cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Hippolyte-le-Graveyron
Etxebizitza
2007an 100 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 92 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 1ek bi zituen, 5 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 101 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (29 gizon eta 25 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Hippolyte-le-Graveyron udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 169 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.035 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Arrontegi (barrutia)
Arrontegi mendiaren berreskuratzea
Arrontegi mendia ia Barakaldo erdigunean kokatzen da, eta urteetako jarduera industrialak gogor eragin dio bertako landarediari. Lutxana auzoko Sefanitro Dorreen proiektuarekin batera, Arrontegi mendixkaren berreskuratze lanak burutuko dira. Horrela, gaur egun ia landarediarik ez duen mendian, zuhaitzak eta mota ezberdineko landareak landatuko dira. Horrez gain, Arrontegi eta Lutxana elkartuko dituen zubibide bat eraikiko da autobidearen gainean.
Saint-Hippolyte-le-Graveyron
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Hippolyte-le-Graveyron udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 170 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mesa (Kalifornia)
Mesa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Inyo konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ayron
Ayron Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ayron udalerrian erroldatutako biztanleak 1.092 ziren. Familiak 437 ziren, horien artean 113 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 74 bakarrik bizi ziren emakumeak), 148 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 160 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
2016ko Nafarroako Telebista Sariak
2016ko Nafarroako Telebista Sariak Nafarroako Telebista Sarien lehen edizioa izan zen, 2016ko azaroaren 24an Iruñean ospatu zena.
Saridunak
Adriana eta Beatriz Bodegas Ochoa ko, Jesús Alfaro medikua, Code Matrix enpresa, Nafarroako Paralinpiar Jokoak eta Milagro herria (Nafarroa) izan dira.
Ayron
Etxebizitza
2007an 511 etxebizitza zeuden, 445 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 472 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 445 etxebizitza nagusietatik 306 bere jabearen bizilekua ziren, 138 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 18 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 61 etxek hiru zituzten, 143 etxek lau zituzten eta 210 etxek bost zituzten. 333 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 188 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 675 ziren, horien artean 534 aktiboak ziren eta 141 inaktiboak ziren. 534 pertsona aktiboetatik 497 lanean zeuden (270 gizon eta 227 emakume) eta 38 langabezian zeuden (17 gizon eta 21 emakume). 141 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ayron udalerrian 449 unitate fiskal zeuden, 1.113,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.395 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 iturginak, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Ayron udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.120 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Multzo infinitu
Matematikan, multzo infinitua elementu kopurutzat edozein zenbaki arrunt baino handiago duen multzoa da. Adibideak:
Arrautzak etiketatze
Arrautzak etiketatzean, letra eta zenbakien konbinazioan oinarritutako kode bat jartzen da arrautzen oskolaren gainean. Estanpazio hori, Europako araudiak elikagaientzako tinta gorri baten bidez egitea eskatzen duena, herrialde askotan zuzentzen den araua da. Aipatu den Europako araua 2004ko urtarrilaren 1ean sartu zen indarrean, eta kode horrek zein gramatikaz baliatu behar duen aipatzen du. 2005eko uztailaren 1etik aurrera, Europako arrautzek ere nahitaez ezarri behar dute arrautza bakoitzean iraungitze-data. Etiketa nahitaezkoa da A kategoriako arrautza guztietan, kontsumitzaileari zuzenean saltzeko direnak baitira. Animalien ongizatea sustatzen duen "oilo zoriontsuen" ziurtagiriaren parte da politika hori.
Heteropatriarkatu
Heteropatriarkatua gizonezkoen generoak eta heterosexualitateak beste genero eta sexu-orientazioekiko duen nagusitasuna da. Terminoak patriarkatuaren eta heterosexualen dominazioen konbinazioa egiten du, estatu-nazioetako klase dominantearen iritzi nagusia islatuz. Termino honek emakumeen zein LGBTI pertsonen gaineko diskriminazioak printzipio sozial matxista bera duela azpimarratzen du. Pertsona askok heteropatriarkatua eta kapitalismoa lotzen dute ere, sistema-beraren parte dela argudiatuz.
Terminoaren sorrera Monique Wittig idazle feministari zor zaio. Euskal pentsalari feministek ere eman hausnartu dute kontzeptuaren gainean. Jule Goikoetxearen arabera, heteropatriarkatua da "sexuaren arabera antolatzen den gizartea, hots, gizon-emakume kategoriaren arabera lana eta prestigioa zatitzen duena"; eta berez eta definizioz injustua eta zapaltzailea da egoera hau arrazaren arabera antolatzen den gizartea arrazista den bezalaxe: emakumeen menderakuntza soziopolitiko eta ekonomikoa da heteropatriarkatua, batzuek horri normalitate edo bake egoera deitu arren.
Arrautzak etiketatze
Arrautza-ontzia
Europako Batasuneko herrialdeetako legeen arabera, arrautza-kutxatilak (arrautza-ontzia) informazio hau izan behar du kontsumitzailearentzat:
Europako Batasunean, giza kontsumorako diren arrautzek kode bat dute azalean. Arrautzetan markatutako kodean, hazteko modua identifikatzen duen zenbakia agertzen da:
Zenbaki horri bi letra gehitzen zaizkio: landetxea dagoen estatu kideko kodea da, eta, ondoren, hainbat digitu daude, estatu bakoitzeko etxalde identifikatzen dutenak (luzera eta karaktereak aldatu egiten dira herrialde bakoitzean).
Salmentan jartzen diren arrautza freskoen ontziak honako hauen berri ematen duten argibideak izan behar ditu: kategoria komertziala, arrautzen pisua, kontsumitzeko data-muga, arrautzak sailkatu eta ontziratu dituen industria, hazteko modua eta arrautza kontserbatzeko nahitaezko jarraibideak.
Etiketak, ordea, ez du ezer esaten oilo erruleen hazkuntzan zenbait prozedura erabili diren ala ez; izan ere, animalien defendatzaileek salatu dituzte, hala nola jaio eta gutxira oilo arrak masiboki hiltzea.
Kučerov
Kučerov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 502 biztanle ditu eta 8,75 kilometro koadroko azalera. Vyškov barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1558 urtean egin zen.
Rougetius rougetii
Rougetius rougetii Rougetius generoko animalia da. Hegaztien barruko Rallidae familian sailkatua dago.
IKER euskara eta euskal testuen ikerketa-zentroa
Urtero eta, 1996an Jean-Baptiste Orpustanek sortu zuenetik, Lapurdum aldizkaria argitaratzen du.
Kideak
2021ean azpitalde hauek bereizten dira Iker barruan:
Fejervarya mysorensis
Fejervarya mysorensis Fejervarya generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eskafoide (tartsoa)
Tartsoko bigarren ilararen barrualdeko aurpegian dago. Atzealdetik, tortolos edo astragaloarekin artikulatzen da, hiru ziriekin aurretik eta, azkenik, kanpoaldetik, kuboide hezurrarekin.
Garapena
Osifikazioa ematen duen azken oineko hezurretako bat da, hiru urterekin nesken artean eta lau urtetik aurrera mutilen artean, nahiz eta barietate handia dagoen.
Mastacembelus greshoffi
Mastacembelus greshoffi Mastacembelus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Alderdi Demokratiko Askea
Alderdi demokratiko askea (Freie Demokratische Partei -FDP alemanez) Alemaniako alderdi liberal bat da. Merkatu librea, giza-eskubideak eta hiritarren askatasuna aldarrikatzen du FDPk. Egun Bundestageko hirugarren alderdi handiena da.
Historia
1948an sortu zen, beste liberal eta zentro-eskuin alderdi txiki batzuen batasunaren ondorioz. Sei gobernu ezberdinen parte hartu du bai SPD bai CDUrekin. Bi alemanien batasunaren ondoren 1990an ekialdeko Demokrata Askeen Elkartearekin bat egin zuen.
Centromochlus punctatus
Centromochlus punctatus Centromochlus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
Lophuromys verhageni
Lophuromys verhageni Lophuromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Deomyinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Jose Garate
Jose Garate izenarekin honakoak daude:
John Ingleby
John Ingleby (Helygain, Gales, 1749 – 1808) margolaria eta miniaturista izan zen.
Bizitza
John Ingleby Galesko iparraldeko Helygain (ingelesez, Halkyn) herrian jaio zen, 1749an, Hugh Ingleby eta Ann Davies gurasoek eratutako hamar seme-alabako familia batean.
Galesko Liburutegi Nazionalean badute akuarela margolanen bilduma aberats bat, Ipar Galesko paisaiekin, Inglebyk margotua.
Artibeus jamaicensis
Artibeus jamaicensis Artibeus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Pardo
Pardo Ameriketako portugaldar eta espainiar kolonia ohietan hego europarren, amerindiarren eta mendebaldeko afrikarren ondorengo hiru arrazakoak izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Zenbait tokitan ez ziren mestizoak (Amerindiar-Hego Europako jatorria), ez mulatoak (Mendebaldeko Afrikar-Hego Europako jatorria), ez zanboak (Amerindiar-Mendebaldeko Afrikako jatorria) definituak. Mexiko kolonialean, pardo "mulatoaren ia sinonimo bihurtu zen, eta horrela bere erreferentzia indigen zati handi bat galdu zuen". XVIII. mendean, pardo izan zitekeen belztasunaren etiketa hobetsiena. Negro-k ez bezala, pardok ez zuen esklabotzarekin loturarik. XVIII. mendeko Mexikoko Arraza margolanek negro hitza erabiltzen dute, inoiz ez dute pardo etiketa erabiltzen, espainiarrekin eta afrikarrekin osatutako bikote mistoak identifikatzeko.
Wetteren
Wetteren Belgikako Ekialdeko Flandrian dagoen udalerria da. Udalerriak Massemen, Westrem eta Wetteren herria bera hartzen ditu barruan. 2006ko urtarrilaren 1ean 23.209 biztanle zituen.
Powder River (Wyoming)
Powder River Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Natrona konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2017ko Nafarroako Telebista Sariak
2017ko Nafarroako Telebista Sariak Nafarroako Telebista Sarien bigarren edizioa izan zen, 2017ko azaroaren 30a Iruñean ospatu zena.
Saridunak
Iñaki Redín, Isabel Villanueva, Carlota Ciganda, Postreak Ultzama konpainia eta Ochagavía herria izan ziren irabazleak.
Himen
Himena edo emamintza baginaren zuloko muki-mintzezko tolestura txikia da. Aluaren edo kanpoko genitalen zati da, eta, egiturari dagokionez, baginaren antzekoa da.
Harreman sexualen eta erditzearen ondorioak askotarikoak dira. Himena nahikoa elastikoa bada, ia bere jatorrizko egoerara itzul daiteke. Beste kasu batzuetan, hondarrak egon daitezke (carunculae myrtiformes), edo erabat desagertu daiteke sarpenen ondorioz. Horrez gain, gaixotasuna, lesioa, azterketa medikoa, masturbazioa edo ariketa fisikoaren ondorioz, himena zulatu daiteke.
Eraketa
Hasieran, umekiaren garapenean, baginak ez du inongo irekitzerik. Bagina estaltzen duen geruza mehea jaio aurretik partzialki irekitzen da. Tamaina eta forma asko aldatzen dira emakumez emakume. Jaiotzean, sexu femeninoko haur gehienek himena dute, ehuna erabat banatzen baita oraindik umetokian dagoela. Emakume gehienak zulatu gabeko himen batekin jaiotzen dira.
Obstetrak, jaioberriaren bulbaren baldintzak aztertzen ditu, bere himena egoera ezin hobean dagoela baieztatzeko. Haurrak himena itxita badu, horrela geratuko da lehen hilerokora arte (berez, hau ez da oso ohikoa). Horrelakoetan, litekeena da hilekoa gorputzetik kanpora aske ez joatea. Hori mingarria izateaz gain, ebakuntza kirurgikoa behar duten konplikazioak ere izan ditzake.
Pubertaroa baino lehen, bulbaren ehunak oso hauskorrak eta argalak izaten dira. Ehun horiek tentsio handian jartzen dituen edozein jarduerak himena zula dezake eta, beraz, min eman. Horrela, gazte askok jarduera fisikoak egitean, zaldian ibiltzean, tanpoiak jartzean edo kentzean edo masturbatzean minari kalte egiten diote. Baliteke neska batek hori gertatzen dela ez jabetzea, batez ere gertakarian zehar odolik edo minik ez badago.
Emakume batzuek behin baino gehiagotan zulatzen dute himena. Batzuk aski elastikoak dira himen zulatu gabe baginan sar dadin. Hori baginaren dilatazioa pixkanaka behatzekin edo beste objektu batzuekin denbora-tarte luze batean gertatzen bada gertatzen ohi da. Badaude erditze-gelara himena ukigabe dutela iristen diren haurdun dauden emakumeen kasuak, eta, beraz, medikuak umearen jaiotza errazteko zulatu egin behar du.
Histologia
Himena egitura konjuntibo-fibroelastiko batek osatzen du, oso baskularizatua eta inerbatua, mukosaz estalia dagoena. Geruza fibroelastiko hau izugarri aldatzen da bere garapenari dagokionez, eta himenaren trinkotasunaren eta elastikotasunaren arduraduna da.
Himen arruntak edo tipikoak
Himen arruntak zuloa erdian, gorantz edo erdialdera dutenak dira. Horrela, hiru motatako himen tipikoak daude: anularra, erdi anularra eta labiala. Legezko azterketa mediko ginekologikoetan, himenik ohikoena dilatagarria da.
Ohiz kanpoko himenak edo atipikoak
Himen atipikoek mota askotako aldaerak hartzen dituzte, ohiko himenen deskribapen sinpletik at daudenak. Ohikoenen artean hurrengoak daude:
Himen malgua
Himen malgu edo zabalgarriak zakila edo hatzak himena zulatu gabe igarotzea ahalbidetzen duen zulo bat du, eta, behin hura edo haiek erretiratzen direnean, ohiko dimentsioetara itzultzen da. Bere osaeran zuntz elastiko gehiago izateak malgutasun handia ematen dio. Fisiologikoki, baldintza honen ondorioz, lehen eta ondorengo sexu-harremanetan, himenaren zuloa zakila erraz sartzeko bezain luzea da. Beraz, bere integritatea mantentzen du. Hau, batez ere, 13 eta 16 urte bitarteko neskengan gertatzen da.
Himen artifiziala
Himen artifiziala gaur egun munduan zehar merkaturatzen da. Produktu hau, albuminaz osatutako likido gorri bat askatzen duen mintz gelatinoso batez osatuta dago, harreman sexuala baino hogei minutu lehenago jartzen dena. Honela, himenaren haustura itxurak egiten du eta bikoteari emakumearen birjintasuna bermatzen du.
Bere merkatu nagusienetako bat Txina izan zen (non Internet bidez saltzen zuten), baina bere osagaiengatik arriskutsutzat hartua izan ondoren herrialdeko agintariek debekatu egin zuten. Bere erabilera dela eta, zenbait islamiar herrialdetan bere salmentak heriotza zigorraz zigortzen dute.
Harreman eta abusu sexualekin duen lotura
Himena izateak edo ez izateak ez du adierazten emakumeak koitoa izan duen ala ez. Ezin da egiaztatu, azterketa fisiko soil batekin, emakume batek koitorik edo beste sexu-esperientziarik izan duen. Esan bezala, emakume gutxi jaiotzen dira mintz batekin baginaren barruan, eta, beraz, ezin da esan himenik ez izatea emakumeak sexu-harremanak izan izanaren zantzua denik.
Baginan sexu-jostailuak sartzean, koitoan posizio desberdinak probatzean, edo emakumearen egungo sexu-bikoteak aurreko bikotekideek baino zakil lodiagoa badu, himena berriro zulatu daiteke, edo lehen aldiz zulatu.
Ginekologo batek nerabe aurreko neskak eta nerabeak sexu-abusuaren ebidentziak bilatuz aztertzen dituenean, himenean zauriak edo zuloak bilatuko ditu. Hala ere, badira himenik gabe jaiotzen diren emakumeak, eta, kasu horretan, beharrezkoa izango da abusu horren beste zantzu batzuk bilatzea.
Kultura-ohiturak
Gizateriaren historian zehar, himenaren kontserbazioak kulturaz kultura garrantzi handiagoa edo txikiagoa izan du. Kolonaurreko Amerikan, Inken Inperioan, runentzat (eskala sozial baxuko gizon eta emakumeentzat) ez zuen batere garrantzirik. Aitzitik, galtzeak emakumea desiratua izatearen sintoma zen, eta, emakumeak haurra izatera iristen bazen, ugalkortasuna berresten zuen, eta runen artean kotizatutako emakume bihurtzen zen. Noblezian, bereziki Inti eguzkiaren jainkoari sagaratutakoen artean, birjintasunaren kontserbazioa (himena) funtsezkoa zen.
Batzuek himenari birjintasunaren sinbolo gisa ematen dioten balioa dela eta, badira kultura batzuk non himen zulatugabe bat ez duten emakumeak himenoplastiak (himenaren kirurgia berreraikitzailea) egiten dituzten, bereziki ezkondu aurretik. Praktika hau aspaldiko, eta jada Zelestina (1499) gaztelaniazko literaturaren lan klasikoan agertu zen.
Afrikako eta Latinoamerikako zenbait kulturatan oraindik ere 2 eta 8 urte bitarteko neskatoak infibulatzen dituzte, emakumeen himena eta birjintasuna zaintzeko modu gisa. Operazioa sendalari edo emagin batek anestesiarik gabe egiten du, eta ablazio batean datza (klitoridektomia deritzona), eta, ondoren, bagina-itxitura iraunkor bat. Irekidura txiki bat baino ez dute uzten gernua eta hilekoaren odola igortzeko. Bulba labana batekin irekitzen dute ezkondu edo erditu aurretik. Emakumeen genitalen mutilazioaren praktika horrek, besteak beste, gernu-, ginekologia- eta psikologia-konplikazioak, kisteak, GIBaren hedapena eta haurdunaldiko konplikazioak eragiten ditu, eta emakumeen eta nesken giza eskubideen urraketatzat jotzen dute. 2016an, Nazio Batuek gai hori lehentasuntzat hartu zuten Garapen Jasangarrien Helburuen artean, eta praktika horrekin amaitzeko 2030. urtea ezarri zuten erreferentzia gisa.
Himena duten ugaztunak
Hainbat ugaztun-espezietako emeek, gizakiaz gain, himenak dituzte:
Antelope Hills (Wyoming)
Antelope Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Natrona konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nafarroa Garaiko errepideen sarea
Nafarroa Garaiko errepide sarea hainbat motatako errepideek osatzen dute. 2009an Nafarroa Garaian 111,95 kilometro autobide bidesaridun, 171,46 kilometro autobide, bikoiztutako 24,05 kilometro errepide, zerbitzu altuko 39,45 kilometro errepide, interes orokorreko 300,92 kilometro errepide, Nafarroako Foru Erkidego interes orokorreko 1.035,83 kilometro errepide, eta 2.202,78 kilometro herri errepide zeuden.
Hortaz, Nafarroa Garaiko errepide sarea 3.886,44 kilometro errepidek osatzen dute.
Tribuna (argipena)
Tribuna arkitekturako terminoa da ohikoan, zenbait egitura izenda ditzakeena:
Era berean:
Engoissa
Engoissa Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Angoisse udalerrian erroldatutako biztanleak 602 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 353 etxebizitza zeuden, 259 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 63 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 343 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 259 etxebizitza nagusietatik 203 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 230 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 127 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 112 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 349 ziren, horien artean 261 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 261 pertsona aktiboetatik 235 lanean zeuden (138 gizon eta 97 emakume) eta 26 langabezian zeuden (8 gizon eta 18 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Angoisse udalerrian 251 unitate fiskal zeuden, 592 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.808 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 4 igeltseroak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 albaitaria eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Angoisse udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.334 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ikerbasque
Euskadiko Zientzien Fundazioak, talentu ikertzailea erakarri eta indartzeko programen eta ikerkuntzaren dinamizaziorako ekintzen bitartez, ikerketa zientifikoa garatzen laguntzeko asmoz sortu zuen fundazioa. Ikerbasqueren helburua EAEn zientzia indartzea da, beste ikerketa gune eta unibertsitateekin batera.
Bere lehenengo zuzendari zientifikoa Mari Carmen Gallastegi, Euskal Herriko Unibersitateko irakaslea, izan zen. Fernando Cossio irakasleak ordeztu zuen, 2009ko uztailean. Ikerbasquek bere hamargarren urteurrena ospatu zuen 2017an.
Ikerketa-langileak
Ikerbasquek hainbat kontratazio programa izan ditu, hasi zenetik, ikertzaile profil desberdinekin. Ikertzaileak euskal zientzia eta teknologia sarearen zentroetara bideratzea da haien helburuetariko bat. 2017 amaieran 221 ikertzailek egiten zuten lan fundazioan.
Beurko-Bagatza (barrutia)
Beurko-Bagatza Barakaldoko (Bizkaia) 4. barrutia da. Eustatek emandako datuen arabera barrutiak 10.856 biztanle zituen 2013. urtean, eta 0,409 kilometro koadroko azalera. Udalerriaren iparraldean kokatua dago, Galindo ibaiarekin muga egiten duelarik.
Lieth
Lieth Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Beurko-Bagatza (barrutia)
Auzoak
Bagatzako barrutia hiru auzok osatzen dute: Santa Teresa, Beurko eta Bagatza. Beurkoko auzoan Barakaldon egondako berritze prozesurik aipagarrienetako bat burutu da. Beurko Zaharra izeneko etxebizitza taldea 1950eko hamarkadan eraiki zen, halamoduzko materialak erabilita. Urteak aurrera egin ahala, eraikinetako askok aluminosia izan zuten horregatik. 1980ko hamarkadatik aurrera bizilagunen protestak areagotu egin ziren, eta udalari irtenbide bat eskatu zioten.
Urte luzeen ondoren, proiektu bat aukeratu zen auzoa berritzeko. Proiektuaren arabera, auzunea osatzen zuten 700 etxebizitzak eraitsi, eta berriak eraikiko ziren. Horrez gain, operazioa errentagarria egiteko, beste 540 etxe eraikiko ziren, guztira 1.240 etxebizitza zenbatuz. Lehen lanak 2002. urtean hasi ziren eta ondorengo urteetan lehen blokeak botatzen hasi ziren. Obrek iraun bitartean, bertako bizilagunak Barakaldoko beste guneetan bizi izan ziren alokairuko etxeetan.
Proiektua lehen fasea 2005. urtean burutu zen eta lehen etxebizitzak eman zitzaizkien jabeei. Ondoren geratzen ziren blokeak bota eta bigarren fasea hasi zen. Fase hau 2007. urtearen amaierarako buruturik egotea aurreikusten da.
Osman I.a
Osman I.a (1258 - 1326) Osmanen Etxeko lehen buruzagia izan zen; Otomandar Inperioa ezarri eta gobernatu zuen Osmanen Etxeak. Osman izenaren patronimiko turkiarra da osmanli, turkieraz estatu hark duen izena, edo euskarazko parekidea, otomandar forma.
Kuchařovice
Kuchařovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 937 biztanle ditu eta 7,57 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Osman I.a
Biografia
Aita zuen Ertuğrül-ek bere tribua Erdialdeko Asiatik, mongolen jazarpenetik ihes, Anatoliara eraman zuen. Rûmgo seljukarren babesarekin Söğüt izeneko hiri bat fundatu zuen, antzinako Frigiaren ipar-mendebaldean.
Kuchařovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1728 urtean egin zen.
Osman I.a
Biografia
1299tik aurrera, txanpona egin zuen, Ala al-Din Ali semea bisir izendatu zuen, eta zerga bat ezarri zuen. Zerga hori bildu ahal izateko, akçe izeneko zilarrezko txanpon bat eginarazi zuen, Trebizondako enperadoreek egiten zutenaren antzera.
Inperioaren sorrera, ordea, İskenderuneko tribu turkoaren eta Eskişehir hiriaren konkistan ezartzen da, 1301-1303 urteetan. 1302an, Bafeako guduan garaitu zituen bizantziarrak. Yenişehir-eko fuerte bizantziarra erortzean, turkoek hainbat hiri bizantziar setiatu zituzten: Nikomedia (egun, İzmit), Prusa (egun, Bursa) eta Nizea (egun, İznik).
1317an, gudarostearen gidaritza seme Orhani eman zion, eta horrela oinordekotza bermatu zuen.
1326an, Prusa eta Nizea erori ziren, eta Prusa —turkoek emandako Bursa izenarekin— Inperioaren hiriburu izan zen.
Osman I.a handik gutxira hil zen, hezueriaren krisialdi baten ondorioz. Hura hiltzean, Inperioak 16.000 km karratu zituen.
Osman I.ak bi emazte eta zortzi seme-alaba izan zituen.
Aleksandr Mostovoi
Aleksandr Vladimirovitx Mostovoi (Александр Владимирович Мостовой; Lomonosov (SESB), 1968ko abuztuaren 22a - ) errusiar futbolari ohia da eta Real Club Celta de Vigon eman zuen gehien bat bere lana, Espainiako futbol ligako lehen mailan, alegia. Egun, kirol-zuzendaria da Marbella Fútbol Club-ean.
Biografia eta lana
Horrela kontatzen ditu bere lehen urte haiek:
Berehala erakarri zuen arreta FC Spartak Moskun eta frantses ekipotara egin zuen salto: Stade Malherbe Caen Calvados Basse-Normandie eta RC Strasbourg Alsacen. SL Benficara ere joan zen, Lisboara, baina ez zitzaion uste bezain ondo atera.
1996an, Real Club Celta de Vigok ekarri zuen frantses klubetik, 325 milioi pezetaren truke. Han 8 denboraldi pasa eta gero, Balaidosko tsarra idolo bilakatu zen Vigoren zaleentzat.
Hiru liga egin zituen Errusian, bat Portugalen eta kopa bat ere bai. Intertoto Kopa ere jaso zuen RC Strasbourg Alsacekin. Real Club Celta de Vigorekin Intertoto kopa jaso zuen 2000n eta Erregearen koparen finalera ere iritsi ziren -Zaragozaren aurrean galdu bazuen ere-. Real Club Celta de Vigon, Mostovoi 1996tik 2004ra arte egon zen eta ekipo horretako jokalari hoberenetarikoa izan zen.
Hala ere, Alexander Mostovoi afizioaren erreferente izan bazen ere, tenperamentuak faktura pasatu zion era berean; Real Sporting de Gijónen zelaia utzi zuen lesioa zuela-eta, baina garaian kapitain zen Patxi Salinasek itzularazi zuen. Gazi-gozoak alboratuz, bera izan zen Espainiako futbol ligako lehen mailan partida gehien jokatu zituen jokalaria.
36 urte zituenean eta 7 bat hilabete jokatu gabe, 2005eko martxoan, Mostovoik kontratua sinatu zuen Dmitri Pitermanekin denboraldi bukatu arte Deportivo Alavésen jokatzeko.
Lehen partida, bakarra izango zena, Cádiz Club de Futbolen aurka izan zuen. 78. minututan sartu zen jokuan eta, falta ziren 12 minutu eta 5eko luzapenen artean, berak sartu zuen partidan izango zen tanto bakarra. Ia-ia bigarrena ere sartzekotan egon zen, baina ez zuen lortu eta Deportivo Alavések 1-3 galduko zuen.
30 egun egon ondoren, ekipoa uzteko erabakia eman zuen jakitera, bizkarreko arazoak zituela-eta. Orduan hartu zuen erretiroa.
Selekzioa
65 alditan izan zen nazioarteko. 15 partida jokatu zituen SESBeko selekzioan eta beste 50 Errusiakoan. 2004an jokatu zuen azken partida selekzioarekin; Eurokopa hartan, 1-0 galdu zuten Espainiaren aurka. Mostovoik kritikak egin zizkion prestakuntzari eta Georgi Jartsev errusiar hautatzaileak bota egin zuen selekziotik.
San Lorenzo
San Lorenzo, jatorriz, Erromatar Eliza Katolikoko Laurendi santuaren izenak zenbait hizkuntza erromanikotan hartzen duen forma da. Hortik eratorrita, beste hainbat adiera ere hartu ditu:
Anglesita
Anglesita PbSO 4</Sub> formula kimikoa duen mineral berundun eta sulfatoduna da. Galenaren oxidazioaren produktu gisa sortzen da.
Done Bikendi (barrutia)
Done Bikendi Barakaldoko (Bizkaia) 5. barrutia da. Eustatek emandako datuen arabera barrutiak 14.619 biztanle zituen 2013. urtean, udalerriko barrutien artean biztanleria gehiena batzen dituena izanik eta 0,95 kilometro koadroko azalera dauka. Hiriko gune historikoa da, Done Bikendiko elizaren inguruan garatutakoa, eta izen bereko auzoaz osatzen da. Done Bikendiko barrutia Barakaldok XIX. mende amaieratik bizi izandako hazkunde industrial handiarekin batera garatu zen, Espainiatik eta Bizkaitik herrira lan bila zetozen milaka pertsonen etorrerak, etxebizitza ugari eraikitzeko beharrizana sortu zuen. Hala, nekazarien baserriak eta ortuak zeuden tokian bloke berriak eraiki ziren. Barrutiko eraikinik garrantzitsuenen artean, Antzinako Done Bikendiko jauregia dago. Eraikina 2004. urtean eraitsi zuen Barakaldoko Udalak, berrizteko aukerarik ez zegoela eta. Bere tokian, itxura berdineko eraikin berria altxatu da.
Braillearen Munduko Eguna
Braillearen Munduko Eguna Urtarrilaren 4a ospatzen da 2019tik aurrera, itsu eta ikusmen urritasuna duten pertsonen giza eskubideak erabat betetzeko brailleak duen garrantziaz sentsibilizatzeko. Datak Louis Braille, itsuentzako frantses irakaslea, bere izena daraman idazketa sistemaren sortzailea, 1809an jaio zenaren oroitzapenetan ezarri da.
2022ko Braillearen Mundu Eguna
2018ko abenduaren 17an, Batzarrak bozketarik gabe onartu zuen "Braillearen Mundu Egunean" agertzen den ebazpen-proiektua, eta, horregatik, Estatu Kide guztiak eta Nazio Batuen Erakundea gonbidatu zituen. Entitateek Urtarrilaren 4an ospatuko dute Eguna, braillea komunikazio bide gisa ezagutaraziz.
Kven etnia
Kven etnia (kveeni finlandieraz, kvener norvegieraz eta kveanat ipar samieraz) Norvegiako gutxiengo bat da. Finlandieraren dialektoa den kvenera hitz egiten dute. Izan ere, XVIII. eta XIX. mendeetan Finlandiako eta Suediako iparraldetik Norvegiako iparraldera emigratu zuten finlandiar nekazari eta arrantzaleen ondorengoak dira. 1996an, kven etniari Norvegian gutxiengo estatusa onartu zioten, eta 2005ean kvenera Norvegiako gutxiengo hizkuntzatzat onartu zuten, arrazoi politikoak direla kausa (hizkuntzalaritzaren ikuspegitik dialektoa baita, eta ez hizkuntza).
La Chapelle-Saint-Luc
La Chapelle-Saint-Luc Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2007an 13.401 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Chapelle-Saint-Luc udalerrian erroldatutako biztanleak 13.401 ziren. Familiak 5.257 ziren, horien artean 1.705 pertsona bakarrekoak ziren (710 bakarrik bizi ziren gizonak eta 995 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.254 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.481 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 817 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.765 ziren, horien artean 5.656 aktiboak ziren eta 3.109 inaktiboak ziren. 5.656 pertsona aktiboetatik 4.403 lanean zeuden (2.436 gizon eta 1.967 emakume) eta 1.253 langabezian zeuden (537 gizon eta 716 emakume). 3.109 pertsona inaktiboetatik 827 erretiraturik zeuden, 963 ikasten zeuden eta 1.319 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Chapelle-Saint-Luc udalerrian 5.317 unitate fiskal zeuden, 12.978 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.631 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 125 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 3 autoeskolak, 20 igeltseroak, 9 margolariak, 12 zurginak, 19 iturginak, 14 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 9 ile apaindegiak, 10 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 tintoreriak.
2009an zeuden 43 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 brikolaje denda handia zen, 6 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 7 harategiak, 1 arraindegi zen, 3 liburu dendak, 2 arropa dendak, 4 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 2 kirol-dendak, 3 drogeria, 2 lurrin-dendak, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean La Chapelle-Saint-Luc udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 444 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 8 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. La Chapelle-Saint-Luc udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 969 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kudlovice
Kudlovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 968 biztanle ditu eta 7,76 kilometro koadroko azalera. Uherské Hradištěko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1353 urtean egin zen.
Bidarrai
Bertako biztanleak bidarraitar dira.
Izena
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Bidarrai Ortzaizeko ibarran dago.
Ingurune naturala
Iparla mendia (1 044 m) Bidarrai eta Baigorri artean dugu kokatua.
Aturriren adarra den Errobi ibaiak herria zeharkatzen du.
Historia
Paul Raymonden esanetan, XVII. mendean Bidarrai Baionako gotzainarena zen. Herria ez zen parrokia independente bihurtu 1723ra arte, eta, ondoren, udalerri bihurtu zen 1790ean.
Ekonomia
Udalerriko ekonomiaren oinarria laborantza da, eta Irulegiko Arnoa jatorri-izendapena duen ardoa ekoizteko sor-markaren barruan dago. Gainera, Bidarrai Ossau-Irati gaztaren apelazio-eremuan dago.
Errobi inguruko uren garbitasunak arrain-jarduerak garatzea ahalbidetu du. Era berean, kayak edo rafting bezalako uretako kirolak egin daitezke 1991n ezarritako base bati esker. Nabigazioa, ordea, zailtasun ertainekoa da, ibilbidea ur-jauzi eta arroken segida azkarra baita.
Erakunde publikoak
2017ko urtarrilaren 1era arte, Bidarrai Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.
Garraioa
Baiona-Donibane Garazi burdinbideak zerbitzua ematen du Bidarrai udalerriri, Txik Txaken 54. linearen bidez.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Ortzaizeko ibarreko herri guztiak sailkatu zituen, mendebaldeko behe-nafarrera euskalkian, Arberoa eta Aldude ibarretan hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Bidarraik nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Beget
Beget Kataluniako Alta Garrotxa eskualdeko herri bat da, 1969. urterarte berezko udalerria izaitetik laga eta Camprodon (Ripollès) udalerriko herri bilakatu zen. Llierca ibaiaren goi-ibarrean kokatua dago, bertako harrizko etxeak Begeteko ibaiertzera begira daudelarik. Gaur egun turismogunea eta bigarren etxebizitzez osatutako herria da. 2005ean 27 biztanle zituen.
Bestalde, herrigunean erromanikoaren eredu bikaina den San Kristobal eliza dago. . Bestalde, herri honetatik Pirinioetako hegoaldea zeharkatzen duen GR 11 ibilbidea igarotzen denez, mendizale eta txangolari ugariren pasabidea ere bada.
Centromochlus reticulatus
Centromochlus reticulatus Centromochlus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Auchenipteridae familian.
San Martin (Kalifornia)
San Martin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Clara konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ricardo Etxepare
Ricardo Etxepare Igiñiz (Irun, 1968) sintaxian espezializatutako euskalaria da, eta bereziki morfosintaxia ikertzen nabarmendu da. 2009an Beñat Oihartzabal ordezkatu zuen Baionako IKER UMR5478ren ikerketa-taldeko zuzendaritzan.
Arteagabeitia-Zuazo
Arteagabeitia-Zuazo Barakaldoko (Bizkaia) 6. barrutia da. Eustatek emandako datuen arabera barrutiak 14.499 biztanle zituen 2013. urtean, eta 0,365 kilometro koadroko azalera dauka. Barrutia Arteagabeitia eta Zuazoko auzoek osatzen dute.
Ricardo Etxepare
Sintaktikoki Etiketatutako Euskarazko Corpus Historikoa
Sintaktikoki Etiketatutako Euskarazko Corpus Historikoa osatzen ari den BIM proiektuko zuzendaria da Etxepare,. Humanitate digitalak arloaren barruan, corpus historikoak biltzea, etiketatzea, aztertzea eta kontsultagarri jartzea nahitaezkoa da hizkuntzaren eta kulturaren eboluzioa modu kuantitatiboan ikertu ahal izatea. Hizkuntzalaritza, historia eta teknologia arloen arteko lankidetza beharrezkoa da aipatutako prozesuak arrakastatsuak izango badira. Nazioartean hainbat proiektu ari dira egiten ildo horretan.
Fejervarya nepalensis
Fejervarya nepalensis Fejervarya generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Arteagabeitia-Zuazo
Barrutia Barakaldoko udalerriaren erdialdetik iparraldera kokatzen da, lorategi botanikoaren ekialdean.
Ricardo Etxepare
Sintaktikoki Etiketatutako Euskarazko Corpus Historikoa
Horregatik bildu dira hainbat ikerlari BIM proiektu horretan (BIM, Basque In the Making). Parte hartzen dute honako ikertoki hauek:
San Mamés de Abar
San Mamés de Abar Burgosko probintziako herria da, Gaztela eta Leon Autonomia Erkidegoan. . El Tozo lurraldean dago eta administratiboki Páramos-Las Loras lurraldean, Basconcillos del Tozo udaletik menpe dago XIX. mendetik. Herriak bere jatorria Goi Erdi Aroa izan zuen; dena dela, historiaurrean eta erromatarren garaian hemen bazen populazio bat.
Ricardo Etxepare
Sintaktikoki Etiketatutako Euskarazko Corpus Historikoa
Corpus historikoak aukera ematen du euskal gramatikaren ezaugarri nagusien inguruan azterketa diakroniko sistematikoak egiteko, egitura gramatikal jakin batzuen bilakaera ezagutzeko eta gaur egungo sintaxi diakronikoaren eta hizkuntzalaritza teorikoaren alorretan egin diren aurkikuntza teorikoekin alderatzeko. Sintaxi-mailan etiketatutako corpus historikoak egitura sintaktikoak mendez mende nola aldatzen joan diren erakusteko balio du.
San Mamés de Abar
Etimologia
San Mamés de Abar izenak populazio euskaldun batekin lotu behar da. Inguruan badira ere beste euskal toponimoa, esaterako Abar iturria eta Basconcillos del Tozo.
Ricardo Etxepare
Sintaktikoki Etiketatutako Euskarazko Corpus Historikoa
Euskal Sintasiaren Datu-Basean (Basyque) kontsultatu daiteke corpus historiko hori.
Argitalpenak
Ehunka artikulu argitaratu ditu. Inguma datu-baseak euskarazko 20 argitalpen jasotzen ditu.
Liburuko kapituluak
Ehunka artikulu argitaratu ditu, horien artean hauek
Aitzineko bokal ireki ez biribildu
Transkribapena
Nazioarteko Alfabeto Fonetikoan hots hau adierazten duen ikurra ⟨a⟩ da, eta NAF-aren bokalen taulan beheko ezkerreko ertzean kokatzen da. Hala ere, bokalen laukiaren zehaztasuna eztabaidatu da kokapen honi dagokionean, eta hots hau akustikoki extra-ireki gisa aztertu izan da, aitzineko / atzeko bereizketak esanahia galdu duen kokapenean. Bokalaren kalitate zehatzaren interpretazio desberdinak ere badaude.
Praktikan, hizkuntzalari askok ⟨a⟩ ikurra erdiko bokal ireki ez biribilduarentzat erabili izan dute, eta honen ordez ⟨æ⟩ erabili aitzineko bokal ireki ez biribildua adierazteko (ofizialki aitzineko bokal ia-ireki ez biribildua). Honakoa, esaterako, ingelesaren ikerketa historikoan egin ohi da. Aitzineko bokal ireki eta aitzineko bokal ia-irekien arteko ezberdintasun eza ez da arazo bezala ikusten, bien arteko desberdintasun pertzeptuala oso txikia baita eta oso hizkuntza gutxik erakusten baitute bien arteko oposizio bat. Bokal ireki bat guztiz aitzinekoa dela adierazi nahi bada, ⟨æ̞⟩ ikurra erabili daiteke (beheratutako aitzineko bokal ia-ireki ez biribildua markatuz) edota ⟨a̟⟩, (aitzinaturiko bokal ireki ez biribildua adieraziz).
Ezaugarriak
Aitzineko bokal ireki ez biribilduak hurrengo ezaugarriak ditu:
Banaketa
Ahozko hizkuntza askok bokal ireki ez biribilduren bat dute. Horrelako bokal bakarra duten hizkuntzetan, ⟨a⟩ ikurra erabili ohi da bokal horrentzako, oinarrizko latindar alfabetoak bokal irekientzako duen ikur bakarra izateagatik. Kasu hauetan, bokala erdiko [ä] baten hurbilagoa izan ohi da aitzineko [a]rena baino. Halere, bien artean ez da desberdintasun handirik.
Linburgeraren Hamont-Achel dialektoan guztiz ezohikoa den aitzineko, erdiko eta atzeko bokal ireki luzeen arteko oposizioa deskribatu izan da.
Auderville
Auderville Frantziako antzinako udalerria da, Manche departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Historia
2017ko urtarrilaren 1ean Acqueville, Auderville, Beaumont-Hague, Biville, Branville-Hague, Digulleville, Éculleville, Flottemanville-Hague, Gréville-Hague, Herqueville, Jobourg, Omonville-la-Petite, Omonville-la-Rogue, Sainte-Croix-Hague, Saint-Germain-des-Vaux, Tonneville, Urville-Nacqueville, Vasteville eta Vauville antzinako udalerriak bildu eta La Hague udalerria sortu zuten.
Biztanleria
2007an Auderville udalerrian erroldatutako biztanleak 295 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 30 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 46 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 175 ziren, horien artean 113 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 113 pertsona aktiboetatik 101 lanean zeuden (58 gizon eta 43 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Auderville udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 272,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.618 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Auderville udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 184 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mastacembelus kakrimensis
Mastacembelus kakrimensis Mastacembelus generoko animalia da. Arrainen barruko Mastacembelidae familian sailkatzen da.
Lophuromys woosnami
Lophuromys woosnami Lophuromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Deomyinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Harmaila
Harmaila edo harmailak (sarritan pluralez erabilia) estadio edo areto ireki batean jendea esertzeko egitura da, harriz edo bestelako material batez egindako mailen segida.
Antzinateko teatro eta anfiteatroetan erabiltzen ziren, eta haien antzeko ikuskizunetarako toki publikoetan ere bai gaur egunean. Kirol estadioetan tribuna ere esaten zaie.
Stade Français Paris
Stade Français Paris Frantziako errugbi taldea da, egoitza Parisko 16. barrutian duena. Top 14 txapelketan parte hartzen du.
Historia
Parisko Saint-Louis lizeoko ikasle batzuek sortu zuten Stade français taldea 1883ko abenduaren 12an. Talde indartsua izan zen XIX. mendearen amaieran eta XX.aren hasieran, eta 1893-1908 bitartean zortzi aldiz irabazi zuen Frantziako errugbi txapelketa. Nazioarteko partida bat jokatu zuen lehenbiziko frantziar kluba izan zen, 1892ko apirilaren 18an, Londresko Rosslyn Parken aurka.
1947an jaitsi zen lehenbiziko aldiz bigarren mailara. 1949tik 1990eko hamarkadaren hasierara arte, bigarren, hirugarren eta laugarren mailan ibili zen. Klubaren pizkundea 1992an hasi zen, Max Guazzinik zuzendaritza hartu zuelarik. 1995an, CASG Paris klubarekin batu zen; harrezkero, Stade Français Paris izena dauka. 1996an bigarren mailara igo zen, eta lehenbiziko mailara 1997an.