cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Atlas sentimentala
Atlas sentimentala Patxi Zubizarreta Dorronsorok idatzitako eta J.M. Miguel Amoztegik irudiztatutako haur eta gazte literaturako euskarazko liburu bat da, 1998an Alberdania argitaletxeak plazaratua.
Argumentua
Mattin protagonista nerabea Atlas mendikateko Toubkalmendia igotzera joan da gurasoekin. Mattinek orkatila bihurritzen du eta mendi magaleko Imi Oughlad marokoar herrixkan geratu behar izan du gurasoak mendira joan bitartean. Bertan, bereberren bizimodu eta ohiturekin bizi beharko du. Gainera, Said adinkidearekin harreman estua edukiko du, Naimaz maiteminduko da eta irakasle berezi bat ere ezagutuko du. Mattini mundu berri bat zabalduko zaio begien aurrean eta aurreiritzi asko aldatuko zaizkio.
Martinek, gainera, idazkeraz gain ilustrazioa darabil bere sentimenduak eta gertakariak azaltzerako, eta horren lekuko dira liburuan ageri diren irudi txiki ugari; errealistak eta testuaren osagarri direnak.
Egitura eta estiloa
Hala ere, kontakizuna ez da eguneroko soil batera mugatzen eta testuartekotasunak sarritan darabiltza. Horietako batzuk dira: Protagonista irakurtzen ari den Eskua bete izar eleberriko pasarteak, lagunei idatzitako gutunak, Xerezaderen istorioak,... baita Patxi Zubizarreta beraren Eztia eta ozpina obrari dagokion aipamena ere.
Idazkera estiloari dagokionez Patxi Zubizarretak oso berea duen poetika nabarmena da, konparazio eta metaforen erabilpena ugari dituelarik. Honez gain, arabiar kulturaren berri emateko sinestesiaren erabilpena gogoko du egileak.
Patxi Zubizarreta eta arabiar kultura
Sarritan jorratu izan ditu Patxi Zubizarretak arabiar munduari eta kulturari dagozkien gaiak bere obretan. Horien adibide dira Gutun harrigarri bat (1992), Eztia eta ozpina (1995), Atlas sentimentala (1998), Bakarrik eta Buztangabe (2002) eta Arroza eta tinta (2006). Gainera, gai hori berari buruzko itzulpenak eta egokitzapenak ere egin ditu: Ali Baba eta berrogei lapurrak (1993), Aladin (1995) eta Sinbad marinelaren historia (1996). Horrez gain, Nagib Mahfuz idazle egiptoarraren Mirarien kalezuloa (2006) eta Mila eta bat gauen gauak (2006) euskaratu zituen.
Kasu honetan Atlas sentimentalak arabiar kulturarekin duen atxikimendua erakusteko, egileak bi helburu nagusi biltzen ditu obra honen baitan. Alde batetik, arabiar mundua ezagutzera ematea, eta beste alde batetik, arabiar munduak iradokitzen duen sentsualitatea mendebaldeko irakurle gazteei transmititzea. .
Claudia Traisac
Claudia Hernández Blas (Leganés, 1992ko abenduaren 14a -), Claudia Traisac izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da, antzerkian, zineman eta telebistan aritutakoa. Netflixeko Alta mar eta Telecinco kateko Vivir sin permiso telesailetan egindako lanagatik ezaguna da.
Conțești
Conțești honakoa izan daiteke:
Proserpinaren bahiketa (Bernini)
Proserpinaren behiketa (italieraz: Ratto di Proserpina) Gian Lorenzo Berninik 1621etik 1622ra bitarte Carrarako marmolez eginiko eskultura barrokoa da, irudikatzen duena nola harrapatzen duen Proserpina Pluton jainkoak infernura eramateko. Eszena hori Antzinako Erromako mito bat da, Ovidioren Metamorfosietan jasotakoa, urtaroen hasiera azaltzen duena.
Obra Scipione Borghesek eskatu zuen, Ludovico Ludovisi kardenalari oparitzeko. Kardinalak bere villara eraman zuen (villa Ludovisi) eta hor jarraitu zuen 1908ra arte, orduan Italiako Estatuak eskuratu eta Galleria Borghesera eraman baitzuen. Egun ere hor dago.
Concești
Concești Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Schuettea woodwardi
Schuettea woodwardi Schuettea generoko animalia da. Arrainen barruko Monodactylidae familian sailkatzen da.
Forer efektua
Forer efektua gizabanakoek beraientzat espresuki, ustez, sortutako nortasun-ezaugarrien deskribapen pertsonalaz duten oniritzi maila altuaren behaketa da, izatez deskribapen hori hain den orokorra eta zehaztugabea non pertsona askorentzako balio zezakeen.
Forer efektuari, Norberak egiaztatzearen falazia edo Bernum efektua ere deitzen zaio, P. T. Barnum-en omenez.
Forerren ikerketa
1948an, Bertram R. Forer psikologoak bere ikasleei nortasun-testa eman zien, eta ondoren ustez emaitzetan oinarritutako nortasun-analisia. Bakoitzak bere analisia aztertzeko eskatu zien eta beraien nortasunaz asmatutakoa baloratzeko (0tik, ez du ezer asmatu; 5era, guztiz asmatu du). Lortu zuen batezbesteko balorazioa 4,26koa izan zen. Ondoren guztiei analisi bera eman ziela azaldu zuen:
Paraleptomys rufilatus
Paraleptomys rufilatus Paraleptomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Elena Uriz
Elena Uriz (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1944ko urtarrilaren 1a) irakasle ohia, abeslaria, dantzaria eta aktorea da.
Irakasle
1968an, Nafarroako Unibertsitateko ikasketak amaitu ondoren, Elena hezkuntza-maila guztietako irakaslea izan da, lehen hezkuntzatik unibertsitatera, 1966tik 2010era bitartean, urte horretan erretiratu baitzen bere lanbidetik.
Euskara
Bi semeren ama zela ikastolan sartzea erabaki zuen, haiei laguntzeko eta Arturo Campion euskaltegian euskara ikasten hasi zen, 34 urterekin, eta praktikatzeko Berako barnetegi batera joan zen. Ondoren, lanean baimena hartu eta euskara entzuteko Paz de Ziganda ikastolan hasi zen kuluxkaren ordua, jantokia eta jostaldia zaintzen. Handik bi urtera eskola ematen hasi eta 20 urte baino gehiago egin zituen bertan.
Dantzari
Becky Siegelekin egiten du dantzan. Kontzientzia are handiagoa hartu zuen harekin egindako ikuskizun batekin: El baile de los años ikuskizunean. Hiru adin tarteko jendeak hartzen baitzuen parte.
Familia
Senitartekoak ditu Uriz Pi ahizpa feministak, antifrankistak eta errepublikazaleak. Korrespondentzia bidez ezagutu zuen Elena Urizek Elisa Uriz Pi, Berlinen bizi zen izeba, zen berarentzat. Gerora jakin zuen nortzuk izan ziren eta zein ekarpen egin zuten haren senideek. Harro sentitzen da haien abizena daramadalako, haiek egin zutenarekin identifikatua sentitzen baita.
Gastromyzon russulus
Gastromyzon russulus Gastromyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Ausits
Ausits Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Auzits udalerrian erroldatutako biztanleak 890 ziren. Familiak 358 ziren, horien artean 86 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 144 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 29 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 521 etxebizitza zeuden, 368 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 84 bigarren erresidentzia ziren eta 69 hutsik zeuden. 503 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 368 etxebizitza nagusietatik 306 bere jabearen bizilekua ziren, 51 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 193 etxek bost zituzten. 308 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 153 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 184 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 518 ziren, horien artean 315 aktiboak ziren eta 203 inaktiboak ziren. 315 pertsona aktiboetatik 290 lanean zeuden (144 gizon eta 146 emakume) eta 25 langabezian zeuden (10 gizon eta 15 emakume). 203 pertsona inaktiboetatik 69 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 105 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Auzits udalerrian 383 unitate fiskal zeuden, 888 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.615 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Auzits udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.085 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Howard (Colorado)
Howard Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fremont konderrian kokatuta dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kletkamp
Kletkamp Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nekvasovy
Nekvasovy Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 178 biztanle ditu eta 6,04 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Columba albinucha
Columba albinucha Columba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Bugs Bunny
Bugs Bunny, (hasiera batean, Serapio izena hartu zuen herrialde hispano batzuetan) Leon Schlesingerrek Warner Broserako ekoiztu zuen Looney Tunes eta Merrie Melodies marrazki bizidunetan agertzen den pertsonaia bat da. 2002an, TV Guidek garai guztietako marrazki bizidun handiena izendatu zuen, Mickey Mousekin batera. Gaur egun, Warner Brosen ikurra da.
Lehenengo eraginak
Animazioaren historialari batzuen ustez, Bug Bunnyk Disneyren Max Hare izeneko pertsonaia zaharrago baten eragina izan zuen. Max, Charlie Thorsonek diseinatu zuen; Silly Symphoniesen agertzen zen Wilfred Jacksonek zuzendutako The Tortoise and the Hare film laburrean. Esoporen fabula batean oinarritu zen eta Max Tobi dordokaren aurka zebilen. Animatutako film labur hoberenaren Oscarra irabazi zuen 1934an. Urte batzuk beranduago, berriz ere agertu zen Toby Tortoise Returns delakoan eta Mickey Mouse Mickey's Polo Team film laburrean ere bai. Baina Max eta Bugsen artean zerikusirik badagoela frogatzeko Charlie Thorson behar dugu. Happy Rabbiten (Bugs Bunnyren prototipoa) diseinua berea zen eta berak diseinatu zuen Hare-um Scare-um ere. Bugs bera agertuko zen beranduago beste antzeko istorioetan dordoka batekin.
Happy Rabbit
Happy Rabbit (Untxi Zoriontsua), Bugs Bunnyren prototipoa, Porky's Hare Hunt izeneko film laburrean atera zen lehenengoz, 1938ko apirilaren 30ean eta Cal Dalton eta Ben Hardaway izan ziren zuzendariak. Tex Averyk zuzendutako Porky's Duck Hunt (1937) pelikularen antzeko gaia zuen Lukas Ahatea aurkeztu zuenean. Han bezalaxe, Porky alde egiten baino gehiago adarra jotzen saiatzen zen erotutako pieza harrapatu nahi zuen ehiztaria zen. Ahate beltza izan beharrean, untxi txuria oraingoan. Mel Blanc izango zen untxiari ahotsa emango ziona.
Happy Rabbit Chuck Jonesek zuzendutako Prest-O Change-O delakoan agertu zen bigarren aldiz, Sham-Fu magoaren maskota zelarik. Bi txakurrak jabearen etxean sartzen ziren eta untxiak jazarriko zituen nekerik gabe.
Hyloxalus sauli
Hyloxalus sauli Hyloxalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bugs Bunny
Happy Rabbit
Hirugarren papera 1939an etorri zitzaion, Hare-um Scare-um Dalton eta Hardawayk zuzendutako filman. Gil Turner izan zen film laburraren animatzailea eta berak eman zion izena.
Untxia grisa izan zen hasiera hartan eta ez txuria, Charlie Thorsonen berdiseinaketan agertu zen bezala. Paper honetan abestu zuen untxiak lehenengoz eta emakumez jantzi zen aurkaria txunditzeko.
Film labur horren ondoren, Bugs izenarekin geratu zen betirako.
Chuck Jonesen Elmer's Candid Cameran, Happy Rabbitek Elmer Gruñón ezagutzen du.
Robert Clampetten Patient Porkyn, berriz, Happy Rabbiten antza duen untxi bat ateratzen da.
Bugs agertzen da
Bugs Bunny pertsonaia 1940ko uztailaren 27an agertu zen, Tex Averyk zuzendutako A Wild Haren. Film labur hartan, bere kobazulotik atera zen lehen aldiz Elmer Gruñón ehiztari marmartiari galdera bat egiteko:
Lehen aldiz elkartu ziren bi pertsonaiak. Garai honetan, Bugs pertsonaia erabat garatuta zegoen, eta prototipoa atzean geratu zen. Joe Adamson, animazio historialariak A Wild Hare hartzen du Bugs Bunnyren lehen film labur ofizialtzat. Era berean, Mel Blancek lehen aldiz erabili zuen gero pertsonaiaren betirako ahotsa izango zena.
Bugs berragertu zen Chuck Jonesen Elmer`s Pet Rabbit lanean eta izenabizenak aurkeztu zitzaizkion ikuslegoari: Bugs Bunny, orain arte bakar-bakarrik Termite Terraceko langileek erabiltzen zutena. Zegoen aurrekonturik handiena erabili zuen eta berehala izan zen pertsonaia erabat ezaguna.
1941ean, Bugs beste 5 film laburretan ere atera zen:
Bigarren Mundu Gerra
1942an, hasiera batean pertsonaia guztiak behin bakarrik azaltzeko pentsatuta bazeuden ere, Bugs Bunny Merrie Melodies saileko izarra zen. 1942an egindako film laburren artean, hurrengo hauek ditugu:
Any Bonds Today izeneko 2 minutuko film laburra ere protagonizatu zuen, AEBetako gerrarako bonoen promozioa eginez. Bugs Bunnyk ospe handia hartu zuen gerra garaian eta aurrekontu handiak jasotzen hasi zen 1943tik aurrera. Disney edo Famous Studiosek egin zuten bezala, Warner Brosek ere Bugs garaiko arerio handienen aurka jarri zuen: Adolf Hitler, Hermann Goering edo japoniarren aurka, alegia. 1944an, Bugs Bunny Nips the Nipsen, Bugs japoniarrekin haserre dago. Gaur egun, distribuidorak banatze saretik at daukate, oso muturreko estereotipoak agertzen baititu.
Gerra gaiaz gain:
Super-Rabbit film laburraren bukaeran, Bugs itsas armadako uniformez jantzita agertzen zen eta, horren ondorioz, AEBetako Itsas Armadak ohorezko marine izendatu zuen.
Era berean, II. Mundu Gerran, hainbat eskuadroiek Bugs Bunny maskota bezala hartu zuen:
Gerra ondorenean
Harrezkero, Bugs Looney Tunes eta Merrie Meloes sailetan agertu zen, eta 1964ko False Hare izan zen azken agerpena zinean. Friz Freleng, Robert McKimson, Tex Avery edo Chuck Jones izan ziren aktore honen zuzendari eta ¿Nork engainatu zuen Roger Rabbit? (bere aurkaria zen Mickey Mousekin agertu zen lehen aldiz), Space Jam (Michael Jordanekin batera izan zen protagonista), edo 2003ko Looney Tunes: Back in Action izan ziren bere pelikulatako batzuk.
Berrogeigarren hamarkadaren bukaeran edo berroegeita hamargarrenean, Chuck Jonesen film laburrek Bugs bidaiatzen erakusten zuten, zenbaitetan AEBetan eta beste zenbaitetan, berriz, beste kontinente batzuetan. Untxizuloan zehar, Mexikora joan zitekeen (Bully For Bugs, 1953), edo Himalaiara (The Abominable Snow Rabbit, 1960) edo Antartikara (Frigid Hare, 1949).
1958ko Knighty Knight Bugs film laburrean, ertaroko Bugs Bunny batek Sam Bigotes eta suzko dragoiarekin egin behar du topo. Urte horretako film labur onenaren Oscarra irabazi zuen.
Chuck Jonesek zuzendutako Rabbit Fire, Rabbit Seasoning eta Duck, Rabbit, Duck! artean trilogia deritzona osatzen dute eta zuzendariaren lanik hoberenak kontsideratzen dira. 1957ko Jonesen What's Opera, Doc? lanean Bugs eta Elmer Wagnerren Nibelungoaren eraztuna parodiatzen agertzen dira. AEBetako Kongresuko Liburutegiak kulturarako esanguratsua zela kontsideratu zuen eta pelikulen erregistro nazionalean gordetzeko hautatu zuen, hori lortzen zuen lehen marrazkia izanez.
Bugs Show Biz Bugs film laburrean agertu zen Lukas Ahatearekin batera. Honen bukaeran, Lukasek dinamita, uranioa, bolbora, gasolina eta abar tragatzen ditu eta, ondo nahastu eta gero, poxpolo bat sartzen du barrura. Garaiko telebista kanal batzuk eszena hau edituatu egin zuten, haurrak kopiatu egin zezaketelakoan.
1960ko udazkenean, The Bugs Bunny Show telebista programak film labur asko batzen zituen. Hasieran audientzia gehieneko orduetan hasi zen emititzen eta gero larunbat goizetara aldatu zuten. The Bugs Bunny Show delakoak askotan aldatu zuen eskema, baina 40 urtez irautea lortu zuen.
1989an, Mel Blanc hil egin zen eta Jeff Bergman, Joe Alaskey eta Billy West izan ziren ahots berriak.
80.eko hamarkadan, Bugsek agerpen berezi batzuk egin zituen How Bugs Bunny Won the West, The Bugs Bunny Mystery Special edo Bugs Bunny's Busting Out All Over. Azken honek 16 urteotan berriak ziren marrazkiak erakusten zituen, Portrait Of The Artist As a Young Bunnyn Elmer gaztea molestatzen zuen Bugs nerabea agertzen zelarik. Edo Spaced Out Bunny, Marvin Martzianoak Bugs sekuestratzen zuenekoa...
90. hamarkadan, Tiny Toon Adventure emititu zuten eta komiki desberdinetan ere agertu zen.
Bera eta Mickey izango dira Hollywoodeko paseoan lehen izarra lortuko duten lehen marrazki animatuak.
1988an, Who Framed Roger Rabbit pelikulan, Bugs Toon Townen bizi den marrazki bizidunetako bat bezala agertzen da. Disneyren pelikula izanik, Warner Brothersek Mickey Mouse agertzen zen denbora bera agertu behar zuela Bugs eskatu zuen, eta horregatik agertzen dira batera.
1990ean, zinera itzuli zen, Box Office Bunny delakoan. 1964az geroztik, lehen papera zen Bugs Bunnyrentzako zinen eta bere 50. urtemugarako sortu zuten.
1990ean, drogen aurkako Cartoon All-Stars to the Rescue delakoan agertu zen.
Bideo-joko ugari protagonizatu ditu: Bugs Bunny's Crazy Castle, Bugs Bunny's Birthday Blow Out, Bugs Bunny: Rabbit Rampage, Bugs Bunny In Double Trouble, Looney Tunes B-Ball, Space Jam, Looney Tunes Racing, Looney Tunes: Space Race, Bugs Bunny Lost in Time, Bugs Bunny and Taz Time Busters eta Looney Tunes: Back in Action.
Warner Brosen webgunean ere agertu da eta Macromedia Flashek egindako animazio batzuetan ere bai.
Nortasuna eta esaldi ospetsuak
Maiz, Bugsek arazoak ditu pertsonaia batzuekin: Elmer Gruñón, Sam Bigotes, Marvin Martzianoa, Beaky Buzzard, Lukas Ahatea, Hazel Sorgina, Rocky eta Mugsy, edo Wile E. Coyote beste batzuen artean. Bugsek irabazi ohi du liskarretan eta gaiztakeriak egiten dizkie haiei. Jonesek ikasleak beti irabazten zuen protagonistari gorroto har ziezaiokela sumatu zuen eta arerioari ere garaipen batzuk eman zizkion.
Bugsen amodiozko bikotea Lola Bunny da eta paper horretarako sortu zuten.
Paraleptomys wilhelmina
Paraleptomys wilhelmina Paraleptomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Abrocomidae
Abrocomidae karraskari familia bat da. Batuzetan txintxilla-arratoi gisa ere izendatzen dira, baina ez da nahastu behar txintxillarekin, Chinchilla laniger, ez baita familia honetako kidea. Kolore eta testuran antzekoak dira, baina euren gorputz-egitura arratoi baten antzekoa da. Animalia sozialak dira eta tunelak egiten dituzte. Hego Amerikan bizi dira, Andeetan. Ziurenik belarjaleak dira, baina ez da guztiz ziurra.
Laura Mintegi
Laura Mintegi Lakarra (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1955eko urriaren 26a) euskal idazlea, irakaslea eta politikaria da. Jaiotzez nafarra izanagatik, txikitatik Bizkaian bizi da, lehenengo urteetan Bilbon eta geroago Algortan (Getxo).
Historian lizentziaduna eta Psikologian doktoratua da.
1999an ''Subjektibitatea nobelagintzan. Stephen Crane-ren "The Red Badge of Courage"'' izenburuko tesia aurkeztu zuen EHUn, Nikolas Xamardo-ren zuzendaritzapean.
1981. urteaz geroztik Euskal Herriko Unibertsitateko Hizkuntzaren eta Literaturaren Didaktika Saileko irakaslea da. Saileko zuzendaria izan zen 1999tik 2006ra eta berriz ere 2010etik gaur egun arte. Horrez gain, 2004az geroztik, Euskal PEN Klubaren presidentea da. Euskaltzaindiak euskaltzain urgazle izendatu zuen 2006an.
Ébouleau
Ébouleau Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Laura Mintegi
Literatur sari batzuk bereganatu ditu, horien artean Azkue Nobela Saria, Donostia Hiria Saria eta Jon Mirande Saria eta 2022an Urrezko Luma, ibilbide literarioa saritzeko. Beste hainbat saritan epaimahaikidea izan da, hala nola Maria Maeztu narratiba sarian, Joseba Jaka bekan, Rikardo Arregi kazetaritza sarian, Anton Abaddia sarian eta René Cassin Giza Eskubideen Sarian.
Ébouleau
Biztanleria
2007an ÉbouleauÉbouleau udalerrian erroldatutako biztanleak 202 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Laura Mintegi
Ohiko kolaboratzailea da hedabideetan, hala ikus-entzunezkoetan (ETB, Hamaika Telebista, Bizkaia Irratia, Egin Irratia, Bilbo Hiria Irratia, Euskalerria irratia eta Euskadi Irratia), nola idatzizkoetan ere (Anaitasuna, Argia, Susa, Ttu-ttuá, Egin, Euskaldunon Egunkaria, Gara, Berria, Jakin, Hegats eta beste).
Ébouleau
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 90etxeak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 56 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Laura Mintegi
Lanak
Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, 40 lan baino gehiago azaltzen dira, berak idatzitakoak.
Ébouleau
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 131 ziren, horien artean 100 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 100 pertsona aktiboetatik 89 lanean zeuden (51 gizon eta 38 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ébouleau udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 217,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.034 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Ébouleau udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gumery
Gumery Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gumery udalerrian erroldatutako biztanleak 225 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 95 lanean zeuden (53 gizon eta 42 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gumery udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 228 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.674 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Buhame (maskarada)
Buhameak Zuberoako maskaradetako pertsonaiak dira, Maskarada beltzeko kideak. Lau edo bost ijito izaten dira, zakarrak eta harroak, eguna pitokeriak egiten pasatzen dutenak. Baratxegarai (beste batzuetan Basagaitz edo Baratxugaitz) izeneko buhame-erregea da taldeburua. Janzki koloretsuez bezti azaltzen dira, eta oihal berdinarekin egindako txapela daramate buruan. Honen ertza borla txikiz apaindurik egoten da. Eskuan zurezko ezpata erabiltzen dute.
Plazan garrasika eta ezpatak astinduz sartzen dira. Ezpata-dantza basa egin ostean, buhame-erregeak, mintzaira zakarra erabiliz, bere sermoi edo pherediküa egiten du.
Nelahozeves
Nelahozeves Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.018 biztanle ditu eta 9,97 kilometro koadroko azalera. Mělník barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1488. urtean egin zen.
Chad Hanna
Chad Hanna 1940ko Henry King estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Chad Hanna, New Yorkeko herrixka bateko tabernako morroia, zirku ibiltarian zaldizko diharduen Albany Yatesekin maitemindu da.
Columba pulchricollis
Columba pulchricollis Columba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Copăcele
Copăcele Errumaniako udalerri bat da, Caraș-Severin konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Keswick (Kalifornia)
Keswick Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Shasta konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Niigata (prefektura)
Niigata prefetura (新潟県) Japoniako Honshu uharteko prefetura bat da. Hiriburua Niigata hiria da. Niigata izenak "aintzira berria" esan nahi du.
Historia
Meiji berrezarkuntza arte, Niigata prefeturaren lurraldea Echigo eta Sado probintzietan banatuta egon zen
Niigata hiria Japoniako itsasoaren kostaldean dagoen Japoniako hiri nagusia da. Itsas portu garrntzitsua izan da XIX. mendearen erdialdeaz geroztik, batez ere Koreako iparraldearekiko eta Errusiarekiko merkataritzarako.
Geografia
Niigata prefeturak 240 km inguruko kosta du Japoniako itsasoan, ipar-ekialdetik hego-mendebaldera, eta kostaldeko lautada bat du itsasoaren eta mendien artean. Sado uhartea ere prefeturaren lurraldea da. Bere lurralde zabalean hainbat Parke Nazional aurkitzen dira; Chūbu-Sangaku, Nikkō, Jōshin'etsu Kōgen, Bandai-Asahi eta Oze hain zuzen ere.
Lau gune geografikotan banatuta dago prefetura: Jōetsu hegoaldean, Chūetsu erdialdean, Kaetsu iparraldean, and Sado uhartea. Shinano ibaiak, Japoniako luzeena, Niigata prefeturan du sorlekua.
Ekonomia
Industriari dagokionez, metalen manufaktura da nagusi (guraizeak, labanak, erremintak).
Moulin Rouge
Moulin Rouge (euskaraz "Errota Gorria") Parisen dagoen kabaret tradizional bat da. Pigalle auzo gorrian dago, Clichy boulevardean (18. barrutia), Montmartre auzoaren oinean.
1889an Paris Olympiaren jabe ere bazen Josep Ollerrek eraiki zuen. Eraikinaren goialdean duen eta izena ematen dion kolore gorriko errota baten imitazioagatik da ezaguna. Moulin Rouge Parisko gaueko ikur enblematiko bat da, eraikinak oraindik jarraitzen duen historia aberats bat du.
Duela ehun urte baino gehiagotik, Moulin Rouge turista askorentzako, ezinbestean bisitatu beharreko tokia da. Moulin Rougek gaur egun, Belle Époquearen giro bohemioa sentitu nahi dutenentzako ikuskizun barietate handia eskaintzen du, giro hau oraindik eraikinaren barnean ikus daitekeelarik. Hala ere, Parisko Moulin Rougeren izena eta estiloa mundu osoko beste kabaret askok imitatu dituzte.
Artistak
Moulin Rougen aktuatu zuten artista batzuk honako hauek izan ziren: Jane Avril, Charles Aznavour, Josephine Baker, New Yorkeko Cotton Club kabareteko artistak, 1937an, Jerry Lewis, Dean Martin, Frank Sinatra, Liza Minelli, Bing Crosby, Dalida, Sacha Distel, Yves Montand, Edith Piaf, Yvette Guilbert, La Goulue, Mistinguett, Peter Ustinov, La Pétomane, Ginger Rogers eta Charles Trenet.
Moulin Rouge Henri de Toulouse-Lautrec margolariaren margolan post-inpresionistetako askoren gaia ere izan zen. Moulin Rouge Pierre La Mureren liburu baten izenburua ere izan zen, 1952ko Moulin Rouge filmerako egokitu zena eta protagonista bezala Jose Ferrer eta Zsa Zsa Gabor izan zituena. Izenburu bereko beste zenbait film ere badaude, horien artean Moulin Rouge!, 2001ean filmatu zena eta protagonista bezala Nicole Kidman, Kylie Minogue, Ewan McGregor, John Leguizamo eta Jim Broadbent dituena. Aipaturiko bi filmak euren urteetan film musikal hoberenarentzako Oscar saria jasotzeko izendatuak izan ziren.
Egungo deskribapena
Andrey Belyk Moulin Rougeri buruz zera idatzi zuen, Alexander Bloki zuzendutako 1906ko gutun batean, "Infernuko Taberna" bezala deskribatuz, lekaioak deabruak bezala janzten diren toki bat.
Stripteasea
Parisko gaueko bizitza deskribatzen duen liburuak (People's Almanac) jatorrian 1890eko hamarkadan stripteasea egin izanari sinesgarritasuna ematen dio, ikuskizunak pixkana-pixkana arropak kentzen ari zen emakume bat erakutsiko zuen, gorputza ziztatzen ari zaion arkakuso baten alferreko bilaketan. Garai honetan Moulin Rouge zein Folies Bergère agertokian erdi biluzik eta tableau vivantak egiten ari ziren emakumeen dantza bat agertzen zen ikuskizun mota hau erakusten gaueko aitzindariak izan ziren. Moulin Rougen 1907an agertu zen aktorerik ezagunenetako bat Germaine Aymos izan zen, hiru maskor txikirekin janzten lehenetako bat izan zena.
Telebistan
1962ko uztailaren 1ean Ed Sullivan Show saioa Moulin Rougen filmatu zen eta bertan Connie Francis iparramerikar kantari handiak eta Frantziako rock musikaririk handiena den Johnny Hallydayk antzezten zuten.
Zineman
Baita ere:
Eta gainera:
Ledicia Sola
Ledicia Sola (Ourense, 1978ko martxoaren 27a -) galiziar aktorea da, antzerkian, zineman eta telebistan aritutakoa.
Nelepeč-Žernůvka
Nelepeč-Žernůvka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 94 biztanle ditu eta 3,93 kilometro koadroko azalera. Brno-Landako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1358 urtean egin zen.
Paramelomys gressitti
Paramelomys gressitti Paramelomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Bernardo Ader
Bernardo Ader (Aurelhan (Pirinio Garaiak), 1845ean-Buenos Aires, 1918ko martxoaren 29a) jatorri euskalduneko lurjabe argentinarra izan zen. Biarritzetik Río de la Platara joan zen XIX. mendeko bigarren erdialdean. Anita Bieckertekin ezkondu zen, horrela Emilio Bieckert baroi aberatsaren koinatua bihurtuz. Buenos Airesko probintzian dagoen Villa Adelinan Ader dorrea eraikitzea agindu zuen 1917an. Lursailaren sarreran zegoen atea Estatu Batuetako Atlanta hirian dago, bertako batek erosita.
Biografia
Ipar Euskal Herrian egoera ekonomikoa erraza ez zela eta, Argentinara joan zen. Han, Buenos Airesko probintzian ekimen desberdinak jarri zituen martxan. Lehen unean arotza gisa hasi zen lanean, aroztegi eta tapiztegi bat martxan jarri zuen. Baina lur eros-salmentetan egin zuen dirua, benetan. Anita Bieckertekin ezkondu zen eta lau seme-alaba izan zituzten. Zoritxarrez bi anaia gaixotu ziren eta, medikuen aholkua jarraituz, 1907an Emilio Bieckerten oparia zen mendiko chakra edo etxalde batera joan ziren bizitzera, egungo Carapachay eta Villa Adelina herrien artean. Laster etxea handitu zuen eta 1916 dorre bat altxatzea erabaki zuen, Ader dorrea alegia. Eraikin horrekin hildako semeak gogoratu nahi zituen eta, halaber, Argentinari bere esker ona erakutsi. Dorrearen diseinua Artaza eta Marino arkitektoena izan zen. Lehen harria 1917ko apirilaren 1.an jarri zen. Hasieran "Independentziaren Dorrea" izenarekin ezagutu zitzaion.
Buenos Aires Handian ibilbide batek bere izena darama gaur egun.
Veatchita
Veatchita borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Veatchita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Hyloxalus shuar
Hyloxalus shuar Hyloxalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Trantsizio-metal
Kimikan, trantsizio-metal terminoak bi esanahi posible dauzka:
Monognathus ahlstromi
Monognathus ahlstromi Monognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Monognathidae familian sailkatzen da.
Trantsizio-metal
Lehen definizioa sinplea da eta gehien erabili izan dena da. Hala ere, kontuan izan behar da trantsizio-elementuen taldearen propietate interesgarrienetako batzuk partzialki osatutako d azpigeruzen ondorio direla.
Police Academy 3: Back in Training
Police Academy 3: Back in Training (euskaraz "Polizia Akademia 3: Entrenatzera Itzuli") 1986ko Jerry Paris estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da.
Trantsizio-metal
Hortaz, trantsizio-metalen multzoak 40 elementu kimiko barne hartzen ditu, 21etik 30era, 39tik 48ra, 71tik 80ra, eta 103tik 112ra. Trantsizio izena taula periodikoan duten kokapenetik datorkie. Taldeak barne hartzen dituen lau periodoetako bakoitzean, elementu hauek atomoen d orbital atomikoen elektroi-gehikuntza ordezkatzen dute. Zentzu honetan, 'trantsizio-metalak 2. taldeko elementuen eta 13. taldeko elementuen arteko trantsizioa adierazten dute.
Police Academy 3: Back in Training
Steve Guttenberg, Michael Winslow, Bubba Smith, David Graf, Marion Ramsey, Bruce Mahler, Leslie Easterbrook, George Gaynes, Art Metrano, Lance Kinsey, Scott Thomson, Brant von Hoffman, George R. Robertson, Andrew Paris, Debralee Scott, Bobcat Goldthwait, Tim Kazurinsky, Brian Tochi, Shawn Weatherly, David Huband, Ed Nelson eta Georgina Spelvin aktoreek antzeztu zuten.
Trantsizio-metal
Propietateak
Trantsizio-elementuek trakzioarekiko erresistentzia, dentsitate, urtze-puntu eta irakite-puntu altua eduki ohi dute. Honen arrazoia d orbitaleko elektroiek metalezko saretan deslekutzeko duten gaitasuna da. Substantzia metalikoetan, gero eta elektroi gehiago partekatu nukleoen artean, metala gogorragoa izango da.
Police Academy 3: Back in Training
Police Academy sailaren hirugarren atala da, Police Academy (1984) eta Police Academy 2: Their First Assignment (1985) filmeen jarraipena da, era berean Police Academy 4: Citizens on Patrol (1987), Police Academy 5: Assignment Miami Beach (1988), Police Academy 6: City Under Siege (1989), Police Academy 7: Mission to Moscow (1994) eta Police Academy (2014) jarraipenak izan zituen.
Trantsizio-metal
Propietateak
Trantsizio-metalen ezaugarri arruntenak hauek dira:
Nelešovice
Nelešovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 195 biztanle ditu eta 3,16 kilometro koadroko azalera. Přerov barrutian dago.
Trantsizio-metal
Jarduera katalitikoa
Trantsizio-metalek katalizatzaile homogeneo zein heterogeneo onak eratzen dituzte. Esaterako, Haber prozesuan burdina erabiltzen da katalizatzaile gisa. Banadio(V) oxidoa azido sulfurikoa ekoizteko erabiltzen da, nikela margarina sortzeko erabiltzen da eta platinoa azido nitrikoaren ekoizpena azkartzeko erabili ohi da. Izan ere, elementu hauek oxidazio-egoera asko eratzeko gai dira eta, beraz, erreakzio batean zehar konposatu berriak osatzeko gaitasun handia daukate aktibazio energia txikia erabiliz.
Nelešovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1355 urtean egin zen.
Police Academy 3: Back in Training
Argumentua
Polizia Akademia itxitzear dago, bizirauteko bide bakarra beren lehiakidea den Mauser komandantearen akademiarekin borrokatzea izango da.
Champs-Romain
Champs-Romain Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Baztango txerria
Baztango txerria egun desagerturik dagoen Euskal Herriko bertako txerri arraza bat izan zen. Joan den mendeko bigarren aldean desagertu zen kanpoko beste zenbait txerri arrazen bultzadaren ondorioz, nahiz eta duela 40-50 urte inguru oso ugari zen.
Champs-Romain
Biztanleria
2007an Champs-Romain udalerrian erroldatutako biztanleak 317 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Baztango txerria
Baztango txerria Gasteizko muturmotz txerriaren zein Euskal txerriaren arraza hurbila zen. Baztango txerria Nafarroa Garaiko iparraldean hedatzen omen zen, baita Iparraldeko alboko zenbait herrietan ere.
Oso belarri handiak zituzten arraza honetako urdeek eta azalera arrosa kolorekoa zuten. Bizkarraldea konkortua zuten. Zelta leinutik eratorritakoa zen, lehen aipatutako beste bi euskal txerri arrazak bezala. Azala zuria zuen, oso zurdatsua. Abere landatarrak ziren eta erabat aske bizi ziren Baztango haranean. Profil ahurra zuten, eumetrikoak eta longilineoak zirelarik.
Champs-Romain
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
The Gods Themselves
The Gods Themselves (Jainkoek beraiek) Isaac Asimovek 1972an argitaratutako eleberri ospetsua da. Hasieran aldizkarietan argitaratutako hiru narrazio labur ziren, eta gero Asimovek eleberri bakarraren egitura eman zien. Nobela honek sari desberdinak jaso zituen, ezagunenak Hugo, Nebula eta Locus sariak. Nobela honekin Asimovek nobela generoa berreskuratu zuen hamabost urte pasa ondoren.
Nobela banatzen den hiru atalak leku eta aldi ezberdinetan kokatzen dira, baita bi unibertso ezberdinetan ere. Argumentu nagusian, hilzorian dagoen unibertso paralelo bateko biztanleen konspirazio moduko bat agertzen da: gure eguzkia supernoba bat bihurtu eta hortik sortutako energia bildu nahi dute, euren erabilerarako eta bizirik jarraitu ahal izateko.
Champs-Romain
Etxebizitza
2007an 210 etxebizitza zeuden, 139 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 208 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 139 etxebizitza nagusietatik 121 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 25 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
The Gods Themselves
Asimovek berak esan zuenez liburua, eta batez ere honen bigarren atala, berak inoiz sortutako obrarik onena izan zen.
Sorn gaztelua
Historia
1409an eraiki zen hiru solairutako dorretxea. XVI mendean handitu egin zuten baina zabalkunde handiena XVIII mendekoa da. 1860 inguruan Somervell familiak erosi zuen eta David Bryce arkitektuak birmoldatu egin zuen gaztelua.
Champs-Romain
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sorn gaztelua
Historia
Gaur egun jabego pribatua du eta hotel bihurturik dago.
Champs-Romain
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 193 ziren, horien artean 124 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 124 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (65 gizon eta 52 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Columba elphinstonii
Columba elphinstonii Columba generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
The Gods Themselves
Euskararen aipamena
Eleberri honetan Asimovek etorkizuneko euskararen egoera aipatu zuen. Aipamen hau 2100. urtean jazotzen da.
Iruzkina liburuaren lehenengo atalean dago, laugarren kapituluan. Bertan Bronovski izeneko ikertzaile bat etrusko hizkuntza ikertzen ari da, ordurako aspaldian desagertua: "itxuraz inguruko hizkuntzekin ahaidetasunik gabea, oso arkaikoa eta indoeuroparra ere ez zirudiena". Etruskoaren jatorria ezagutzeko ezintasunean, euskara aztertzen hasiko da: "orduan beste hizkuntza bat aztertzen hasi zen, hau ere ingurukoekin inongo loturarik gabekoa, arkaikoa eta indoeuroparra ez zena, baina oraindik ondo bizirik zegoena eta etruskoak bizi izan ziren lurretik ez oso urruti hitz egiten zena. Zer lotura izango luke euskararekin?".
Champs-Romain
Diru sarrerak
2009an Champs-Romain udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 319 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.053 euro zen.
The Gods Themselves
Euskararen aipamena
Bere ezaugarrien artean, berez oso hizkuntza zaila dela esaten da, eta bi mila urtetan eboluzionatu eta gaztelaniak asko kutsatu duela. Ikertzaileak "garai bateko Italiako iparraldeko eta garai bateko Espainiako iparraldeko" biztanleen arteko hainbat konexio kultural aurkitzen ditu. Azkenik, biak, etruskoa eta euskara, zelten aurreko hizkuntza batetik etor zitezkeenaren hipotesia azaltzen du. Lan honekin Bronovskik arrakasta izan eta mundu osoko filologoak harrituta utzi zituela aipatzen da.
Champs-Romain
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
The Gods Themselves
Euskararen aipamena
Liburua idatzi zen garaian (1972) hizkuntzaren etorkizuna ez zen hain baikorra eta Asimoven baieztapena, hau da, 2100. urtean euskara bizirik egongo zela aurreikustea, itxaropenerako ideia gisa har zitekeen.
Champs-Romain
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
Copălău
Copălău Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Champs-Romain
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Champs-Romain udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.078 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ardo zuri
Ardo zuria azal zuri edo beltzeko mahatsekin egiten den kolore argiko ardoa da, frutaren mamia zapalduz eginiko muztioaren hartzidura alkoholikoari esker. Ardoa, horrela, kolore horiko likido gardena izango da. Ardotarako mahats zuriak beltzak baino ugariagoak direnez, ardo zurien artean ñabardura handiagoak atzeman daitezke. Aniztasun hori, klima, mahatsondo eta elaborazio-metodo ugarietatik dator, batik bat, eta hondar azukre mailatik ere, hein txikiago batean. Ardo beltza eta zuria izan den gizarteetan, beltzak indarra ematen zion esku-langileari eta zuria gozamen eta, areago, luxuzko edaritzat hartua izan da. Txakolina Euskal Herrian egiten den ardo zuri mota bat da.
Historia
Gizakiak mahatsondoa luze lantzearen ondorioz, ardo zuria duela 2.500 urte sortu omen zen, produktuaren fineziaren bila joanik. Horrela, garapen ekonomikoaren eskutik bilakatu da eta biztanleak ardo-edale diren kontinenteak kolonizatu ditu: Europa, Amerika, eta Ozeania. Afrikan eta Asian ez horrenbeste, arrazoi klimatiko eta erlijiosoengatik.
Ardo zuria egiten da mahats zuriz (kolore berde edo horiko azalekoa) edo mami zuriko mahats beltzez. Ugariak dira munduan ardo zuriak, mahatsondoa hazten den eskualde guztietan ekoizten baitira gaur, merkaturatze errazekoa baita. Ardogileak koloredun mahatsak batik bat erabil ditzake: hondarrabi beltza baliatu izan ohi da txakolina egiteko eta pinot beltza xanpaina ekoizteko, adibidez.
Ardo zuria noiznahi kontsumitzen da: aperitiboan (batez ere), bazkarian, postrean edo, otordu artean, freskagarri gisa. Sukaldaritzan jakiak prestatzeko ere erabiltzen da, bere azidotasunari, aromei, eta haragiak guritzeko zein zukuak disolbatzeko duen ahalmenari esker.
Hyloxalus sordidatus
Hyloxalus sordidatus Hyloxalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Veblenita
Veblenita mineral bat da.
Ezaugarriak
Veblenita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Ardo zuri
Historia laburra
Ardoaren estreinako arrastoak 7.500 urte ditu eta Pertsian (egungo Iran) idoro zen. Ardoa bai, baina ardo zuria ekoizten noiz hasi zen ez digute jakinarazi indusketa arkeologikoek. Grezia klasikoan ardo zuria ekoitzi eta kontsumitzen zen: Hipokrates medikuak (K.a. 460 inguruan jaioa) pazienteei sendabide agintzen omen zizkien “ardo zuri ardotsua" eta "ardo zuri garratza", artean ardo mota bat baino gehiago ezagunak ziren seinale. Euskal Herrian, duela pare bat mila urte, Irulegiko ardoa (beltza ia bakarrik, seguruenik) eta sagardoa edaten omen ziren, bigarrena Plinio Zaharrak eta Estrabonek garagardotzat jo bazuten ere. Guardian (Araba), Neolitokoa izan zitekeen harrizko lako baten azpiegitura agertu zen arestiko indusketetan. Era berean, Ebro ibai nabigagarriaren ondoan K.a. I. mendean zegoen herrixka bat idoro dute, bere soto eta guzti. Ardoa ez zen erraz garraiatzekoa, ezta kontserbatzeko aproposa ere; beraz, ibaian barna errazago eroan zitekeen. IX. eta X. mendeetan agertu ziren lehen monasterioak eta Done Jakue Bidearen hastapenak izan ziren mahastien ugalpen eta espezializazioaren bultzatzaile nagusiak. Erromesek mahats barietate berriak ekarri zituzten eta hemengo zenobioetan ardogintzak biziki aurrera egin zuen, beste herrialde askotan bezala.
Nafar Erresuma (Araba barne) XIV. menderako ardo ekoizle eta esportatzaile ahaltsua bazen ere, XV.aren hasieran gertatu zen zabalkuntzarik ikusgarriena. Gaixotasun ugari agertu eta hedatzeak ondorioak aterarazi zizkien herriei: ura ez zen edangarria, kutsadura iturri zen. Eta egungo elikabide osasuntsuaren aitzindari, “dieta nafarra” dei dezakeguna zabaldu zen: olioa, ogia, ardoa. Horrekin (eta, tarteka, gizakiak harrapatuko zituen osagarriekin: barraskilo, erbi, karramarroak) nahikoa zuen gizakiak bizirik irauteko.
XV. mendean, Ekialdeko Mediterraneoaren eta Ipar Europaren arteko ardo-merkataritza murriztu egin zen. Penintsula Iberikoak birkonkista amaitu berri, ardoa hedatzeari ekin zion, kontsumitzaile ingeles eta holandarren artean, batez ere. Barramedako (Huelva) portutik ardo zuria kantitate itzeletan esportatzen zen: urtean, 500 litroko 40 - 60 mila upel, hots, egungo ekoizpenaren 2/3ak.