cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Landare
Lehia
Baliabide partekatuekiko lehiak landare baten hazkundea murrizten du. Baliabide partekatuak eguzki-argia, ura eta mantenugaiak dira. Argia baliabide kritikoa da, beharrezkoa baita fotosintesirako. Landareek beren hostoak erabiltzen dituzte eguzki-argiaren beste landare batzuei itzala emateko eta azkar hazteko, beren esposizioa ahalik eta handiena izan dadin. Ura ere funtsezkoa da fotosintesirako; sustraiak lehian dabiltza lurzorutik ahalik eta ur gehien hartzeko. Landare batzuek sustrai sakonak dituzte, eta lur azpian sakonera handian pilatutako ura aurkitzeko gai dira. Beste batzuek, berriz, sustrai ez hain sakonak dituzte, eta azken euri-ura biltzeko distantzia luzeagoak egiteko gai dira. Mineralak garrantzitsuak dira landareak hazi eta garatzeko. Nitrogenoa, fosforoa eta potasioa dira landareek gehien lehiatzen dituzten elikagaiak.
Ikerketaren historia
Botanika historiaurrean sortu zen, inguruko belarren azterketa gisa. Lehen gizakiek landare jangarriak, pozoitsuak eta, agian, sendagarriak identifikatzeko ahalegina egin zuten, eta, ondorioz, giza ikerketaren lehenengo erronketako bat bihurtu zen. Erdi Aroko lorategi medizinalek, askotan monasterioetara itsatsita zeudenek, sendabelarrak zituzten. Unibertsitateetako lehen lorategi botanikoen aitzindariak izan ziren, 1540ko hamarkadatik aurrera sortuak. Lehenetako bat Paduako lorategi botanikoa izan zen. Lorategi horiek landareen azterketa akademikoa erraztu zuten. Bere bildumak katalogatu eta deskribatzeko ahaleginak taxonomia begetalaren hasiera izan ziren, eta 1753an Lineok nomenklatura-sistema binomialera eraman zuten; gaur egun ere erabiltzen da espezie biologiko guztiak izendatzeko.
XIX. eta XX. mendeetan landareak aztertzeko teknika berriak garatu ziren, hala nola mikroskopia optikoko metodoak eta zelula bizien irudigintza, mikroskopia elektronikoa, kromosoma kopuruaren analisia, landare-kimika eta entzimen eta beste proteina batzuen egitura eta funtzioa. XX. mendeko azken bi hamarkadetan, analisi genetiko molekularreko teknikak ustiatu zituzten botanikoek, genomika eta proteomika eta DNA sekuentziak barne, landareak zehaztasun handiagoz sailkatzeko.
Botanika modernoa diziplina anitzeko gai zabala da, zientziaren eta teknologiaren gainerako arlo gehienen ekarpen eta ezagutzekin. Ikerketa-gaien artean daude landareen egitura, hazkuntza eta bereizketa, ugalketa, biokimika eta metabolismo primarioa, produktu kimikoak, garapena, gaixotasunak, eboluzio-harremanak, landare-sistematika eta taxonomia. XXI. mendeko landare-zientziaren gai nagusiak genetika molekularra eta epigenetika dira, eta horiek landare-zelulak eta -ehunak bereiztean gene-adierazpenaren mekanismoak eta kontrola aztertzen dituzte.
Elikagai gisa
Landareen giza laborantza nekazaritzaren muina da, eta, aldi berean, zeregin garrantzitsua izan du munduko zibilizazioen historian. Gizakia elikatzeko landareen mende dago, bai zuzenean, bai animalien hazkuntzaren bidez, zeharka. Nekazaritzan sartzen dira laboreetarako agronomia, baratzezaintza barazkietarako eta frutetarako, eta basogintza zura eskuratzeko. 7.000 landare-espezie inguru erabiltzen ditu gizakiak dira elikatzeko, baina gaur egungo elikagai gehienak 30 espezietakoak baino ez dira. Oinarrizko elikagai nagusiak zerealak dira, hala nola arroza eta garia, sustraiak eta tuberkulu amilazeoak, hala nola juka eta patata, eta lekaleak, hala nola ilarrak eta lekak. Landare-olioek, hala nola oliba-olioak eta palma-olioak, lipidoak ematen dituzte, eta frutek eta barazkiek, berriz, bitaminak eta mineralak ematen dizkiote dietari. Pertsonek landareak nola erabiltzen dituzten aztertzeari botanika ekonomiko edo etnobotanika deritzo.
Janariaz besteko produkzioa
Industria-labore gisa hazten diren landareak manufaktura-industrian erabiltzen diren produktu-sorta zabalaren iturria dira. Elikagaiak ez diren produktuen artean, olio esentzialak, tindu naturalak, pigmentuak, argizariak, erretxinak, taninoak, alkaloideak, anbarra eta kortxoa daude. Landareen produktuak xaboiak, xanpuak, lurrinak, kosmetikoak, pintura, berniza, trementina, kautxua, latexa, lubrifikatzaileak, linolioa, plastikoak, tintak eta gomak dira. Landare-jatorriko erregai berriztagarriak egurra, zohikatza eta beste bioerregai batzuk dira. Erregai fosilak ikatza, petrolioa eta gas naturala uretako organismoen hondarretatik eratortzen dira, fitoplanktona barne, eskala geologikoan. Ikatz-hobi asko Lurraren historiako Karbonifero garaikoak dira. Lurreko landareek ere III. motako kerogenoa osatzen dute, gas naturalaren iturria.
Egiturazko baliabideak eta landareen zuntzak etxebizitzak eraikitzeko eta arropa egiteko erabiltzen dira. Zura eraikinak, ontziak eta altzariak egiteko erabiltzen da, baita artikulu txikiagoak egiteko ere, hala nola musika-tresnak eta kirol-ekipamendua. Zura papera eta kartoia egiteko xahutzen da. Oihala kotoiaz, lihoz, Boehmeria nivea edo zuntz sintetikoz (rayon eta azetatoa) egiten da, landare-zelulosaren eratorriak. Oihala josteko haria ere kotoiaren zati handi batean erabiltzen da.
Landare apaingarriak
Milaka landare-espezie lantzen dira beren edertasunagatik eta itzala emateko, tenperaturak aldatzeko, haizea gutxitzeko, zarata gutxitzeko, intimitatea emateko eta lurzoruaren higadura murrizteko. Landareak urtean milaka milioi dolarreko industria turistikoaren oinarria dira, besteak beste, lorategi historikoak, parke nazionalak, oihan tropikalak, udazkeneko hosto koloretsuak dituzten basoak edo Japoniako gereziondoen sakura jaialdia. Frantzian garrantzi berezia dute ville fleurie lehiaketek.
Landareak barnealdean landu daitezke, barneko landareak bezala, edo eraikin espezializatuetan, hala nola berotegietan. Hainbat landare hobetzen dira, lorezainen bidez, berrikuntza gisa saltzeko. Landare bizien edo ebakien konponketan espezializatutako arte-formen artean bonsaia, ikebana eta lore ebaki edo lehorren konponketa sartzen dira. Batzuetan, landare apaingarriek historiaren ibilbidea aldatu dute, tulipomanian bezala.
Zientzian
Oinarrizko ikerketa biologikoak maiz erabili izan ditu landareak modelo organismo gisa. Genetikoki, ilar-landareen hazkuntzari esker, Gregor Mendelek herentzia arautzen duten oinarrizko legeak ondorioztatu zituen, eta artoaren kromosomak aztertuta, Barbara McClintockek herentziazko ezaugarriekin zuen lotura frogatu ahal izan zuen. Arabidopsis thaliana landarea organismo eredugarri gisa erabiltzen da laborategietan, geneek landare-egituren hazkundea eta garapena nola kontrolatzen duten ulertzeko. Zuhaitzen eraztunek datazio-metodo bat eskaintzen dute arkeologian, eta iraganeko klimen erregistro bat. Landare-fosilen edo fosil paleobotanikoen azterketak landareen bilakaerari, berreraikuntza paleogeografikoei eta iraganeko klima-aldaketei buruzko informazioa ematen du. Landare-fosilek arroken adina zehazten ere lagun dezakete.
Azken urteotan, bioerremediazioan erabili dira landareak, fitoerremediazio deitzen den teknologia. Erabilgarria da azaleko edo lurpeko uretatik metal astunak kentzeko, baita substantzia erradioaktiboak ezabatzeko. Errizoiragazpena, fitoegonkortasuna, fitoerauzketa edo fitometaketa, fitoestimulazioa edo fitolurrunketa dira erabilitako tekniketako batzuk.
La nana
La nana 2009ko Sebastián Silva txiletar zinema zuzendariaren filma da.
Landare
Eragin negatiboak
Belar txarrak merkataritzarako edo estetikoki ez-desiragarriak diren landareak dira. Landare hauek ingurune kudeatuetan hazten dira, hala nola nekazaritzan eta lorategietan. Gizakiak landare asko zabaldu ditu bere jatorrizko banaketa-eremutik kanpo; landare horietako batzuk inbaditzaile bihurtu dira, eta bertako ekosistemak kaltetu dituzte, bertako espezieak lekuz aldatu eta, batzuetan, laborantzako belar txarrak bihurtu dira.
La nana
Argumentua
Raquel neskamea da, eta Santiagoko burges-familia batentzako lanean eman du bizitza erdia baino gehiago. Berarentzat, bere lan-arloa ukiezina da.
Landare
Landare-itsutasuna
2016-17 ikasturtean Euskal Herriko 26 ikastetxetan 12-14 urte arteko 1.040 ikasleri galdetegi bat egin zitzaien landareen itsutasuna zenbaterainokoa zen neurtzeko. Naturarekiko duten interesari buruzko hainbat galdera egiteaz gain, 10 animalia eta landare izen jartzeko eskatu zitzaien, euren ezagutza-maila neurtzeko. Ikasleek bataz beste bertako bost espezie aipatzeko gai izan ziren. Landare aipatuena sagarrondoa izan zen. Horrek ez du ordea zuhaitza ezagutzen dutenik adierazten, fruitua baizik.
Kulina herria
Kulina herria, Amazonas oihanean, Brasil eta Perun bizi den amerindiar herri bat da. Brasilgo Amazonas eta Acre estatuetan 2.540 lagun bizi dira, eta Peruko hego-ekialdean 400 inguru, Purus eta Santa Rosa ibaien artean.
Wynigen
Wynigen Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bismarck (Ipar Dakota)
Bismarck Ameriketako Estatu Batuetako Ipar Dakota estatuko hiriburua da. 2009 urteko erroldaren arabera, 61.217 biztanle ditu eta estatuko bigarren hiririk jendetsuena da, Fargoren ondoren.
Sphaerodactylus macrolepis
Sphaerodactylus macrolepis Sphaerodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Frantziako arkitektura barrokoa
Frantziako arkitektura barrokoa, batzuetan frantziar klasizismo deitua, Luis XIII.a (1610–43), Luis XIV.a (1643–1715) eta Luis XV.a (1715–74) erregeen agintaldietan Frantzian garatutako arkitektura-estiloa izan zen.
Luis XIII.aren garaiko arkitektura
Richelieu eta Mazarinoren garaian harmonia, ordena eta oreka izan ziren arkitekturaren oinarriak. Jacques Lemercier, François Mansart eta Louis Le Vau izan ziren irizpide estetiko horien ordezkari nagusiak. Luis XIV.aren agindupean botere publikoek arte nazionala, nazioaren balioen ordezkari izango zena, sortu nahi zuten nola edo hala ; horren ondorioz, alde handia egon zen eraikin ofizialen eta partikularren artean, azken horiek nazioarteko joerei zabaldu nahi baitzizkieten ateak. Jacques Lemercier-ek aitaren lantegian ikasi zuen. St. Eustache elizaren eraikuntzan parte hartu ondoren, Erromara joan zen bizitzera (1607). Erroman 1614. urtea arte egon zen, eta Frantziara itzuli zenean errege eraikuntzetan parte hartu zuen. 1624an Luis XIII.ak Louvre handitzeko agindua eman zion. Hala ere, Lemercierren benetako zaindaria Richelieu izan zen, eta hark eskatu zizkion proiektu eta lan nagusiak.
1633an Richelieuren jauregia hasi zuen, eta ondoren Sorbonneko eliza (1636-1642), Rueil-eko jauregia eta eliza, eta Richelieuren bizitoki berria egin zituen.
Lemercierren estiloan antzeman daitezke alde batetik izan zuen formazioa -XVII. mendeko Frantziako eginaren araberakoa-, eta beste alde batetik, Erroman gaztetan ikasitako arkitektura hizkera. Erromatar estiloaren arrastoa erlijiozko arkitekturan antzematen zaio batez ere. Horren adibide da Sorbonneko eliza. Sorbonnerako oin bikoitzeko proiektua egin zuen ; nabea eta transeptua elkartzen diren gunean kupula ipini zuen, eta gurutzearen izkinetan lau kapera lauki-zuzen. Lemercierrek Louvren egin zuen lanari dagokionez, aipagarria da nola luzatu zuen "Laukia" esaten zitzaion patioa (XVI. mendean sortua), ekialdeko hegala luzatuz. Lemercierrek osagai nagusi bat asmatu zuen Erlojuaren pabiloia osatzeko : behealdeko hiru solairuetan Lescot-en jatorrizko diseinua egokitu zuen, baina ganbararen gainetik solairu berri bat sortu zuen.
Solairu berri hartan kariatide batzuk jarri zituen frontoiaren euskarri gisa, eta haren gainean lauki formako kupula bat.
Richelieuk eraikin asko eraikiarazi zuen ; horien artean aipagarria da Lemercierrek osatu zuen jauregia, Louvreren eta Henrike IV.aren antzinako harresiaren artean zegoena. Bestalde, Richelieuk herri bat sortu nahi izan zuen, eta Lemercierrek egin zuen proiektua. Lauki zuzen formakoa zen, luzetarako ardatza kale nagusia zen, eta kale horrek bi plaza lotzen zituen. Etxebizitza guztiak eredu berari jarraitzen zioten : adreiluzkoak ziren, eta izkinetan harlanduak zituzten.
Mansart-ek maisutasunez egokitu zituen Frantziako formula tradizionalak higikunde estilistiko berrietara. Arkitekto zorrotza eta trebetasun handikoa izan zen.
1635ean Gaston Orleanskoak Bloisko gazteluaren proiektua eta Parisko hainbat etxebizitzatakoak eskatu zizkion. Baina ordurako eginak zituen etxe eta eraberritze batzuk : Feuillants-en elizarako fatxada (1623, Paris), eta Berny (1623) eta Balleroy (1629) gazteluak. Azken gaztelu hori aurrerapauso handia izan zen Mansarten lanbidean, lerroen eta bolumenen harmonia lortu zuen, ondorengo lanetan oinarrizkoa izango zena.
Bai Bernyn, bai Balleroyn, atzera utzi zuen eredu tradizionala, eta haren ordez, pabiloi sail bat eraiki zuen zeharreko ardatzean; ardatz nagusia dorre itxurako eraikin garai baten bidez nabarmendu zuen. Bloisko gaztelurako, berriz, Marsartek proiektu handinahi bat egin zuen (1634) baina, tamalez, ezin izan zuen erabat amaini ; erdiko atala eta zutabedia egin zineen bakarrik. 1640ko hamarraldian garrantzizko aldaketa gertatu zen Mansarten bilakaeran, erlijiozko bi eraikin handi egin baitzieten : Val-de-Grâce eta Fresnes jauregiko kapera.
Garai horretan, bestalde, hainbat etxebizitza egin zuen Parisen (hotel Carnavalet, besteak beste). Dena dela, Mansarten lan handia, eta gaur egun arte apaingarri guztiekin iritsi dena, Maisons-Lafitte gaztelua da.
1664an Louvreko Atari Laukia bukatzeko proiektua egin zuen, eta handik urtebetera Borboien Hileta Kapera Saint-Denis elizan.
Conchas
Conchas Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Frantziako arkitektura barrokoa
Luis XIII.aren garaiko arkitektura
Louis Le Vauk (1612-1670) proiektu ofizialetan eta Luis XIV.arentzat egin zuen lan batez ere. 1653an errege eraikinen arduradun izendatu zuten, eta handik urtebetera Louvreko eta Tuilleries-eko arkitekto.
Azkenik, 1655ean erregearen arkitekto nagusi eta idazkari izendatu zuten. 1640-1655 urteen bitartean egin zituen lanen artean aipatzekoak diru, besteak beste, Île Saint-Louisko jauregiak (1642) eta Lambert, Rohan eta Lauzon hotel edo aberatsen etxeak (1650-1658). Errege eraikuntza lanetako arduradun izendaera izan ondoren Vicennesko gazteluko atzealdearen berritzeari ekin zion Le Vauk, eta erregearen arkitekto zela, Errege jauregia zabaltzeko lanak zuzendu zituen. Bestalde, Louvreko erdialdeko proiektua egin zuen. Versaillesko lanen zuzendari ere izan zen (1661-1670).
Erlijiozko arkitekturari dagokionez, Saint-Louis-en-Pile (1664) eta Salpêtrière ospitale nagusiko kapera egin zituen. Le Vauk eginak dira, bestalde, Lau Naziotako eskola (gaur egun Frantziako Institutua), Tambonneau hotela (1642an hasia) eta Lionneko hotela (1662an hasia).
1661ean Versailles handitzeko lanak hasi zituen Le Vauk; Le Notrek egin zuen lorategien diseinua. Eraikin multzoaren erdigunea jauregia bera da, eta gune horretatik alde banatara osatu ziren lorategiak eta hiria. Versaillesko lorategiak ehun urtetik gorako lanaren ondorio dira. Lorategietako osagai nagusia luzetarako ardatza da, eta ardatz horren erdian dago jauregia, leku pritatua, hiriaren eta landare eta baso eremuaren arteko muga. Iturri eta urmaelek, bestalde, dinamismoa ematen diote multzoari.
Versaillesen antzinako gazteluaren inguruan (Luis XIII.arentzat eraikia) eraiki zuen Le Vauk egitura berria: bi hegal zituen egitura ia-ia laukia izan zen. 1678an Jules Hardouin-Mansartek bi hegalen artean zegoen terrazaren ordez Ispiluen Galeria deritzana jarri zuen, fatxadari irudi apur bat monotonoa eman ziona. Asko errepikatzen dira arkudun leihateez betetako guneak, eta horrek eremu amaigabearen irudipena ematen du. Versaillesko jauregia kanpoko espazioaren eta barrukoaren arteko lotura izan zen ; barrukoa espazio intimoa da, argiz eta kolorez betea, eta espazio hori kristalezko egitura handiei esker bereizten da kanpokotik.
Luis XIV.aren garaiko arkitektura
XVII. mendeko azken urteetan irizpide erabat desberdinak erabili ziren lan publikoetan eta eraikin pribatuetan, bai eraikuntzari dagokionez, bai estetikari dagokionez. Lehenengoetan, estilo barrokoa nabarmentzen da, besteetan, berriz, funtzionaltasunaren irizpideak agintzen zuen.
Garai horretako arkitekto nagusia Hardouin-Mansart (1646-1708) izan zen. Versaillesko eta Les Invalides-eko kaperak, eta Vendôme eta Victoires plazak egin zituen Parisen. 1675ean erregearen arkitekto izendatu zuten, eta 1699an erregearen eraikuntzen ikuskatzaile nagusi. Hardouin-Mansart erregeak Parisen zituen eraikin guztien arduradun zen, eta Luis' IV.ak lan hauek agindu zizkion : Dome des Invalides (Elbarrien etzeko kupula), Clagnyko gaztelua (1676- 1680), Marlykoa (1679), eta Petit-Chateau eta Grand-Chateau Chantillyn. Hirigintzaren alorrean des Victoires plaza eraiki zuen Parisen, oin biribilekoa, eta Place des Etats-en proiektua egin zuen (Dijonen). Bestalde, Vendôme plazako lanak -bere osaba Françoisen proiektua- zuzendu zituen.
XVII. mendeko tradizioaren bidetik, Elbarrien beheko kaperak gurutze greziarra du, eta izkinetan kapera biribilak, gorputz nagusiarekin irekiune luze eta estuen bidez lotzen direnak. Zutabeak izugarri handiak ditu, taulamendu konplexua eusten dutenak, eta zutabe horien tartetik alboetako kaperetako zuloak irekitzen dira. Zutabeak marmol beltzekoak dira. Mansartek, eraikin horretan, goreneko mailara eraman zuen bertikaltasunaren ideia.
Maaskantje
Maaskantje Herbehereetako Ipar Brabante probintziako Sint-Michielsgestel udalerriko herria da. 2008ko erroldaren arabera 1.600 biztanle zituen eta 0,97 kilometro koadroko azalera.
2009an herria famatu egin zen, Comedy Central telebista katearen New Kids saioagatik.
Frantziako arkitektura barrokoa
Luis XIV.aren garaiko arkitektura
Kapera horren barrokismo mota berekoa da Versaillesko kapera. Mansartek eraikin erlijioso hura eraiki zuenean oso kontuan hartu zuen erregearentzat zela. Hortaz, beheko solairuan jendearentzako arkupe bat diseinatu zuen, eta bigarren solairuan, kolomatekin, erregearen ohorezko aulkiarentzat lekua ; alboan erregearen jarraigoarentzat galeria bat jarri zuen. Gune hori, bestalde, erregearen egongela pribatuekin zegoen lotuta.
Galeria
<Gallery widths="150px" heights="150px" perrow="5"> File:Invalides_2007_03_11.jpg|Hôtel des Invalides File:Palais_Luxembourg_Pluie.jpg|Luxenburgoko Jauregia File:Place_Vendôme,_Paris_August_11,_2011.jpg|Vendôme plaza Image:Dampierre en Yvelines Chateau 02.jpg|Jules Hardouin Mansarten Château de Dampierre. Image:Château de Beaumesnil jardin.jpg|Château de Beaumesnil, Eure. Image:Choeur Cathédrale d'Auch 01.jpg|Aucheko katedralaren koroa, Auch.
Shinya Kato
Shinya Kato (加藤 慎也, 1980ko irailaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kashima Antlers eta Kashiwa Reysol.
Santa Eulàliako geltokia
Santa Eulàlia Bartzelonako metroaren geltoki bat da, l'Hospitalet de Llobregat udalerrian dago.
Geltokia 1932n inauguratu zen.
Edita Gruberová
Edita Gruberová (Bratislava, 1946ko abenduaren 23a - Zürich, 2021eko urriaren 18a) eslovakiar opera abeslaria izan zen.
Bratislavako Kontserbatorian ikasi zuen. 1968an egin zuen debuta Rossinaren paperarekin Sevillako bizarginean. 1969an Vienako Estatu Operan Txirula magikoa operaren Gaueko Erreginaren papera abestu zuen. Txekoslovakia komunista utzi eta Vienan geratzea erabaki zuen. Bere soprano ahotsarekin nazioarteko arrakasta izan zuen "Gaueko Erregina" edo "Zerbinetta", Ariadne auf Naxos operan paperekin. Bel cantoko paperetan ere aritu zen (Lucia Lucia di Lammermoor-en, Elvira I puiritani-n, Elisabetta Roberto Devereux-en. Bere azken opera-emanaldia 2019ko martxoan izan zen eta kontzertuetan eta irakaskuntzan aritu zen.
Beatriz Carvajal
Beatriz Pla Navarro (Madril, ), Beatriz Carvajal izen artistikoz ezaguna, espainiar aktorea da, telebistan eta antzerkian ibilitakoa.
Myopsaron nelsoni
Myopsaron nelsoni Myopsaron generoko animalia da. Arrainen barruko Creediidae familian sailkatzen da.
Lynette Nusbacher
Lynette Nusbacher (New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1966ko abenduaren 17a) estatubatuar historiagile militarra da. Sandhursteko Errege Akademia Militarrean dabil irakasle.
Aryeh Judah Schoen Nusbacher jaiotza-izenaz, gizon jaio arren, bere burua emakumetzat dauka. 2007an sexua berresleitzeko ebakuntza egin zioten.
Corgémont
Corgémont Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rudy Dhaenens
Rudy Dhaenens (Deinze, 1961eko apirilaren 10a - Aalst, 1998ko apirilaren 6a) txirrindulari belgikarra izan zen, profesionala 1983tik 1992 arte.
Kirol ibilbidea
Egun bakarreko lasterketetan nabarmendu zen, klasikoetan emaitza onak lortuz: Paris-Roubaix (2. 1986an, 3. 1987an eta 5. 1985ean), Flandriako Tourra (2. 1990ean), Lieja-Bastogne-Lieja (4. 1990ean), Gante-Wevelgem (3. 1985ean) edota Het Volk (4. 1988an).
1992ko denboraldiaren amaieran, txirrindularitza utzi behar izan zuen, osasun arazoak zirela medio.
1998an, Aalst en izandako auto istripu batean hil zen, 37 urte bete baino lau egun lehenago. Bere omenez, 1999tik 2007ra Rudy Dhaenens Sari Nagusia antolatu zen.
Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko Txapelketan
UT: utzi, ez zuen amaitu
Fika (Nigeria)
Fika Nigeriako Yobe estatuko barruti bat da, 2022ko erroldan 215.000 biztanle zituen.
Opsaridium engrauloides
Opsaridium engrauloides Opsaridium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Fika (Nigeria)
Herrialdearen ipar-ekialdean dago, Nigerrekin mugatik gertu eta Kano hiritik ekialdera.
Astronautas
Astronautas 2003ko Santi Amodeo andlauziar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.
Sinopsia
Daniel lagun misantropoa eta bakartia da, eta heroina behingoz uztea erabaki du. Hori lortzeko, bizimodu normala egitea eta arazoetatik aldentzea erabakiko du, baina bere bidean Laura gurutzatuko da, bere anaiaren bila doan hamabost urte inguruko neskato eder bat, ia konturatu gabe bere bizitzan sartuko dena.
Sphaerodactylus nigropunctatus
Sphaerodactylus nigropunctatus Sphaerodactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Sphaerodactylidae familian sailkatuta dago.
Opsaridium boweni
Opsaridium boweni Opsaridium generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Schizochirus insolens
Schizochirus insolens Schizochirus generoko animalia da. Arrainen barruko Creediidae familian sailkatzen da.
Floridako geltokia (Bartzelonako metroa)
Florida Bartzelonako metroaren geltoki bat da, l'Hospitalet de Llobregat udalerrian dago.
Geltokia 1987n inauguratu zen.
Conan Barbaroa
Conan Barbaroa edota Conan Zimmeriarra pulp literaturan jatorria duen ezpata eta sorginkeria generoko fikziozko pertsonaia bat da. 1932an Robert E. Howard estatubatuar idazleak sortu eta berari buruzko kontakizunak Weird Tales aldizkarian argitaratu zituen.
Gaur egun mundu osoan arras pertsonaia ezaguna bilakatu da, batez ere komiki, eleberri, film, marrazki bizidun eta bideo-jokoei esker.
Akira Toriyama
Akira Toriyama (鳥山 明) mangaka ezaguna eta bideo-jokoetako pertsonaia diseinatzaile japoniarra da.
Bere manga asko nahiko ezagunak egin dira: Dr. Slump, Dragon Ball, Cashman, ''Go! Go! Ackman, Kajika'' eta abar. Baina, zalantzarik gabe, bere bizitzan egin duen lanik ezagunena Dragoi Bola izan da.
Bizitza
Akira Toriyama 1955eko apirilaren 5ean jaio zen Kiyosun, Aichiko prefekturan (Japonia). Kaeasu eta Tonbiren semea, eta Uzuraren anaia zaharra. Azken honek ere seme bat du. Yoshimi Toriyamarekin ezkonduta dago eta bi seme-alaba dituzte: Sasuke, 1987ko apirilean jaiotako mutikoa, eta alaba bat, 1990eko amaieran jaioa eta bere izenik sekula esan ez duena. Akirak “argia” esan nahi du japonieraz eta Toriyamak “txorien mendia”, hortik dator bere estudioaren izena: Bird. Bere zaletasunak familiarekin egotea, maketak muntatzea, bideo-kontsolekin jokatzea eta motorrean ibiltzea dira. Bere eraginen artean aipatzekoa da Disney-ren 101 Dalmata filma, marrazkilari izatera bultzatu zuena.
Umetatik erakutsi zuen bere marrazteko gaitasuna. Gurasoak ados ez egon arren, 1974an Aichiko Goi Mailako Industria Eskolan sartu zen diseinu grafikoa ikasteko. Handik urtebetera unibertsitatetik irten zen, manga marrazteko asmoz. Eskolan ikasi ondoren, diseinatzaile grafiko bihurtu zen eta publizitate agentzia batean hasi zen lanean.
1990eko hamarkadan izan zuen entzute ikaragarriarekin alderatuta, XXI. mendearen hasieran apur bat jaitsi da Akira Toriyamaren ospea. Beharbada, Dragoi Bolaren ondorengo bere azken lanek arrakasta txikiagoa izan dutelako. Hala ere, Japonian pertsonaia publiko izaten jarraitzen du eta oraindik Aichin bizi da. Bere ospeak zenbait arazo eragin dizkio bertan. Esate baterako, Tokion agertuko denaren zurrumurruak zabaltzen diren bakoitzean, gobernazio bulegoan kezkatu egiten dira. Izan ere, jarraitzaile multzo handiak pilatzen dira bere etxe inguruan mangaka nola irteten den ikustearren, eta askotan aireporturaino jarraitzen diote auto-ilara luzeetan. Beraz, oraindik ere oso famatua da bere herrialdean.
Baina, hain ospetsua bada ere, Toriyama gizon lotsatia da eta nahiago du landako giroa hiri handikoa baino. Ez zaio gustatzen komunikabide garrantzitsuetan agertu beharra, eta gutxitan lortu izan du kazetari batek bera elkarrizketatzea edo egunkari baterako argazki bat ateratzea.
Dragoi Bola baino lehen
1978ra arte ez zuen bere lehen istorioa argitaratu, Wonder Island izenekoa Shonen Jump astekarian atera zuen orduan. Gauza fantastikoak (arrainek hegan egiten dute, tximinoek irristaketan, Tarzanen antzeko izakiak etab.) gertatzen diren irla bateko istorio bat narratzen du hemen. Gero, 1979an zehar, zenbait komiki motz (batzuetan atal bakarrekoak) egin zituen: bere lehen lanaren ondorengoa zena, Wonder Island 2 izenekoa; Today's Highlight Island, hemen mutiko baten istorioa kontatzen zen, jatea oso atsegin zuen baina hortzetako arazoek ez zioten uzten; eta Tomato Girl Detective, protagonista izaera erretxineko neska bat zuena. 1980an, Toriyamak bere lehen arrakasta handia hasi zuen. Hau Dr. Slump izan zen, Norimaki doktoreak nola Arale izeneko robot bat sortzen zuen kontatzen zuena. Norimaki, Arale eta Pinguin Herriko beste bizilagunen bizitzak ia Toriyamaren denbora osoa hartu zuen 1984 arte, guztira 18 liburuki argitaratuz. 28 milioi ale baino gehiago saldu zituen.
Errebisionismo historiko
''Artikulu hau historiaren berrinterpretazio kritikoari buruzkoa da. Historiaren manipulazio politikoari buruz jakiteko irakurri Negazionismo historiko.''
Umatilla konderria (Oregon)
Umatilla konderria (Umatilla County) Oregonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Pendleton da. 2010eko zentsuaren arabera 75,889 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Umatilla konderriak 83,693 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,117 ura dira. Beste 832,813 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 9,07 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 75,889 pertsonetatik 70,798 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 18,107 dira. 557 beltzak edo afroamerikarrak. 2,383 amerikar natiboak ziren eta 95 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 626 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 55 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,375 pertsonek kokatzen zuten.
Akira Toriyama
Dragoi Bola baino lehen
Gainera, Dr. Slump izan zen animera egokitu zen Toriyamaren lehenengo manga. Animera egokitzen hasi zen 5 aste eskasetan argitaratua izan zenean (aurretik inoiz gertatu ez zen zerbait), azkenean 243 atalera iritsi arte. Euskal Herrian, ETB1 kateak atal batzuk eman zituen Arale izenez.
Errebisionismo historiko
Errebisionismoak dakar historialarien artean, edo publiko orokorraren artean, gertaera edo prozesu historiko bat ulertzeko modu hegemoniko edo onartu bat dagoela, eta hori zalantzan jartzeko arrazoiak daudela. Arrazoi horiek desberdinak izan daitezke: fidagarriak diren dokumentu berrien agerpena, paradigma historiografikoa aldatzea, edo iragana behatzeko erabiltzen diren balioak aldatzea. Errebisionismo ez-akademikoaren kasuan, historiaren erabilera politikoa eta espiritu kritikoa ez errespetatzea leporatu ohi zaie historialariei euren lanean oinarrizkotzat jotzen diren iturriekiko harremanean.
Errebisionismo hitzak kutsu negatiboa izan ohi du testu akademikoetan. Historia berraztertzeari eta hobeto idazteari berrinterpretazio kritikoa-edo deitzen zaio kutsu positiboa eman nahi zaionean.
Akira Toriyama
Dragoi Bola
Ezinezkoa da Akira Toriyama Dragoi Bola gabe edo alderantziz imajinatzea. Akira Toriyama beti izango da "Dragoi Bola egin zuena".
Errebisionismo historiko
Errebisionismo Akademikoa
Esparru akademikoan, historialari profesionalaren zereginetako bat iragana ulertzeko moduak berrikustea da. Errebisionismoaren esparruan polemika handienetako bat Frantziako Iraultzaren bigarren mendeurrenarekin etorri zen. 1960ko hamarkadan, azalpen estruktural eta marxistak zalantza pean jarri ziren izua azalpen-eragile gisa aldarrikatzen zuten eta erabaki politikoen eta ideologiaren garrantzia nabarmentzen zituzten historialarien eskutik. Polemika honetatik aurrera, ohikoa izan da esparru akademiko batzuetan prozesu historikoak azaltzeko egitura sozial eta baldintzatzaile ekonomikoen ordez kultura politiko edota ideologia terminoez baliatzen diren historialariei errebisionista deitzea.
Akira Toriyama
Dragoi Bola
1984ko azaroan, Dr. Slump amaitu berria zela, bere lanik ospetsuena izango zena argitaratzen hasi zen: Dragoi Bola, berehala arrakasta handia bihurtu zena; hainbestekoa, ezen aldi batean astero Shonen aldizkariaren 5 bat milioi ale saltzen ziren Dragoi Bola zela eta. Laburbilduz, Son Goku izeneko mutiko bitxi baten abenturak kontatzen zituen, Bulmarekin batera 7 dragoi bola lortzeko bidean lagunak ezagutzen zituena. Seriea asko aldatu zen 11 urte eta 42 liburukitan zehar, pertsonaiak hazi egin ziren eta azkenerako Gokuren iloba bat ere ikusi zen. Azkenean, Toriyamak 1995eko apirilean seriea bukatu zuen nekeagatik, ez baitzuen atsegin astero atal berriak egin beharra gidoiak prestatzeko denborarik gabe. Egileak berak elkarrizketaren batean aitortu duenez, azken istorioekin hasten zenean (Cell edo Boo-rekin, adibidez), ez zuen ideiarik ere izaten abentura haiek nola bukatuko ote zituenari buruz. Dragoi Bolak izan zuen marrazki bizidunen bertsioa oraindik garrantzitsuagoa bihurtu zen. Anime hau hiru arotan zatitu zen. Lehenengoan, Dragoi Bola soilik izenekoan, Gokuren abenturak kontatzen ziren Chichirekin ezkondu zen arte. Orduan bigarren aroa hasi zen, Dragoi Bola Z alegia, ezkontzaren eta Son Gokuren anaia (Raditz) agertu bitarteko denbora profitatuz. Denbora horretan senar-emazteek seme bat izan zuten: Son Gohan. Hau oso pertsonaia garrantzitsua izan zen handik aurrera. Baina Toriyamak beti esan du ez zegoela ados seriearen izen aldaketarekin, bere ustez Gokuren abentura guztiek istorio bat osatzen zuten eta. Izan ere, mangan halaxe izan zen, hasieratik bukaerara Dragoi Bola soilik.
Errebisionismo historiko
Errebisionismo Akademikoa
Mundu anglosaxoian eta, neurri txikiagoan, frankofonoan oso ohikoa da errebisionismo hitza lan akademikoen izenburuan agertzea, bere zentzu literalari erreferentzia eginez. Hala nola, S. P. Mackenzie, historialari militar estatubatuarra, deseroso sentitu zen historiografiak armada iraultzaileen soldaduek euren kausarekiko zuten konpromisoari ematen zion tratuarekin. Cromwellen gudarostea izan, Frantziako Iraultzan altxatutako populazio masiboa izan, Simon Bolivarren Armada Askatzailea izan edota Gerra Zibileko Nazioarteko Brigadak izan, iruditu zitzaion gehiegitan soldaduen konpromiso ideologikoari egozten zitzaizkiela emaitza militar onak, eta ez haien kopuruari, haien perituei, edo haien armamentuari. Ondorioz, errebisionistatzat har daitekeen lan bati ekin zion: unitate militar horiek gudu, garaipen eta porrot ezberdinetan izan zuten portaerari buruz dokumentatu zen, eta unitate erregularrekin alderatu zituen. Emaitza zalantzarik gabekoa iruditu zitzaion: historialariek, askotan, unitate horien arrakasta militarrak soldaduen konpromisoari egotzi zizkioten, alderaketa sistematikoak, ordea, erakutsi zuen armada erregularrek egoera berdinetan ere arrakasta lortuko zutela.
Akira Toriyama
Dragoi Bola
Dragoi Bola berezia egin zuena bere egilearen izaera izan zen hein handi batean. Akira Toriyamak, marrazteko gaitasun handia izateaz gain (pertsonaiak eta hauen mugimendua paperean irudikatzean, batez ere), istorioa jendeari gustatzeko moduan kontatzen asmatu zuen. 1995eko maiatzera arte jarraitu zuen manga. Orduan bukatzea erabaki zuen, beste proiektu batzuk burutzeko eta nekatu zelako ere bai. Animeko 519 atal, istorio paraleloak kontatzen zituzten 13 film, bi atal berezi eta OVA bat egin ziren guztira.
Errebisionismo historiko
Errebisionismo Akademikoa
Zenbaitetan, denborak aurrera egin ahala, historialarien komunitatearen ikuspegi aldaketa ahalbidetzen du, helmuga ezberdin batek iragandako ibilbide historikoa berriro ebaluatzeko gonbita eskaintzen baitu. Esaterako, 1960ko hamarkadako espainiar historia ekonomiko eta politikoaren zati batean Francoren agintearen menpeko Espainia eta Europako demokraziak alderatzen ziren, eta XIX. mendetik aurrera herrialdearen ibilbidea porrot bat bezala ikusten zen: industrializazioaren porrota, liberalismo politikoaren porrota... 1990eko hamarkadan zehar, balio berdinetatik iraganera begiratuz, bereziki Berrezarkuntza garaiari(1874-1923) eta XX. mende amaierako demokrazia aurreratuari bide eman zioten ezaugarri positibo asko aurkitu zitezkeen.
Akira Toriyama
Dragoi Bola
1996an, animea egiten zuen Toei Animation konpainiak istorioarekin jarraitzea erabaki zuen, baina Toriyamak uko egin zion Dragoi Bolaren mangarekin jarraitzeari. Beraz, konpainiari Dragoi Bola Z-ren jarraipen bat egiteko eskubideak saldu zizkion eta bera aholku batzuk eman eta pertsonaia batzuk diseinatzera mugatu zen. Horrela hasi zen Dragoi Bola GT, audientzia onak izan arren bere aurrekoen arrakastara heldu ez zena eta 64 atal soilik iraun zuena.
Errebisionismo historiko
Errebisionismo ez-akademikoa eta sasizientifikoa
Bestalde, iragana berrikusteko jarduera edozein kazetari edo ikertzaile zaletuk egin dezake, eta, salbuespenezko kasuetan izan ezik, euren jarduera pentsamendu- eta adierazpen-askatasunak babesten dute. Gainera, historia eztabaida politikorako eremu emankorra da. Izan ere, ikuspegi politiko garaikideen zilegitasuna iraganeko ibilbide historikoetan oinarritzen denez, berrikuspen historikoa polemikaz beteta egon daiteke. Holokaustoaren Negazionismoa bezalako kasu famatuak, zeinetan ukatzen den Alemania Nazian juduen populazioa sistematikoki erailtzeko egitismo baten existentzia, ondorio moduan izan dute herrialde batzuen legedian delitu gisa biltzea.
Akira Toriyama
Dragoi Bolaren ondoren eta gaur egun
Dragoi Bola bukatu ondoren, ez da geldirik egon eta istorio anitz sortu ditu. Iraupen ezberdinetakoak izan dira: 100 eta 200 orrialde bitarteko istorio motzak batzuk, eta atal bakarreko komikiak beste batzuk. Halere inork ez du lortu Goku eta bere lagunek adinako arrakastarik. Hauek dira bere azken lan ezagunenak: Cowa!, gehienbat haurrei zuzendua; Tokimecha, denboran zehar bidaiatzen duen neska baten abenturak kontatzen dituena; Kajika, Sand Land, deabruaren semea agertzen den akzio eta komedia arteko nahasketa bat; Neko Majin, Dragoi Bolaren parodia moduko bat; eta bere azken lana Blue Dragonerako pertsonaiak egitea izan da.
Toriyamak duela gutxi esan duenez, oso litekeena da Blue Dragonen animean eginiko lana bere azken laguntza izatea animean. Hauek dira bere hitzak:
Scomberomorus plurilineatus
Scomberomorus plurilineatus Scomberomorus generoko animalia da. Arrainen barruko Scombridae familian sailkatzen da.
Akira Toriyama
Dragoi Bolaren ondoren eta gaur egun
Blue Dragon TV Tokyo telebista katean hasi zen ematen, 2007ko apirilaren 7 larunbatean. Ipar Amerikan eta Europan urte berean emateko asmotan izan arren, ez zuten egin. Azkenean 2008ko martxoaren 28an Estatu Batuetako Cartoon Network telebista katean estreinatu zuten.
Arbitrage
Arbitrage 2012ko Nicholas Jarecki estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Akira Toriyama
Bideo-jokoak
Toriyamaren arrakastak zenbait bideo-jokoren pertsonaiak diseinatzera ere bultzatu du. Nagusiki, Dragon Quest sagan: Enix-en (gaur egun Square-Enix) RPG (ingeleseko Role-Playing Game) jokoen saga, Japonian oso ospetsua. Toriyamak pertsonaiak diseinatu zituen. Mangara eta animera ere egokitu zen, azken hau Euskal Herrian ETB1en ikusi ahal izan zen "Fly" izenarekin. Dragon Quest Monsters azpisagarako ere egin du lan. Baita SNES sistemarako Chrono Trigger-erako ere: SquareSoft-en (gaur egun Square-Enix) RPG jokoa, Japonian oso ospetsua. Horrez gain, Tobal I eta IIrako (SquareSoft-en bi borroka-joko, bigarrena Japoniatik irten ez zena) eta Blue Dragon-erako egin ditu pertsonaiak. Azken hau Mistwalker estudioen RPG jokoa da, Hironobu Sakaguchirena (Final Fantasyren egilea). Gaur egun PCrako Dragon Ball Online jokorako pertsonaiak diseinatzen dihardu. Joko hau 2008ko amaieran merkaturatzekoa da.
Kimono
Kimonoa (着物) Japoniako jantzi tradizionala da. "Kimono" hitzak "janzteko gauza" esan nahi du hitzez hitz, (ki "jantzia" eta mono "gauza"). Gizonek zein emakumeek janzten dute, nahiz eta emakumeek gehiago jantzi.
Mirafra angolensis
Mirafra angolensis Mirafra generoko animalia da. Hegaztien barruko Alaudidae familian sailkatua dago.
Arbitrage
Argumentua
Robert Miller New Yorkeko magnatea 60 urte betetzear dago eta bai negozioen munduan bai familia-bizitzan amerikar arrakastaren erretratua bera dela esango genuke. Baina bere etxearen urrezko hormen atzean, Millerren lepoa jokoan da, eta etsita dago; bere inperio osoa banku handi bati saldu nahi dio egin duen iruzur bat azaleratu aurretik.
Akira Toriyama
"Eta honela egin nintzen manga marrazkilari"
Toriyama Akira's Manga Theater Vol.2 liburuan (1978an Weekly Shonen Jump aldizkarian Wonder Island argitaratu artekoa) elkarrizketa bat egin zioten Akira Toriyamari. Autobiografia moduko honek 6 atal ditu eta egileak berak kontatzen digu nola bihurtu zen mangaka.
Bitxikeriak
Akira Toriyama gizon arrunta da, bere lanari eta familiari emana. Bitxikerietako bat bere animalienganako zaletasuna da. Toriyamak ia denetik izan du etxean. 1980 eta 1984 artean, Dr. Slump Shonen Jump-en argitaratzen zenean, bi zakur izan zituen: Turbo-maru eta Turbo-Maru II, Ohiru izeneko katu bat, eta zenbait txori ere bai (izan ere, bere abizenean eta estudioaren izenean txoriak agertzen dira). Beren izenak Koechi, Ichirou, Kii, Grey eta Hime ziren. 1984tik 1995era, Dragoi Bolaren garaian, dezente maskota gehiago izan zituen. Ezagunena, zalantzarik gabe, Siberiako husky eme bat, Matoryoushiku izenekoa eta Mato deitzen ziotena. Beste bat Toma zen, welsh corgi arrazako zakurra; ikusten denez, "Mato"ri silabak aldatuta eratzen da "Toma". Mato oso maitatua izan zen Toriyama sendian, eta Akirari atsekabe handia sortu zion bre heriotzak. Koge ere asko maite zuten, hau katu beltz bat zen eta Dragoi Bolako azal-hegalen batean agertu zen. Garai honetan hainbat txori ere izan zituen, baina inori ez zion izenik jarri. Dena den, gehien gustatzen zaizkionak perikitoak eta uretako txoriak dira. Baina ezin esan daiteke Toriyama marrazkilari itxi horietako bat denik eta lagunik ez duenik. Horietatik ezagunena Mazuka Katsura da, Video Girl Airen agilea. Harreman onak ditu bere argitaratzaileekin ere; ezagunena Kazuhiko Torishima da, bere argitaratzailea Dr. Slumpen eta Dragoi Bolako lehen zatian, Gokuk arte martzialen txapelketa irabazi arte. Torishima izan zen Mashirito doktore maltzurra (Torishimaren silabak alderantziz jarrita) sortzeko inspirazioa. Dirudienez, Toriyamaren argitaratzaileek autorea inspiratzen dute. Yu Kondo ere, bere argitaratzailea saiyen sagatik Cellen lehen eraldaketaraino, Freezer sortzeko modelo izan omen zen; eta Fuyuto Takeda, bere azken argitaratzailea, Booren modeloa ei zen. Dragoi Bolako Daizenshuetan autoreari eginiko elkarrizketetatik Akira Toriyamaren izaeraren zenbait gauza ikus daitezke: langile nekaezina da, oso perfekzionista, astebete lehenago eginiko lana botatzeko gai da ez bazaio egokia iruditzen. Egileak dioenez, etxean lan egiten duenean ezohiko ordutegia eramaten du: eguerdira arte lo egiten du, jaiki, bazkaldu eta lanean hasten da. Arratsalde osoan lanean jarduten du, gero gelditu, zakurra paseatzera ateratzen du, afaldu, bainu bat hartu eta lanean jarraitzen du goizeko ordu txikietara arte. Are gehiago irudiren batekin hasi bada: hasi eta bukatu arte ez omen da geratzen, bat erdibidean utzita lotara badoa, horrekin amets egiten duelako eta ez duelako ondo atseden hartzen. Beste bitxikeria bat: lanean ari denean, arreta osoa jartzen omen du berean. Kanpoko ezer ez sentitu arte sartzen omen da berean, ezta lurrikara bat ere, elkarrizketa batean dioenez. Gainera, marrazten ari den pertsonaiaren aurpegikera bera jartzeko ohitura berezia du. Bere emazteari eta laguntzaileari, Takashi Matsuyamari, asko gustatzen zaie hau.
Pertsonaiak sortzerakoan eskema hau jarraitzen du: lehenik trama asmatzen du, gero pertsonaiaren izaera moldatzen du gidoi berrian izango duen paperaren arabera, eta azkenik diseinatu eta marraztu egiten du. Adibidez, Freezerren Indar Bereziak (Ginew Tokusentai) egin zituenean, bere alabari hainbeste gustatzen ztzaizkion sentai serieetan oinarritu zen (Power Rangersen modukoak). Freezer eta Cellen sagetan, Toriyamak ez zeukan oso argi zer gertatuko zen. Gainera, denboran zeharko bidaiekin, gauzak hainbeste nahastu zituen, ezen bere argitaratzailearengana jo behar izan zuen ideia eske. Pertsonaiei dagokionez, bere gogokoenak Satan deabruen erregea (bere lehen billau handia), Satan Txiki eta Mr. Satan dira, azken hau bere pertsonaia komikoenetarikoa. Bestalde, aitortzen du berak Gohanek aitaren tokia har zezan nahi zuela, baina horretarako mutilari zerbait falta zitzaiola ikusi omen zuen. Azkenean pentsatu zuen istorioak jarraitzeko Gokuk itzuli behar zuela. Dragoi Bola amaitu zenetik, Toriyamak denborarik gehiena bere lehen zaletasunari eskaintzen dio: bere familiarekin egoteari. Orain, emazteak komikiak koloreztatzen laguntzen omen dio.
Aipatzekoak dira autoerretratuak ere. Toriyamak, bere obren atalak biltzen dituzten liburukien azal-hegal bakoitzean, irakurleari zerbait kontatzen dio. Mangari buruzko zerbait izan daiteke, edo bestela bere bizitza kontatzen du, zer gertatu zaion azkenaldian...
Kimono
Kimono tunika mota bat da. Jantziak "T" letraren itxura du, "V" letraren itxurako lepo eskotatuarekin eta mahuka zabalekin. Kimonoa gorputza inguratzen jantzi behar da eta ondoren obi izeneko gerriarekin lotu.
Joanópolis
Joanópolis Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Errebisionismo historiko
Errebisionismo ez-akademikoa eta sasizientifikoa
Noizean behin, eztabaidagai izaten dira errebisionismo akademikoaren eta sasizientifikoaren arteko mugak. A priori, mundu akademikotik kanpoko errebisionistek lan bikaina egin dezakete historiografiari dagokionez. Era berean, historialari akademiko batek historiografiaren mugetatik at lan egin dezake eta akademikoa ez den errebisionista mota batean murgildu. Hala ere, iritzi publikoan oihartzun handiena lortu duten errebisionistek, normalean, onura handiagoa jaso dute polemika bilatzen duten publiko edo talde mediatiko baten existentziatik, ezagutza historikoari ekarpen originala egitetik baino. Horrekin batera, aipatzekoa da akademiko ezberdinen editoreek ere jabetu direla figura mediatiko horiekin polemikan sartzeak liburu gehiago saltzeko balio diela.
Historiografia profesionaletik errebisionismo ez-akademikoari egindako kritikek bere izaera sasizientifikoa aipatu ohi dute:
Eraginak
Denboran zehar historalariengan ikuspuntu aldaketa bat eragin dezaketen zenbait puntu:
Argentina
Argentinan, maiz peronismoaren sostengu intelektual gisa jardun zuen errebisionismo historikoak Juan Manuel de Rosas bezalako diktadoreen irudien aldarrikapenaren baliabide nagusia izan zen. Horrekin batera, aipatzekoa da korronte historiografiko honek hartutako jarrera kritikoa Argentinaren paperari dagokionez Aliantza Hirukoitzaren Gerran.
Mexiko
Mexikon Salvador Borrego da errebisionismoren ordezkari adierazgarriena. Derrota mundial (1960) edota América peligra (1965) bezlako obrak kritika gogorrak jaso dituzte ustezko antisemitismoagatik, nazioarteko kapital eta ideologia juduak Bigarren Mundu Gerraren eragile gisa aurkezten dituelako.
Espainia
Espainian, joan den mendeko 60ko hamarkadan, Espainiako Gerra Zibilari buruzko interpretazio ofiziala zalantzan jartzen hasi zen (gerra "gurutzada" gisa eta matxinada "altxamendu nazional" gisa), eta 1930eko hamarkada historiaren objektu gisa tratatzen hasi zen, eta ez propaganda politikoaren objektu gisa. Trantsizioan, Gerra Zibila erregimen demokratiko legitimoaren (II. Errepublika) aurkako matxinada militarraren ondorio gisa ulertzea bertsio nagusia bilakatu zen, baina, idazle errebisionistek zalantzan jarri zuten 90eko hamarkadaren amaieran. Errebisionista horiek aldarrikatzen zuten Espainiako Gerra Zibila 1934an hasi zela, eta ez 1936 ko uztailaren 17an eta 18an. Tesi horren arabera, ezkerrak, bereziki PSOE k eta ERC k, errepublikanoen legezkotasunaren aurka konspiratu zuten, eskuina zanpatuko zuen erregimen iraultzaile bat ezartzeko.
Autore errebisionisten arabera, asmo hauek 1934ko Iraultzan gauzatu ziren, 1933ko hauteskundeetan ezkerrak eskuinaren garaipena onartu ez zuenean. Horrela, 1936ko uztailaren 18ko altxamendu militarra ezkerrak gauzatutako egitasmo iraultzailearen aurkako erantzun zilegi gisa burutu zen. Pio Moa eta Cesar Vidal idazleak korronte honen zabaltzaile adierazgarrienak dira. Ian Gibson, Javier Tusell edota Paul Preston bezalako historialariek errebisionismo honen aurka agertu dira, originaltasuna baino frankismoan garatutako argudioak berreskuratzen dituela salatuz.
XX. mendearen erdialdean oraindik aktiboa dagoen korronte historiografiko bat sortu zen, VIII. mendeko Iiberiar penintsulako arabiar-islamiar konkistaren eta Errekonkistaren prozesuaren ikuspegi desberdina eskaini eta zabaldu nahian. Teoria honek, de facto, ukatu egiten du mende horretan inbasio hori gertatu zenik. Horren ordez, defendatzen du bisigodoen erresumaren erorketak eragindako hutsune politiko luzearen ondorioz, Iberiar penintsulako populazioaren islamizazio eta arabizazio motel bat gauzatu zela (X. mendean amaitu zena Kordobako Kalifa-herriarekin). Teoria hau defendatzen duten pentsalari adierazgarrienak Ignacio Olagüe paleontologo falangista, Emilio González Ferrín arabista edota Thomas F. Glick hispanista amerikarra dira. Tesi hauek pisua izan dute eta gaur egun ere badute andaluzismo politikoan, baita mundu musulmaneko zenbait hedabide akademikotan ere.