cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oulu (probintzia)
Oulu (Oulun lääni, Uleåborgs län) 1775. urtean Finlandian eman zen erreformaren ondorengo 6 probintzietako bat izan zen. 2009an desagertu zen. Oulu zuen hiriburua. Finlandia osoko biztanleriaren %8,8a bertan bizi zen, 461.000 lagun inguru.
Probintziako hiri nagusiak, Oulu hiriburuaz gain, Kajaani, Raahe eta Kuusamo ziren. 61.582 km²-ko azalera zuen, Dominikar Errepublikaren antzekoa.
1997ko udalerriak
Oharrak: hiriak letra lodian
Desagertutako udalerriak
1997an desagertutako udalerriak
Pasaporte
Pasaportea dagokion herrialdeko agintariek emandako nazioarteko balioa duen dokumentua da, eta bertatik atera edo sartzeko legezko baimena egiaztatzen du..
Juan Maria Apellaniz
Juan María Apellániz Castroviejo (Bilbo, -Bilbo,  ) euskal herritar arkeologo eta antropologoa izan zen, Jose Migel Barandiaran maisuaren ikasle ezagunetarikoa. Historia Orokorrean doktoratua eta Elizaren Historian eta Arkeologia Kristauan lizentziatua. Deustuko Unibertsitateko Arkeologia Praktika Eskolako zuzendaria eta Museo Historikoko Arkeologia Saileko arduraduna. Urte luzeetan katedradun izan zen Deustuko Unibertsitatean. Bere ikerketaren ildo nagusia leizeetako artelanen egileak bereizi eta identifikatzean zetzan.
Espainiako Gerra Zibilaren ostean sortu zen euskal arkeologoen belaunaldi berriko kideetako bat izan zen.
Pasaporte
Pasaportearen historia
Pasaporte baten eginkizuna izan zenari buruzko lehen erreferentzia ezagunetako bat Biblian dago. Nehemiasen 2:7, Persiar Inperioaren garaiari dagokiona, K.a. 450 inguruan, Nehemiasek, Artaxerxes I.ak zuzendutako agente batek, Judeara joateko baimena eskatu omen zuen. Erregeak baiezkoa eman omen zion, eta gutun bat eman omen zion «ibaiaz haratago zeuden gobernadoreentzat», non bere lurretan zehar egindako bidaian harentzako pasabide seguru bat eskatzen baitzuen.
Ez da oso gertagarritzat jotzen «pasaporte» terminoa, frantsesezko passeport hitzetik datorrena, itsas  portuetatik eratorria izatea, baizik eta Erdi Aroko dokumentu bat dela  pentsatzen da, hiriko harresi baten atetik (frantsesez "porte")  pasatzeko.
Erdi Aroko Europan, dokumentuak bertako agintariek bidaiariei ematen zizkieten, eta, oro har, herrien eta hirien zerrenda bat zegoen, non dokumentuaren titularrari pasatzen uzten zitzaion.
Normalean, dokumentuak ez ziren beharrezkoak itsas portuetara bidaiatzeko, merkataritza irekiko gunetzat hartzen baitziren, baina dokumentuak nahitaezkoak ziren itsas portuetatik barrura bidaiatzeko.
Henrike V.a Ingalaterrakoak badu meritu bat, batzuek benetako lehen pasaportetzat jotzen dutena asmatu izana, bere menekoei atzerriko lurretan nor ziren egiaztatzen laguntzeko.
NGC 6674
NGC 6674 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Pasaporte
Pasaportearen historia
XIX. mendearen erdialdetik Europan trenbideko garraioa azkar hedatu izanak, XIX. mendearen lehen zatiko Europako pasaporte-sistema geldiaraztea ekarri zuen. Trenen abiadurak eta muga asko zeharkatu zituzten bidaiarien kopuruak pasaporte-legeak aplikatzea zaildu egin zuten. Erreakzio orokorra pasaportearen baldintzak lasaitzea izan zen.
XIX. mendearen azken zatian eta Lehen Mundu Gerrara arte, oro har, ez zen pasaporterik behar Europa barruan bidaiatzeko. Ondorioz, pertsona gutxik pasaporteak zituzten. Otomandar Inperioak eta Errusiar Inperioak nazioarteko bidaietarako pasaportearen baldintzak mantentzen zituzten, baita pasaportearen kontrol sistema bat ere euren mugen barruan bidaiatzeko.
Lehenengo pasaporteek titularraren deskribapena jasotzen zuten. Argazkiak pasaporteei gehitzen hasi ziren XX. mendeko lehen hamarkadetan, argazkigintzaren erabilera zabaldu zenean.
Lehen Mundu Gerran, Europako gobernuek mugako pasaportearen baldintzak segurtasun arrazoiengatik sartu zituzten eta trebetasun erabilgarriak zituzten herritarren emigrazioa kontrolatzeko. Kontrol horiek gerraren ondoren mantendu ziren, eta prozedura estandar bihurtu ziren. 1920ko hamarkadako turista britainiarrak argazkien eta deskribapen fisikoen eranskinaz kexatu ziren bereziki.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Isola del Gran Sasso d'Italia Italiako udalerri bat da. Teramoko probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pasaporte
Pasaportearen historia
1920an, Nazioen Ligak pasaporteei eta billeteei buruzko konferentzia bat egin zuen, eta 1926an eta 1927an egindako konferentziek pasaportearen arauak ezarri zituzten.
Nazio Batuen Erakundeak bidaia-konferentzia bat egin zuen 1963an. Pasaporteen normalizazioa 1980an gertatu zen, Hegazkineria Zibilaren Nazioarteko Erakundearen (HEZINE) babespean.
Isola del Gran Sasso d'Italia
Mugakideak
Isola del Gran Sasso d'Italiak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pasaporte
Forma
Lehen pasaporteek ez zuten argazki rik, eta izena, nazionalitatea, deskribapen fisikoa eta herrialdera irteteko eta itzultzeko baimena adierazten zituzten.
Pasaportea koadernotxo moduko batean ematen zen. Herrialdeko sarrerak eta irteerak bertan jasotzen ziren, eta beste herrialde batzuek emandako baimenak ere jasotzen ziren han, bisa izenekoak. Aldi berean, nazioarteko baliozkotasuna eman zitzaion dokumentuari.
Pixkanaka-pixkanaka, faltsutzea saihesteko, pasaporteak zenbakitu ziren eta, koadernotxoari titularren argazkia gehitu zitzaien. Ondoren, segurtasun-papera erabili zen, etengabe eboluzionatu duena (gaur egun, diru-papera fabrikatzeko erabiltzen diren paperen antzeko neurriekin fabrikatzen da); zulaketak gehitu ziren, eta, egun, titularraren argazkia zuzenean inprimatzen da koadernotxoan, prozedura fotomekaniko baten bidez, tintek ere laguntzen dute pasaporteak legez kanpo bikoiztea konplexua edo ezinezkoa izan dadin.
2006ko abuztuaren 28tik, Espainiak pasaporte elektronikoa (pasaporte-e) deritzona ematen du, eta haren atzeko azalean txip bat txertatzen du. Txip honek dokumentuaren titularraren aurpegi-irudiari buruzko datu biometrikoa jasotzen du, baita irakurketa mekanikoko OCR lerroetan jasotako datu pertsonalak ere. 2009ko ekainaren 28tik aurrera, bi eskuetako hatz erakusleen hatz-markak gehitu dira. Venezuelan pasaporte elektronikoa 2007ko urtarrilaren 1etik ematen den bitartean, espainieraz hitz egiten duten beste nazio batzuek, sistema biometrikora aldatzeko asmoa dute, baina oraindik ez dute aldaketa hori egiteko eperik zehaztu.
Kolonbian, 2010eko uztailaren 15etik, Irakurketa Mekanikoko gunea duen pasaportea ematen hasi zen. Pasaporteak segurtasun-arau guztiak betetzen ditu, faltsifika ezina bezala sailkatuta dago, polikarbonatoan eta laser inprimaketan 16 segurtasun-puntu dituen azala duelako.
Pasaporteek dituzten segurtasun-neurriak berrikusten ari dira, bereziki Ameriketako Estatu Batuak eta Erresuma Batua nazioarteko bidaiariek egindako atentatu terroristen beldur direlako.
Faltsutzeak eta segurtasuna
Hegazkin-konpainien arazo nagusietako bat da bidaiari askok pasaporte faltsuak edota manipulatuak bidaiak egiteko erabiltzen dituztelako, eta horrek kostu larriak eragiten dizkie bidaiaria aberriratu behar duten agentziei. Pasaporteetako segurtasun-neurriak denborarekin aldatu egin dira, lehen zigiluetatik gaur egungo ditugun pasaporteetaraino, non pasaportean integratutako txip txiki batek dokumentuaren jabearen beharrezko datu guztiak erakusten dituen.
Gehien erabiltzen diren segurtasun-neurrien artean honako hauek daude: mikroinprimaketa, inprimagailu konbentzional batekin egitea ezinezkoa den letra txikia; pasaporteko marrazki batzuei ematen zaien erliebea, ukimen zimurtsuan senti daitekeena; eta OVI tinta (Optical Variable Ink) edo inklinazio-angeluaren araberako tinta aldakorra, 50,100, 200 eta 500 euroko billeteetan ere erabiltzen dena.
Bisa
Sartzeko eta irteteko baimena da, pasaportearen titularrak bisitatutako herrialdeak ematen duena. Bisak aldaketak izan ditu; hasiera batean, zigiluen eta tinta-idatzoharren bidez gehitzen zitzaizkion pasaporteari; gaur egun, herrialde askok metodo fotomekanikoak erabiltzen dituzte bisa pasaporteetan islatzeko.
Iraunaldia
Herrialde bakoitzean pasaporteen indarraldi-epeak ezartzen dira, titularren dokumentazioa aldian-aldian berrikusteko, aurreko pasaporteen ordez berriagoak direnak jartzeko, segurtasun-neurri berriekin, eta, jakina, truke eta bisa bakoitzean lortzen diren diru-sarrerekin.
Montpont-en-Bresse
Montpont-en-Bresse Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Pasaporte
Bidalketa
Eskatzaileak espedientea luzatzen duen bulegora joan beharko dira, behar den dokumentazioa aurkeztuz.
Dokumentazio hau eskatzen da:
Montpont-en-Bresse
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pasaporte
Nazioz gaindiko erakundeen pasaporteak
Aipatzekoa da nazioz gaindiko erakundeen pasaporteek zirkulazio librerako eskubidea dutela, bisarik edo igarotze-zergarik behar izan gabe. Izan ere, Europar Batasunaren barruan, Batasuna osatzen duten herrialdeetako nazionalek nahikoa dute beren nortasun-agiriarekin Erkidegoko esparruan zirkulatzeko, bai eta Hegoaldeko Merkatu Bateratuan (Mercosur) zirkulatzeko ere.
Montpont-en-Bresse
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 649 etxebizitza zeuden, 461 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 140 bigarren erresidentzia ziren eta 49 hutsik zeuden. 585 etxeak ziren eta 58 apartamentuak ziren. 461 etxebizitza nagusietatik 337 bere jabearen bizilekua ziren, 102 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 39 etxek bi zituzten, 101 etxek hiru zituzten, 133 etxek lau zituzten eta 185 etxek bost zituzten. 327 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 207 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Montpont-en-Bresse udalerrian 496 unitate fiskal zeuden, 1.116,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.259 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Montpont-en-Bresse udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.480 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alsodes igneus
Alsodes igneus Alsodes generoko animalia da. Anfibioen barruko Alsodidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Borovnička
Borovnička Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 193 biztanle ditu eta 5,79 kilometro koadroko azalera. Trutnoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1423 urtean egin zen.
Andrea Khalfaoui
Andrea Khalfaoui Larrañaga (Donostia, Gipuzkoa, 1993ko martxoaren 17a) feminista ijitoa, amazigha eta ikertzailea da.
Biografia
Andrea Khalfaoui Haur Hezkuntzan graduatua da Euskal Herriko Unibertsitatean eta Gizarte eta Hezkuntza arloko Ikerketa Masterra unibertsitate berean. Deustuko Unibertsitateko ikertzailea da, eta IKUS-IKASKUNTZA komunitateei buruzko hezkuntzaren ikerketa sustatzeko unibertsitateko Subred erakundeko kidea. Deustuko Unibertsitateak zuzendutako I+G proiektu batean kolaboratzen du. Haurtzaroko bizikidetza, ikaskuntza eta garapena kulturen arteko interakzioen bidez hobetzera bideratutako doktorego-tesia prestatu du, eta horrek laburbiltzen ditu bere interes-ildo nagusiak.
Europako Batzordea
Europako Batzordea Europar Batasunaren (EB) interesak defendatzen eta ordezkatzen dituen eta politikoki independentea den instituzioa da, Bruselan egoitza duena. Instituzio horren helburu nagusia EB-ren interes orokorrak defendatzea izateaz gain, estatukideek tratatuak betetzen dituzten ala ez ikuskatzea eta legeria berriko proposamenak egitea da. Horrez gain, aurrekontua gauzatuko du, eta koordinazio eginkizunak ere beteko ditu. Batzordea estatukide bakoitzeko nazional batek osatzen du, presidentea barne (gaur, Ursula Von der Leyen); beraz, egun, 27 kidez osatuta dago.
Osaera eta izendapena
Batzordea estatukideetako nazionalek osatzen dute, baina horiek ez dira estatuen ordezkariak, baizik eta inpartzialak eta independenteak dira. Hori horrela, gaur egun, 27 kidez osatuta dago, presidentea barne.
Europar Batasunaren Tratatuaren (EBT) 17.3. artikuluak dioenez, Batzordearen agintaldia 5 urtekoa izango da. Agintaldi horretarako, kideen gaitasuna eta Europarekiko duten konpromisoa aintzakotzat hartuko dira, baita haien independentzia ere.
Kideen izendapenari dagokionez, EBT-ren 17.7. artikuluak arautzen duenez, Kontseilu Europarrak Batzordeko Presidente hautagaia proposatuko du gehiengo kualifikatuz, Europako Parlamenturako hauteskundeen emaitzak aintzat hartuta. Horren ostean, Parlamentuak hautagaia onartu dezake edo ez (kideen gehiengoz). Onartzen baldin badu, prozesuak aurrera jarraituko du. Ordea, onartzen ez badu, Kontseilu Europarrak beste hautagai bat proposatuko du hilabete bateko epean; eta ondoren, Europako Parlamentuaren onarpena jaso beharko du.
Behin Batzordearen presidentea onartua Parlamentuan, alde batetik, Kontseiluak batzordekideak gehiengo kualifikatuz proposatuko ditu, eta bestetik, Kontseilu Europarrak, Goi Ordezkaria. Kontseiluak, beraz, 25 kide proposatuko ditu guztira, beste biak Batzordeko presidentea eta Goi Ordezkaria izango baitira.
Batzordekideen ardurak gaiaren araberakoak izango dira, eta horietako bakoitza, bere gaiaren inguruko batzorde parlamentarioaren aurrera joan beharko da, bere gaitasun eta ezagutzak frogatzeko. Hala ere, Parlamentuak ezin izango du batzordekide jakin bat ezeztatu: aukera bakarra Batzorde guztia ezeztatzea da. Izan ere, Batzordearen Presidentea, Goi Ordezkaria eta batzordekide guztiak modu kolegiatuan onartu behar ditu Parlamentuak (talde bat izango balira bezala).
Batzordearen eta bere kideen estatutua
Batzordekideak estatukide, beste Instituzio eta interes pribatuekiko independenteak dira; hau da, ez dituzte Estatuak ordezkatzen, Estatuek ezin dute eragin batzordekideen gain (horien independentzia errespetatu behar dute), ezin dute beste lanik burutu eta adierazpen askatasun zabala dute. Are gehiago, batzordekideek haien inpartzialtasuna bermatzeko, batzordekide izateari uzten diotenean 18 hilabeteko epea bete behar dute enpresa pribatuetan sartu aurretik, eta horren truke “kalteordain” bat jasotzeko aukera dute.
Beharrezko baldintzak bete ezean edota falta larri baten kasuan, Kontseiluak edo Batzordeak, Europar Batasunaren Justizia Auzitegiari eska diezaioke batzordekide baten mandatuarekin amaitzea. Horretarako, EBFT-ren 247. artikuluan jasotako prozedura erabiliko da, edo interesduna pentsiorako eskubidea edo horren ordezko beste edozein onuraz gabetu ahal izango du.
Batzordearen ezaugarrietako bat kolegialtasuna da; hau da, batzordekide bakoitzak bere ardurak ditu gai zehatzetan, baina horrek ez du esan nahi pertsona horrek gai horren inguruko erabaki guztiak hartuko dituenik; izan ere, erabakiak guztien artean hartzen dira, gehiengo absolutuz.
Presidentetza
Batzordeko presidentea arduratzen da orientazio politikoak definitzeaz, Batzordearen barne antolamendua ezartzeaz, presidenteordeak izendatzeaz (Goi Ordezkaria salbu), erantzukizunak batzordekideen artean banatzeaz eta Batzordearen ordezkaritzaz. Gainera, presidenteak Batzordea ordezkatzen du Kontseilu Europarraren bileretan, G7-ren eta G20-ren goi-bileretan, EB-koak ez diren estatuekiko goi-bileretan eta Europako Parlamentuko eta Kontseiluko eztabaida nagusietan. Gaur egun, Ursula Von der Leyen-ek betetzen du postu hori.
Atzerri- eta Segurtasun-politika erkideko Goi Ordezkaria
Atzerri- eta Segurtasun-politika erkideko Goi Ordezkaria, gaur egun Josep Borrel Fontelles dena (2019-2024), Kontseilu Europarrak (KE) izendatzen du gehiengo kualifikatuz, eta beraz, Batzordeak ez du inolako kontrolik horren inguruan. Hau da, izaera intergubernamentala duen instituzio batek (KE) izendatzen du Goi Ordezkaria. Batzordearen presidenteorde bat izateaz gain, Europar Batasunaren atzerri ordezkapenaz arduratzen da; hau da, kanpo-harremanak koordinatzeaz. Kontseiluan, osaera bateko kidea ere bada, hain zuzen, kanpo gaien edo atzerri gaien presidentea.
Goi Ordezkaria kaleratzea ere Kontseilu Europarrari dagokio, berriro ere, gehiengo kualifikatuz; izan ere, izendapenaren prozedura bera jarraituko da Goi Ordezkaria kaleratzean. Gainera, “Prodi prozedura”-ren bidez (EBT 17.6. artikulua), Batzordeko presidenteak hala eskatzen duenean, batzordekideek dimisioa aurkeztu beharko dute. Goi Ordezkariaren kasuan, ordea, presidenteak dimititzea eskatzeaz gain, Kontseilu Europarraren akordioa beharrezkoa izango da.
Bestalde, Parlamentuak zentsura mozioa aurkez dezake Batzordearen kontra. Kasu horretan, presidenteordeak Batzordeko kide izateari utziko dio, baina ez dio kontseiluko atzerri gaien Kontseiluko presidente izateari utziko, Batzordearen kolegialtasunarekin apurtuz.
Ryńsk udalerria
Ryńsk Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Wąbrzeźno barrutian kokatuta. 200,73 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8677 biztanle zituen.
Europako Batzordea
Batzordearen eskumenak
Lege- ekimenari dagokionez, lege-egintza eta legez besteko egintza ia-gehienen ekimena du, Europar Batasunaren interes orokorra ordezkatzen duelako. Hala ere, kasu zehatz batzuetan, estatukideen multzo batek, Europako Parlamentuak, Europako Banku Zentrala, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak eta Inbertsioen Banku Europarrak ere legeak egiteko ekimena dute (EBFT 289.4.artikulua).
Batzordeak bere proposamena edozein unetan alda dezake, Kontseiluak eta Parlamentuak onartu aurretik. Bere proposamenak eztabaidatzen diren instantzia guztietan egoteko eskubidea du, bere proposamena defendatzeko aukera izan dezan. Gainera, Kontseiluak Batzordearen proposamena onartu edo ezeztatu dezake, gehiengo kualifikatuz; aldiz, Kontseiluak proposamena aldatu nahi badu, ahobatekotasuna beharrezkoa izango da.
Batzordeak proposamenak egiteko eskubidea ez badu egikaritzen, Kontseiluak eta Europako Parlamentuak (EBFT 241 eta 225. artikuluen arabera) Batzordeari ekimena eskatu ahal izango diote. Hala eta guztiz ere, Batzordeak proposamenik egiten ez badu,  justifikatu egin beharko du haren zergaitia. Bestela, Kontseiluak edo Parlamentu Europarrak ez-egiteagatiko prozedura hasi dezakete Europar Batasunaren Justizia Auzitegian (EBJA). Hori horrela, Europar Parlamentuak ere kontrol parlamentarioa egiteko aukera du: interpelazioen edota zentsura mozio bidez.
Proposamenei dagokionez, Batzordeak baldintza eta printzipio batzuk betetzen dituztela ziurtatu behar du: esleipen printzipioa, subsidiariotasun printzipioa eta proportzionaltasun printzipioa. Horrez gain, kontuan izan beharko du proposamenek izango duten eragin ekonomiko eta soziala; eta giza eskubideak errespetatzen dutela.
Erabakitze eta kudeaketa ahalmena ri jarraiki, Batzordeak erabakitzeko ahalmen propioa eta beste aktoreek emandako ahalmena ditu. Erabakitze ahalmen propioan, tratatuek zuzenean esleitzen diote Batzordeari Batasunaren kudeaketarako. Ahalmen hori legez besteko egintza exekutibo edo erregelamentarioak onartzera mugatuta dago (adibidez, Batasunaren aurrekontuen exekuzioa, egiturazko funtsen administrazioa…). Bestetik, beste aktoreek emandako ahalmena dugu; horren bidez, Kontseiluak eta Europako Parlamentuak Batzordeari haien botere legegilea eskuorde diezaiokete; horrela, batzordeak erregelamendu eskuordetuak, zuzentarau eskuordetuak eta erabaki eskuordetuak emango ditu (ez dute lege-egintza izena hartuko, ez baitituzte lege egintzen ezaugarriak betetzen). Azkenik, lege-egintzen eta legez besteko egintzen betearaztea Estatu kideei dagokie. Hala ere, modu subsidiarioan Batzordeak ahal du egikaritu betearazpen horretarako baldintza uniformeak behar direnean. Batzordeak exekutatu beharreko egintza horiek betearazpen-egintza izenez ezagutzen dira (EBFT 291. artikulua).
Bestalde, Batzordeak Europar Batasuneko zuzenbidea betetzen den ala ez kontrolatzeko ahalmena du. Batzordeak bi kontrol mota egikaritzen ditu: batetik, estatukideen gaineko kontrola, eta bestetik, partikularren gainekoa.
Estatukideen zuzenbide betetzearen gaineko kontrolari jarraiki, Batzordeak, ez betetzeen inguruko informazioa bide desberdinetatik jaso dezake, hala nola estatukideek Batzordea informatuta (estatuek betebeharra dute traspozizioak egitean, Batzordeari informatzeko), Batzordeak estatukideei informazioa eskatuta, bitarteko propioak erabiliz edota partikularrek egindako salaketen bidez.
Ez-betetzeagatiko prozedura bi fasetan banatzen da: fase administratiboa eta auzi-fasea. Lehenengo fasean, Batzordeak urraketa eman den ala ez erabakitzeko diskrezionalitatea baliatzen du. Horretarako, dei gutun edo eskaera gutun bidez, Batzordeak azalpenak eskatzen dizkio estatuari gertatutakoa argitzeko; estatuak erantzuteko epe bat izango du, eta erantzuten ez badu edota urraketak jarraitzen baldin badu, Batzordeak diktamen arrazoitua emango du, estatuari urraketarekin amaitzeko epe jakin bat emanez. Behin diktamenean ezarritako epea igarota, Batzordeak Estatukidea auzipetu dezake Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren aurrean, ez-betetzeagatiko errekurtso baten bidez. Eta EBJAk ez-betetzea dagoen ala ez aztertuko du. Batzordeak Estatuari isuna jartzea eska dezake; horretarako, isunaren kantitatea argitu behar izango dio EBJAri, eta isuna ez-betetzearen larritasuna, iraupena, ondorioak eta betetzeko premiazkotasunaren araberakoa izango da. Ondoren, EBJAk erabakiko du isuna jarri ala ez (EBFT 258-260. art.).
Partikularren gaineko kontrola, ordea, Europar Batasunean kokaturik dauden enpresen gain egiten den kontrola da; normalki, enpresen arteko lehia ez-leiala ren materian egiten da. Kasu horretan, Batzordeak isun handiak ezartzeko ahalmena du (enpresek EBJAren aurrean errekurri ditzakete isun horiek). Kasu horretan, Batzordeak salaketak jaso eta ikerketak egiten ditu datuak bilduz. Kasu batzuetan, salaketa aurrera ez eramatea justifikatzen duten arrazoiak azaltzen dira eta beraz, salatzaileari epe bat ezartzen zaio oharrak egiteko. Horren ostean, Batzordeak prozedura hastea edo salaketa behin-betiko artxibatzea erabaki dezake. Hori bai, posible da Batzordeak prozedura hasten ez badu, ez- egiteagatiko errekurtsoa tarteratzea.
Azkenik, aipatzekoak dira salbaguardia klausulak ; horiek, tratatuetako zenbait xedapenen aplikazioaren etete espezifiko eta partikularrean oinarritzen dira. Estatukideentzat bereziki kaltegarriak izan daitezkeen inguruabarren kasuan ematen dira. Salbaguardia klausulen eskaera Estatu kide kaltetuak egiten du, eta erabakia Batzordeak hartzen du diskrezionaltasunez. Salbaguardia klausulek zerrenda itxia onartzen dute, ondorengo egoeretan ematen dira: tratatuen zabalkundeen ondorengo epe iragankorrak (hura aplikatzearen ondoriozko arazoak direla medio); barne merkatuaren eremuan salbuespeneko neurri nazionalen mantentzea dagoenean; eta ingurugiroa babesten duten neurri estatalak ezartzen direnean.
Batzordearen erantzukizuna
Batzordeak Europako Parlamentuaren aurrean erantzuten du; horretarako, bere eskumen eta erantzukizunen berri emateko beharra du. Hori dela eta, Europar Batasuneko jarduerei buruzko Urteroko Txosten Orokorra eta Urteroko edo aldizkako txosten monografikoak (tematikoak, batez ere, politika soziala, nekazari-politika, zuzenbidearen betetzea,…) aurkeztu behar dizkio Parlamentuari. Horrez gain, parlamentariek Batzordeari edozein unetan ahozko edo idatzizko interpelazioak eta galderak egin diezazkiokete.
Bestalde, Batzordeak erantzukizun politiko kolegiatua duenez, Parlamentuak zentsura mozioa onartzeko aukera du Batzordea kolektiboki dimititzera behartuz (EBT-aren 17 art. eta EBFT-aren 234 art.). Hala ere, badaude batzordekide jakin baten erantzukizun politiko indibiduala lortzeko beste modu batzuk ere. Haien artean, “Prodi prozedura”; horren bidez, Batzordearen Presidenteak batzordekide baten dimisioa eska dezake, eta hark dimisioa eman beharko du. Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak ere ezar dezake batzordekide baten erantzkizuna, Kontseiluak edo Batzordeak hala eskatuta, falta larriren batengatik (EBFT, 245. eta 247 art.).
Maria Paz Jiménez Escudero
María Paz Jiménez Escudero (Valladolid, 1909ko urriaren 23a - Donostia, 1975eko martxoa) margolari autodidakta izan zen. Abstraziora eta abangoardiara hurbildu zen, eta bere figura eta obra erreferentetzat har daitezke Euskal Herriko arte garaikideko protagonista gehienentzat. XX. mendeko euskal artearen panoraman garrantzia hartzen duen lehen emakumea da. Carlos Bizcarrondo margolariaren ama eta Rafael Ruiz Balerdi bezalako artisten irakaslea.
Biografia
María Paz Jiménez Valladoliden jaio zen XX. Mendearen hasieran. Haurtzaroan Donostian bizi zen familiarekin, eta han piztu zitzaion pinturarekiko interesa,  modu autodidaktan ikasi eta praktikatuz.
1933an Alfredo Bizcarrondorekin (Bilintxen semea), ezkondu ondoren, Madrilera joan zen, eta Gerra Zibila hasi zenean, Argentinan erbesteratu zen. Une hori baliatu zuen bere prestakuntzarekin jarraitzeko. Donostiara itzuli zenean, 1945ean, hiriko bizitza artistikoan parte hartu zuen eta margolari gisa egindako lana areagotu zuen.
Bere lehen erakusketa 1942an izan zen (Buenos Aires), bere pintura "surrealismo esoterikoa" bezala kalifikatuz. Euskal motibo ugari margotu zituen eta kritika eta erosleen aldetik arrakasta handia izan zuten.
30 urte baino gehiagoko ibilbide artistikoan, banakako 25 erakusketa egin zituen, Madrilgo Biosca galerian, Donostiako San Telmo Museoan edo Bilboko Ederti galerian, besteak beste. 1960ko hamarkadan Gaur taldeari lotuta egon zen, Chillida, Oteiza eta Nestor Basterretxearekin batera, besteak beste.
Bere estiloa bi etapatan bana daiteke. Lehenengoan, argi zorrotadetan harrapatutako homunkulu espezieak edo monigoteak ikus daitezke. Espainiara itzultzean, bere pintura funtsean formaz eta edukiz aldatzen da. Poetizatuta beti, bitalizatu egiten da, eta formatu handiak sortzen ditu: espresionismo bortitza, materia trinkoa, kolore itzaliak, konposizio itxiagoa eta marrazkia garrantzi handiagorekin.
1962 eta 1966 artean sormen krisi sakon bat jasan zuen, pintura plastiko eta harea atxikien erabilera alde batera utziz eta olioaren erabilerara itzuliz. Konposizioak sinplifikatu egiten dira eta kolorea, forma, poesia eta abar helburu bat lortzeko baliabide teknikoak baino ez dira.
Beti-Pahuin herriak
Beti-Pahuin herriak Kamerun, Kongoko Errepublika, Ekuatore Ginea, Gabon eta São Tomé eta Príncipe herrialdeetan bizi diren herri bantuen multzo bat da. Talde honetako kideek beren buruak hainbat talde etnikotan banatzen dituzten arren, historia eta kultura komuna dute denek.
XX. mendearen amaieran 3.320.000 lagun zirela zenbatu zen, eta Gabon zein Ekuatore Ginea herrialdeetan talde etniko nagusia dira. Multzoko talde bakoitzak hitz egiten dituzten hizkuntzak elkarrekiko ulergarriak dira, eta horregatik batzuek hizkuntza beraren, Beti hizkuntzaren, dialektotzat hartzen dituzte.
Azpitaldeak
Beti-Pahuin multzoaren barruan 20 talde etniko inguru dago. Historia partekatu luzea dutenez eta sarritan elkarrekin ezkontzen direnez, zaila izan daiteke talde ezberdinak bereiztea.
Hiru azpimultzo daude:
Beti
Beti taldean hurrengo etniak daude: Ewondo, Bane, M'fang, Mbida-Mbane, Mvog-Nyenge etaEton'''.
Fang
Fang (edo Fan) taldean hauek daude: Fang, Ntumu, Mvae eta Okak.
Fang taldea oso nabarmena da Gabonn, Ekuatore Ginea eta Kamerunen, eta gutxiago Kongon. Ekuatore Ginea nagusitasun politikoa dute.
Bulu
Bulu taldea Kamerungo Beti-Pahuin guztien herena dira. Honako hauek dira: Bulu, Fong, Zaman, Yengono, Yembama, Yelinda, Yesum, Yebekanga, Yekebolo eta Mvele.
Izarra (likorea)
Izarra Baionan egindako likore gozoa da.
Prestaketa
Izarraren mota bi daude:
Likorea egiteko Pirinioetako belarrak eta beste ongailu erabiltzen dituzte. Lau edari nahasi behar dituzte:
Sei hilabete ematen ditu upeletan botilan sartu baino lehen. Konpainiak beste errezetak ere asmatu ditu, Izarra Sagar Berdea adibidez.
Izarra bakarrik, izotzarekin, edo kokteletan, ginekin normalean, hartu ohi da. Txokolate eta azken burukoekin bat egiten du. Konpainiaren slogana Le soleil et la neige des Pyrénées (euskaraz: "Pirinioetako eguzki eta elurra") da.
Historia
Joseph Grattau botanikariak XIX. mendeko bukaeran 1835ean gutxienez asmatutako euskal likorearen errezeta erosi zuen. Izarra izena jarri, Hendaian Distillerie de la Côte Basque enpresa sortu eta 1904an saltzeari ekin zion. Egungo destilategia, Aturritik gertu dagoen Baionako Bergeret auzoa 9an kokatuta, 1913an erosi zuen. Egoitza, berriz, Donibane Lohizunen kokatu zuen.
Rémy Cointreau enpresak 1980ko hamarkadaren hasieran erosi zuen Distillerie de la Côte Basque.
Uribitarte pasealekua
Uribitarte pasealekua Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen pasealeku bat da.
Kokalekua
Izen berdineko Uribitarte eremuan dago. Bere ibilbide osoan zehar Bilboko itsasadarraren ezkerraldeko ertzetik doa, Uribitarteko kaiaren alboan. Udaletxeko zubian hasi eta Guggenheim Bilbao Museoan amaitzen da, hain zuzen ere, Ingelesen Zelaiko kaia eta Abandoibarra etorbidea hasten den lekuan, Salbeko zubipean. Oinezkoentzako espaloi bikoitza, txirrinduentzako bidegorria, trafikoarentzako bide bat eta Bilboko Tranbiarentako erreserbatutako erdiko eremu bat ditu. Itsasadarraren eskuinean dagoen Campo de Volantín pasealekuarekin Zubizuri bidez lotzen da.
Eraikin eta estatua interesgarriak
Uribitarte pasealekuaren inguruan honako eraikin eta estatua nabarmen hauek daude:
Garraiobideak
Bilboko Tranbiaren Pío Baroja geltokia eta Uribitarte geltokia.
Villers-sur-Auchy
Villers-sur-Auchy Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Proustita
Proustita sulfuro motako minerala da.
Villers-sur-Auchy
Biztanleria
2007an Villers-sur-Auchy udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Proustita
Ezaugarriak
Proustita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
Villers-sur-Auchy
Etxebizitza
2007an 144 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 139 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 81 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 221 ziren, horien artean 170 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 170 pertsona aktiboetatik 159 lanean zeuden (93 gizon eta 66 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villers-sur-Auchy udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 357,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.191 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Villers-sur-Auchy udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 852 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Einsatzgruppen
Einsatzgruppen (ekintza-taldeak esan nahi duen alemanezko hitza; singularra: Einsatzgruppe), izen osoa Einsatzgruppen der Sicherheitspolizei und des SD, Alemania Naziko Schutzstaffel-en (SS) unitate hiltzaile mugikorrei ematen zitzaien izena da. Bigarren Mundu Gerran, talde hauek masa-hilkintzak egin zituzten Ekialdeko Europan, gehienean tiroka. Garrantzi handia izan zuten nazien politika genozida gauzatzeko tenorean eta, beste erakunde kriminal batzuekin batera, Porraimos eta Holokaustoaren arduradunetakoak izan ziren. Talde hauek milioi eta erdi lagun inguru hil zituzten, gehienak juduak.
Ibarguen dorretxea
Ibarguen dorretxea edo Pontongo dorrea Gordexolako (Bizkaia) Urarte auzoan kokaturiko dorretxea da. XVI. mendekoa izanik berez, mende bat geroago erreformatua izan zen.
Historia
Ibarguen dorretxea Ibarguen (antzinako grafian Ybargoen) sendiak eraiki zuen. Familia hau Otxoa Lopez de Gordejuela-Palaciok jabetzak bere bi semeen artean, Lope eta Iñigo, banandu zituenean sortu zen. Bata familiaren etxearekin geratu zen eta bestea Ybargoen-era joan zen bizitzera, izen bereko dorretxea eraikiz eta leku-izen hori familia izendatzeko hartuz. Ybargoen sendiak leinu gerretan parte hartu zuen ganboatarren alde.
Dirudienez, egungo Ibarguen dorretxea eraiki aurretik, XIV. eta XV. mendeetan, beste dorretxe bat zegoen leku berean, baina ez da arrastorik geratu. Berreraikitzea XVI. mendean (1500. urtean gutxi gorabehera) egin zen. XVII. mendean berriztatu egin zuten, solairu bat gehituz.
Deskribapena
Lau angeluko oinplanoa du eta nahiko altua da, aretorik ez duen eskualdeko dorreen artean, zifra erlatiboetan handiena. Gainera, eraikina metro baten handitzen duen ganbara gehitu zaio. Jatorrian nahiko kubikoa den bolumen horrek hiru solairu ditu, gehi aipatutako ganbara.
Bere hormak irteera gutxiko zokalo bati finkatuta eta tamaina txikiko harlangaitzean aparejatuta daude, laukian jarritako ilara ordenatuko pieza luzez osatua. Baoetako ertz eta azpadurak hareharrizko harlanduz sendotzen dira.
Bao-sistema oso aldatua dago XVII mendean dorrea sakonki aldatu baitzen. Dena dela, jatorriko bao batzuk eta desagertutako beste zenbaiten arrastoak ikus daitezke oraindik. Horrela, beheko solairuko, kortako, eskuineko aldean sarrera zorrotz bat kontserbatzen da. Bertan gainera, hainbat argi-zulo daude, guztiak barnealdera txaranbelduak. Sarrera nagusia, XVII. mendean egindako ate handi dinteldu bat, aurreko aldean dago. Hasierako fase horretatik geratzen da atxikitako harrizko patio bat zeharkatuta ondoren legokeen sarrera baten aztarna, orain ez dago patioaren arrastorik. Oraintsuko esku-hartze baten ondorioz etxeak erdi-puntuko sarrera berria dauka. Aurrealdeko hormako puntadun bao baten azpian armarri bat jarri da.
Goiko gela falta da Ibarguenen, dorre jatorrenen ezaugarri den bizitzeko bigarren solairua. XVII. mendean eraikinaren barnealdea berregituratu zen. Modu horretara, bizitzeko zegoen lehenengo solairu aprobetxatuz eta ganbara xurgatuz, bizitzeko bigarren solairu bat sortu zen. Kanpotik ere itxura aldatu zuen, goialdean piramide itxurako errematedun almena-saila erakutsiz.
Estilo gotiko-errenazentistako eraikina da Ibarguengoa, XVI. mendean eraikia. Aretorik gabeko dorreen eskema jarraitzen du tipologiaren aldetik: itxura kubikoa, ganbararik gabeko bi solairu, baorik ez beheko solairuan eta zenbait leiho lehenengoan, kortako sarrera-bao estua, zenbait hormetan argiztatzeko gezi-leiho altuak.
Errekorren Guinness Liburua
Errekorren Guinness Liburua edo Munduko Errekorren Guinness Liburua (euskaraz Guinness World Records, 2000. urterarte The Guinness Book of Records bezala ezaguna) urtero argitaratu ohi den mundu mailako erreferentzia liburua da. Munduan zehar gizakien ekintza eta naturaren muturreko gertakariei buruzko errekor bilduma bat da. Liburuak berak bere berezko errekorra du, garai guztietako egile-eskubideak dituen libururik salduena baita. Bitxikeri modura, Estatu Batuetako liburudenda eta liburutegietan libururik lapurtuena dela aipatu daiteke.
Historia
Guinness World Records erakundeak bere buruaz dioenez, 1951ko egun batean sortu omen zen, garaiko Guinness garagardotegiko sir Hugh Beaver zuzendariak bere lankideekin batera ehizera joan zenean. Aldi hartan, txirri urreztatua Europako ehiza txoririk azkarrena ote zenaz ezatabaidan hasi ziren. Beaverrek fidagarria zen erantzunik ez zuen aurkitu ahal izan, hortaz mota honetako gaiak bilduma batean erregistratuta zituen liburu bat oso saldua izango zela gogoeta egin zuen.
Beaverren ideia egi bilakatu zen: Guinness garagardotegiko Christopher Chataway langileak Norris eta Ross McWhirter ikasle bikiei eginkizun hori eskaini zien, hauek bitxikeri eta gertakari bilaketan trebea zen Londoneko agentzia batetara zuzendu ziren. McWhirter anaiak 1954ko abuztuan argitaratu zen Guinness Book of Records liburua bildumatu eta idazteko arduradunak bihurtu ziren.
Londoneko Fleet Street kaleko 107. zenbakian Guinness Book of Records argitaletxea sortu ondoren, 1955ko abuztuaren 27an 197 orrialde zituen lehen argitalpena kaleratu zuten eta urte hartako gabonetarako Britainia Handiko liburu salduenen zerrendaren barnean kokatu zen. "Gure burua iragartzeko modu bat zela suposatzen zen, ez diru iturri bat" aipatu omen zuen Beaverrek. Hurrengo urtean Estatu Batuetan 70.000 kopia saldu ziren. Laster, munduko errekorren informazio iturri fidagarriena bilakatu zen.
Liburua bera berezko errekor bihurtu da. Guinness Errekorren liburuak 100 herrialdeetan zehar 100 milioi gorako salmentak lortu ditu eta 37 hizkuntzerara itzulia izan da.
Pomeraniako badia
Pomeraniako badia (Zatoka Pomorska; Pommersche Bucht; Pòmòrskô Hôwinga) Baltikoaren hego-mendebaldean, Alemania eta Polonia artean, kokatutako badia da.
Hegoaldean Usedom eta Wolin uharteek Szczecingo aintziratik eta Oder ibaiaren ahotik bereizten dute. Oderren hiru adarrek, Dziwna, Świna eta Peenek, itsas aintzira eta badia lotzen dituzte. Mendebaldeko muga Alemaniako Rügen uharteko Arkona lurmuturra da, eta ekialdekoa Gaskiko itsasargia (Kołobrzegetik ekialdera, Polonia).
Pomeraniako badiako portu garrantzitsuenak Poloniako Szczecin (Szczecingo aintziran kokatua), Świnoujście, Kołobrzeg eta Dziwnów, eta Alemaniako Usedom (hau ere Szczecingo aintziran dagoena) eta Wolgast dira.
Rypin
Rypin Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Rypin barrutian kokatuta. 10,96 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 16469 biztanle zituen.
Bani
Bani Niger ibaiaren ibaiadar nagusia da. Boli Kostatik datozen Baoulé eta Bagoé ibaien elkargunean sortzen da, Bamakotik (Mali) 160 km ekialdera, eta Moptitik gertu Niger ibaira isurtzen da. Baoulérekin batera 775 kmko luzera dauka.
Hidrometria
Baniren emaria 73 urtez, 1922tik 1994ra, neurtua izan da Dounan, Niger-Baniko barne deltan sartu baino lehentxeago eta Niger ibaiarekin elkartu baino 150 km lehenago. Ikertutako azalerak 101.600 km² ditu, arro osoaren %95a. Urteko batez besteko emaria 513 m³ segundokoa da, baina gorabehera handiekin. 73 urte horietan neurtutako emaririk txikiena 0 m³ segundokoa izan da (ibaia erabat agortua) eta handiena 4.090 m³ segundokoa.
Baniren batez besteko emariak (m³/s) Dounan neurtuak Datuak: 1922 eta 1994 artean
Wheatland (Indiana)
Wheatland Indianako herri bat da. Knox konderrian kokatua dago. 2010ean 480 biztanle zituen, 1.06 kilometro koadrotan banatuta.
Utriusque Vasconiae
Utriusque Vasconiae 2000. urtean sortutako euskal argitaletxea da. Haren helburua euskal pentsamendua lantzea izan da, "testuinguru partikularretik abiatuta diskurtso unibertsala zabaltzeko". Jokin Apalategi eta Paulo Iztueta argitaletxearen sortzaileak izan ziren. Haren edukiak oso espezializatuak izan dira, unibertsitate munduarekin eta giza-zientziekin (Filosofia, Literatura, Psikologia, Pedagogia, Artea) estuki lotuta. Argitaletxea 2018. urtean itxi zen.
Sortzeko prozesua
1990eko hamarkadan, EHUNn zebiltzan, "pentsamendu arroztua" zela nagusi, Apalategik eta Iztuetak argitaletxe baten beharra ikusi zuten. Ekimenaren izena Arnaut Oihenarten liburu batetik dator: Notitia utriusque Vasconiae, tum ibericae, tum aquitaniae (Bi Vasconien berriak, iberiarrenak zein akitaniarrenak). Izena ez zen batere komertziala baina Euskal Herri osoa hartzen zuen barruan eta horregatik hobetsi zuten. Urte hauetan bi bilduma eta 140 liburu baino gehiago ekoitzi dituzte. Argitalpenen arlo nagusiak saiakera eta ikerketa izan dira, baina baita narratiba eta poesia eta kritika literarioa ere landu dute. Lan gehienak euskaraz argitaratuak izan dira.
Kolaboratzaileak
Asko izan dira: Fito Rodríguez, Iban Zaldua, Karmele Artetxe, Txomin Peillen, Ur Apalategi, Ane Larrinaga, Eneko Bidegain...
Omenaldia
2018an argitaletxeak lan eta funts guztiak Euskal Herriko Unibertsitateari eman zizkion. Hori eskertzeko Unibertsitateak argitaletxearen ibilibidea aitortzeko Donostiako campusean erakusketa antolatu zuen, Utriusque Vasconiae 2000-2018... izenburupean
NGC 6675
NGC 6675 galaxia bat da, Lyra konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Espainiako futbol ligako lehen maila
Espainiako futbol ligako lehen maila -edo LaLiga EA Sports babesletza-harremanengatik- Espainiako futbol-talde hoberenek parte hartzen duten txapelketa da, Espainiako futbol liga txapelketaren barnean. 1929an egin zen lehen aldiz. Gaur egun 20 taldek hartzen dute parte.
Talde onenak
59 taldek hartu dute parte Lehen Mailan. Hiruk baino ez dituzte eman denboraldi guztiak maila horretan: Real Madril, FC Barcelona eta Athletic Club. Horretaz gain, beste sei talde bigarren maila baino beherago ez dira aritu: Real Sociedad, Valencia, Atlético Madril, Espanyol, Sevilla eta Sporting de Gijón.
Historia
1927-28an egin zen lehen saiakera, Liga Española de Foot-Ball izenekoa. Bi multzo eratu ziren baina liga amaitu gabe geratu zen, taldeen arteko desadostasunengatik.
Hurrengo urtean, bi maila antolatu ziren. Lehenengo mailan hamar talde finkatu ziren, aurreko urteetan jokatu izan zen Espainiako Kopako txapelketa erreferentzia gisa hartuta. Sei txapeldun (Athletic, Getxoko Arenas, Real Unión, Real Sociedad, Real Madril eta FC Barcelona) eta hiru finalista (Atlético Madril, Espanyol eta Europa). Hamarkotea osatzeko sailkapen txapelketa bat eratu zen eta Racing de Santander izan zen garailea. Liga bukatzerakoan, lehen mailako azkenak (Racing) eta bigarren mailako irabazleak (Sevilla) promozio partida jokatu zuten eta Racing-ek mantentzea lortu zuen.
Gero eta talde gehiago sortuz zihoazenez, 1934-35 denboraldirako 12 taldeko lehen maila osatu zen. Hurrengo hamarkadetan, taldeen kopuruak gorantz segitu zuen: 14 talde izan ziren 1942-43 denboraldian; 16, 1950-51ekoan; 18, 1971-72koan; eta, azkenik 1987-88 denboralditik aurrera, 20 talde daude. Salbuespen gisa, 1995-96 denboraldian eta hurrengoan 22 taldeko liga izan zen, Celta eta Sevillarekin izandako arazoak medio.
1984-85 denboraldian, Futbol Liga Profesionala (LFP) sortu zen eta horrek kudeatu zuen Liga txapelketa, aurretik Espainiako Futbol Federazioaren zeregina zena. Azken aldaketa esanguratsua 1995-96 urtean izan zen: harez geroztik, partida irabazteak hiru puntu eskuratzea dakar.
Lehiaren sistema
Hogei taldek haien artean lehia egiten dute. Denboraldian zehar, bitan elkartzen dira: behin, etxeko zelaian eta beste behin, kanpokoan. Partiden ordena zozketaz antolatzen da.
Garaipenak hiru puntu ematen ditu; berdinketak, bat; eta porrotak, zero. Denboraldiaren amaieran puntu gehien duena txapelduna da. Bi taldek puntu berberak izanez gero, bien arteko puntuak kontuan hartzen dira, garailea zein den erabakitzeko. Berdinketa mantenduz gero, talde bakoitzak sartutako golen kopurua hartzen da kontuan.
Amphicoecia
Amphicoecia Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa Tortricodes adamana da.
Saâcy-sur-Marne
Saâcy-sur-Marne Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Espainiako futbol ligako lehen maila
Lehiaren sistema
Lehen bi taldeek Txapeldunen Ligan parte hartzeko eskubidea eskuratzen dute. Hirugarrenak eta laugarrenak eskubide hori lortzen dute baldin eta kanporaketa batean irabazle suertatzen badira. Bestela, UEFA Kopan jokatuko dute. Bosgarrenak eta seigarrenak ere UEFAn jardungo dute. Azken hirurak Bigarren mailara jaisten dira.
Saâcy-sur-Marne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Espainiako futbol ligako lehen maila
Puntuen arabera
2022-23 denboraldiko datuak barne.
Saâcy-sur-Marne
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Espainiako futbol ligako lehen maila
Denboraldien arabera
2023-24 denboraldia barne.
Saâcy-sur-Marne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.114 ziren, horien artean 802 aktiboak ziren eta 312 inaktiboak ziren. 802 pertsona aktiboetatik 716 lanean zeuden (387 gizon eta 329 emakume) eta 86 langabezian zeuden (46 gizon eta 40 emakume). 312 pertsona inaktiboetatik 109 erretiraturik zeuden, 94 ikasten zeuden eta 109 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saâcy-sur-Marne udalerrian 728 unitate fiskal zeuden, 1.808 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.434,5 euro zen.