cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zaldun
Rol maskulino eta femeninoak
Bestalde, rol maskulino eta femenino oso sexistak bizi ziren zaldunen kulturan. Zaldun batek ahultasuna erakustean, gainontzeko noble eta zaldunen errespetua galtzen zuen mespretxatua izanik. Aipatzekoa da konbenientziazko ezkontza bat lortzerako orduan balore horiek zuten garrantzia. Hemen hasten da zaldunen erromantizazioa anakronismo adibide argi batean. Erdi aroko poema zein kontakizunetan jasoak izaten ziren eta gaur egungo zinematografia k modu oso exageratu batean saldu nahi izan du noizbait.
Emakumeen papera ere oso murriztua izan zen, ia modu absolutuan sumisio paper bat izatera iritsi zena. Hauen arteko elkartzea, konbenientziazko ezkontza baten kontextuan ematen zen. Testuinguru horretan, zaldun baloreen arabera kontsiderazio onean zegoen zalduna posizio hobeagokoa zen familia bateko alaba batekin ezkon zitekeen. Horrela, bere botere politiko zein ekonomikoa handitzea lortzen zuten. Familiarengandik ere herentzia oso garratzitsua jasotzen dute zaldunek, baina, hau ez zen soilik jasotako lur edo tituluetan isladatzen, baizik eta familia ren posizioa ere nabarmena zen ezberdintasun hori. Beraz, ondorioztatu daiteke politikan zein gerran burutzen zuten parte hartzea oso altua izaten zela, eta horiek izaten zirela bizitza sozialaren arauak zein jarrerak ezartzen zituena.
Nafarroako zaldunak
Iruñeko Erresuma ren sorreraren garaitik, zalditeria, erresuma honen armadaren parte zenaren dokumentazio eta aipamenak ditugu. Esaterako, 841. urtean Harit ibn Bazi jeneral banukasitarrak eta Gartzia Enekoitz, Eneko Haritza ren semeak musulmanei zeladak antolatzeko bat egin zuten, zelada hauetan zaldunek parte hartu zutelarik. 843. urtean, bestalde, kronika arabiarren arabera, Abd al-Rahman II.a ren aurkako gatazketan Fortun Iñigez “Iruñeko zaldunik hoberena” eta beste 115 zaldun hil ziren.
XIV. mendean zehar, Nafarroako Erresuma Évreux-ko erret-etxe ko errege ezberdinen kontrolpean zegoen garaian, erresumaren defentsarako armada iraunkortzen eta profesionalizatzen joan zen, bertan 200 zaldun inguruk parte hartzen zutela aipatzen delarik.
Indiako literatura
Indiako literatura terminoak Indian 1947tik aurrera idatzitako literatura adierazten du. Indiako Errepublikak 22 hizkuntza ofizial ditu.
Estatistika ofizial
Estatistika ofiziala gobernuek estatuei buruzko datuak eta informazio estatistikoa modu egokian bildu eta hedatzeko burutzen dituzten jardueren multzoa. Horretarako, estatistika erakunde eta ajentzia ofizialak eratzen dira, udalek eta beste gobernu erakundeek ere euren eremuari dagozkien datuak jaso eta plazaratzen dituzten arren.
Indiako literatura
Historia
Bi ezaugarri nagusi izan ditu Indiako literaturak sortu zenez geroztik; kultura zahar tradizionalaren eragina batetik, eta herrialde hark berezko duen erlijio mistizismo sakona bestetik. Sanskritoz idatzi ziren Indiako lehenbiziko izkribuak, eta hizkuntza zahar hura izan zen, bere dialekto eta adarrekin, Indiako literatura hizkuntza, harik eta XIX. mendean ingelesa bertan errotu zen arte. XVIII-XIX. mendeetan, Britainia Handiaren eragina areagotu zen Indian eta ingelesez idatzitako literatura nagusitu zen.
Zaldun
Nafarroako zaldunak
Nafarroako Foru Orokorrak bere izaera desohoratzen zuen zaldunaren kasua jasotzen du; erregea k publikoki degradatu behar zuen, eta honek laban batez mozten zuen zaldunaren espala zintzilik zuen uhala, hura lurrera eror zedin.
Abronia deppii
Abronia deppii Abronia generoko animalia da. Narrastien barruko Anguidae familian sailkatuta dago.
Indiako literatura
Literatura sanskritoa (K.a. 1400 - K.o. 1200)
Veda haien harira Veden literatura dei daitekeena sortu zen 1400. urte inguruan. Gero, Veden literaturaren ondoren, K.a. 400 urtetik K.o. 1000. urtea bitartean, literatura epikoa etorri zen: Mahabharata (Bharaten gerra handiari buruzkoa) eta Ramayana dira garai hartako bi poema ospetsu.
K.a. 200. urtetik K.o. 200era bitartean bi erlijio handi errotu eta indar hartu zuten Indian: budista eta jainista, eta haien harira sanskritoaren dialektoak erabili zituzten literatura budista eta jainista sortu ziren, Vedetako erlijioari aurre egin asmoz. K.o. 320. urtean Gupta dinastiak agindu zuen Indian eta aldi hura izan zen, 1.200. urtea arte, literatura sanskritoaren urrezko aldia.
Ramayana eta Mahabharata obren antzera eredu epikoa hartu zuten, baina kavya izeneko estilo dotore guztiz berri batekin. Kalidasa da aldi hartako idazlerik ospetsuena eta Kumarasambhava (Gerrako Jainkoaren jaiotza) eta Raghuvamsa (Raghuren leinua) bi obra aipagarri.
Avapessa
Avapessa Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.
Indiako literatura
Literatura sanskritoa (K.a. 1400 - K.o. 1200)
Indiako fabula edo elezahar bilduma ezagunena Panca-tantra (Bost Liburuak) izenekoa da; abereen ipuinak dira eta hezitzea eta moralaren ohitura onak erakustea dute helburu. Arabiarren bidez ezagutu zen liburu hura Europan, lehenbizi arabierara eta gero gaztelerara itzuli baitzuten.
Indiako literatura XIX. eta XX. mendeetan
XVIII. mendearen bukaeran ingelesak egin ziren Indiaren jabe. Ingelesek beren hezkuntza sistema ezarri zuten eta horrekin batera literatura adierazpide berri bat agertu zen Indian: eleberria.
Bengaleraz idazten zuen Bankim Chandra Chatterjee (1894an hila) izan zen lehenengo eleberrigile ezaguna Indiatik kanpora. Urte batzuk geroago, 1912an, Rabindranath Tagore indiar idazleak Gitanjali izeneko bere olerki liburua itzuli zuen ingelesera, eta hurrengo urtean Nobel Saria eman zioten. Rabindranath Tagorek zabaldu zizkien indiar idazleei Europako ateak; hala, idazle ezagunak dira Mohamed Iqbal, Ila Chandra Joshi, Agyeya Dharm, eta Ram Ganesh antzerkigilea, besteak beste.
Artika (Berriobeiti)
Artika Nafarroa Garaiko kontzejua da, Berriobeiti udalerrikoa. 4.535 biztanle zituen 2018an.
Garraioa
Kontzeju honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 2 linea daude:
Roger Casement
Roger David Casement (irlanderaz: Ruairí Dáithí Mac Easmainn) (Sandycove, Dublin, 1864ko irailaren 1a - Pentonville espetxea, Londres, 1916ko abuztuaren 3a), 1911 eta 1916 artean Sir Roger Casement (CMG) bezala ezagutua, diplomatiko eta irlandar nazionalista izan zen, britainiar koroaren aurkako traizioagatik exekutatua 1916an. Britainiar Kanpo Arazoetako Ministerioan diplomatiko gisa lan egin zuen, hasieran aktibista humanitario bezala ezagutua izan zen eta beranduago poeta eta Pazko matxinadaren lider bezala. "XX. mendeko giza eskubideei buruzko ikerketen aita" gisa deskribatua, Kongori buruzko Casement Txostenagatik ohoratua izan zen 1905ean, eta 1911n zaldun (sir) izendatu zuten, Peruko kautxuaren industrian giza eskubideen abusuei buruz egindako ikerketa garrantzitsuengatik.
Gaztetan, jarduera komertzialetan lan egin zuen Afrikan, Britainiar Zerbitzu Kolonialera batu aurretik. 1891n kontsul britainiar izendatu zuten, eta 20 urte baino gehiagoz jardun zuen lanbide horretan. Boerren Gerrak eta herri indigenen aurkako ankerkeria kolonialei buruzko ikerketak eraginda, inperialismoaz mesfidatzen hasi zen. 1913an, zerbitzu kontsularretik erretiratu ondoren, irlandar errepublikazaletasunarekin eta beste mugimendu separatistekin gehiago inplikatu zen.
Lehen Mundu Gerran, ahaleginak egin zituen Alemaniaren laguntza militarra lortzeko 1916ko Pazko matxinadarako, Irlandaren independentzia lortu nahi zuena. Atxilotu, kondenatu eta goi mailako traizioagatik exekutatu zuten. Zaldun titulua eta beste ohore batzuk kendu zizkioten. Epaiketa baino lehen, britainiar gobernuak ustez haren egunkari pribatuetako, Black Diaries izenekoak, jarduera homosexualak zehazten zituzten laburpenak zabaldu zituen. Garaiko homosexualitateari buruzko iritzi nagusiak eta legeak kontuan hartuta, material horrek haren alde eskatutako errukia ahuldu zuen. Eguneroko horiei buruzko eztabaidek jarraitu dute: eskuz egindako idazketa konparatzeko ikerketa batek 2002an ondorioztatu zuen Casementek egunerokoak idatzi zituela, nahiz eta batzuek zalantzan jarri zuten ondorioztutakoa.
Haurtzaroa eta heziketa
Roger Casement Dublinen jaio zen, 1864ko irailaren 1ean, anglo-irlandar familia batean. Haurtzaroan Doyle's Cottagen bizi izan zen, Lawson Terracen, Sandycoven. Toki hori dagoeneko ez da existitzen, baina oraingo Sandycove Roaden zegoen.
Haren aita, Roger Casement, Erregearen Dragoien Erregimentuko kapitaina izan zen. Hugh Casement, bere aitona, Belfasteko itsas garraioko merkataria izan zen, porrot egin ondoren Australiara emigratu zuena. Casement kapitainak 1842ko Afganistango kanpainan zerbitzatu zuen. 1848ko Hungariako iraultzan boluntario gisa borrokatzeko Europara bidaiatu zuen, baina Vilagósen errendizioaren ondoren iritsi zen. Familia Ingalaterrara mugitu ondoren, Rogerren amak, Anne Jephsonek, nahiz eta Dublingo familia anglikano batekoa izan, ustez ezkutuan bataiarazi zuen Roger Erromatar katoliko gisa Rhylen (Gales).
Familia Ingalaterran bizi izan zen pobrezian; Rogerrek bederatzi urte zituenean ama hil zitzaion. Aitak familia Irlandara eraman zuen Antrim konderrira, aitaren ahaideengandik hurbil. Casementek 13 urte zituenean, aita Ballymenan hil zitzaion, eta Young eta Casement senideen ardurapean geratu zen. Ballymenako Elizbarrutiko Eskolan ikasi zuen (geroago Ballymena Akademia). 16 urterekin eskola utzi eta Ingalaterrara joan zen Elder Dempster ren lan egitera, Alfred Lewis Jones ek zuzendutako Liverpooleko itsasontzi-konpainia batean.
Rogerren anaiak, Thomas Hugh Jephson Casementek (1863 – 1939), Irlandako Kostazainen Zerbitzua ezartzen lagundu zuen. Denis Johnston en "The Moon in the Yellow River" obrako pertsonaia baten inspirazioa izan zen Thomas. 1939ko martxoaren 6an ito zen Dublingo Kanal Handian.
Crenicichla jupiaensis
Crenicichla jupiaensis Crenicichla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Doues
Mugakideak
Douesk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Eiherazain (arraina)
Eiherazaina ur gaziko zenbait arrain pertziformeen izen arrunta da, Callionymidae familia osatzen dutenak.
Gehienak ur tropikaletan bizi badira ere, badaude ur epeletan bizi direnak. Euskal Herriko uretan hiru espezie bizi dira: eiherazain arrunta, eiherazain pikarta eta eiherazain txikia hain zuzen ere.
Generoak
Familiak 130 espezie inguru ditu, 18 generotan banaturik :
Hona hemen generoen bilakaera:
Bèthpei
Bèthpei Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Beaupuy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.332 ziren. Familiak 522 ziren, horien artean 105 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 66 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 198 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 35 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 572 etxebizitza zeuden, 533 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 556 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 533 etxebizitza nagusietatik 435 bere jabearen bizilekua ziren, 87 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 179 etxek lau zituzten eta 306 etxek bost zituzten. 475 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 225 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 281 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 828 ziren, horien artean 615 aktiboak ziren eta 213 inaktiboak ziren. 615 pertsona aktiboetatik 583 lanean zeuden (306 gizon eta 277 emakume) eta 31 langabezian zeuden (11 gizon eta 20 emakume). 213 pertsona inaktiboetatik 97 erretiraturik zeuden, 59 ikasten zeuden eta 57 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Beaupuy udalerrian 559 unitate fiskal zeuden, 1.422 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.098 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 8 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2000. urtean Beaupuy udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 378 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amravati barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Lantzer
Lantzerra ertz baten goiko aldean ahoa eratzeko egiten den ebaki zeiharra da.
Roullens
Roullens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aude departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roullens udalerrian erroldatutako biztanleak 473 ziren. Familiak 182 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 81 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Magallanes y la Antártica Chilena eskualdea
Magallanes y la Antártica Chilena edo Magallanes eta Txileko Antartika (gaztelaniaz: XII Región de Magallanes y de la Antártica Chilena) Txileko hamabost eskualdeetako bat da. Hegoaldeko muturrean kokatzen da eta herrialdeko eskualderik handiena da. 132.033 km²ko eremua du eta 2014an 163.748 biztanle zituen. Hiriburua Punta Arenas da.
Geografia
Klima hotz hezea da beti (urtearen batez bestekoa 6 °C da eta 2.000-3.000 mm ur hegoaldean).
Banaketa administratiboa
Magallanes y la Antártica Chilena eskualdea lau probintziatan banaturik dago:
Martxoak 31 (musika taldea)
Martxoak 31 1989an Durangon sortutako punk-rock taldea da.
Historia
Izena 1937ko martxoaren 31n gertutako Durangoko bonbardaketatik hartu zuten.
1989 eta 1996 artean, maketa bi grabatu ondoren Bilboko Kafe Antzokian eman zuten azken kontzertua. 2007an, berriro elkartu eta kontzertu bakarra eman zuten Durangoko Plateruena Kafe Antzokian bonbardaketaren 70. urteurrena gogorazteko.
Roullens
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 214 etxebizitza zeuden, 190 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 194 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 190 etxebizitza nagusietatik 150 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 110 etxek bost zituzten. 150 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Easo eraikina (Donostia)
Easo eraikina Donostiako Easo kalean dagoen eraikin bat da. Amarako eskolak bezala ere ezagutu izan da. Jose Goikoaren 1893ko proiektua da. garai hartan Urumearen padurako gainean egindako Zabalunearen bigarren eraikitze aldiko etxe sail bateko eraikin aske batentzat egina. Biztanleak gehitu ahala, lehen mailako irakaskuntzako ikastetxeak egiten hasi zen Udala: 1870ean eskola bat eraiki zen Peñaflorida kalean, Amarako eskolak egin ziren gero, eta haien ondoren Ekialdeko Zabalunekoak.
Eskola honek etxe sailaren erdia hartzen du gaur egun, Juan Rafael Aldayk 1908an, eraikuntza sistema eta konposizio osagai berak erabiliz, egin zuen azken zabaltze lanen ondoren. Sailaren gainerako parteetan, Suhiltzaileen egoitza, musika kontserbatorioa eta Udal Bulegoak daude. 2016 urtean Donostia 2016ko egoitza izan zen. Oin simetrikoa du eta aretoek eta galeriek eraikin soil bati egokituriko banaketa dute, ohi den bezala, hareharrizko harlanduzkoak dira hormak. Aipatzekoa da fatxada nagusiko sarrera bikoitza, eskailera kokatzeko balio duena, eta fatxada nagusian ere adierazia gertatzen dena. Sarrera horiek luzera osoa banatzen dute, eta horiek dira eraikinaren osotasunean azpimarraturiko gai bakarrak, teilatuko pabiloietan antzematen den eragin frantseseko irudi soil eta klasiko bati jarraiki.
Aipagarria da perimetroan zehar dagoen patio ingelesaren berezitasuna, hiriaren erdialdeko irtenbide ezohikoa, bakarra baita. Bakartze sistema honek, eta baita sotoko argi sistemak ere, nabarmendu egiten dute eraikuntzaren izaera publikoa, fatxadetan eta bolumenaren garaiera eskasean ere sumatzen dena.
Roullens
Diru sarrerak
2009an Roullens udalerrian 194 unitate fiskal zeuden, 502 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.108 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren eta 1 iturgina.
2000. urtean Roullens udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 384 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
John Wyndham
John Wyndham Parkes Lucas Beynon Harris (Dorridge, Warwickshire, 1903ko uztailaren 10a - Petersfield, Hampshire, 1969ko martxoaren 11), ingeles zientzia fikziozko idazle bat izan zen. Bere eleberri ospetsuenetako batzuk eszenatoki port-apokaliptikoetan girotua daude, tartean The Day of the Triffids (1951) eta The Midwich Cuckoos (1957).
Anna Ancher
Anna Ancher (Skagen, 1859ko abuztuaren 18a - ibidem, 1935eko apirilaren 15a) daniar margolaria izan zen.
Nahiago izan zuen Skageneko jendearen, batez ere arrantzaleen, emakumeen eta haurren, eguneroko bizitzako eszenak eta barrualdeak margotu. Skagengo artisten kolonia osatu zutenen jatorrizko margolari bakarra izan zen.
Australiar dolar
Artikulu hau Australiako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Dolar».
Dolar Australiarra (AUD), Australiako Mankomunitateko diru ofiziala da, bai eta Australiar Lurralde Antartikokoa, Christmas uhartekoa, Cocos uharteetakoa, Heard eta McDonald uharteetakoa, Norfolk uhartekoa, Kiribatikoa, Naurukoa eta Tuvalukoa ere.
Villers-en-Cauchies
Villers-en-Cauchies Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-en-Cauchies udalerrian erroldatutako biztanleak 1.216 ziren. Familiak 460 ziren, horien artean 102 pertsona bakarrekoak ziren (31 bakarrik bizi ziren gizonak eta 71 bakarrik bizi ziren emakumeak), 165 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 177 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 511 etxebizitza zeuden, 476 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 503 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 476 etxebizitza nagusietatik 389 bere jabearen bizilekua ziren, 81 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 117 etxek lau zituzten eta 285 etxek bost zituzten. 336 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 197 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 205 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 770 ziren, horien artean 564 aktiboak ziren eta 206 inaktiboak ziren. 564 pertsona aktiboetatik 498 lanean zeuden (282 gizon eta 216 emakume) eta 66 langabezian zeuden (30 gizon eta 36 emakume). 206 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 73 ikasten zeuden eta 65 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villers-en-Cauchies udalerrian 483 unitate fiskal zeuden, 1.245 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.413 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Villers-en-Cauchies udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amphisbaena roberti
Amphisbaena roberti Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
NGC 619
NGC 619 galaxia espiral bat da, Sculptor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Carlos María Penadés
Carlos María Penadés ( Montevideo, 1902ko urtarrilaren 24a - Ib., 1976ko uztailaren 29a ) Alderdi Nazionaleko politikari uruguaitar bat izan zen, Gobernu Kontseilu Nazionaleko presidentea Alberto Héber Usherren lizentzia garaian (1966ko irailetik 1967ko urtarrilera).
Julieta Itoiz
Julieta Itoiz Jiménez (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1970), Julia Itoiz edo La Chula Potra izen artistikoarekin ezaguna, rap abeslaria eta idazlea da.
Ibilbidea
Irakasletzako eta Historiako ikasketak ditu.
Eguzki irrati libreko esatari izan da.
2011. urtean, ezagun egin zen Yolanda Barcina, orduan Nafarroa Garaiko presidenteari eskainitako La Bofetada abestia argitaratu zuelako. Barcinak auzitara eraman zuen abestiaren egilea. .
2018an Poéticamente Incorrecta izeneko diskoa argitaratu zuen.
2019an ''Cleopotra. Revolution whit love'' diskoa kaleratu zuen.
Idazletzat, historia entsegu bat argitaratu du, Andoni Esparzaren biografia eta kooperatibismoaren hastapenak Francoren garaian Hego Euskal Herrian: ''La otra experiencia. El libro que nadie quiso publicar a Jorge Oteiza'' liburua argitaratu zuen 2005ean.
Balvanera
Balvanera Argentinako Buenos Aires hiriko auzoa da, hiriaren ekialdean kokatuta dago eta bere gune politiko eta finantzarioaren ondoan dago. Auzoaren izena parrokiatik dator eta horrela ezarri zen 1972ko maiatzaren 4an.
Izenaren jatorria
Balvanera izen ofiziala, Nuestra Señora de Balvanera parrokiatik dator, 1831an eraiki zuten. Parrokiaren izena Errioxako (Espainia) Valvanerako monasterioan du jatorria. Han, 1016ko idazkietan, monasterioa val veneto gisa agertzen da.
Balvanera hego-ekialdeko eremua Congreso ere deitzen zaio, Kongresu Nazionalaren eraikina dagoen tokian baitago. Ipar-mendebaldeko zatia Abasto izenarekin ezagutzen da, hornidura-azoka zaharra gogorarazten duena, gaur egun merkataritza-gunea baita.
Historia
XIX. mendean, Buenos Airesko aldiria izan zen Balvanera, 1826ko erroldaren arabera 3.625 biztanle izatera iritsi zen. Etorbide nagusia Camino Real deitzen zen eta gaur egun Rivadavia etorbidea da.
Balvaneran, tradizio politiko indartsua zegoen (gaur egungo 9. hauteslekua) Adolfo Alsina caudilloarekin identifikatzen zen eta, beraz, Unión Cívica Radicalarekin (UCR), Leandro Alem eta Hipólito Yrigoyen buruzagiekin.
1900. urtera arte Balvanera hauteskunde-protesta bortitzekin eta Junín y Lavalle-ren burdinbideekin lotu zen. Bertan, Jorge Luis Borges-en arabera, tangoak bere tonu erotiko nabarmenenak bereganatu zituen. Auzoaren hazkundeak eta trenbidearen etorrerak, une honetan, auzoa hiriaren osagai bihurtu zen.
Mendearen lehen hamarkadetan, Corrientes etorbidea inguruan zegoen eremua Buenos Airesen judu komunitatearen nukleo bihurtu zen, eta ehungintza merkataritza ere bertan kontzentratu zen, eta horrek arabiar eta armeniar komunitateak erakartzen amaitu zuen. Etorkinen presentzia hori izan arren, Balvanera tangoarekin lotutako auzo ospea ez da inoiz desagertu.
Geografia
Balvaneraren hegoaldeko muga Independencia etorbidea da, ekialdean Entre Ríos eta haren jarraipena: Callao etorbidea, iparraldean Córdoba etorbidea eta mendebaldean Gallo kalea, Díaz Vélez etorbidea eta Sánchez de Bustamante eta Sánchez de Loria kaleak. Buenos Airesen erdigune gisa identifikatutako eremuaren mendebaldean, eta hegoaldean, Córdoba etorbidea zeharkatuta, Barrio Norte izenarekin ezagutzen diren bizitegi dotoreetatik, hain zuzen ere Recoleta auzoa dena.
Balvaneraren iparraldean Buenos Airesko Unibertsitateko Facultad de Ciencias Económicas dago, eta, gainera, auzo honetan unibertsitate pribatu ugari daude. Ramos Mejía ospitale orokorra ere Balvanera-n kokatuta dago, mota horretako beste erakunde asko bezala, Recoleta auzoan dagoen Facultad de Medicina eraikinen inguruan.
Kongresuko egundoko jauregia, kupula handiko estilo neoklasikoko eraikina 1906an inauguratu zen eta El Molino gozotegi zaharra, sortu zenetik hainbat aldiz zaharberritu dena, auzoko eraikin nabarmenenak dira.
Boost bihurgailu
Boost bihurgailua (step-up bihurgailua) korronte zuzeneko elikadura-tentsioa igotzen duen potentzia bihurgailua da. Bi etengailu erdieroale (diodoa eta transistorea) eta gutxienez energia metatzeko elementu bat duen kommutatutako elikatze-iturri mota bat da. Normalean kondentsadoreez egindako iragazkia (batzuetan harilekin konbinaturik) jartzen da bihurgailuaren irteeran tentsioaren uhindura murrizteko.
Joanes I.a Foixkoa
Joanes I.a Foixkoa (1382 - † 1436ko maiatzaren 4a) Foixko konde eta Bearnoko bizkondea izan zen.
Biografia
Aita Archambaud Graillykoa eta ama Elisabet Foixkoa zituen.
Aragoiko erregearekin eta Ehun Urteko Gerran borrokan aritu ondoren, 1425ean Jeanne d'Arcekin borrokatu eta gero Bigorrako konderria lortu zuen.
Ezkontza eta seme-alabak
Lehendabizikoz 1402an Karlos III.a Nafarroakoaren alaba Joana ezkondu baina seme-alabarik gabe hil zen.
1422an Karlos I.a Labritekoaren alaba Joana ezkondu eta seme bi izan zituzten:
1435ean berriro Jakue Aragoikoaren alaba Joana ezkondu zuen.
Rachael Taylor
Rachael Taylor (Ballarat, 1976) arraunlari australiarra da.
Ibilbidea
Zilarrezko domina olinpikoa irabazi zuen lemazain gabeko bikoan Kate Slatter-ekin 2000.urtean, Sydney-en.
Drem
, 'An Druim', Eskoziako Ekialdeko Lothian eremuan dagoen udalerri txiki bat da. Honako udalerrietatik hurbil dago: Haddington (hegoaldean), North Berwick (ipar-ekialdean), Dirleton (iparraldean) eta Gullane (ipar-mendebaldean).
Rachael Taylor
Ibilbidea
1999an brontzezko domina irabazi zuen Munduko Arraun Txapelketa n. 2002an zilarrezko domina bereganatu zuen, zortzikoan.
Xiphocheilus typus
Xiphocheilus typus Xiphocheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Angul barrutia
Angul barrutia Indiako barruti bat da, Northern dibisioan, Orissa estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Emarèse
Emarèse Italiako udalerri bat da. Aostako Haranean kokatuta dago. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Emarèsek honako udalerri hauekin egiten du muga:
1848ko iraultzak
1848ko iraultzak, Herrien Udaberria edo Iraultzen Udaberria ere deitua, iraultza multzoa izan zen, 1848an Europan gertatua.
Aro Garaikidea 1789ko Frantziako Iraultzarekin hasi zela esan daiteke, iraultza hark ekarri zituen aldaketa politiko eta sozialen ondorioz. 1848ko iraultzek, berriz, nabarmen utzi zituzten 1789ko aldaketa sakonek Europako politikan eta gizartean sortutako kontraesanak. Lehenengo iraultzaren ondoren politika-sistema liberala zehaztu zen, eta aldaketa sozial bat gertatu zen, gizataldeak jabegoaren arabera gizartean zuten mailak bereizten zituena. 1848koa, beraz, iraultza molde berri baten sorrera izan zen, gizarte-iraultzaren sorrera alegia; urte hartan egin zen lehenengo ahalegina legearen aurreko berdintasunaren eta aberastasunaren aurreko desberdintasunaren gizartea aldatzeko.
Aro Garaikideko kontraesan horiek 1848an nabarmendu ziren lehenengoz. Frantzian 1848ko iraultzaren bidez gelditu ziren agerian, iraultza hark lanaren munduari buruzko diskurtsu bat erabili baitzuen; eta Britainia Handian, berriz, lanaren munduko mugimendu handi batekin zabaldu zituen, kartismoarekin hain zuzen ere. Horrela hedatu ziren Europan zehar, pixkanaka, sozialismo genero izena hartuko zuten mugimenduen ideologiak.
Baina XIX. mendearen lehen erdialdean, beste arazo bat ere sortu zen Europan: nazioen eta estatuen arteko harremanak. Vienako kongresuak herrialde ahaltsuek eskatzen zuten aginpideen oreka eta segurtasuna erabili zituen nazioaren eta estatuaren arteko tirabirak estaltzeko. 1848-1849 urteetan, ordea, nazioak eta herriak ahaleginak egiten hasi ziren estatuekiko zuten mendekotasun harremana aldatzeko, Italian eta Europa erdialdean eta ekialdean batez ere. Beraz, Metternichen sistemaren kontrako altxamendu bat ere izan zen.
1848ko iraultzen arrazoiak
1840ko hamarkadaren erdialdean krisi ekonomiko gogorra izan zen Europan. Krisi hura 1845-1846 arteko patataren krisiarekin hasi zen: patataren uzta txarrak gosea eta pobrezia zabaldu zituen. Horrezaz gainera, 1847 inguruan lehorte handiak izan ziren.
Beste alde batetik, industrializazioa hasia zen Europa osoan eta, horrekin batera, klase gizartearen eraketa. Burgesia eta langileen arteko ezberdintasunak gero eta handiagoak ziren, bai ekonomian, bai eskubide politikoetan, eta horrek proletarioek estatu burgesaren kontra egindako lehen protestak sorrarazi zituen. Horrela agertu ziren lehen mugimendu sozialistak, langileen eskubideen aldekoak; aurreko iraultzetan ez bezala, 1848koetan rol garrantzitsua jokatu zuten.
Azkenik, kontuan hartu behar da Metternichek antolatutako lurraldearen banaketarako sistemak ez zituela nazio askoren nahiak asetzen; arrazoi hori zela kausa, altxamenduak gertatu ziren. Nazionalismo horiek mota askotakoak izan ziren; adibidez, germaniar estatuek estatu bakarrean bilduta egoteko nahia zeukaten, baina Austriar Inperioaren menpeko nazio askok, ordea, independentzia lortu nahi zuten.
Frantzian
1848. urtean, Frantzian, 1830eko Uztaileko Iraultzarekin hasitako monarkia liberala zegoen, Luis Filipe Orleansekoa erregearen agindupean; baina haren politika egiteko moduak goi burgesia eta pribilegiodunak bakarrik gogobetetzen zituen, ez herria. Hori zela eta, eskakizun demokratiko eta erradikalagoak egiten zituzten higikunde liberalak sortu ziren.
1846ko abuztuko legebiltzarreko hauteskundeetan François Guizoten gobernatzeko modua sendoturik atera zen (gobernuaren aldeko 291 legebiltzarkide eta oposizioko 168 besterik ez). Hauteskunde sistema aldatu gabe erregimena aldatzea ezinezkoa zela ikusirik, 1847an oposizioak Banketeen kanpaina abiarazi zuen: Parisen eta hiri handienetan 70 bankete baino gehiago antolatu ziren, hauteskunde eta parlamentu erreformaren ideiak hedatzeko. Guizoten gobernuak 1848ko otsailaren 19an, Parisko XII. arrondissement edo barrutian, egitekoa zen banketea debekatu zuelarik, matxinada piztu zen. Otsailaren 22an, manifestazio batek Guizoten dimisioa galdatu zuen; 23an, barrikadak eraiki ziren, eta Guardia Nazionala bera manifestarien alde jarri zen, «À bas les ministres, vive la réforme !» (Bota ministroak, biba erreforma!) oihukatuz. Luis Filipe erregeak Guizot kargugabetu eta Louis-Mathieu Molé izendatu zuen lehen ministro, baina horrek ez zuen matxinada baretu. Soldaduek tiro egin zuten manifestarien aurka eta 50 lagun inguru hil.
Tiroaldi horren ostean, matxinada iraultza bilakatu zen: otsailaren 24an, erregeak uko egin zion koroari, 9 urteko bere semearen faboretan, baina iraultzaileek ez zuten konponbide monarkikorik nahi; Parisko udaletxean behin-behineko gobernu errepublikanoa eratu zenean, matxinada lasaitu zen. Luis Filipe I.ak Ingalaterrara ihes egin zuen. Frantziako Bigarren Errepublika sortua zen. Alexis de Tocqueville frantses idazle eta politiko liberalak hurrengo testigantza utzi zuen Oroitzapenak (1893) idazlanean: .
Noriaki Fujimoto
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kagoshima United FC.
1848ko iraultzak
Frantzian
Behin-behineko gobernuan errepublikano moderatuak, erradikalak eta sozialistak zeuden, presidentea Jacques-Charles Dupont de l'Eure zela; Alphonse de Lamartine eta Alexandre Ledru-Rollinek ministerio garrantzitsuenen ardura hartu zuten. Otsailaren 25ean errepublika aldarrikatu ostean, gobernuak garrantzi handiko neurriak hartu zituen: gizonezkoen sufragio unibertsala ezarri, lan eskubidea aldarrikatu eta langabeentzako Nazio tailerrak (Ateliers nationaux) eratu, biltze eta prentsa askatasuna berrezarri, esklabotasuna ezeztatu Frantziako kolonietan... . 1848ko apirilaren 23ko hauteskundeetan moderatuak nagusitu ziren. Ekainaren 21eko dekretu batek Nazio tailerrak ezeztatu zituelarik, Parisko herria altxatu zen. Godefroy Cavaignac jeneralak erreboltaren errepresioa zuzendu zuen: hiru egunez 1.600 soldadu eta 4.000 matxinatu hil ziren. Ondoko egunetan 15.000 lagun atxilotu eta 4.300 Aljeriara deportatu zituzten. Azaroaren 4an konstituzio berria promulgatu zen, eta abenduko hauteskundeetan Luis Napoleon Bonaparte presidente hautatua izan zen, botoen %75 lortuta. Frantziako Bigarren Errepublika 1851ko abenduaren 2an Luis Napoleon Bonapartek berak eman zuen estatu kolpearekin amaitu zen. Bonapartek Frantziako Bigarren Inperioa aldarrikatu eta bere burua Napoleon III.a izendatu zuen.
Habsburgotarren estatuak
Habsburgotarrek beren monarkia Austriar Inperio gisa definitu zuten 1804an, jabegoen gaineko agintea sendotzearren. Eta hori aitortu zien Vienako Batzarrak: hor, Klemens Wenzel von Metternich Austriako kantzilerra ondo arduratu zen sendotze hori lortzeko, berretsirik geratu baitzen Italiako iparraldearen eta Balkanetako itsasaldearen kontrola, Otomandar Inperioaren mugaraino. Horrenbestez, Austriako monarkia askotarikoa eratu zen, hamabi bat nazio eta hainbat hizkuntza eta erlijio biltzen zituena.
Metternichek asmatu gobernu sistemak erreakzio absolutistaren sinboloa zen. Administrazioaren aldetik, Inperioa Vienako gortetik kudeatu zuten, Austriako eta Bohemiako nobleziaren (XVII. mendetik germaniartua berau) esku zegoen sistema baten bidez, gudaroste indartsua eta polizia sistema gogorra erabiliz. Baina Inperioko hainbat herritan mugimendu liberal eta abertzaleak sortu ziren 1830-1840 ondoko urteetan.
1848ko uztailaren 22an, Kreimsergo Batzar konstituziogilea eratu zen Vienan, sufragio unibertsalez aukeratua. Inperiorako konstituzio federal bat idatzi zen, Inperio barnean gizabanakoaren eta nazioaren eskubideak kontuan hartzen zituena. Eslabiar nekazarien ordezkariek, ezkerreko diputatuekin elkar harturik, joputzaren eta eskubide feudalen ezeztapena lortu zuten. Baina bolada iraultzaileak ez zuen asko iraun. Alde batetik, goi burgesia langileen aldarrikapenen beldur zen eta, horregatik, konstituzio oso moderatua idatzi zen, iraultzaile gehienen interesen kontrakoa. Bestetik, austriar tropek Italiako altxamenduak zapaldu zituzten udan, eta laster, udazken horretan, gobernu liberal berria kendu, inperioa berrezarri eta liberalen kontrako errepresio handia martxan jarri zuten. Txekiarren altxamendua ere, Pragaren bonbardaketarekin amaitu zen, eta gauza bera gertatu zen hungariar independentistekin, indarrez zapaldu baitzituzten. Abenduaren hasieran, Fernando I.ak abdikatu zuen bere biloba Frantzisko Josef I.aren alde. Honek Kreimsergo erabakiak indargabetu zituen eta neoabsolutismoa ezarri zuen berriro (Silvesterpatent, 1851).
Alemania
Parisko gertaeren berriak Alemaniara iritsi orduko, erresumak urtebete zeraman tirabira sozialekin. 1847ko otsailean Frederiko Gilen IV.a Prusiakoak deitutako Dieta Bateratuan eskakizun liberalak egin ziren, baina erregeak ez zituen onartu eta lau hilabete geroago batzarrea deuseztatu zen. Hala ere, bertako liberalek ez zuten amore eman eta 1848ko Frantziako Iraultzaren berri izan bezain laster, otsailaren 27an, manifestazio handia egin zuten Mannheimen, langabetu eta hiritarren laguntzarekin, erreforma liberalak eta Alemaniako estatuen batasuna eskatuz. Mugimendua germaniar estatu guztietara zabaldu zen, bortizkeriarik gabe, bertako agintariek, beldurraren beldurrez, erreforma liberalak agindu baitzituzten Hannover, Würtemberg, Hesse-Darmstadt, Nassau, Bonn eta Saxonian.
Berlinen martxoaren 6an hasi ziren iraultzaren aldeko mobilizazioak; Gilen printzearen erantzuna armada hirian zehar hedatzea izan zenez gero, tentsioa handituz joan zen, martxoaren 18ko Matxinada gertatu arte. Egun horretan soldaduek tiro egin zuten ikasle eta langileen manifestazio baten aurka; ondorengo orduetan izandako borroketan 230 iraultzaile hil ziren. Azkenik, martxoaren 19an, Frederiko Gilen IV.a erregeak armada erretiratu behar izan zuen. Erregeak hainbat erreforma liberal eta Alemaniako batasunaren gidaritza eramango zuelako promesa eman zuen. Martxoaren 29an, gobernu berria eratu zen, Ludolf Camphausen buru zuena, eta maiatzean Prusiako Nazio Biltzarra (Preußische Nationalversammlung osatu zen, gizonezkoen sufragio unibertsalaz hautatua, konstituzioa idazteko helburua zuena; baina, horrekin batera, han-hemenka izandako ikasle eta langileen erreboltek errepresio gogorra izan zuten, eta goi burgesia monarkikoekin aliatu zen, sozialista eta demokrata erradikalen kontra egiteko . 1848ko azaroan, Frederiko Gilen IV.ak Prusiako Nazio Biltzarra desegin zuen, eta abenduan konstituzio bat eman zion Prusiari, kontzesio liberal batzuk zituena. Beti ere, «emandako konstituzio» hori laster aldatua izan zen, eta absolutismora itzuli zen.
Gertakari horien aldi berean, Alemaniako hainbat estaturen ordezkariak bildu ziren Frankfurt hirian. Gehienetan, sufragio unibertsalaren bidez izan ziren aukeratuak baina, hala eta guztiz ere, liberal errepublikano eta erradikalek ez zuten gehiengoa lortu. Modu horretan, Frankfurteko parlamentu hura, konstituzio liberala idaztea eta Alemaniaren batasuna helburutzat zituena, bi talde nagusiz osatuta geratu zen: batetik, liberal moderatuak, goi burgesia eta kontserbadurismoaren aldekoak; bestetik, liberal demokratikoak, errepublika federal eta langileen eskubideen aldekoak. 1849ko martxoan Frankfurteko parlamentuak Alemaniaren batasunaren proiektua onartu zuen, eta gauzatzeko zegoen estatu berri haren koroa Prusiako erregeari eskaini zion. Hark, ordea, koroa gutxietsi eta Frankfurteko parlamentuaren lan osoa deuseztatu zuen. Hortik aurrera, gainbehera segitu zuen 1849ko udaberrian desegin egin zen arte, eta lehengo estatu buruen soberania berrezarri zen Germaniar Konfederazio osoan, Prusiaren laguntzarekin.
Italia
Italiako penintsulan, ezaugarri liberal eta erradikalez gainera, iraultzak kutsu nazionalista ere hartu zuen. Italiako lurraldeetan garrantzi handiko aldaketak eragin zituen iraultzak erakundeetan. Iraultza ekainean hasi zen Sizilian eta handik Napoliko Erresuma guztira, Aita Santuen Lurraldeetara, Toskanara eta Milanera zabaldu zen. Lurralde horietan guztietan erreforma liberalak eskatu ziren eta agintariek 1831n Belgikan ezarri zenaren antzeko konstituzio liberalak onartu behar izan zituzten.
Dena dela, iraultzarik erradikalena Erroman gertatu zen; Pio IX.ak ihes egin zuen, Batzar Konstituziogile batek errepublika aldarrikatu zuen 1849an, eta Aita Santuari kendu zitzaion lurreko ondasunetan zuen eskumena. Beti ere, Aita Santuak subirotasuna berreskuratu zuen Frantziaren laguntzarekin, 1849. urtearen amaierarako.
Aipagarria izan zen Piemonte-Sardiniako iraultza ere; Karlos Alberto erregeak konstituzioa onartu zuen (Albertoren estatutua) eta gudarostea bidali zuen austriarren kontra Lonbardiara eta Veneziara, Aita Santuen Lurraldea eta Bi Sizilietako Erresumarekin elkar harturik. Milan askatu bazuten ere, Austriaren esku gelditu ziren lurralde haiek, Joseph Radetzky jeneral austriarraren esku hartzearen ondoren (Novarako gudua, 1849).
Kartismoa eta sozialismoa
1830-1840 urteetan lan ahalmenari buruz zegoen mendekotasunak miserian bizitzera behartzen zituen herritarrak. Erreforma liberalak egin ziren egoera hori konpontzeko: komunitatearen lurrak pribatizatu ziren (itxiturak), eta lanaren gremiokako antolaketa eta lanaren esplotazioa onartzen zuen legedia deuseztu zen. Ez da harritzekoa ingeles langileen lehenengo mugimenduek 1834ko Pobreen legea deuseztu nahi izana; lege horiek onegitea desagerrarazi zuten eta, haren ordez, pobreen esplotaziorako zentro beldurgarriak bultzatu zituzten.
Lan munduaren egoera hobetzeko gizarte berrikuntzak egin nahi ziren, beraz, eta kezka horrek diskurtsu berri bat osatu zuen. XVIII. mende amaierako tradizio erradikal-demokratikoarekin lotua zen diskurtsu hura; eta proposamen sozialistei bidea ireki zien. Ingalaterrako mugimendu kartistak bildu zituen kezka horiek. Herriaren kartaren inguruan egituratu zen kartismoa eta Ingalaterrako parlamentuan hauteskundeak goitik behera eraberritzeko ahalegina egin zuen –1832koa baino aldaketa sakonagoa eskatzen zuen–, langileei ordezkariak hautatzeko eskubidea eta legegintzarako ahalak emateko.
Talde haren eskakizunak honela azal zitezkeen garai hartako printzipioen arabera: parlamentua jabeen interesen ordezkari bada eta langileak beren lan ahalmenaren jabe badira, orduan langileek ere izan behar dute ordezkaritzarik. Horrela, legeak egiteko ahalmenaren kontrolarekin, alegia, desberdintasunak gainditu ahal izango zirela uste zuten. Hala ere, desberdintasunak suntsitzea ez zen hain lan erraza, Frantzian 1848an gertatu zenak, hau da, gizonezkoentzako sufragio unibertsala ezarri arren erradikalek eta sozialistek ia ordezkaririk lortu ez izanak, erakutsi zuen bezala.
Pierre-Joseph Proudhonen (Zer da jabegoa?, 1840) eta beste zenbaiten testuek ziotenez, desberdintasunaren gakoa lurraren jabegoa eta kapitala jabego pribatu gisa hartzea zen. Kritika horren sintesia 1848ko iraultzan Komunisten ligaren eskariz argitara eman zen beste testu batek egin zuen. Liburu txiki bat zen, Agiri Komunista, Karl Marx eta Friedrich Engelsek idatzia; testu hura gizartea eraldatzeko ideia bilduma gisa hartu zen.
Alberto Demicheli Lizaso
Pedro Alberto Demicheli Lizaso ( Rocha, 1896ko abuztuaren 7a - Montevideo, 1980ko urriaren 12a ) abokatu, historialari, kazetari eta diktadore uruguaitarra izan zen. 1976an Uruguai gobernatu zuen.
Perfect Strangers
Perfect Strangers (Erabateko Ezagunak) EEBBko umorezko telesaila bat izan zen. ABC katean 1986eko martxoaren 25a eta 1993ko abuztuaren 6a bitartean aireratu zen.
Telesaileko aktore nagusiak honako hauek izan ziren: Bronson Pinchot, Mark Linn-Baker, Lise Cutter, Ernie Sabella, Belita Moreno, Melanie Wilson, Rebeca Arthur eta Sam Anderson.
Ipar Euskal Herrian 1988an Canal+ kateak Larry et Balki izenburuz aireratu zuen. Aldiz, Hego Euskal Herrian lehenbizi Canal+ kateak 1990an Primos Lejanos izenburupean, eta ondoren Cuatro eta FDF kateek 2009-2011 bitartean berraireratu zuten.
Bitxikeria gisa, telesaila honetan The Chronicle egunkariko egoitzan Harriette Winslow izeneko bigarren mailako eta arraza beltzeko igogailuzain ironiko emakumea agertu ohi zen. Ikusleei pertsonaia hau asko atsegin izan zitzaienez, telesaileko ekoizleek pertsonaia honen familian eta eguneroko bizitzan barneratuko zen telesaila paralelo bat sortzea erabaki zuten, honela Family Matters telesaila sortu zen.
Argumentua
Chicago hiria 1980ko hamarkadaren bigarren erdialdean. Larry Appleton (Mark Linn-Baker) Wisconsingo udalerri batetik hirira etorri eta kazetaria izatea amets egiten duen gazte bat da, aldiz Balki Bartokomous (Bronson Pinchot) europar etorkin gaztea Larryren urruneko lehengusu txikia da, Mypos izeneko mediterranear uharte batetik etorri berria den etorkina, gainera ingelesez hala-hola moldatzen da, honi bere herrialdeko ez ohiko usadioei gehitu, eta ondorioz pertsonaia honek bere eguneroko amerikar ametsa partikularrean pasarte xelebre ugari biziko ditu.
Telesailak bi lehengusuen eguneroko gorabeherak azaltzen ditu, hirira etorri berriak direnetik, The Chronicle egunkarian lanean hasi eta azkenik neska-lagunak bilatzen dituzten arteraino.
Barbaggio
Barbaggio (korsikeraz Barbaghju)Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.
Txitxarro beltz
Txitxarro beltza (Trachurus picturatus) Carangidae familiako ur gaziko arraina da, ekialdeko Ozeano Atlantikoan eta Mediterraneo itsasoan bizi dena.
Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritza
Elikagaien Segurtasuneko Europako Agintaritza (EFSA) pertsonek edo animaliek kontsumitzeko elikagaien segurtasunaren esparruko arriskuen ebaluazioaz arduratzen den Europar Batasuneko erakunde gorena da. . 2002an sortua, Parman du egoitza. 430 langile baino gehiago ditu.
Cecilio Erauskin
Cecilio Erauskin Aguirrezabala (Ubide, 1872ko urtarrilaren 31 – Legutio, 1938) Gorbeia mendiko artzaina izan zen.
Ingalaterra
Ingalaterra Erresuma Batua sortzen duten herrialdeetako handiena da, uharteko hegoaldearen bi herenak baino gehiago hartzen baitu (130.395 km2) eta populazio osoaren % 83 (50.690.000 biztanle 2006an, 54.786.300 2015ean) baitauka. Halaber, pisu ekonomiko nagusia darama, BPGaren % 85arekin.
Nazioarteko historian, ikaragarrizko eragina eduki du, bai ekonomiaz, Britainiar Inperioaren bidez, baita kulturaz ere, bertako hizkuntza (ingelesa) planeta osoan hedatuena eta garrantzitsuena izanda. Askotan Erresuma Batua izendatzeko erabiltzen da, baino desegokiro. Herrialdeko beste nazioekin (Gales eta Eskozia) eta Irlandarekin ez du beti harreman historiko onik izan.
Cecilio Erauskin
Gorbeiako Patriarka
Gorbeiako artzainen patriarkatzat hartuta, guztiek errespetatzen zuten eta bere hitz guztiek ontzat ematen zuten. Bere txabola Aldapamiñen zegoen, Eguiriñaora iristen zen bidezidorra hasten den tokian. Gaur egun txabola hondamen egoeran aurkitzen da. Bere ezaugarri nabariena eraikin nagusiari gorputz erantsi bat zeukala zen, gazta biltegi bezala funtzionatzen zuena eta gaztategie izenez ezagutzen zena. XX. mendearen hasieran F. Amador Arraudik honela deskribatu zuen: ''“(…)Eta bizilekuak artzainen bizitzak bezain xumeak dira, harriz, zurez eta lurrez eginak. Atea oso txikia da, guztiz makurtu behar da hartatik sartzeko Barrualdean egurra erretzen da eta horren keak gazta onak osatzeko erabiltzen da; gaztak barru guztia inguratzen dute, apaletan lerrokatuta”.''