cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Club de Mar de Castropol
Historia
60. hamarkadako garai on haiek aprobetxatuz trainerilletan (1961an) eta traineruan (1962an) hasi zen. Trainerilletan ere lortu du Espainiako txapeldun izatea. Hamarkada haren amaieran trainerua atera zuen. 1968an Generalisimoaren Kopan hirugarren egin zuen, 1970an Astilleroren aurkako bi desafio jokatu zituen eta 1971ean Asturiasko txapelduna izan zen. Espainiako txapelketan ere hartu zuen parte emaitza apalekin.
1990. hamarkadan bandera ugari irabazi zituen, 1989 eta 1996 artean 15 bandera lortu zituen. Santanderko eta Astilleroko banderak eta etxekoa, Asturiasko Printzearen Bandera, dira aipagarrienak. Bartzelonako Olinpiar Jokoetan erakusketa gisa jokaturiko bandera ere Castropolek irabazi zuela. Ez zen ordea Euskal Ligan ibili eta aldizka etorri izan zen Euskal Herrira estropadak jokatzera.
Azkenaldian zailtasun handiekin urte batzuetan atera izan du trainerua eta talde galiziarrekin batera Ipar-mendebaldeko Traineruen Ligan aritzen da. Hainbat urtetan trainerua lehorrean eduki ondoren 2015 denboraldian Galiziako Ligako B mailan aritu zen eta bigarren postua eskuratu zuen. Ondoren play-offak jokatu eta mailaz igotzea lortu zuen. Hurrengo bi urtetan A Ligan 5. postua eskuratu zuen baina 2018an maila galdu zuen. 2020an B ligako hirugarren posturako lehian ibili zen uztailean baina abuztu hasieran COVID-19 agerraldia izan zen herrian eta traineruak lehiari uko egitea erabaki zuen.
2022 denboraldian Galiziako B Ligako estropada guztiak irabazi ditu eta mailaz igo zen. Urte honetan Espainiako txapelketa antolatu zuen, eta partaidetza eskasa izanik laugarren postuan amaitu zuen, hala gizonezkoetan nola emakumezkoetan.
Aulki mugikorra
Arraunketa olinpikoari dagokionez, 1977. urtean egin zuen debuta Menquinenza urtegian, Espainiako Txapelketan. 2003. urtean lortu zuen garaipenik handiena Sevillan jokaturiko Espainiako Txapelketan zortzikoan nagusitu zelarik Orioren aurretik.
Emakumezkoen trainerua
2022. urtean atera zuen aurrenekoz emakumezkoen trainerua.
Saint-Maurice-en-Rivière
Saint-Maurice-en-Rivière Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 250 etxebizitza zeuden, 212 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 248 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 212 etxebizitza nagusietatik 181 bere jabearen bizilekua ziren, 26 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 29 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 73 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 118 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 345 ziren, horien artean 243 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 243 pertsona aktiboetatik 222 lanean zeuden (126 gizon eta 96 emakume) eta 22 langabezian zeuden (11 gizon eta 11 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Maurice-en-Rivière udalerrian 217 unitate fiskal zeuden, 565 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.771 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Saint-Maurice-en-Rivière udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Soing-Cubry-Charentenay
Soing-Cubry-Charentenay Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Soing-Cubry-Charentenay udalerrian erroldatutako biztanleak 447 ziren. Familiak 204 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 300 etxebizitza zeuden, 212 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 59 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 284 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 212 etxebizitza nagusietatik 173 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 55 etxek lau zituzten eta 132 etxek bost zituzten. 154 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 99 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 254 ziren, horien artean 178 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 178 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (83 gizon eta 79 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ceuthomantis cavernibardus
Ceuthomantis cavernibardus Ceuthomantis generoko animalia da. Anfibioen barruko Ceuthomantidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cochlefelis spatula
Cochlefelis spatula Cochlefelis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Aleksei Leonov
Aleksei Arkhipovitx Leonov (Алексе́й Архи́пович Лео́нов; Listvianka, Sobietar Batasuna, 1934ko maiatzaren 30a - Mosku, 2019ko urriaren 11) lehen ontziz-kanpoko ibilaldia egin zuen kosmonauta errusiarra (1965eko martxoaren 18an).
Soing-Cubry-Charentenay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
Aleksei Leonov
Leonov Sobietar Batasuneko aireko indarretako pilotua zen, eta beste pilotu batzuekin batera hautatua izen zen kosmonauten lehenengo taldea osatzeko 1960an. Kosmonauta sobietar guztiak bezala, Leonov Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako kide izan zen.
Zulo beltz estelar
Zulo beltz estelarra izar masibo baten kolapso grabitazionalaren ondotik sortutako zulo beltza da. Zulo beltz mota honek bost eta zenbait hamarreko Eguzki masa bitarteko masa du.
Aleksei Leonov
Leonoven ontziz-kanpoko ibilaldia "Vostok 11" misioan egitekoa bazen ere, gertaera historikoa "Voskhod 2" misioan jazo zen. Leonovek, 1965eko martxoaren 18an, espazio-ontzi kanpoan 12 minutu eta 9 segundo igaro zituen, 5'35 metroko soka batekin lotua. Ontziz-kanpoko ibilaldiaren amaieran, Leonoven espazio-jantzia puztu egin zen eta ezin zuen berriz sartu ontziko aire-esklusan. Jantziko presioa jaisteko, balbula bat ireki zuen eta horrela kapsulan sartu. Leonovek urte eta erdiz entrenatu zuen misio honetarako.
Zulo beltz estelar
Zulo beltz estelarra 25 Eguzki masatik gorako izar bati erregaia bukatzen zaionean gertatzen da. Jarraian, izarrak supernoba izeneko leherketa izaten du, kanpoaldera materia egotziz. Eztandaren ondoren, izarra zegoen lekuan zulo beltz bat agertzen da, Eguzkia baino masa handiagoa duena.
Helveziar
Helveziarrak (latinez: Helvetii) zeltar tribu edo konfederazioa izan ziren, Rhin Garaia, Jura, Léman aintzira eta Alpeen artean bizi zirenak. K.a. II mendean, Ohian Beltza eta Main ibaien arteko eskualdea menderatu zuten. Julio Zesarrek, De Bello Gallico bere liburuan, helveziarren aurkako bere gerra azaldu zuen.
Soing-Cubry-Charentenay
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Soing-Cubry-Charentenay udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.690 hektarea erabiltzen.
Aleksei Leonov
2011ko urtarriletik aurrera, Leonov Voskhod programan parte hartu zuten bost kosmonautetatik bizirik zegoen bakarra zen.
Soing-Cubry-Charentenay
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Aleksei Leonov
Leonoven bigarren bidaia espaziala lehenengoa bezain esanguratsua izan zen. Apollo-Soyuz misioako sobietarren burua izan zen, Estatu Batuek eta Sobietar Batasunak elkarrekin betetzen zuten lehen misio espazialean.
Soing-Cubry-Charentenay
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aleksei Leonov
1976tik 1982ra, Leonov kosmonauta-taldearen komandantea izan zen, eta Juri Gagarin Kosmonauta-entrenamendu gunearen zuzendaria. Neptuno egunkaria (kosmonautei zuzendutakoa) ere editatu zuen.
1991n erretiratu zen.
Krabarroka
Krabarroka edo itsas kabra hainbat arrain espeziei ematen zaien izena da:
Pachyptila desolata
Pachyptila desolata Pachyptila generoko animalia da. Hegaztien barruko Procellariidae familian sailkatua dago.
Antzinako Erroma
Historiografian, Antzinako Erroma esaten zaio K.a. VIII. mendean Erroma hiria fundatu zenetik K. o. V. mendean Mendebaldeko Erromatar Inperioa erori zen arte existitu zen erromatar zibilizazioari; Monarkia, Errepublika eta Inperio garaiak biltzen ditu. K.a. VIII. mendean Italiar penintsulan eman zen asentamendu batekin hasi zen guztia; hori Erromako hirian bilakatu zen eta honek eman zion izena ondoren sortu zen inperio osoari eta bertako zibilizazioari. Erromako inperioa izugarri zabaldu zen, antzinako inperiorik handienetarikoa bilakatzera iritsiz; hiritik gobernatua izaten jarraitzen zuen eta 50 eta 90 milioi biztanle artean zituen (munduko populazio osoaren %20, gutxi gorabehera).
Iraun zuen mendeetan zehar Erromako estatuak forma ezberdinak ezagutu zituen: monarkiatik hasi, Errepublika Klasikotik igaro eta inperio autokratikoa izateraino. Konkista eta asimilazioen bidez lur eremu zabala kontrolatzera iritsi zen, Mediterraneoa, Mendebaldeko Europa, Asia Txikia, Iparraldelp Afrika eta Iparralde eta Ekialdeko Europa zatiak. Askotan Antzinako Greziarekin elkartu ohi da Antzinate Klasikoa osatuz, bien gizarte eta kulturak antzekotasun ugari zituzten eta greko-erromatar moduan ezagutzen da.
Antzinako Erromako zibilizazioak ekarpen asko egin dizkie gaur egungo gobernu, lege, politika, ingeniaritza, arte, literatura, arkitektura, teknologia, gerra, erlijio, hizkuntza eta gizarteari. Erromak bere indar militarrak profesionalizatu eta zabaldu zituen eta res publica izeneko gobernu sistema asmatu zuen, gaur egungo errepublika modernoen oinarri izan dena. Lorpen eta garapen izugarriak egin zituzten teknologia eta arkitekturan, besteak beste ura banatzeko akueduktu sistema osoa eta errepide sarea eraiki zuten eta baita monumentu, jauregi eta erabilera publikoko zerbitzu asko ere.
Errepublika aroaren amaierarako Erromak Mediterraneo eta hurrunagoko lurrak konkistatu zituen: Atlantikotik Arabiaraino eta Rhinetik Iparraldeko Afrikaraino zabaltzen zen. Errepublikaren amaiera eta Zesar Augustoren diktadurarekin Erromatar Inperioa jaio zen. K.a. 92. urtean Erromatar-Pertsiar gerrak jasi ziren Partiar Inperioaen aurkako lehen gerrarekin. 721 urtez luzatu zen gerra garaia, eta inoizko gatazkarik luzeena bilakatu zen, bi aldeentzako ondorio iraunkor eta nabarmenak eraginez. Trajanoren agindupean inperioak bere hedadura handiena lortu zuen. Inperioaren aroan ohitura eta tradizio errepublikarren gainbehera hasi zen eta gerra zibilak enperadore berri baten altsamenduaren ohiko aurrekari bilakatu ziren.
V. mendean, barne estabilitate faltagatik eta migrazio mugimendu indartsuen ondorioz, Mendebaldeko Erromatar Inperioa zatitu egin zen, barbaroen esku geratuz. Inperioaren ekialdeko beste erdiak beste 1000 urte inguruz iraun zuen, 1453 urtera arte. Garai hartan bertako biztanleentzat inolako aldaketarik suposatu ez zuen arren, historialari modernoek Bizantziar Inperioa bezala izendatzen dute garai honetako inperioa, lehenago izan zenarekin ezberdinduz.
Fundazioaren mitoa
Kondairaren arabera, Erroma K.a. 753ko apirilaren 21ean fundatu zuen Romulok. Romulo Eneas printze troiarraren ondorengoa zen. Ika-mika baten ondorioz Remo anaia hildutakoan, Romulo Erromako lehenengo erregea bilakatu zen. Emakumerik gabe, sabinarrei emakumeak bahitu zizkieten erromatarrek, latindarrak eta sabindarrak batuz.
Monarkia
Tiber ibaiko ibi baten ondoan sortu zen. Horren trafiko eta merkataritzarengatik hazi zen hiria. Arkeologiak erakusten duenaren arabera, K.a. IX. mendean sortu zen Erroma, Palatino, Kapitolino eta Kirinal muinoetan hain zuzen ere. Lehenengo biztanleak latinoak eta sabinoak omen ziren.
Etruriarrek K.a. VII. mendean Erroma haren menpe eduki zuten, aristokrazia eta monarkia osatuz. Eskualde horretan boterea galdu zuten K.a. VI. menderako. Erromatarrek gobernu-sistema berritu zuten, errepublika sortuz. Sistema berrian, gobernatzaileek borondatea gauzatzerakoan eragozpenak aurkitzen zituzten, monarkia ekiditeko nahian.
Errepublika
K.a. 509an sortu zen errepublika Erroman, Tito Liviok zioenez, Tarkinio Superbo erregea bota zutenean. Junio Brutok, azken erregearen kontrako matxino nagusiak, urtero hautatzekoak ziren magistraturetan oinarritu zuen Errepublika. Magistratu garrantzitsuenak bi kontsulak ziren, zeinek armadaren gaineko boterea zeukaten. Hala ere, legeak eta politika orokorra Senatuarekin adostu behar izaten zituzten kontsulek. Hasiera batean, nobleziak edo patrizioek baino ezin zuten boterea izan, baina pixkana plebeioei edo jende arruntari kargu publikoen ateak zabaldu zitzaizkien.
Italiako penintsulako gainerako herriak menderatu zituen Erromak poliki poliki. Kolonien bidez, erromatarrek konkistak babesten eta aseguratzen zituzten. III. mendeko bigarren erdian, Kartagoren kontra borrokatu behar izan zuen Erromak, Lehenengo eta Bigarren Gerra Punikoan. Horren ondorioz, Sizilia Erromaren menpe geratu zen baita Hispaniako ekialdeko eta hegoaldeko kostaldea ere. Mazedonia eta Seleuziako inperioak garaitu ondoren, K.a. II. mendean, Mediterraneo itsasoko jabeak bilakatu ziren erromatarrak.
Garaipenek eta horien aberastasunek aldaketa sakonak eragin zituzten Erromako gizartean barnan. Noblezia aberastu zen probintzien lepotik. Soldadu xumeek, ordea, urte asko eman behar izaten zuten etxetik kanpoko borroketan. Etxaldeak aurrera eraman ezinik, aberatsei gero eta mailegu gehiago eskatzen zieten. Honela, latifundioak eta esklabotza bultzatu zen.
Gerrek, merkatu berriek eta zerga bilketek behe mailako batzuk ere aberastu zituzten. Hauek equites izeneko klasea osatu zuten. Haren dirutza gorabehera, ez zeukaten inolako ahalmen politikorik, plebeioak ziren eta.
Nahigabea, beraz, nagusitu zen Erromako hainbat gizarte-klasetan barnan. Senatuak, halere, ez zuen inolako erreformarik onartu. K.a. II. mendearen bukaeran, egoera politikoa jasanezina bihurtu zen. Tiberio eta Gaio Grako anaiak patrizioen lursoro erraldoiak txiroen artean banatzen saiatu ziren, baina biak erail zituzten. Aldakuntza horiek bi talde sortu zituzten, aldekoa (Populares) eta kontrakoa (Optimates). Bi talde horiek, Mario eta Sila haien buruan, K.a. I. mendearen hasieran aurrez aurre borrokatu zuten. Silaren diktadura sortu zen honela.
K.a. I. mendearen erdialdean, Julio Zesarrek, Ponpeiok eta Krasok hitzarmen sekretua, Lehen Triunbiratoa, osatu zuten, Errepublika haien menpe gera zedin. Nolanahi ere, jelosiak sortu ziren haien artean, eta borrokatzeari eman zioten berriz erromatarrek. Zesar, garaile aterata, diktadore bilakatu zen. Hala ere, K.a. 44an, bere laguntzaile batzuek, Brutok eta Kasiok besteak beste, Zesar hil zuten, Zesarrek monarkia berreskuratu nahi zuelakoan. Hiltzaileen kontra egiteko, Bigarren Triunbiratoa osatu zuten zesartar garrantzitsuenek: Oktaviok, Lepidok eta Marko Antoniok. Berriro, nagusitasuna bilatu nahian, haien artean mendeko hirugarren gerra zibila piztu zen. K.a. 31n, Actium batailaren ostean, Oktavio Erromako buru bakarra bihurtu zen.
Inperioa
Arerio guztiak garaituta, Augustok botere osoa bereganatu zuen, Errepublikako ohiturei eta erei eutsi bazien ere. Ondorengoa, Tiberio, hautatu zuen, Julio-Klaudiar leinua sortuz. Erromaren menpeko lurraldea zabaldu zen, eta barneko segurtasunak jarraitu zuen, enperadoreen ustelkeriak ustelkeria.
Flaviar leinuak lekukoa haru zuen. Hurrengoa Antoniar leinua izan zen, zeinekin Inperioak zenit politiko, ekonomiko eta kulturala lortu zuen. Traianok, Dazia konkistatzerakoan, hango urre-meatzeak bereganatzeaz gain, Inperioko zabalkuntza handiena lortu zuen.
180 eta 235 bitartean, Severar leinuan zehar, armadak gero eta botere gehiago eskuratu zuen. Ondorengotza armada edo Pretoriar Goardiaren esku geratu zen. Beste kausa batzuekin batera, horrek III. mendeko krisialdia eragin zuen.
Krisialdia Dioklezianok Tetrarkia osatu zuenean bukatu zen. Inperio lau zatitan banatu zuen, errazago goberna zezaten. Hala ere, aldi bereko enperadoreek haien kontra borrokatu zuten gailentasunaren bila. Teodosioren heriotzarekin, betiko erdibitu zen Inperioa. Mendebaldeko erdia, barbaroen etengabeko erasopean 476ko irailaren 4an desagertu zen, Odoakro germaniarrak azken enperadorea, Romulo Augustulo boteretik bota zuenean. Ekialdeko erdiak zorte handiagoa izan zuen. Bizantzioko Inperioa bihurtuta (hiriburua Bizantzion edo Konstantinoplan baitzegoen) 1.000 urte gehiago iraun zuen.
Gobernua
Hastapenean, Erroma erregeek gobernatu zuten. Botere haren sorrera eta izaera ez daude argi. Baliteke botere osoa edukitzea, edo baliteke Senatu eta Herriaren buru betearazlea baino ez izatea. Gerrari dagokionez bederen, erregearen autoritatea (imperium zeritzona) absolutua zen. Erregea hiriko erlijio ofizialaren burua ere bazen.
Horretaz gain, hiru biltzar administratibo ere bazeuden: Senatua, erregeari aholkuak ematen zizkiona; Comitia Curiata, erregeak proposatutako legeak onartzen zituena; eta Comitia Calata, jai-egunak ezartzen zituen apaiz-asanblada.
Erromako Errepublikan, botere-borrokak ohiz kanpoko demokrazia eta oligarkiaren nahasketa etorri zen. Legeak indarrean jar zitezen, Herri Asanbladak (Comitia Tributa) onartu behar izan zituen. Era berean, kargu publikoa beteko zuten pertsonak herriak hautatzen zituen. Nolanahi ere, Senatua, aholku-gorputza, oligarkiaren instituzioa zen. Errepublika garaian, Senatuak ospe (auctoritas) handia zuen, baina benetako botererik ez. Hala ere, senatariek influentzia handia zeukaten. Senatari berriak patrizio arrakastatsuen artean aukeratzen zuten zentsoreek, zeinek senatariak postutik kentzeko ahalmena ere bazuten, ustelkeria frogatuz gero.
Inolako herritar batek botere gehiegi lor ez zezan, urtero hautatzen ziren postuak, eta boterea bi pertsonatan banatzen zen. Egoera arruntetan, botere nagusia bi kontsulek partekatzen zuten. Larrialdietan, behin-behineko diktadore bakarrak zeukan. Errepublika garaian zehar, administrazio-sistema hau behin baino gehiagotan aldatu zen, egoera berriei aurre egiteko. Baina azkenean, huts eginda, Inperioa ezarri zuen Augustok.
Inperioko lehen garaian, berriz, Errepublikako gobernu era gordetzen zela mantendu zen. Enperadoreak zeraman titulua princeps edo lehen herritarra zen, eta Senatuak legea egiterakoan boterea lortu zuen, aurrean herri-asanbladek izandakoa. Nolanahi ere, denborak aurrera egin ahala, enperadoreen boterea autokratikoago bilakatu zen, eta Senatua enperadoreak izendatutako aholku-gorputza bihurtu zen. Senatua izan ezik, Errepublikan administrazio-instituzio finkorik ez zegoenez, enperadoreek laguntzaileak eta aholkulariak izendatu zituzten.
Lurraldea probintzietan banandu zen. Denborarekin barrutien kopurua ugaldu zen, lurralde berriak bereganatu zirelako eta probintziak unitate txikiagotan bereizi zirelako. Honela, tokian tokiko buruzagi boteretsuen matxinadak ekiditen ziren. Inperioaren estreinako urteetan, bi probintzia mota zeuden: enperadoreenak eta senatuarenak, gobernaria nork aukeratzen zuen arabera. Tetrarkian, 12 diozesitan banandu ziren probintziak. Afera militar eta zibilak bereizi ziren, eta dux (duke) zegoen lehendabizikoen gainean eta gobernaria bigarrenetan.
Hiriei zegokienez, bi mota ere bazeuden. Colonia izenekoetan, soldadu ohiak edo erromatarrak bizi ziren. Municipia delakoetan, probintzietakoak zeuden. Maila ezberdina izan arren (lehenengoetan hiritartasuna zeukaten), Erromako konstituzioaren ereduari segi zitzaion: duviri eta aedili ziren magistratuak, eta tokian tokiko curia izenekoak Senatuaren papera betetzen zuen.
Legea
Erromako legegintzaren garapenak mila urte baino gehiago iraun zuen. Izan ere, K.a. 449an Hamabi Taulak idatzi ziren, eta K. o. 530 inguruan, Justinianus I.ak Corpus Juris Civilis izeneko arautegia plazaratu zuen. Kode horretan, Erromako legea gorde zen Bizantziar Inperiorako ez ezik, Europan sortzekoak ziren estatuetarako ere.
XVIII. mendera arte, Europako herrialde gehienetan Antzinako Erromako lege-sistema zaharra zen indarrean zegoena. Hainbat tokitan, Alemanian kasu, Erromako legearen erabilpenak are luzeago iraun zuen. Hori dela eta, Europan eta Europatik kanpo ere, egungo legedi modernoek erromatar legeen eragin handia daukate, batik bat zuzenbide pribatuari dagokionez. Eragin hori zuzenbide-terminologian dago ageri: stare decisis, culpa in contrahendo edo pacta sunt servanda, esate baterako. Herrialde batzuetan, Hegoafrikan eta San Marinon, lege-sistema Ius Commune kode zaharrean oinarrituta daude gaur egun ere.
Lege-kode batek ere ez zuen Antzinako Erromako lege-ohitura erabat baztertu. Horren beharrean, erromatar araudiak sistema koherenteagoan sailkatu ziren, estatuetako hizkuntzetara itzulita. Horrenbestez, Erromako legea ezagutzea ezinbestekoa da egungo lege-sistema ulertu ahal izan dadin.
Europar Batasunako estatuetako zuzenbide pribatu desberdinak bat egiteko, Ius Commune kode zaharra eredutzat hartu da, zeren edozein tokitan oinarrizko legeak izateaz gain tokian tokiko aldaerak onartzen baititu.
Rogerstone
, 'Tŷ du', "etxe beltz" esan nahi du, Galesko Newport hiriko komunitate eta udalerri bat da.
Antzinako Erroma
Ekonomia
Antzinako Erromako ekonomiaren oinarria, garaiko gainerakoak bezalatsu, nekazaritzan eta merkataritzan oinarritzen zen. Bere aginpean lurralde zabala edukita, salerosketak areagotu ziren. Nekazal ondasun salerosketak Italiako lur-egitura aldatu zuen. K.a. I. menderako, azalera handiko olibadiek eta mahastiek nekazari txikiko etxaldeak ordezkatu zituzten. Izan ere, Egipto, Sizilia eta Tunisiatik zetozen gari-horniketa etengabea zela eta, Italiako nekazari txikiek ezin izan zuten lehiari eutsi. Trukean, ardoa eta oliba olioa Italiako exportazio nagusiak ziren.
Industria eta eskulangintza txikiagoak ziren. Hargintza eta meatzak sektore honetako arlo inportanteenak ziren, batez ere eraikuntza publikoa erpinean egon zen garaian. Eskulangintzan, ekoizpena maila txikikoa izan zen. Eskuarki, langile gutxiko tailer izaten ziren, nahiz eta zenbait adreilu lantegietan ehunka langilek jardun.
Aurreko Errepublika garaiko ekonomiak etxalde txikiak eta ordaindutako langileak zituen oinarri. Hala ere, gerra-garaipenek eta konkistek esklabotza gero eta ugariago eta merkeago bilakatu zuten. Erromatar Errepublika beranterako, trebetasuna eskatzen zuten lanak zein trebetasunik gabekoak esklaboen esku zeuden nagusiki. Esklaboen populazioa Erromatar Inperioko %20 eta Erroma hiriko %40 zela estimatu da. Soilik konkistak amaitu zirenean gora egin zuen esklaboen prezioak. Orduan, kontratatutako langileak esklaboak baino ekonomikoagoak izan ziren.
Zaldiak garestiak izateaz gain, errepideetan oinarritutako garraioa motela zen oso, nahiz eta Erromako errepide-sarea guztiz garatua izan. Nolanahi ere, errepideek gune militarrak komertzialak baino lotzen zituzten. Ondorioz, Erroma eta eskualdeen arteko ondasun-salerosketa txikia izan zen itsas-garraioa garatu arte K.a. II. mendean. Mediterraneo osoa zeharkatzeak (Gadestik Alexandriaraino esaterako) hilabetea baino ez zuen ematen. Merkeagoa ere izanda, garraio mota nagusia izan zen Antzinaroan.
Klase banaketa
Erromako gizarteak hierarkia garbia zeukan. Esklabuak (servii) maila baxuenean zeuden. Haien gainean, libertoak (liberti), askatasuna lortu zuten esklabuak edo haien ondorengoak.
Klase libreak ere banandurik zeuden. Nabarmenena patrizio eta plebeioen artekoa zen. Patrizioen arbasoak hiriko 100 fundatzaileetako bat zen. Zatiketa honek Erromatar Errepublika berantean garrantzia handia hartu zuen, familia plebeio batzuk aberastu baitziren eta equites taldea osatu baitzuten. Patrizio batzuk pobretuta ere, plebeio aberats horiek baino ahalmen eta eskubide politiko gehiago zituzten. Hala ere, patrizioen artean bazeuden mailak. Nobleenek (nobiles) Senatuko eserleku gehienak betetzen zituzten. Talde horretan sartzeko, arbaso batek kontsula izan behar izan zuen. Mario edo Zizeron kontsula izatera iritsi ziren familiako lehenak ziren. Horretarako "novus homo" (gizon berriak) deitzen zioten.
Hasiera batean, Erromako bertako klase librekoek baino ez zuten hiritartasuna. Italiako aliatuek ez zeukaten. Horren ordea, latindar eskubidea ematen zitzaien, zeinekin hiritarren eskubide batzuk onartzen ziren. Aliatu batzuei hiritartasun osoa eman zieten Gerra Sozialaren ostean. Karakalak, 212an, esklabuak ez ziren guztiek zabaldu zien hiritartasuna.
Familia
Familiak ziren egitura sozialaren oinarria. Aita zen familiako buru. Normalean, semeak nahiago zituzten, horregatik, batzuetan neska jaioberriak bakarrik uzten zituzten, hiltzen ziren arte. 13 urtetik aurrera emakumeak heldutzat hartzen ziren. Askotan, 15 urtekin ezkontzen ziren; nahiko normala izaten zen 30 urterekin amona izatea.
Heziketa
Aurreko Errepublika garaian, ez zegoen eskola publikorik. Hortaz, mutikoei idazten eta irakurtzen gurasoek edo hezitako esklaboek, paedagogi izenekoek, irakasten zieten. Heziketaren xede nagusia nekazaritza, gerragintza, erromatar usadio eta kontu publikoetan trebatzea zen. Bizitza publikoaren gainean mutikoek aitarekin erlijio eta politika ekitaldietara joanez ikasten zuten. Nobleen semeak Senatura ere joaten ziren. Nobleziako gazteak politikari nabarmen baten ondoan 16 urte zituztenerako hurbiltzen ziren, eta 17 urterekin, armadarekin ibiliak ziren. Ohitura honek bizirik iraun zuen garai inperialaren erdira arte.
Latina
Erromatarren jatorrizko hizkuntza latina zen. Euren alfabetoa ere garatu zuten, etruskoenean oinarritua; eta etruskoena, berriz, greziarrenean oinarritu zen. Guregana ailegatu zaigun literatura gehiena latin klasikoan dago idatzia, hau da, K.a. I. mendeko latin altu eta garbitua. Jende arruntak latin arruntean hitz egiten zuen. Denboraren poderioz bi latin motak banandu ziren, eta hiztegia, gramatika zein ahoskera ezberdinak garatu zituzen. Inperioko hedapenak latina ere zabaldu eta sakabanatu zuen. Denborak aurrera egin ahala hizkuntza garatu eta zatitu zen.
Grekoa, halere, goi-mailakoen hizkuntza bilakatu zen, erromatarrek ikasten zuten literatura gehiena hizkuntza horretan idatzirik baitzegoen. Ekialdeko erdian, Bizantziar Inperioa izatekoa zen eremuan, grekoak latina idazterakoan eta ahozkoan ere ordezkatu zuen.
Gometz-le-Châtel
Biztanleria
2007an Gometz-le-Châtel udalerrian erroldatutako biztanleak 2.091 ziren. Familiak 782 ziren, horien artean 154 pertsona bakarrekoak ziren (73 bakarrik bizi ziren gizonak eta 81 bakarrik bizi ziren emakumeak), 234 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 334 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Antzinako Erroma
Latina
Latina hizkuntza hila bada ere, bere hiztunak baditu. Eliza Katolikoak mezetarako erabili ohi zuen, eta Vatikano Hiriko hizkuntza ofiziala izaten segitzen du. Erabilpen arruntatik desagertu arren, mende askotan zehar Europako nazioarteko hizkuntza izan zen, unibertsitatean eta diplomazian mintzatua. XIX. mendean frantsesak bere lekua hartu zuen, eta XX.ean, ingelesak. Hala ere, latinak pisu handia dauka gaur egun ere erlijio, lege zein zientzia-hiztegietan.
Plano oskulatzaile
Geometria diferentzialean, plano oskulatzailea kurba baten puntu batetik eta puntu horretatik hurbil dauden beste bi puntutatik pasatzen den planoa da. Plano oskulatzaileak p puntuko ukitzailea eta puntu horretako bektore normala barnean hartzen ditu.
Antzinako Erroma
Artea, literatura eta musika
Erromako margolaritzak greziar eragina izan zuen. Guregana iritsi diren adibide bakarrak etxe aberatsetako horma eta sabaietako freskoak izan dira, nahiz eta garaiko idazkietan zur, boli eta beste material batzuk erabiltzen zirela ere aipatu. Erromako pinturako zenbait adibide Pompeian aurkitu dira, eta, horien arabera, arte historialariek Erromako margolaritza lau epetan banantzen dute.
Gometz-le-Châtel
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Antzinako Erroma
Artea, literatura eta musika
Lehendabiziko Estiloan, K.a. II. mendetik K.a. I. mendeko erdialdera arte, marmol eta adreiluen imitazioak burutu nahi izan ziren, tartean mitologiako pertsonaiak ere irudikatu arren. Bigarren Estiloan (K.a. I. mendean hasita), hiru dimentsiotako arkitekturak eta paisaiak irudikatzen zen. Augustoren agintaldiko Hirugarren Estiloan, Bigarren Estiloko errealismoari muzin egin zitzaion, apaindura xumeagoaren alde: arkitektura txikia, paisaia edo diseinu abstraktua kokatzen zen erdian, hondoa kolore bakarrekoa zela. Laugarren Estiloan, K. o. I. mendean, mitologiako eszenak marrazten ziren, arkitekturetako ñabardurak eta eredu abstraktuak gordeta.
Gometz-le-Châtel
Etxebizitza
2007an 854 etxebizitza zeuden, 790 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 725 etxeak ziren eta 125 apartamentuak ziren. 790 etxebizitza nagusietatik 631 bere jabearen bizilekua ziren, 130 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 31 etxek gela bat zuten, 55 etxek bi zituzten, 119 etxek hiru zituzten, 153 etxek lau zituzten eta 431 etxek bost zituzten. 644 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 319 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 427 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Antzinako Erroma
Artea, literatura eta musika
Erretratuen eskulturak proportzio klasikoak erabili zituen, eta, geroago, idealismoa eta errealismoa nahastutako estiloa garatu zuen. Antoniar eta Severar enperadoreen garaietan (K. o. II. mendean) ile eta bizar apainduagoak nagusitu ziren. Erliebeko eskulturan ere garapenak burutu ziren, gehienbat erromatarren garaipen militarrak omentzeko.
Gometz-le-Châtel
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.388 ziren, horien artean 1.023 aktiboak ziren eta 365 inaktiboak ziren. 1.023 pertsona aktiboetatik 963 lanean zeuden (506 gizon eta 457 emakume) eta 59 langabezian zeuden (39 gizon eta 20 emakume). 365 pertsona inaktiboetatik 119 erretiraturik zeuden, 153 ikasten zeuden eta 93 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Microsynodontis armatus
Microsynodontis armatus Microsynodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Edmundo Markuleta
Edmundo Markuleta Goikoetxea (Donostia, - Bartzelona, ) gipuzkoar komikigile eta margolaria izan zen. Editorial Valenciana argitaletxerako lan egin zuen non Barton y Fredín (1942) edo Julio y Ricardo (1943) bezalako sailak marraztu zituen.
Gometz-le-Châtel
Diru sarrerak
2009an Gometz-le-Châtel udalerrian 904 unitate fiskal zeuden, 2.414,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.964 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 96 komertzioetatik, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 30 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 4 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
Madrilgo sinagoga
Madrilgo sinagoga (Sinagoga de Madrid) edo Beth Yaacov sinagoga 1492an juduak kanporatu zituztenetik Espainian eraikitako lehena da.
Gometz-le-Châtel
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
Madrilgo sinagoga
1960ko hamarkadan judu sefardi afrikarrek Espainiara emigratu zutenean, sinagoga bat inauguratu ahal izan zen Madrilen 1968ko abenduaren 16an (nahiz eta 1917tik zeremoniak egiten ari ziren), erlijio-askatasunik ez izan arren. Alhambrako Dekretua eman eta 500 urtera, Juan Carlos I.ak eta bere emazte Sofiak zeremonia batean parte hartu zuten, 1992ko martxoaren 31n.
Gometz-le-Châtel
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Gometz-le-Châtel udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Polonio
Polonioa elementu kimiko bat da, Po ikurra eta 84 zenbaki atomikoa dituena. Metaloide arraro eta oso erradioaktiboa da. Kimikoki telurioaren eta bismutoaren antzekoa da, eta uranio-meetan ageri da. Espaziontzien berokuntzarako erabil daitekeen ikertu da. Ezegonkorra da; haren isotopo guztiak erradioaktiboak dira.
Antzinako Erroma
Artea, literatura eta musika
Latinezko literaturak, hasiera-hasieratik, greziar egileen eragin handia jaso zuen. Guregana iritsi diren lanen artean, zaharrenetakoak Plauto eta Terentzioren antzezlanak dira. Latinezko Urrezko Garaian, K.a. I. mendetik K. o. I. mendera arte, Zizeron, Virgilio, Katulo, Horazio eta Ovidio dira idazle aipagarrienak. Pizkundean, autore horien lanak goraipatuenak eta imitatuenak izan ziren. Hurrengo epea, Zilarrezko Garaia deritzona, II. mendera arte iristen da. Horren ondoko idazleek ez daukate adinako osperik.
Gometz-le-Châtel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Las Lomitas (Texas)
Las Lomitas Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jim Hogg konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dendromus lovati
Dendromus lovati Dendromus generoko animalia da. Karraskarien barruko Dendromurinae azpifamilia eta Nesomyidae familian sailkatuta dago.
Gometz-le-Châtel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Antzinako Erroma
Artea, literatura eta musika
Erromatar musika greziarrenean oinarritzen zen hein handi batean. Paper garrantzitsua jokatu zuen erromatarren ekitaldi frankotan, armadan esaterako. Arlo horretan, aginduak emateko edo zeremonietan erabiltzen zen batik bat. Ekitaldi erlijiosoek ere musika zuten lagun errituak burutzerakoan. Hainbat historialarien ustetan, musika ekitaldi publiko gehienetan agertzen zen.
Erlijioa
Lehen Erromako erlijioa, jainkoei zegozkien atalak behintzat, idatzizko istorioek baino gizakien eta jainkoen arteko hartu-eman konplexuen sareek osatzen zuten. Greziar mitologian ez bezala, jainkoek ez zuten pertsonen irudia hartzen, definizio lausoko izpirituak ziren baizik, numina izenekoak. Pertsona, leku edo gauza bakoitzak bere izpiritua edo arima zuela ere sinesten zuten erromatarrek.
Erromatar Errepublikan, senatari maila zuten gizonezkoek gidatutako ekitaldi-sistema zorrotzaren azpian antolatu zen erlijio praktika. Pontifizeen Kolegioa hierarkia honetan maila gorena zen, eta horren burua, Pontifex Maximus izenekoa, estatu-erlijioko lehena. Flamen deituriko apaizak jainkoen gurketez arduratzen ziren, eta augur zeritzenek jainkoen borondatea igartzen zuten. Erromatar Inperioan, hainbat enperadore jainkotzat jo ziren.
Miramon
Miramon Donostiako auzune bat da, Zorroaga auzunearekin batera Miramon-Zorroaga auzo adminitratiboa osatzen du. Aiete, Añorga eta Amara Berri auzoez gain muino batean dagoen auzunea da.
Edmundo Markuleta
Venezuelan zenbait urtez bizi zen eta inpresionismoaren gertu ziren lanak egin zituen.
Polonio
Ezaugarriak
Polonioaren 50 isotopoa k ez dira egonkorrak, guztiak dira erradioaktiboak. Bestalde, elementu hau oso pozoitsua eta erradiazio maila handiak ditu. Polonioa uranio mineraletan eta tabakoaren kean aurkitu da, besteak beste. Elementu hau taula periodikoko 16. taldean aurkitzen da eta bere zenbaki atomikoa 84 da.Polonioaren bereizgarri nabaria zera da, bere erradio atomikoa taula periodikoaren joeraren kontra doala. Izan ere, polonioaren erradio atomikoa berunarena edo bismutoarena baino askoz handiagoa da. Desberdintasun hau gertatzen da elementuen azpigeruzagatik.
Antzinako Erroma
Erlijioa
Greziarekiko harremana areagotu ahala, antzinako jainko erromatarrak greziar jainkoekin batzen joan ziren erromatarrak. Honela, Jupiter Zeus zen sinesmena nagusitu zen emeki emeki. Erromatar jainkoek greziarren mitoak, gizatasun ezaugarriak eta atributuak ere hartu zituzten. Gainera, greziar filosofia hezibide oneko erromatarren artean nagusitu zen. Horrek guztiak erritu zaharren gainbehera ekarri zuen K.a. I. mendean. Apaiz postuen garrantzia erlijiosoak behera egin zuen, nahiz eta bere paper zibikoak zein garrantzia politikoak bere horretan jarraitu zuten.
Polonio
Ezaugarriak
Subshell-a 6p Pb eta Bi erdi beteta daudenean, momentu paramagnetikoa handia denean, konfigurazioak 3 elektroi desberdinak aldatzen joaten dira orbitako subatomikoetan, 6P-x,6P-y eta 6P-z.Honek eragiten duena da, berun eta bismutoaren 6p balentzia azpigeruzen erradioak gutxitzea.
Antzinako Erroma
Erlijioa
Augusto, lehen enperadorea, antzinako erlijioa eta etika berreskuratzen saiatu zen, baina Inperio garaian denborak aurrera egin ahala, enperadoreen garrantzia erlijiosoa areagotu zen. Heriotzaren ondoren, hainbat enperadore jainko izendatu zituzten. Halaber, menpeko herrialdeetako mitologiak bereganatu zituzten erromatarrek Inperioan. Ohikoa zen Italiako jainko tradizionalen tenpluak eta apaizak jainko kanpotarrenen ondo-ondoan egotea. Horietako kultu atzerritar batzuek ospea irabazi zuten denborarekin, Egiptoko Isis edo Persiako Mitras jainkoek esaterako. II. mendetik aurrera, kristautasuna Inperioan zehar hedatu zen nabarmenki, jazarpenak jazarpen. Enperadoreen arabera, kristautasunarekiko jarrera aldatzen zen. Batzuetan kristau izateak berak heriotza ekar zezakeen. Diokleziano enperadorearekin kristauen jazarpena bere erpinera iritsi zen. Nolanahi ere, handik gutxira, Konstantinoren agintaldian estatuak babestutako erlijioa bihurtu zen, eta areago hedatu zen. Juliano Apostata erlijio paganoa berreskuratzen saiatu arren, kristautasuna Inperioko erlijio nagusia bilakatu zen, eta, 391n, Teodosio enperadoreak kristautasuna ez beste erlijioak debekatu zituen.
Polonio
Ezaugarriak
Pb = [Xe] 4f 14  5d 10  6s 1  6p 3 (Px 1, Py 1 Pz 1)
Sinhalita
Sinhalita borato motako minerala da.
Polonio
Ezaugarriak
Ematen duen emaitza da, berunaren eta bismutoarekin erradio atomikoa 154pm izatea eta polonioa 167pm erradioa handiagoa izatea.Polonioa momentu txiki batean magnetiko da, zeren eta,bere menpeko geruza 6p gehiena beteta dago.
Kilimon Trail
Kilimon Trail Mendaron jokatzen den mendi lasterketa da. 2011n izan zuen lehenengo ekitaldia.
Polonio
Solidotze forma
Polonioa elementu erradiaktiboa da,eta bi motatako metal alotropia dauzka.Alfa forma da ezagunena, bere kristalezko kubiko sinple daukan estrukturagatik.Beta forma kristal sistema hexagonala da.Polonioaren estruktura ezagutzen da X izipien difrakzio bezala.
Sinhalita
Ezaugarriak
Sinhalita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 - 7 da.
Kilimon Trail
2020ko eta 2021eko ekitaldiak ez ziren jokatu COVID-19 pandemiaren erruz.
Antzinako Erroma
Injenieritza eta arkitektura
Bere historiaren lehen mendeetan zehar, Toskanako eta Umbriako lurraldeetan bizi zen etruriar herri indoeuroparrak menperatu zuen Erroma politikan eta kulturan. Grezia Handia konkistatu ondoren, zuzeneko harremanak izan zituzten erromatarrek Greziako kulturarekin, orduz gero gehiago baloratu zutelarik arte adierazpen oro. Greziarren eskutik ikasi zuten arkitektura-ordenen erabilera, ordena hauek egituran baino dekorazioan bideratu bazituzten ere.
Kilimon Trail
Ibilbidea
23 kilometrotako ibilbidea da Mendaron hasi eta amaitzen dena. Kilimon bailarari buelta ematen zaio. 1650m-ko desnibel positiboa du eta Otarre mendia du puntu garaiena (662 m).
Lint (Anberes)
Lint (nederlanderaz ahoskatua: ) Belgikako iparraldean dagoen herria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. 2015eko urtarrilaren 1ean 8.620 biztanle zituen.
Antzinako Erroma
Injenieritza eta arkitektura
Inperioa Ekialderantz hedatzean ezagutu zituzten erromatarrek neurrigabetasuna eta aberastasuna. Halatan, berezko zituzten elementu tradizionalak greziarrengandik eta Ekialdeko herriengandik jasotakoekin batu eta Erromaren boterearen eta menpeko herrien aurrean zuen nagusitasunaren adierazpide izan zen Inperioko arkitektura. Ez zen, ordea, meritu hura horretara mugatu; pragmatismoa eta edertasuna batzen zituen joerak bultzaturik, eraikuntza moderno aurreratuenen moldeko obrak eraiki zituzten erromatarrek, eta artearen eta ingeniaritzaren eredu dira egun ere obra horiek.
Armada
Erromako estreinako armada, garaiko hiri-estatu gainerakoko armada bezalakoa, greziar falangean oinarritzen zen. Soldaduek bere armak eraman behar izaten zituzten. Bizitza zibilera zerbitzua bukatutakoan bueltatzen ziren.
Lursoro txikien jabeak ziren armadaren zutabe nagusia, baian K.a. II. mendeko bukaerako, horrelako baserritarrak desagertzear zeuden, latifundioa zabaltzen ari delako. Arazo honi begira, Gaio Mariok boluntarioen armada bihurtu zuen. Gainera, behe-mailetakoak ere onartu zituen, armak bere poltsikotik ordainduz.
Azken aldaketa garrantzitsua Konstantinok egin zuen, armada bitan zatitu zuen eta. Alde batetik, mugan zehar indar estatikoa uzti zuen. Bestetik, indar mugikor bat sortu zuen, zein behar zen lekuetara joanen zen.
Geomorfologia
Geomorfologia geografiaren eta geologiaren adar bat da. Haren helburua Lurrazalaren formak aztertuz eta deskribatuz lurrazalaren sorrera eta egungo portaera ulertzea da.
Hierakon
Hierakon (grezieraz Ἱεράκων) antzinako hiri gotortu baten izen greziarra da, antzinako Per-Nemty egiptoarra, Goi Egiptoko XII. nomoko hiriburua, Nilo ibaiaren ekialdeko ibarrean zegoena, orain, El-Ataula herrixka dagoen tokian.
Polonio
Kimika
Polonioaren kimika oso antzekoa da telurioarekin, ordea badauka zenbait ezaugarri bismutoak daukana,bere metalezko hurbiltasunagatik.Polonioa erraztasun handiarekin disolbatzen da azido diluzioekin. Polonioaren disoluzioak hasieran kolore arrosa hartzen du baina geroago kolore horizka hartzen du erradiazio alfagatik.
Geomorfologia
Geomorfologia beste zientzia batzuekin lotuta dago. Gehien ezagutzen den eredu geomorfologikoak, azaltzen du lurrazalaren formak balantze dinamiko baten ondorio direla. Dinamika hori ziklo geografiko gisa ezagutzen da, higadura eta sedimentazio-prozesuak erakusten dituelarik.
Historia
Geografiaren hasiera banaezin batean, geomorfologia mende amaieran mamitzen da bere aita izan zenaren eskutik, William Morris Davis geografo ospetsuaren eskutik, geografia amerikarraren aitatzat ere hartzen dena. Garai batean, erliebearen sorrerari buruzko ideia nagusia katastrofismoaren bidez azaltzen zen, Bibliako uholde handiarekin bat etorriko balitz bezala. Davisek eta beste geografo batzuk uste zuten Lurreko gainazalaren ereduaren erantzule beste arrazoi batzuk zirela eta ez gertaera katastrofikoak. Davisek, uniformitarismoaren esparruan, paisaia sortzearen eta suntsitzearen teoria garatu zuen, ziklo geografikoa deitu zuena. The Rivers and Valleys of Pennsylvania, The Geographical Cycle eta Elementary Physical Geography bezalako lanek lehen bultzada sendoa eman zuten, eta diziplina finkatzen ari ziren Mark Jefferson, Isaiah Bowman, Curtis Marbut bezalako oinordeko ugarik (parte hartzeari utzi gabe) geografiaren testuinguruan eta beste zientzietan sakonduz ere jarraitu zuten.
Geomorfologia praktikoa
Geomorfologiaren aplikazio praktikoak, arrisku geologiko ekin erlazionatzen dira, adibidez, lurren labainketa k, ibaien kontrolak edo kostako babesa.... Hauen aurrean, irtenbide desberdinak aplikatzen dira istripuak ekiditeko.
Geomorfologiaren eragileak
Prozesu geomorfologikoen eragile nagusiak geografikoak, biotiko ak, geologikoak eta antropiko ak dira. Eragile geografikoei dagokienez, jatorri exogenoko eragile abiotiko ak dira erliebean eragina dutenak, higadura handiagotuz, adibidez: grabitatea, lurzorua, klima eta ur masak.
Faktore biotikoek, aldiz, eragile geografikoen kontran jokatzen dute, gehienetan higadura murriztuz landaretzaren kasuan bezala.
Eragile geologikoei dagokienez, tektonikak ziklo geografikoa gaztetzen du, haren jatorri endogeno arekin higadura errazten duelako. Tektonikak lurrazal kontinentalean deformazioaren ondorioz sortutako egiturak aztertzen ditu, egitura horiek eratu zituzten prozesuekin batera. Tektonikari esker eratzen dira mendikate ak eta fosa tektoniko ak, horiek izanik etorkizuneko geomorfologia osatuko dutenak.
Azkenik, gizakiaren ekintzak eragile antropikoak eragiten ditu, kasu batzuetan higadura erraztuta eta besteetan ekidituta.
Polonio
Kimika
Polonioak ere, alfa partikulak ematen dituenez desintegratzen denean,horregatik prozesuan burbuila eta berotasuna gehitzen zaizkio, hartu dituen alfa partikuleen ondorioz.
Geomorfologia
Prozesu geomorfologikoak
Geomorfologian, adar hainbat bereizten dira, eta adar bakoitzean prozesu eta paisai geomorfologiko desberdinak aurkitzen dira.
Geomorfologia klimatikoa
Erliebean, klimak duen eragina aztertzen du. Euria, tenperatura, haizea... eragile desberdinak dira, eta bakoitzean desberdin eragiten du, higadura era desberdinetan emanez. Tenperaturak normalean arroken apurketa eragiten du, adibidez, basamortuetan tenperatura aldaketa askotan gertatzen denez, arroketan uzkurtze eta zabaltze prozesuak ematen dira, horrela arroka zartatuz. Euriak, askotan, eragile kimiko moduan eragiten du, adibidez, ingurune karstikoak sortuta. Haizeak, normalean, basamortuetan eragiten du, bertan ere morfologia desberdinak sortuz.