cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vescheim
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Vescheim udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ballersdorf
Ballersdorf Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ballersdorf udalerrian erroldatutako biztanleak 851 ziren. Familiak 317 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 347 etxebizitza zeuden, 321 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 301 etxeak ziren eta 45 apartamentuak ziren. 321 etxebizitza nagusietatik 257 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 224 etxek bost zituzten. 293 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 114 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 180 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 541 ziren, horien artean 429 aktiboak ziren eta 112 inaktiboak ziren. 429 pertsona aktiboetatik 401 lanean zeuden (226 gizon eta 175 emakume) eta 29 langabezian zeuden (8 gizon eta 21 emakume). 112 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ballersdorf udalerrian 330 unitate fiskal zeuden, 823,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.235 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
Goonvrea
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Ballersdorf
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Stará Bašta
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1455. urtekoa da.
La Nouaille
La Nouaille Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Nouaille udalerrian erroldatutako biztanleak 245 ziren. Familiak 115 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 50 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 232 etxebizitza zeuden, 122 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 104 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 224 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 122 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 97 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 126 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (43 gizon eta 38 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Nouaille udalerrian 107 unitate fiskal zeuden, 209 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.170 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Lele Pons
Eleonora Pons Maronese (Caracas, Venezuela, 1996ko ekainaren 25a), ezagunagoa Lele Pons izen artistikoaz, venezuelar abeslaria, aktorea eta aurkezlea da. Sortzez venezuelarra, estatubatuar hiritartasuna ere badu.
Bizitza
Pons Caracasen jaio zen. Aita, Luis Pons, arkitektoa du; ama, Anna Maronese, medikua. Aitak espainiar jatorria du eta amak hirugarren belaunaldiko italo-venezuelarra. 5 urte zituenean Ameriketako Estatu Batuetara joan zen bizitzera, zehazki Miamira. Miami Country Day High Schoolean amaitu zituen ikasketak 2015ean, eta Los Angelesera joan zen bizitzera. Han komunikazio eta musika lan-ikastaroak egin zituen.
La Nouaille
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Buritirana
Buritirana Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lolita Bosch
Lolita Bosch Sans (Bartzelona, 1970eko uztailaren 3a) bartzelonar idazlea da. Katalanez eta gaztelaniaz idazten du, askotan biak batera. Eleberriak, antzerkiak zein saiakerak idazten ditu, haurrei eta eta  gazteei bideratutakoak ere bai.
Biografia
1905ean Bartzelonako alkate izan zen Romulo Bosch-en ondorengoa da, hereniloba hain zuzen ere. Lolita Bosch Bartzelonan bizi da. Hainbat hiritan bizi izandakoa da, besteak beste, Albonsen (Girona, Espainia), Estatu Batuetan, Indian eta, hamar urtez, Mexiko Hirian. Filosofian lizentziaduna da Bartzelonako Unibertsitatean, eta graduondoko bat du Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan.
Idazle ibilbidea
Aldi berean katalanez eta gaztelaniaz idazten du, eta bere lana hainbat hizkuntzatara itzuli da, hala nola, ingelesera, alemanera edo polonierara. Haur eta gazte literatura ere idazten du. 2007tik FU Literatur Taldea zuzentzen du, eta 2010etik aurrera, bakearen aldeko Nuestra Aparente Rendición izeneko orria ere bai. Nocilla belaunaldikoa dela esaten da. Idaztean estiloaren ardura izaten du.
Lana
Hauexek dira bere lan batzuk:
Heiligengrabe
Heiligengrabe Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Vita Karoli Magni
Vita Karoli Magni (Karlomagnoren bizitza), Eginhardok IX. mendean idatzitako lana da, karolingiar aroko historialaria, Karlomagno beraren eta Luis I.a Errukitsuaren gertukoa. Karolingiar Inperioari eta Karlomagnoren lorpenei buruzko iturri garrantzitsua da. Euskal Herriari dagokionez, Orreagako gudua du hizpide.
Heinersbrück
Heinersbrück Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ipuin-herriko berriak
Ipuin-herriko berriak (De Fabeltjeskrant & De Grote Dierenbos-spelen) 2018ko Jens Møller eta Freek Quartier flandriar zinema zuzendarien marrazki bizidunetako filma da.
Tonalitate (musika)
Tonalitate tonika izeneko nota nagusi baten inguruan musika lan bat egituratzeko sistema. Oro har, erdigune den tonu nagusi batera aldizka itzultzen den mendebaleko eta mendebalekoa ez den edozein musikak tonalitatean hartzen du oinarria. Zehatzago, 1650-1900. urteetan mendebaleko musika gehienean nagusitu zen nota, akorde eta tonuen arteko harreman sistema. Batzuetan, tonalitate maior edo minor deitzen zaio sistema honi, doinuak eta akordeak egin ahal izateko maior edo minor eskalako notak erabiltzen dituelako (hots, eskala diatonikoak bost tonu oso eta bi tonuerdi dituztenak), eta nota laguntzaileak edo kromatikoak. Tonu bereko noten edo akordeen artean harreman sendo eta ahulak daude tonikari eta tonika horren gainean egindako akordeari dagokienez. Tonu harremanetan oinarritzen den sistema honek tentsioak sor ditzake edo erabaki daiteke tonikatik aldendu edo tonikara hurbidu ahala.
Tonuaren nolakotasun berezia, edo tonu jakin batean idatzita dagoen musika zati batena.
Ipuin-herriko berriak
Zineuskadik eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak sustatutako Zinema Euskaraz programari esker, filma euskaraz ikusi daiteke zinema aretoetan.
Sinopsia
Hontz jaunak, bere zuhaitzera igota, "Ipuin-herriko berriak" egunkaria irakurtzen du goizero-goizero. Bertan, Ipuin-herrin gertatzen diren istorio zoragarriak kontatzen dira. Baina, batez ere, herriko biztanle guztien ezuste, haserre, esperientzia eta emozioen berri ematen du egunkariak.
Zinkoina andereñoak, Bele jaunak eta gainerako lagunek kuadrilla dibertigarria osatzen dute. Nahiz eta batzuetan iritzi ezberdinak izan, asko zaintzen dute elkar.
Inverurie
Inverurie (Eskoziako gaeleraz: Inbhir Uraidh), Aberdeenshireko udalerria da.
20ko hamarkada
20ko hamarkada 20. urtetik 29.era bitartekoa da, bi urte horiek barne.
Inverurie
Geografia
Inverurie Don haranean dago, Aberdeenshire konderrian hain zuzen ere. Bertatik Don eta Ury ibaiek igarotzen dute, 4 kilometrotara Bennachie mendia izanik.
Historia
Hiru gudu nagusiak izan dira bertan:
Asturianos
Asturianos Zamorako probintziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 281 biztanle zituen.
Jardín de los Leones (Sevilla)
Jardín de los Leones (Lehoien Lorategia) edo Fuente de los Leones (Lehoien Iturria) Sevillako Maria Luisa Parkean kokatua dago. Bere izena, bere izena daraman lorategiaren erdian dagoen iturria urez betetzen duten 160 cm garaiko lau lehoi basati, eta, aldi berean, otzanengatik jasotzen, bide batez, Maria Luisa Parkean ikus daitezkeen iturrien artean ere badena.
Forma poligonala du, lehoien ahotik irteten den zurrutada amaitzen den lau urmaelekin. Iturriaren beraren erdian, forma zeramikozko bosgarren lehoi bat dago.
Nabarmentzekoa da parkea proiektatu zen XX. mende hasieran diseinatutako eserlekudun pergola bat, eta, oraindik, jarria izan zen garaian bezala mantentzen direnak.
Gurugu mendiaren aurrean kokatua dago, eta, lorategiaren aurrean, Fuente de las Ranas iturrira hel daiteke.
Landaretza
Iturri hau inguratzen duten zuhaitzak, katalpa bat (Catalpa bignonioides), Ipar Amerikan jatorria duena eta hazkuntza azkarrekoa dena, lorezaintzan batere ohiko ez dena, eta txorbeltz (Rhamnus alaternus) bat dira.
Pergolak, landare igokariz estaliak daude, horien artean, Pandorea jasminoides espezieko bignoniak nabarmen daitezkeelarik, lore zuriekin eta gorrindol koloreko tantekin, jatorria Australian duena.
Nekostak (Cupressus sempervirens), laranjondoak (Citrus aurantium, amara barietatea), palmondo kanariarrak (Phoenix canariensis), datil palmondoak (Phoenix dactylifera), laranjondo mairutarrak (Citrus aurantium, myrtifolia barietatea) eta arrosadiak ere ikus daitezke.
Kasatkia seigeli
Kasatkia seigeli Kasatkia generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
Jardín de los Leones (Sevilla)
Landaretza
Lorategiaren espazioak inguratzen dituzten heskaietako asko, mirtoz (Myrtuz communis) eta basaerramuz osatuak daude.
Ålandeko bandera
Åland Uharteetako bandera 1954ko apirilaren 3an onartu zen. Atzealde urdina du eta bertan eskandinaviar gurutze bikoitza darama, bata horia eta barrukoa gorria.
Corfinium
Corfinium (Κορφίνιον) Italia erdialdeko antzinako hiri bat izan zen, Apeninoetako bidegurutze estrategiko batean kokatua. Pelignoen antzinako herri italikoaren hiririk garrantzitsuena izan zen.
Gizarte Gerran zehar K. a. 90ean, izena Italicagatik aldatu zioten, italiar matxinatuen hiriburua izateko asmoarekin eta bertan senatu bat altxatzekoarekin. Gerran zehar, Erromako Errepublikaren eskuetan erortzen da, matxinatuen hiriburuaren maila galduz.
K. a. 49an, Julio Zesar eta Ponpeioren arteko gerra zibilaren hasieran, Luzio Domizio Aenobarbo hasiberrien artean errekrutatutako 30 errekrutatu gorteekin, Zesarri aurka egiten saiatzen den tokia izan zen, bere ofizial propioek kargutik kendu zutelarik eta hiria Zesarren tropen aurrean errendituz.
Inperioan zehar, hiria urez hornitzen zuen bi akueduktuz hornitu zen. Horietako bat arrokan zulatua, 5 kilometro baino gehiagoko luzera zuen tunel batekin.
IV. mendean, Valeria probintziaren hiriburua zen.
X. mendera arte existitu zen, noiz, beharbada, bere biztanleek bertan behera utzi zuten. Ordutik aurrera hiria desagertu egiten da eta bere hondakinen gainean, geroago, Valva hiria eraikitzen da, apezpikutzaren egoitza izatera iristen dena.
Stránska
Stránska Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 4,87 km²ko azalera du eta 354 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1332. urtekoa da.
La Brillanne
La Brillanne Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Brillanne udalerrian erroldatutako biztanleak 869 ziren. Familiak 340 ziren, horien artean 98 pertsona bakarrekoak ziren (30 bakarrik bizi ziren gizonak eta 68 bakarrik bizi ziren emakumeak), 102 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 129 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 430 etxebizitza zeuden, 353 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 66 hutsik zeuden. 341 etxeak ziren eta 85 apartamentuak ziren. 353 etxebizitza nagusietatik 205 bere jabearen bizilekua ziren, 133 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 89 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 118 etxek bost zituzten. 251 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 171 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 144 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 500 ziren, horien artean 361 aktiboak ziren eta 139 inaktiboak ziren. 361 pertsona aktiboetatik 310 lanean zeuden (169 gizon eta 141 emakume) eta 51 langabezian zeuden (23 gizon eta 28 emakume). 139 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 53 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Brillanne udalerrian 377 unitate fiskal zeuden, 929 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.862 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 66 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 2 liburu dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean La Brillanne udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 162 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Giù la testa
Giù la testa 1971ko spaghetti western filma da 1916ko Mexikoko Iraultzan oinarritua.
Sergio Leone zinema zuzendariak zuzendua James Coburn, Rod Steiger eta Romolo Valli aktoreekin.
Rod Steigerek interpretatutako Juan Mirandaren pertsonaia eszena ezagunean, eskuen jestuan Mesa Verde bankua ikusten ari den bitartean.
Berezitasuna
Hau da Once upon a time the Trilogyren bigarren filma Once Upon a Time in the West (1968) ondoren, Érase una vez en América (1984) aurretik.
Villegouge
Villegouge Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villegouge udalerrian erroldatutako biztanleak 1.177 ziren. Familiak 429 ziren, horien artean 85 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 50 bakarrik bizi ziren emakumeak), 124 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 174 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 46 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 469 etxebizitza zeuden, 436 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 444 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 436 etxebizitza nagusietatik 331 bere jabearen bizilekua ziren, 89 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 14 etxek bi gela zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 126 etxek lau zituzten eta 239 etxek bost zituzten. 363 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 151 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 250 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 783 ziren, horien artean 600 aktiboak ziren eta 183 inaktiboak ziren. 600 pertsona aktiboetatik 547 lanean zeuden (296 gizon eta 251 emakume) eta 53 langabezian zeuden (12 gizon eta 41 emakume). 183 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 67 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Emily Watson
Emily Watson (1967ko urtarrilaren 14a, Islington, Londres) zinema eta antzerkiko ingeles aktore da, aktore onenaren Oscar Saria, Urrezko Globo Saria eta BAFTA sarientzako hainbat alditan izendatua izan da.
Villegouge
Diru sarrerak
2009an Villegouge udalerrian 448 unitate fiskal zeuden, 1.222,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.999 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 44 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 5 zurginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Villegouge udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 561 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sevillako Itsas Museoa
Sevillako Torre del Oro Itsas Museoa (gaztelaniaz Museo Naval Torre del Oro) hiriko ikurretako bat den Torre del Oron dago, Guadalquivir ibaiaren ertzean eta Maestranza Zezen Plazaren ondoan, Sevilla hirian.
Historia
Museoa izan aurretik, monumentua, kapera, bolbora biltegi, portuko kapitaintzaren bulego, presondegi, etab... bezala erabili zen. Museoa bera, 1936ko martxoaren 21eko ministro-agindu bategatik sortu zen, Armadaren Itsas Museoaren filial bat zelarik, baina, gerra zibilaren ondorioz, 1944an inauguratu zen, tamaina txikiko bi solairutan banatua dagoelarik, behekoa 85 metro karratukoa, eta, goikoa, 127koa, orotara, 623 metro karratu, horien artean, bisitariari erakusten zaizkion elementu guztiak banatzen direlarik.
Edukia
Bertan ikus daitezkeen gauzen artean, fosildutako itsas hondarrak, itsas arteen mekanismoak, iparrorratzak, brankako irudiak, itsas gaiko margolan eta grabatuak, antzinako itsas kartak, dokumentu historikoak... hormetan zein lurrean.
Laburbilduz, beheko solairuan, XVI. mendeko kanoi bat, pizkundetar estilokoa, aingurak, XIX. mendean eginiko ibaiaren planoak, guztiak izen ezagunik gabeko egileenak; badaude, baita ere, XIX. mendean eginiko Kartusiako toskak, eta estilo erromantikozkoak, hauen egilea, Pickman Markesa merkataria izan zen (Kartusiako toska lantegiaren jabea).
Lehen solairuan: XVI. mendean egin zen lehen mapamundi zientifikoaren erreprodukzioa, estilo pizkundetarrekoa eta Diego Riberok egina, estilo klasizistako brankako irudi bat, itsas banderak eta ontzien maketak dauden beira-arasak.
Itsasontzi maketa hauek dituzten beira-arasen artean, bereziki, pasaiarientzako bapore bat nabarmendu behar da, "Real San Fernando" izenekoa, Espainian eraikitakoa, eta, bere lehen bidaia, 1817ko uztailak 16an egin zuena. Nabarmendu beharreko beste maketa bat, "Giralda" yatea, Alfontso XIII.a eta honen seme Don Joan Borboikoak (Espainiako egungo erregea den Joan Karlos I.aren aitona eta aita) nabigatzeko erabili zutena.
Sevillako itsas historiaren zati bat ere erakusten du, bere ibaia eta Indietako Espainiar Inperioaren garaian izan zuen garrantzia, eta marinel ospetsuek utzitako ondarea.
Korridorean eseritako gizona
Korridorean eseritako gizona (frantsesezko jatorrizkoan, L'Homme assis dans le couloir) Marguerite Duras frantses idazleak 1980an argitaratutako liburu bat da.
Edukia
Kritikari gehienek eleberritzat jotzen badute ere, kontakizun labur bat dela esan daiteke, maitasun harreman baten azterketa sakon bat. Istorioan ez dago beste tolesdurarik.
Emakume batek besaulki batean eserita dagoen gizona seduzitzeko tresna guztiak erabiltzen ditu. Istorioa hasten da, hain zuzen ere, sexu harreman bortitz baten ostean. Irakurlea, baina, etengabe deseroso sentituko da, maitasuna bilatzeko ahalegina hutsean gelditzen baita, behin eta berriro. Aldi berean, baina, elkar bilatzen duten gorputzak, elkar aurkitu eta zauriz betetako harremana duten gorputza horiek, gertakari aberats bezain konplexu bat dira.
Euskarazko itzulpena
Marguerite Durasen L'Homme assis dans le couloir liburua euskarara itzuli zuen Luis Alfonso Lopez Labradorrek, 2021ean, Korridorean eseritako gizona izenburuaz, baina ez zuen argitaletxe komertzial baten bitartez kaleratu. Soilik ale bakan batzuk inprimatu zituen eta eskuz koadernatu.
Ezaugarriak
Liburuaren azala eta kontrazala pieza berdin banatan daude eginak, eta elkarturik daude larru itxurako bizkar batean. Barruan, paperezko orrialdeen kaierak hariz elkarri josita daude sei josturatan, eta multzoa itsatsita, babes-orrien bitartez, azalari, kontrazalari eta bizkarrari.
Azalaren eta kontrazalaren gainak oihalez estalirik daude; funts beltz baten gainean, lore iruditzat har daitekeen figura zuri geometriko errepikatu batez betetzen dira. Bi piezak lotuaz, larru itxura duen bizkar bat dago, kolore marroikoa.
Liburuaren bizkarraren eskuin ertzean, izenburua ageri da idatzita, eskuzko letra moldean, urre koloreaz; bizkarraren gainean, berriz, idazlearen izen-deiturak («M. Duras»). Testua maketatuta eta orrikatuta dago, liburu komertzialen gisara; Times New Roman tipografia erabiltzen du, 16 puntukoa testuan, 24 puntukoa kapituluen izenburuetan. Liburuak ez dauka aurkibiderik, ez hasieran, ez amaieran.
Azken aurreko orrialdean ex libris inprimatu bat ageri da; EX LIBRIS idazkunaren azpian, sinadura bat ageri da (Luis Lizarriturry irakur daiteke), hitz hauek inguratzen dutelarik, erloju orratzen noranzkoan irakurri beharrekoak: ezkerrean, etxean; goien, ezarian; eskuinean, eskuz; eta behean, egina.
Edukiaren aldetik, Les Éditions de Minuit argitaletxeak 1980an kaleratutako edizioa jarraitzen du itzulpenak.
Alea liburutegian
Luis Alfonso Lopez Labradorrek egindako itzulpenaren alea (artikulu honen goiburuko irudian ageri dena, alegia) Donostiako Udal Liburutegian gordetzen da, itzultzaileak egindako dohaintza baten bitartez, 2022ko otsailaz geroztik. Signatura hau du: V 37433. Ezin da maileguan hartu.
Polifenol
Polifenol molekula bakoitzeko fenol talde bat baino gehiago duten landareetan aurkitutako substantzia kimiko talde bat da. Polifenolak, oro har, tanino hidrolizagarrietan- glukosaren azido galikoaren eta beste azukre batzuen esterrak direnak-; eta fenilpropanoideak- hala nola lignina, flabonoideak eta tanino kondentsatuak- banatzen dira.
Polifenolen iturri nagusiak baiak, tea, garagardoa, mahatsa, oliba olioa, kakaoa, intxaurrak, kakahueteak, mingranak, matea eta beste fruitu eta landare batzuk dira. Ardoen egituran garrantzizkoak diren fenol funtzioko konposatuen (tanino, antoziano, hainbat substantzia koloragarri, eta abarren) multzoa osatzen dute.
Elektrokimioluminiszentzia
Elektrokimioluminiszentzia edo elektrosortutako kimioluminiszentzia (ECL) disoluzioan elektrokimikoa den erreakzio baten ondoriozko luminiszentzia mota bat da. Elektrosortutako kimioluminiszentzian, elektrokimikoki sortutako intermediatoak energia altuko erreakzio exergonikoa jasan eta honen elektroia energia altuko maila batean kitzikatu egingo litzateke. Ondoren, erlaxazio prozesua ematean, energia baxuagoko maila batera elektroi kitzikatua jauzi eta argi luminiszente bat igortzen du. Igortzen duen argi hau fotoi bezala deritzo eta uhin luzera zehatz batean agertzen da, bi maila energetikoen artekoa. ECL kitzikapena elektroien transferentzien ondorioz eman daiteke (erredox). Luminiszentzia kitzikapen hau, kimioluminiszentzia ren mota bat da zeina erreaktibo bat/guztiak elektrokimikoki elektrodo an sortzen diren. ECL zelula elektrokimiko en elektrodo en gainean potentzial diferentzia bat aplikatzen denean ikus daiteke non disoluzioak espezie luminiszenteak dituen, (PAH, metal konplexuak, Quantum puntuak eta nanopartikulak ), disolbatzaile organiko aprotikoan. Disolbatzaile organikoetan luminiszentzia bi espezieak, oxidatua eta erreduzitua aldiberean sor daitezke elektrodo berdinean edo aldiuneka pontentziala aldatuz. Kitzikapen energia oxidatutako eta erreduzitutako espezieen arteko birkonbinaketaren ondorioz lortzen da.
Bestalde, ingurune urtsuan, non analisi kimiko gehienak egiten diren, espezie luminiszenteen aldibereko oxidazioa eta erredukzioa oso zaila da. Izan ere, ura elektrokimikoki banatu egiten da espontaneoki eta ECL lortzeko ondorioz, koerreaktiboak erabiltzen dira. Prozeduran beraz, espezie luminiszente ak oxidatu eta elektrodoan koerreaktiboekin lotu eta produktu gisa erreduzitzaile espezie gogor bat ematen da.
Erabilpenak
Frogatuta dago ECL teknika oso erabilgarria dela kimika analitikoan. Izan ere, metodo hau oso sentikortasun eta selektibitate handia erakusten du. Potentzial kimikoa aplikatuz, eta kimioluminiszentzia ren ezaugarri analitikoak aprobetxatuz, erreakzioaren kontrola azkartzea errazten du. Metodo honek daukan moldagarritasunari esker, beste metodo analitikoekin alderatuz abantaila gehiago erakusten ditu, adibidez,  sinpleagoa den konfigurazio optikoa erabiltzen da fotoluminiszentzia rekin alderatuz (PL). Gainera, zein potentzial elektrikotan lan egin nahi den hautatu daitekeenez, sentikortasuna oso ona da (6 pikomolarretararte neurgarriak).
Burkina Fasoko geografia
Burkina Faso (lehenago Volta Garaia) Sahelgo herrialde itsasgabea da. Saharako basamortuaren eta Gineako golkoaren artean hedatzen da, Niger ibaiaren bihurgune handiaren hegoaldean.
Mugak
Mendebaldeko Afrikako estatu itsasgabea da, ipar latitudeko 9° eta 15° artean, eta 6°W eta 3°E longitudeen artean dagoena. Ipar-mendebaldean eta iparraldean Malirekin du muga, ekialdean Nigerrekin, hego-ekialdean Beninekin, hegoaldean Togo eta Ghanarekin, eta hego-mendebaldean Boli Kostarekin.
Eskualde naturalak
Batez besteko altuera 400 metrokoa da, eta punturik garaienetik baxuenera dagoen aldea ez da 600 metro baino handiagoa. Oso herrialde laua da, beraz. Bi paisaia mota daude:
Hidrografia
Herrialde idorra izan arren, nahiko ibai-sare handia du, hegoaldean batez ere. Hiru arro nagusi daude:
Aipagarriak dira Tingrela, Bam, Dem aintzirak eta Oursi, Beli, Yomboli eta Markoye urmael handiak.
Klima
Klima tropikala da, bi urtarorekin: urtaro euritsua (maiatz edo ekainetik irailera) eta urtaro lehorra. Zenbat eta hegoalderago, urtaro euritsua luzeagoa da: urteko prezipitazioa 600 mm baino txikiagoa da iparraldean, eta 900 mm ingurukoa hegoaldean. Urtaro lehorrean harmattana da haize nagusia. Köppen klima sailkapenaren arabera, sabanako klima (Aw) da hegoaldean, estepako klima beroa (BSh) erdialde-iparraldean, eta basamortuko klima beroa (BWh) iparralde muturreko Sahel eskualdean.
Datu orokorrak
Kokapena: Mendebaldeko Afrika, Ghanaren iparraldean
Koordenatu geografikoak: 13°N, -2°W
Azalera:
Herrialdearen mugak:
denetara: 3.193 km
Erresuma mugakideak:
Itsasbazterra: 0 km (itsasgabea)
Lurraldea: gehiena zabaldi ondulatua, muinoak mendebaldean eta hego-ekialdean.
Muturreko garaierak:
Baliabide naturalak: manganesoa, kareharria, marmola; urre, fosfato, apar harri eta gatz hobi txikiak.
Lurren erabilera: (2005)
Lur ureztatua: (2003) 250 km²
Ur baliabide berriztagarriak: (2001) 17.5 m³
Ur kontsumoa (etxeko-ura/industria-ura/nekazal-ura): (2000)
Arrisku naturalak: Maiz lehorteak eta uholdeak.
Kye Whyte
Kye Whyte (Peckham, Southwark, Erresuma Batua, 1999ko irailaren 21a) BMX lasterketako gizonezko txirrindulari britainiarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuen. Gaur egun, Dancing on Ice saioko hamalaugarren seriean ari da lehiatzen.
Hastapenak
Whyte hiru urterekin hasi zen BMXn ibiltzen, Brixton BMX Club-en, Brockwell Park-en, Londres hegoaldean. Geroago, Daniel eta Tre Whyte anaiekin batera, Peckham BMX Club-era joan zen gaztetan. Kluba, anaien aita Nigelek sortu zuen. Tre eta Kye Britainia Handiko Txirrindularitza Taldeko kide izango ziren, eta Kye Peckham klubeko zortzigarren kidea izango zen. Kyek istripu bat izan zuen Britainia Handiko Txirrindularitzako talentu taldean sartu eta gutxira, bost egun eman zituen koma induzituan, eta urtebetez ezin izan zuen ibili.
Ibilbidea
Europako txapelketako zilarrezko domina irabazi zuen, Kyle Evans taldekidearen atzetik, Glasgowen 2018an. 2019ko apirilean, UCI BMX Supercross Munduko Kopako lehen garaipena lortu zuen Manchesterren.
2019ko UCI BMX Munduko Txapelketan, Whytek, berriro ere, forman jarraitu zuen finalera bidean, baina, istripu baten atzean harrapatuta gelditu zenean, itxaropena amaitu zitzaion, eta, azkenean, bosgarren postua lortu zuen.
2021eko ekainaren 20an, 2020ko Tokioko Olinpiar Joko atzeratuetarako hautatu zuten britainiar taldean, non zilarrezko domina irabazi zuen Herbehereetako Niek Kimmannekin lehia estuan.
BMX lasterketetatik kanpo, Dancing on Ice saioko hamalaugarren seriean parte hartuko zuela iragarri zuen.
30eko hamarkada
30eko hamarkada 30. urtetik 39.era bitartekoa da, bi urte horiek barne.
Hungariako futbol liga
Hungariako futbol liga (hungarieraz Nemzeti Bajnokság I) Hungarian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1901ean sortu zen eta Ferencvárosi TC, MTK Budapest FC eta Újpest FC dira txapelketa gehien lortu dituzten taldeak, hirurak Budapest hiriburukoak.
Cachoeira Grande
Cachoeira Grande Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sho Murata
Sho Murata (村田 翔, 1987ko apirilaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.
Leptoclinus maculatus
Leptoclinus maculatus Leptoclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
Chalcides thierryi
Chalcides thierryi Chalcides generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Gobiosoma grosvenori
Gobiosoma grosvenori Gobiosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Fernando Romero Martínez
Fernando Romero Martínez (Errenteria, 1982ko otsailaren 10a) bankari ohia eta zuzenbidean aditua den enpresaburua, EiDF enpresaren sortzailea. Forbesen arabera, espainiako aberatsenen artean dago. 2022an agertu zen zerrendan lehen aldiz, 34. postuan kokaturik.
Biografia
Errenterian jaio bazen ere, gaztetatik Galizian bizi da, Poion. Zuzenbidea ikasi zuen Deusto, Santiago eta Nafarroako IESE Business School-en. Bankaria zela, energia berriztagarrien negozioa eta mozkinak ezagutu zituen. Izan ere, Aznarren gobernuak inbertsioak sustatu zituen. 2008an EiDF (Energía, Innovación y Desarrollo Fotovoltaico) sortu zuen, eguzki-energia fotovoltaikoaren eta autokontsumo fotovoltaikoaren eremuan lan egiten duen enpresa. 2011an bere lenen instalazioa jarri zuen. 2018an autokontsumoa sustatzeko "eguzkiaren zerga" bertan geratu zen eta horrek inbertsioak sustatu zituen. Enpresak Pontevendran du egoitza eta 2021ean atera zuten burtsara, BME Growth delakoan. Enpresaren balioa hirukoiztu zen, eta Romerok jabetzaren %77a izanik, 850 milioi euro dituela estimatzen da. 2023an enpresak "Mercado Contínuo" delakoari salto egindo duela adierazi du. Enpresak bi lan lerro ditu, batetik energia sortzea eta bestetik, energia saltzea. Bigarren hau, Prosol Energía izeneko enpresaren bitartez egiten dute.
Ayoó de Vidriales
Ayoó de Vidriales Zamorako probintziako udalerria da.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 399 biztanle zituen.
Erdialdea (Botswana)
Erdialdea Botswanako barruti handiena da bai azaleran eta bai biztanleriari dagokionez. Bamangwatotarren jatorrizko lurraldea baitan hartzen du. Botswanako politiko ezagun asko barruti hontatik irten dira hala nola Seretse Khama presidente ohia, Festus Mogae presidente ohia ala gaur egungo presidentea, Seretse Ian Khama teniente jenerala.
Gooseham
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Erdialdea (Botswana)
Barrutiko herrialde handienen artean Palapye eta Serowe aurkitzen dira, Afrikako tradizio handienetariko bi herri hain zuzen ere. Limpopo ibaia elikatzen duten hainbat ibai zeharkatzen dute barruti hau, bapateko uholdeak sortzeko erreztasuna dutenak ekaitzak daudenean.
Ferrimagnetismo
Fisika n, material ferrimagnetikoa aurkako momentu magnetikoko atomoak dituen materiala da, antiferromagnetismo an bezala; hala ere, ferrimagnetismoan momentuak ezberdinak dira eta ondorioz berezko magnetitzazioa mantentzen da. Hau populazioa  material edo ioi  ezberdinez osatuta dagoenean ematen da (Adibidez,  Fe2+ eta Fe3+).
Ezagututako material ferrimagnetikoen artean itrio burdin granatea (YIG), burdin oxidoaz beste elementu batzuekin (adibidez, aluminioa, kobaltoa, nikela, manganesoa eta zink a) osatuta dauden ferrita kubikoak eta ferrita hexagonalak (adibidez,  PbFe12O19 and BaFe12O19 eta pirrotita, Fe1−xS ) ere aurki daitezke.
Propietateak
Material ferrimagnetikoek erresistibitate altua dute eta propietate anisotropiko ak dituzte. Hala ere, benetan anisotropia kanpotik aplikatutako eremu batek induzitzen du. Aplikatutako eremu hau dipolo magnetikoekin lerrokatzen denean, horrek dipolo momentu magnetiko neto bat eragiten du. Bestalde, aplikatutako eremu magnetikoak kontrolatutako frekuentzia batean dipolo magnetikoa prezesio natzea eragiten du. Frekuentzia honi, Larmor frekuentzia edo prezesio frekuentzia deritzo. Adibide bezala, prezesioaren norabide berean zirkularki  polarizatutako mikrouhin batek, elkarrekintza sendoak eratzen ditu dipolo magnetiko momentuarekin; aurkako norabidean polarizatzen denean ordea elkarrekintzak oso ahulak dira. Elkarrekintza sendoa denean, mikrouhin seinaleak materia zeharka dezake. Norabide propietate hauek mikrouhin gailuen eraikuntzan erabiliak dira, hala nola: isolatzaile ak, zirkulatzaileak eta biratzaileak. Material ferrimagnetikoak isolatzaile eta zirkulatzaile optikoak ekoizteko erabiltzen dira ere. Hainbat arroka motetan dauden mineral ferrimagnetikoak, lurraren eta beste planeten antzinako propietate geomagnetikoak ikertzeko erabiltzen dira. Ikerketa eremu hau, paleomagnetismo bezala ezagutzen da.
Ferrimagnetismo molekularra
Ferrimagnetismoa iman monomolekularretan  ere gerta daiteke. Honen adibide klasikoa, dodenuklearra den manganeso molekula da, 10-eko spin eraginkorrarekin (S=10). Hau, Mn (IV) zentro metalikoak Mn (III) eta Mn (II) zentro metalikoekin dituen elkarrekintza antiferromagnetikoetatik deribatzen da.
Bryozoa
Bryozoa (grezieratik, bryo, goroldio eta zooa, animalia) -batzuetan Ectoprocta izendatuak- animalia ornogabe filum bat dira. 0,5 milimetro luze neurtu ohi dute eta aurkitzen duten janaria iragazten dute lofoforo batzuekin. Hauek koroa egitura batean lerrokatzen dira zilio ezberdinekin. Itsas espezie gehienak tropikoetan bizi dira, baina poloetan ere aurkitu daitezke. Ur gezatan ere badira hainbat espezie. 4.000 bat espezie ezagutzen dira eta generoetako bat bakartia da eta beste guztiak kolonialak.
Dragoiaren gidaria
Dragoiaren gidaria (Drachenreiter) 2020ko Tomer Eshed israeldar zinema zuzendarien marrazki bizidunetako filma da. How to Train Your Dragon arrakastako trilogiaren kopia moduko bat da produktu aleman hau, haiek ere animaziozko lanak izan zirelarik.
Zineuskadik eta Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politika Sailak sustatutako Zinema Euskaraz programari esker, filma euskaraz ikusi ahal izan zen zinema aretoetan.
Sinopsia
Firedrake dragoi gaztea da, gizakiengandik basoan ezkutatzen ibili beharraz nekatuta dagoena eta leinuko nagusiei jada benetako dragoia dela erakusteko irrikan dagoena.
Studená (Eslovakia)
Studená (Medveshidegkút) Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 1,73 km²ko azalera du eta 268 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1304. urtekoa da.
Fontanarrosa
Roberto Fontanarrosa edo "El Negro" (Rosario, Santa Fe, 1944ko azaroaren 26a- Rosario, 2007ko uztailaren 19a) idazlea izateaz gain, komikigile argentinarrik ezagunenetarikoa da, "Quino"rekin batera.
"Inodoro Pereyra, el renegau" eta "Boogie, el aceitoso" dira bere pertsonaiarik ezagunenak. Inodoro Pereyra gautxoaren istorioak 1972an idazten hasi zen, eta gaur arte 30 liburu argitaratu ditu berarekin.
Perseis
Greziar mitologian Perseis, Kreta ere deitua, ozeanide bat zen, Ozeano eta Tetisen alaba. Helios jainkoarekin ezkondu zen, eta, honekin, Zirtze aztia, Egea, Eetes, Kalipso eta Pasifae izan zituen, azken hau, Kretako Minos erregearen emaztea.
Perseis edo Perséia Hekate jainkosaren ezizen bat ere bazen, Perses titanaren alaba izateagatik
40ko hamarkada
40ko hamarkadak 40etik 49. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Code Noir
Code Noir (frantsesez, Arautegi Beltza) Luis XIV.a Borboikoak 1685. urtean emandako dekretua izan zen. Arautegiak Frantziar Inperio Kolonialaren esklabotza baldintzak zehaztu zituen, pertsona beltz askeen eskubideak murriztu zituen, Erromatar Eliza Katolikoaz kanpoko erlijioaren praktika debekatu zuen, eta judu guztiak Frantziako Erresumaren kolonietatik kanporatzea agindu zuen.
Artikuluen adibideak
.
Bertrimont
Bertrimont Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bertrimont udalerrian erroldatutako biztanleak 253 ziren. Familiak 79 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 42 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Fruitu oskoldun
Fruitu oskoldunak, eskuarki, hazi oleaginoso jangarri bakarra duten fruituak dira, eta heldu ahala, gogortuz doan azal janezin baten barruan daude. Hazi gehienak, oskoletik berez askatzen diren fruituetatik datozen arren, ez da gauza bera gertatzen hur, gaztaina eta ezkurrekin, adibidez.
Bertrimont
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Fruitu oskoldun
Ikusten denez, fruitu oskoldun ez da kontzeptu teorikoa, hedaduraz definitutako terminoa baizik, elikaduran, nutrizioan eta alergologian bereziki erabiltzen dena. Horrelako fruituen haziek, nutrizioaren ikuspegitik, antzeko konposizioa dute (energia eta nutriente ugari) eta osasunerako mesedegarriak dira, alergia-iturri izan daitezkeen arren. Fruitu oskoldun batzuk fruitu lehorrak dira, ez denak, baina bigarren sailkapen hori hezetasun graduari dagokio. Horretan ere, ez da gauza bera
Bertrimont
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 115 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 115 pertsona aktiboetatik 109 lanean zeuden (60 gizon eta 49 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bertrimont udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 223 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.430 euro zen.
Fruitu oskoldun
Terminoaren erabilera orokorra ez da oso murriztailea: fruitu oskoldun asko (fruitu lehordun, alegia), ez dira fruitu oskoldun adiera botanikoan. Terminoa, horma gogorra eta mami jangarria duten fruituak izendatzeko erabiltzen da, sensu stricto.
Bertrimont
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Fruitu oskoldun
Definizioak: fruituak, haziak, atalak
Lorea ernaldu ondoren (angiospermetan), obulutegia heltzearen eraginez gorpuzten den landare-organoa fruitua da, botanikaren ikuspuntutik. Obulutegiaren hormak perikarpoa osatzen du (oskola), eta obulutegiaren barruko obuluek haziak ematen dituzte. Kanpoaldetik barrurantz, perikarpoak parte hauek ditu:
Bertrimont
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bertrimont udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fruitu oskoldun
Fruitu oskoldunen zerrenda
Hauek dira gure artean ezagunenak: anakardoa (Anacardium occidentale), arbendola (Prunus dulcis), Brasilgo intxaurra (Bertholletia excelsa), ezkurrak: haritz (Quercus robur), arte (Quercus ilex), ametz (Quercus pyrenaica), erkametz (Quercus faginea) eta antzekoenak, gaztaina (Castanea sativa), hurra (Corylus avellana), intxaurra: intxaurrondoarena (Juglans regia), makadamiarena (Macadamia integrifolia), pagazi edo pagatza (Fagus sylvatica), pekan intxaurra (Carya illinoinensis), pinazia (Pinus pinea), pistatxoa (Pistacea vera) eta beste hainbat.
Sailkapen honetan kakahuetea ere sartua izan den arren, ez da fruitu, lekale baizik.
Ekoizpena, estatuka
Fruitu oskoldunen ekoizle behinenak Txina eta AEB dira. Kontinenteka adierazteko,
Ekoizpen handiena anakardoena da: Asian (Vietnam eta India), guztiaren % 56 ekoitzi da, batez beste, 1980-2017 epean; ondotik, Afrikan (ekoizpen osoaren % 37,6, Boli Kosta n eta Benin, bereziki).
Intxaurra dator ondotik: Txina eta AEB, nagusi. Txinaren aurrerapen azkarrari esker, intxaur-ekoizpenen gorakada nabarmena izan da: 2000tik 2016ra bere ekoizpena sei aldiz biderkatu zuen.
258 Tyche
258 Tyche, asteroide gerrikoan aurkitutako 258. asteroidearen izena da. Karl Theodor Robert Lutherrek aurkitu zuen 1886ko maiatzak 4an Düsseldorfetik.
Fruitu oskoldun
Ekoizpena, estatuka
Bigarren hazkunde nagusia pistatxoarena da: 2007-2016 hamarkadan, fruitu honen produkzioa % 55 hazi zen. Eta1980-2017 tartean, munduko ekoizpena 15ez biderkatu da, egun Iran delarik munduan lehena.
Oraindik ere, basoko arbolatik biltzen den Brasilgo intxaurrak urtaroen gorabehera latzak nozitzen dituen arren, fenomeno nagusia Amazonian Brasilgo intxaur ekoizpenaren amiltzea izan zen, 1970 eta 2003 urteen artean eskualde hartako oihana arras soiltzearen ondorioz. Boliviako eta Peruko Amazonas aldeko eskualdeak babestu ziren, fruitu lehorren uzta arautuz, auzoko Brasil handiaren ekoizpena gainditu zelarik.
Analisi nutrizionala
Ondoko tauletan, Europan maiz kontsumitzen diren fruitu oskoldunen eta pinazien oinarrizko datuak bildu ditugu. Datu horiek guztiak eskuragarri eta komentatuta daude elikagai hauek jorratzen dituzten Wikipediako artikuluetan.
Makronutrienteak
Fruitu lehor guztiek gantz-azido aseen tasa nahiko apala dute, Brasilgo intxaurrak izan ezik (16,2 g/100 g). Kate luzeko gantz-azido aseek, larregi kontsumituta, kolesterol tasa altxa dezakete eta efektu tronbogeniko aterogenoak (tronbosia eragiten dutenak) eragin; beraz, gaixotasun kardiobaskularra nozitzeko arriskua areagotzen dute. Bestetik, ordea, gantz-azido horiexek garuneko nerbio-sistemako mielinazko zorroaren osagai nagusiak dira. Hortaz, ez dira deabrutzat jo behar, nutrizioan oreka-erregulatzaileak direlako. Begiratu behar den bakarra, gantz-azido aseen ingesta eguneroko energia-ingesta osoaren %12 ez gainditzea da.
Hona hemen fruitu oskoldunen osaerak, jarduera antioxidatzaileen arabera:
GAPA (poliasegabeak) gehien duten fruitu oskoldunak intxaurrak dira (43,6 g/100g); ondoren, pinaziak (33 g/100g) eta Brasilgo intxaurrak datoz. Poliasegabeen onurak aprobetxatzeari dagokionez, fruituen eduki erlatiboa kontuan hartu behar da. Izan ere, azido linoleikoa (ω6) eta azido alfa-linolenikoa (ω3) gure gorputzak EPA edo azido eikosapentaenoikoa (C20:5 ω-3) sintetizatzeko erabiltzen ditu. Gantz-azidoak lehian dihardute lasterketa metaboliko honetan, eta ω3/ω6 ratioa erabakigarria da lehiaketan: 4 – 5 ingurukoa izan behar du. Omega-6k ez du 4 - 5 aldiz omega-3 baino handiago izan behar; kontuan har dezagun gure dietan, oro har, omega6 askotxo dagoela.