cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Terry Pratchett
Discworld saila
Pratchettek 1983. urtean hasi zuen Discworld saila, fantasiazko unibertso bat. Sail honek azpisailak ditu eta zenbait banakako istorio ere. Denak mundu berdinean garatzen badira ere kronologikoki gertatzen dira eta hainbat eszenatoki desberdinetan dihardute hala nola Unibertsitate Ikusezinean, Ankh-Morpork hirian edo Discworldeko edozein kontinente, herrialde edo eskualdetan.
Discworld mundua laua da eta lau elefante erraldoien bizkarren gainean doa, Great A'Tuin dortokatzarrak espazioan igerian doala daramatza laurak bere oskol gainean espazioan zehar.
Nobela hauek gure munduren parodia hutsa dira hainbat gai jorratuz: pelikulak, egunkarien argitaratzea, rock and rolla, erlijioa, filosofia, aitzinako Grezia, Egiptoko historia, Golfoko guda, unibertsitateen politika...
Hauek dira nobelak atera ziren heinean adieraziak:
Discworldeko beste liburuak
Pratchettek beste zenbait liburuen idazten lagundu zuen Discworld unibertsoan oinarrituak naiz eta ohiko nobelak ez izan, hala nola The Discworld companion entziklopedia modukoa, Nanny Ogg's Cookbook (Tata Oggen errezeta liburua), The Pratchett Portfolio, ¡¡Where's My Cow?¡ umeentzako liburua, The Science of Discworld lau aleetan banatuta eta beste asko.
Beste lanak
Helduentzako idatzi zituen lehenengo bi nobelak The Dark Side of the Sun (1976) eta Strata (1981) izan ziren. Gerora, Pratchettek Discworldeko liburuak eta haurrentzako liburuak idatzi zituen bi salbuespenekin: Good Omens (1990), Neil Gaimanekin batera idatzita eta Nation (2008), gazteentzako nobela.
Good Omensen ondoren, Pratchett Larry Nivenekin hasi zen lanean Rainbow Mars izeneko liburu batean; Nivenek azkenean bere kabuz bukatu zuen arren Pratchetten zenbait ideia mantendu zituela adierazi zuen epilogoan.
Pratchettek Stephen Baxterekin elkarlanean The Long Earth, mundu paraleloei buruzko nobela idatzi zuen, 2012an argitaratuz. Serie honetako nobelak dira: The Long Earth, The Long War, The Long Mars, The Long Utopia eta pentalogiaren azkena den The Long Cosmos.
2012an Pratchetten fikziozko istorio laburrak argitaratu ziren A Blink of the Screen izenburupean eta 2014an antzeko lan bat ez-fikzioarekin A Slip of the Keyboard izenekoa
Haur eta Gazte literatura
The Carpet People izan zen bere lehen liburua, 1971ean argitaratua eta haurrentzako idatzia izan zen.
Nation (2008) izan zen gazte literaturara itzultzeko aukera eta jarraian Dodgers (2012) eta Jack Dodger's Guide to London (2013) argitaratu ziren.
2014ean Dragons at Crumbling Castle, Pratchettek idatzi eta Marcos Hayak marraztutako ipuin antologia izan zen azkena.
Egokitzapenak
Discworld liburu batzuk komiki moduan argitaratu dira. Beste zenbait, pelikulak egiteko moldakuntza lanak egin dira eta eskubideak saldu, naiz eta oraindik data zehatzik ez izan filmatzeko. Interneten Discworlden oinarritutako on-line jokoa aurkitu daiteke fan talde batek sortua. 14 abestiz osatutako albuma ere bada Dave Greensladek osatua.
Hissène Habré
Hissène Habré (حسين حبري - Faya-Largeau Ekuatore Afrika Frantsesa (gaur egun Txad), 1942ko abuztuaren 13a - Dakar, Senegal, 2021eko abuztuaren 24a) Txadeko presidentea izan zen 1982tik 1990ra. Habréren gobernua Giza Eskubideen aurkako erasoak direla eta egin zen ezagun eta Human Rights Watch GKEak "Afrikako Pinochet" izan zela dio.
Terry Pratchett
Egokitzapenak
Telebistan marrazki bizidun eta animazio serie bihurtu dira Pratchetten lanak eta, naiz eta eskarmentu txarra izan zuen Hollywoodeko zinemagileekin, telebistarako luzemetraia egitea onartu zuen Vadim Jean zuzendaria eta Rod Brown produktorea gogo biziz eta kooperatibo ikusi zituenean.
Taula gainean antzeztu dira 15 nobela, askotan Pratchettek berak lagunduta.
Hissène Habré
Lehen urteak
Bahiketa hau dela eta Habré eta Oueddei bereiztu ziren. Gainera Habré haserre zegoen Muammar al Kadafik FANaren erabaki askotan zuen boterea dela eta. Bereizketaren ostean Habrék zituen indar armatuen izena oraindik FAN zen, hala ere. 1975an Libiak Txad inbaditu zuen eta Auzuko Zerrenda bere lurraldera batu zuen.
Terry Pratchett
Egokitzapenak
Azkenik rol jokoa ere bada, bideo-jokoak eta mahai jolasak.
Hissène Habré
Lehen urteak
Gerora, Félix Malloum presidente berriaren aurka ere borrokatu zen Habré, 1978an gobernuarekiko negoziazioetan parte hartu eta Txadeko Gobernuan sartu zen arte.
1978an Habrék Félix Malloumen lekua hartu zuen Txadeko Lehen Ministro gisa, baina bere goberua hurrengo urtean bukatu zen. Hortaz, lehen ministro gisa aritu zen 1978-1979an. 1980ko abenduan Libiak jada Txadeko iparralde osoa zuen okupatua eta Oueddei presidente izendatu zuten. Oueddeik nazio errekonziliazioa nahi zuen eta horregatik Habré Defentsa Ministro izendatu zuen. Baina hau ez zegoen gustora Libiak jokatzen zuen paperarekin eta Ameriketako Estatu Batuen laguntzarekin bai Libia bai Oueddei erditik kentzeko laguntza lortu zuen.
Lehendakaritza
1982ko uztailaren 7an Habrék Oueddei kendu eta bere burua Lehendakari izendatu zuen, Lehen Ministro kargua kenduz. Bere polizia sekretuaren laguntzaz aurkari asko erail zituen. Human Rights Watchen arabera 40.000 pertsona inguru erail zituen bere gobernuak arrazoi politikoak direla eta. 200.000 torturatu egon zirela kalkulatzen da.
1983an Libiako indarrak Txadetik kanporatu zituen (Frantziaren laguntzari esker, hein batean), iparraldeko leku gutxitan izan ezik. 1987an guztiz kanporatu zituen. Hala ere garaipen honekin Mendebaldeko herrietatik jasotzen zuen laguntza eten zen eta bere egoera oso ahul bilakatu zen. Zaghawa talde etnikoko kideek egoera hau baliatu et 1990ko abenduaren 1ean MPS Salbaziorako Mugimendu Abertzaleko Idriss Déby generalak kargutik kendu zuen. Kamerunera alde egin zuen ihesi Habrék, eta, gero, Senegalera.
Atzerrian
Habréren aurkako akusazioek hiru garbiketa etnikoren erantzule izatea dira. 1984an, 1987an eta 1989an hainbat talde etnikoren aurkako jazarpena egin zuen. 2005ko irailean Belgikako epaitegi batek gizateriaren aurkako krimenak, tortura eta gerra krimenak egotzi zizkion (in absentia heriotza-zigorra ezarri zion). Senegalen dagoenetik Dakaren bizi da atxilotuta etxean, baina Senegalek ez du estraditatu nahi eta beste epaiketa bat egingo diotela adierazi zuen.
Sauchy-Lestrée
Sauchy-Lestrée Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sauchy-Lestrée udalerrian erroldatutako biztanleak 452 ziren. Familiak 188 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 203 etxebizitza zeuden, 191 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 194etxeak ziren. 191 etxebizitza nagusietatik 152 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 140 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 76 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 292 ziren, horien artean 212 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 212 pertsona aktiboetatik 186 lanean zeuden (104 gizon eta 82 emakume) eta 26 langabezian zeuden (14 gizon eta 12 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 igeltseroa.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pentre Ifan
Pentre Ifan Galesko Pembrokeshire konderrian dagoen Nevern udalerriko herria edo parrokia da. Bertan Galesen hobekien kontserbaturiko eta neurriz handiena den neolitiko aroko trikuharria dago.
San Miguel de Relloso
San Miguel de Relloso Lausa Haraneko herri hustua da, Burgosko probintzian.
Broqueiran
Broqueiran Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brouqueyran udalerrian erroldatutako biztanleak 191 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 9 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Aplodinotus grunniens
Aplodinotus grunniens Aplodinotus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Broqueiran
Etxebizitza
2007an 74 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 4 hutsik zeuden. 71 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 131 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 92 lanean zeuden (50 gizon eta 42 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brouqueyran udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 203 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.701 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Brouqueyran udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 210 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aljaferia jauregia
Aljaferia (Palacio de la Aljafería; قصر الجعفرية Qasr Alĵafariya) Zaragozan (Espainia) XI. mendeko bigarren zatian eraikitako gotortutako jauregia da. Al-Muqtadirrek eraiki zuen Zaragozako taifaren hudiar erregeen egoitza izateko. Hasieran, Qasr al-Surur edo Pozaren jauregia izena zuen eta bertako taifaren une gorena ordezkatzen du.
Bertan dauden aztarna mudejarra k gizateriaren ondare izendatu ziren.
1118an Alfonso I.a Bataitzaileak hiria konkistatu zuenean, Aragoiko erregeen egoitza bilakatu zen. 1593an gotorleku militar bihurtu zuten eta Iberiar Penintsulako Gerran kalte handiak jasan zituen. XX. mendeko bigarren zatian berreraiki eta egun Aragoiko Gorteen egoitza da.
Historia
Zaragoza ko Aljaferia konjunto  monumental bat da, hiru jauregiz osatua, bakoitza bere garaian egina: Iparraldeko aldean palazioaren zatirik garrantzitsuenak daude: Tronuaren aretoa eta Meskita. Bertan mihrab bat dago Mekarantz orientatuta meskita guztietan gertatzen den bezala, Kordobarena izan ezik.
Kolonbiako historia
Kolonbiako historia gaur egungo Kolonbiako Errepublikako lurraldearen historia da.
Espainiar konkista
1499an iritsi ziren espainiarrak gaur egungo Kolonbiaren itsasertzera, Alonso de Ojeda eta bere taldekideak Guajira penintsulara heldu zirenean. Handik urte batzuetara lurraldea esploratzeko espedizioak antolatu eta lehen hiriak sortu ziren (Santa Marta, 1525; Cartagena de Indias, 1533; Cali eta Popayan, 1536). Garai hartakoak dira El Dorado lurralde ustez aberatsaren lehen berriak. 1536an, Gonzalo Jiménez de Quesadaren gidaritzapean, El Dorado aurkitzeko espedizioa antolatu zen. 1538an, gudaroste urri batekin lurralde zabal bat hartu eta Santa Fe de Bogota hiria sortu zuen txibtxa indiarren hiriburuaren ondoan, eta Granada Berria izena jarri zion lurraldeari. Han elkartu ziren Venezuela eta Ekuadorretik sartu ziren beste bi espedizio, eta 1550ean Granada Berriaren gobernua (audiencia) antolatu zuten.
XVI. mendearen bukaeran, kolonoen gehiegikeriak eta gaixotasunak sortutako izurriteak zirela eta, biztanleria asko urritu zen. Denbora gutxiren buruan hango kultura moldeak erabat aldatu ziren: erlijio katolikoa ezarri zen, bertako hizkuntzak galdu ziren, arrazak nahastu ziren, eta Afrikako esklaboak inportatu ziren lanerako.
Granada Berriko Erregeorderria
Granada Berria Peruko Erregeorderriaren administrazioaren mendean egon zen harik eta 1740an Granada Berriko Erregeorderria sortu zen arte (1717-1723 bitarteko aldi laburraren ondoren). Erregeorderriak gaur egungo Kolonbia, Ekuador, Panama eta Venezuelako lurraldeak hartzen zituen.
XVIII. mendearen bukaerako eta XIX. mendearen hasierako gertaera batzuek burujabetasuna lortzera bultzatu zituen bertan jaiotako espainiarren ondorengoak (kriolloak). Arrazoi horien artean hauek aipa daitezke: zergen igoera eta horrek ekarri zituen matxinadak, bertako kulturaren garapena, Frantziako Iraultzaren ideien zabaltzea eta Espainiako Independentzia Gerra.
Independentzia
1810ean hasi zen independentzia lortzeko ahalegina Granada Berriko Erreinuko Batzorde Gorena sortu eta erregeordea kargutik kendu zutenean. 1813an Granada Berriko Probintzia Batuen askatasun osoa onartu zen. Hala ere, abertzaleak ez zetozen denak bat. Izan ere, mendeetako bakartasunaren ondoren hiri eta probintzia bakoitzak bere ezaugarriak zituen, eta gerra zibila piztu zen zentralisten (kontserbadoreak) eta federalisten (liberalak) artean. Hala, Probintzia Batuetan giro nahasia bizi zen bitartean, Fernando VII.a Espainiako erregeak gudarostea bidali zuen eta, zapalkuntza latz baten ondoren, Bogotara iritsi eta Erregeorderria ezarri zuen berriro lurraldean (1816). Baina Simon Bolivarrek abertzale guztien indarrak bildu eta erregearen gudarostea menderatu zuen Boyacan, 1819ko abuztuaren 7an. Bi egun geroago hiriburuan sartu zen eta abenduaren 17an Kolonbia Handiko Errepublika onartu zen. Kolonbia Handiak Granada Berria, Venezuela, Panama (1821az gero) eta Ekuador (1822az gero) hartzen zituen.
Santibáñez (Cabezón de la Sal)
Santibáñez, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Cabezón de la Sal udalerrian dagoen herri bat da. 2015eko erroldaren arabera 185 biztanle zituen.
Kolonbiako historia
Independentzia
Bolivar izan zen lehen lehendakaria, baina Perura jo zuen bere gudarostearekin eta Santanderren eskuetan utzi zuen aginpidea. 1826an espainiarrak kontinentetik egotzi ondoren Bogotara itzuli zenean, Bolivarren zentralismoa eta Santaderren federalismoa aurrez aurre topatu ziren. Bolivarrek diktadore baten ahalmena eskuratu zuen, baina kargua utzi behar izan zuen 1830ean. Hilabete gutxiren buruan Kolonbia Handia hiru estatu independentetan banatu zen: Venezuela, Ekuador eta Granada Berriko Errepublika (gaur egungo Kolonbia eta Panama).
XIX. mendean, urte gutxitan, behin baino gehiagotan aldatu zen estatuaren egitura politikoa: 1858an Granadako Konfederazioa, 1861ean Kolonbiako Estatu Batuak eta 1886an, azkenik, Kolonbiako Errepublika.
Mila Eguneko Gerra eta ondorengoa
1894tik 1903ra bitarteko gerra zibila (Mila Eguneko Gerra) lazgarria izan zen, eta herria ahitua utzi zuen. 1914an Kolonbiak Panamaren independentzia onartu zuen eta 25 milioi pesotako saria jaso zuen, haren ordainez, Estatu Batuetatik.
1953an Gustavo Rojas jeneralak estatu kolpea jo zuen. 1958an, Sitgeseko Itunean, hurrengo lau agintalditan (16 urte) lehendakaritza txandakatzea eta gobernua kontserbadoreen eta liberalen artean banatzea hitzartu zuten bi taldeek, Fronte Nazionala eratuz.
1960ko hamarkadan gerrillari taldeak sortu ziren. 1974ko hauteskundeetan alderdi bakoitzak bere aldetik jo zuen, hautesleen konfiantza berreskuratzearren. Liberalak izan ziren garaile, eta haiek izan ziren agintari 1980ko hamarkadara arte. Tarte horretan izugarri areagotu zen gerrillen jarduera eta haien kontrako zapalkuntza.
XX. mendearen bukaera
Gerrillarien eta gobernuaren arteko negoziaketak, su-etenak eta amnistiak gorabehera, gerra giroan bizi izan zen. Bestalde, kokainaren trafikoaren aurkako neurriek gerra ekarri zuten gobernuaren eta kokaina merkatarien artean.
1982an Gabriel García Márquezek Literaturako Nobel Saria jaso zuen. Urte berean Belisario Betancur kontserbadoreak lortu zuen lehendakaritza. Bakearen aldeko eta narkotrafikoaren kontrako politika egin zuen (su-etena sinatu zuen M-19, FARC eta ELN gerrillekin, besteak beste) eta urrats garrantzitsuak egin zituen bai nazioarteko politikan eta bai politika sozialean. Baina neurri haietako batzuek huts egin zuten (gerrilla batzuek berriro ekin zioten borrokari). Hurrengo agintaldian, Virgilio Barco liberalaren lehendakaritzapean, gerrillari talde gehienak Simon Bolivar batasunean bildu ziren. 1985eko azaroaren 13an Nevado del Ruiz sumendiak laba egotzi eta izozgune bat urtu zuen, luizi bat sortuz eta Armero herria (Andeetako eskualdea) estaliz. 23.000 lagun hil ziren.
1989an M-19ak armak utzi eta hurrengo urteko hauteskundeetan parte hartu zuen. Halaber, batasun horretako gerrillari talde gehienek bide berbera hartzea lortu zuen. Urte horretan droga trafikatzaileen aurkako neurriak hartu zituen gobernu liberalak, eta drogaren mafien erantzun gisa, zenbait hilketa gertatu ziren, besteak beste Luis Carlos Galán lehendakaritzarako hautagai liberalarena. Larrialdi egoera aldarrikatu zen, eta gobernuak hainbat trafikatzaile estraditatu zituen Estatu Batuetara, egoera baretzearren. Harrezkero ere etengabeak izan ziren liskarrak. Gobernuak neurriak hartu orduko drogaren kartelek indarkeriaz erantzuten zuten.
1990ean hitzarmen bat sinatu zuten Peru, Kolonbia eta Nikaraguak, kokainaren hiru ekoizle nagusiek, eta Estatu Batuek, kokaina kontsumitzaile handienak, Estatu Batuetatik laguntza ekonomikoa eta militarra jasotzearen truke droga trafikoari aurre egiteko. Bestalde,César Gaviria lehendakari liberalak (1990) konstituzioa eraberritu zuen 1991n eta garrantzizko aldaketak sartu zituen. Droga trafikatzaileekiko liskarrak baretzeko neurriak ere hartu zituen, eta egoera orokorrak hobera egin zuen. Arazo nagusiak, sakonean, konpondu gabe zeuden, ordea.
1994ko hauteskundeetan Ernesto Samper liberala atera zen lehendakari, baina agintaldi oso nahasia eta ustela izan zen, hauteskunde kanpainarako kolonbiar narkotrafikoaren laguntza jaso zuelako salatu baitzuten, Caliko kartelarena hain zuzen, Andrés Pastrana kontserbadorea bezalaxe. Horrez gainera, eta egoera lasaitzeko berriro ere larrialdi egoera ezarri zen arren, ez zen bakerik lortzen gerrillekin (ez FARCekin eta ez ELNrekin) eta erabateko gerra sortu zen gerrillen eta talde paramilitarren artean: 1997ko datuen arabera, milioi bat kolonbiar inguru zegoen beren etxeetatik alde eginda, talde paramilitarren ekintzen beldur zirelako batez ere, eta gobernuaren arabera, gerrillek 750 milioi dolar garbi eskuratzen dituzte urtean (kafeak ematen duen dirua baino gehiago, baina Medellin eta Cali kartelena baino gutxiago betiere).
1998ko hauteskundeetan Indar Demokratiko Berria alderdi kontserbadoreko Andrés Pastrana hautatu zuten lehendakari, eta horrela eman zitzaion amaiera liberalen 12 urteko agintaldiari. Pastranak gerrillarekin indarkeriaren amaiera hitzartuko zuela agindu zuen, eta estatuko erakundeak berritzeko hitza ere eman zuen. Bake elkarrizketak hasi ziren, baina 1999an une zailak bizi izan ziren, gerrillak talde paramilitarrak desegitea eskatu baitzion gobernuari. Aipatzekoa da 1999an Armenian 1.500 lagun hil eta 150.000 etxerik gabe utzi zituen lurrikara handia.
Hironori Nagamine
Hironori Nagamine (長峯 宏範, 1973ko maiatzaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Kolonbiako historia
Uriberen garaia
2002an bukatu zen Pastranak FARC gerrillarekin abian jarritako bake prozesua, eta urte horretan bertan Álvaro Uribe izendatu zuten lehendakari. 2006ko hauteskundeetan ere Uribe izan zen irabazlea eta ezkerreko Polo Democrático Alternativo nagusitu zitzaion oposizioan alderdi liberalari. Uribek erreforma ekonomiko batzuk egin zituen eta gogor egin zion aurre gerrillari, baina eskuineko taldeetako paramilitarrekin harreman estua izatea egotzi zioten. 2006an, gobernuko eta legebiltzarreko goi mailako hainbat kideren eta paramilitarren arteko lotura aurkitu izanak eskandalu handia sortu eta auzibidea zabaldu zuen. 2008an, armadak hainbat operazio gogor egin zituen FARCeko gerrillaren aurka, eta hainbat bahitu erreskatatu zituen, haien artean, Ingrid Betancourt lehendakarigai ohia. Urte horretan, manifestazio jendetsuak izan ziren FARCen kontra.
2015eko abenduaren 1ean, FARCen buruetako bat, Carlos Andres Bustos Cortes, atxilotu zuen Kolonbiako armadak. Operazio militar "probokatzaileak" egitea leoporatu zion gerrillak Kolonbiako Gobernuari.
Bake prozesua
2012tik 2016rako tartean, 4 urtez Juan Santos presidentearen gobernuak bake prozesua garatu zuen FARC-EP gerrillarekin La Habanan (Kuba), gatazkari irtenbide politikoa aurkitu nahian. 2016ko urriaren 2an erreferenduma antolatu zuten herritarrek ere gobernua eta gerrillaren arteko bake akordioak ontzat emateko, baina aurreikuspenen aurka ezezkoa garailea atera zen oso tarte txikiarekin. Urriaren 7an, hala ere, Santos presidenteak Bakearen Nobel Saria jaso zuen "bere herrialdeak pairatutako gerra zibilari 50 urte igaro eta gero amaiera ematen tinko ahalegintzeagatik".
Phrynosoma cornutum
Phrynosoma cornutum Phrynosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Phrynosomatidae familian sailkatuta dago.
Andereak Elkartea
Andereak Elkartea emakume feministaz osatutako irabazi asmorik gabeko gobernuz kanpoko elkartea da, 2005ean Durangon (Bizkaia) sortua.
Jatorria
2005eko urtarrilaren 15ean, Ofelia Hernández hil zuen Durangon bere bikotekide ohiak, Durangokoa bera, eta, horrek haserrea sortu zuen herrian, eta manifestazio ugari egin ziren, erakundeei Ofeliaren seme-alabentzako justizia eta babesa eskatzeko.
Arlo profesional eta ideologiko desberdinetako 6 emakume feministak orduan sortu zuten Andereak elkartea eta Indarkeria Sexistaren Aurkako Plataforma gisa erregistratu zen.
Helburuak
Fundazioaren helburuak kontuan hartuta, honako helburu espezifiko hauek ezarri ziren: emakumeen aurkako indarkeria prebenitzeko prozesuak sustatzea, prestakuntza-prozesuak garatzea eta gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunez jabetzea sustatzea. Horretarako, bere ibilbide luzean, kaleko jarduerak eta erakunde publikoekin lankidetza-jarduerak garatzen dituzte.
Jarduerak
Andereak Durangoko Udaleko Aukera Berdintasunerako Udal Kontseiluan parte hartzen du eta Andragunea, Durangoko Emakumeen Etxea osatzen duten elkarteetako bat da. 2006az geroztik, astero elkarretaratzea antolatu du Durangoko udalerrian emakumeen aurkako indarkeriaren aurka.
2013az geroztik, Andereak indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei gizarte-laguntza emateko Tartekari Sareko kide da, eta lankidetza-hitzarmen bat sinatu zuen Bizkaiko Foru Aldundiarekin, Aldundiak emandako telefono-zenbaki baten bidez, genero-indarkeriaren egoera batetik irteteko laguntza behar duten emakumeei arreta emateko.
Hitzarmen honen bidez, elkarteak baliabide ekonomikoak ditu, sentsibilizazio-kanpainei ekiteko, agenda feministak lehentasunezkotzat jotako gaiekin lotutako hitzaldiak antolatzeko, udaleko berdintasun-arloari lankidetza-ekimen berriak proposatzeko, ikastetxeetan esku hartzeko edo kaleko belaunaldien arteko jarduerak programatzeko.
2016. urteaz geroztik, San Valentin Eguna abiarazitako One billion rising revolution, V-Day munduko kanpainan parte hartzen dute, ekintzarako dei gisa, estatistika harrigarri bat oinarri hartuta: planetako 3 emakumetik 1 kolpatua edo bortxatua izango da bere bizitzan zehar. Flashmob bat da, udalerriko Ezkurdi plaza zentralean, Durangoko ikasleen eta hainbat elkarteren parte-hartzearekin.
Andereak taldeak tailerrak eta lantaldeak antolatzen ditu arraka digitala ezabatzen laguntzeko eta emakumeen parte-hartze aktiboa sustatzeko eta teknologia berrien erabileran jokabide sexistak ezabatzen laguntzeko. Ildo horretatik, Wikipedian dagoen genero arrakala murritzeko asmoz WikiEmakumeok sarea bultzatzen du, Durangon zein Durangaldean informazio zein formazio saioak antolatuz.
2021eko azaroaren 27an, Durango, 1936 Elkarteak eta Andereak Elkarteak omenaldi ekitaldia antolatu zuten Durangoko Emakumeen kartzela egon zen Nevers ikastetxean.
La Naissance du jour (telefilma)
La Naissance du jour 1980ko Jacques Demy frantziar zinema zuzendariaren telefilma da.
Argumentua
Colette idazleak 1927ko uda Saint-Tropez ondoko bere etxean eman zuen, gaztaroa nola aldentzen den ikusiz eta bere existentziari buruz hausnartuz.
Progreso udalerria (Canelones)
Progreso Uruguaiko Canelones departamenduko udalerrietako bat da. Udalerriaren hiriburua izen bereko hiria da.
Historia
Progreso udalerria 2010eko martxoaren 15eko 18.653 Zenbakidun Legearen ondorioz sortu zen, 2.000 biztanletik gorako herriek udalerriak eratzea agintzen zuen 18.567 Zenbakidun Legea betearaziz.
Politika eta administrazioa
Alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute udalbatza.
Dendrocitta occipitalis
Dendrocitta occipitalis Dendrocitta generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
José Alexandre Alves Lindo
José Alexandre Alves Lindo (1973ko abuztuaren 15a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Poeciloconger kapala
Poeciloconger kapala Poeciloconger generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Vernejo
, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Cabezón de la Sal udalerrian dagoen herri bat da. 2015eko erroldaren arabera 759 biztanle zituen.
San Martín de Losa
San Martín de Losa Lausa Haraneko herria da, Burgosko probintzian. Arabako Gaubeatik gertu kokatuta, Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2016an 17 biztanle zituen.
1993an Espainiako gobernuak herrian dagoen "Los Casarejos" izeneko erromatar villa Bien de Interés Cultural izendatu zuen.
Argyrosomus amoyensis
Argyrosomus amoyensis Argyrosomus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Miloš Zeman
Miloš Zeman (Kolín, Bohemia eta Moravia, 1944ko irailaren 28a) txekiar ekonomista eta politikaria da. 2013ko martxoaren 8tik 2023ko martxoaren 8ra Txekiar Errepublikako presidentea izan zen. 1998tik 2002ra lehen ministro izan zen alderdi sozialdemokratarekin.
Iparraldeko Pinhal Interior
Iparraldeko Pinhal Interior (Pinhal Interior Norte) Portugalgo azpieskualdea da, Erdialdeko eskualdean kokatuta dagoena.
Leuciscus schmidti
Leuciscus schmidti Leuciscus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Promyllantor adenensis
Promyllantor adenensis Promyllantor generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Virgen de la Peña (Kantabria)
Virgen de la Peña, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Cabezón de la Sal udalerrian dagoen herri bat da. 2015eko erroldaren arabera 71 biztanle zituen.
Aberdour gaztelua
Aberdour gaztelua (Aberdour Castle) Eskoziako Fife eskualdean dagoen Easter Aberdour udalerrian kokatzen den gaztelu bat da. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
1924an Estatuak hartu zuen gaztelua eta Historic Scotland erakundeak kudeatzen du.
Juduen kanporatzea Nafarroatik
Juduen kanporatzea Nafarroatik hitz horiek historiografian, Erdi Aroan eta Aro Modernoan Nafarroan eman ziren juduen komunitateen aurkako kanporatze prozesuak adierazten ditu.
Iberiar Penintsulatik juduak kanporatu zituztenean Baionak juduei ongi etorria eman zien. 1492an Espainiako eta Portugaleko erresumetatik kanporatu zituztenean Baionan eta Nafarroako Erresuman artu zuten babesa judu asko. Ondorioz, juduen komunitateek garrantzi handia lortu zuten leku hauetan. 1498an, kanporatuko zituzten Nafarroatik Errege Katolikoaren presiopean baina jadanik juduen aurkako sarekadak aspaldikoak ziren.
XIII. mendearen bukarean hasi zen juduen aurkako joera zabaltzen eta 1228an hasi zen Nafarroan juduen aurkako erasoaldia. 1333an Pedro Ollogoien fraide frantziskotarrak bideratu zuen egoera, Evreuxko etxeko erregeen etorrerarekin.
XIV. eta XV. mendeetako Comptos Erregistroek ziurtatzen dute Iruñeko judu auzoan 100 eta 150 familia artean bizi zirela. Juduek merkatu desberdinak zituzten kristauekin konparatuz eta Alcacería inguruan kokatzen ziren, ez da ondo ezagutzen Iruñean duen kokapen zehatza. Juduak Nafarroatik kanporatu zituzten 1498an eta asko Baionara bota zituzten, beste Euskal hiri batera, oraingoan Pirinioen iparraldera eraman zituzten.
Errege Katolikoen presiopean burutu zen kanporatzea. 1492an beren agintepean zeuden lurraldeetatik 1492an kanporatutako judu askok bezala, Nafarroan errefuxiatu ziren. Errege Katolikoen kanporatze dekretuaren ondoren, 1492an, juduen kontingente garrantzitsuak iritsi ziren Tuteratera.
1498an, penintsulako erresumetan baino sei urte beranduago, Joanes III.a Nafarroakoa erregearen agintaldian juduak Nafarroako erresumatik kanporatu zituzten Errege Katolikoen presiopean. Nafarroan kanporatzeko dekretuak, 1498an juduen bihurketa ugari (hau da, kristau bihurtzea) eragin zituen.
Virgelina Chará
Virgelina Chará (Cauca Departamendua Kolonbia, 1953) giza eskubideen aldeko aktibista kolonbiarra da. 1985ean ere Salvajina urtegiaren proiektuaren aurka aritu zen. Bizi izan dituen egoeren ondorioz, Kolonbiako egoera sozio-politikoaren ondorioz biolentziak pairatu duten emakumeen bozeramalea da. ASOMUJER y Trabajo elkartearen burua da. Heritoz mehatxuak jaso izan ditu batzuetan. 2003an Bogotara ihes egin behar izan zuen. 2005ean Nobel Sarientzako hautagi izan zen.
Jacques Necker
Jacques Necker (Geneva, - Coppet, ) frantses politikari eta finantzaria izan zen. 1747an Parisa joan zen eta bankari gisa jardun zuen han. 1776an Erregearen Altxorraren zuzendari izendatu zuten eta 1777an Finantzen zuzendari. 1781ean Erregearentzako txostena argitaratu zuen, Estatuaren finantza egoeraren eta gorteko gizonek eskuratutako dirutzaren berri ematen zuena; txosten hori zela eta kargua utzi behar izan zuen urte hartan bertan.
1788an estatuaren finantzek lur jo zutenean, erregeak ministro izendatu zuen, eta horrela baketu zituen matxinatzear zeuden Parisko hiritarrak. 1789an Estatu Orokorretarako deia egin zuen eta Hirugarren Estatuaren ordezkari kopurua bikoiztea eskatu zuen; baina Hirugarren Estatuaren ordezkariak aurka jarri zitzaizkion eta handikiek iraultzari bide eman izana egotzi zioten.
1789ko uztailaren 11n erregeak Necker kargutik kendu izanak finantzariak zeharo aztoratu zituen, eta herriak Bastillako gaztelua hartzea eragin zuen. Uztailaren 16an erregeak berriro deitu zion finantzen arduradun izan zedin, baina ez zuen ekonomia-arazoak bideratzea lortu eta 1790ean politika utzi zuen behin betiko. Idazlan nagusiak: Éloge de Jean-Baptiste Colbert (1773), Essai sur la législation et le commerce des grains (1775) eta De l´administration des finances de la France (1784).
Rania Jordaniakoa
Rania Jordaniakoa, Rania Al-Abdullah (رانيا العبد الله) ezkon-izenez eta Rania Al-Yassin jaiotza-izenez, (Kuwait, 1970eko abuztuaren 31) Jordaniako erregina ezkontidea da, Abdullah II.a Jordaniakoa erregearen emaztea.
Kuwaiten jaio arren, gurasoak palestinarrak ditu. Administrazioan tituluduna da Kairoko Amerikar Unibertsitatean. 1992ko abuztuan Abdullah bin Al-Hussein ezagutu zuen. 1993ko ekainaren 10ean ezkondu ziren, eta lau seme-alaba dituzte:
Sevillako Errege Orkestra Sinfonikoa
Sevillako Errege Orkestra Sinfonikoa (ROSS gaztelerazko siglengatik) orkestra sinfoniko espainiarra da, bere egoitza Sevillan duena. Gaur egun, orkestra honetako musika zuzendaria, Pedro Halffter da. Sevillako Errege Orkestra Sinfonikoa, Maestranzako Antzokiko orkestra titularra da. Orkestra Sinfonikoen Espainiar Elkartearen (AEOS gaztelerazko siglengatik) zati da.
Historia
Orkestra, 1990ean sortua izan zen, Sevillako Udaletxearen eta Andaluziako Juntaren ekimenez, Sevillako Orkestra Sinfonikoa izenarekin. Bere aurkezpen publikoa, 1991ko urtarrilean izan zen, eta, ordutik, ezinbesteko erreferentzia bihurtu zen, gainera, estatuan zein nazioartean presentzia handia lortuz. Bere lehen Zuzendari Artistiko eta Titularra, Vjekoslav Šutej izan zen, kargu hori, 1996 arte bete zuena.
Codos (argipena)
Codos hitzarekin honako artikuluak daude:
Une chambre en ville
Une chambre en ville 1982ko Jacques Demy frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Nantesen 1955ean gertatutako langileen greba batean, Madame Langlois alargun aristokratikoak François Guilbaud metalurgiako langileri logela bat alokairuan emango dio.
Dendrocitta cinerascens
Dendrocitta cinerascens Dendrocitta generoko animalia da. Hegaztien barruko Corvidae familian sailkatua dago.
Estratigrafia
Lurrazala osatzen duten arrokak (eta harritu gabeko sedimentuak) hiru dimentsioko gorputzetan antolaturik daude. Lurraren historiaren gertakizunen sekuentzia ezartzeko. Estratigrafia zientzia historikoa izanik, geologia historikoaren muintzat hartu izan da, berak ezartzen baitu Lurrak iraganean jazotako gertakari eta prozesuen denboraren araberako ordenamendua. Estratigrafiak arroka-mota guztiak jorratzen ditu, sedimentarioak, igneoak eta metamorfikoak; tradizionalki, hala ere, azterketa estratigrafikoa arroka sedimentarioetan oinarritu ohi da nagusiki.
Historia
William Smithek (1769-1839) segida faunistikoaren printzipioa ezarri zuen (“arroka-unitateak beren fosilen bitartez ezagut daitezke, eta fosil berdinak dituztenak adin berekoak dira”), faunaren ondorengotza printzipioa eta printzipio horretaz baliaturik garaikideak ziren arroka-gorputzak korrelazionatzen eta eskala kronoestratigrafiko estandarra eraikitzen hasi ziren. Eskala global horrek lurrazala osatzen duten arroka guztien adinaren araberako ordenamendua ezartzen du zutabe baten gisan, non arroka zaharrenak behean eta gazteenak goian azaltzen diren. Azterketek jarraitzen dutenez eta horiek gero eta zehatzagoak eta bereizmen handiagokoak direnez, eskala kronoestratigrafikoak etengabe osatzen eta doitzen jarraitzen du gaur egun ere.
Elkar-mozketaren printzipioa
Printzipio honek failen sorreran ematen diren arroken mozketen arteko erlazioan datza. Aurreko printzipioan bezala, ebidentea da failak gazteagoak direla mozten dituzten arrokak baino. Faila batek arroka batzuk mozten baditu baina ez badu jarraipenik gainean dauden arroka gorputzetan behekoak baino gazteagoa baina goikoak baino zaharragoa izago da. Printzipio honek faila normalak edo alderanztuak diren jakiteko lagungarria izan daiteke.
Aktualismoaren printzipioa
Aktualismoaren printzipioa oinarrizkoa da Geologiaren ikerketan. Ingelesez aktualismo hitza ez da erabiltzen, baizik eta uniformitarismoa edo uniformismoa. James Huttonek XVIII. mendean proposatu zuen eta esaldi batean laburbil daiteke: "orainaldia iraganeran giltza da". Printzipio honen arabera gaur egungo prozesu geologiko guztiak iraganean ere modu berdinean gertatu dira, eta beraz prozesu geologikoak denboran aldaezinak dira.
Felsiko
Felsiko izena hartzen dute elementu arinez osaturiko arroka eta magmek. Elementu hauek silizioa, oxigenoa, aluminioa, sodioa eta potasioa dira gehienbat.
Etimologia
Feldespato eta Silizio (Silizio dioxido) hitzen elkarketatik dator.
Estratigrafia
Gainezartzeko printzipioa
Gainezartze printzipioaren arabera tektonikoki aldatu gabeko arroken sekuentzia batean behekoa zaharragoa izango da gainean duena baino. Logikoki, beraz, gazteagoa den arroka bat ezin da egon zaharragoa den baten azpian sedimentatua egon. Printzipio honekin arroka sedimentarioak denbora-lerro bat bailiran azter daitezke.
Felsiko
Ezaugarriak
Mea felsikoak kolore argikoak izaten dira eta dentsitate erlatibo baxua izaten dute, 3 baino txikiagoa. Normalean arroka azidotan agertzen dira, gaur egun izendapen hori erabiltzen ez bada ere.
Arroka felsiko ugariena granitoa da. Mineral ohikoenak feldespatoa, kuartzoa, moskobita, ortoklasa eta plagioklasa dira.
Estratigrafia
Estratigrafiaren adarrak
Estratigrafiaren baitan zenbait arlo bereizi ohi dira, eta horietako bakoitza arroken ezaugarri batez arduratzen da. Litoestratigrafiak arroken litologiaren ezaugarriez dihardu, geruza-segidetan agertzen diren fosilen banaketaz bioestratigrafia arduratzen da, eta kronoestratigrafiaren xedea adinaren araberako arroken ordenamendua ezartzea da. Elkarren urrun dauden arroka-segidak korrelazionatzeko, hots, garaikideak direla frogatzeko, denboraren mendekoak diren arroken zenbait ezaugarri erabili ohi dira; arruntenen artean daude fosilak (bioestratigrafia), ezaugarri magnetikoak (magnetoestratigrafia), ezaugarri geokimikoak (kimioestratigrafia) eta arroken isotopo erradioaktiboak (geokronologia).
Litoestratigrafia
Litoestratigrafiaren eginkizuna da arroka-gorputzak (edo unitate litoestratigrafikoak) definitzea eta izendatzea arrokek dituzten ezaugarri litologikoetan (konposizioa, osagaiak, egiturak, ehundura, koloreaeta abar) oinarriturik. Oinarrizko unitate litoestratigrafikoa formazioa da, hau da, kartografiatu daitekeen unitate litoestratigrafiko txikiena. Formazioen ukipenak zorrotzak edo mailakatuak izan daitezke, beren lodierak zenbait metro eta ehunka metro artekoak izan ohi dira, eta zabalerak, ehunka metro eta milaka kilometro artekoak. Formazio baten baitan, tokiko aldaketa litologikoetan oinarriturik, tamaina txikiagoko atalak definitu ahal dira, eta horien baitan, hein berean, geruza eta jario unitate txikienak. Elkarren ondoan dauden zenbait formazio talde batean bildu daitezke, eta zenbait taldek supertaldea osa dezakete.
Bioestratigrafia
Bioestratigrafia fosilen banaketaz arduratzen da, bai geruzen arteko korrelazioak egitearren, bai eta fosil-edukian oinarrituriko arroka-gorputzak (unitate bioestratigrafikoak) definitu eta izendatzeko ere. Oinarrizko unitatea biozona (edo zona) da, fosil baten (edo batzuen) taxonaz (edo taxonez) definituriko arroka-gorputza. Azpibiozonak (edo azpizonak) fauna edo floraren aldaketa txikiez definituriko biozona barneko unitateak dira. Biozona batzuk taxon baten lehenengo eta azken agerpenen bidez (taxon-hedadurako biozonak) definitzen dira; beste batzuk bi taxon batera agertzen duten arroken bitartez (baterako biozonak); eta beste biozona-mota da edozein bi biohorizontez (ezaugarri biologikoen aldaketak erregistratzen dituzten gainazalak) mugaturikoa (tarte-biozona).
Kronoestratigrafia
Kronoestratigrafia arroken adinez eta beren arteko denbora-erlazioez arduratzen den estratigrafiaren arloa da. Arlo horren azken helburua da eskala kronoestratigrafiko estandarra eraikitzea, zeinean garai guztietako arrokak ordenatuta azaltzen diren zaharrenetik (behean) gazteenera (goian). Eskala kronoestratigrafikoa arroken adinaren araberako arroka-gorputzez edo unitate kronoestratigrafikoz osatuta dago. Bertan, zenbait unitate-mota daude era hierarkikoan antolatuta, handienetik txikienera: eontema, eratema, sistema, serie eta estaia; kronozona hierarkikoa ez den unitate-mota bakarra da, baina gehienetan eskala txikienekoa izan ohi da. Unitate kronoestratigrafikoak eratu zireneko denbora-tarteei (urtetan neurtuak) unitate geokronologiko deritze. Beraz, unitate geokronologikoak denborazko unitateak izanik ez dira unitate estratigrafikotzat hartzen, azken horiek arrokaz osatuta baitaude.
L'Isle-Adam
L'Isle-Adam Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 11.466 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an L'Isle-Adam udalerrian erroldatutako biztanleak 11.466 ziren. Familiak 4.927 ziren, horien artean 1.640 pertsona bakarrekoak ziren (638 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.002 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.392 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.402 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 493 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.629 ziren, horien artean 5.759 aktiboak ziren eta 1.870 inaktiboak ziren. 5.759 pertsona aktiboetatik 5.243 lanean zeuden (2.719 gizon eta 2.524 emakume) eta 516 langabezian zeuden (265 gizon eta 251 emakume). 1.870 pertsona inaktiboetatik 601 erretiraturik zeuden, 704 ikasten zeuden eta 565 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an L'Isle-Adam udalerrian 4.884 unitate fiskal zeuden, 11.340 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.769 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 777 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 6 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 57 eraikuntza enpresak ziren, 176 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 24 garraio enpresak ziren, 66 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 33 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 36 finantziazio enpresak ziren, 36 higiezinen enpresak ziren, 119 zerbitzu enpresak ziren, 156 administrazio publikoko enpresak ziren eta 51 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 164 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 10 banku bulegoak, 3 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 autoeskolak, 7 igeltseroak, 11 margolariak, 4 zurginak, 9 iturginak, 10 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 50 jatetxeak, 13 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 7 apaindegiak.
2009an zeuden 78 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 3 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 3 liburu dendak, 32 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 3 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, amatasun-klinika 1 bat, 6 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. L'Isle-Adam udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.120 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 947.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Masaya Honda
Masaya Honda (本田 将也, 1973ko azaroaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Baltsamo-izei
Baltsamo-izeia (Abies balsamea) Pinaceae familiako espezie baten izen arrunta da.
Izei honek bi aldaera ditu:
Théodore de Banville
Théodore Faullain de Banville (Moulins, 1823ko martxoaren 14a - Paris, 1891ko martxoaren 13a) frantziar olerkari, antzerkigile eta kritikaria izan zen. "Zoriontasunaren olerkaria" ezizena jaso zuen. Victor Hugo, Charles Baudelaire eta Théophile Gautierren laguna izan zen, eta bere garaiko poetarik ospetsuenetakotzat hartzen da. Erromantizismoa eta parnasianismoa batu zituen bere lanean.
Literaturan jardun zuen ikastetxea amaitu bezain laster. Olerkigintza idatzi zuen, baita antzerkirako komediak ere, eta literatura- eta antzerki-kritikaria izan zen hainbat egunkaritan.
Gomaziain
Gomaziain edo Gomazin Izarbeibarrako Gares udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean.
XX. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Garesko Udalara pasa ziren.
Dingsheim
Dingsheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dingsheim udalerrian erroldatutako biztanleak 1.315 ziren. Familiak 504 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 180 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 52 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 530 etxebizitza zeuden, 510 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 20 hutsik zeuden. 438 etxeak ziren eta 92 apartamentuak ziren. 510 etxebizitza nagusietatik 440 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 90 etxek lau zituzten eta 369 etxek bost zituzten. 476 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 189 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 297 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 799 ziren, horien artean 601 aktiboak ziren eta 198 inaktiboak ziren. 601 pertsona aktiboetatik 586 lanean zeuden (304 gizon eta 282 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 198 pertsona inaktiboetatik 81 erretiraturik zeuden, 83 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dingsheim udalerrian 502 unitate fiskal zeuden, 1.317,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.360 euro zen.