cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Lanterne-et-les-Armonts
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 37 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 72 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Chevrolet Camaro
Chevrolet Camaro, Chevrolet markako automobil bat da. Bertsio edo modeloaren arabera muscle car eta pony car segmentuetan sailkatzen da. 1966ko irailaren 29an merkaturatu zen eta nagusiki Ford Mustang autoarekin lehiatzeko diseinatua izan zen. 1967an urteko autoa izendatua izan zen.
La Lanterne-et-les-Armonts
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 111 ziren, horien artean 81 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 81 pertsona aktiboetatik 71 lanean zeuden (39 gizon eta 32 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Chevrolet Camaro
Jatorrizko modeloen ekoizpena 2002an eten zen arren, 2010ean bozgarren belaunaldiko modelo berri garatuagoak merkaturatzen hasi ziren.
La Lanterne-et-les-Armonts
Diru sarrerak
2009an La Lanterne-et-les-Armonts udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 169 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.013 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra finantziazio enpresa batena zen.
2000. urtean La Lanterne-et-les-Armonts udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Plášilita
Ezaugarriak
Plášilita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
The Rifles of the IRA
The Rifles of the IRA (IRAren Errifleak) Irlandar errebelde abestia da. Ziurrenik 1919-1922. urteen artean idatziko zen, abestian azaltzen diren gertakari historikoak Irlandako Independentzia Gerran gertatutakoak baidira. The Wolfe Tones taldeak The Rifles of the IRA abestia bere 1991ko bilduman grabatu zuen.
Bentiu
Bentiu Hego Sudango hiria da, Ipar Liech estatuko hiriburua. Bahr el Ghazal ibaiaren hegoaldeko ertzean dago, Sudango mugatik gertu, Jubatik 654 kilometro ipar-mendebaldera. 7.653 biztanle zituen 2019an.
Hego Sudango Gerra Zibilean, 2014ko apirilaren 15ean eta 16an, sarraskia eragin zuten Riek Machar buru zuten matxinoek Bentiu hirira sartu zirenean. UNMISS misioaren arabera, ehunka zibil etniaren eta naziotasunaren arabera sailkatu eta hil zituzten meskita, eliza eta bestelako lekuetan. Beste hainbestek ihes egin dute hiritik. 2016an, Betiukoa zen Hego Sudango errefuxiatu zelairik handiena; gerrraren eraginez desplazatutako 120.000 hegosudandar bizi ziren bertan.
NGC 6424
NGC 6424 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Espainiako atea (Baiona)
Espainiako atea Lapurdiko Baiona hiriburuko harresietako ate edo sarbidetako bat da. Harresien eta Baiona Handiaren hego-mendebaldean dago.
New Palestine (Indiana)
New Palestine Indianako herri bat da. Hancock konderrian kokatua dago. 2010ean 2,055 biztanle zituen, 2.83 kilometro koadrotan banatuta.
Kale Nagusiko 6. zenbakiko etxea (Orio)
'''Kale Nagusiko 6. zenbakiko etxea''' Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Kale Nagusia kaleko 6. zenbakian, eta Kale Nagusiko 8. zenbakiko etxearen alboan.
Beheko solairuan ateak kantu handiko ateburua du. Ateburuak armarri txiki bat du, goian zortzi orriko errosetekin, eta behean grapa txikiak maskor itxurakoak. Armarri osoa profilez ikusitako karabela baten baxuerliebe zoragarriak betetzen du. Tailak, ederra eta zehatza baita, XV. mendera edo XVI. mendera eramaten gaitu, eta etxe honetan, agian, ontzigile bat, kapitain bat edo merkatari bat bizi izango zela. Baxuerliebe honen jatorrizkoa Donostiako San Telmo museoan dago.
Paredes de Navako geltokia
Paredes de Nava Espainiako Palentziako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Herritartasuna antzinako Grezian
Antzinako Grezian, herritartasuna pertsona baten eta hiri-estatu edo polis-aren arteko harremana zen. Greziar garaiaren aurretik banakoak tribu edo ahaide-talde bati lotuta zeuden, eta herritartasunarekin erlazio konplexuagoak, ahaide-erlaziorik gabekoak banako eta estatuaren bitartean, eratu zituzten. Herritartasunak abantailak eta eskumenak zituen baina baita ere betebeharrak. Herritarrak gizonezkoen komunitatea zen eta emakumea kanpoan gelditzen zen. Metekoak edo hirian bizi ziren atzerritarrak edo kanpotarrak, eta esklabuak ere komunitate horretatik kanpo gelditzen ziren.
Paredes de Navako geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Herritartasuna antzinako Grezian
Herritarrek zitzuten eskubideak mota askotakoak ziren: politikoak, juridikoak, erlijiosoak, gizarte mailako abantailak. Betebeharrak, bestetik, fiskalak eta militarrak ziren.
Herritarrak izateko baldintzak
Esaterako, Atenasen herritarra izateko beharrezkoa zen hirian jaioa eta beste herritar baten semea izatea. Gainera, fisikoki haurrak ezin zuen akats fisikorik izan. Aitak semea onartzen bazuen, honek herritartasuna eska zezakeen; bestela, ez. Kanpotarrek arazo asko izaten zituzten herritarrak izateko. Espartan, esaterako, bakarrik bi pertsonek lortu zuten. Kanpotarrek titulu hori eskuratzeko meritu baten bat lortua izana beharrezkoa zuten.
Herritarrak erregimenen arabera
Antzinako Greziaren hirietan hiru motatako erregimen edo agintera bereizi ziren:
Herritarren abantaila politikoak
Politikoki herritarrek gai publikoen gestioan parte har zezaketeen: Eskubide hauek arlo politikoa gainditzen zuten zeren eta herritarrak hausnartzeko boterean, botere betearazlean eta botere judizialean parte har zezakeen.
Gizarte laguntzak
Herritarrek, bestetik, beste abantail ugari zituen, tartean bizitzeko laguntzak. Modu batez, hiriak herritarren bizitza errazten zuen, batez ere bizitzeko ogibide eskasak bazituzten:
a) Atenasen, espektakuluetara eta erlijo-festetara joateagatik, esaterako Dionisiar jaietara, herritarrak diru-laguntza bat eskuratzen zuen. Horri esker, hasieran, herritar pobreenek horrelakoetan parte hartzeko aukera zuten. Denborarekin, laguntza orokortu zen eta nahikoa zen festan egotea, besterik gabe, laguntza horiek eskuratzeko. Halaber, iruzurrak oso zigortuta zeuden.
b) Janari-urritasun garaietan eta garia garestitzen zenean, hiriak herritarren artean dohainik edo oso merke banatzen zuen. Laguntza hori eskuratzeko herritarrak bere izaera adierazi behar zuen.
c) Egoera latzetan, batez ere gerra garaietan, herritar pobreenei laguntzeko neurri bereziak dekratatu ahal ziren.
Beechwood Trails (Ohio)
Beechwood Trails Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Licking konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herritartasuna antzinako Grezian
Erlijio eskumenak
Herritarrek erlijio ekintza guztietan parte hartzeko eskubidea zuten:
Betebehar militarrak
Herritarra soldaduska egitera behartuta zegoen. Betebehar hau zentzu batzutan eskubidea zen ere bai. Hiri gehienetan aberastasunaren arabera funtzio desberdinak betetzen zituzten armadan. Aberastasuna garrantzitsua zen zeren eta soldadu edo militar bakoitzak bere armak eta jantziak erosi behar baitzituen. Beharrezkoa zenean, bestetik, metekoek eta esklabuek ere erroldatzeko aukera izan zezaketeen baina unitate desberdinetan.
Atenasen herritarrak 20 urtetik 49 urte arte gerrara joateko deialdia jaso zezaketeen. Hogei urte baino lehen herritar gazteek formakuntza militarra eta zibila jasotzen zuten; garai horretan leku gotortuetan biltzen ziren eta Khôran edo polisen inguruko landetan zaintzan lanetan ibiltzen ziren. 50 urtetik 59 urte arte herritarrak harresien defentsarako deituak izan zitezkeen.
La Carrera
La Carrera Ávilako udalerria da, El Barco de Ávila-Piedrahíta eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 214 biztanle zituen.
Xabin Fernandez
Xabin Fernandez Zubeldia (Legorreta, Gipuzkoa, 1985eko abenduaren 24a) gipuzkoar kazetaria da.
Berriemaile, erredaktore eta aurkezle lanetan ibilia da Euskal Telebistan. Gaztea irratiko Dida irratsaioako aurkezleetako bat da.
Germán Lizarzaburu Gutiérrez
Justo Germán Lizarzaburu Gutiérrez (Lima, Peru, 1930eko maiatzaren 28a) Peruko hezitzailea, saiakeragilea, ipuin idazlea, poeta eta kazetaria da.
Familia
Gurasoak Manuel Lizarzaburu, Peruko iparraldeko hacienden kudeaketan jardun zuen, eta Domitila Gutiérrez, Leoncio Prado Gutiérrez koronela Huamachucoko guduako heroiaren ondorengo andre nabarmena, izan ziren.
Bere neba-arrebak hauek dira: Daniel, Alberto, Santiago, Jesús, Emma eta Nicanor. 1967ko irailaren 15ean Bertha Elena Roque Lopezekin ezkondu zen eta hiru seme-alaba izan zituzten: Beatriz, Armando eta Juan Martín. Nortzuk eman dizkiote 6 biloba: Alexander, Lucio, María Alejandra, Germán, Franchesco eta Diego Martín. Aldiz, Kendra eta Leanne Alanis izeneko bi birbiloba ere baditu.
Ikasketak
Lehen Hezkuntzako ikasketak "República de Colombia" 417 zenbakiko eskola fiskalean egin zituen eta bertan amaitu zuen 1947an bikaintasun beka lortuz 1952ko promozioko Guadalupeko ikastetxean ikasteko.
1954an Peruko Unibertsitate Katoliko Pontifikalean sartu zen Letretan ikasten jarraitzeko. Aldi berean, San Marcos Unibertsitate Nagusiko Kazetaritza Eskolan matrikulatu zen eta goi mailako ikasketak Hezkuntzako lizentziatuan amaitu zituen, Historia eta Literatura espezialitatean, 1963an. Hezkuntza Administrazioko graduondoko ikasketak egin zituen Federico Villarreal Unibertsitate Nazionalean 1980an. Beka lortu zuen 1987an, Frantzian Metodologia ikasteko.
Ipuinak
Hauek argitaratu gabe daude eta 1970 - 1971 aldiari dagozkio:
Kazetaritza lana
Kazetaritzarekiko joerak 1958an "La Pluma" Unibertsitate aldizkaria sortzera bultzatu zuen. 1952an Guadalupeko Ikastetxeko aldizkaria zen Suplemento Estudiantes izenarekin agertzen zen "El Guadalupano" aldizkariko zuzendari kargua izan zuen. 1992tik 1995era "Antorcha Guadalupana" Guadalupana Elkartearen aldizkariaren zuzendari lanarekin ere. Revista Guadalupanidad del Centro de Estudios Históricos Guadalupanos aldizkariko erredaktore buru gisa 1958tik 1970era.
Lizarzaburu irakasleak "Santo Tomás de Aquino de los Jardines" Eskola Pribatuan irakatsi zuen, Porres San Martin barrutian, hizkuntza irakasle gisa Peruko irakasle lanbidetik erretiratuta egon arren.
Baina beti esaten du: ".... Jainkoak bizitza eta osasuna ematen dizkidan bitartean, irakasten jarraituko dut, Peruko gazteen hezkuntzan eta trebakuntzan lankidetzan aritzeko".
LIZARZABURU irakasleak gaur egun jada ez du eskolak ematen
Tortxa (zuhaitza)
Tortxa (Fouquieria columnaris) Fukieriazeoen familiako zuhaixka da. Kalifornia Behereko zuhaitz endemikoa da. Seri herriarentzat, landarea hau ukitzean hegan egiteko amorrua hartzen dugu.
Pogorzela udalerria
Pogorzela Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Gostyń barrutian kokatuta. 96,54 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5045 biztanle zituen.
Chevrolet Corvette (C4)
Chevrolet Corvette (C4), Chevrolet markako automobil bat da. Kirol autoen segmentuan sailkatua dago. 1983-1996 artean ekoiztu zen. Goreneko ingeniaritza elementuez osatua, bere ZR-1 modeloko LT5 motorrak 375 hp (280 kW) indar zuen eta 1990an 24 orduz 282 km/h abiaduran 5.000 miliako distantzia burutzearen errekorra ezarri zuen.
Koxtaperen Bandera
Koxtaperen Bandera Pasai Donibanen jokatu izan zen estropadetako bat da. Pasai Donibane Koxtape Arraun Elkarteak antolatzen zuen bere bigarren traineruarentzako.
3899 Wichterle
3899 Wichterle asteroide baten izena da. irailaren 17an aurkitu zuen M. Mahrová-ek Kleť Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 SN izena zeraman. Ondoren Otto Wichterle omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3899 Wichterle asteroidearen orbitak batezbeste 2,934 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,733 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,134 distantziara. Eszentrikotasuna 0,068 da, eta makurdura orbitala 26,08ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.5 da.
Giuseppe Vicino
Giuseppe Vicino (Napoli, 1993ko otsailaren 26an jaioa) italiar arraunlaria da
Udako bi Olinpiar Jokotan esku hartu zuen, lemazainik gabeko lauko proban brontzezko bi domina lortu zituen Rio 2016an, Rio de Janeiro, Matteo Castaldo, Matteo Lodo eta Domenico Montronerekin batera eta Tokyo 2020an, Tokio, Matteo Castaldo, Matteo Lodo eta Marco Di Costanzorekin batera.
Manuel Quintas de Almeida
Manuel Quintas de Almeida (Sao Tome eta Principe, 1957 - Portugal, 2006ko abenduaren 26a) saotometar militarra izan zen. Sao Tome eta Principeko bitarteko presidentea izan zen 1995eko abuztuaren 15eri abuztuaren 21era.
Sao Tome eta Principeearen Askapenerako Mugimendua alderdiko gazteetako kide izan zen. Luandako Artilleria Akademian ikasi zuen eta Miguel Trovoadaren Guardia presidentzialeko kide izan zen.
1995eko abuztuaren 15ean Trovoada presidentearen aurkako estatu-kolpe militar baten buru izan zen. Hala ere, akordio batera iritsi ondoren, boterea itzuli zuen hilaren 21ean.
Portugalen hil zen 2006ko abenduan.
Gazteria Independentistaren Biltzarra
Gazteria Independentistaren Biltzarra (galizieraz, Assembleia da Mocidade Independentista [AMI]) Galiziako gazte-erakunde independentista ezkertiar bat da.
New Pekin (Indiana)
New Pekin Indianako herri bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 1,401 biztanle zituen, 6.14 kilometro koadrotan banatuta.
Velennes (Oise)
Velennes Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Velennes udalerrian erroldatutako biztanleak 260 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 98 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 95 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 191 ziren, horien artean 139 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 139 pertsona aktiboetatik 131 lanean zeuden (70 gizon eta 61 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Velennes udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 6429
NGC 6429 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Santanderreko eskualdea
Santanderreko eskualdea (edota Santanderreko badia) Espainian dagoen Kantabria erkidego autonomoko eskualde bat da. Industria eta hiri izaera nabarmeneko eskualdea da. Bere hiriburua Santander hiria da, baita udalerri populatuena ere.
La Colilla
La Colilla Ávilako udalerria da, Valle de Amblés eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 325 biztanle zituen.
3900 Knežević
3900 Knežević asteroide baten izena da. irailaren 14an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1985 RK izena zeraman. Ondoren Zoran Knežević omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3900 Knežević asteroidearen orbitak batezbeste 2,793 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,453 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,133 distantziara. Eszentrikotasuna 0,122 da, eta makurdura orbitala 11,01ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.8 da.
Amaia Iriondo Aristondo
Amaia Iriondo Aristondo (Bilbo, Bizkaia, 1961) bizkaitar idazlea da. Santurtziko Udalak antolatzen duen "Emakumeen Kontakizunak" kontakizun laburren XV. eta XVI. lehiaketak irabazi ditu.
Txondor
Txondorra, egur ikatza egiteko xedeaz, ikazkinek eraikitzen zuten egur meta da.
Gaur egun ere, noizbehinka egiten dira txondorrak, antzinako lanbideen erakustaldi gisa. Egurra, oro har, pago, haritz, gaztainondo edo ezpelarena izaten da, eta plazan bilduriko egurraren gainean lurra eta bestelako gaiak —orbela, ira edo adaxkak, kasu— ezartzen dira hura estaltzeko. Txondor bakoitzean 50.000 kilo egur inguru pilatzen dituzte guztira. Su eman eta egun batzuen buruan egurra ura galdu eta ikatz bihurtua izaten da, erre-egosi prozesua egin eta gero.
Mikhail Prokhorov
Mikhail Dmitrievitx Prokhorov (Михаил Дмитриевич Прохоров; Mosku, 1965eko maiatzaren 3a) errusiar enpresaburu milionarioa da. Horrez gainera politikaria eta New Jersey Nets saskibaloi taldearen jabea da.
Moskuko Finantza Institutuan gradua lortu ostean, finantza sektorean ospea irabazi zuen eta metal baliotsuen arloko industrialari nagusietako bat bihurtu zen. 1990ko hamarkadan gertatu zen Sobiet Batasuna ohiko pribatizazio prozesuan izugarri aberastu zen. Vladimir Potaninekin elkar harturik Norilsk Nickel meatze konpainia erraldoiaren kontrola lortu zuen. Enpresa munduko nikel eta paladio ekoizlerik handien bilakatu zen. 2007an Norilsk Nickelgo akzioak saldu zituen. ONEXIM Group inbertsio funtsaren jabea da eta akziodun nagusietakoa Rusalen (aluminio ekoizlea) eta Polyus Golden (Errusiako urre ekoizle handiena).
2011ko Forbes zerrendaren arabera 18.000 milioi dolarreko ondarea dauka. Errusiako hirugarren pertsonarik aberatsena eta munduko 32.a da.
2011ko abenduan 2012ko Errusiako presidentetzarako hauteskundeetan hautagai izateko asmoa agertu zuen.
Hizkuntza ibero-erromantzeak
Ibero-erromantzeen taldearen barnean hizkuntza galaikoportugesa (eta haien egungo ondorengoak, galiziera eta portugesa), astur-leonesa, gaztelania eta aragoiera daude.
Waverly (Michigan)
Waverly Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Eaton konderrian kokatuta dago, Michigan estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hizkuntza ibero-erromantzeak
Sailkapen orokorra
Hizkuntza ibero-erromantzeak hizkuntza erromantzeen talde konbentzionala dira, nahiz eta autore askok terminoa zentzu geografikoan erabiltzen duten, eta ez nahitaez filogenetikoan. Filogenetikoki, desadostasunak daude ibero-erromantzearen taldearen barruan zer hizkuntza hartu behar diren kontuan; izan ere, adibidez, autore batzuek uste dute ibero-ekialdekoek, hizkuntza okzitano-erromantzeak ere deitzen zaienek, lotura estuagoa izan dezaketela hizkuntza galo-erromantzeekin mendebaldeko hizkuntza iberikoekin baino (ibero-erromantze nuklearra). Eta aragoierak Iberiar penintsulako hizkuntza erromantzeetan duen posizioak ere desadostasunak sortzen ditu.
Ohiko multzo geografiko bat honako hau da:
Hispaniaren erromanizazioa
Hispaniaren erromanizazioa Antzinako Erromaren garaian, Iberiar penintsulan erromatar kultura ezartzeko prozesua izan zen.
Erromatarren kultura eragina
Erromatarrak heldu zirenean, beraien hizkuntza, ohitura eta erakundeak ekarri zituzten eta penintsulako bertako herrien bizimodua erabat aldatu zen.
Hizkuntzei dagokienez latina gailendu zen eta honetatik hizkuntza erromanikoak eratorriko ziren; esaterako, galegoa, portugesa, gaztelera eta katalanera. Euskaran ere eragin handia izan zuen. Erromatar zuzenbidea lege eta zuzenbide- antolamenduaren iturri bihurtu zen eta honen eragina gaur eguneko lege antolamenduetaraino heldu da. Erromatarrek sortu zituzten kanpamentu militar eta hiriekin batera, galtzadek eta beste herri lan batzuek ere, ubide eta zubiek esaterako, kolonizazioa erraztu zuten. Legionarioek eragin handia izan zuten erromanizazioan, Estatuak ematen zien lur zatietan finkatzen zirelarik. Indigena askok legioetan eman zuten izena eta horrela erromatarren erabilera eta ohitura asko ikasi zituzten.
Udalerriak
Penintsulan jada erromatarrak iritsi aurretik zeuden hirietan eragin handia izan zuten arren, hirigintzako ahalegin handienak hiri eraiki berrietan egin ziren, hala nola Tarraco (gaur egungo Tarragona), Augusta Emerita (gaur egun Mérida) edo Italica (gaur egungo Santiponce, Sevillatik gertu).
Udalerri erromatarrak edo koloniak, miniaturazko hiriburuaren irudi bezala ulertzen ziren. Eraikin publikoen exekuzioa curatores operorum publicorum delakoen ardurapean zegoen, edo zuzenean udal magistratu gorenek zuzentzen zituzten.
Funts publikoen kontura edozein obrari ekiteko, enperadorearen baimena behar zen. Tokiko abertzaletasunak hiriak lehiatzera bultzatzen zituen, gehiago eta hobeto zein eraikitzen zuen ikusteko, udalerrietako bizilagun boteretsuenak animatuz. Loria egarriak, bere izenak, monumentu handiei lotutako geroagora igarotzea eragiten zuen.
Funts partikularrekin egindako herri-lanak ez zeuden enperadorearen baimena eskatu beharrik. Etxe, plaza eta tenpluetarako behar den lekua erabakitzen zuten hirigileek, beharrezko ur bolumena eta kaleen kopurua eta zabalera aztertuz. Hiriaren eraikuntzan soldaduek, nekazariek eta batez ere gerrako presoek eta estatuaren edo negozio gizon handien jabetzako esklaboek laguntzen zuten.
Tarraco
Erromatar Tarracok, Gneo Kornelio Eszipion Burusoila eta Publio Kornelio Eszipion anaiek K. a. 218an ezarritako kanpamendu militarrean izan zuen jatorria, Bigarren Gerra Pubikoan Iberiar penintsulan lehorreratzea gidatu zutenean. Lehen lotura hau gogoratuz, Plinio Zaharrak hiria Scipionum opus bezala ezaugarritzen du, "Eszipioien lana". Isidoro Sevillakoak, jada VII. mendean, antzeko zerbait idatzi zuen Eszipion anaien lanari buruz: Terraconam in Hispania Scipiones construxerunt; ideo caput est Terraconensis provinciae.
Izan ere, Tarraco izan zen hasiera-hasieratik errepublikar Hispania Ziterior txikienaren hiriburua eta, beranduago, Hispania Citerior Tarraconensis probintzia osoaren hiriburua, bere erdian egon ez arren. Beharbada K. a. 45. urte inguruan Julio Zesarrek bere estatusa erromatar hiritarren koloniagatik aldatuko zuen, bere izen oso formalaren Iulia epitetoan islatzen dena: Colonia Iulia Urbs Triumphalis Tarraco, Inperioan ere mantenduko zuena.
Augusta Emerita
Augusta Emerita K. a. 25ean sortu zen. Publio Karisiok, Zesar Augusto enperadorearen ordezkari bezala, Legio V. Alaudae eta Legio X. Gemina legioetako tropa lizentziatuen kokaleku bezala. Denborarekin, hiri hau Hispania osoko garrantzitsuenetako bat eta handiena bihurtuko zen, 120 hektareatara iritsiz. Lusitania probintziako hiriburua eta ekonomia eta kultura zentroa izan zen.
Italica
Italica, gaur egun Sevillako probintziako Santiponce herrian zegoena, Hispanian sortu zen lehen erromatar hiria izan zen. Bigarren Gerra Punikoa amaitu zenean, Eszipion Afrikarrak, erromatar legioen artean, Betis ibaiaren haranean (egungo Guadalquivir) lur sailak banatu zituen. Italica Ilipako guduan zauritutakoentzako kanpainako ospitale bat bezala jaio zen arren, beranduago, gerrako beteranoen kokaleku bat bihurtu zen. Azkenik, udalerri batean, Betis ibaiaren mendebaldeko ertzean, K. a. 206an.
Zesar Augustoren garaian lortu zuen Italicak udalerri estatusa, txanpona egiteko eskubidearekin, baina bere garairik distiratsuena Trajano eta Adriano zesarren erregealdietan izan zen, I. mendearen amaieran eta II. mendean, Italikakoak zirenak, erromatar kolonia hispaniar zaharrari ospe handia eman ziotenak. Bi enperadoreak bereziki eskuzabalak izan ziren euren jaioterriarekin, euren ekonomia zabalduz eta biziberrituz. Adrianok, urbs nova eraikitzea agindu zuen, hiri berria, II. eta III. mendeetan soilik jarduera jakin bat mantendu zuen hiria. Adrianoren gobernuan ere hiriak bere udalerri estatusa aldatu zuen, erromatar kolonia izatera pasatzeko, Erromatik bere erakundeak kopiatuz. Une horretan Colonia Aelia Augusta Itálica izena hartu zuen, enperadorearen omenez. Garai hartan, erromatar senatuan bazen hispaniar hiritik zetorren presio talde garrantzitsu bat.
Carthago Nova
Carthago Nova K. a. 227 inguruan sortu zuen Hasdrubal jeneral kartagotarrak, Qart Hadasth ("hiri Berria") izenarekin, Mastia izeneko balizko kokaleku tartesiar baten gainean. Carthago Novako zilarrezko meategiak kontrolatzen zituen portu natural zabal batean kokatuta zegoen. Eszipion Afrikarra erromatar jeneralak hartu zuen K. a. 209an, Bigarren Gerra Punikoan zehar, Hanibal jeneralari zilar hornidura mozteko asmoz.
K. a. 44 urtean hiriak kolonia titulua jaso zuen Colonia Urbs Iulia Nova Carthago (C.V.I.N.C) izenarekin, erromatar edo latindar zuzenbideko hiritarrekin sortua.
Zesar Augustok K. a. 27an Hispania berrantolatzea erabaki zuenean hiria Tarraconenesis probintzia inperial berrian sartu zuen. Tiberio eta Klaudioren agintaldien artean, Conventus Iuridicus Carthaginensis deritzonaren hiriburu bihurtu zuten. Augustoren agintaldian, hiriari, asmo handiko urbanizazio programa bat ezarri zitzaion, beste hirigintza esku-hartze batzuen artean, antzoki erromatar bat eraikitzea, augusteuma (gurtza inperialeko eraikina) eta foro bat.
Muserola atea
Muserola atea (frantsesez Porte de Mousserolles) Lapurdiko Baiona hiriburuko harresietako ate edo sarbideetako bat da. Harresien eta Baiona Ttipiaren ekialdean dago.
Ikazkintza
Ikazkintza prozesu naturalaren bidez egurretik ikatza lortzen duen lanbide zaharra da. Ikazkinak lanbide honen egileak ziren, eta batzuetan bizimodu nomada edukitzen zuten leku batetik bestera joaten baitziren beste pertsona batzuek kontratatuta. Basoak garbi mantentzeko funtzioa ere bazuten.
Belaunaldiz belaunaldi egindako jarduera tradizionala da, XX. mendeko bigarren erdialdean gainbehera jasan zuena.
Euskal Herriaz gain, beste toki batzuetan ere ohikoa izan da, adibidez Herrialde Katalanetan.
Prozesua
Funtsean, lehenengo fasean egurra moztu eta biltzen zuten, bigarrenean egur meta eraikitzen zuten eta hirugarrenean zura irazeki edo piztu eta egosi egiten zuten, azkenean ikatza lortuz.
Euskal Herrian
Ogibide hau tradizionala izan da mendi aldeko hainbat eskualde basotsutan, tartean Arabako Mendialdea, Lizarrerriko inguru oihantsuak (Lana harana), Zaraitzu eta Erronkariko ibarrak.
Montxo Armendariz zuzendari nafarrak 1982an ikazkin baztuen istorioa zinemaratu zuen, "Tasio" pelikula ezagunean.
Bainugela
Bainugela, etxe batean, bainu-ontzi, konketa eta beste sanitario guztiez hornituta jartzen den gela da. Hona hemen mendebaldeko bainugela moderno batean agertzen diren sanitario ohikoak:
3901 Nanjingdaxue
3901 Nanjingdaxue asteroide baten izena da. apirilaren 7an aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1958 GQ izena zeraman. Ondoren Nanjingdaxue omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3901 Nanjingdaxue asteroidearen orbitak batezbeste 2,61 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,293 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,927 distantziara. Eszentrikotasuna 0,122 da, eta makurdura orbitala 13,18ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.9 da.
Berriozar
Geografia
Berriozar Iruñerriko eskualdearen ipar-mendebaldean dago, Iruñearen ipar-mendebaldean. Mugakide ditu Berriobeiti eta Ezkabarte iparraldean, Antsoain ekialdean, eta Iruñea hegoaldean.
Hiru auzo ditu: Alde Zaharra, Auzo Berria eta Zortziko.
Ingurune naturala eta klima
Iruñerriko eskualde osoak bezala, Berriozarrek ere klima mediterraneoaren eta atlantikoaren arteko trantsizioko klima dauka. Udak bero eta lehorrak izaten dira, eta neguak hotzak eta euritsuak. Urteko batez besteko tenperatura 12,1 °C da, eta batez besteko prezipitazioa 907 mm. Hilabeterik beroena uztaila da, (20,6 °C), eta hotzena urtarrila, (4,8 °C). Euriari dagokionez, hilabeterik euritsuena abendua da (106,2 mm) eta idorrena uztaila (41,8 mm). Urteko hezetasunaren batezbestekoa % 70 da.
XX. mendean hasitako hiritartze handiaren ondorioz, jatorrizko landarediaren gehiena erabat galdu da. Herriaren inguruetako basoetan arteak ikus zitezkeen, eta gaur egun, ordea, Ezkaba mendira mugatzen dira. Horrez gain, zuhaixkak eta birlandaturiko espezieak eta degradaturiko baso hektareak daude.
Historia
Berriozar herriari buruzko lehen aipamena 1268. urteko liburu batean agertzen da. Bertan, herriak zortzi etxe dituela esaten da. Dena den, litekeena da garai horren aurretik ere, Berriozarren etxeren bat izatea, eta bertan jendea bizitzea, gerrarik ez zegoen garaietan; bestela, Iruñeko hiribildu babestuaren babesera jotzen zuten.
1389. urteko uzta txarrek eraginda, herriko nekazariek ez zuten Karlos II.a erregeari zergak ordaintzeko ondasun nahikorik lortu eta urte hartatik aurrera, herria Ezpeletako Beltranen (Ezpeletako Baroia) jabetza bihurtu zen. Ondoren, baroiaren jabetza Ablitasko etxearen eskuetara igaro zen, hark izendaturiko alkate batek herrian agintzen zuela. Ablitasko etxearen eskubide hori 1815 arte gorde zen, Fernando VII.a Espainiakoak boterea bereganatu zuen arte.
Berriozarko udala 1991n eratu zen. Izan ere, urte horretan, Berriozar eta Antsoain herriak Antsoain Zendeatik bereizi ziren. Gainerako herriek, (Aitzoain eta Oronsuspe bere auzoa, Añezkar, Artika, Ballariain, Berriobeiti, Berriogoiti, Elkarte, Larrageta, Lotza eta Oteitza), Berriobeiti udalerria osatu zuten.
Armarria
Berriozarko armarria bitan banatuta dago. Ezkerreko aldean, kolore urdinean, belardi baten gainean dagoen bildots zuri bat ageri da. Eskuineko aldean, berriz, kolore zuria eta zortzi mihi gorri dira, binaka jarriak. Bi aldeak inguratuz zerrenda gorri bat dago, eta horren inguruan baita urre koloreko Nafarroako Erresumaren kateak ere.
Ekonomia
Iruñearen inguruko herri gehienetan gertatu bezala, hainbat enpresa hiriaren kanpoaldera joan dira, eta industrialdeak eraiki dituzte bertan. Besteak beste, Eroskik eraikitako merkataritza-gunea eta Iruñeko barazki, fruta eta janarien merkatu handia, MerkaIruña, Berriozarren daude. Eroski-Iruña merkataritza-gunea gune-metropolitarraren mendebaldean dago, eta Eroskiren supermerkatua eta beste hainbat denda daude bertan, guztira 25.000 metro koadro inguruko azalera dauka.
Eroskik Nafarroako Foru Erkidegoko Gobernuaren baimena jaso zuen 2008. urtean zeukan azalera komertziala handitu eta merkataritza-gune txiki bat eraikitzeko, supermerkatuaren ondoan.
Demografia
1992. urtea baino lehenagoko daturik ez dago, Berriozar Antsoainen menpeko herria zelako.
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 1.330 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %15,40 (Nafarroako Foru Erkidegoko batezbestekoaren gainetik).
Udal hauteskundeak
Berriozarko alkatea Nafarroa Bai taldeko Xabier Lasa da 2007ko maiatzeko hauteskundeez geroztik. Talderik bozkatuena Nafarroa Bai izan zen, guztira hiru zinegotzi eskuratuz, bigarrenik, UPNek ere hiru zinegotzi lortu zuen baina 135 boto gutxiago, hirugarrenik, Eusko Abertzale Ekintza ageri da hiru zinegotzirekin. Ondoren PSN dator bi zinegotzirekin, eta azkenik,CDN eta Nafarroako Ezker Batua zinegotzi banarekin. Alkatetza Nafarroa Baik eskuratu zuen, gehiengo osorik izan ez arren, alkatetzarako aurkeztutako taldeen artean botorik gehien lortu zuen alderdia izan zelako. UPNk zinegotzi bat galdu zuen PPra igarota. Baliogabeko botoak hamazortzi izan ziren (emandako guztien %0,46) eta boto zuriak 42 (%1,08). Abstentzioa, berriz, %34,87koa izan zen.
2011n hauek izan ziren aurkeztutako zerrendak: NaBai 2011 (4 zinegotzi eta Lasarentzat alkatetza), Bildu (3; gobernu akordioa sinatu zuen NaBairekin), PSN (2), UPN (2), I-E (1), PP (1) eta CDN (0).
2015eko udal hauteskundeetan, berriz, Bilduren ondorengoa zen Euskal Herria Bilduk eskuratu zuen boto eta zinegotzi gehien. Emaitzen ondoren, Euskal Herria Bilduko Raul Maiza hautatu zuten alkate.
Alkateak
1979tik kontzejuko presidenteak José Luis Campo (AMO), José María Barrena eta Estela Vasco (biak PSNkoak) izan ziren.
Hauek izan dira Berriozarko azken alkateak: a 1991. urtean Berriozar Antsoain Zendea tik banandu eta udalerri bihurtu zen.
b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Garraioa
Udalerri honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 3 linea daude:
Kultura
Udalaren kultura etxeak hainbat ekitaldi antolatzen ditu urte osoan.
Musika
Berriozarren oinarrizko musika eskola bat dago. Horrez gain, udalerriko Musika Banda, 1985. urtean sortu zena, Jose German Villafranca zuzendari eta musikariaren eskutik. 2005. urtetik Zizur Nagusiko musika bandarekin anaiturik dago.
Pokój udalerria
Pokój Poloniako Opoleko voivoderriko landa-udalerri bat da, Namysłów barrutian kokatuta. 132,91 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5293 biztanle zituen.
San Pedro eliza (Eskoriatza)
San Pedro eliza Gipuzkoako Eskoriatza herriko eliza nagusia da. XVIII. mendearen bukaeran eraiki zen Mexikotik bidalitako diruarekin. Barroko estilokoa da; aipatzekoak ditu dorrea eta korupean dagoen Kristoren eskultura. 1991n berriztatu egin zen.
Ezaugarriak
XVIII. mendean eraikia, latindar gurutzedun oinarekin eta Gurutze barrokoa. Eliza honen antzinako kokapena hilerrian aurkitzen zen. Fatxada, dorrea eta elizpearen sarreran dauden bost arkuak harlanduzko harriez eraikiak izan dira. Tenpluaren barrualdeak gurutze latinoaren irudia du, elizaren ormetara erantsiak dauden eta hamabi apostoluak irudikatzen dituen hamabi zutabeetan eusten delarik. Elizak duen elementu batzuk, agian, tenplu zaharretik ekarri ziren, esaterako, koruaren azpian dagoen Kristoa da aipagarriena.
Historia
XV. mendearen erdialdean jadanik ba zegoen eliza bat toki horretan. XVIII. mendearen erdialdean bi kabildoak, elizakoak eta udalarenak, parroki berria eraikitzeko eskaria aurkeztu zuten, baina dirurik ez zuten. 1758. urtean Juan Frantzisco Urtatzak, Eskoriatzan jaioa eta Mexikoko Santa Claran bizi zenak, 3100 peso eman zituen, 100 Santa Marina baselizako ornamentuarentzat eta gainontzeko hiru milak "eliz berriaren eraikuntzarentzako".
1755. urteko maiatzean eraikitzen hasi ziren, Loiolako Santutegiko eraikitzailea izan zen Inazio Ibero maisuaren zuzendaritzapean. Eraikuntzaren ardura Iberoren ikaslea izan zen Carrera arkitekto arrasatearrak izan zuen.
Harriak Alabita, Leintz eta Bolibarreko harrobietatik lortu ziren. 1769. urtean dorrearen amaierarekin eraikuntza amaitu zen. Hau dena burutu ahal izateko Eskoriatzako semeen dirulaguntza ezberdinak jaso ziren, hauen artean Urtatza jaunaren iloba zen Zalbidegoitia jaunarena eta On Domingo Antonio de Viciolarena. Arku nagusian elizaren fundatzaileei eskainitako oroitarri bat dago:
Kaliza baliotsua dauka, bestetik, Alfontso XII.ak oparitua 1879.ean jada desagertutako Landeta bainuetxean hildako bere arreba Pilarri herriak eman zion harrera eskertzeko.
Conopomorphina
Conopomorphina Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Conopomorphina ochnivora da.
Bilboko aldirien sarea
Bilboko aldiriko trenbideen sarea lau eragile ezberdinek ustiatzen dituzten 15 lineaz osatzen da. Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Lurralde Politika Sailak kudeatzen duen Eusko Trenbideak sozietateak 7 linea ditu, Euskotren Trena (sei linea) eta Euskotren Tranbia (linea bakarra) zerbitzuak batuta. Espainiako Sustapen Ministerioaren menpe dagoen Renfe Operadora eragileak beste 5 linea ustiatzen ditu, Renfe Aldiriak (hiru linea) eta Renfe Feve (bi linea) marka komertzialen bidez. Bizkaiko Garraio Partzuergoak, Metro Bilbao sozietatearen bidez, 2 linea eta horien barruan bi anezka ustiatzen ditu. Azkenik, Bilboko Udalak Funicular de Artxanda, S.A. sozietatearen bitartez Artxandako funikularra kudeatzen du.
Eragileen arteko koordinaketa kudeatzeaz Bizkaiko Garraio Partzuergoak arduratzen da. Gainera, eragile guztietan erabiltzeko tituluak jaulkitzen ditu, Barik txartela euskarritzat duela.
Lineok Bizkaiko Lurralde Historikoak dituen zazpi eskualdetik hurrengo seiak lotzen ditu, Bilboko gune metropolitarra Bilbo hiriarekin lotuz: Arratia-Nerbioi, Bilboaldea, Busturialdea, Durangaldea, Enkarterri eta Mungialdea eskualdeko Uribe Kosta azpieskualdea.
Metro Bilbao S.A.
Metro Bilbao S.A. Bizkaiko Garraio Partzuergoak kudeatzen duen eragilea da, eta metro bilbao marka komertziala erabilita Bilboko metroaren 1. eta 2. lineak ustiatzen ditu.
L1 (Etxebarri - Plentzia)
2. linearekin amankomunean Etxebarri eta Bilbo udalerriak zeharkatu ondoren, 1. linea Eskuinaldea igaro eta Uribe Kostara heltzen da, Plentzian linearen geltoki-burua dagoela. Hala ere, C tarifa-gunera (Uribe Kosta) heltzen diren trenen maiztasuna gainontzeko Metro sarearena baino baxuagoa da, tren batzuren geltoki-burua Bidezabal delarik.
Zazpikaleetako geltokian igogailu bikoizdun anezkak geltokia eta Begoña auzoa elkarlotzen ditu.
L2 (Basauri - Kabiezes) eta Mamarigako funikularra (Santurtzi - Mamariga)
Basauri eta Etxebarri udalerrien arteko tartea linea honek baino ez du egiten. Etxebarri eta Bilbo udalerrietako geltokiak 1. linearekin amankomunean ustiatzen dira, eta ondoren 2. lineak Ezkerraldea zeharkatzen du, Kabiezes santurtziar auzoraino.
Zazpikaleetako geltokian igogailu bikoizdun anezkak geltokia eta Begoña auzoa elkarlotzen ditu. Santurtziko geltokian Mamarigako funikularrak geltokia eta Mamariga auzoa elkarlotzen ditu.
Ansio eta Etxebarriko geltokietan disuasio-aparkaleku bana dago, autoa aparkalekuan utzi eta garraio publikoa erabilarazteko.
L5 (Etxebarri - Galdakaoko Ospitalea) (Bertan behera utzita)
Etxebarri, Basauri eta Galdakao udalerriak zeharkatu behar zituen Metro linea zen, egungo Metro sarea eta Galdakao-Usansolo Ospitalea elkarlotuz. 2019an linea honen proiektua bertan behera gelditu zela adierazi zuten Bizkaiko Foru Aldundiak eta Eusko Jaurlaritzak.
Eusko Trenbideak
Eusko Trenbideak - Ferrocarriles Vascos, S.A. Eusko Jaurlaritzako Ingurumen eta Lurralde Politika Sailak kudeatzen duen eragilea da, eta Euskotren Trena eta Euskotren Tranbia marka komertzialak erabilita Euskal Trenbide Sarea burdinbide kudeatzailearen jabetzapeko trenbideetan metro, tren eta tranbia zerbitzuak ustiatzen ditu. Euskotren Trena markaren bitartez Bilboko metroaren 3. linea, aldirikoen E1 (Bilbo-Donostia), E3 (Txorierri), E4 (Urdaibai) eta Lutxana-Sondika anezka tren lineak, eta Larreinetako funikularra ustiatzen ditu; eta Euskotren Tranbia markak, aldiz, Bilboko tranbia linea bakarra ustiatzen du.
L3 (Kukullaga - Matiko)
Euskotrenen E1, E3 eta E4 lineekin amankomunean Etxebarri eta Bilbo udalerriak zeharkatzen ditu. Linea honek Bilbo udalerriko iparreko auzoak lotzen ditu, gainontzeko Metro sarearekin Zazpikaleetako geltokian lotura egin daitekela, eta Euskotrenen sarearekin Matiko eta Kukullaga-Etxebarri geltokietan, Metro linearen muturretan, hain zuzen ere.
Matikoko geltokian Artxandako funikularraren behe-geltokiarekin lotura dago. Zazpikaleetako geltokian igogailu bikoizdun anezkak geltokia eta Begoña auzoa elkarlotzen ditu. Kukullaga-Etxebarri geltokian igogailu makur bikoitzak geltokia, Kukullaga auzoa eta San Antonio auzoa elkarlotzen ditu.
E1 Linea orokorra (Matiko-Bilbo - Amara-Donostia)
Bilbo, Basauri, Galdakao, Bedia eta Lemoa udalerriak zeharkatu ondoren, E1 linea Durangaldea igaro eta Ermura heltzen da. Hortik aurrera Gipuzkoan sartzen da, Bilboko aldirien sarean Eibar eta Deba arte, trenak Amara-Donostia geltokira jarraitzen dutela. Tren batzuk Traña, Eibar edo Elgoibar dute helmuga, linea orokorraren barruan dagoen 1D izendapena duen azpilinea osatuta. Bestalde, Matiko eta Debako geltokiak lotzen dituzten gautrenak ibiltzen dira larunbat gauetan.
E3 Txorierri (Kukullaga - Lezama)
Etxebarri ko udalerrian hasita, Bilbo iparraldeko auzoak igaro ondoren Txorierria gurutzatzen du, Lezamako geltokia arte. Sondikan trenbide triangelu bat sortzen da, trenek martxa aldaketa egiten dutela. Linea honekin batera Metroaren 3. linea ibiltzen da Kukullaga-Etxebarri eta Matikoko geltokien artean.
E4 Urdaibai (Bilbo-Atxuri - Bermeo)
Durangaldeko linearekin amankomunean Bilbo, Basauri, Galdakao, Bedia eta Lemoa udalerriak zeharkatu ondoren, E4 linea Urdaibai igarotzen du, Bermeoko geltokira arte. Goizeko zenbait trenek Gernikako geltokiak zuzenean lotzen dituzte Bilborekin.
L Anezka (Lutxana - Sondika)
Erandioko Lutxana eta Sondikako geltokien arteko trenbide tartea, 1996an itxitakoa, 2015ean berrireki zen, Metroaren 3. linea eraikitzeko lanak zirela eta Sondika eta Zazpikaletako geltokien arteko trenbidea itxi behar izan zelako. Metroaren 3. linea ireki ondoren anezka zerbitzua irekita mantendu da bi geltokien artean, eta tartean Zangroizko geltokian geldialdia ere egiten dute trenek. Lutxanako geltokian Metroaren 1. linearekin lotura dago, eta Sondikakoan Euskotrenen E3 linearekin.
FE Funikularra (Escontrilla - Larreineta)
Larreinetako funikularra Trapagaran udalerrian kokatzen da, eta herriko behe-partea Zugaztieta auzoarekin lotzen du. Funikularrak jatorriz erabilera industriala izan zuen, meategiekin lotuta eta zamak garraiatzeko. Europan plataforma horizontaldun funikular bakarrenetariko bat da.
TR Bilboko tranbia (Bolueta - La Casilla)
Bilbo udalerrian dagoen tranbia linea da. Boluetako geltokian abiatu eta La Casillako geltokia du helmuga, tartean 12 geraleku gehiago dituela. Ibilbideak Begoña, Ibaiondo, Abando eta Basurtu-Zorrotza barrutiak zeharkatzen ditu, eta bidean intereseko hainbat guneri zerbitzu ematen dio, hala nola Zazpikaleak, Erriberako merkatua, Arriaga antzokia, Abandoko geltokia, Justizia Jauregia, Guggenheim Bilbao Museoa, Euskalduna Jauregia, San Mames zelaia, Euskal Herriko Unibertsitateko Bilboko Ingeniarien Goi Eskola Teknikoa, Deustuko Unibertsitatea, Basurtuko Ospitalea edota La Casilla Udal Pabilioia.
Renfe Operadora
Renfe Operadora Espainiako Sustapen Ministerioak kudeatzen duen eragilea da, eta Renfe Aldiriak eta Renfe Feve marka komertzialak erabilita Administrador de Infraestructuras Ferroviarias burdinbide kudeatzailearen jabetzapeko trenbideetan tren zerbitzuak ustiatzen ditu. Renfe Aldiriak markaren bitartez iberiar zabaleradun trenbideetan ibiltzen diren C-1 (Bilbo-Santurtzi), C-2 (Bilbo-Muskiz) eta C-3 (Bilbo-Urduña) tren lineak ustiatzen ditu; eta Renfe Feve markak, aldiz, zabalera metrikodun trenbideetan ibiltzen diren C4f (Bilbo-Balmaseda) eta R3b (Bilbo-Karrantza) tren lineak ustiatzen ditu.
C-1 (Bilbo-Abando - Santurtzi)
Abandoko Indalecio Prieto geltokian hasi eta Santurtziko geltokian bukatzen da, eta C-2 linearekin tarte amankomuna dauka, Abando eta Desertu-Barakaldo geltokien artean. Ondoren, lineak Ezkerraldeko Barakaldo, Sestao, Portugalete eta Santurtzi udalerriak zeharkatzen ditu.
C-3 (Bilbo-Abando - Orduña)
Abandoko Indalecio Prieto geltokian hasi eta Orduñako geltokian bukatzen da. Bidean Bilbo udalerriko hego-ekialdeko auzoak zeharkatu ondoren Bilboaldeko Basauri eta Arrigorriaga udalerriak, Arratia-Nerbioi eskualdeko Ugao, Arrankudiaga, Arakaldo, eta Urduña udalerriak, eta Arabako Aiaraldea eskualdeko Laudio, Aiara eta Amurrio udalerriak estaltzen ditu. Linea honetako tren batzuk Laudioko geltokia dute helmuga. Trenbide hau bera erabiltzen dute Renferen Distantzia Luzeko trenek Bilbo gainontzeko iberiar penintsularekin lotzeko.
C4f (Bilbo-Concordia - La Calzada)
Lehen B-1 izendatuta, Bilbao-Concordia geltokian hasi eta La Calzadako geltokian bukatzen da, eta R3b eta R4 lineekin tarte amankomunak dauzka, Aranguren eta Balmasedako geltokien artean, hurrenez hurren.
R3b (Bilbo-Concordia - Karrantza)
C4f aldirikoen linearekin batera Bilbao-Concordia eta Arangurengo geltokiaren arteko tarte amankomuna du. Ondoren Zalla, Artzentales, Villaverde Turtzioz eta Karrantza udalerriak zeharkatzen ditu.
Artxandako Funikularra
Artxandako Funikularra, S.A. Bilboko Udalak kudeatzen duen eragilea da, eta Artxandako funikularra eta Bilbo udalerriko igogailu publikoak kudeatzen du.
== Bidaiariak lineaka 2018an  ==
Pokrzywnica udalerria
Pokrzywnica Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Pułtusk barrutian kokatuta. 120,54 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4974 biztanle zituen.
Plattnerita
Plattnerita oxido motako minerala da eta rutile taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Plattnerita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5,5 da.
Azido eta baseen indar erlatiboa
pH-aren eskalari arreta jartzen badiogu, konturatu gaitezke hainbat azido eta base daudela eskala horretan zehar.
Azidoen kasuan, azido bakoitzaren pH-a desberdina da, eta haien erabilera ere. Azido zitrikoa elikagai askotan erabiltzen da kontserbatzaile bezala, eta 3-6 arteko pH-a du, eta azido klorhidrikoa k (HCl), berriz, pH-a oso baxua du, eta oso arriskutsua da manipulatzeko, larruazala zuzenean ukitzean eragin ditzakeen erredurengatik. Denak azidoak badira, zerk egingo ditu hain ezberdin? Badira protoi-emaile hobeak diren azidoak beste batzuk baino (HCl azido zitrikoa baino emaile hobea da).