cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Buenos Aires
Herri, hiri eta lurralde senidetuak
Buenos Aires ondorengo herri, hiri eta lurraldeekin senidetuta dago: Buenos Aires Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI) (portugesez: União de Cidades Capitais Ibero-americanas) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz:
Hessenheim
Biztanleria
2007an Hessenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 537 ziren. Familiak 198 ziren, horien artean 41 pertsona bakarrekoak ziren (26 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 97 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Euskal Herriko Naziotasun Aitormena
Adierazpena
Nik, euskal herritarra naizen honek, zera aldarrikatzen dut:
Hertzing
Hertzing Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hertzing udalerrian erroldatutako biztanleak 196 ziren. Familiak 70 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Euskal Herriko Naziotasun Aitormena
Adierazpena
Euskal Herria Arabako, Bizkaiko, Gipuzkoako, Nafarroa Behereko eta Garaiko, Lapurdiko eta Zuberoako lurraldeez osaturiko herria da.
Hertzing
Etxebizitza
2007an 79 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 7 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 71 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Euskal Herriko Naziotasun Aitormena
Adierazpena
Euskal Herriaren hizkuntza euskara da, denon begirune osoa behar duena, eta euskal lurralde osoan estatus ofizial nahikoa izan behar du.
Hertzing
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Euskal Herriko Naziotasun Aitormena
Adierazpena
Euskal Herria bere buruaren jabe da, nazio beregain eta librea, eta demokratikoki erabakitzeko eskubidea du.
Hertzing
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 128 ziren, horien artean 102 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 102 pertsona aktiboetatik 92 lanean zeuden (49 gizon eta 43 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Cyrtodactylus epiroticus
Ikus, gainera
Gekkonidae
Euskal Herriko Naziotasun Aitormena
Adierazpena
Adierazpenaren ondoren aitormen bat dator, honakoa dioena:
Hessenheim
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hertzing
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Hypsipetes crassirostris
Hypsipetes crassirostris Hypsipetes generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Hertzing
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hessenheim
Etxebizitza
2007an 215 etxebizitza zeuden, 202 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 201 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 202 etxebizitza nagusietatik 180 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 151 etxek bost zituzten. 178 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 125 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 341 ziren, horien artean 278 aktiboak ziren eta 63 inaktiboak ziren. 278 pertsona aktiboetatik 258 lanean zeuden (143 gizon eta 115 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 63 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hessenheim udalerrian 218 unitate fiskal zeuden, 591 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.391 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Hessenheim udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 300 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskal Herriko Naziotasun Aitormena
Adierazpena
''Ni euskal herritarra naiz eta euskal naziotasunaren jabe naiz. Oharmen, nahimen eta erabakimen osoz, Euskal Herriaren bizitzako partaide naiz, eta guztiz aintzakotzat hartzen dut Euskal Herriaren berezko izaera eta beregain bizitzeko borondatea, bai egungoa eta bai etorkizunekoa.''
''EHNA norberak sentitzen duen naziotasuna jendaurrean adierazteko agiriek osatzen dute (aitormenak eta sakelako euskarriak). Adierazpena eta aitormena jasotzeaz gain, herritarraren irudia eta datuak ere islatzen ditu. Udalbiltzari dagokio naziotasuna aitortzen duen herritarrak emaniko datuak egiazkoak direla bermatzea. Sakelako euskarrian jabearen irudia eta datuak azaltzen direnez gero, edozeinen aurrean fidagarritasun osoz identifikatzeko balio du, nahi izanez gero.''
''Udalbiltzak 2001ean sorturiko ekimena aurrera doa. EHNAren izapidea zabaldu egin da eta, egun, hainbat udalek eta udal hautetsik hartu du bere gain naziotasun aitormenaren agiriaren izapidea. Zerbitzu publiko honen bermea gauzatu da 2005ean Euskal Herriko zazpi lurraldeetan.''
Izapidea
Tramitatzeko hainbat bulego zuen Udalbiltzak Euskal Herri osoan. Berauen zerrenda hemen dago eskuragarri.
EHNAren aurkako ahotsak
EHNA argitara atera eta berehala kezka handiak agertu ziren hainbat sektore politikotan (batez ere PP eta PSOErengan eta euren hurbil daudenengan). Adierazpen askotan EHNA erabiltzea ETAren estrategiarekin bat egitea zela esaten zen.
Berarekin identifikatu edo bozkatu nahi izan duten pertsonen aurka eta baita ere hau onartu duten hauteskunde mahaien aurkako ekimenak ireki dira, baita hauteskundeak inpugnatu ere. Horietako kasu bat EHUn eman zen, hainbat ikasle euren burua EHNArekin identifikatu zenean.
EHNAren aldeko dinamika
EHNAren alde ezker abertzaleko hainbat erakunde agertu ziren. Segik intsumisio dinamikak egin eta berau erabiltzeko deia luzatu zuen, adibidez. Euskal Iheslari Politikoen Kolektiboak ere bere kideak Euskal Herrira itzultzeko EHNA erabiltzeko deia egin zuen.
Chambaret
Chambaret Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chamberet udalerrian erroldatutako biztanleak 1.319 ziren. Familiak 604 ziren, horien artean 236 pertsona bakarrekoak ziren (92 bakarrik bizi ziren gizonak eta 144 bakarrik bizi ziren emakumeak), 208 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.016 etxebizitza zeuden, 609 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 325 bigarren erresidentzia ziren eta 82 hutsik zeuden. 911 etxeak ziren eta 101 apartamentuak ziren. 609 etxebizitza nagusietatik 450 bere jabearen bizilekua ziren, 145 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 16 etxek gela bat zuten, 47 etxek bi zituzten, 141 etxek hiru zituzten, 186 etxek lau zituzten eta 219 etxek bost zituzten. 472 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 289 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 214 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 661 ziren, horien artean 463 aktiboak ziren eta 198 inaktiboak ziren. 463 pertsona aktiboetatik 434 lanean zeuden (229 gizon eta 205 emakume) eta 29 langabezian zeuden (14 gizon eta 15 emakume). 198 pertsona inaktiboetatik 77 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 100 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chamberet udalerrian 599 unitate fiskal zeuden, 1.185,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.180 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 74 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 drogeria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Martin-de-Lamps
Saint-Martin-de-Lamps Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Arrazismo zientifiko
Arrazakeria zientifikoa arrazaren ideia babestu eta justifikatzeko propio eraikitako sasi-zientzia izan zen. XVI eta XX. mendeen artean gailendu zen pentsaera hori eta arrazakeria justifikatzeko banakoak goitik behera mailakatu, eta hierarkizatutako fenotipo eta arraza desberdinetan banatu zituen. Gaur egun bestelako ikuspegi adostu bat dago, ez dira sinesmen arrazialistak edo arrazistak babesten, arrazak kategoria sozialak direla esaten da eta ez errealitate biologikoak. Hala ere, Bigarren Mundu Gerra bitarte, arrazismo zientifikoak komunitate zientifiko aren gehiengoaren babesa izan zuen. Arrazakeria zientifikoak antropologia (bereziki antropologia fisikoa), antropometria, kraneometria eta beste diziplina edo sasi-diziplina batzuk erabiltzen ditu giza populazioa k fisiologikoki eta psikologikoki bereizitako arrazetan sailkatzen lagunduko duten tipologia antropologikoa k sortzeko, eta arraza horiek goragokotzat edo beheragokotzat jo daitezke. Arrazakeria zientifikoaren gorakada Inperialismo Berria ren garaian (1880-1914) gertatu zen, inperialismo europarra justifikatzeko. XX. mendearen erdialdetik, arrazakeria zientifikoa hipotesi zaharkitutzat hartzen da.
Saint-Martin-de-Lamps
Biztanleria
2007an Saint-Martin-de-Lamps udalerrian erroldatutako biztanleak 145 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Arrazismo zientifiko
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, arrazakeria zientifikoa gainbeheran sartu zen, eta formalki kondenatu zuten nazioarteko hainbat herrialde eta erakundek. Bereziki garrantzitsua izan zen 1950eko UNESCO ren arrazakeriaren aurkako adierazpena: «Arraza gertaera biologiko gisa eta "arrazaren mitoa" argi eta garbi bereizi behar dira. Praktika sozial ean, arraza ez da fenomeno biologiko bat, mito soziala baizik. Arrazaren mitoak kalte humanoa eta soziala eragin du. Azken urteotan, sufrimendu izugarria eragin du eta bizitza asko galdu dira horren erruz». Egun, giza genetika ebolutiboaren garapenek giza desberdintasun genetikoak ia erabat graduala k direla frogatu dute, eta, beraz, ​"izaera biologikoa"  jada ez da aintzat hartzen.
Saint-Martin-de-Lamps
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Arrazismo zientifiko
Eztabaida handia dago "arrazakeria zientifikoa" terminoa gutxiesgarria ote den hipotesi modernoetan aplikatzen denean, The Bell Curve (1994) izenekoan kasu, non arrazetan dauden koziente intelektual desberdinak ikertzen diren. Kasu horietan, genetikak gutxienez arrazen arteko desberdintasunak azaltzen dituela ondorioztatu dute batzuek. Kritika asko jaso dituzte, ordea, lan horiek oinarri zientifikorik gabe eta aurreiritzi arrazistekin egiten direla argudiatuta. Arrazan fokuratutako Mankind Quarterly eta antzeko argitalpenei, arrazakeria zientifikoaz akusatu dituzte giza garapena, adimena, etnografia, hizkuntza, mitologia, arkeologia eta arraza-gaiei buruzko interpretazio polemikoak argitaratu izana egotzita. "Arrazakeria zientifikoa" terminoa, adibidez, "Arraza eta adimenaren" arteko lotura ezartzen duten ikerketa k kritika tzeko erabiltzen da, eta horrek arrazen arteko mailaketak (goi eta beheko mailakoak) sustatzen dituela esateko baliatzen da.
Saint-Martin-de-Lamps
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 92 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Arrazismo zientifiko
Klasizismo ko pentsalariak
Benjamin Isaac-ek The Invention of Racism in Classical Antiquity (2006) lanean dio arrazismo zientifikoak antzinaro greko-erromatarrean dituela erroak. Adibide klasikoa da Hipokrates ek K.a V. mendean plazaratutako Aireak, Urak, Lekuak tratatua. Hauxe esan zuen Sasi Aristotelesek idatzi horri buruz:
Bestalde, hindu zaharrek barbaro tzat jotzen zituzten atzerritar guztiak. XIX. mendeko Al-Biruni akademiko musulman ak indiarrek kanpotarrei ezpurua k deitzen zietela idatzi zuen. Urte batzuk beranduago, Duboisek behatu zuen indiarrek europarrak ohore eta hazkuntza baliorik ez duten basati tzat zituztela. Antza, indiarren ikuskeran, pariak (baztertuak) eta europarrak maila berean daude.
Saint-Martin-de-Lamps
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekuatore Gineako gaztelaniazko literatura
Ekuatore Gineako gaztelaniazko literatura Espainiako kolonia izandako Afrikako herri horretan lantzen den gaztelaniazko literatura da.
Arrazismo zientifiko
Klasizismo ko pentsalariak
Beste adibide bat Vitruvio idazle, arkitekto eta ingeniari erromatarra da (K.a 70-25). Posidonio k (c. 135 – 51 K.a.) greziar aditu estoikoaren arraza-teoriak jarraituz zera esan zuen:
Ekuatore Gineako gaztelaniazko literatura
Ekuatore Ginean, Ginea Espainiarra izenarekin, 1778tik 1968ra Espainiako kolonia izanik gaztelaniazko literatura bat garatu zen. Egun, literatura hori mantzentzen duen Afrikako herrialde bakarra da.
Arrazismo zientifiko
Ilustrazioko pentsalariak
Ilustrazioaren Aroan (1650 eta 1780 bitartean), monogenismo eta poligenismo kontzeptuak ezagun egin ziren, nahiz eta epistemologikoki XIX. mendean sistematizatu. Monogenismoak arraza guztiek jatorri bakarra dutela ezartzen du, eta poligenismoak, berriz, arraza bakoitzak jatorri independentea duela. XVIII. mendera arte, "arraza" eta "espezie" hitzak trukagarriak izan ziren.
Saint-Martin-de-Lamps
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (28 gizon eta 23 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekuatore Gineako gaztelaniazko literatura
Afrikako frantsesezko, ingelesezko nahiz portugesezko literaturekin alderatuz, Ekuatore Gineakoa ezezaguna da oso.
Arrazismo zientifiko
Robert Boyle
Arraza ikertzen lehenetariko zientzialaria izan zen Robert Boyle (1627 – 1691), filosofo, kimikari, fisikari eta asmatzaile britainiarra. Gaur egun monogenismo deitzen diogun horretan sinesten zuen, hau da, arraza guztiak, hain desberdinak izan arren, iturri beretik zetozela, Adam eta Evaren garaitik. Boylek kolore desberdinetako albinoak erditzen lagundu zuten gurasoen zenbait istorio aztertu zituen, eta, horrela, Adan eta Eva jatorriz zuriak zirela eta kaukasoarrek kolore ezberdineko arrazak erditu zitzaketela ondorioztatu zuen. Robert Hooke eta Isaac Newtonen dispertsio optikoaren bidezko kolore eta argiari buruzko teoria fisikoak poligenesiari buruzko diskurtsoetan ere zabaldu zituen Robert Boylek, eta ezberdintasunak, beharbada, "semen inpresioaren" ondorio zirela proposatu. Hala ere, Boyleren idazkien arabera, garai hartan, "begirada europarrak", edertasuna ez zuen horrenbeste kolorearen arabera neurtzen, garaiera, gorputz atalen simetria jentila eta aurpegi trazaren arabera baizik. Komunitate zientifikoko partaide askok arbuiatu zuten bere ikuskera.
Ekuatore Gineako gaztelaniazko literatura
Idazleak
Ekuatore Gineako gaztelaniazko gaur egungo idazle esanguratsu batzuk ondoko hauek dira:
Arrazismo zientifiko
Henri de Boulainvilliers
Giza arrazen lehen teorikotzat jotzen da Henri de Boulainvilliers. XVIII. mendearen hasieran, XVI. mendeko "bi arrazen" inguruko mito gatazkatsua berreskuratu zuen. Mito horretan, arraza frankoa edo germaniarra da gorena eta, galiarren edo galiar-erromatarren aurkako borroka irudikatzen da.
Saint-Martin-de-Lamps
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-de-Lamps udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 161 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.331 euro zen.
Arrazismo zientifiko
Henri de Boulainvilliers
Henri de Boulainvilliers "konkista eskubidearen" aldekoa zen eta ez zuen "arraza" biologikoki aldaezina zen zerbait bezala ulertzen, eraikuntza kultural (arrazista) gisa baizik. Frantziako historiari buruzko bere arraza-bertsioa ez zen guztiz mitikoa: nahiz eta Errolanen kantua (La Chanson de Roland, XII. mendea) bezalako poesia eta babeserako hagiografiak izan, berak desberdintasun arrazialak zilegitzeko oinarri zientifikoa Frantzian germanieraz edo latinez hitz egiten zuten pertsona genetikoetan arabera oinarritu zuen. Bere arrazakeria teorikoa desberdina zen, ez zen oinarritzen gertakari biologikoak oinarri dituen XIX. mendeko arrazismo zientifikoan.
Voltaire
Voltaire (1694-1778) Ilustrazio garaiko idazle, historialari eta filosofo frantsesa izan zen. Poligenista zen, arraza bakoitzak jatorri independentea zuela uste zuen. Voltaireri Bibliako monogenismoa komikoa iruditzen zitzaion:
Saint-Martin-de-Lamps
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Arrazismo zientifiko
Voltaire
Kaukasoarrak beltzekin konparatzean, Voltairek txakur-arraza ezberdinekin zuten antzekotasuna adierazten zuen:
Saint-Martin-de-Lamps
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Arrazismo zientifiko
Lord Kames
Henry Home, Lord Kames (1696-1782) abokatu eskoziarra poligenista zen: Jainkoak lurreko eremu desberdinetan arraza ezberdinak sortu zituela uste zuen. Sketches on the History of Man (1734) liburuan, Homek giro, klima edo gizarte-egoerak ezin dutela arraza talde desberdinen erantzule izan esan zuen, eta, beraz, arrazak talde independente eta desberdinetatik eratorritakoak zirela ondorioztatu zuen.
Lineo
Lineo (1707 – 1778) suediar mediku, botanikari eta zoologoak fauna eta florarako nomenklatura binomialaren oinarri taxonomikoak aldatu zituen eta giza arraza biologikoki definitzen eta ikertzen aitzindaria izan zen. Systema Naturae (1767) lanean, bost giza espezie mota katalogatu zituen. Horietako bakoitza, kultura eta lekuak zehaztutako ezaugarri fisionomi koen jabe zela esan zuen:
Saint-Martin-de-Lamps
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Martin-de-Lamps udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.269 hektarea erabiltzen.
Arrazismo zientifiko
David Hume
David Humek (1711-1776) Of National Characters saiakeran honako oin orri eztabaidagarria idatzi zuen:
Arazakeria ohikoa zen Humeren garaiko europar kulturan. Hori dela eta, "bere garaiko semea" izan zitekeen, edo are, ohar hau idatzita dagoen modu espekulatiboagatik, kausalitateari buruzko bere gogoeta propioen adibide bat aplika zezakeen, gorago jorratutakoa: ezagutzen zituen beste arraza batzuetako pertsonen eta horien lorpenen arteko "etengabeko elkarketa".
Saint-Martin-de-Lamps
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arrazismo zientifiko
David Hume
Humeren tesien aurka agertu ziren, besteak beste, James Ramsay eta James Beattie, bai Essay on the Nature and Immutability of Truth (Naturari eta egiaren aldaezintasunari buruzko saiakera, 1770) eta ondorengo Elements of Moral Science (1790-1793) lanean ere, non Dido Elizabeth Bell-en gaitasun intelektualaren etsenpluarekin argudiatu eta esklabotza erakundea borrokatu zuen.
Samuel Stanhope Smith
Samuel Stanhope Smith (1751-1819) Estatu Batuetako ministro prebisterianoa izan zen eta 1787ko Essay on the Causes of Variety of Complexion and Figure in the Human Species saiakeraren egilea. Smithek zioenez, beltzen pigmentazioa peka handi bat besterik ez zen, gorputz osoa estaltzen zuena, klima tropikalek eragindako behazun gehiegikeria baten emaitza.
Georges Cuvier
Georges Cuvier (1769 – 1832) naturalista eta zoologo frantziarraren arraza-ikerketek poligenismo eta arrazakeria zientifikoaren eragina izan zuten. Cuvierrek hiru arraza ezberdin zeudela uste zuen: [kaukasoarra (zuriak), mongoliarra (horiak) eta etiopiarra (beltzak). Bakoitza bere garezurraren edertasun edo itsusitasunaren eta zibilizazio kalitatearen arabera kalifikatu zuen. Cuvierrek honakoa idatzi zuen kaukasoarrei buruz: "Arraza zuria, aurpegi obalatua, ile liso eta sudur zuzena dituena, guztiontzat Europako pertsonak ederrenak dirudite bere jarduerengatik eta besteak baino handiagoak, trebeagoak, ausartagoak direlako".
Beltzei buruz, Cuvierrek honako hau idatzi zuen:
Adam eta Eva kaukasoarrak eta gizateriaren jatorrizko arraza zirela uste zuen. Beste bi arrazak, ostera, lurretik, duela 5.000 urte, norabide ezberdinetan ihes egin zuten iheslariek sortu zituztela. Bere teorien arabera, biziraun zutenak, guztiz isolatuta eta modu independentean garatu ziren.
Cuvierren ikasleetako bat, Friedrich Tiedemann, arrazakeriari erantzun zientifikoa ematen lehenetarikoa izan zen. Munduko eta hainbat tokitako jende beltzen burmuinen kraneometria eta neurketa oinarri hartuta argudiatu zuen Europako pentsamendu orokorrak, beltzek burmuin txikiagoa dutela eta, beraz, intelektualki gutxiago direla ziotenak, ez zutela euskarri zientifikorik eta esploratzaile eta bidaiarien aurreustetan oinarritua zegoela.
Franz Ignaz Pruner
Franz Ignaz Pruner (1808-1882) mediku doktoreak Egipto ko beltzen arraza-egitura ikertu zuen. 1846an idatzitako liburu batean, beltzen odolak egiptoarren izaera moralean eragin negatiboa zuela adierazi zuen. 1861ean beltzei buruzko monografia bat argitaratu zuen. Tximinoekin zuten harremanaren ondorioz, hezurdura beltzaren ezaugarri nagusia prognatismoa dela baieztatu zuen. Halaber, beltzek tximinoen garun oso antzekoak zituztela esaten zuen, eta oinik motzenaren hatz handia zutela, bere ustez tximinoekin asko lotzen dituen ezaugarria.
Arraza-teoriak antropologia fisikoan, 1850–1918
Lineok ezarritako sailkapen zientifikoa ezinbestekoa da giza arrazaren sailkapenaren edozein eskema egiteko. XIX. mendean, teoria soziologiko eta antropologikoen nahasketa bati lotuta, lineal baten eboluzioa (eboluzio sozial klasikoa ere deitua) irudikatu eta Europa mendebaldeko kultura giza eboluzio sozial eta kulturalaren adierazle goren gisa proposatu zuten. Gizarte-maila lerro batekoa izatearen proposamena — primitibotik zibilizaziora, eta nekazaritzatik industrialera — ezaguna bihurtu zen hainbat filosoforen artean, Friedrich Hegel, Immanuel Kant eta Auguste Comte adibidez. Biblia kristaua esklabotza zigortzeko interpretatua izan zen, baina 1820tik 1850era, Estatu Batuetako Hegoaldeko Gerra baino lehen, Richard Furman eta Thomas R. Cobb bezalako idazleek beltzak gainontzekoak baino gutxiago zirela, eta, beraz, esklabotzarako egokiak zirela esateko baliatu zuten.
Charles Darwin
Charles Darwin en 1859koEspezieen jatorria liburu esanguratsuak ez zuen gizakiaren jatorria eztabaidatzen. Hautespen naturalaren bidez edo biziaren aldeko borrokan gailendutako arrazei buruzko bere proposamenean, "arraza" terminoa "ugaritasun" hitzarekin parekatu daiteke, eta ez dakar berekin giza arrazen konnotazio modernoa. "Arraza ugariak" hizketagai dituen lanean, adibidez, "gure animalia eta etxeko landareetatik heredatu daitezkeen barietateak edo arrazak" aipatzen eta eztabaidatzen ditu.
Richard Weikarte ren 2004ko From Darwin to Hitler: Evolutionary Ethics, Eugenics and Racism in Germany liburuan honakoa dio:
Talk.origins-en arabera, kreazionisten ohiko testuingurutik kanpo dagoen aipamen bat da eta argudiatzen dute Darwinek "arraza" esaten zuenean "barietateak" esan nahi zuela, ez giza arrazak, aurretik aipatutako aza bezala. Hitzen esanahi xumeaz gain, beraien ustez, Darwinek ez du aditzera ematen 'basa-arrazak' edo 'azpikoak' suntsitu behar zirenik (bere bizitzarekin kontraesan handia litzateke). Bere ustez objektiboa zena baino ez zuen adierazten, europarren inperialismo eta garaiko konkista kolonialen ebidentzian oinarrituta ". Testuinguruari lotuta, hauxe dio pasarteak:
"Garapen intelektualari eta ahalmen moralei buruz antzinako garai zibilizatuetan" kapituluan, Darwinek honako hau adierazi zuen: Europa mendebaldeko nazioek, aurrekari primitiboei gainjartzen direnek eta zibilizazioaren gailurrean daudenek, gutxi zor diote, edo batere ez antzinako greziarren zuzeneko herentziari beren nagusitasuna.
Giza espezie bakarra proposatzean, Darwinek "arraza zibilizatuak" eta "arraza basatiak" kontrastatu zituen. Bere garaikide askok bezala, Alfred Russel Wallace naturalistak izan ezik, ez zituen "arraza biologikoa" eta "arraza kulturala" bereizi. Are gehiago, esan zuen arraza basatiak desagertzeko arrisku handiagoa zutela kolonialismo europarraren ondorioz, eboluzioaren desegokitasunarengatik baino.
Nordizismoa
Joseph Denikerren arraza-teoriaren ekarpena La Race Nordique (arraza nordikoa) izan zen, arrazaren deskribapen generiko bat, Madison Grant eugenista estatubatuarrak (1865 – 1937) munduko zibilizazioaren arraza-motor zuritzat aurkeztu zuena. Ripleyko hiru arraza europarren eredua hartuz, baina "Teutoniar" arrazaren izena gorrotatuta, La Race Nordique "The Nordic race"ra transkribatu zuen, bere arraza-sailkapenaren teorian oinarritua, 1910 eta 1920ko urteetan herrikoia izan zena.
Arraza Biologiaren Institutua eta hango Suedia ko zuzendaria arraza ikerketan aktiboak ziren. Gainera, hizkunta uralo-altaikoei buruzko ikerketa askok, Suediako ekialdeko europar populazioa asiarrak azpiko arraza zirela justifikatzeko saiakeraz beteta zeuden, beraz, kolonialismoa, eugenesia eta arraza-higienea justifikatzeko modua ere bazen.
Estatu Batuak: esklabotza justifikatua
Estatu Batuetan, arrazakeria zientifikoak afrikar beltzen esklabotza justifikatu zuen atlantikoko esklaboen merkataritza ren aurkako oposizio morala baretzeko. Alexander Thomas ek eta Samuell Sillen ek gizon beltzak soilik esklabutzarako egoki bezala deskribatu zituzten, euren "antolakuntza psikologiko primitiboa" zela argudiatuta.
1840ko Estatu Batuetako erroldaren arabera, iparraldeko beltz libreek hegoaldeko esklaboek baino buru gaixotasun gehiago zituzten. Erroldaren bidez, beranduago, American Statistical Association elkarteak, John Quincy Adams eta beste batzuk datuak manipulatu zutela jakin zen. Abolizionisten aurkako arma politiko bihurtu zen. Hegoaldeko esklaboek ondorioztatu zuten ihes egiten zuten Beltzek "nahasmendu mentalak" zituztela.
Ameriketako Estatu Batuetako gerra zibila ren garaian (1861-65), mestizajea k kaukasiar eta beltzen arteko desberdintasun fisiologiko nabarien azterketak bultzatu zituen. Lehen antropologo ek, Josiah Clark Nott, George Robins Gliddon, Robert Knox eta Samuel George Morton kasu, zientifikoki frogatu nahi zuten beltzak espezie zuriaz bestelako giza espezie bat zirela, antzinako Egiptoko agintariak ez zirela afrikarrak, eta arrazen nahasketen ondorengoak (mestizajearen emaitza) ahultasun fisikoa eta antzutasuna pairatuko zutela. Gerra zibilaren ondoren, hegoaldeko medikuek (Konfederazioa) arrazakeria zientifikoari buruzko testuliburuak idatzi zituzten, beltz askeak (aurretik esklaboak zirenak) gizon aske izateko eskaera desegokiaren ondorioz desagertzen ari zirela zioten ikerketetan oinarrituta.
Hegoafrikako arraza-segregazioa
Arrazakeria zientifikoak garrantzi handia izan zuen Hegoafrikan arraza-bereizkeriaren ezarpenean. Hegoafrikan, 1904an The essential Kafir argitaratu zuen Dudly Kidd bezalako zientzialari zuriek "Afrikako adimena ulertzea" bilatu zuten. Horien ustez Hegoafrikako zurien eta beltzen arteko desberdintasun kulturalak garunaren desberdintasun psikologikoen ondorio izan zitezkeen. Afrikarrak "ume handiegiak" zirela iradoki beharrean, esploratzaile zuriak bezala, Kiddek afrikarrak "mendekuz hazi" zirela uste zuen. Afrikarrak "halabeharrez eskasak", baina era berean "oso trebeak" zirela esan zuen.
Carnegie Commission on the Poor White Problem in South Africa ikerketa funtsezkoa izan zen Hegoafrikako segragazio arrakala ezartzeko.
Arrazakeria zientifikoa Hegoafrikan arrazakeria instituzionala justifikatu eta babesteko oso garrantzitsua izan zen arren, Hegoafrikan ez zen Europan eta Estatu Batuetan bezain garrantzitsua izan. Hori, neurri batean, "Zuri pobreen arazoa"ri zor zaio, nagusitasun zuriari buruzko zalantza handiak sortu zituelako. Horrela, arrazakeriaren justifikazio zientifikoak ez ziren baliagarriak izan Hegoafrikan.
Eugenesia
Stephen Jay Gould ek Madison Grant en The Passing of the Great Race (1916) liburua "AEBetako arrazakeria zientifikoaren forma eraginkorrena" bezala deskribatu zuen. 1920ko hamarkadatik hogeita hamarreko hamarkadara arte, Alemaniako arraza garbitasun mugimenduak Granten teoria eskandinaviarra onartu zuen. Alfred Ploetzek (1860 – 1940) Rassenhygiene terminoa sortu zuen Grundlinien einer Rassenhygiene' (1895) lanean, eta Arraza Higienerako Alemaniako Elkartea sortu zuen 1905ean. Mugimenduak hazkuntza selektiboa, derrigorrezko esterilizazioa eta eugenesia bidezko osasun publikoaren jarraipen zorrotza bultzatzen zituen.
Arraza higienea, historikoki, osasun publikoaren nozio tradizionalekin lotua zegoen, baina Michel Foucault filosofo eta historialariak estatu arrazakeria deitu zuen. 1869an, Francis Galton ek (1822 – 1911) bere lehen neurri sozialak proposatu zituen ezaugarri biologikoak zaintzeko edo hobetzeko, eta geroago "eugenesia" terminoa sortu zuen. Galton, estatistikoa zen, eta giza ezberdintasunak eta adimenaren herentzia metodo estatistikoekin aztertzen lehena izan zen. Galdetegi eta inkestak baliatu zituen lan genealogiko eta biografikoetarako eta azterketa antropometrikoetarako behar zituen populazio-taldeen informazioa lortzeko. Galtonek psikometria ere sortu zuen, ahalmen mentalak neurtzen dituen zientzia, eta psikologia diferentziala, pertsonen arteko ezaugarri komunen ordez, desberdintasun psikologikoetan oinarritutako psikologia adar bat.
Arrazakeria zientifikoa bezala, eugenesiaren ospea hazi egin zen XX. mendearen hasieran, eta bi ideia horiek eragina izan zuten nazien arraza-politiketan eta eugenesian. 1901ean, Karl Pearsonek (1857-1936) eta Walter F. R. Weldon ek (1860-1906) Biometrika aldizkari zientifikoa sortu zuten, herentziaren biometria eta analisi estatistikoak sustatzeko. Charles Davenport ek (1866 – 1944) aldizkarian parte hartu zuen. Race Crossing in Jamaika n (1929), argudio estatistikoak eman zituen mestizajeak degradazio biologiko eta kulturalera eramaten zuela esateko. Davenport Alemania nazira atxikita zegoen Bigarren Mundu Gerran. 1939an, Otto Recher entzat (1879 – 1966) festschriftari egindako ekarpen bat idatzi zuen, Alemania ekialdeko "beheragoko" populazioak desagerrarazteko planean figura garrantzitsua bihurtu zena.
Stebnícka Huta
Stebnícka Huta Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 9,43 km²ko azalera du eta 227 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1600. urtekoa da.
Farnern
Farnern Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Solaro (Korsika)
Solaro, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Lea (Biblia)
Lea (hebreeraz: לֵאָה), Genesisen hitzetan, Jakoben emaztea izan zen. Sei umeen ama izan zen (Ruben, Simeon, Levi, Juda, Isakar, eta Zanbuo). Hauek, Israelgo sei tribuen sortzaileak izan ziren. Alaba bat izan zuen ere, Dina.
Puebla de Arenoso
Puebla de Arenoso (valentzieraz la Pobla d'Arenós) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Alto Mijares eskualdean eta Castellóko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 202 biztanle zituen.
Kenta Shimaoka
Kenta Shimaoka (島岡 健太, 1973ko uztailaren 26a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sagan Tosu.
Eurimedonte Mirrinosekoa
Eurimedonte, Mirrinosen jaio zen, Atenasetik hego-mendebaldera dagoen herri batean. Noiz jaio eta noiz hil zen ez da ezagutzen.
Michel Cépède
Ingeniaritza, geologia eta zuzenbidea ikasi zituen. Dena dela, bere karrera nekazaritzaren ingurukoa izango zen: nekazaritza ekonomiako irakaslea Nekazaritza Institutuan (1931), Nekazaritza ministerioko bulegoburu, zuzendariorde eta ikasketaburu (1944-1945), ekonomia eta soziologia irakaslea Nekazaritza Institutuan (1947), Elikagaiak eta Nekazaritza ministerio arteko batzordeko lehendakari, sozialisten garaiko hainbat ministeriotako batzordetako kide eta Klèber Loustauren kabineteko zuzendari (1956-1957), Nekazaritza ministerioko ekonomia-ikerketetako eta plangintzetako zuzendari (1957-1959), gosearen kontrako kanpainako Frantziako batzordeko lehendakari (1970-1985), Frantziako nekazaritza-akademiako kide (1971). Gerra-garaian preso egon zen eta bere tesia bukatzeko aukera izan zuen. 1943an Frantziara bidali zuten berriz eta Parisko altxamenduan eta Nekazaritzako ministerioaren askapenean parte hartu zuen. Ondoren, FAOren sorreran (Nazio Batuetako Elikadura eta Nekazaritza Erakundea) parte hartu zuen. Hainbat kargu izan zituen sindikatu sozialistan eta baita alderdi sozialistako zenbait erakundetan ere.
Campbell konderria (Hego Dakota)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 1,466 pertsonetatik 1,450 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 20 dira. 1 beltzak edo afroamerikarrak. 5 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 4 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 6 pertsonek kokatzen zuten.
Bidelapurrak (musika taldea)
Bidelapurrak, 2014 urtean Gasteizen sortutako folk-rock musika taldea da.
Espeusipo
Espeusipo (Σπεύσιππος; c. K.a. 408 – K.a. 339/8) greziar filosofo bat zen, Eurimedonte Mirrinosekoa eta Potoneren semea eta Platonen iloba, Potoneren aldetik. Atenasen jaio zen K.a. 393an, eta, gutxi gora-behera, K.a. 339an hil zen.
Bere osaba zen Platonen ondorengoa izan zen Atenaseko Akademiaren zuzendaritzan, postu hau K.a. 357an hartu zuelarik. Bere lanari buruz, txatalezko bertsio batzuk baino ez dira mantentzen.
Aristotelesen arabera, Pitagorasen zenbakien teoria erreferentzia bezala utzi zuen, baita ideien teoria edo ideien mundua ere.
Leoba
Leoba (baita Lioba eta Leofgyth ere) (710a – 782ko irailaren 28a) moja anglosaxoi bat izan izan zen. Bonifazioren misioan oso garrantzitsua izan zen bere parte hartzea.
Ursinoscorpaenopsis kitai
Ursinoscorpaenopsis kitai Ursinoscorpaenopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Ibn Tufail
Ibn Tufail, izen osoa Abu Bakr Muhammad ibn Abd al-Malik ibn Muhammad ibn Tufail al-Qaisi al-Andalusi (arabieraz: أبو بكر محمد بن عبد الملك بن محمد بن طفيل القيسي الأندلسي; Guadix, 1105 inguru - Marrakex, 1185 edo 86), Abubazer edo Abentofail ere deitua, al-Andalusko filosofoa izan zen, Ibn Bajjaren garaikidea eta jarraitzailea. Politikari, jakintsu eta filosofo gisa nabarmendu zen.
Bizitza
Abu Yaqub Yusuf almohadeen printzearen bisirra eta sendagilea zen, eta herri askotako jakintsuen bilgune bihurtu zuen printzearen gortea. Ibn Tufaylen zientzia lan gehienak galdu badira ere, astronomian Nikolas Koperniko edo Galileo Galileiren aitzindari izan zela dirudi. Haren filosofia, aldiz, ondo ezagutzen da; eragin handia izan zuen eleberri alegoriko bat idatzi zuen, Ilayy b. Yakzan (Zaindariaren seme bizia, mendebaldean Philosophus Autodidactus tituluarekin ezagutzen dena). Liburu horretan hartu zuen oinarria, adibidez, Baltasar Gracián filosofo espainiarrak bere El criticón lanean; Leibniz eta Spinozak biziki goretsi zuten. Bere garaian nagusi ziren bi pentsamendu joeren sintesia egiten du Ibn Tufaylek: Ibn Bajjaren peripatetismoa, espekulazio-zientziak lehen mailan jartzen zituena, eta meditazioaren bidea, Ibn Sinaren ustez intuizio estatikora daramana. Betiere filosofia eta erlijioaren arteko lotura dago Ibn Tufaylen filosofiaren oinarrian: bide horretatik, betiere garai hartako ortodoxia musulmana saihestuz, arrazoiaren bidezko ezagutza bultzatzen saiatu zen Ibn Tufayl.
Typhlops tenuis
Typhlops tenuis Typhlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Tissey
Tissey Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tissey udalerrian erroldatutako biztanleak 99 ziren. Familiak 45 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 15 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 46 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 65 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 46 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 52 lanean zeuden (24 gizon eta 28 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Tissey udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 637 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gosearen hilarria
Gosearen hilarria, Goi Egiptoko Asuandik gertu dagoen Sehel uhartearen hegoaldeko muturreko harri azaleratze baten goikaldeko harkaitzetako baten ekialdeko aurpegian grabatutako hogeitamabi zutabetan idatzitako testu bat da.
1889an aurkitu zuen Charles Wilbourrek eta Brugschek eta Pleytek 1891n, De Morganek 1894an, Sethek 1901ean, Barguetek 1953an eta Miriam Lichteimek 1973an itzuli zuten.
Testua, Egiptoko III. dinastiako faraoi ospetsua izan zen Djoserren erregealdiaren 18. urtean datatua dago, hilarria, askoz beranduago, ptolomeotar dinastiaren garaian grabatua izan zen arren. Erregeak, Niloren urak, zelaiak ureztatzeko hainako mailara iristen ez zirelako herrialdeak jasan zuen goseteagatik zuen ardura kontatzen du. Faraoiak, Imhotepi deitu zion, eta halako nahigabea zergatik gertatzen zen galdetu zion. Eta honek, gosetearen amaiera, "Niloren iturrien jauna" zen Jnum jainkoari erregutzeko aholkatu zion. Hortik hain urruti grabatu izana.
Hilarriak, honako arlo hauek lantzen ditu: Gosetearen deskribapena, Hermopoliseko liburutegira bisita, Imhotepen ezagutarazteak, Djoserren kantuak eta errege dekretu bat. Seigarrena eta hogeitabigarren zutabeen artean daudenetan, eraikuntza moduei buruz hitz egiten da, hamaikagarrenetik hamazortzigarrenera, Imhotepek, Elefantinako harkaitz eta mineral ezberdinak deskribatzen ditu, eta, hamazortzigarrenetik hogeigarrenerarte, erregearen ametsa deskribatzen da.
Kanpo estekak
Džozer
Poropuntius fuxianhuensis
Poropuntius fuxianhuensis Poropuntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ardtun
, 'Àird Tunna', Eskoziako Mull uharteko kokaleku bat da, Barruko Hebridetan eta Argyll eta Bute eremuan. Kilfinichen eta Kilvickeon parrokian dago.
Zospeum
Zospeum airea arnasten duten lur-lehorreko barraskilo genero bat da. Ellobiidae familiako gastropodo pulmonatu bat da. Batez ere kobazuloetan bizi dira.
Deskribapena
Zospeum espezieak kobazulo karstikoetan baino ez dira bizi. Itsas mailatik 1.850 metro arteko altueraraino aurki daitezke. Kobazuloek hezetasun konstantea behar dute. Mugimendu geldoa dute, aste oso batean zentrimetro batetik hamabostera egiten dituztelarik. 10 °C baino hotzago egiten duten kobazuloetan bizi ohi dira, %97ko hezetasunetik gora.
Berçaits anaiak
Berçaits anaiak Nafarroa Beherea eta Zuberoako kanta tradizionalak kantatzen dituzten bi anai dira.
Ergoiena (argipena)
Ergoiena Euskal Herriko zenbait tokiren izena da.
Hypsipetes borbonicus
Hypsipetes borbonicus Hypsipetes generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
Cyrtodactylus erythrops
Ikus, gainera
Gekkonidae
Samnitak
Gizarte antolaketa
Tribu honek Oskoen hizkuntza hitz egiten zuten. Samniten herria lau tribuk osatzen zuten:
Historia
Samnitak Samnio eskualdean kokatu ziren, gutxi gorabehera, K.a. 800 urtean.
Latindar Gerren ondoren, Samnitak Erromatarren aurka zeuden, haien boterea hazten ari baitzen eta arrisku bat bihurtzen ari zirelako. Honek gatazka sortu zuen, gaur egun gerra samnitak deritzogunak. Gerra hauek Tito Liviok dokumentatu zituen.
Iparraldeko Ayrshire
Iparraldeko Ayrshire (North Ayrshire, Sìorrachd Àir a Tuath, North Ayrshire), Eskoziako 32 konderrietako bat da. 2012ko erroldaren arabera 137.560 biztanle ditu. Irvine da hiriburua.
Eremu hau 1996an sortu zen, Cunninghame barrutiaren ondorengo bezala.
Politika
30 zinegotzi aukeratzen dira. Hona hemen 2012ko hauteskundetako emaitzak:
Herri guztiak
Lur lehorrean:
Arran uhartea:
Cumbraes uharteak:
Bunessan
, 'Bun Easain', Eskoziako Mull uhartearen hego-mendebaldean dagoen udalerri txiki bat da, Barruko Hebridetan eta Argyll eta Bute eremuan. Ross of Mull penintsulan dago, Kilfinichen eta Kilvickeon parrokian eta A849 errepidean.
Beroitz
Beroitz Itzagaondoa udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1981. urtean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Itzagaondokoa Udalara pasa ziren.
Chacewater
, 'Dowr an Chas', Ingalaterrako Kornualles konderriko herri eta parrokia zibil bat da.
Beroitz
Izena
Beroitz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Beroitz Itzagaondoa ibarran dago.
Stebník
Stebník (Стебник, Esztebnek) Eslovakiako udalerri bat da, Bardejoveko barrutian kokatuta. 20,53 km²ko azalera du eta 296 biztanle 2017ko datuen arabera.
Beroitz
Inguru naturala eta kokapena
Itzagaondoa Zangozako merindadeko udalerria da eta Nafarroako hiriburutik 28 kilometrora dago. Udaletxea Ardatzen dago. Erliebe handiko ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.
Stebník
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.
Beroitz
Klima
Itzagaondoko klimaren ezaugarriak klima azpimediterraneoari dagozkio. Urteko batez besteko tenperatura oso aldakorra da altuera zein den, sei gradu gunerik menditsuenetan, eta 13 gradu herrigune eta hegoaldeko guneetan. Prezipitazioek ere antzeko aldakortasuna daukate, 800 hegoaldean eta 1.400mm edo gehiago mendietan. Urteroko egun euritsuak 100 eta 140 inguru izaten dira.
Estazio meteorologikoak
Itzagaondoan dagoen Zuhatzu lekuan, itsasoaren mailatik 631 metrora, Nafarroako Gobernuak 1987an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Dagoeneko 1142an Aznar Galinditz jaunaren ezizen lokatibo gisa agertzen da. XIII. mendean bizi zen, baina hurrengo mendean despopulatu behar izan zuten. Bere bi bizilagunek, 1427koak, ez zuten petxarik behar, ezta beste zamarik ere. 1553an hiru su zituen eta 1678an bakarra. 1786an 19 biztanle zituen; 1824an, 20; 1858an, 21; 1887an, 23; 1930ean, 19; 1940an, 18; 1950ean, 16; eta 1960an, 9. 1970eko Izendegian ez zen ageri, eta 1981ekoan, berriz, hutsik.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Leopoldo Menéndez
Leopoldo Menéndez López (Urduña, - Mexiko Hiria, 1960ko abendua) bizkaitar militarra izan zen.