cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Putreaizko Punta
Putreaizko Punta Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, Pardarri menditik gertu, mendi honengandik lepotxo batekin bananduta.
Indonesiako Iraultza Nazionala
Aurrekariak
Japoniar inbasioak eta ondorengo okupazioak, Bigarren Mundu Gerran, Neerlandarren gobernuari bukaera eman zioten, eta lehenago ezabatuta egon zen indonesiako mugimendu independentistari bultzada eman zioten.
Matxinada
1945eko ekainaren 1ean, Sukarnok Pankasila zirriborratzen zuen hitzaldi bat eman zuen, indonesiako nazioaren bost printzipio gidariak ziren: Jainkoagan sinestea, humanitarismoa, batasun nazionala, demokrazia eta justizia soziala. Japoniak 1945ean amore eman eta bi egun geroago, Sukarno buruzagi nazionalista eragileak nazioaren independentzia aldarrikatu zuen (Indonesiako Iraultza Nazionala) eta presidente izendatu zuten. Herbehereak beren gobernua berrezartzen saiatu ziren. Egoera oso konplexua zen, Japoniarrekin eta Herbehereetarrekin kolaboratu zuten eliteak mehatxu pean zeuden. Legea eta ordena hausten ziren neurri handian, zaila zen jarduera iraultzaileak eta ilegalak bereiztea, eta areagotu egin ziren aspaldiko gizarte-zatiketak: erlijiosoak, hizkuntza- eta etnia-taldeen artekoak, eta gizarte-klaseen artekoak, bai landa-eremuetakoak bai hiri-eremuetakoak. Buruzagi lokal errepublikanoak gogor borrokatu ziren bizirik irauteko, Holandarren erasoetatik, joera separatistetatik eta ezkertiarren matxinadetatik. Holandarren agintea berreskuratzeko saiakeren aurrean izandako erreakzioak ez ziren ondo atera, eta gutxi batzuek antzinako ordena kolonialera itzuli nahi zuten.
1945eko urriaren 28an, Surabayaren aurkako indarkeria piztu zen, Javako ekialdean, soldadu britainiar okupatzaileek aurre egin zieten pemuda eta beste talde armatu batzuei, baina britainiarrentzako hondamendi militar bat gertatu zen, A.W.S. Mallaby komandantea eta ehunka soldadu hil ziren. Britainiarrek kontraerasora jo zuten. Surabaiako bataila izan zen independentziaren aldeko borrokarik gogorrena, eta aliatuak behartu zituen errepublika ituntzera. Holandarrek, Japoniarren amore eman zutenetik egoera ahulean, errepublikarekin artxipelagoaren eta Herbehereen arteko harremanen bat negoziatu nahi zuten. Negoziazioen ondorioz, Linggajatiko Akordioa sortu zen, Erresuma Batuak arbitratua, eta 1946ko azaroaren 12an sinatu zen, Holandarrek Javan eta Sumatran eremu errepublikanoa onartzea aurreikusten zuena, eta Herbehereek, errepublikak eta ekialdeko artxipelagoak osatzen zuten Holanda-Indonesiar Batasuna koroaren menpe. Artxipelagoa Indonesiako Estatu Batuetako Errepublika gisa eratu beharko zen. Errepublika (Java eta Sumatra), Kalimantango hegoaldea eta Sulawesik, Malukuk, Sondako Uharte Txikiek eta Mendebaldeko Ginea Berriak osatzen zuten "Ekialde Handia". Indonesiako Batzorde Nazional Zentralak ez zuen akordioa 1947ko martxora arte berretsi eta errepublika eta holandarrak ez ziren pozik geratu. Akordioa 1947ko maiatzaren 25ean sinatu zen, baina uztailaren 21ean, Holandarrek, Akordioa urratu izana alegatuz, Sumatrako eta Ekialdeko eta Mendebaldeko Javako errepublikanoak kanporatu zituzten, eta Yogyakarta eskualdean, Java Zentralean, konfinatu zituzten. Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluak (NBE) Jardunbide Egokietarako Batzorde bat sortu zuen negoziazio berriak babesteko. Renvilleko Akordiora heldu zen orduan, bi alderdiek 1948ko urtarrilaren 17an berretsia. Poliziak hartutako zonen Holandako aldi baterako kontrola onartzen zuen, baina okupatutako eremu politikoen erreferendumak aurreikusten zituen. Ondorengo borroka armatua eta diplomatikoa 1949ko abenduan amaitu zen, nazioarteko presioari erantzunez, Herbehereek formalki onartu zutenean indonesiaren independentzia. XX. mendeko iraultza garrantzitsuenetako bat izan zen, borroka lau urtez baino gehiagoz luzatu zen, eta elementu berriak ekarri zituen: gatazka armatu esporadikoak baina garrantzitsuak, Indonesiako barne-desordenak eta nazioarteko bi esku-hartze diplomatiko handi. Indar holandarrak ez ziren nahiko indartsu indonesiar matxinatuak menderatzeko, baina bai euren kanporatzea ekiditeko. Indar holandarrak Java eta Sumatrako bastioi errepublikanoak ziren herri eta hiriak kontrolatzeko, baina ezin zituzten herriak eta nekazal eremuak kontrolatu. Egoera horretan, Indonesiako Errepublikak bere eskubideak lehenetsi zituen, bai nazioarteko diplomaziaren bidez, bai Javako eta beste uharte batzuetako gatazka armatuetan Indonesiarren eraginaren bidez.
Cristești
Cristești honakoa izan daiteke:
Torrejón el Rubio
Torrejón el Rubio Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 55 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 619 biztanle zituen 221,88 km²-ko azaleran.
Hudești
Hudești Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Trachinotus
Trachinotus arrain genero bat da. Carangidae familiaren barruan sailkatzen dira.
Hudești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Labana Luzeen Gaua
Labana Luzeen Gaua (Nacht der langen Messer), baita ere Kolibri Operazioa deitua, 1934eko ekainaren 30koari deritzo; gau latz hartan Adolf Hitlerren aginduz Sturmabteilungeko (SA) buruzagiak atxilotuak edota erailak izan ziren. Ofizialki eraildakoak 85 izan baziren ere, 1000 pertsona hil zituztela uste da gaur egun.
Indonesiako Iraultza Nazionala
Ondorioak
Iraultzak suntsitu egin zuen Ekialdeko Indietako administrazio kolonial herbeheretarra, munduko beste muturretik gobernatu izan zuena. Arraza-kastak ere nabarmen aldatu zituen, eta tokiko gobernari askoren boterea murriztu zuen (Raja). Hala ere, biztanle gehienen egoera ekonomikoa edo politikoa ez zen nabarmen hobetu, nahiz eta indonesiar batzuk herrialdeko merkataritzan paper garrantzitsuagoa lortzeko gai izan ziren.
Labana Luzeen Gaua
1933an Hitler kantziler egin bezain laster, alderdi naziak estatuaren estruktura guztiaren jabe egiteko prozesuri ekin zion, beti ere SA edo alderdi naziko eraso taldeen laguntzarekin. 1921ean sortutako talde paramilitar honek alderdiaren fronte armatua osatzen zuen eta Ernst Röhmen aginduetara zegoen.
1931n, SAk 70.000 kide bazituen eta, Röhmen agindupean, 170.000 lortu zituen 1933an eta 4.500.000 1934an. Kide hauetariko asko eta asko lehengo Freikorpsetik zetozen. Gobernura iritsi zenean, Hitler enpresaburu eta militarrekin harremanak estutzen saiatu zen, indar ikaragarria lortu bazuen ere, ez baitzuen gehiengo absolutua.
Harreman honetan SAk oztopo handia ziren, bere biolentziak burgesia beldurtu egiten baitzuen erabat eta armada berak mesfidantzaz begiratzen baitzion bere lehia eta handinahiari.
24 ordutan Röhmek bizirik iraun zuen, bere lagunek ez bezala. Hori nahi izan zuen Hitlerrek Lehen Mundu Gerran bere buruzagi izan zenarentzat, baina Himmler eta Göring ez zetozen bat eta Adolf iritziz aldatzea lortu zuten. Bere buruaz beste egiteko aukera eman zioten Röhmi, baina ez zuen onartu eta 1934ko uztailaren 1ean SS-ko Theodor Eicke koronelak eta Michael Lippert kapitainak hil zuten. Patu bera izan zuten Gregor Strasser, Kurt von Schleicher jeneralak eta beste 200 bat pertsonek. Biktima gehienak S.A.ko ingurukoak izan baziren ere, nazien aurka aritu ziren general eta politikari batzuk erail zituzten.
Garbiketa haren berri ez zen 1934ko uztailaren 13 arte emango. Röhmen taldeko kide batzuk Hitlerren SS-etan sartu ziren. SA-k ez ziren guztiz desagertu, baina indarra erabat galduta zuten.
Putreaizko Punta
Amezketatik
San Bartolomeko parrokiatik, Barazeagako mendirantz joan behar da, handik, Arritzagako labarretik igotzen den bidezidorra hartzeko. Pardelutseko iturrira heldu ondoren, igotzen jarraitu behar da, Perileku edo Igaratzako larreetara iristeko. Handik iparmendebaldera, eta Olamuño igaro ondoren korridore bat hartu behar da, ekialdetik, tontorrera iristen dena.
Larraitzetik
Larraitzeko zelaietatik, Txindokiranzko ohiko bidea hartzen da, Zirigarateko pasabidera iritsi arte. Hemendik, Alotzarantz jarraitu behar da, Irazustako lepora iritsi arte. Hemen, bidezidorrak, Errenagako babeslekuetaranzko jeitsiera hasten du. Hemendik jarraitu behar da, Lizasoko lepoa atzean utzi ondoren, Ganboa eta Pardarri mendiek osatutakoa, igoeraren azken aldapak hasi behar dira, mendiaren mendebaldetik, lenar eta harkaitzen artean, igoera errez eta polit batean.
Juan Etxebarria
Juan Etxebarria Zurikaldai (Bilbo, Bizkaia, 1875eko apirilaren 14a - Madril, Espainia, 1931ko ekainaren 8a) fauvismo estiloko margolaria izan zen. Parisen egin zituen ikasketak, Cézanneren eta Gauguinen jarraitzaileen postinpresionismo garaian. Erretratu lanak (Migel Unamuno, Valle-Inclán, Pio Baroja), eta genero koadroak egin zituen, orobat ikuspegiak (Gaztelan, Euskal Herrian).
1887an batxilergoko ikasketak hasi zituen Anguleman. Gero, 1892an, Ingalaterrara joan zen, Etongo eskola ospetsura, ikasketak sakontzera, eta, azkenik, ingeniaritza ikasi zuen Saxonian. 1897. urtean industria ingeniari titulua eskuratu ondoren, Europan ibili zen bidaian, siderometalurgiari buruzko teknika berriak ikasten. Hurrengo urteetan familiaren industrian zuzendari lanetan jardun zuen, baina ama hiltzean (1902), enpresa-negozioak eta industria zuzendaritza bertan behera uztea eta bere benetako bokaziora dedikatzea erabaki zuen, pinturara alegia.
Bizitza
Bilbon bertan hasi zituen margolaritza ikasketak (1903), Manuel Losada bizkaitar margolariaren zuzendaritzapean. Handik gutxira Parisa joan zen, Paul Cézanneren eta Paul Gauguinen jarraitzaileen postinpresionismo garaian. Francisco Iturrinorekin joan zen, eta beste euskal herritar artista batzuen ezagutzak egin zituen han: Zuloaga, Francisco Durrio, Uranga, Arteta, eta abar. Parisen pintura ikastera joan zen Julien akademia ezagunera, pintore-estudio bat prestatu zuen etxean, eta modelatzen ere ikasi zuen, Francisco Durrio bizkaitar eskultore eta zeramikagile handiaren zuzendaritzapean.
1905ean Euskal Herrira itzuli, eta Europan zehar bidaiatzera abiatu zen. Hiriburuz hiriburu ibili zen Herbehereetan, Alemanian eta Errusian, besteak beste, bere kultura zabala are gehiago aberasten.
Péronnas
Péronnas Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Juan Etxebarria
Bizitza
Juan Etxebarriak ez zuen sekula Nazio Erakusketetan parte hartu, nahiz eta garai hartan era horretako erakusketak izan pintore batek bere burua ezagutarazteko zeukan ia bide bakarra.
1911n Parisko IX. Udazkeneko Aretoan aurkeztu zituen bere koadroak, eta Guillaume Apollinaire, joera berrien alde (fauvismo, kubismo, arte beltz, arte näif) egin zuen idazle eta arte kritikariaren arreta erakarri zuten.
1914an egonaldi bat egin zuen Granadan, eta handik aurrera asko argitu zen Etxebarriaren margotzeko modua, Andaluziako argitasuna bereganatu balu bezala.
Izan ere, Etxebarriaren obran hiru etapa bereizi ohi dira: iluna, Pariskoa; argia, Granadatik aurrerakoa; eta literarioa, Madrila joan (1915), bertan estudioa prestatu, eta Madrilgo intelektualekin harremanetan izan zenekoa. 1916an Madrilgo Ateneoan aurkeztu zuen bere koadroen bilduma, eta 1923an, berriz, Madrilgo Sociedad de Amigos del Arte elkartean, adiskide zuen Valle-Inclán galiziar idazlearen eskutik.
Juan Etxebarriaren artelana fauvismoarekin lotu ohi da, kolorearen erabileragatik, baina arte higikunde horrekin zerikusirik badu ere –kolorea erabiltzeko askatasunean, besteak beste–, Etxebarriaren margokera fauvistena baino leunagoa eta harmonikoagoa da, eta marrazkia zehatzagoa.
Ijitoak (Errusiakoak eta Andaluziakoak), Gaztelako paisaiak, izadi hilak eta batez ere loreak zituen pintatzeko gai kutunenak.
Bestalde, erretratugile bikaina zen. Bere garaiko intelektualak ezagutu zituen, eta haiei egindako erretratuak ditu lanik aipagarrienetako batzuk: Pío Baroja, Salaberria, Valle-Inclán (behin baino gehiagotan), Juan Ramón Jiménez, Azorín, Ramiro de Maeztu, Luis Bello, García Bilbao, eta abar. Bilboko Arte Modernoko Museoan bere koadro ederrenetako batzuk ikus daitezke, hala nola Un paria segoviano eta Un serrano. Horiez gainera, aipagarriak dira ere, beste askoren artean, Gitana, Gitana con una niña, Gitana con dos niñas, Gitanas rusas, Flores, Naraja y limones, La merienda, Una muchacha granadina, Guethary, Aldeano Vasco, Gitanos en el Albaicín, Naturaleza muerta, La mujer del pescador, eta abar. Bilboko Arte Ederren Museoan Paisaje de Pampliega ikus daiteke, bestetik.
Torfou (Maine eta Loira)
Torfou Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Torfou udalerrian erroldatutako biztanleak 2.065 ziren. Familiak 725 ziren, horien artean 182 pertsona bakarrekoak ziren (89 bakarrik bizi ziren gizonak eta 93 bakarrik bizi ziren emakumeak), 213 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 302 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 801 etxebizitza zeuden, 726 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 774 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 726 etxebizitza nagusietatik 537 bere jabearen bizilekua ziren, 185 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 30 etxek bi zituzten, 88 etxek hiru zituzten, 185 etxek lau zituzten eta 422 etxek bost zituzten. 560 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 331 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 354 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.215 ziren, horien artean 981 aktiboak ziren eta 234 inaktiboak ziren. 981 pertsona aktiboetatik 924 lanean zeuden (533 gizon eta 391 emakume) eta 56 langabezian zeuden (22 gizon eta 34 emakume). 234 pertsona inaktiboetatik 90 erretiraturik zeuden, 66 ikasten zeuden eta 78 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Torfou udalerrian 724 unitate fiskal zeuden, 1.907,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.659 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 97 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 2 funerariak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 5 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 okindegiak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Torfou udalerrian 59 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.679 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Torfou udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 396 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tengo que marchar
Erabilitako teknika
Albumena Jesús de la Rosak 70. hamarkadan grabatu zituen ahots-pistak jaso ziren; horregatik ahotsa ez da beste grabazioetan bezain garbia. Ahots horiei estudioko instrumentazioa gehitu zitzaien, batez ere Eduardo Rodríguez Rodway eta Juan José Palacios "Tele"ren eskutik. Muntaia 1985ean egin zen, Kiros estudioan. Caimán Records diskoetxeak plazaratu zuen. Arazo legalak sortu ziren eta saldu aurretik ia edizio osoa jaso zen.
Nilofar Bayat
Nilofar Bayat (Kabul, Afganistan, 1990) afganiar abokatu eta gurpil aulki gaineko saskibaloi jokalaria da.
Biografia
Nilofar Bayatek bi urte zituenean, talibanek jaurtitako misil batek bere familiaren etxean jo zuen; neba hilik gertatu zen, bera eta aita berriz, zaurituta. Berak hanka bat galdu zuen eta bizkarrezurrean ere zauri larriak jasan zituen. Urtebetez egon zen ospitaleratua.
Ibilbidea
Hamid Karzairen presidentetzan, zuzenbidea ikasteko aukera izan zuen eta abokatu egin zen. Publikoki talibanen aurkako jarrera hartu zuen eta emakumeen eta, bereziki, emakume ezinduen eskubideen alde lan egin zuen. Gurutze Gorriaren Nazioarteko Batzordean ere jardun zuen.
Gurpil-aulkiko saskibaloia praktikatzen hasi zen gizonak jokatzen ikusi ostean.Ondoren, Afganistango selekzioaren sorreran lagundu zuen, kapitain bihurtuz.Talde honek 2017an bere lehen lehiaketetan parte hartu zuen. Jokalari afganiarrak Tokioko Joko Paralinpikoetarako sailkatzen ere saiatu ziren.
2021eko abuztuan, talibanek Kabul hartu ondoren, Nilofar Bayatek bazekien arriskuan zegoela: "Hil egin ahal naute, bideo askotan agertzen bainaiz talibanez, saskibaloiaz hitz egiten zein Afganistango emakumeen martxetan parte hartzen."Arriskuaren aurrean jaoterritik alde egiten saiatu zen. Kabulgo aireportuan aterpea hartzen ari zela, talibanekin egin zuen topo eta ekipajea konfiskatu zioten. Zenbait kazetarik eta saskibaloi taldek egindako kudeaketari esker Nilofar Bayatek eta bere senarrak Kabuldik irten eta Espainian errefuxiatzea lortu zuten, Torrejón de Ardozeko aire basean lurreratuz Dubain geldialdia egin ostean, Bilbora heldu ziren Bidaideak saskibalio taldeak kontratatu zuen, baita bere senarra ere, Ramesh Naik Zai, kirol bereko Afganistango gizonezkoen selekzioko kidea. Prentsaurrekoa emanez, nazioarteari eskatu zion kezkatzeko Afganistan eta bertako herriaren patuaz, eta esan zuen. "Talibanak ez dira aldatu"
Traver (Kalifornia)
Traver Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Édouard de Castelnau
Noël Marie Joseph Edouard, Curières De Castelnauko bizkondea (Saint-Affrique, 1851ko abenduaren 24a - 1944ko martxoaren 19a) frantziar politiko eta militar bat izan zen.
Biografia
Saint-Affriquen jaio zen 1851ko abenduaren 24an. Frantzia-Prusia gerran eta Lehen Mundu Gerran gudukatu zuen. Castelnau, sakonki katolikoa zena, Aveyrongo  diputatua izan zen Entente républicaine democrátique taldearekin 1919ko azaroaren 16 eta 1924ko maiatzaren 31aren artean. Diputatuen ganberatik ateratzean Fédération nationale catholique, muturreko eskuineko alderdi politiko bat, fundatu zuen eta haren agintari gorena bihurtu zen. Alderdi politiko honek antimasoneria, antimarxismoa eta demokrazia politikoaren errefusa ziren haren ezaugarriak.
Leptopelis aubryi
Leptopelis aubryi Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Stipsdorf
Stipsdorf Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kosse (Texas)
Kosse Texasko herri bat da. Limestone konderrian kokatua dago. 2010ean 464 biztanle zituen, 3.34 kilometro koadrotan banatuta.
La Puye
La Puye Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Puye udalerrian erroldatutako biztanleak 581 ziren. Familiak 216 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 283 etxebizitza zeuden, 222 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 273 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 222 etxebizitza nagusietatik 179 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 21 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 185 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 86 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 285 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 99 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 171 lanean zeuden (90 gizon eta 81 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 99 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Puye udalerrian 215 unitate fiskal zeuden, 470,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.960 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2000. urtean La Puye udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.560 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Xingzhongita
Xingzhongita sulfuro motako minerala da eta linnaeita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Xingzhongita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Iñigo Royo
Iñigo Royo Etxezarreta (Tolosa, Gipuzkoa, ) artista da. Zehazkiago esanda, argazkilaria, bideo-errealizadorea eta zinema-zuzendaria da. Psikologian lizentziaduna da.
Bere argazkietan pentsaezinak diren tokiak islatzen ditu. Zinemagintzari dagokionez, Oscar Currasekin batera Requiem (1998) eta Inventario (2000) izeneko film laburrak estreinatu zituen, eta beste lan batzuk ere eginda ditu. Bakarkako eta taldeko erakusketak ere egin ditu. Centre d'Estudis Cinematogràfics de Catalunyako irakaslea da.
Geraldine Finlayson
Geraldine Finlayson antropologo eta zoologo gibraltarra da, John Mackintosh Hall-eko zuzendaria, Gibraltarko Ikerketarako Institutuko zuzendaria eta Gibraltarko Museoko laborategiko buru zientifikoa. Clive Finlaysonekin ezkonduta dago eta seme bat du.'
Bizitza akademikoa
2008an, Anglia Ruskineko Unibertsitatean (Cambridge, Erresuma Batua) lortu zuen doktoretza honako tesiarekin: «Klima, landaretza eta biodibertsitatea: Iberiar penintsularen hegoaldeko eskala anitzeko azterketa».
Urte askoan, Finlayson-ek Neandertal gizakiak Gibraltarren duen presentzia aztertu du, eskualdean zenbait indusketa egin ondoren, ur azpian barne.
Jack López
Jack López,, (Rio Piedras, Puerto Rico, 1992ko abenduaren 16a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.
Laval-Roquecezière
Laval-Roquecezière Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Laval-Roquecezière udalerrian erroldatutako biztanleak 310 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 172 ziren, horien artean 120 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 120 pertsona aktiboetatik 110 lanean zeuden (63 gizon eta 47 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Laval-Roquecezière udalerrian 141 unitate fiskal zeuden, 285 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.541 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren eta 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Laval-Roquecezière udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.102 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hauterives
Hauterives Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hauterives udalerrian erroldatutako biztanleak 1.558 ziren. Familiak 617 ziren, horien artean 177 pertsona bakarrekoak ziren (75 bakarrik bizi ziren gizonak eta 102 bakarrik bizi ziren emakumeak), 189 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 216 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 35 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 740 etxebizitza zeuden, 630 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 76 bigarren erresidentzia ziren eta 34 hutsik zeuden. 624 etxeak ziren eta 116 apartamentuak ziren. 630 etxebizitza nagusietatik 454 bere jabearen bizilekua ziren, 164 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 96 etxek hiru zituzten, 159 etxek lau zituzten eta 337 etxek bost zituzten. 492 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 277 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 288 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 951 ziren, horien artean 662 aktiboak ziren eta 289 inaktiboak ziren. 662 pertsona aktiboetatik 616 lanean zeuden (335 gizon eta 281 emakume) eta 45 langabezian zeuden (15 gizon eta 30 emakume). 289 pertsona inaktiboetatik 119 erretiraturik zeuden, 79 ikasten zeuden eta 91 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hauterives udalerrian 644 unitate fiskal zeuden, 1.589,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.003 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 101 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 33 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 5 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 2 elektrotresna dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Hauterives udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.222 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kountze (Texas)
Kountze Texasko hiri bat da. Hardin konderrian kokatua dago. 2010ean 2,123 biztanle zituen, 10.24 kilometro koadrotan banatuta.
Andamia pacifica
Andamia pacifica Andamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Wilkieston
, Eskoziako udalerri txiki bat da, Mendebaldeko Lothian konderrian.
Ría del Asón Bandera
Ría del Asón Bandera edo Colindresko Bandera 1994tik aurrera Kantabriako Colindres herriko Asón ibaian urtero antolatzen den arraun estropada da. Club de Remo Colindres berak antolatzen du eta KAE Ligako 2. mailarako puntuagarria da gaur egun.
Grimesnil
Grimesnil Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Cryptococcus neoformans
Cryptococcus neoformans onddo mikroskopiko patogenoa da, legamien taldekoa. Infekzio larriak eragiten ditu immunitate-sistema ahulduta duten gaixoengan (HIESa dutenengan, adibidez)
Grimesnil
Biztanleria
2007an Grimesnil udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Cryptococcus neoformans
Ezaugarriak
Legamia honek 4-20 mikra bitarteko diametroa du. . Beste onddo patogenoen aldean, Cryptococcus neoformans ez da dimorfikoa, monomorfikoa baizik. Berezko eaugarria du: kapsula polisakaridikoa dauka, immunitate-sistemaren zelulen fagozitosia ekiditen duena. . Kapsula ikusi ahal izateko eta onddo patogenoaren identifikazioa egiteko ospitaletako laborategietan laginari tindaketa berezia egiten zaio, tinta txinatarrarekin (lagina likido zefalorrakideotik atera ohi da).
Belvidere (Vermont)
Belvidere Vermont estatubatuar estatuko Lamoille konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 348 biztanle zituen eta 4,18 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Lampanyctus australis
Lampanyctus australis Lampanyctus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Cryptococcus neoformans
Ezaugarriak
Legamia ugaria da lurzoruan, batez ere hegaztien gorotzez kutsatutako lurzoruetan.
Patogenia
Legamiaren infekzioa gorotzen hondarrak inhalatzerakoan hasten da. Arnas-bidetik harrapatzen da gaitza, beraz. Patogenoak arnas-aparatua kaltetu dezake (pneumonia sortuz), eta baita nerbio-sistema ere (meningitisa eraginez).
Gizabanako osasuntsuengan infekzioa arina izaten da, askotan sintomarik gabekoa. Pertsona immunogutxituengan, aldiz, legamia nerbio-sistemara iritsi daiteke eta bertan meningitis larria sortu (HIESak jota dauden gaixoengan legamia honen infekzioa agertu daitezkeen arazoetako bat da).
Infekzioaren diagnostiko goiztiarra funtsezkoa da tratamendu egokia lehenbailehen ezartzeko. Behaketa mikroskopikoa eta froga antigenikoak (Cryptococcus neoformansen antigeno kapsularrak antzematen dituztenak, ELISA, adibidez) dira erabilienak.
Sakoneko mikosi honen tratamenduari dagokionez, B anfoterizina, 5-fluorozitosina eta flukonazola dira aukerako botikak
Grimesnil
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 46 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 45etxeak ziren. 28 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren eta 9 alokairuan okupaturik zeuden; 8 etxek hitu gela zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 20 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 12 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (14 gizon eta 8 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sierra de Fuentes
Sierra de Fuentes Cáceresko probintziako udalerria da. Cácerestik 15 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 2.022 biztanle zituen 25 km²-ko azaleran.
Grimesnil
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Poenari gaztelua
Poenari gaztelua baita ere Ciudadela Poenari (errumanieraz Cetatea Poenari), gaztelu baten hondakinak dira Karpato mendietatik gertu. Vlad Tepes ospetsuaren gotorlekua izan zen. Vlad Tepes printzeak Bram Stoker idazleari Drakula eleberria inspiratu zion.
Kokapena
Argeș barrutian dago (Căpăţânenii Pământeni Arefu komunaren herria) Argeş ibaiaren haranean, Karpato mendietatik gertu, labar handi baten gainean.
Historia
XIII. mendearen hasieran Valakiako agintariek eraikia izan zen. XIV. menden, Poenari Besarabiako agintarien zitadela nagusia izan zen. Gaztelua esku desberdinen eskuetan egon zen eta, azkenik, utzita, hondakinetan gelditu zen. XV. mendean Vlad IIIak, gaztelu iritsiezinaren beharrean, berreraiki egin zuen, haren gotorleku nagusia bihurtuz. 1476tik aurrera, Vladen heriotzaren ondoren, gazteluak aktiboa jarriatu zuen baian XVIII. mendean berriro ere hutsik gelditu zen. 1888an luizi batek gazteluaren alde bat bota zuen. Hala ere, gaztelua konpondua izan zen gaur egun ikusten den moduan.
Les Yveteaux
Les Yveteaux Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Maunaloa (Hawaii)
Maunaloa Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Maui konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herrera de Alcántara
Herrera de Alcántara Cáceresko probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 276 biztanle zituen 121,61 km²-ko azaleran.
Les Yveteaux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Văculești
Văculești Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bennington (Vermont)
Bennington Vermont estatubatuar estatuko Bennington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 15.764 biztanle zituen eta 143,18 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Les Yveteaux
Etxebizitza
2007an 60 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Văculești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Les Yveteaux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 50 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 50 pertsona aktiboetatik 41 lanean zeuden (22 gizon eta 19 emakume) eta 9 langabezian zeuden (6 gizon eta 3 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Les Yveteaux udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mikel VI.a
Mikel VI.a Bringas (, Mikhaēl VI Bringas; ?-1059), izengoitiz militarra (Stratiotikos) 1056–1057 Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen.
Teodora Porfirogenetak ondorengo izendatu zuen jada agure bat zenean. Buruzagi militarrak erdeinatu ondoren, konspirazio batek Isaak I.a Komneno izendatu zuen enperadore.
Jean Etxepare
Jean Etxepare bi euskal idazleren izena da:
El otro árbol de Guernica (filma)
El otro árbol de Guernica 1969ko urteko espainiar film dramatikoa da, Pedro Lazagak zuzendua. Luis de Castresanaren izen bereko eleberri autobiografikoan oinarrituta dago.
Jean Etxepare
Lehena ospetsuena da.
El otro árbol de Guernica (filma)
Argumentua
Gerra Zibilean, euskal ume batzuk Belgikara bidaliak dira bonbardaketa eta sarraskietatik urrun izateko. Herrialde eta familia berrietara moldatu behar dira baina helburu bakarra dute: etxera itzultzea.
ETAren jarduna Ertzaintzaren aurka
ETAren jarduna Ertzaintzaren aurka 1983an abiatu zen, Ertzaintzaren lehen promozioa kaleratu eta hilabete gutxitara. Hain zuzen, 1983 urteko otsailean, Ertzaintzaren egoitza zen Gipuzkoako Diputaziotik 112 pistola lapurtu zuen ETAko komando batek Iñaki de Juana ertzaina komando horren partaide zelarik.
Geroztik, ETAk hainbat ekintza egin zituen Ertzaintzaren aurka. Azken atentatua 2008an egin zuen, Ondarroako ertzain etxearen aurka bonba auto bat leherrarazita. Eraso eta atentatu horien ondorioz guztira 10 ertzain eta hiru ertzainburu hil ziren, eta beste bost zauritu.
Jardun horrek bilakaera berezia izan zuen: hasiera batean, Ertzaintzaren buruen aurkako atentatuak egitera mugatu zituen bere ekintza armatuak, baina polizia autonomikoak ETAren aurka ziharduela eta horren ondorioz ertzainak nahiz etakideak ere hil zirela argudiatuta, polizia autonomikoaren aurkako diskurtsoa gogortzen joan zen, eta bere jardunaren azken urteetan ertzain arrunten aurkako ekintza zuzenak ere egin zituen.
Ertzaintzaren aurkako ETAren atentatu eta erasoen zerrenda
! Data ! Atentatu edo erasoa
Leptopelis barbouri
Leptopelis barbouri Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bubba Starling
Derek "Bubba" Starling,, (Gardner (Kansas), 1992ko abuztuaren 3a), beisbolean lehiatzen den kirolari estatubatuarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina lortu zuen Ameriketako Estatu Batuetako taldearekin, Japoniaren atzetik eta Dominikar Errepublikaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Shane Baz, Anthony Carter, Brandon Dickson, Anthony Gose, Edwin Jackson, Scott Kazmir, Nick Martinez, Scott McGough, David Robertson, Joe Ryan, Ryder Ryan, Simeon Woods Richardson, Tim Federowicz, Mark Kolozsvary, Nick Allen, Eddy Alvarez, Triston Casas, Todd Frazier, Jamie Westbrook, Tyler Austin, Eric Filia, Patrick Kivlehan, Jack López eta Bubba Starling-ek.
Benson (Vermont)
Benson Vermont estatubatuar estatuko Rutland konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.056 biztanle zituen eta 8,9 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Winchburgh
, Eskoziako udalerri bat da, Mendebaldeko Lothian konderrian.
Erronbihexakron txiki
Geometrian, erronbihexakron txikia izar-poliedro uniforme bat da. Erronbihexaedro txikia du poliedro duala.
Martin Gilbeau
Martin Gilbeau Oiartzabal (Urruña, Lapurdi, 1839ko abuztuaren 3a - Donibane Lohizune, Lapurdi, 1912ko abenduaren 11) euskal idazlea, medikua eta Donibane Lohizuneko auzapeza izan zen. Frantsesez ere idatzi zuen.
Bizitza
Martin Gilbeau Oiartzabal Urruñan sortu zen 1839ko agorrilaren 3an. Aita itsasgizona zuen eta ama Pexeeneberriko etxekoandrea. Aita Le Lapin izeneko ontzian aritzen zen lanean, eta itsasoan desagertu zen Martin sortu zen urte bereko abenduan. Hiru anaia-arreba izan zituen, baina hiruak haurtzaroan hil zirenez gero, Martin umezurtz gelditu zen, amarekin bakarrik, lau hilabete zituelarik. Umezurtza zela eta, estatuak eman hainbat laguntzaren bitartez, goi mailako irakaskuntzara iritsi ahal izan zen. Medikuntza ikasketak burutu zituen Bordeleko Saint-André ospitalean, eta 1869ko otsailaren 16an mediku titulua atzeman zuen.
Sendagile titulua eskuan zeukala, Euskal Herrira itzuli zen, eta Donibane Lohizunen aritu zen lanean, Hazparneko seme zen Xan Battitt Larralde mediku eta olerkariarekin batera. Urtebetez bakarrik, 1870. urtean hil baitzen hazpandarra. Orduz geroztik Donibanen bizi izan zen Marie Dihursuribehere-rekin ezkondurik.
Arras ezaguna zen garaiko donibandarren artetan, eta horrek bultzatu zuen 1878ko urtarrilaren 6an izan zen bozketan errepublikarren zerrendaburu aurkezteko. 213 bozka atzeman zituzten eta horren arabera lau ordezkari egokitu zitzaizkien. Eskuindarrek, berriz, hemeretzi ordezkari lortu zituzten. Legeak administrazioaren esku uzten zuen kantoiko hiriburuetako auzapezaren hautaketa, eta honek hauteskunde Gilbeau doktorea hautatu zuen Donibane Lohizuneko auzapez. Kargu horretan jarraitu zuen hamar urte luzez.
Lau urteko legealdia bukatzean, berriro hautatu zuten auzapez 1881eko urtarrilaren 9an. Urtebete berantago, hau da, 1882ko martxoaren 28an, Pariseko Parlamentuak irakaskuntza beharrezkoa eta laikoari buruzko legea atera zuen. Lege hau beharrezkoa zen zazpi eta hamahiru urteren arteko haur guztientzat. Lege honek ordura arte irakaskuntzan aritzen ziren errejenta edo maisu erlijiosoak kanporatu zituen eta haien ordez, errejenta laikoak ezarri. Gilbeauk, errepublikarra izaki, irakaskuntza publiko eta dohainekoaren alde egin zuen.
1884ko maiatzaren hauteskundeetan hirugarren aldiz hautatu zuten auzapez. Donibane Lohizuneko irakaskuntzan bi apez aritzen ziren, Etxeberri eta Elizaga. Gilbeauk, irakaskuntza laikoaren alde eginez, ordura arte herriko etxeak hilero pagatzen zien ordaina kendu zien. Honek eskandalua eta kalapita sortu zuen. Donibandar fededunak, baita alderdi errepublikanoari bozka ematen ziotenak ere, Gilbeau doktorearen aurka jarri ziren. Azkaineko erretorea, I. Doihanbehere Donibaneko bikarioen alde lerrotu zen. Hauek Gilbeauren antiklerikalismoa bazter guztietan barna zabaldu zuten, eta horrela, 1888ko maiatzaren 6an izan ziren hauteskundeetan Goihenetxe doktorea nagusitu zitzaion eta auzapez kargua kendu zion.
Baina Donibane Lohizunek auzapez ona galdu bazuen, erran beharra daukagu, euskal kulturak eragile eta bultzatzaile bikaina irabazi zuela. Martin Gilbeauk, auzapez kargua galduz geroztik, bete-betean aritu baitzen euskararen eta euskal kulturaren alde. Hala eta guztiz ere, euskal kulturaren arloan mugitzen ziren apez eta fededun ugariek nehoiz ez zioten barkatu auzapez izan zelarik, Etxeberri eta Elizaga bikarioei ordaina kendu izana, eta, nahiz eta Donibane Lohizuneko Elizaga erretorearekin eta Adema Zaldubi kanonikoarekin adiskidetasun handia izan, horietako ainitz ibili ziren aldiro zangalatrabak jarriz eta Gilbeau doktorearen lanak oztopatuz. Heientzat Gilbeau deabruaren pertsonifikazioa zen.
Martin Gilbeauren euskaltzaletasuna zaharra zen. Jadanik, hamasei urte zituela Euskaldun baten bihozminak Indietan izeneko bertso sorta idatzi zuen. 1859an, hogeita hiru urte zituela, Antton Abadiak Urruñan antolatu zituen Euskal Bestetan hirugarren saria eskuratu zuen Euskaldun desterratua olerki sortarekin.
1869-1870 urteetatik aurrera, L´association basque des jeux floraux izeneko elkartea sortu zuen, Antton Abadiak bultzaturiko euskal Lore Jokoetatik aparte, euskaltzale gorri edo errepublikazaleak bildu nahian.
Hortik aitzina, buru-belarri aritu zen ikerketak egiten eta Arturo Kanpion, Jose Manterola, Elizanburu eta beste euskaltzale ospetsurekin batera euskal aldizkari eta jaiak bultzatuz. 1881ean eta 1882an lehen Euskal jaiak antolatu zituen Donibane Lohizunen. Geroxeago, beste euskaltzale liberalekin batera, Association Basque izenekoa sortu zuen Uztaritzen. Bertan ibili ziren San Martin eta Harriaga --Hazparneko morroskoa deitua-- diputatuak, Arturo Kanpion iruinsemea, J.D.J. Salaberri Mauleko notarioa, Uztaritzeko Duhart eta Ezpeletako Haltzuet auzapezak… Elkarteko lehen lehendakaria Gilbeau doktorea izan zen. 1894an Hazparnen bildu ziren, 1895ean Ezpeletan, 1896an Kanbon, eta 1897an Saran, azken herri horretan Elizanburu omendu zutelarik.
Sarako bilkura horretan, Gilbeauk eta Vinson euskalariak euskararen ortografia finkatzeko akademia bat sortzea deliberatu zuten. Azkenik, 1901eko irailaren 16an, Hendaian lehen Euskal Ortografia Biltzarra izan zen, eta bertara hurbildu ziren Bidasoaren bi aldeetako euskaltzalerik famatuenak: Azkue, Arana-Goiri, Arturo Kanpion, Txomin Agirre, Serapio Mujika, Adema Zaldubi, Arbelbide, Broussain, Hiriart-Urruti, Daranatz... Biltzar honetatik Euskal Herriko Literatura Federazioa sortu zen, Adema Zaldubi lehendakari eta Martin Guilbeau idazkari izanen direlarik. Hortik sortu zen geroxeago, 1901ean Federación Literaria Vasca, 1902. urtean, Euskaltzaleen Biltzarra eta Euskal Esnalea 1908an.
Andamia reyi
Andamia reyi Andamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Eleele (Hawaii)
Eleele Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kauai konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Brodatzen ari nintzen
Brodatzen ari nintzen ahozko euskal literaturako erromantze ezaguna da.
Historia
XVIII eta XIX mende artean sortua izan bide zen eta egilerik ez zaio ezagutzen. 1921eko Gure Herria kantutegian jaso zen lehen aldiz. Balada Nehor goitizenarekin sinatzen zuen Jean Barbierrek eman zuen argitara. Haizea taldeak ezagutarazi zuen. Ondoren beste hainbat bertsio ere egin dira, esate baterako Mikel Urdangarinek egindakoa.