliciana parrokia (West Feliciana Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Saint Francisville da. 2010eko zentsuaren arabera 15,625 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Calera (ibaia)
Guztira 16,178 kilometroko luzera eta %5,8-ko batez besteko malda du. Kantabrian jaioa, Lanestosa zeharkatzen du eta El Moro karedun erliebeak ebaki ondoren berriro desagertzen da.
Brigitte Kronauer
Brigitte Kronauer (Essen, 1940ko abenduaren 29a - Hanburgo, 2019ko uztailaren 22a) alemaniar idazlea izan zen.
West Feliciana parrokia (Louisiana)
Geografia
West Feliciana parrokiak 110,334 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,902 ura dira. Beste 104,432 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 14,16 da.
Brigitte Kronauer
Pedagogia-ikasketak amaituta, Aachen eta Göttingenen lan egin zuen, irakasle gisa. Hiru urte geroago, Hanburgon jarri zen bizitzen, eta handik aurrera literatura izan zuen ogibide nagusia. 1970eko hamarraldiaren bukaeran argitaratu zituen bere lehenengo lanak, literatura-aldizkarietan. Bere lehen eleberriak Nouveau romanen tradizioaren ildotik idatzi zituen eta ez zuten arrakasta handirik izan, ez irakurleen artean, ez kritikarien artean: Der unvermeidliche Gang der Dinge (1974, Gauzen halabeharrezko joatea); Die Revolution der Nachahmung (1975, Imitazioaren iraultza); Vom Umgang mit der Natur (1977, Izadiarekin izan behar den harremanaz). Frau Mühlenbeck im Gehäus (1980, Mühlenbeck andrea baserrian) eleberriak ordea kritikaren arreta bereganatu zuen, errealitatearekiko mesfidantza adierazteko erabili zuen hizkuntza plastikoagatik. 1983an Rita Münster eleberria argitaratu zuen, hiru zatitan; bertan Kronauerrek agerian utzi nahi izan zuen bere eguneroko porrota, bai eguneroko bizitzako pertsonekin, bai bere bikotearekin eta, azken batean, baita bere buruarekin ere. Berittener Bogenschütze (1986, Arkulari-zaldunak) liburuko protagonistarentzat ere kanpoko mundua dekoratu hutsa da, eta berak bere idazle kutunenaren liburuetako munduarekin amets egiten du, Joseph Conraden munduarekin alegia. Kronauerren hitz lauzko obraren ezaugarri nagusiak irudimena, hizkuntzaren adierazkortasuna, eta errealitatea bere xehetasun guztiekin islatzea dira. Beste lan batzuk: Die gemusterte Nacht (1981, Gau irarria), Aufsätze über Literatur (1987, Literaturari buruzko saiakerak) eta Hin-und herbrausende Züge (1993 Trenak txistuka joan-etorrian).
Muriculus
Muriculus Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Rhinella chavin
Rhinella chavin Rhinella generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Saint-Jean-de-Touslas
Biztanleria
2007an Saint-Jean-de-Touslas udalerrian erroldatutako biztanleak 712 ziren. Familiak 266 ziren, horien artean 49 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 286 etxebizitza zeuden, 270 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 228 etxeak ziren eta 58 apartamentuak ziren. 270 etxebizitza nagusietatik 192 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 66 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 213 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 169 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 475 ziren, horien artean 375 aktiboak ziren eta 100 inaktiboak ziren. 375 pertsona aktiboetatik 367 lanean zeuden (194 gizon eta 173 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 100 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 42 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-de-Touslas udalerrian 303 unitate fiskal zeuden, 841,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.640 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Saint-Jean-de-Touslas udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 369 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lillian Gish
Lillian Diana Gish (Springfield, Ohio, AEB, 1893ko urriaren 14a - New York, AEB, 1993ko otsailaren 27a) estatubatuar antzerki- eta zinema-antzezlea izan zen.
Biografia
Griffithek lortu zuen Lillian Gishek zinemarako zituen dohain dramatikoak agerraraztea, lehenengo planoaren teknika berrizalea erabiliz. Zinema mutuaren garaian egin zituen lanik aipagarrienak Gishek, eta 1910eko hamarraldian eredu femeninoa irudikatu zuen: begi eta aho txikiak, lotsatia eta garbia. Adierazkortasun handiko eta izaera bereziko antzezlea izan zen, zinemaren historiako antzezlerik adierazgarrienetakoa.
1920. urtean Remodeling your Husband ("Zure senarra eraberritzen") filma zuzendu zuen, bere ahizpa Dorothy protagonista zela. Baina lanik garrantzitsuena 1928an egin zuen, "Haizea" filmeko interpretazioarekin, zinema mutuko interpretaziorik gogoangarrienetako bat. 1930ean zinema ahostuna sortu zenean, eten egin zen Lillian Gishen zinemako karrera, baina 1940ko hamarraldian agertu zen berriro, zaharturik baina ohi bezain indartsu. Harrezkero egindako filmen artean azpimarratzekoak dira "Duelua eguzkipean" (1947, bigarren mailako emakumezko antzezlerik onenaren Oscar sarirako izendatua), "Ehiztariaren Gaua" (1955), "Eztei-eguna" (1978), "Askatasun gozoa" (1986).
Itxaso Paia
Itxaso Amaia Payá Ruiz (Algorta, Getxo, 1988ko azaroaren 19a ) bertsolari, bertso-irakasle, gidoilari eta aktore bizkaitarra da.
Arte dramatiko eta ikus-entzunezko komunikazio ikasketak ditu. Bertsolari aritzeaz gain, bertso eskoletako irakasle ibili da, Algortako Bertsolari Eskolan, Ikastolen Elkartean eta Uribe Kostako hainbat eskolatan. Emon, Kupela eta Gibelurdinek musika taldeekin elkarlanean aritu izan da batzuetan letragile eta besteetan abeslari gisa.
Antzezle gisa honako lanetan parte hartu du: Hainbat lan: 'Go!azen' (2009, Pausoka), 'TestiGU ginen' (2012, EHU), 'Zonbi eguna' (2015, Zinebi), 'Mari eta gaileta fabrika' (2018, Eidabe), 'Nor da Maurizia' (2022, Zelako Kultur Ideiak), azken honetan (Maurizia Aldeiturriaga pandero-jolearen inguruko lana) gidoilari gisa ere bai.
Nikolas I.a Montenegrokoa
Mirko Petrović-Njegošen semea eta Danilo I.a Montenegrokoaren iloba izan zen. 1860an, Montenegroko printze bezala, bere osabaren oinordekoa izan zen eta Milenarekin ezkondu zen.
1876an eta 1877/78an Turkiaren aurkako bi gerra irabazi zituen eta Montenegroko lurraldea handitu zuen. 1878ko Berlingo Biltzarrak Montenegroren independentzia onartu zuen. 1905ean konstituzioa eman zuen eta prentsa askatasuna ahalbidetu zuen. 1910ean errege izendatu zuten. Bere erregealdian, Montenegrok, Balkanetako Gerran eta Serbiaren aldeko Lehen Mundu Gerran parte hartu zuen. Urtarrilean Austria-Hungariak Montenegro inbaditu zuen eta erregeak Italiara eta gero Frantziara ihes egin zuen.
1918ko azaroan, Podgoricako Batzarrak erregea kargutik kendu eta Montenegroko Serbiari atxikitzea onartu zuen. Handik denbora batera Jugoslavia sortu zen.
Nikolas Frantziako erbestean hil zen 1921ean eta bere gorpuzkiak Montenegron lurperatu zituzten 1989an.
Scytalopus latrans
Scytalopus latrans Scytalopus generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhinocryptidae familian sailkatua dago.
Mylomys
Mylomys Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Sipoo
Sibbo edo Sipoo Ekialdeko Uusimaako udalerri bat da, Helsinki hiriburuarekin muga egiten duena. Izan ere, 2006. urtean, hiriburuarekin hika-mika batzuk izan zituen, Helsinkik herriari 25 km² emateko eskatzen ziolako. Helsinkik ez du zuzenean muga egiten Sipoorekin, baina herriaren 25 km² hartzea aitzakia zen erdian gelditzen den Vantaa herria bereganatzeko eta biztanleen hazkuntzaren arazoari amaiera emateko. Sipook proposamena onartu zuen, eta nahiz eta 25 km² galdu, herriaren biztanleria izugarri haziko da hurrengo urteetan Helsinkirekin zuzenean egingo baitu muga 2009. urtean.
Hala ere, Sipooko biztanle gehienak egunero Helsinkira joan ohi dira lanera, izan ere, herria, Helsinkiren kanpo-metropolia da eta ondorioz, azken urteotan Sipooren biztanleria izugarri handitu da. 1953. urtean, biztanleak, suedieraz soilik hitz egiten zuten, baina Finlandia osoko migrazioaren ondorioz, bi hizkuntzen arteko balantza finlandieraren alde agertu da.
Sipooko monumentu nagusia eliza zaharra da, eta Helsinkira jotzen duten turistek hurbiltasuna erabiltzen dute aitzakiatzat eliza bisitatzera joateko.
Locunolé
Locunolé (bretainieraz Lokunole) Bretainiako Finistère departamenduko udalerria da.
Ham Lake (Minnesota)
Ham Lake Minnesotako hiri bat da. Anoka konderrian kokatua dago. 2010ean 15,296 biztanle zituen, 89.08 kilometro koadrotan banatuta.
Vomécourt-sur-Madon
Vomécourt-sur-Madon Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vomécourt-sur-Madon udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 32 etxebizitza zeuden, 26 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 32etxeak ziren. 26 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 9 etxek lau gela zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 21 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 4 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (18 gizon eta 15 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Blankenstein
Blankenstein Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Crinkill
Crinkill (Críonchoill) Irlandako udalerri bat da, Offaly konderrian dagoena.
Sklené nad Oslavou
Sklené nad Oslavou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 233 biztanle ditu eta 12,25 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1379 urtean egin zen.
The Verdict
The Verdict (ingelesa Epaia) 1982ko Sidney Lumet estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama filma bat da. Barry Reed idazlea et abokatuaren izenburu berdineko The Verdict eleberrian oinarritua dago. Paul Newman, Charlotte Rampling, Jack Warden, James Mason eta Milo O'Shea aktoreek antzeztu zuten.
Kritikaren goraipamena eta ikusleen txaloak jasotzeaz gain Oscar Sarietarako bost izendapen jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Paul Newman), Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (James Mason), Zuzendari onenaren Oscar Saria (Sidney Lumet), Film onenaren Oscar Saria eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (David Mamet).
Argumentua
Frank Galvin (Paul Newman) garai batean goraipatua eta sonakoa zen eta azken urteetan gainbeheran eta alkoholismoan murgildua dagoen Bostongo adindun abokatu bat da. Bere iraganeko Mickey Morrissey (Jack Warden) lankideak ospitale batean jazotako akats bati buruzko oraindik amaitugabea duen kasua oroitaraziko dio, honetan Galvink parte hartu baitzuen. Berriro profesional moduan jarduteko ahalegin handia egin eta kasu honetan biktimaren familiak epaikta irabazi dezakela ohartuko da. Bitartean, Laura (Charlotte Rampling) izeneko emakum batekin maitasun harreman bati ekingo dio.
Argiliers
Argiliers Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Argilliers udalerrian erroldatutako biztanleak 307 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 10 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 129 etxebizitza zeuden, 115 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 126 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 115 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 197 ziren, horien artean 150 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 150 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (72 gizon eta 69 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Argilliers udalerrian 132 unitate fiskal zeuden, 343,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.449 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2000. urtean Argilliers udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saschiz
Saschiz Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Myomyscus
Myomyscus Muridae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Botiza
Botiza Errumaniako udalerri bat da, Maramureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Winn parrokia (Louisiana)
Winn parrokia (Winn Parish) Louisianako parrokia bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Winnfield da. 2010eko zentsuaren arabera 15,313 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 15,313 pertsonetatik 10,348 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 240 dira. 4,666 beltzak edo afroamerikarrak. 96 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 39 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 155 pertsonek kokatzen zuten.
Otto Mann
Otto Mann Simpsondarrak telesailaren pertsonai bat da.
Deskribapena
Springfieldko Lehen Hezkuntzako Eskolako autobusaren gidaria da. Heavy Metal muskiaren mireslea da.
Rhinella chrysophora
Rhinella chrysophora Rhinella generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Skočice
Skočice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 224 biztanle ditu eta 9,81 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1368 urtean egin zen.
Rhinella cristinae
Rhinella cristinae Rhinella generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hammond (Minnesota)
Hammond Minnesotako hiri bat da. Wabasha konderrian kokatua dago. 2010ean 132 biztanle zituen, 0.27 kilometro koadrotan banatuta.
Finn Nygaard
Finn Nygaard Mores uhartean bizi da eta bertan lan egiten du, Ipar Jutlandiko Limfjord inguruan.
Aurrekariak
Nygaard Aarhusen jaio zen, eta marrazketa-ikasketa serioak hasi zituen Aarhuseko Arte Akademian. Ezohiko 14 urte zituen, eta gero Kolding Diseinu Eskolan. Bere talentu eta gogo biziak Borges Grafiske Tegnestue-n ikastea ziurtatu zion, Aarhus-en diseinu-bulego batean, eta 1977an graduatu zen. 1979an ezarri zuen bere estudioa, eta ordutik diseinu grafikoarekin egin du lan profesionalki. 1990eko hamarkadaren hasieran, Eleven Danes diseinu-taldeko eta Diseinatzaileen Europako Sareko (EDEN) kide izan zen. Diseinatzaile emankorra da, batez ere kartelen artea duena, eta hainbat sari irabazi ditu, bai Danimarkan, bai nazioartean. 1997an, Nazioarteko Aliantza Grafikoko (AGI) kide bihurtu zen.
Nygaardek interes pertsonala du jazz-musikan, eta kartelak diseinatu ditu Aarhuseko Nazioarteko Jazz Jaialdirako, urte askoan bereziki, baina baita Danimarkako beste jazz-ekitaldi garrantzitsu batzuk ere. Jazz-kartel horietako askok nazioarteko sariak irabazi dizkiote. Bere bidaien artean kaligrafia ikasi du Japonian, Txinan eta Korean, eta teknika artistikoki erabili du tintazko artelan ugari egiteko.
Nygaardek hitzaldiak ematen ditu eta mundu osoan tailerrak egiten ditu, modu erregularrean, eta izen handiko galeria askotan erakutsi du, askotan bakarka egindako erakusketetan. Besteak beste, Nagoyako IdcN-n, Seulgo Kaligrafiako Arte Museoan, Amsterdameko Stedelijk Museoan, San Petersburgoko Errusiako Estatu Museoan, Poloniako Poznango Museo Nazionalean, Eslovakiako Galeriako Palffy Jauregian, Texhoatavako Inpresio Museoan. Nygaard erakusketa iraunkorrean dago Danimarkako Arte eta Diseinu Museoan, Kopenhagen, Musée des Arts Décoratifs-en Parisen eta The Merrill C. Berman Collection-en New Yorken, besteak beste. Jarraitu eta parte hartzen du kartelen biurteko garrantzitsuetan.
Sariak eta aintzatespenak
Hona hemen Nygaards-en sari eta aintzatespen batzuk:
Nikolas Koperniko
Nikolas Koperniko (alemanieraz: Nikolaus Kopernikus, Niklas Koppernigk, polonieraz: Mikołaj Kopernik, latinez: Nicolaus Copernicus; Toruń lehengo Prusia eta gaurko Polonia, 1473ko otsailaren 19a-Frombork 1543ko maiatzaren 24a) errenazimenduko monje astronomoa izan zen, astronomia modernoaren aita. Berak formulatu zuen lehenengoz Eguzki Sistema ren heliozentrismoa, lehen aldiz Aristarko Samoskoak ulertua. Bere De revolutionibus orbium coelestium liburua (zeruko esferen iraultzen ingurukoa) astronomía modernoaren hasierako puntu gisa kontsideratu ohi da, Pizkundeko iraultza zientifikoaren ezinbesteko elementua izateaz gain. Oso zaila zen garai hartako zientzialariek hura onartzea benetako iraultza bat suposatu baitzuen.
Koperniko matematikari, astronomo, legegizon, fisikari, kalonje katoliko, gobernadore, administratzaile, buruzagi militar, diplomatiko eta ekonomista izan zela esan dezakegu. Bere erantzukizun askorekin batera, astronomia bere afizioetako bat baino besterik ez zen izan. Astronomiaren alorrean egindako ekarpen handia dela eta, 1935ean, Copernicus izena eman zitzaion binokularren laguntzaz ikus daitekeen Mare Insularumen kokatzen den ilargiko krater bati.
Heliozentrismoa mendebaldeko zientziaren historiaren teoria garrantzitsuenetako gisa kontsideratua da.
Bizitza
Bere sendiaren izena Koppernigk zen. 1473. urtean Zaldun Teutonikoen ordenaren Prusiako Torun hirian jaio zen (gero Poloniara pasatu zena). Krakovian (1491–1494) eta Italian (1496–1499) ikasi zuen. Nikolasek hamar urte zituelarik, bere aita hil zen eta osaba, Lukas Watzenrode, izan zen bere hezkuntzaz arduratu zen bakarra. 1491 n Krakoviara joan zen Wojciech Brudzewski matematikariaren ildoak jarraitzen zituelarik; beranduago, Italiara bideratu eta bertan egin zituen medikuntza, grekera, filosofia eta zuzenbideko ikasketak, Domenico da Novararen asistente bezala lan egiten zuen bitartean.
Familia
Koperniko ezizenaren (hainbat gisetara idazten da: Kopernik, Copernik, Koppernigk) lehen aztarna Krakovian agertu zen 1350 inguruan. Nysako dukerrian eta Nysatik hamar kilometrora zegoen Koperniki herriko herritarrei ematen zitzaien izena zen. Nikolas Koperinkoren birraitoinak Krakoviako hiritartasuna eskuratu zuen 1386an.
Kopernikoren aitaren familia Silesiako herrixka batekoa zen, Nysatik (Neiße) gertu. Herriaren izena hainbat aldiz izan da letreiatua; Kopernik, Copernik, Copernic, Kopernic, Coprirnik, eta gaur Koperniki. XIV. mendean familiakideek Silesiako beste hainbat hirietara bizitzera joan ziren, Poloniako hiriburura, Krakovia (1367) eta Torunera (1400). Bere aita, Mikolaj the Elder, ziurrenik Janen semea, Krakoviako multzoan zegoen.
Bere haurtzaroan, bere aitaren izena Niclas Koppernigk gisa idatzi zen Torun herrian. Krakovian, Nikolas Koperinkok berak bere izena Nicolaus Nicolai de Torunia (Nikolas, Nikolasen semea, Torunekoa) gisa aurkeztu zuen. Bolonian, 1496an, Nicolaus Kopperlingk de Thorn - IX grosseti gisa eman zuen izena. Eta Paduan, aldiz, “Nicolaus Copernik” gisa, eta aurrerago “Coppernicus” gisa.
Ama
Nikolasen ama, Barbara Watzenrode, Toruneko patrizio aberats baten alaba zen, hala nola Lucas Watzenrode Zaharra (1462an hildakoa) Toruneko udal aholkulariarena. Barbararen ama Katarzyna Rüdiger Modlibógena zen (Jan Peckauren alarguna, 1476an hildakoa). Moldibogseak 1271tik Poloniako historian oso ezaguna izandako familia polakoa zen. Watzenrode familia, Kopernik familia bezala, Silesiatik etorritakoa zen, 1360tik aurrera Torunen bizi izandakoa. Laster familia patrizio aberatsak bilakatu ziren, eragin handia zutenak jendearengan. Ezkontza bitartez ematen ziren Watzenrode familiaren arteko harremanen bidez, Kopernikok Toruneko (Thorn), Gdanskeko (Danzing) eta Elblageko (Elbing) familia aberatsekin harremantzea lortu zuen, baita ere Prusiako familia nobleekin ere; Czapskis, Działyńskis, Konopackis eta Kościeleckis. Lucas eta Katherinek hiru seme-alaba izan zituzten: Lucas Watzenrode Gaztea (1447–1512), Warmiako apezpiku bihurtuko zena eta Kopernikoren patroia, Bárbara, astronomoaren ama (1495 ondoren hildakoa); eta Christina (1502an baino lehenago hildakoa),1459an Toruneko merkatari eta alkate zenarekin ezkondu zena, Tiedeman von Allen.
Polonian
Aita hil ondoren, Lucas Watzenrode Gaztea (1447-1512) osaba izan zen haren ikasketen arduradun. Watzenrodek harreman estua zeukan Poloniako hainbat intelektualekin, eta Filippo Buonaccorsi italiar humanistaren laguna zen ]. Watzenrodek Koperniku haurra Toruneko St. John eskolara bidali zuen, bera maisu egondako lekura. Geroago, Wloclawekeko Eskola katedratikora joan zen, eta han prestatu zen Krakoviako Unibertsitatean sartzeko.
1491-1492ko ikasturtean, Kopernikok ikasketak hasi zituen Krakoviako Unibertsiteateko Arteen sailean, Krakoviako astronomia eta matematika eskola bere gorenean zen garaian. Ikasketak han egiteak eragin handia izan zuen gerora matematiketan egin zituen lorpenei dagokienez. Koperniko Albert Brudzewski aristotelismo irakaslearen ikaslea izan zen. Baina Brudzweskik astronomia irakasten zuen unibertsitatetik kanpo. Koperniko arlo horretan trebatu zen, eta hainbat astronomoren liburuak irakurri zituen: Georg von Peuerbachen Theoricæ novæ planetarum, Bernard of Biskupie, Wojciech Krypa, Jan of Glogow eta beste hainbaten lanak.
Krakoviako ikasketek jakintza eman zioten astronomia matematikoetan (aritmetikan, geometrian, optika geometrikoetan, kosmografian…) eta filosofian zein natur zientzietan. Aristoteles eta Averroes irakurri zituen, eta kultura humanistikorako interesa piztu zitzaion.
Krakovian iragan zituen lau urteek garrantzia handia izan zuten bere gaitasun kritikoaren garapenean. Astronomian ofizialak ziren bi sistemen (Aristotelesen teoria esfera homozentrikoez eta mekanismo eszentrikoez eta Ptomlemeoren epizikloak) kontraesanak aurkitu zituen. Hori izan zen Kopernikoren teoriaren sorreraren lehen urratsa.
Italian
1496an, Koperniko Boloniara iritsi zen, eta geroago izena eman zuen hango unibertsitatean. Hiru urtez egon zen han, lege kanonikoa ikasten. Lege kanoninoko doktoretza lortu zuen 1503an. Baina humanitateak ere ikasi zituen (hain segur, Filippo Beroaldo, Antonio Urceo, Giovanni Garzoni eta Alessandro Achilliniren klaseak jarraitu zituen), eta, bereziki, astronomia. Han ezagutu zuen Domanico Maria Novara da Ferrara ordu hartan ospetsua zen astronomoa, eta haren laguntzaile bihurtu zen.
Kopernikok ideia berriak garatu zituen, George von Peuerbach eta Johannes Regiomantanusen lanetan oinarrituta. Ptolemeok Ilargiaren mugimenduari buruz zeuzkan teoria batzuk kontrastatu zituen. 1497ko martxoaren 9an, Bolonian, Aldebaran izarraren begiratze gogoangarria egin zuen. Izar hori da Taurus konstelazioko izar distiragarriena, eta Ilargiak ezkutatzen zuen. Halaber, asko irakurri zuen lehengo sistema astronomikoei eta kosmologikoei eta egutegi sistemei buruz.
1501ean Paduako Unibertsitatean hasi zen medikuntza ikasten. Medikuntza ikasketa haietako zati garrantzitsua izan zen astrologia. Haatik, ez zuen inoiz erakutsi astrologiarekiko interes handirik. Paduan garatu bide duzuen Greziako hizkuntza eta kulturarekiko interesa. Zuzenbidea ere ikasi zuen. Paduako ikasketak 1507an amaitu zituen.
Paduako egotaldian findu zuen Lurraren mugimenduarekiko teoria.
Bitartean, geldialdi txiki bat egin zuen Ferraran (1503), eta zuzenbide kanonikoan doktore gradua lortu zuen.
Planeten behaketa
Kopernikok Merkurio, Artizarra, Marte, Jupiter eta Saturno planetak begiratu zituen, bakoitza hiruzpalau aldiz (Artizarra behin). Horrez gain, Ilargiak ezkutatutako Aldebaran izarra ikusi zuen, eta baita ere Saturnoren eta Ilargiaren juntatze bat, 1500eko martxoaren 3an. Ilargi eklipse bat ere begiratu zuen, 1500eko azaroaren 6an.
Lana
1501ean bere aberrira itzuli zen eta Frauenburgoko katedraleko kalonje izendatu zuten, osaba Lukasen laguntzaz, beti ere.
Bere osaba, Emerlandgo apezpikua, zendu zenean mota askotako lanak egin zituen: gobernadore militar, mediku, epaile eta abar... Diruaren birbaloraketaren alde jo eta ke egin zuen lan, Zaldun Teutonikoen kudeaketa txarra zela-eta. Prusia erreinu osorako etxe moneta zentral bat sortzea iradoki zuen. Hala, 1517an Emerlandgo kudeatzaile orokorra izendatu zuten eta Allesteinera joan zen bizitzera. Bere herrialdean definitiboki instalaturik zegoenean (1523), Warmiako elizbarrutiko administrazioan egin zuen lan, medikuntzan jardun zuen eta bere astronomiaren inguruko lan sakon eta garrantzitsua amaitu zuen.
Heriotza
2010eko maiatzaren 22an Jozef Kowalcyzkek (Poloniako Aita Santuaren nuntzioa eta Poloniako primatu izendatu berria) zuzendutako meza baten bitartez bigarren hileta bat jaso zuen. Bere gorpuzkiak leku berean izan ziren lurperatuak, Fromborko katedralean. Granito beltzezko hilarri batek identifikatzen du orain teoria heliozentrikoaren fundatzaile gisa. Hilarriak Kopernikoren eguzki sistemaren errepresentazioa dauka, eta sei planetaz inguratutako urre koloreko eguzki bat.
Hizkuntzak
Kopernikoren ikasketen artean, uste da latina eta alemaniera erraztasun berarekin hitz egitea lortu zuela. Horretaz gain polakera, grekoa eta italieraz hitz egiten zuen. Biziraun duten Kopernikoren lan gehienak latineraz daude idatziak, hau izan baitzen bere bizitzan zehar Europako akademiako hizkuntza. Latina ere bazen Eliza Katoliko Erromatarra eta Poloniako gorte errealaren hizkuntza ofiziala, arrazoi honengatik, Kopernikok buruzagi polakoekin zuen oinordekotza guztia latineraz dago idatzia.
Modelo Heliozentrikoa
1536ko gutun batean, Nikolaus Cardinal von Schönberg, Capuako artzapezpikuak bere ideiak era zabalago batean komunikatzea eskatu zion Kopernikori eta beretzako kopia bat bidaltzeko. Batzuen esanetan gutun honek susmagarri egin zuen, beste batzuek ordea honek elizak haren ideiak publikatuak izatearen nahiaren desioari erreferentzia egiten ziola diotelarik.
Talde ezberdinengandik presioa jaso izan arren Nikolasek asko atzeratu zuen liburuaren argitalpena, baliteke kritikaren beldur izanagatik. Historialari batzuen esanetan, horrela izan bazen, mundu zientifikoan eragin zezakeen inpaktoak mundu erlijiosoan eragin zezakeenak baino gehiago kezkatzen zuen.
Ideia nagusiak hurrengoak izan ziren:
De revolutionibus orbium coelestium
Kopernikoren maisu lana De revolutionibus orbium coelestium («Esfera zerutiarren erreboluzioei buruz») izan zen. 25 urte pasa zituen lan honetan (1507–1532) eta hil eta gero argitaratu zuen Andreas Osianderrek 1543an. Hala ere, liburu honetako ideia eta behaketa oinarrizkoenak The hypothesibus motuum coelestium a se constitutis commentariolus opuskuluan (1878 arte ez zen argitaratuko) idatzi zituen, motza izan arren oso argia delarik.
Kopernikok antzinako Greziako filosofoen idatziak ikertu zituen lurraren mugimenduarekiko erreferentziak bilatuz, bereziki pitagorikoak eta Heráclides Pónticorenak, zeinek teoria horretan sinisten zuten. Teoria heliozentrikoari dagokionez, gaur egun jakina da Aristarko Samoskoak asmatu zuela lehenengo aldiz (k. a. 310-230) nahiz eta hau ez duen liburuan aipatzen. Beharrezkoa da haren ikasketen balio erreala "zentzu komunak" deuseztatutako ideiak mahaigaineratu eta egitura koherente eta zientifiko bat ematean zentratzea, haren helburua lurraren mugimenduaren arazoari irtenbidea bilatzea baitzen.