cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Anna Muzytxuk
Eslovenian
2017. urteko urrian, ACP Rapid Emakumeen Europako Txapelketa irabazi zuen Monte Carlon. 2017. urteko azaroan uko egin zion Saudi Arabian egiten zen Munduko Txapelketara joateari, herrialde horrek emakumeei tratu iraingarria ematen zielako, eta, hartara, uko egin zion bere printzipioei eusteagatik bere koroa bikoitza errebalidatzeari.
Talde lehiaketak
Muzychuk Esloveniarako goiko taulan jokatu zuen 2004, 2006, 2008, 2010 eta 2012ko Emakumeen Xakeko Olinpiadetan. Lehen Olinpiadan, 2004an, besteak beste, Antoaneta Stefanova emakumezkoen munduko txapelduna garaitu zuen. 2006an, Esloveniako taldea, 17. serie-burua, hamargarren lekuan amaitu zuen.
2014ko Emakumezkoen Xakeko Olinpiadan, Ukrainako taldearen goiko taulan jokatu zuen Muzychukek, eta Errusiaren eta Txinaren atzetik hirugarren postua lortu zuen. Europako Emakumezkoen Taldekako Xake Txapelketan (2015), Ukrainarako zilarrezko domina lortzen lagundu zuen. Emakumezkoen 2016ko Xake Olinpiadan, Ukrainako taldeak zilarrezko domina irabazi zuen eta Muzychukek ere banakako urrezko domina irabazi zuen.
Kirol-arloko berdintasunaren aldeko ekintzailea
2017ko azaroaren 11n, Muzychukek bere Facebookeko orri ofizialean idatzi zuen Saudi Arabiako bi tituluen defentsan parte ez hartzeko asmoa, leku horretan emakumeak nola tratatzen dituzten alegatuz. Abenduaren 23an, bere jarrera berretsi zuen, eta esan zuen ez zuela nahi inoren araupean jokatu, ez zuela abaya delakoa jantzi nahi, ezta irten behar izan zuenean inork eskolatua izan nahi ere, eta ez zuela bigarren mailako izaki bat sentitu nahi.
Anna Muzytxuk zera adierazi zuen: "«Ez dut jokatu nahi, emakumeak bigarren mailako herritar gisa hartzen diren tokian, nahiz eta ia inori ez zaion axola nire erabakia. Kirolean berdintasuna aldarrikatzea izan daitekeen garaipen onena dela. Nire ahizpa jokalariarekin batera egin nuen, nire printzipioei eusteko eta bigarren mailako izaki gisa ez sentitzeko». "
Bizitza pertsonala
Bere ahizpa gazteaga, Mariya, 2015eko Emakumezkoen Xakeko Munduko Txapelduna da.
Zazpi hizkuntza hitz egiten ditu: ukrainera, ingelesa, alemana, kroaziera, errusiera, esloveniera eta gaztelania.
Ashley (Ohio)
Ashley Ohioko herri bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 1,330 biztanle zituen, 1.71 kilometro koadrotan banatuta.
Hipposideros coxi
Hipposideros coxi Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Metronomo
Metronomoa musikan tempoa, erritmoa edo konpasa zehazki markatzeko erabiltzen den tresna da, erregularki eta denbora tarte finkoan seinale bat sortzen duena. Gailuaren arabera, seinale hori ikusizkoa edota entzutezkoa izan daiteke. Funtzionamendu oinarriari dagokionez, mekanikoa edo elektronikoa izan daiteke.
Metronomoa musika interpretatzeko erabiltzen da batez ere (entsegu edo errepiketan, normalki), musikariak erritmoa atxikitzeko arazorik izan ez dezan.
Historia
Metronomo bat sortzeko lehen saiakeren artean, Al-Andalus eko Abbas Ibn Firnas (810-887) aipatzen du Lynn White historialariak. XVI. mende bukaeran eta XVII. mendeetan zehar Galileo k pendulu en oinarri fisikoak deskribatu zituen, eta horrekin erritmo finkoz mugitzen zen gailu erregulagarriaren ideiari ateak zabaldu. Lehen metronomo mekanikoa 1696an eraiki zuen Eitenne Loulié frantsesak. Pendulu erregulagarri bat zen, funtsean, eta ez zuen mugimendua atxikitzeko mekanismorik, ezta soinu seinalerik igortzen ere. Beraz, musikariak zuzendariaren batuta bailitzan jarraitzen zion metronomoaren penduluari.
Dietrich Nikolaus Winkel-ek tresna aproposagoa sortu zuen. Azken honek soinu seinalea igortzen zuen eta mugimendua atxikitzen zuen korda bidezko erloju-mekanismo baten bidez. Amsterdam-en sortu zuen, 1814an. Baina mundura zabaldu zen lehen diseinu ezaguna J. M. Mälzel-ena (1722-1838) da, uste denez Winkel-ek asmatutakoan oinarritua. 1816an plazaratu zuen bere tresna Mälzel-ek, Winkel-enaren oso antzekoa, baina doitzeko erritmo-eskala zuena. "Metronomo" izena ere Mälzel-ek ezarri zion. Winkel eta Mälzelen tresna erloju-mekanismo batek mugitzen duen pendulua da. Penduluaren abiadura pisu bat gorantz edo beherantz mugituz bizkortu edo gelditu egiten da, Galileoren printzipioen arabera. Penduluaren eskala mailakatua dago 30etik 180ra. Pisua 80an jarriz gero, adibidez, pendulua minutuko laurogei aldiz mugitzen da, soinua eginez. Tresna horri eta horren aldaerei metronomo mekaniko erraten zaie. Oraindik ere mota horretako metronomoak erabiltzen badira ere, gaur egungo metronomo gehienak elektroniko digitalak dira.
Ikasketan
Metronomoa musikariei oso baliagarria zaie ikasketa eta praktika momentuetan. Erritmoaren eta tempoaren kontzeptuak barneratzeko egokia da eta bakarka zein taldeka praktikatzeko oinarri finko bat eskaintzen du. Bestalde, konposiozioan tempo finko bat atxiki eta pasarte zailetan abiadura mantentzera behartzen ditu.
Interpretazioan
Zuzenekoetan gutxitan erabiltzen badira ere, metronomoak biziki erabilgarriak dira grabaketa sesioetan; alde batetik, musikari guztiek batera jotzen ez duten grabaketetan guztiek erritmo bera ukango dutela ziurtatzen baitu, eta bestetik, soinu teknikariei entzungai ezberdinak konbinatzeko lana errazten baitie.
Onarpena eta kritikak
Ikasketan eta grabaketan biziki baliagarri denez, metronomoaren erabilera asko zabaldu da musika eskola, grabaketa estudio eta abarretan. Orokorrean, onarpen handia du eta ezinbesteko tresnatzat jotzen da musika arloan dabiltzanen artean.
Euskadiko Filmategia
Euskadiko Filmategia euskal zinema ikertu eta gordetzen duen erakundea da. Bere helburua honakoa da: "zinema oro har eta euskal zinema bereziki aztertzeko interesgarriak diren filmak edo ikus-entzunezkoak ikertu, berreskuratu, artxibatu, gorde eta erakustea, bai eta kulturaren edota historiaren ikuspuntutik gordetzea komeni den agiriak eta material teknikoa bildu eta zaintzea ere".
Historia
1978ko maiatzaren 1ean kide batzuek eratua zen, bere egoitza Donostian izanik. Eusko Jaurlaritzak Herri Onurako Erakunde deklaratu zuen 1997ko maiatzaren 20an zinematografian "lan eta jarduera aipagarriak" egin zituelako.
2004ko maiatzaren 27an, Fundazio bihurtu zen, Eusko Jaurlaritza eta Gipuzkoako Foru Aldundiaren laguntzari esker
San Pedro Ariznoakoa eliza
San Pedro Ariznoakoa Euskal Herriko Gipuzkoa herrialdeko Bergara udalerrian dagoen eliza bat da. Bergarako Alde Zaharran dago, Ariznoa plaza, Artekalea eta San Pedro kalean, Bergarako epaitegiak, Olaso dorrea eta Bergarako udaletxearen alboan.
XVI.-XVII. mendeen artean eraiki zen, 1742an barroko estiloko dorre bat gehitu zitzaiolarik. Aldare nagusia ere XVI. mendekoa da eta plateresko estilokoa, bere handitasunarengatik nabarmentzen delarik.
Alboko kaperan eskola napolitarreko margo bat dago, hau Bergarara 1658an iritsi zen eta Artzainen gurtzea izena du, bertan argia modu bikainean erabiltze delarik. Koruaren azpikoaldean Hiltzoriaren Kristoa dago, honi buruz kritikari askok mundu osoko barroko estiloko lan bikainenetakoa dela diote. Irudi hau 1622an Juan de Mesa sevillar maisuak Juan Pérez de Irazabal bergararraren enkarguz burutu zuen.
Kalyna (argipena)
Kalyna hitzak adiera zenbait ditu:
Soyons
Soyons Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Soyons udalerrian erroldatutako biztanleak 1.976 ziren. Familiak 763 ziren, horien artean 183 pertsona bakarrekoak ziren (114 bakarrik bizi ziren gizonak eta 69 bakarrik bizi ziren emakumeak), 233 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 294 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 53 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 847 etxebizitza zeuden, 778 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 749 etxeak ziren eta 66 apartamentuak ziren. 778 etxebizitza nagusietatik 617 bere jabearen bizilekua ziren, 147 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 50 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 77 etxek hiru zituzten, 196 etxek lau zituzten eta 432 etxek bost zituzten. 615 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 291 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 425 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.376 ziren, horien artean 992 aktiboak ziren eta 384 inaktiboak ziren. 992 pertsona aktiboetatik 910 lanean zeuden (501 gizon eta 409 emakume) eta 82 langabezian zeuden (39 gizon eta 43 emakume). 384 pertsona inaktiboetatik 128 erretiraturik zeuden, 155 ikasten zeuden eta 101 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Soyons udalerrian 761 unitate fiskal zeuden, 2.022 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.306 euro zen.
NGC 4726
NGC 4726 galaxia bat da, Corvus konstelazioan. Ernst Wilhelm Leberecht Tempelek aurkitu zuen n.
Soyons
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 118 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 32 eraikuntza enpresak ziren, 27 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 40 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 13 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 2 iturginak, 6 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 2 aldi baterako lan enpresak, 4 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Soyons udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 85 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sant'Agata sul Santerno
Sant'Agata sul Santerno Italiako udalerri bat da. Ravennako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sant'Agata sul Santernok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Metanováčekita
Metanováčekita fosfato motako minerala da eta meta-autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Metanováčekita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Berlingo gudua
Berlingo gudua Bigarren Mundu Gerrako Sobietar Batasuna eta Alemania Naziaren arteko amaierako guduetako bat izan zen. 1945eko apirilaren 16tik maiatzaren 2ra burutu zen. Gudu honen ondorio nagusia Alemaniaren baldintzarik gabeko errendizioa izan zen, nahiz eta kopuruz handiagoa zen Armada Gorriak gudu honetan zehar etxez-etxe borrokatu behar izan zuen.
Gudu honetako borrokaldietan zehar, Adolf Hitler alemaniar Führerrak bere burua hil zuen, baita Joseph Goebbels Propaganda Ministroak ere. Hitlerren idazkari pertsonala zen Martin Bormann ere, ustez setiotik ihesi zihoala hil omen zen.
Hiroki Ito
Hiroki Ito izan daiteke:
Muidorge
Muidorge Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Winchester (Wisconsin)
Winchester Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Vilas konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Muidorge
Biztanleria
2007an Muidorge udalerrian erroldatutako biztanleak 148 ziren. Familiak 50 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 51 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 51etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 102 ziren, horien artean 82 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 82 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (40 gizon eta 35 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Muidorge udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Farlowella mariaelenae
Farlowella mariaelenae Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Harry Bagge
Henry John Bagge (Tottenham, 1896ko irailaren 15a -?, 1967ko apirilaren 27a) ingeles futbolaria eta entrenatzailea izan zen. Fulham talderako jokatu zuen 1920ko hamarkadan. Mr. Bagge izenaz ezaguna Athletic Club eta Salamanca entrenatu zituen.
Fagnières
Fagnières Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fagnières udalerrian erroldatutako biztanleak 4.606 ziren. Familiak 1.754 ziren, horien artean 325 pertsona bakarrekoak ziren (116 bakarrik bizi ziren gizonak eta 209 bakarrik bizi ziren emakumeak), 677 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 644 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 108 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.800 etxebizitza zeuden, 1.760 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 1.684 etxeak ziren eta 110 apartamentuak ziren. 1.760 etxebizitza nagusietatik 1.495 bere jabearen bizilekua ziren, 248 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 69 etxek hiru zituzten, 394 etxek lau zituzten eta 1.280 etxek bost zituzten. 1.473 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 805 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 837 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Fagnières udalerrian 1.698 unitate fiskal zeuden, 4.621,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.214 euro zen.
Tropidophis feicki
Tropidophis feicki Tropidophis generoko animalia da. Narrastien barruko Tropidophiidae familian sailkatuta dago.
Fagnières
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 158 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 58 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 19 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 okindegiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 liburu denda zen, 7 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 6 altzari dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 1 bitxi-denda zen.
2000. urtean Fagnières udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.716 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Fagnières udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 522 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3046 Molière
3046 Molière asteroide baten izena da. irailaren 24an aurkitu zuen C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 4120 P-L izena zeraman. Ondoren Molière (1622-1673), frantziar antzerkigile handia omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3046 Molière asteroidearen orbitak batezbeste 3,141 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,687 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,595 distantziara. Eszentrikotasuna 0,145 da, eta makurdura orbitala 18,38ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Les Hôpitaux-Vieux
Les Hôpitaux-Vieux Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Hôpitaux-Vieux udalerrian erroldatutako biztanleak 343 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 195 etxebizitza zeuden, 136 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 80 apartamentuak ziren. 136 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 83 etxek bost zituzten. 127 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 88 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 233 ziren, horien artean 202 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 202 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (107 gizon eta 84 emakume) eta 11 langabezian zeuden (3 gizon eta 8 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Hôpitaux-Vieux udalerrian 142 unitate fiskal zeuden, 369,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.392 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Titanen Furia
2012an Wrath of the Titans (Titanen Amorrua) izeneko jarraipena izan zuen.
Argumentua
Pertseo (Sam Worthington), jainko guztien aita den Zeusen (Liam Neeson) semea da. Bere aitona Akrisiok (Jason Flemyng), Pertseo eta bere ama Danae kutxa batean giltzaperatu eta itsasora botako ditu. Korronteak Serifos uhartera eramango ditu, bertan Spiros (Pete Postlethwaite) arrantzaleak salbatu eta haren familiarekin batera Pertseo mutikoa hazi eta gizon bilakatuko da. Noren semea den eta Patuak zein betekizun eman dion jakitean, froga eta oztopo ugari gainditu beharko dituen bidai bati ekingo dio.
Aktoreak
Bidaiari Taldea
Hilkorrak
Jainkoak
NGC 4728
NGC 4728 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Bostwickita
Bostwickita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Bostwickita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Daniar (garai geologikoa)
Daniarra Paleozenoa osatzen duten hiru estaietatik lehenengoa da. Paleozeno Goiztiar esaten denean estai honen inguruan hitz egiten da. Hasiera orain dela 65,5 ± 0,3 Ma ezartzen da, K-T mugarekin bat. Momentu horretan ugaztunak txikiak ziren eta hegazti espezie batzuk bazeuden. Itsasoetako bizitza ere asko aldatu zen, batez ere foraminifero askoren desagerpenarekin eta narrasti urtarrena ere.
Aurreko estaia Kretazeoko Maastrichtiarra izan zen eta hurrengoa Selandiarra.
Ashtabula (Ohio)
Ashtabula Ohioko hiri bat da. Ashtabula konderrian kokatua dago. 2010ean 19,124 biztanle zituen, 20.03 kilometro koadrotan banatuta.
Kandido
Kandido edo Baikortasuna (Candide ou l'Optimisme) Voltairek idatzitako ipuin filosofikoa da. Testua Genevan plazaratu zuen, 1759ko urtarrilean. Hasieratik arrakasta handia izan zuen: egilea bizi zen bitartean hogei aldiz berrargitaratu zen. Frantsesezko literaturaren testu arrakastatsuenetariko bat da. Plazaratu eta hilabete geroago, sei mila ale salduak zituen; zifra horiek XVIII. menderako handiak dira. Kandido formakuntza narrazioa da, bidaia baten narrazioa eta bidaia horretan protagonista aldatuko da. Leibniz eta Wolfen filosofiaren kritika da, baikortasun arinari zuhurtzia praktikoa kontrajartzen dio; pentsaera horren alderdi komikoa eta absurdua erakusteko idatzi zuen Voltairek. Euskaraz Ibon Sarasolak itzuli zuen 1972an.
Egilea
Voltairek inoiz ez zuen era garbi batez onartu ipuinaren egilea bera zenik. Berez, liburua, «Monsieur le docteur Ralph» izengoitiaz sinatuta dago, hau da, «Ralph doktore jauna».
Argumentua
Voltairek ipuin honen bidez bere ideia filosofikoak azaldu eta, halaber, irakurleak entretenitu nahi zituen. Horregatik lana ironiaz beterik dago. Protagonistaren izena, Kandido, horietako bat da zeren eta frantsesez "candide" hitza "xalo" esan nahi baitu. Eleberriaren hasieran Kandidok Westfaliatik alde egin behar du, baroiaren alaba, Kunegunda, musukatzen harrapatu baitute. Ordura arte Kandido Thunder-ten-tronckhen baroiaren gazteluan bizi zen; han Pangloss doktorea bere tutorea zen eta gauza asko irakatsi zion, esaterako "hau dela munduen onenetarikoa". Laster Bulgariako armadan errekrutatzen dute eta, soldadu gisa, gerraren krudelkeriak ezagutuko ditu. Orduan Herbehereetara ihes egingo du eta han, ezustean, Panglossekin egingo du topo. Doktorea fisikoki oso gaizki dago eta dituen berriak ere oso txarrak dira: baroiaren gaztelua bulgariar armadak hartu du eta, bertako guztiak hil ondoren, sua eman diote.
Pangloss, nahiz eta oso gaizki egon, dena ondo doala esaten du eta Kandidorekin batera Lisboara joango da. Portugalgo hiriburuan 1755eko lurrikara ezagutuko dute. Hori gutxi izango balitz, Inkisizioak preso hartzen dituzte biak. Azken unean Kandido heriotzatik libratuko da Kuegundaren laguntzaz. Baina, ondoren, Kunegunda erreskatatzeko, Kandido judu bat Inkisidore Nagusia hil beharko ditu. Orduan, Kandido, Kunegunda eta emakume zahar bat Hego Ameriketara ihes egingo dute. Berriro ere Inkisizioa haien atzetik dabilenez. Hirurak banantzen dira eta Kandido Paraguain hartuko du babesa. Paraguai, dio Voltairek, jesuiten erresuma da: "Aitek dena dute eta jendeak ezer ez". Paraguain Kunegundaren anaiarekin egin zuen topo. Haien artean eztabaida handia sortzen da eta Kandidok larriki zaurituta uzten du. Berriro ere Kandido, Kakanbo bere morroiarekin ihes egin beharko du.
Kandidoren abenturak antzekoak izan dira mundu osoan zehar: El Dorado aurkituko du. Veneziara doa eta han Kunegunda Turkian dagoela printze batentzako platerak garbitzen jakingo du. Kakanbok ere esaten dio emakumea itsusitu egin dela eta bere umorea oso txarra dela. Hala ere, Kandidok harekin ezkondu nahi du eta Turkiara doa. Bidean, galera batean Pangloss eta Kunegundaren anaia aurkitu zituen, biak esklabu gisa lanean. Kandidok, El Doradon eskuratutako diamante batzuei esker, bien askatasuna erosi zuen.
Liburuaren amaieran guztiak Konstantinoplatik gertu zegoen etxalde batean aurkituko ditugu. Kandidoren dirua agortu da, Kunegunda eramangaitz bihurtu da, Kakanbo ez dago pozik bere lanarekin, Pangloss amorratuta dago zeren eta ezin baitu unibertsitate baten irakatsi... Kandido, bestetik, ez du ezer baieztatzen. Azkenean etxaldea ondo doa eta guztiek jatekorik badute. Nolabait amaiera ez da baikorra ezta ere ezkorra baina protagonista guztiak bakean bizi dira elkarrekin.
Pertsonaia nagusiak
Hauek dira garrantzitsuenak:
Ilustrazioak
Lehenengo edizioaren ilustrazioak Jean-Michel Moreauk egin zituen. Oso ezagunak dira. Hona hemen adibide batzuk:
Euskarazko itzulpena
Euskarara Ibon Sarasolak ekarri zuen, 1972an plazaratuz, Lur argitaletxearen eskutik, Kriseilu bilduman.
Windham (Maine)
Windham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cumberland konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Erich Hartmann
Erich Alfred Hartmann, "Chico" (alemanez, Bubi ) ezizenaz bere kide alemaniarrengatik eta "El Diablo Negro" (alemanez, Der Schwarze Teufel) bere aurkari sobietarrengatik (Weissach, Baden-Wurtemberg, Weimarko Errepublika, 1922ko apirilaren 19a - Weil im Schönbuch, Baden-Wurtemberg, Alemania; 1993ko irailaren 20a) alemaniar ehiza-pilotua izan zen Bigarren Mundu Gerran, hegazkingintzako onena izan zen.3 Hegan egin zuen 1404 misiotan eta 825 borrokalditan parte hartu zuen. 352 hegazkin aliatu — 345 sobietar eta 7 estatubatuar — bota zituzten Luftwaffen. Gerran zehar, hamalau lurreratze egin behar izan zituen ehizarekin, eraitsitako etsaien aireontzien zatien talkak edo akats mekanikoen erruz jasandako kalteen ondorioz. Ez zuten inoiz eraitsi edo lurreratzera behartu etsaien suaren ondorioz.
Hartmann planeatzaile-pilotua izan zen gerra aurretik, Luftwaffe-n izena eman zuen 1940an eta ehiza-pilotuaren prestakuntza osatu zuen 1942an. Jagdgeschwader 52 (52. ehiza-hegala) delakora bidali zuten ekialdeko frontean, eta Alemaniako aireko armadako pilotu trebatuenetako batzuen begiradapean zerbitzatzeko zortea izan zuen. Horri esker, berehala hobetu zituen bere taktikak eta garaipen kopurua, 1944ko abuztuaren 25ean Burdinazko Gurutzeko Zaldunaren Gurutze ospetsua Haritz, Ezpata eta Diamanteen Hostoekin lortu zuena, aireko 301 garaipen egiaztatuz. Hartmanni eman ziotenean, Alemaniako kondekorazio militar gorena zen.
Erich Hartmannek bere 352 garaipena lortu zuen eta azkena 1945eko maiatzaren 8ko eguerdian, gerra amaitu baino ordu batzuk lehenago. Gainerako Jagdgeschwader 52rekin batera, Estatu Batuetako Armadari amore eman zion eta ondoren Armada Gorriaren esku utzi zuten. Alemaniako Errepublika Demokratikoko Herri Armada Nazionalaren zerbitzura sar zedin presionatzeko ahaleginean, gerra krimen faltsuengatik epaitu eta kondenatu zuten, nahiz eta bere epaia Errusiako auzitegi batek hil ondoren baliogabetu zuen, auzipetze maltzur gisa. 25 urteko bortxazko lanetara kondenatu zuten, eta 10 urte eman zituen Sobietar Batasuneko hainbat preso eta gulagetan, 1955ean askatu zuten arte.
1956an, Hartmann Mendebaldeko Alemaniako Bundeswehr-eko Luftwaffe sortu berrian sartu zen, eta Jagdgeschwader 71 «Richthofen» delakoaren lehen komandantea izan zen. Bundeswehr garaia baino lehen utzi zuen 1970ean, neurri handi batean Luftwaffe-k F-104 Starfighter ehizaren aurka egin zuelako eta gai horren inguruan nagusiekin izandako liskarren ondorioz. Bere azken urteetan, bere karrera militarra amaitu ondoren, hegaldi zibilen instruktore bihurtu zen. Erich Hartmann 1993ko irailaren 20an hil zen 71 urterekin.
Hasierako Urteak
Erich Hartmannek Txinako Changsha hirian eman zituen bere bizitzako lehen urteak. Han, aita Alfred Hartmann medikua zen, eta Lehen Mundu Gerraren ondoren Alemania astindu zuen depresio ekonomikotik ihes egiteko emigratu zuen. Han bizi izan zen familia 1928an Alemaniara itzuli zen arte, Txinako Gerra Zibila ren ondorioz.
Hartmannek Luftwaffe-ko planeatzaileen entrenamendu-programan parte hartu zuen, berreraikitzen hasi orduko, non hegan egiten ikasi baitzuen, hegaldi-irakaslea zen amaren agindupean. Hartmann-tarrak beren planeagailuaren jabe ziren, baina egoera ekonomiko txarrak saltzera behartu zituen. 1933an naziak boterera iritsi zirenean, hegaldi eskolak sustatu ziren planeagailuan, eta Hartmannen amak eskola bat sortzen lagundu zuen. 1936. urterako, Erich Hartmann, 14 urte besterik ez zituela, planeatzaileen hegaldi-irakasle bihurtu zen.
Luftwaffe-n Hasiera
1939an Hartmannek pilotu hegazkinlari lizentzia lortu zuen eta bere entrenamendu militarra 1940ko urriaren 1ean hasi zuen Luftwaffeko zenbait zentrotan, besteak beste, Neukuhreneko (Ekialdeko Prusia) "10. entrenamendu erregimentuan" eta Berlingo "Aireko Gerra Eskolan". Messerschmitt Bf 109 hegazkina hegan egiten ikasi zuen. Hegazkin horrekin lortuko zituen bere garaipenak, Zerbst-eko ehiza-pilotuentzako eskolan.
Hartmann 7./JG52 zenbakira izendatu zuten, Walter Krupinskiren eskolta izateko (197 garaipen). Krupinski izan zen "Bubi" ezizena eman ziona, zeinarekin bizitza osoan ezaguna izango baitzen, eta baita ere irakatsi ziona pazientzia izaten eta etsaiarengandik distantzia laburrera egon arte itxaroten, sua ireki baino lehen. 1943ko uztailaren 7an zazpi hegazkin eraitsi zituen egun bakar batean, Kurskeko guduan gertatu ziren aireko borroka masiboetan. Abuztu hasieran 50 garaipen lortu zituen eta hilabetean 48 garaipen gehiago lortu zituen. Irailean Staffelkapitän (eskuadroiko burua) izendatu zuten./JG52
Harrapatu eta ihes etsaien lerroen atzean
1943ko abuztuaren 19an, Hartmannen eskuadroiak kontraeraso bat babesteko agindua jaso zuen Ju-87 Stukasekin, Hans-Ulrich Rudelen gidaritzapean. Borrokan zehar, Hartmannek bi hegazkin etsai eraitsi zituen, baina bere biktimetako baten fuselajearen puskek bere hegazkina jo zuten, etsaien lurraldean lurreratzera behartuz. Hartmannek ikusi zuenean soldadu sobietarrak hurbiltzen ari zirela hura harrapatzeko, barne-zauriak izan zituelako itxurak egin zituen. Soldadu errusiarrek ohatila batean jarri zuten eta kamioi batera igo zuten eramateko. Sobietar zutabeari, ordea, Rudelen Stukek eraso zioten, eta nahasmenean Hartmannek kamioiaren atzealdetik salto egin zuen eta ekilore eremu batean ezkutatu zen, bere jarraitzaileak galtzea lortuz. Ilundu arte ezkutatu eta alemaniar lerroetara itzultzeari ekin zion. Zelatari alemaniar batera iritsi zenean, postuko soldaduetako batek tiro egin zion, baina balak prakak zeharkatu zizkion zauritu gabe.
Urrian 33 garaipen gehiago lortu zituen Hartmannek eta 1943ko urriaren 29an, guztira 148 garaipen lortuz, Burdinazko Gurutzeko Zaldun Gurutzea irabazi zuen. 159 garaipenekin amaitu zuen urtea.
Deabru Beltza
1944ko urtarrilean eta otsailean Hartmannek 50 garaipen lortu zituen 60 egunetan. 1944 ko ikasturtean Hartmannek 172 garaipen aldarrikatu zituen, guztira bere lagun Wilhelm Batz bakarrik gaindituz. Kopuru ikaragarri horrek susmoak sortu zituen Luftwaffeko goi agintariaren eta bere garaipen eskaeren artean. 1944ko martxoaren 2an 202ko garaipena lortu zuen. Elezahar baten arabera, garai honetarako, sobietarrak ere Hartmannen lorpenak nabaritzen hasi ziren. Hartmannen irrati-kodea, "Karaya 1", etengabe entzuten zen bere lagunei bere eraispenak egiazta zitzaten ohartarazten, eta beti legenda honen arabera, sobietar agintari gorenak 10.000 errubloko saria eskaini zion hura hil zuen pilotuari. Hala ere, sobietarrek ez zuten inoiz pilotu alemaniarren lorpen indibidualekiko interesik izan, eta ez zuten inoiz inolako saririk eskaini gerran arerioen alde. Gerra Hotzaren amaieran eta, horren ondorioz, irekitasuna, pilotu beterano sobietarrek alemaniar aseen baieztapenen berri izatea da.
Hartmannek garai hartan hegan egiten zuen Messerschmitt Bf 109 hegazkinak punta beltzez margotua zuen tulipan moduan. Kabinaren ondoan, gainera, "Ursel" izeneko gezi batek zeharkaturiko bihotz bat zegoen (bere emaztegai Ursula eta emazte izango zenaren goitizena), eta bihotzaren azpian "Karaya" hitza zegoen idatzita, Hartmannen eskuadroiaren izena. Fuselajearen zenbakia "1" zen, eskuadroiko burua zelako. Marka bereizgarri horiek guztiek Hartmannen hegazkina Sobietar Batasuneko pilotuei ezagutarazten zieten, eta hauek Txerniye Chort ("Deabru Beltza") izena eman zioten puntaren tulipa beltzagatik. Hartmannen buruak eskainitako sariak ez zituen pilotu sobietarrak motibatzea lortu, hegazkina punta beltzez ikustean sarritan borroka saihesten baitzuten. Ondorioz, Hartmannen garaipen kopurua eta bere batasuna gutxitzen hasi ziren, eta horrek Hartmann behartu zuen bere hegazkineko tulipa beltza kendu eta bere taldekideek bezala margotzera. Pintura aldatu eta hurrengo bi hilabeteetan, Hartmannek 50 garaipen gehiago lortu zituen. 1944ko martxoan, Gerhard Barkhorn, Walter Krupinski eta Johannes Wieserekin batera, Berchtesgadenen aurkezteko eta Adolf Hitlerrengandik Burdinazko Gurutzeko Zaldunaren Gurutzerako haritz-hostoak jasotzeko deitu zuten Hartmann.
1944ko maiatzean, Hartmannek Estatu Batuetako Armadako Aire Indarren bi P-51 Mustang eraitsi zituen Bukaresten (Errumania), eta bi hegazkin horiek izan ziren sobietarrak ez ziren lehen biktimak. 1944ko ekainaren 1ean, Hartmannek lau P-51 Mustang eraitsi zituen egun bakar batean Ploieyti gainean. Hilabete horretan bertan, beste bi P-51 bota ondoren, zortzi ehiza-hegazkin estatubatuarrek eraso egin zioten bere patruilari. Hartmannek kontatzen du borrokan P-51 bat zuela begian lerrokatuta, baina katua sakatzean muniziorik gabe geratu zela entzun zuela. Egoera okertzeko, bere hegazkina gasolinarik gabe geratu zen eta jausgailuan salto egin behar izan zuen. Poliki-poliki lehorrera flotatzen ari zela, AEB etako hegazkinek zirkuluetan hegan egin zuten bere inguruan, eta bazirudien bat lerrokatzen ari zela tiro egiteko, eta horrek izutu egin zuen Hartmann. Pilotua, ordea, eskuaz agurtu zuen.
Amore eman
1945eko otsailaren 1etik 14ra, Hartmann I/JG53 taldeko komandantea izan zen, Helmut Lipfertek ordezkatu zuen arte. Martxoan, Adolf Gallandek bigarren aldiz eskatu zion Hartmanni Messerschmitt Me 262 hegaldia egiten zuten unitateekin bat egiteko. Hartmann Heinrich Bär-en agindupean joan zen bihurketa-programara, eta Gallandek Hartmann Gallandek berak agintzen zuen JV 44 unitate mitikoan sartzea nahi zuen. Iturri batzuen arabera, JG52arekin geratzeko azken erabakia Hermann Grafek telegrama bidez egindako eskaera baten ondorio izan zen. JG52arekin, Ekialdeko Frontean dagoen batasunarekin, jarraitzeko erabakiak ondorio larriak izango lituzke Hartmannen bizitzan. I/JG52 taldeko komandante egin zuten eta 1945eko apirilaren 17an 350 garaipena lortu zuen.
Hartmannek Hans Seidemann jeneralaren agindu zuzen bat desobeditu zuen, Graf eta bera britainiar sektorera hegaz zitezen, errusiarrek harrapatuak izan ez zitezen, gainerako batasuna bere kasa utzita. Hartmannek bere batasunarekin jarraitu zuen, eta gerraren azken egunean, 1945eko maiatzaren 8an, bere azken garaipena lortu zuen, 352an, Yak-9 bat eraitsi zuenean Brnotik gertu, Txekiar Errepublikan. Ondoren, Hartmannek eskuadroiko 25 hegazkinak eta munizio guztia suntsitzeko agindu zuen. I/JG52 eremuan zegoen Estatu Batuetako Armadako Infanteriako 90. Dibisioak amore eman zuen.
Gatibu
1945eko maiatzaren 24an, Estatu Batuetako armadak sobietarren esku utzi zuen Hartmann, Yaltako Konferentziaren akordioei jarraituz, sobietarren aurka borrokatu zuten soldadu alemaniarrek amore eman behar zutela zehazten zuena. Hartmannek JV 44rekin bat egin izan balu, akordio hau ez zitzaion aplikatuko, JV 44 unitateak mendebaldeko aliatuen aurka bakarrik borrokatu baitzuen.
Sobietarrak saiatu ziren Hartmann konbentzitzen laguntzeko eta berarekin preso zeuden beste ofizial batzuk zelatatzeko. Uko egitean, tratu txarrak jaso zituen eta konfinamendu bakartian jarri zuten. Behin eta berriz galdekatu zuten Messerschmitt Me 262 ri buruz, baita emaztearen bizitza mehatxatuz ere. Komunismora bihurtzeko saiakera sotilak ere izan ziren, eta Ekialdeko Alemaniako Aire Armadako postu baten eskaintzak.
Hartmann laguntzaile bihurtu ezin zenez, sobietarrek gerra krimenak leporatzea erabaki zuten. Brjansk herrian 780 zibil hiltzea, ogi fabrika bati erasotzea eta sobietar herriaren 352 hegazkin "garesti" suntsitzea leporatu zioten (benetan 345 ziren, 7 garaipen USAF en aurka izan baitziren). Hartmannek ez zuen errurik onartu eta 25 urteko bortxazko lanetara kondenatu zuten. Uko egin zion lan egiteari, eta konfinamendu bakartian jarri zuten. Preso batzuk matxinatu eta askatu egin zuten, baina behin matxinada itota, beste bost hilabete eman zituen bakarrik. Bere gatibutasunean bere semea hil zen, inoiz ikusi ez zuena.
Zurbitu
Zurbitu Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 5 biztanle ditu.
Erich Hartmann
Gatibu
Errusiar gulagetan hamar urte eta erdi gatibu egon ondoren, azkenean 1955ean askatu zuten, Mendebaldeko Alemaniako gobernuak eta Sobietar Batasunak Sobietar Batasuneko azken gerra-preso alemaniarren askapenerako klausulak jasotzen zituen merkataritza-trukerako akordio bat lortu zutenean.
Zurbitu
Garraio
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Erich Hartmann
Gerraosteko karrera militarra eta erretiroa
Erich Hartmannek Mendebaldeko Alemaniako Luftwaffe-n (Bundeswehr) izena eman zuen, eta bertan gerraosteko erreakzio-hegazkinen lehen unitatearen agintea eman zioten, Jagdgeschwader 71 "Richthofen" izenekoa. Unitatea F-86 Sabre hegazkinez hornitu zen, Kanadako F-86 Sabre bertsioa, Hartmannek gerran erabilitako tulipan beltzaren diseinuan puntarekin margotu zirenak.
Neuer Friedhof Weil im Schönbuch - Erich Hartmann1.jpg
Ondoren, JG71 "Richthofen" Lockheed F-104 Starfighter hegazkinez hornitu zen. Hartmannek gogor eta publikoki egin zuen hegazkin hori hartzearen aurka, segurtasunik gabea eta gaizki diseinatua zelakoan. Hegazkinaren aurka egoteak zailtasun handiak ekarri zizkion bere nagusiei, eta ezinezkoa egin zitzaion komandante izaten jarraitzea. 1970ean erretiratu zen bizitza militarretik. F-104 autoen errekor operatiboak Hartmannen iritzia baliozkotu zuen, hegazkinak 282 istripu izan baitzituen eta 115 pilotu hil ziren Luftwafferekin (Bundeswehr) lanean egon zen bitartean.
Hegaldi irakasle gisa lan egin zuen Adolf Galland buru zuen hegaldi talde akrobatiko batekin elkartu aurretik. Gaixotasun baten ondoren, taldea utzi eta hegaldia irakasten hasi zen berriro. Erich Hartmann, historiako abiazioko as gorena, 1993ko irailaren 20an hil zen, 71 urte zituela.
Borroka-taktikak eta ebaluazioa
Hans-Joachim Marseille ez bezala, tiratzaile handia eta deflexio tiroaren maisua baitzen, Hartmann ehiztari peto-petoa zen, bere harrapakina zelatatzen eta harrapatzen zuena. Bere esanetan, biktimen % 80 eraitsita erori ziren, erreakzionatzeko denborarik izan gabe. Bere Messerschmitt Bf 109ren motorraren botereaz eta bere abiadura azkarrean aprobetxatzen zuen distantzia azkar laburtzeko, etsaien hegazkinetik 200 m etro baino gutxiagora zegoenean soilik sua irekiz ahalik eta kalte handiena eragiteko. Gero, erasoaren harridurak sortzen zuen nahasmenaz baliatzen zen kontaktua hausteko, etsaiak antolatu baino lehen. Borrokarako taktika hau Walter Krupinskiren eskolta bezala ikasi zuen, metodo hau bultzatzen zuena.
Teknika eraginkorra zuen, baina arrisku batzuk zituen. Behin baino gehiagotan, etsaien hegazkinetatik supean askatzen ziren piezek Hartmannen hegazkinaren aurka jo zuten, hura kaltetuz eta nahitaezko lurreratzeak egitera behartuz. Hartmann ez zen Hans-Ulrich Rudel bezain ausarta, baizik eta kontu handiz ibiltzen zen, eta nahiago zuen garaipen bakarra lortu, alferrikako arriskuak hartzea baino. Bere bizitza osoan oso harro egon zen bere bizkartzainak ez zirelako hil berarekin hegan egin zuten bitartean. Bere borroka kredoa zen: "Ikusi - Erabaki - Eraso - Hautsi kontaktua". Hartmannentzat pirueten borrokak ("dogfight" ingelesez; "Kurvenkampf" alemanez) "denbora galtzea" ziren.
Hartmannek aldarrikatutako aireko garaipen kopurua historialari anglosaxoiek zein sobietarrek lehiatu dute. Hala ere, datuen azterketa objektibo batek agerian uzten du Hartmannek eskatutako garaipenak, parte hartu zuen aireko borroken kopuruaren proportzioan, apala dela Luftwaffeko dozenaka piloturen eta aliatuen aire indarren garaipen erreklamuekin alderatuz gero. Hartmannen lasterketako gertaera harrigarriena ez da bere garaipen kopurua, baizik eta gerran eta 825 aireko borroketan ez zela behin ere zauritu, 14 lurreratze egin behar izan arren. Bigarren Mundu Gerrako alemaniar pilotu onenetako eta talentudunenetako asko hil ziren edo zaurituak izan ziren eta borrokaz kanpo jarri ziren hilabete eta urteetan, Hartmannena baino garaipen/borroka proportzio askoz handiagoa izanik. Pilotu aliatu anglosaxoi arrakastatsuenek ez zuten inoiz, ezta urrunetik ere, Hartmannek parte hartu zuen aireko borroken kopurua pilatu, eta misio kopuru jakin batzuk lortu ondoren, borroka-misioak egitetik libratzen zituen txandakatze-sistema bat izateko luxua zuten. Pilotu alemaniarrek, ordea, hegan egin behar izaten zuten, hitzez hitz, borrokan hil arte, eta, beraz, haien garaipenak bizitza luzeak mugatzen zituen.
Chalmoux
Chalmoux Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chalmoux udalerrian erroldatutako biztanleak 730 ziren. Familiak 310 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 111 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 406 etxebizitza zeuden, 314 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 72 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 395 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 314 etxebizitza nagusietatik 223 bere jabearen bizilekua ziren, 77 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 48 etxek hiru zituzten, 114 etxek lau zituzten eta 141 etxek bost zituzten. 212 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 146 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 133 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 423 ziren, horien artean 315 aktiboak ziren eta 108 inaktiboak ziren. 315 pertsona aktiboetatik 276 lanean zeuden (165 gizon eta 111 emakume) eta 39 langabezian zeuden (20 gizon eta 19 emakume). 108 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chalmoux udalerrian 312 unitate fiskal zeuden, 733,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.228 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Chalmoux udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.618 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Selandiar
Selandiarra Paleozenoa osatzen duten hiru estaietatik bigarrena da. Paleozeno Ertaina esaten denean estai honen inguruan hitz egiten da. Hasiera orain dela 61,7 ± 0,2 Ma ezartzen da eta bukaera orain dela 58,7 ± 0,2. Estratotipoa Zumaian ezarrita dago, koordenatuetan eta berau ikertzeko munduko lekurik hoberenetarikoa da.
Aurreko estaia Daniarra izan zen eta hurrengoa Thanetiarra.
Solarolo
Solarolo Italiako udalerri bat da. Ravennako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Solarolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bagno di Romagna
Bagno di Romagna Italiako udalerri bat da. Forlì-Cesenako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Bagno di Romagnak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ashville (Ohio)
Ashville Ohioko herri bat da. Pickaway konderrian kokatua dago. 2010ean 4,097 biztanle zituen, 6.49 kilometro koadrotan banatuta.
Metarauchita
Metarauchita fosfato motako minerala da eta autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Metarauchita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
William Barnes
William Edwin Barnes (West Ham, 1879ko maiatzaren 20a -?, 1962) ingeles futbolaria eta entrenatzailea izan zen. Ingalaterrako Kopa eta Charity Shield irabazi zituen futbolari moduan. Mr. Barnes izenaz ezaguna, Athletic Club bitan entrenatu zuen.
Palmaresa
Thames Ironworks
Sheffield United
Queens Park Rangers
Entrenatzailea
Athletic Bilbao
Tropidophis greenwayi
Tropidophis greenwayi Tropidophis generoko animalia da. Narrastien barruko Tropidophiidae familian sailkatuta dago.
Basco (Illinois)
Basco  Illinoiseko herri bat da. Hancock konderrian kokatua dago. 2010ean 98 biztanle zituen, 0.58 kilometro koadrotan banatuta.
Farlowella martini
Farlowella martini Farlowella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Windham (New Hampshire)
Windham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Rockingham konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
I'll Always Know What You Did Last Summer
I'll Always Know What You Did Last Summer (euskaraz Beti Jakingo Dut Zer Egin Zenuten Azken Udan), 2006ko Sylvain White frantziar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Brooke Nevin, David Paetkau, Torrey DeVitto eta Ben Easter aktoreek antzeztu zuten.