cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Genetikoki eraldatutako organismo
Produktu terapeutikoen fabrikazioa
Iraganean, oso arraroak eta garestiak ziren zenbait gaixotasun eta asaldura larriak tratatzeko erabiltzen ziren giza proteinak, intsulina, hazkunde-hormona (somatotropina) eta gatzapen-faktorea, besteak beste. Egun, ordea, bakterio eta legamia transgenikoak erabiltzen dira; horretarako, giza proteinak kodetzen dituzten geneekin eraldatzen dira eta, hartara, konposatu horiek ekoizten dituzte oso modu ekonomikoan eta kopuru ugarian. Esate baterako, diabetes mellitus intsulina-mendeko (I. motako diabetes mellitusa) gaitza jasaten duten gaixoak bakterioetan txertatutako giza geneak erabiliz ekoitzitako giza intsulina puruarekin tratatzen dira.
Bestalde, ebakuntza kirurgikoetan odolbildu-arriskua murrizteko, ATryn antikoagulatzailea erabiltzen da eta genetikoki eraldatutako ahuntzen esnetik erauzten da. Era berean, B hepatitisa ren aurkako txertoa eraldatutako legamiekin lortzen da. Legamia horiei gene bat txertatzen zaie, eta ondorioz, B hepatitis birusaren bilgarrian dagoen HBsAg antigenoa ekoizten dute.
Gene-terapia
Gene-terapiak genetikoki eraldatutako birusak erabiltzen ditu giza DNA n geneak sartu eta gaixotasun batzuk sendatzeko helburuarekin. Gene-terapia nahiko berria den arren, arrakasta garrantzitsuak izan ditu. Alterazio genetikoak tratatzeko erabili izan da, hala nola, immunoeskasia konbinatu larria edo sortzetiko Leberren amaurosia tratatzeko.
Gaur egun, gene-terapiak gorputzeko zelula somatikoetan bakarrik jartzen du arreta; beraz, kode genetikoan sartutako aldaketak ezin dira ondorengoei transmititu. Ugaltze-zelulak helburu dituen gene-terapiari lerro germinaleko gene-terapia deritzo. Gaixotasun genetiko hereditario eta jaiotza-akatsen tratamendua eta prebentzioa ekar dezakeen garapena oso eztabaidagarria da. Izan ere, hainbat polemika etiko, erlijioso eta ekologikok zailtzen dute teknika horren garapena. Gainera, zenbait jurisdikziotan esplizituki debekatuta dago.
Izurriekiko eta herbizidekiko erresistentzia
Aplikazio famatuenetarikoa da. Zenbait landare transgenikok glifosatoa bezalako herbizidekiko erresistentzia ematen dieten geneak dituzte. Glifosatoa landare arrotzen izurriei aurre egiteko erabiltzen da. Adibide nagusiak RR artoa eta RR soja dira, biak munduko hainbat herrialdetan landatzen eta merkaturatzen dira eta merkatu-zati garrantzitsua dute. Beste laborantza batzuek Bt genea dute txertatuta. Horrek hostoei izurriekiko erresistentzia ematen die, eta horri esker, pestiziden erabilera saihesten da.
90eko hamarkadan, papaya ringspot virus izeneko izurriak Hawaiiko papaia-laborantzak erraustu zituen eta fruta horren ekoizpena % 94 jaistea eragin zuen. Genetikoki eraldatutako barietate baten sarrerak ekoizpena berpiztu du, eta gaur egun, irletako papaia-ekoizpenaren % 77 trangenikoa da.
Elikagai hobetuak edo eraginkorragoak
Giza kontsumorako baimendutako genetikoki eraldatutako lehen elikagaia Flav Savr tomatea izan zen 1994an. Tomate hori ohiko tomatea baino astiroago hondatzen zenez, nekazariek tomateak heldutasunera iritsi aurretik bildu beharrean, helduaroan bildu ahal zituzten. Horrek zaporea eta elikadura-propietateak hobetzea ekarri zuen. Hala ere, porrot komertziala izan zen. Kasu batzuetan elikagaietan geneak txerta daitezke elikagai kantitate handiagoa zein elikagai berriak sintetiza ditzaten. Adibide bat urre-koloreko arroza da. A bitaminaren molekula aitzindariak sintetizatzen ditu eta dieta bitamina horretan urria den tokietan osagarri gisa proposatzen da.
AquAdvantage enpresak izokin transgeniko bat garatzen ari da, zeina segurtasuna frogatzeko eta merkaturatzea baimentzeko arautzearen azken etapetan dagoen. Izokin hau Atlantikokoa da eta Pazifikoko chinook izokin baten hazkunde-hormona eta abadira baten sustatzaile bat ekoizteko gene bat txertatu zaio. Eraldaketa horiei esker, izokina urte betez hazten da eta 16 edo 18 hilabetetan merkaturatzeko egokia den tamaina lortzen du. Horrela ez da beharrezkoa ohiko izokinak hazteko behar duen hiru urteko epea.
Izurriteen kontrola
2010ean, malariarekiko erresistenteak ziren eltxoak sortu ziren laborategian. OMEk estimatzen du malariak milioi bat pertsona inguru hil zituela 2008an.
Genetikoki eraldatutako eltxoek dengearen sakabanaketari aurre egiteko gene hilgarri bat dute. Aedes aegypti eltxoa da dengearen eramaile nagusia, eta horien Kaiman uharteetako populazioa % 80an murriztu zen genetikoki eraldatutako organismoen bidez. Urtero, dengearekin 50-100 milioi pertsona artean kutsatzen dira, eta 40000 hiltzen dira.
DNAn markagailu fluoreszentea duen Pectinophora gossypiella beldarraren aldaera bat garatu da. Horri esker, ikertzaileek erreadiazio bidez esterilizatzen diren eta intsektuek eragindako izurria murrizteko laboreetan askatzen diren beldarren jarraipena egin dezakete.
Eztabaida
Gaur egun, eztabaida handiak daude genetikoki eraldatutako organismoen ekoizpenaren sustatzaileen eta aurkakoen artean, haien komenigarritasunari, segurtasunari eta ingurunearen eta gizakiaren gaineko eraginari dagokienez.
Gizakien onurarako espezieak genetikoki eraldatzea betidanik egin den zerbait da ; hala ere, duela gutxi hasi da gizakia gauza bera laborategietan egiten, eta ez zuzenean soroetan edo laborantza-eremuetan. Dena den, transgenikoek ingurunean duten kaltegabetasuna eztabaidagai da bioteknologia mota horren aldeko sektoreen eta horren aurka dauden ingurumen-sektoreen artean. Bi sektoreek ikerketa zientifikoak egiten dituzte beren jarrerei eusteko, eta jendearen aurrean egitateak ezkutatzea – edo ezikusiarena egitea – leporatzen diote elkarri.
Bestalde, Elikadura eta Nekazaritzarako Nazio Batuen Erakundeak (FAO, ingelesezko siglengatik) adierazten du elikatzea helburu duten labore transgenikoei dagokienez ez dela inon hauteman kalterik ingurumenean eta osasunean. Gainera, transgenikoen erabilerari esker, pestizidak eta herbizidak gutxiago erabiltzea lortzen da, eta horrek ingurumen-onurak eta nekazaritza eta abeltzaintza sektoreetako langileen osasunerako onurak ekarri ditu.
Adostasun zientifiko zabala dago gaur egun merkatuan dauden GEOak ez direla ohiko elikagaiak baino arriskutsuagoak , eta orain arte ez da gizakiengan gaixotasun-kasurik dokumentatu GEOren kontsumoaren ondorioz. Teknika konbentzionalek sortutako elikagai berrien artean, oso gutxitan ebaluatzen da eraldaketen kaltegabetasuna; eta, genetikoki eraldatutako organismo guztiei, aldiz, kontrol zorrotzak egin behar zaizkie, merkaturatu aurretik giza osasunerako zein ingurumenerako kaltegabetasuna bermatzeko.
Pareiorhina brachyrhyncha
Pareiorhina brachyrhyncha Pareiorhina generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Genetikoki eraldatutako organismo
Hobekuntzak industria-prozesuan
Agronomiako eta landare-hobekuntzako aplikazioei dagokienez, zentzu zabalean, hiru abantaila nagusi dituzte GEOek:
Material berriak
Elikagaien arloko berrikuntzaz gain, ingeniaritza genetikoak aukera ematen du eremu horretatik kanpo ezaugarri berritzaileak lortzeko, adibidez, plastiko biodegradagarriak edo bioerregaiak ekoizpenagatik.
Kontsumitzaileak
Elikagaietan hainbat elikadura-ezaugarri sartzeko aukera ematen dute GEOek:
Ingurumena
GEOen defendatzaileek diotenez, barietate transgeniko batzuek produktu kimikoen erabilera sinplifikatzea ahalbidetu dute.
Eragozpenak
Mugimendu antitransgenikoak hainbat argudio ematen ditu GEOei aurka egiteko:
Eragin ekonomikoa
Hazi transgenikoen merkatuan konpainia multinazional gutxi daude, eta horrek oligopolio-arrisku larria eragiten du. Gertakari hori larriagotu egiten da, batetik, barietate berri bat garatzeko behar den hasierako inbertsio handiagatik eta, bestetik, konpainia txikiek herrialde batzuetan dituzten lege-arazo ugariengatik.
Legedia
Osasunaren Mundu Erakundeak honako hau dio GEOei buruz:
GEO organismoek hainbat modutara txertatutako gene desberdinak dituzte. Horrek esan nahi du GE elikagai bakoitza eta haren kaltegabetasuna banan-banan ebaluatu behar direla, eta ezin dela baieztapen orokorrik egin GE elikagai guztien kaltegabetasunari buruz. Gaur egun nazioarteko merkatuan dauden GE elikagaiek arrisku-ebaluazioak gainditu dituzte, eta ez da oso probablea giza osasunerako arriskurik izatea. Gainera, ez da frogatu, onartu ziren herrialdeetan, giza osasunean eraginik dutenik biztanleria orokorrak elikagai horiek kontsumitu ondoren. Arrisku-ebaluazioak etengabe erabiltzea, Codex delakoaren printzipioetan oinarrituta, eta, hala dagokionean, merkaturatu ondorengo monitorizazioa barne, GE elikagaien kaltegabetasuna ebaluatzeko oinarria izan behar da.
Europar Batasunean
Estatu Departamentua kezkatuta dago Europar Batasunak hartutako ikuspegiarekin eta transgenikoen aurkako mugimenduarekin, ebidentzia zientifikoan oinarritutako erabakiak hartzea saihesteko prozesuak inplementatzen saiatzen ari baita.
Espainian
Espainian, genetikoki eraldatutako organismoak konfinatuta erabiltzeko, borondatez askatzeko eta merkaturatzeko araubide juridikoa ezartzen duen apirilaren 25eko 9/2003 Legeak eta lege hori garatzeko eta betearazteko Araudi Orokorra onartzen duen urtarrilaren 30eko 178/2004 Errege Dekretuak genetikoki eraldatutako organismotzat jotzen dituzte teknika hauetatik datozenak:
Beraz, prozesu naturalak (in vitro ernalketa, konjugazioa, transdukzioa edo eraldaketa) eta mutagenesi aren eta fusio zelular naturalaren (poliploidiak) moduko metodo tradizionalak baztertzen dira.
Frantzian
Frantziak Europar Batasuneko transgenikoei buruzko legeak onartu zituen 2007an, eta 10 milioi euroko isuna jarri zioten 6 urtez atzeratzeagatik.
2008ko otsailean, Frantziako gobernuak babes-klausula erabili zuen MON 810 artoaren laborantza debekatzeko, Jean-François le Grand senatariak, bioteknologia ebaluatzeko batzorde bateko presidenteak, produktuaren segurtasunari buruz "zalantza handiak" zeudela esan ondoren. Batzordeko hamabi zientzialarik eta bi ekonomistak txostena desitxuratzea leporatu zioten Le Grandi, eta Bt artoak osasunean eta ingurunean duen eraginari buruzko galdera batzuk erantzuteko zeuden arren, "Zalantza handirik" ez zutela adierazi zuten.
2015eko irailean, Frantziako gobernuak iragarri zuen opt-out hornidura bat erabiliz landare aldatuen laborantza debekatzen jarraituko zuela, EBko 28 kideek 2015eko martxoan adostutakoa, eta debekua bederatzi arto-anduitara zabaltzeko baimena eskatuko ziola Europako Batzordeari.
Errusiar
Errusiarrak (русские, russkiye) ekialdeko eslaviarren etnia bat dira, batez ere Errusian eta inguruko herrialdeetan bizi direnak.
Euskaraz, batzuetan, Errusiako edozein herritar izendatzeko ere erabiltzen da, haren jatorri etnikoa edozein dela ere. Errusieraz, Errusiako herritarrari rossiyanin deritzo (россиянин, plurala rossiyane); eta errusiar etniakoei, berriz, russkiye (singularra русский, russkiy). 2002ko erroldan, Errusiako biztanleen % 80 errusiar etniakoak ziren.
Nirmal Purja
Nirmal "Nims" Purja MBE (निर्मल पुर्जा; Magar, 1983ko uztailaren 25a) alpinista nepaldarra da eta munduko mendizaletasun errekor ugari ditu. Mendizaletasun lasterketa bat hasi aurretik, Britainiar Indar Armatuetan, Nepalgo Gurkha bezala zerbitzatu zuen, eta SBS Special Boat Servicen soldadu izan zen, Royal Navyko indar berezien eliteko unitate bat. Purja, Lurreko 14 zortzimilakoak 6 hilabete eta 6 eguneko denbora errekorrean eskalatzeagatik nabarmentzen da, oxigeno botilatuaren laguntzarekin, 8 urte baino gutxixeagoko aurreko errekorra hautsiz. Everest, Lhotse eta Makalu gailurretara iritsi zen lehena ere izan zen 48 orduko epean. 2021ean, Purjak, Nepalgo beste bederatzi mendizalerekin batera, Pakistango K2ko neguko lehen igoera arrakastaz burutu zuen.
Magnolia (Illinois)
Magnolia  Illinoiseko herri bat da. Putnam konderrian kokatua dago. 2010ean 260 biztanle zituen, 0.84 kilometro koadrotan banatuta.
James P. Johnson
James Price Johnson, Jimmy Johnson gisa ere ezaguna (New Jersey, AEB, 1894ko otsailaren 1a - New York, AEB, 1955eko azaroaren 17a), Estatu Batuetako piano-jotzaile eta musikagilea izan zen.
Biografia
Stride izeneko musika-estiloa sortu zuen, New Orleanseko jazz, blues eta ragtimean oinarritzen dena.
Harlemgo komedia askotarako musika idatzi zuen, eta artista askorekin lan egin zuen (Bessie Smithekin, besteak beste). Johnsonen pianoa jotzeko era eta teknika bereziak eragina izan zuen Fats Wallerengan eta Thelonious Monkengan.
NGC 5336
NGC 5336 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
North Star (Ohio)
North Star Ohioko herri bat da. Darke konderrian kokatua dago. 2010ean 236 biztanle zituen, 1.36 kilometro koadrotan banatuta.
Andoni Iturbe Amorebieta
Joseba Andoni Iturbe Amorebieta (Zornotza, 1967 - ) bizkaitar funtzionarioa da. Egun, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailburuordea da Joxean Muñoz ordezkatuz.
Deustuko Unibertsitatean Geografia eta Historian lizentziatua (1990) Ezagutzaren Kudeaketa Masterra ere egin zuen (2002). Irakasle moduan ere aritu da bertan.
1993an Bizkaiko Foru Aldundian sartu eta hogei urtez proiektu kulturalak zuzendu ditu. Bizkaiko Foru Aldundiko Kultura Zuzendaria izan zen.
Interfase
Interfase izan daiteke:
2010eko Txileko lurrikara
2010eko Txileko lurrikara 2010eko otsailaren 27ko goizaldean, goizeko 3:34etan Txilen egondako lurrikara izan zen. Epizentroa, itsasoan izan zen, Concepción hiritik hegoaldera koordenatuetan, eta Richter eskalan 8,8 gradukoa izan zen
Ozeano Bareko tsunamien ikerketa zentroak alerta ezarri zuen Txile, Peru, Ekuador, Costa Rica eta Panaman lurrikarak eragin zezakeen tsunamia dela eta.
Kalteak
kalte material handiak eragin ditu Txileko Biobío eskualdean eta lehen orduetako zenbaketaren arabera, hildakoak 78 ziren, baina kopuru hori ondorengo orduetan hastea litekeena da. Eskualderik kaltetuenak Maule eta Biobío izan dira, bertan egon dira hildako gehienak eta hainbat eraikin behera etorri dira.
Zonosaurus madagascariensis
Zonosaurus madagascariensis Zonosaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Gerrhosauridae familian sailkatuta dago.
2010eko Txileko lurrikara
Kalteak
Eskualderik kaltetuenean Biobío eskualdean, hainbat eraikin eraitsi ditu lurrikarak, horien artean hamabost solairuko etxebizitza dorre bat, eta Concepción hiria itsasoaren gainetik inguratzen duen autobide zaharreko zubia.
Hildakoak
Txileko Michelle Bachelet presidenteak emandako datuen arabera, 708 dira hildakoak Txile osoan:
Monsampolo del Tronto
Monsampolo del Tronto Italiako udalerri bat da. Ascoli Picenoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Monsampolo del Trontok honako udalerri hauekin egiten du muga:
2010eko Txileko lurrikara
Tsunamia
Taula honek, lurrikarak sortutako tsunamia Ozeano Barean zehar nola bidaiatu zuen erakusten du, kostaldeko gune desberdinetan altuera desberdineko olatuak sortuz:
Altungana
Altungana Bizkaian den mendi bat da, izen bereko mendilerroan kokatuta dagoena.
765 metroko garaiera dauka.
Nobleita
Nobleita borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Nobleita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Larruazaleko afekzio
Larruazaleko afekzioak lesio eta eritasun multzo bat dira, larruazala eta, hedaduraz, tegumentu-sistema osatzen duten ile, azazkal eta mukosak ere erasaten dituztenak. Larruazalaren beraren gaixotasunak eragindakoa denean, dermatosia deitzen zaio afekzioari, baina beste batzuetan beste gaitz baten sintoma moduan ager daiteke (gaixotasun infekziosoen exantema moduan, esaterako). Hizkuntza arruntean afekzioak izendatzeko pikor, erupzio eta negel hitz zehaztugabeak erabiltzen badira ere, larruazaleko afekzioak era askotakoak izan daitezke. Horiek behar bezala sailkatzeko, kokapena (aurpegia, besoak, ...), kolorea eta sintomak (mina, azkurea) hartu behar dira kontuan.
Gaël Mocaër
Gaël Mocaër (Baiona, ) lapurtar zinema zuzendaria da, zinema dokumentalean aditua.
Herishef
Herishef, justizia eta emankortasunaren jainkoa da. Egiptoar mitologian, eguzki jainkoa ere bada
Ikonografia
Ahari burudun gizon bezala irudikatzen zen, adar kiribilduna, eta Atef koroa eguzki diskoarekin, Uas zetroa eta ankha zeramatzalarik.
Epitetoak
Bere izenak bere lakuan dagoena esan nahi du eta zakil indartsukoa titulua jasotzen zuen.
Sinkretismoa
Osiris, Khnum eta Shurekin identifikatua izan zen
Gurtza
Bere gurtza nagusiena Herakleopolis Magnan izan zen, Egiptoko lehen tarteko aroan oso garrantzitsua izan zelarik. Egunero eskaintzen zitzaizkion idi sakrifizioak.
Kanpo estekak
Llista de personatges de la mitologia egípcia
Michael Kohlhaas (filma)
Michael Kohlhaas 2013ko Arnaud des Pallières frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Michael Kohlhaas eleberrian oinarrituta.
Sinopsia
XVI. mendearen erdialdean, Alemanian izandako erlijio gerra garrantzitsuenetako bat amaitu berritan. Zaldi tratularia da Michael Kohlhaas, eta jauntxo batekin gatazka bat dauka muga bat pasatzerakoan. Horrek gatazka judizial bat pizten du aurrena, baina gatazka politiko bihurtzen da berehala. Pertsonaiak zaldi batzuk uzten ditu erreskate modura, beharrezkoa ez den paper administratibo baten bila joateko, eta, itzultzen denean, zaldiak hilzorian daude.
FBK Kaunas
FBK Kaunas (lituanieraz Kauno futbolo beisbolo klubas) Lituaniako futbol talde onenetakoa izan zen, Kaunas hirikoa. 8 aldiz irabazi zuen Lituaniako futbol liga eta 4 aldiz Kopa.
Historia
Taldea 1960an sortu zen Banga Kaunas izenarekin. Lehenengo tituluak 80. hamarkadan iritsi ziren, 1986 eta 1989ko Lituaniako ligak, baina Sobietar futbol sistemako eskualdeko maila baino ez zen. 1993an izena aldatu zuen eta Žalgiris Kaunas bezala irabazi zuen 1999ko Liga. Hurrengo urtean gaur egungo FBK Kaunas hartu zuen eta hamarkadako talde lituaniar arrakastatsuena izan da beste 7 liga eta lau kopa eskuratu baititu.
2008 bukatzean zigor administratiboa izan zuen eta 3. mailara jeitsiarazi zuten, amateur mailara hain zuzen ere. 2012an taldea desegin eta berria sortu zen.
Kanpo estekak
!
3202 Graff
3202 Graff asteroide baten izena da. urtarrilaren 3an aurkitu zuen M. F. Wolf-ek Heidelberg Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak A908 AA izena zeraman. Ondoren Graff omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3202 Graff asteroidearen orbitak batezbeste 2,322 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,709 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,935 distantziara. Eszentrikotasuna 0,264 da, eta makurdura orbitala 6,67ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.8 da.
Engadin
Engadin edo Engiadina (Engiadina, Engadin, Engadina, Engadine; eusk: Inn herriaren harana)) Grisonia kantonamenduan (Suitza) dagoen ibarra da, Inneko barrutian kokatutakoa.
Izenak "Inn ibaiaren lorategia" esan nahi du, harana Inn ibaiak zeharkatzen baitu.
St. Moritz/San Murezzan udalerri ezaguna barne hartzen du.
Mahomet (Illinois)
Mahomet  Illinoiseko herri bat da. Champaign konderrian kokatua dago. 2010ean 7,258 biztanle zituen, 23.35 kilometro koadrotan banatuta.
Engadin
Halaber, Piz Bernina mendia ingurune honetan dago.
Udalerriak
Maloja • Sils/Segl • Silvaplana • Champfèr • Saint-Moritz • Celerina/Schlarigna • Pontresina • Samedan • Bever • La Punt • Chamues-ch • Madulain • Zuoz • S-chanf • Zernez • Susch • Lavin • Guarda • Ardez • Tarasp-Vulpera • Ftan • Scuol • Sent • Ramosch • Tschlin • Martina.
Engiadina Garaia
Oberengadin edo Engiadina Garaia Malojatik Zernezera hedatzen da.
Laku hauek hartzen ditu barne: Lej da Segl (Sils), Lej da Silvaplauna eta Lej da San Murezzan (St. Moritz).
Hizkuntzari dagokionez, alemaniera eta erretorromanierazko hiztunen arteko proportzioa nahikoa orekatuta dago, St. Moritz udalerri turistikoen modukoetan lehenengoak nagusi badira ere. Erromantxerazko jatorrizko dialektoa Puter izenekoa da.
Engiadina Beherea
Unterengadin edo Engiadina Beherea Zernezetik Tirolera (Austria) zabaltzen da.
Erromantxera hizkuntza nagusia da eskualde honetan gaur egun ere, Vallader izenekoa bertako dialektoa izanda.
Wes Craven's New Nightmare
Wes Craven's New Nightmare (euskaraz Wes Cravenen Amesgaizto Berria) 1994ko Wes Craven estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako bedlurrezko film bat da. Robert Englund, Heather Langenkamp, Miko Hughes eta John Saxon aktoreek antzeztu zuten.
A Nightmare on Elm Street sailaren zazpigarren filma da.
Sailaren gainontzeko filmeetan ez bezala, honetan kontakizuna ez zaie pertsonaia pasatzen, lehenbiziko filma antzeztu zuten aktorei baizik.
Argumentua
Aurreko filmeetan bezala, Heather Lagenkamp aktorea Freddy Kruegerrekin (Robert Englund) amesten hasiko da, baina deabru batek filmaketa taldea izutzeko asmoz pertsonaia horren irudia bereganatu duela jabetuko da.
NGC 5337
NGC 5337 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Qataban
Qataban edo Katabania (مملكة قتبان; qatabanianeraz: 𐩤𐩩𐩨𐩬) Yemengo antzinako erresumetako bat izan zen, Baihan haranean garatu zena. Hego Arabiako beste erresuma askok bezala, oparotasun handia hartu zuen aldareetan erretzen zituzten olibano eta mirraren merkataritzari esker. Qatabango hiriburua Timna zen, Hadramaut, Saba eta Main erresumak lotzen zituen ibilbide komertzialean zegoena. Yemengo erresumarik garrantzitsuena izan zen k.a. 1. milurtekoaren bigarren zatian, bere agintariek Hego Arabiaren gaineko nagusitasuna zutenean. Jainkorik handiena Amm edo "osaba" zen, eta herriak bere buruari "Ammen semeak" deitzen zion.
Historia
Orain arte, Qataban jatorria Yemengo iparraldean ezezaguna da. K. a. VIII. mendearen amaiera, Yithaamar Watar I.a Sabakoak Qataban konkistatu zuen. Handik gutxira, Ausan erregearen agindupean erori zen. Konkistatua eta Sabarekin lotua izan ondoren, Qataban, berriz ere, Sabaren basailu bihurtu zen, eta Ausanek Indiako ozeanoko kostaldean menderatutako lurraldeak lortu zituen. Ez dago argi Qatabanek nola kontrolatu ahal izan zuen Afrika eta Indiarekiko itsas merkataritza, edonola ere, Yemengo hegoaldeko kostaldea oraindik Sumuhuali Yanuf III.aren menpe egon zen Qatabanek Sabaren kontroletik independentzia lortu baino pixka bat lehenago arte. K.a. IV. edo III. mendean. Qataban, Yada ib Yigal I.aren erregealdian, Sabarekiko independentzia lortu zuen, ziuraski, Main eta Hadramautekin aliantzan. Mende batzuk beranduago, Tuhargibeko guduan, Sabako erregeak Qatabanen igoera geldiarazi ahal izan zuen arren baina ezin izan zuen Sabako erresuma handiaren banaketa eragotzi.
Yada ib Dhubyan Yuhanimen agintaldian (k.a. 220-205) Hadramaut konkistatu zuenean eta ondorengo Amir tribuaren aurkako garaipenari esker, Qatabanbere boterearen punturik gorenera iritsi zen, Yemengo kostaldearen eremu zabalak kontrolatuz eta, aldi berean, Intsentsuaren Bidearekin lotuz.
Ebola birus
Ebola birusa Filoviridae familiakoa den birus bat da, ARN duena material genetiko gisa. 1976an deskribatu zuten lehendabiziko aldiz, Afrika erdialdean izandako izurrite batean. Geroztik, zenbait epidemia sortu ditu kontinente beltzean. Ebola gaixotasun birikoa eragiten du, oso gaixotasun arraroa baina heriotza-tasa handia duena.
Izena Ebola ibaitik datorkio, Kongoko Errepublika Demokratikoko iparraldeko ibaia, Kongo ibaiaren ibaiadar den Mongala ibaiaren goialdea.
Izaera
Ebolaren eragilea birus bat da, eta bost mota daude: Sudan, Zaire, Reston, Côte d'Ivoire (Boli Kosta) eta Bundibugyo. Horietatik, Sudan, Zaire eta Bundibugyo motek izurrite handiak eragin dituzte Afrikan.
Birusak eraldatu egiten ditu zelula endotelialak, hau da, odol-hodien barne-azala estaltzen duten zelulak. Odol-hodiei kalte egiten dienez, plaketak ezin dira gatzatu, eta gizakiek shock hemorragikoa izaten dute, odol ugari galduta.
Historia
Ebola birusa 1976. urtean atzeman zuten aurrenekoz, Nzara (Sudan) eta Yanbuku (Kongo) herrietan aldi berean gertatu ziren bi izurritetan. Bigarren herri hori Ebola ibaitik gertu dago; hortik dator gaixotasunaren izena.
Izurriteak
2014koa kontuan hartu gabe, aurreko izurrite larriena 2000. urtean jazo zen, Ugandan. 400 pertsona kutsatu ziren, eta horietatik 170 hil ziren. Batez ere Afrikako oihan tropikaleko herrixketan gertatu dira izurriteak. Bi ezaugarrik ezberdindu zituzten 2014ko izurritea eta lehenago izandakoetatik: kasu asko zeudela eta gune oso jendetsuetan. .
Kutsaketa
Birusa animalia basatietatik gizakietara igarotzen da, eta, gizakien artean, gaixorik daudenen odola, likido organikoak edo ehunak ukituz kutsatzen da. Gizakientzako infekzio iturri nagusia tximinoak izan dira, baina Pteropodidae familiako saguzarrak dira birusaren eroale naturalak.
Sintomak
Sukar handia eta bat-batekoa; ahultasuna; mina muskuluetan, eztarrian eta buruan; oka egiteko beharra; diarreak eta zauriak larruazalean dira sintomarik nabarmenenak.
Lehen seinaleak
Oro har, 5 eta 10 egun artean pasatzen dira gaixotasuna kutsatzen denetik lehen sintomak agertu arte. Dena dela, batzuetan 2 eta 21 egun artean igaro dira lehen seinaleak agertu arte.
Diagnosia
Batez gernuan azterketa eginez egiten da diagnostikoa. Gernu lagin horiek oso kutsakorrak dira eta kontu handiz kudeatu behar dira.
Pronostikoa
Ebola gizakiak ezagutzen duen gaixotasun hilgarrienetakoa da. Heriotza tasa %25-90ekoa da. Lehen sintomak agertzen direnetik gaixoa hil arte 2-21 egun igaro litezke.
Tratamendua eta prebentzioa
Oraindik ez dago ebolaren aurkako tratamendurik, baina txerto batzuk probatzen ari dira. Hainbat sendagai probatzen ari dira, baina oraingoz ez dago ebola prebenitzeko txertorik.
Pareiorhina carrancas
Pareiorhina carrancas Pareiorhina generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Jaignes
Jaignes Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jaignes udalerrian erroldatutako biztanleak 329 ziren. Familiak 116 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 140 etxebizitza zeuden, 122 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 138 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 122 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 96 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 67 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 217 ziren, horien artean 173 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 173 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (82 gizon eta 73 emakume) eta 18 langabezian zeuden (12 gizon eta 6 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Jaignes udalerrian 123 unitate fiskal zeuden, 326 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.993 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Jaignes udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Rainvillers
Rainvillers Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Rainvillers udalerrian erroldatutako biztanleak 862 ziren. Familiak 326 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 105 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 145 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 344 etxebizitza zeuden, 326 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 340etxeak ziren. 326 etxebizitza nagusietatik 298 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 83 etxek lau zituzten eta 199 etxek bost zituzten. 270 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 105 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 200 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 606 ziren, horien artean 451 aktiboak ziren eta 155 inaktiboak ziren. 451 pertsona aktiboetatik 421 lanean zeuden (227 gizon eta 194 emakume) eta 30 langabezian zeuden (13 gizon eta 17 emakume). 155 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 62 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rainvillers udalerrian 329 unitate fiskal zeuden, 882,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.390 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montalto delle Marche
Montalto delle Marche Italiako udalerri bat da. Ascoli Picenoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montalto delle Marchek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pérols
Pérols Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pérols udalerrian erroldatutako biztanleak 8.515 ziren. Familiak 3.474 ziren, horien artean 891 pertsona bakarrekoak ziren (284 bakarrik bizi ziren gizonak eta 607 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.221 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.031 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 331 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.096 etxebizitza zeuden, 3.606 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 178 bigarren erresidentzia ziren eta 312 hutsik zeuden. 3.313 etxeak ziren eta 763 apartamentuak ziren. 3.606 etxebizitza nagusietatik 2.623 bere jabearen bizilekua ziren, 885 alokairuan okupaturik zeuden eta 98 doan lagata zeuden; 47 etxek gela bat zuten, 323 etxek bi zituzten, 682 etxek hiru zituzten, 1.096 etxek lau zituzten eta 1.457 etxek bost zituzten. 2.671 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.677 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.641 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.322 ziren, horien artean 3.827 aktiboak ziren eta 1.495 inaktiboak ziren. 3.827 pertsona aktiboetatik 3.382 lanean zeuden (1.676 gizon eta 1.706 emakume) eta 445 langabezian zeuden (218 gizon eta 227 emakume). 1.495 pertsona inaktiboetatik 575 erretiraturik zeuden, 478 ikasten zeuden eta 442 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pérols udalerrian 3.659 unitate fiskal zeuden, 8.920 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.288 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 785 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 93 eraikuntza enpresak ziren, 248 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 24 garraio enpresak ziren, 31 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 42 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 33 finantziazio enpresak ziren, 48 higiezinen enpresak ziren, 112 zerbitzu enpresak ziren, 77 administrazio publikoko enpresak ziren eta 45 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 161 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 12 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 15 igeltseroak, 13 margolariak, 8 zurginak, 14 iturginak, 12 argiketariak, 8 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 17 jatetxeak, 22 higiezinen agentziak, 3 tintoreriak eta 9 apaindegiak.
2009an zeuden 122 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 6 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 9 okindegiak, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen, 1 liburu denda zen, 39 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 7 zapata-dendak, 5 elektrotresna dendak, 22 altzari dendak, 9 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen, 8 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Pérols udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 210 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Pérols udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 520 ikaslekin.
Pérols udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko formakuntza teknikoko zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3203 Huth
3203 Huth asteroide baten izena da. irailaren 18an aurkitu zuen C. Hoffmeister-ek Sonneberg Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1938 SL izena zeraman. Ondoren Hans Huth omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3203 Huth asteroidearen orbitak batezbeste 3,157 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,276 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 4,039 distantziara. Eszentrikotasuna 0,279 da, eta makurdura orbitala 2,06ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.2 da.
Resolven
, 'Resolfen', Galesko hegoaldeko udalerri eta komunitate bat da, Neath Port Talbot konderrian. Neath udalerritik 13 kilometro ipar-ekialdera dago.
2011ko erroldaren arabera 2.316 biztanle zituen.
Skyros poni
Skyros ponia,, Greziako antzinako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein beste hainbat ezaugarriengatik Skyrosko zaldi arraza hau ponien sailkapen taldean sartzen da.
Arrazaren jatorria Greziako Skyros uhartean kokatzen da.
Skyros ponia Balkanetako zaldi arrazen artean kokatzen da. Bertan Bosniako ponia, Arravani, Aénos, Peneiako ponia, Albaniako ponia, Krk-ko uharteko ponia, zein Pindoko poni arrazak daude. Beste aldetik tamaina txikiko zaldi hauek "ekialdeko zaldiak" delako zaldi motan kokatu daiteke era berean.
Habitat eta banaketa
Altura gutxiko Kohylas mendimultzoak Skyros uhartearen hego-ekialdea hartzen du. Bertan bertako fauna eta landaretza interesgarriak daude. Garaiera gutxiko muinoak dira eta arraza honen habitat naturala. Zaldi basatiak ziren garaietan, bakarrik hemen hedatzen ziren Skyrosen.
Arrazaren gaur egungo egoera
Egun (2009. urteko datuak dira) Skyros arrazako 220 abere daude munduan, haietako gehienak (152 inguru) Skyros uhartean bertan. Hau dela eta, esan dezakegun arrazaren iraute egoera oso ahula dela. Skyros babestutako zaldi arraza da. Silva Project delako zaldizaleen elkarteak arraza babesteko lanean dihardu.
Cruzille
Biztanleria
2007an Cruzille udalerrian erroldatutako biztanleak 232 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Peyrusse-Grande
Peyrusse-Grande Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cruzille
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Peyrusse-Grande
Biztanleria
2007an Peyrusse-Grande udalerrian erroldatutako biztanleak 185 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Dromos
Dromosa (izen greziarra), etorbide bat da, orokorrean esfingez inguratua, kanporantz, tenplu baten ardatza luzatuz, beste eraikin batekin edo Niloko ontziralekuren batekin lotzeko.
Noelbensonita
Noelbensonita silikato motako minerala da eta lawsonita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Noelbensonita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Dromos
Honako hauek dira ezagunenak:
Cruzille
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 147 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 131 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 14 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 50 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 162 ziren, horien artean 128 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 128 pertsona aktiboetatik 123 lanean zeuden (66 gizon eta 57 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cruzille udalerrian 105 unitate fiskal zeuden, 240,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.175 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Peyrusse-Grande
Etxebizitza
2007an 119 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 117 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brčkoko Barrutia
Brčkoko Barrutia (serbokroazieraz latindar alfabetoan Brčko distrikt eta alfabeto zirilikoan Брчко дистрикт) Bosnia-Herzegovinako udalerri eta barruti autonomoa da.
Yuliana Peniche
Yuliana Peniche (Mexiko Hiria, Mexiko, 1981eko abuztuaren 29a - ) aktore mexikarra da.
Brčkoko Barrutia
Bosniako gerrak sortutako egoera politikoaren ondorioz barrutiak aldi berean estatu honetako hiru maila administratiboak betetzen ditu: baxuena (udalerria), ertaina (kantonamendu edota eskualdea) eta gorena, de facto Bosnia-Herzegovinako hirugarren entitatea delako Bosniako Serbiar Errepublika eta Bosnia-Herzegovinako Federazioarekin batera. Formalki bi entitate hauek partekatzen duten lurraldea da.
Historia
Eskualde honek Bosniako gerraren ondoriorik larrienak, "garbiketa etnikoa" barne, pairatu zituen; ondorioetakoa han gaur egun serbiar gehiago eta bosniako (tradizio musulmaneko eslaviarrak) eta kroaziar gutxiago bizitzea izan da. Gatazkaren amaieran gerraren aurreko Brčkoko udalerria bi entitateetan banatu zen: %48a (Brčko hiria barne) Bosniako Serbiar Errepublikara pasatu zen eta % 52a Bosnia-Herzegovinako Federaziora.
erpurua|eskuinekoa|Letra-tipoa hiriaren ikurra da Hiria puntu estrategikoa izan zen Intervention Forcek (IFOR), Estatu Batuak buru, McGovern zelaia hiriaren mugetan eraiki zuenean.
1990eko hamarkadan tentsio-gune izan bazen ere, hiriak aurrerapauso handiak eman ditu etnia anitzeko integrazioan, hala nola, lixilergoa baten sorreran. Berreraikuntza ahaleginak eta Jabetza Legea gauzatzeko planak hobetu egin dute ondasunen eta itzuleraren egoera.
Brčkon ireki zen lehen nazioarteko unitatea Europako Segurtasun eta Lankidetzarako Erakundea (OSCE) izan zen.
Bere kokapenagatik eztabaida iturri amaiezina zenez, gerrari amaiera emateko 1995ean sinatutako Daytongo Ituna betearazteko nazioarteko komunitateak izendatutako Bosnia-Herzegovinarako Goi Ordezkariak emandako ebazpenaren ondorioz 1999ko martxoaren 5ean Brčkoko Barrutia sortu zen. Barrutiak gerraren aurreko Brčkoko udalerri osoa hartzen du. Gerra amaitu ostean Europar Batasunak presentzia diplomatikoa gorde du eremuan.
Hala ere, Daytongo Itunak ez zion Goi Ordezkariari erabaki hori hartzeko botererik ematen, Entitateen arteko muga lerroaren (Inter-Entity Boundary Line, IEBL) gaineko ika-mikak argitzeko baimena besterik ez zuelako; testuinguru honetan Serbiar Errepublika barrutia sortzearen kontra agertu zen eta Daytongo Ituna urratu zuela uste du. Egoera legala 2006an aldatu zen, IEBLi buruzko araudia eta muga lerroa bera barrutian bertan behera geratu zirelako; harrezkero barrutiko eta estatuko legeak dira nagusi Brčkon.
Eremua nazioarteko komunitateak kudeatzen zuen hasieran. Brčko barrutia 2000ko martxoaren 8an ezarri zen ofizialki, bi erakundeek ezin zutela ados jarri alde bakoitzari zein eremu esleitu behar zen. Gobernua hiru talde etnikoen zati berdinek osatzen dute. Bere administrazioaz gain, eskualdeak bere posta bulegoa, zerga zuzenbidea eta polizia lortu zituen.
2012ko abuztura arte, tokiko hautetsiei nazioarteko begirale batek laguntzen zieten. Begiraleak eskumen zabalak zituen, erabaki lotesleak iragartzeko ahalmena barne. Errefuxiatuen itzulera erraztea, gobernu demokratiko eta etniko anitzekoa sustatzea eta ekonomia suspertzeaz arduratu zen. OSCEk eta EUFORek bere presentzia mantendu zuten auzoan jarraipena eten ostean eta Europar Batasuneko ordezkaritzak bulego bat ezarri zuen Brčkon. Ordezkari Nagusiaren agintaldiak ez zuen aldatu.
Biztanleria
1991tik ez dago errolda ofizialik, beraz, hemen azaltzen diren datu batzuk estimazioak baino ez dira.
Demografia
1991ko erroldaren arabera, hiriak 41.406 biztanle ditu, besteak beste:
Kirola
Hiriak 3 futbol talde ditu (FK Jedinstvo Brčko, FK Lokomotiva Brčko eta talde berriena, FK Ilićka 01). Talde guztiek Serbiako Errepublikako Bigarren Ligan jokatzen dute.
Federazioaren Estatutua
Brčko barrutia, teorian bosniar federatutako bi erakundeek administratzen duten arren, praktikan República da Bósnia e Herzegovina hirugarren entitate bat da, Bosniako Serbiar Errepublikaren eta Bosniako Federazioaren eskubide berberak dituena. Hezergovina.
Brčko Federazioaren zuzeneko administraziopean dago, beraz, barrutia lurralde asketzat hartzen da, edo bi entitate federatuen administraziopean egon daiteke, edo oraindik bere lurralde komun bat da, condominioa.
Geografia
Barrutiaren kokapen geografikoak ekarri du gatazka iturria izatea; lekua estrategikoa da: Posavinako lur zerrendan dago eta talde bakoitzak era desberdinean ikusten du eremuari eman zaion muga:
Galeria
Brcko-bijela-dzamija.jpg|Meskita Zuria Brcko zubiaren aireko argazkia 1996.jpg|Brcko zubiaren aireko ikuspegia Station Brcko.jpg|Brcko tren geltokia Одјељење за плућне болести и ТБЦ (Брчко).jpg|Biriketako gaixotasunen klinika
1991ko biztanleen banaketa
1991n hauxe zen 87.627 biztanleen banaketa "talde etnikoari" dagokionez:
1991tik ez dago errolda ofizial edota fidagarririk. Udalerria bi entitateetan banatuta egon zen garaian serbiarrak %97,5 ziren hirian baina hiru herenak Bosnia-Hezegovina eta Kroaziako beste eskualde batzuetatik alde egindako iheslariak ziren.