cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Issans
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erinaceidae
Erinaceidae Erinaceomorpha ordeneko ugaztun familia bat da. Ondo ezagunak diren trikuak (Erinaceinae) biltzen ditu Eurasia eta Afrikan eta Galericinae azpifamilia Asiako hegoekialdean. Lehen Insectivora barruan sartzen zen, baina talde hau polifiletikoa denez gaur egun berezko ordena gisa sailkatzen da. 10 genero eta 24 espezie ezagutzen dira.
Yacolt (Washington)
Yacolt Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clark konderrian dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lisboa Handia
Lisboa Handia (Grande Lisboa) Portugalgo azpieskualdea da, Lisboako eskualdean kokatuta dagoena. 1.381 kilometro karratuko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 1.993.584 zituen.
Bluffs (Illinois)
Bluffs  Illinoiseko herri bat da. Scott konderrian kokatua dago. 2010ean 715 biztanle zituen, 2.31 kilometro koadrotan banatuta.
Master Amaierako Lana
Master Amaierako Lana (MAL) (master's thesis ingelesez eta Masterarbeit alemanez) unibertsitate-master titulua eskuratu ahal izateko ikasleak gai baten inguruan burutu behar izaten duen txostena da, zuzendari baten ahokularitzapean eta hura ebaluatzen duen epaimahai baten aurrean aurkezten dena. MALa bera master tesia edo tesina da.
Anschluss
Anschluss (alemanez «lotura»), Anschluss Österreichs ere deitua, Alemania naziak egindako Austriaren anexioa izan zen, 1938ko martxoaren 15ean gauzatu zena. Adolf Hitlerek desiratutako Alemaniaren hedapenaren urrats bat izan zen gertaera hau, 1935ean, plebiszitu baten ostean, Sarre eskualdea bereganatu ostean. Geroagokoak izan ziren Sudeteen auzia (1938ko urria), Txekoslovakiaren inbasioa (1939ko martxoa) eta Poloniaren inbasioa (1939ko iraila), Bigarren Mundu Gerra abiarazi zuena.
Historia
Nahiz naziak, Arthur Seyß-Inquart buru, anexio honen alde aspaldian ari ziren, Frantzia eta Ingalaterrako oposizioak hainbat urtez galarazi zuen Alemania eta Austriaren arteko batasuna. Alemaniaren presioa zela-eta, tentsio politiko handiko garaia izan zen Austrian. Kurt Schuschnigg gobernu buru austriarrak horrelakorik nahi ez bazuen ere, Hitlerrek behartu zuen Seyss-Inquart Barne ministro izenda zezan. Austriaren independentziari eusteko azken ahalegin gisa, Schuschniggek Anschluss-ari buruzko erreferenduma iragarri zuen. 1938ko martxoaren 10ean, Hitlerrek Schuschnigg kargua uztera behartu zuen eta Seyss-Inquarten gobernu berria ezarriz batera, Alemaniako armadako blindatuak sartu ziren Austrian. Martxoaren 12an Viena hartu eta 15ean, Hitlerrek berak aldarrikatu zuen Vienan Anschluss-a. 1938ko apirilaren 10ean eginiko erreferendumean, austriarrek Reicharekiko batasunaren aldeko botoa eman zuten (%99,73).
Anschluss-ak erantzun eskasa izan zuen nazioartearen. Lehen Mundu Gerrako aliatuek protesta diplomatikoak soilik egin zituzten, Anschluss-aren aurkako inolako neurri zehatzik hartu gabe, nahiz eta, berez, Versaillesko Ituna betearaztearen arduradun ziren, zeinak Austria eta Alemaniaren batasuna debekatzen zuen. Austriak 1945eko apirilaren 27an berreskuratu zuen independentzia.
Betolatza
Betolatza Zuia-Gorbeialdea eskualdean dagoen Arratzua-Ubarrundia udalerriko herrietako bat da. Ubarrundia udalerri zaharrean zegoen.
Demografia
2011n 28 biztanle bakarrik izan arren, XIX. mendearen hasieran 200 zituen.
Geografia
Gasteizetik 13 km iparralderantz, mendien txikien artean eta 546 metroko alturan dago. Bertara ailegatzeko A-240 autobidean, Luku parean, errepidetxo bat hartzen dute.
Historia
Betolatzari buruzko lehenengo aipamenak XI. mendekoak dira, izan ere Donemiliagako goldea agirian Betellogaha zuen izena eta, agiri horretan jasota dagoenez, «duas regas» (bi golde hortz) ematen zizkien San Millán de Yusoko monasterioari eta San Millán de Susoko monasterioari. Ubarrundiako ermandade eta udalerrian izan zen, Arrazua-Ubarrundian sartu arte.
Egungo Jasokundearen parrokia 1964an sagaratu zuten, ia hondaturik zegoen Erdi Aroko eliza ordezkatuz.
Garraioa
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Kultura
Herriko jaiak abuztuaren 29an ospatzen dute San Joan Lepogabetuaren omenez.
Bergholz (Ohio)
Bergholz Ohioko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 664 biztanle zituen, 1.46 kilometro koadrotan banatuta.
Santiago Güell López
Santiago Güell López (Donostia 1883 - Garraf, 1954) kataluniar politikari eta kirol sustatzailea izan zen. Federació Monàrquica Autonomistaren bultzatzailea, 1921ean diputatu hautatu zuten. Nazioarteko Olinpiar Batzordearen ordezkaria izan zen.
Gazeta
Gazeta esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:
Brassita
Brassita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Brassita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
NGC 4767
NGC 4767 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Raquel García-Tomás
Raquel García-Tomás (Bartzelona, 1984) kataluniar diziplina eta lankidetza anitzeko sorkuntzan espezializatutako konpositore da. Espainiako Kultura eta Kirol Ministerioak urtero ematen duen Konposizio modalitateko 2020ko Musika Sari Nazionala jaso zuen.
Musikari ibilbidea
Musika-konposizioaren espezialitatea ikasi zuen Kataluniako Goi Mailako Musika Eskolan (Esmuc), eta Londresko Royal College of Music-en doktoratu zen. English National Ballet, Royal Academy of Arts edo Dresdener Musikfestspiele taldeekin aritu da sorkuntza lanak egiten. Berlingo Matthias Rebstock eszena-zuzendariarekin aritu da konpositore eta bideo-egile gisa Büro für postidentisches Leben sortzen, Grec Jaialdian eta Neuköllner Oper Berlin jaialdian estreinatua. Bartzelonako Auditorioko Sampler Series musika garaikideko zikloko konpositore gonbidatua izan zen 2015/2016 denboraldian, Blind Contours no. 1, lanarekin. Oslo Sinfoniettak interpretatua. Beste talde batzuen enkarguak ere jaso ditu, edo haiekin elkarlanean aritu da, besteak beste; Phace Ensemble, Ensemble Contemporáneo Orquesta Cadaquéskoa, Madrilgo Orkestra Sinfonikoa, Càmera Musicae, Experimental Funktion, CrossingLines Ensemble, Ensemble Sonido Extremo, Cosmos Quartet, Barcelonako Clarinet Players, Barcelona Reed Quintet, BCN 216 eta PluralEnsemble.
Hemidactylus mercatorius
Hemidactylus mercatorius Hemidactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Raquel García-Tomás
Musikari ibilbidea
Bartzelonako Auditorioan, Kataluniako Musika Jauregian, Teatre Lliure-n, Kataluniako Antzoki Nazionalean, Valentziako Palau de la Música-n, Zaragozako Auditorioan, Espainiako Antzokian, Kanaleko Antzokietan, La Casa Enviva-n edo Centro Nacional de Sofarte Museoko 400 Auditorioan jo du musika. Bere musika hainbat hiritan ere entzun ahal izan da, batez ere Europan, baina baita Kairon, Rosarion edo Buenos Airesen ere.
Dido reloaded ganbera-opera sortzen lagundu zuen, Xavier Bonfill, Joan Magrané eta Octavi Rumbaurekin batera. Opera de Bolsillok eta Nueva Creción-ek ekoitzia, Cristina Corderoren dramaturgiarekin eta Jordi Pérez Soléren zuzendaritza eszenikoarekin, eta Madrilgo Real Academia de Barcelonan estreinatu zen. Estreinaldiaren ondoren, talde berak jarraitu zuen proiektuarekin Go, Aeneas, Go! 2014ko maiatzean estreinatu zen Berlingo Russisches Haus der Wissenschaft und Kultura-n, Neuköllner Oper-ek eta GASAGek sortzen ari diren sortzaileei laguntzeko antolatutako Berliner Opernpreis 14ko lehen saria irabazi ondoren,.
2015. urtean, García -Tomasek eta Magranék Bartzelonan girotutako opera sortu zuten, disPLACE, eta MusikTheaterTage Wien Jaialdian, Bartzelonako Santa Monika Zentroan eta Madrileko Kanaleko Antzokietan antzeztu zuten, Teatro Realarekin batera.
2018ko otsailaren 14an, Balena blava estreinatu zuen Kataluniako Antzoki Nazionalak, Victoria Szpunberg-en musikarekin eta testuarekin. Hogei minutuko obra da, eta Igor Stravinskiren La consagración de la primavera lanean inspiratuta dago. Ekitaldian Kataluniako Goi Mailako Musika Eskolako (ESMUC) ikasleek eta Marta Angelat aktoreak hartu zuten parte. Urte horretan bertan, Madrilgo Teatro Realen, Teatro Españolean eta Bartzelonako Teatre Lliure-n, Helena Tornero (libretoa) eta Marta Pazos (eszenografia), Je suis narcissisterekin batera sortutako opera bufoa estreinatu zen.
2019-2020 denboraldian, konpositore egoiliarra izan zen La Pedrera Fundazioaren Musika Egoitzetan. 2020ko urriaren hasieran, BBVA Fundazioaren Leonardo beka bat jaso zuen, Irène Gayraud libretistarekin eta Marta Pazos eszena-zuzendariarekin batera opera berri bat sortzeko, Alexina B., 2023ko martxoaren 18an Gran Teatre del Liceu-n estreinatuko zena. Herculine Barbinen memorietan inspiratuta dago opera. Alexina B. ere deitzen zaio,. mendean Frantzian bizi izan zen pertsona intersexuala. 2022ko maiatzaren 13an obra sinfoniko koral bat estreinatu zuen L'Auditori-en, Suite of Myself, San Juan de Bachen Pasioan musikalki oinarritua eta Walt Whitmanen poemetan literarioki oinarritua.
Dingo
Dingo edo dingo txakur (Canis lupus dingo) Australasian bizi den otsoen azpiespeziea da, ziur asko asiar otsoaren (Canis lupus pallipes) ondorengoa.
Ezagunenak Australiakoak badira ere, hego-ekialdeko Asia osoan bizi dira eta azken eskualde honetan dute jatorria. Dingo hitzak Australiako aborigenen dharuk edo eora hizkuntzetan du jatorria.
Harttia merevari
Harttia merevari Harttia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak arina
Boxeoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak arina 2021eko uztailaren 26tik abuztuaren 7ra ospatu zen Ryōgoku Kokugikanen. 28 herrialdetako 28 boxeolarik hartu zuten parte. Arinan 57 eta 63 kilogramo arteko boxeolariek hartzen dute parte.
Meurigita-Na
Meurigita-Na fosfato motako minerala da.
Aalborg
Aalborg edo Ålborg, baina udalerriak Aalborg izena hobestea erabaki zuen. Danimarkako laugarren hiria da eta Iparraldeko Jutlandiako eskualdearen hiriburua. Limfjorden ekialdean hegoaldeko ertzean kokaturik dago, irla eta aintzira ugarik inguratzen dutelarik. Fiordoaren beste aldean Nørresundby auzoa dauka. Hiri industriala eta unibertsitarioa da. 126.556 biztanle ditu (2012) eta metropoli eremuak 201.142, herrialdeko hirugarrena Kopenhage eta Aarhuseko metropoli eremuen atzetik.
"Iparraldeko Paris" edo "A bikoitza" ezizenak hartzen ditu halaber.
Meurigita-Na
Ezaugarriak
Meurigita-Na fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Román Montañez
Román Montañez Martín (Sant Joan de Vilatorrada, 1979ko otsailaren 18a -) kataluniar saskibaloi jokalaria da, ACBko Bilbao Basket taldean ibilitakoa.
Aalborg
Historia
Jakina da bikingoek Ålborg inguruan bi asentamentu izan zituztela, gaur egun oraindik ikusgai dagoen Lindholm Høje hilerri bikingoak erakusten duenez, baina herriaren lehenengo aipamena 1040. urtekoa da, orduko txanpon batean Alabu izena agertzen baita.
Annabelle (filma)
Annabelle, 2014ko John R. Leonetti estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Annabelle Wallis, Ward Horton eta Alfre Woodard aktoreek antzeztu zuyen.
Aalborg
Historia
Limfjordean egoterakoan Eskandinavia eta Jutlandiaren arteko bidegurutzea izan da beti. Horrela ertaroan garapen handia izan zuen, hiri izendapena jaso zuen 1342. urtean eta bereziki aberastu zen 1516an sardinzarren gatzatzearen monopolioa eman zitzaionean. 1554. urtean apezpikutza ere lortu zuen, eta ordurako Jutlandiako hiri nagusia bihurtu zen.
Annabelle (filma)
The Conjuring saileko filmeetako bat da, alegia, The Conjuring (2013) filmaren jarraipena. Annabelle: Creation (2017) eta Annabelle Comes Home (2019) jarraipenak dauzka.
Aalborg
Historia
Aalborgeko Skipper Clement merkatariak Kondearen guda izeneko matxinana abiarazi zuen nekazariak eta kristofer, Oldenburgeko kondea lagun hartuta 1534ean. Kristian III.a erregearen aurka egin eta gerra zibila sortu zen Danimarkan. Jutlandiaren zati handia eskuratzea lortu zuten baina erregearen Johan Rantzau generalak Aalborg erasotu, hiria harpilatu eta 2.000 hiritarretik gora hil zituen. Honekin bukatu zen Kondearen Guda.
MV Cap Finistère
MV Cap Finistère (2001-2010 artean Superfast V), Brittany Ferries britainiar konpainiaren ferri bat da. 1998an agindua eta 2001ean itsasoratua izan zen. Ingalaterra, Bretainia, Euskal Herria eta Espainia artean itsas-bidaiak burutzen ditu.
Annabelle (filma)
Argumentua
1967, Santa Monica, Kalifornia. John Formek (Ward Horton) haurdun dagoen Mia (Annabelle Wallis) emaztearentzat opari perfektua topatu du: Anabelle dritzon eta emaztegai jantzi txuri eta garbi-garbia daraman panpin vintage eder eta ezohikoa.
Aalborg
Historia
Bigarren Mundu Gerran nazi paratxutistek lehenengo hartu zuten hirietako bat izan zen bere aerodromo estrategikoa zela eta.
Annabelle (filma)
Argumentua
Halere, Miak Annabelle oparitzat jasotzeak eragindako poztasunak gutxi iraungo dio. Gau beldurgarri batean zehar bikoteak sekta sataniko bateko kideak beren etxera sartu eta haien eraso bortitza jasango dute. Sektakideen ezusteko bisitak ez die etxean odola eta izua bakarrik utziko... izaki gaizto eta zital bati deitu baidiote... eta Anabelle panpinaz jabetu baita.
Aalborg
Unibertsitatea
Hiriko zentro nagusia Aalborgeko Unibertsitatea da (Aalborg Universitet edo AAU), 1974an sortua, 17.000 ikasle baino gehiago dituena eta 3.000 langiletik gora. 1995ean Esbjerg Ingeniaritza College-rekin bat egin zuen, eta gaur egun 4 fakultate hauetan banatuta dago:
MV Cap Finistère
Gaur egun, Potsmoutheko Nazioarteko Portua-Roscoff-Bilboko portua (Zierbena) eta Portsmoutheko Nazioarteko Portua-Santanderko portuaren arteko ibilbideak burutzen ditu.
Donnemarie-Dontilly
Donnemarie-Dontilly Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Donnemarie-Dontilly udalerrian erroldatutako biztanleak 2.760 ziren. Familiak 1.021 ziren, horien artean 294 pertsona bakarrekoak ziren (131 bakarrik bizi ziren gizonak eta 163 bakarrik bizi ziren emakumeak), 278 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 354 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 95 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Aalborg
Kale giroa
Aalborgeko kale peatonal nagusia Jomfru Ane Gade da ("Ana birjiñaren kalea"). Egunean zehar turista eta langileentzako kafetegi eta jatetxez josita dago eta gauean diskoteka eta tabernak zabaltzen dira eta gazte jendez betetzen da.
Donnemarie-Dontilly
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.230 etxebizitza zeuden, 1.060 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 97 hutsik zeuden. 1.020 etxeak ziren eta 203 apartamentuak ziren. 1.060 etxebizitza nagusietatik 775 bere jabearen bizilekua ziren, 258 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 24 etxek gela bat zuten, 106 etxek bi zituzten, 249 etxek hiru zituzten, 277 etxek lau zituzten eta 403 etxek bost zituzten. 718 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 477 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 443 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Aalborg
Kale giroa
Aalborgeko inauteriak Eskandinaviako festa ospetsuenetako bat dira. Maiatzaren azken astean ospatzen dira eta egun horietan 100.000 bisitari hartzen ditu hiriak. Ostiralean "Inauteritako taldeen bataila" izeneko desfilea egiten da hiriko kaleetan.
Donnemarie-Dontilly
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Aalborg
Ekonomia
Jutlandia iparraldeko industriagune nagusia da, eta bere kaia herrialdeko inportatzaile/esportatzaile handiena. Aleak, porlana eta arrainak esportatzen ditu bereziki. Jarduera tradizional asko ixten joan diren heinean 1990 hamarkadatik aurrera teknologia berriei loturiko produktuak ekoiztu dira Aalborgen, telefono mugikorrak eta kable gabeko komunikazio tresnak bereziki.
Kirola
Daniar superligan ari den Aalborg BK (AaB) da kirol talderik garrantzitsuena. 3 Liga eta 2 Kopa irabazi ditu.
Aalborg munduko 29 hirirekin senideturik dago. Harremanak sendotzeko urtero hiri hauetako gazteen arteko kirol jokoak antolatzen ditu, Ungdomslegene ("Gazteen jokoak") izenarekin.
Donnemarie-Dontilly
Diru sarrerak
2009an Donnemarie-Dontilly udalerrian 1.078 unitate fiskal zeuden, 2.721 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.422,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Donnemarie-Dontilly udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 268 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Donnemarie-Dontilly udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 505 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santarcangelo di Romagna
Santarcangelo di Romagna Italiako udalerri bat da. Riminiko probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Santarcangelo di Romagnak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hemidactylus ophiolepis
Hemidactylus ophiolepis Hemidactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Bluford (Illinois)
Bluford  Illinoiseko herri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 688 biztanle zituen, 3.76 kilometro koadrotan banatuta.
Mendikute
Mendikute Hernioko mendilerroan dagoen tontorra da, Gipuzkoako erdialdean, Tolosaldean. Tontorrean dorre-gaztelu baten hondarrak daude.
Etimologia
Koldo Mitxelenaren arabera, baliteke Mendikute izena latineko Mons-acutum hitz elkarketatik etortzea, hots, mendi-zorrotz. Hortik Mondacut, Mondecut eta Mendecute. Idatzizko iturriei dagokionez, lehen aldiz 1234an aipatzen da Castrum Montis acuti bezala Fernando III.a Gaztelakoaren idatzi batean. Dena den, bederatzi urte geroago De rebus Hispaniae idazlanean, pentsatzen da Semenez Arradakoak Nafarroako inbasioan (1199-1200) aipatzen dituen gotorlekuetan Arzorociam eta egungo Mendikute berdina direla.
Gaztelua
Mendikute mendiaren goialdean dagoen gazteluak Erdi Aroan zuen izena jakiterik ez dagoenez, mendiarena ematen zaio.
Gazteluaren funtzioari dagokionez, dokumentazio gutxi dago horren inguruan, baina uste da, galtzada zaintzeaz gain, inguruan zeuden zilarrezko meatzeak zaintzeko ere eraiki zutela.
Yarmouth (Maine)
Yarmouth Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Cumberland konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Publizitate subliminal
Publizitate subliminaltzat hartzen da pertzepzio kontzientearen atalasearen azpitik igortzen den ikus-entzunezko mezu oro (irudiz eta soinuz osatua) eta produktu bat kontsumitzera bultzatzen duena. Begi hutsez ikusi ezin den informazioa duten ikus-mezuei ere aplika dakieke, hala nola, irudi finkoko iragarkiak aldizkari ilustratuetan edo karteletan.
Mugimenduan dauden irudien kasuan, gizakia ez da gai pantaila baten gainean proiektatzen den irudi bakoitza, segundoko 14 irudi baino gehiagoko erritmoan doanean, modu kontzientean hautemateko. Hala ere, burmuina gai da horiek hautemateko, eta metodo horren bidez txertatzen den edozein mezu subkontzienteki hauteman daiteke, eta hori baliatu dute batzuek horrelako irudiek gizabanakoaren borondatean eragina dutela baieztatzeko jarduera jakin bat egiteko orduan (produktu edo marka jakin bat kontsumitzea; sentsazio motaren bat sentitzea, atsegingarria edo nazkagarria; edo premiaren bat bultzatzea: egarria, gosea, izua, etab.).
Legedia
Espainiaren kasuan, 1988 ko Publizitatearen Lege Orokorrak publizitate subliminala legez kontrako publizitate mota gisa sartzen du, eta honela definitzen du:
Esan beharra dago definizio hori ez zutela legelariek berek egin, psikologo batek baizik, txostengile batek ere ez baitzekien zehazki zer zen, eta ez zuen haren existentziaren zantzurik. Hala ere, komenigarritzat jo zen publizitate-manipulazio hori debekatzea.
Loir eta Cher
Loir eta Cher (frantsesez Loir-et-Cher) Frantziako Erdialdea-Loira Harana eskualdeko departamendua da (41), Loira eta Cher ibaiek zeharkatua. Frantziako iparraldean dago, Parisko hegoaldean. 6.343 km2 ditu eta 314.968 biztanle.
Publizitate subliminal
Historia
Ustezko esperimentua 1957an egin zuen James Vicary k Estatu Batuetan, publizitatea egin nahi zen markarekin, minutuko fotograma bat edo bi sartzean zetzan (iturri batzuek, marka hori Coca Cola izan zela diote, beste iturri batzuek, krispeten tokiko sinadura bat izan zela diote, eta, beste batzuek, biak aldi berean zirela). 1962an, Vicary Advertising Age aldizkariak elkarrizketatu zuen eta esperimentua benetan muntaia bat zela adierazi zuen, bere enpresak zailtasun ekonomikoak zituelako. Informazio horietatik guztietatik ondorioztatzen da proba hori ez zela inoiz egin, beraz, teknomito bat da, eta beste teknomito askorekin gertatzen den bezala, zorroztasun zientifikorik gabeko argitalpen ugariren bidez zabaldu da.
Loir eta Cher
Prefektura Blois hirian dago; suprefekturak, Romorantin-Lanthenay eta Vendôme hirietan.
Publizitate subliminal
Historia
2006an, Nijmegengo (Holanda) Radboud Universityko Johan C. Karremansek eta bere laguntzaileek ikusi nahi izan zuten ea boluntario batzuei subliminalki eragin ziezaieketen edari-marka berezi bat nahiago izatera, zehazki Lipton Ice. Horretarako, Spa Rood izeneko ur mineral marka bat aukeratu zuten, Lipton Ice bezala ere eraginkorra zena egarria itzaltzeko. 61 boluntario ingururi "B" hizki larriko kate batean infiltratutako "b" hizki xeheak zenbat aldiz agertzen ziren kontatzeko behaketa lana eskatu zitzaien. "B" kate bakoitza 300 milisegundoz agertzen zen, 23 milisegundotan esanahirik gabeko sekuentzia bat agertzen zen bitartean edo "Lipton Ice" mezu subliminalarekin. Azkenik, "Lipton Ice" edo "Spa Rood" nahi zuten galdetzen zitzaien, tekla baten gaineko presioaren bidez. Gainera, hori beste ikerketa baten parte zela. Horrela, egarri zeudela esan zuten boluntarioak "Lipton Ice" aukeratzeko prestuago zeudela egiaztatu zuten, mezu subliminala jaso bazuten bakarrik.
Bigarren ikerketa batean, ikertzaileek 105 boluntarioen erdiak egarri sentitzea eragin zuten, esperimentua egin aurretik gatz askoko elikagai bat emanez. Amaieran, iragarri bezala, mezu subliminalak egarrituen artean arrakasta izan zuela ikusi zuten. Horien % 80k "Lipton Ice" aukeratu zuten, %20aren aurrean, hauek ez baitzuten mezuaren berri izan. Hala ere, egarri ez zirenek ez zuten edaria aukeratu, mezu subliminala gorabehera. Esperimentuak frogatu zuen egoera jakin batzuetan publizitate subliminalak funtzionatzen zuela.
Loir eta Cher
Departamendu mugakideak
Mugakide ditu Eure eta Loir, Loiret, Cher, Indre, Indre eta Loira eta Sarthe departamenduak.
Publizitate subliminal
Historia
2009an, Estatu Batuetako Psikologia Elkartearen aldizkariak defendatu zuen estimulu subliminalak aldez aurretik egituratutako estimulu asoziatiboen mende daudela, eta haien zeregin bakarra jokabide jakin bat edo aldez aurreko jarrera jakin bat indartzea dela, jokabide horiek eragiten dituen estimulua berez subliminala dela frogatzen duten froga eztabaidaezinik egon gabe.
Efektu honi buruz espekulatzen jarraitzen da, Estatu Batuetako Psikologia Elkartearen aldizkarian, estimulu subliminalak aldez aurretik egituratutako estimulu asoziatiboen menpe daudela frogatu zuen, eta euren zeregin bakarra, jokabide jakin bat edo aldez aurreko jarrera jakin bat indartzea dela, jokabide horiek eragiten dituen estimulua, berez subliminala denaren froga argirik egon gabe.
NGC 4770
NGC 4770 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Publizitate subliminal
Salatutako kasu batzuk
James Vicary ren esperimentuaren eta publizitatearen munduan izan zuen hedapen handiaren ondorioz, itxuraz bultzada sexual primarioak ustiatzen zituzten kasuen adibideak ugaritu ziren.
Kasu hauek guztiak pareidoliak izan ohi dira, salbuespen bakarra Los Rescatadores filmaren kasua delarik (Bernardo eta Bianca bezala ere ezagutzen dena), non emakume biluzi bat agertzen den eraikin baten leihoan, baina hau soilik kamera geldoan ikus daiteke, koadroen araberako analisi baten bidez. Disneyko goi exekutiboek esan zutenez, irudi hori ez zuten zuzeneko langileek sartu, film hori muntatzeko ardura zuenetako batek baizik (azpikontratatutako lana). Hala ere, milaka kopia merkatutik kendu behar izan zituzten.
Publizitate subliminalari buruzko azterlanak irudi finkoetan
Aldeko ikertzaileen artean, Wilson Bryan Key legenda dugu, publizitate iragarkietan ezkutuko mezuak biltzen dituena, batez ere sexu eta heriotzarekin lotutakoak. Bere ikerketarik aipatuenetako bat whisky iragarki batena da, non Keyk, izotzezko kuboetan ezkutatutako irudi batzuk aurkitu zituen. Hala ere, beste ikertzaile batzuentzat Key sexu-atxikipena duen norbait da.
Egia esan, adibide horiek ez lirateke subliminalak, irudiak, giroak eta egoerak kontzienteki hautematen baitira, ikuslea horiek deskribatzeko eta aztertzeko gai izateak erakusten duen bezala.
Lluís Bassat ek ohar interesgarri bat iradokitzen du publizitatearen egungo helburua "kontsumitzaileak marka kontuan har dezan lortzea erabakia hartzen duenean" dela esanez, publizitate subliminalaren helburuaren aurkako joera. Era berean, Fernando Ocañak ikusarazten du hedabideen plangintza ren arloan funtsezkoa, ahalik eta oroitzapen gehien lortzea dela, eta horrek berekin dakarrela pertzepzio kontzientea eta ez-inkontzientea, kasuak izan beharko lukeen bezala.
Psikologia-azterketa zabalduenek diotenez, estimulu batek efekturen bat eragin ahal izateko, beharrezkoa da hura hautematea. Etengabe gaude estimulu askoren menpe, eta garunak horiek deuseztatu behar ditu eromena saihesteko. Ikusmenak jasotzen dituen estimulu guztiak prozesatu ahal izateko argi urte kubiko bateko garuna beharko litzatekeela kalkulatu da.
Bestalde, psikologia esperimentalaren eta neurozientzien zenbait aurkikuntzek erakusten dute neuronen bidezko informazio-transmisioek osotasunaren edo ezerezaren legea ri erantzuten diotela. Bestela esanda, informazio bat neurona baten bidez transmititzeko, ekintza-potentzial bat eman behar da, eta puntu horretan bi aukera baino ez daude: edo ekintza-potentzial bat transmititzen da edo ez da transmititzen. Ekintza-potentzial bat transmititzen denean, estimuluek pertzepzioaren gutxieneko atalasea gainditu dutelako gertatzen da, baina gainditzen ez dutenean ez dago ekintza-potentzialik. Kontuan hartuta estimulu subliminalak, definizioz, ekintza-potentzial batek sortzen duen gutxieneko atalasearen azpitik daudela, argudiatzekoa da giza garunak ez dituela mezu subliminalak hautematen, ez kontzienteki, ez inkontzienteki.
Elkarte-publizitatea
Batzuetan, teknika subliminala elkarte-teknikarekin nahasten da. Adibidez:
Espainiako lege-definizioari jarraituz, eztabaida daiteke adibide horiek ez ote liratekeen subliminalak izango, irudiak, giroak eta egoerak kontzienteki hautematen direlako; hain zuzen ere, iragarkiaren ondoren laburbildu eta deskribatu daitezke.
kokalekuko publizitatea
Ohikoa da, halaber, publizitate subliminala kokagunearekin oker identifikatzea (product placement ingelesez, zeinaren hitzez hitzeko itzulpena espresuki jarritako produktua izango litzatekeen).
Kasu ugarietako bat Parke Jurasiko III.ren ekoizleek sortu zuten, non Estatu Batuetako armadari laguntza eskatu zitzaion Nubla uharteko azken erreskatea filmatzeko. Estatu Batuetako Itsas infanteria k hainbat itsasontzi, ibilgailu blindatu, soldadu eta helikoptero bat eskaini zituen, "Lagun bat Defentsa Departamentuan duen norbait", "lagun bat Marinetan duen norbait" esaldia gidoian aldatzearen truke.
Egia da hainbat telesaili eta filmi kokalekua erabili eta gehiegi erabiltzea leporatu zaiela; baina ezkutuko publizitate mota hori ez da subliminala, irudiak, soinuak, iruzkinak eta abar sentsibilitatearen atalasearen barruan daudelako eta ikus-entzuleek modu guztiz kontzientean hautematen dituztelako; are gehiago, kontratua deuseztatzeko arrazoia izan daiteke produktua behar adina denbora ez badago pantailan, edo behar bezain argi ikusten ez bada, gidoian idatzi bezala.
Ondorioak
Denbora asko igaro da Peirce eta Jastrowek egindako lehen esperimentuetatik (1884) edo Black eta Bevan estudioetatik (1960) eta pertsuasio-teknika subliminalek bilakaera nabarmena izan dute. Hala ere, publizitate subliminalaren existentziak, zehazki, eztabaidak eragiten jarraitzen du.Horrela, OCU k Espainian igorritako publizitateari buruzko azterlanak argitaratu ditu, ezkutuko publizitateari buruzko 2006 ko urtarrilekoa barne, eta ez du legez kanpoko praktika horrekin inolako kasurik aurkitu. Publizitate-fenomenoari buruzko beste ikerketa batzuetan, publizitate subliminala ere ez da aipatzen, ez formatu gisa, ez euskarri gisa. Ikertzaile, psikologo eta publizista batzuentzat, publizitate subliminalak asko du hiri-kondairat ik; hala ere, erakutsi dute baldintzak zuzenak badira mezu subliminalak funtzionatzen dutela.
Torriana
Torriana Italiako udalerri bat da. Riminiko probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Torrianak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Berkey (Ohio)
Berkey Ohioko herri bat da. Lucas konderrian kokatua dago. 2010ean 237 biztanle zituen, 10.82 kilometro koadrotan banatuta.
Quedlinburg
Quedlinburg Alemaniako Saxonia-Anhalt estatuan dagoen hiri bat da, izen bereko barrutiaren hiriburua. 21.909 biztanle ditu. Quedlinburgeko eliza, gaztelua eta hirigune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zituen UNESCOk 1994ean.
Geografia
Quedlinburg Harz mendien iparraldean kokaturik dago Bode ibaiaren ertzean. Magdeburg hiriburutik 58 kilometro hego-mendebaldera dago hiria.
Historia
Neolito garaitik populatu egon dela jakina da. Hala ere Quedlinburgen lehenengo aipamena 922 urtekoa da, Henrike I.a Saxoniako dukearen idatzi batean aipatzen baita. Honen emazteak Quedlinburgeko konbentua sortu zuen 936an. Konbentuaren ondoan jauregi bat eraiki zen eta 973an Germaniako Erromatar Inperio Santuaren dieta egin zen bertan. Hiria bera 994ean sortu zen eta berehala mekatua egiteko eskubideak jaso zituen. Hurrengo mendeetan herriaren eta konbentuaren arteko lehia izugarria izan zen.
1384ean Saxonia Behereko hirien ligan sartu zen eta 1426an Hansa hiria bihurtu zen. Garapen hau ikusita, konbentuko abadesak hiria armaz hartu zuen 1477an eta liga bietatik kanpo gelditu zen. Hiriaren zabalkunderik handiena Hogeita Hamar Urteko Gerraren garaian izan zen. Gaur egun hiriaren alde zaharra osatzen duten eraikin gehienak ordukoak dira. XIX mendean lore landaketak famatu egin zuen Quedlinburg.
Bigarren Mundu Gerran ez zuen kalte larririk jasa, baina Ekialdeko Alemaniako agintariek ez zuten jakin herriaren ondarea ongi mantentzen. 1990eko Alemaniaren bateratzearen ondoren, berrizte lanak hasi ziren eta 1994ean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen Quedlinburgeko alde zaharra eta gaztelua.
Hiri senidetuak
Quedlinburg hurrengo hiriekin senidetua dago:
Champforgeuil
Champforgeuil Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champforgeuil udalerrian erroldatutako biztanleak 2.269 ziren. Familiak 936 ziren, horien artean 260 pertsona bakarrekoak ziren (116 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 320 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 268 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 88 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.020 etxebizitza zeuden, 952 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 727 etxeak ziren eta 287 apartamentuak ziren. 952 etxebizitza nagusietatik 587 bere jabearen bizilekua ziren, 334 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 69 etxek bi zituzten, 154 etxek hiru zituzten, 299 etxek lau zituzten eta 408 etxek bost zituzten. 713 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 458 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 395 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.441 ziren, horien artean 992 aktiboak ziren eta 449 inaktiboak ziren. 992 pertsona aktiboetatik 903 lanean zeuden (482 gizon eta 421 emakume) eta 89 langabezian zeuden (51 gizon eta 38 emakume). 449 pertsona inaktiboetatik 162 erretiraturik zeuden, 127 ikasten zeuden eta 160 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Champforgeuil udalerrian 952 unitate fiskal zeuden, 2.318 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.776 euro zen.
Comtat Venaissin
Historia
Tolosako kondeen eta Frantziako koroaren esku egon ondoren, Filipe III.a Ausartak, Frantziako erregeak, Gregorio X.a Aita Santuari eman zion lurraldea (1274). Aitasantutzaren mende egon zen 1791n Frantziari lotu zitzaion arte.
Champforgeuil
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 2 margolariak, 5 zurginak, 2 iturginak, 6 argiketariak, 3 ile apaindegiak eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marilyn Monroe
Marilyn Monroe, (Los Angeles, Kalifornia, 1926ko ekainaren 1a - 1962ko abuztuaren 4a) jaiotzez Norma Jeane Mortenson eta bataioz Norma Jeane Baker, XX. mendeko film-izar, sexu eta pop ikonoa zen.
1945ean modelo bezala hasi zen lanean eta urte batzuk geroago Hollywooden hasi zuen bere ibilbide profesionala Marilyn Monroe izen artistikoarekin. 1940ko hamarkadaren amaieratik paper txiki askotan aritu zen 20th Century Fox ekoiztetxearekin zuen kontratu bati esker; etapa horretan zehar, The Asphalt Jungle (1950) eta All About Eve (1950) filmetan parte hartu zuen. Paper txikietan aritu ostean, pixkanaka 1950eko hamarkadako zinema-izar handiena bilakatu zen, haren komediarako sen eta erakargarritasunari esker. Bere lehen protagonista papera 1952ko Don 't Bother to Knock filmean lortu zuen, eta hurrengo urtetik aurrera lortu zuen bere ibilbideko osperik handiena, Gentlemen Prefer Blondes (1953), How to Marry a Millionaire (1953) eta The Seven Year Itch (1955) bezalako filmetan parte hartu zuenean.
Marylin Monroe hiru bider ezkondu zen; James Dougherty, Joe DiMaggio eta Arthur Millerr ekin, hurrenez hurren. Hauez gain, Robert Francis Kennedy eta John Fitzgerald Kennedy anaiekin harreman sentimentalak izan zituela esan ohi da.
Arazo pertsonalak zirela tarteko, bere buruaz beste egin zuen. 1962ko abuztuaren 5ean hil zen, barbiturikoen gaindosi baten ondorioz, inoiz argitu gabeko baldintzetan, eta nahiz eta AEBko justiziak aztertutako lehen hipotesiak suizidioa izan zela dioen, ezin izan zen inoiz berretsi hala izan zenik.
Heriotzak, konspirazio teoriak pizteaz gain, mito bihurtu zuen Marilyn Monroe.
Haurtzaro eta gaztaroa
Norma Jeane Mortenson Los Angelesen (Kalifornia, AEB) jaio zen, 1926ko ekainaren 1ean. Geroago Norma Jeane Baker bezala bataiatu zuten amaren maitale baten abizena jarriz, baina Marilyn Monroe izenarekin egin zen mundu guztian ezagun. Bere amak, Gladys Monroe, RKO estudioetarako egiten zuen lan eta buruko hainbat gaitzez gaixotuta zegoen, gainera, inoiz ez zen ezagutu bere aita nor izan zen eta honen ondorioz Marilyn Monroek adopzio etxeetan eta umezurztegietan pasatu zuen bere haurtzaroaren parte handi bat. Hamabi urterekin, gauza garrantzitsu bat gertatu zen Marylin Monroeren bizitzan: amaren aldetik ahizpa nagusi bat zuela jakin zuen, Berenice, eta gutunak idazten hasi ziren egun batean harremanetan jarri ziren arte. Norma hil zen arte, ordurako Marilyn Monroe izar handia bihurtua, ahizpek oso harreman estua izan zuten.
16 urterekin, 1942ko ekainaren 19an, Norma Jean Jimmy Doughertyrekin ezkondu zen Marilyn Monroe, hegazkinak egiten zituzten lantegi batean ezagutu zuen 21 urteko gaztea. Bigarren Mundu Gerra hasi arte etxekoandre bezala baino ez zen aritu lanean, orduan, bere senarra gerrara bidali behar izan zuten. 1943an, Estatu Batuak Bigarren Mundu Gerran murgilduta zeudela, Dougherty Itsas Armada n sartu zen eta instruktore bezala Santa Katalina uhartera bidali zuten, Los Angelesen aurrean, ondoren Australiarantz ontziratzeko. Norma Jeane, bakarrik geratu zenean, bere amaginarrebaren etxera joan zen, bertan, Burbankeko Radio Plane munizio fabrikan lan egin zuen. Itsas Armadako argazkilari bat Marilynek lan egiten zuen lantegira joan zen, gerra garaian emakumeen lanak zuen garrantziaren inguruan erreportaje bat egiteko, eta horren ondorioz, ia ohartu gabe, modelo lanetan hasi zen Marilyn.
1945 ean 33 aldizkari ezagunen azalean agertu zen bere argazkia. Hurrengo urtean, dibortziatu eta modelo lanetan jarraitu zuen, interpretazioa ikastearekin batera.
Arte munduko hasera eta zinema debuta (1944-1949)
Lehenago aipatu bezala, Radio Plan e lantegian lan egiten zuen bitartean, argazkilari batek bere lanpostuan erretratatu zuen aldizkari batentzat. Ordundik aurrera, Marilyn Monroek lana aurkitu zuen modelo bezala, eta hainbat aldizkarietako azalak bete zituen, baina bere senarrari ez zitzaion Marylinen lan berria gustatzen, eta honen ondorioz Marilyn Monroek erabaki bat hartu behar izan zuen: etxekoandre "ona" izaten jarraitu, edo osperako bideari ekin. 1946an Normak bere etorkizuneko modelo lanean konfidantza jartzea eta jarraitzea erabaki zuen eta bere lehen senarra zen James Dougerthy renkin dibortziatu egin zen. Hori gertatuz geroztik, Marilyn Monroe hainbat kastingetara joan zen, eta Twentieth Century Fox eko exekutiboetako batek kontratatu zuen sei hilabetez zinematik kanpo lan egiteko. Bera izan zen Marylin Monroe izen artistikoa proposatu ziona, hau Marylin Miller izenagaitik zetorren, eta Normak Marilyn Monroe izena hautatu zuen, bere amaren ezkongabe abizenagaitik.
Foxen kontratua eta aktore errebelazioa (1950-1952)
1948an, Marylin Monroek sei hilean behingo kontratu bat sinatu zuen Columbia Picturesekin, Peggy dantzaria Ladies of the Chorus musikalean interpretatzeko. Filmak ez zuen arrakasta askorik lortu, eta, beraz, bere kontratua bertan behera geratu zen. Harrezkero, Twentieth Century Fox-ek egindako film laburretan baino ez zen agertu, honek sei urteko kontratu bat zuelarik bertan.
1951ko otsailean, Kaliforniako Unibertsitateko gaueko arte- eta literatura-klaseetan bigarren mailako paperak interpretatu zituen aurrekontu txikiko hainbat pelikuletan, hala nola Home Town Story, As Young as You Feel eta Love Nest. Bere ibilbidearen aukerak hobetzen hasi ziren Fritz Langek ekin Clash by Night (1952) en antzeztu zuenetik, bertan, gainera, Barbara Stanwyck, Paul Douglas eta Robert Ryan aritu ziren lanean. Berriz ere, bere jarduerak kritika onak jaso zituen eta We're Not Married komedian hartu zuen parte Ginger Rogers eta Zsa Zsa Gabor ekin batera, eta Don' t Bother to Knock thriller, Richard Widmark-ek zaintzen zuen neskatila baten paper interpretatu zuen. Lan horrek, bere hitzetan esanda, zama dramatiko handiko eszenak eskatu zizkion, baina honek ez zuen espero bezalako arrakasta lortu. Monkey Business-en (Me siento rejuvenecer), Howard Hawks-ek zuzenduta, Cary Grant-ekin eta Ginger Rogers-ekin batera jardun zuen, eta bertan izan zen bere ile izurtu platinoa erakutsi zuen lehen aldia.
Kontsakrazioa (1953-1954)
1953an, aurrekontu txikiko filmetan parte hartu ondoren, Marilyn Monroe aktoreak protagonista izango zen paper bat lortu zuen, "Rose" izeneko emakume batena, Niágara filmean. Darryl F. Zanuck-ek, garai hartako Twentieth Century Fox-eko presidenteak, berariaz eskatu zuen berarentzako papera. Horrela, Marilyn Monroek Anne Bancroft ordeztu zuen eta kritika desberdinak lortu zituen: batzuek esan zuten ez zegoela paperak eskatzen zuen mailan, baina beste asko berriz eklipsatuta geratu ziren bere edertasunagaitik.
Urte bereko abenduan, Marilyn, Playboy aldizkariko inaugurazio zenbakian agertu zen, eta aldizkariaren lehen 'hileko neska" bihurtu zen. Aldizkariko azalak aktorearen irudi bat zakarkien, non honek, kritika asko eragin zituen, izan ere, Marylin eskote nabariko soineko batekin erakusten zuen; baina aldizkariaren barrualdea are leherkorragoa zen: izan ere, argazki nagusi gisa Sueños dorados-eko argazkia zenkarren, Marilyn guztiz biluzik agertzen zena, erraso-izara baten gainean etzanda. Egia esan, Marilynek ez zuen aldizkarirako posatu: irudia 1949koa zen. Hugh Hefnerr argitalpenaren jabeak, garaiz erosi zituen eskubideak, aktorearen eztanda nabarmenagoa izateko.
Gatazkak Twentieth Century-Foxekin eta Joe DiMaggioren ezkontza (1954-1955)
Monroe 20th Century Fox eko aktore garrantzitsuenetako bat bihurtu zen arren, 1950etik lan-kontratuak ez zuen aldaketarik izan: bere soldata beste aktore batzuena baino txikiagoa zen, eta ez zuen bere proiektuak eta lankideak hautatzeko askatasunik. Frank Sinatra ren The Girl in Pink Tights musika-komediaren filmaketan parte hartzeari uko egin zion "ilehoria tonta" ren paperak interpretatzeaz nekatuta eta horrek arazoak ekarri zituen, izan ere, filma honetan ezetza eman zuenez, 1954ko urtarrilaren 4|4an estudioak aldi baterako bertan behera utzi zuen Marylinekin lan egiteari.
Urtarrilaren 14an, Joe DiMaggio rekin ezkondu zen San Frantziskoko udaletxean, eta honen ezteia osparetko Japoniara bidaiatu zuten, eta senar-emazteek komunikabideen interes handia piztu zuten ordundik aurrera. Monroe, gerrara zihoazen tropa estatubatuarrak entretenitzeko asmoarekin, Japoniatik Koreara joan zen, eta bertan, lau egunez bere filma ezberdinetako abestiak interpretatu zituen hirurogeita hamar mila marinelentzat. Urte bereko otsailean Hollywoodera itzuli zen eta emakume izar ikonikoaren Photoplay saria eskuratu zuen. Hortik hilabetera, estudioak ikuspegi komertzial eta artistikotik begitatuta kontratu abantailatsuago bat eskaini zion: ehun mila dolar Broadway The Seven Year Itch-en antzerki-lanaren bertsio zinematografikoagatik.
Apirilean, Otto Preminger-en River of No Return western filma estreinatu zen, eta Robert Mitchum-ekin partekatu zuen eszena. Honako hau esan ohi zuen Monroek ekoizpen hori buruz: "Z serieko bakeroen pelikula bat da, non zinemaskopearen eszenografia eta prozesua jarduerak baino garrantzitsuagoak diren", baina harrera komertzial ona izan zuen. Foxera itzuli ondoren, lehen filma There 's No Business Like Show Business musikala izan zen (hautagaien argiak). Gustukoa ez izan arren, konpentsazio gisa interpretatu behar izan zuen, The Girl in Pink Tights-en jarduteari uko egin ziolako, baina honek kritika txar asko izan zituen, eta Marylinen aktuazioa gehiegizko bezala epaitua izan zen.
The Seven Year Itch (La tentación vive arriba; 1955)
Etenaldi labur baten ondoren, Monroek "La Chica" ren papera onartu zuen 1955eko The Seven Year Itch komedian, izen bereko antzerki-lanaren egokitzapen zinematografikoan hain zuzen. Filma horretan egindako lanak kritika positiboak asko jaso zituen, eta honen ondorioz BAFTA sariaetako bere lehen nominazioa lortu zuen atzerriko aktore onentzat. The Seven Year Itch merkatuko arrakasta handia izan zen, eta honekin zortzi milioi dolar baino gehiago bildu zituen. Nahiz eta gauzak hain ondo joan, honek, Monroe eta DiMaggioren arteko ezkontza-krisia ekarri zuen, batez ere New York eko haizeak altxatutako soinekoaren eszena ospetsuagatik eta, oro har, Marilynek zabaltzen zuen irudi probokatzaileagatik, eta hilabete batzuk beranduago bikoteak dibortzioa sinatuko zuen.
Actor 's Studio-n sartzea eta Marilyn Monroe Productions sortzea (1955-1957)
1950eko hamarkadaren erdialdean, Monroe New Yorkera joan zen, eta denboraldi batez utzi zion jarduteari, bere zinema-ekoizle propioa osatu nahi zuelako eta aktore gisa dituen dohainak hobetu nahi zituelako. Truman Capote lagunak iradokita, Constance Collier jaunak zuzendutako antzerki-eskoletan eman zuen izena, baina tamalez, ikastaroa hasi eta egun batzuetara hil zen Constance Collier jauna. Honen eraginez, Actor 's Studio-n Lee Strasberg- ek ematen zituen ikastaroetan hastea erabaki zuen.
1956an, Monroe zinemara itzuli zen, "Cherie" papera interpretatuz Bus Stop filmean. Twentieth Century Foxekin sinatutako kontratu berriari esker, aktoreak zuzendaria aukeratzeko boterea izan zuen. Joshua Loganen alde egin zuen Marilyn bere interpretazio-metodo berarekin prestatua baitzegoen, eta berriz ere, Monroeren jarduerak kritika onak jaso zituen. Loganek, bere autobiografian, honako hau idatzi zuen: "Marilyn garai guztietako aktore talentutsuenetako bat da, benetan bikaina. Nire ustez, Óscar sarietarako aktore onenaren izendapena jaso behar zuen". Urte berean, Marylin Urrezko Globo sarietako aktore onena bezala izendatu zuzten.
Azken filmak eta osasun arazoak (1960-1962)
Some Like It Hot-en ondoren, aktoreak kontratu berri bat sinatu zuen Twentieth Century Foxekin, eta 1960an Let 's Make Love (El multimillonario) musikalean antzeztu zuen George Cukor ren zuzendaritzapean. Filmaren grabaketa atzeratu egin zen Monroeren baldintza fisikoengatik eta, berak eskatuta, gidoia Arthur Miller-ek berridatzi zuelako. Antzerkigileak egindako aldaketen ondorioz, Gregory Peck ek ez zuen filmeko paper nagusia antzeztu nahi izan; Cary Grant, Charlton Heston, Yul Brynner eta Rock Hudson aktoreek ere uko egin zioten.
Garai honetan, Monroeren egoera emozionala eta osasuna nabarmen okertu ziren. Gauez, bere loezinari aurre egiteko, Ralph Greenson doktoreari deitzen zion telefonoz, bere psikiatra eta psikoanalista zenari.