cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Centuripe
Arkitektura zibila
Canturipeko Eskualdeko Museo Arkeologikoa XX. mendeko 20ko hamarkadan sortu zen, udaletxeko lokaletan behin-behineko kokapena izanik, baina 2000. urtean, egoitza berrira lekualdatu zen. Museoak Siziliako erromatar hondakin onenetarikoak ditu, hala nola, baxerak; inperioko aldiko eskulturak (Hadriano eta Oktavio), e.a. Arkeologia-guneen artean aipagarriak dira erromatar termak eta Konradino gaztelua, nahiz eta eraikin hau erromatar inperiokoa izan.
Centuripeko txanpongintza
Hiriko oparotasun ekonomikoaren seinalea berezko moneta izan zen. Hiriko txanpon-etxea hasi zen lantzen K.a. 346. urtean. Centuripeko txanpongintzazko eredu polit bat da K.a. 240koa, non Jupiter agertzen den (hiriko patroia), burua ereinotzez koroaturik, eta atzaldean tximista bat sikuloerazko Κεντοριπινον (centuripekoa) inskripzioarekin.
Ekonomia
Centuripeko ekonomia nekazaritzan eta abeltzaintzan datza, gehienbat zitrikoak itsas-mailatik 400 metrotaraino. Gorako mailan, olibondoak eta arbendolondoak dira nagusi. Gainontzeko lurraldea larreak edo soroak dira. Centuripetik 4 kilometrora, artisautzazko lantegiak daude, non turistentzat antzinako zeramikazko ereduak errepikatzen diren. Eskualdeak oraindik sufrezko meategiak ditu, baina XX. mendeko 20ko hamarkadatik aurrera, bertan behera utzi ziren prezioen beherakadarengatik. Beste meategi batzuk gatzarriarenak dira. Hauetaz gain, ur mineralak daude.
Azpiegiturak eta garraioak
Centuripera heltzeko Catania-Palermoko A-19 autopista erabili behar da, Catenanuovako irteera hartu eta handik errepide probintziala jarraitu. Beste aukera bat da estatuko 121. errepidea hartzea, Simetoko zubia zeharkatu ondoren. Errepide beratik, Cataniako ordokitik, Muglia eta Catenanuova hirien zehar hel daiteke Centuripera. Catania-Palermo trenbidea erabiliz, Catenanuova-Centuripe geltokira heltzen da eta handik, errepidez, Centuripera. Hiriak 80ko hamarkada arte Mandarano-Centuripe, Carcaci geltokiak eta Motta Sant'Anastasia-Regalbuto trenbidea erabili zituen zitrikoak esportatzeko. Gaur egun linea hori itxita dago eta merkataritzarako beste bide batzuk erabiltzen dira.
Pacificana
Pacificana armiarma Araneomorphae generoa da, Miturgidae familiakoa. Pacificana taxon monotipikoren elementu bakarra da. Zeelanda Berrian aurkitzen da.
Tunnelhill (Pennsylvania)
Tunnelhill Pennsylvaniako borough bat da. Blair konderrian kokatua dago. 2010ean 363 biztanle zituen, 1.28 kilometro koadrotan banatuta.
Eleutherodactylus dixoni
Eleutherodactylus dixoni Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Valguarnera Caropepe
Mugakideak
Valguarnera Caropepek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lutjanus inermis
Lutjanus inermis Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Pedro Agramont Zaldibar
Pedro Agramont Zaldibar (Tutera, 1567-1635) nafar historialaria izan zen. Nafarroaren historia idatzi zuen, izenburu hau eman ziolarik: ''Historia de Nauarra y de sus patriarcas, gobernadores y reyes, desde la creación del mundo hasta el año de nacimiento de Jesuchristo nuestro Redemptor, mil y seiscientos treinta y dos. Recopilada de uarios y diuersos autores y escrituras por Pedro de Agramont y Çaldivar, natural de la ciudad de Tudela, del mismo Reyno, a quien va dirigida''. Eskuizkribua sei liburutan banatuta dago, eta Segundo Otazu Jaurrietaren lanari esker, 1993an, Santo Domingo de Silosko monasterioan aurkitu zuten. Eskuizkribua facsimile modura argitaratuko zen 2002. urtean.
Island (Kentucky)
Island Kentuckyko hiri bat da. McLean konderrian kokatua dago. 2010ean 458 biztanle zituen, 0.87 kilometro koadrotan banatuta.
Oryzomys meridensis
Oryzomys meridensis Oryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Craterocephalus lacustris
Craterocephalus lacustris Craterocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinidae familian.
Thomas Südhof
Thomas Christian Südhof (Göttingen, 1955eko abenduaren 22a) alemaniar-estatubatuar biokimikaria da. 2013ko Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen James Rothman eta Randy Scheckmanekin batera besikulako zirkulazioa erregulatzen duen makinerian eginiko aurkikuntzak.
Medikuntza ikasi zuen RWTH Akisgrango Unibertsitatean, Harvardeko Unibertsitatean eta Göttingengo Unibertsitatean. 1983an Estatu Batuetara joan eta genetika molekularrean espezializatu zen. 2008tik Stanfordeko Unibertsitateko irakaslea da
Blesa
Blesa Teruelgo udalerria da, Cuencas Mineras eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 123 biztanle zituen.
Itsasoan Galdutako Pertsonen Salbamendurako Egoitza
Itsasoan Galdutako Pertsonen Salbamendurako Egoitza Algorta auzoko Arriluze kaian kokatuta dago.
1917an, Bilboko "Ontzi-egileen Elkarteak" Frantzisko Aldecoa armadoreari Itsasoan galdutakoak salbatzeko Gune bat antolatzeko agindu zion, eta Arriluze portuan izango zuen kokapena. 1939an piztu zen lehenengo aldiz, eta zeregin nagusia Bilboko itsasadarra garbitzea izan zen.
Historia
Itsasoan galdutako salbamendu elkarteak, talde guztiz altruista independentea, inguruko arrantzale eta itsasgizon batzuek osatzen zuten eta, baliabide urriak izan arren, nabigatzaileen laguntzarekin hondamendia gertatu zenean.
Erreskate ontzi bat zuten, "Ama Begoñakoa" izenarekin bataiatuta, igogailua, brontzezko kanoi bat eta bi fusil jaurtitzaile, puntak eta palak, eta babeserako zilarrezko kasko prekarioak ... Guztiak egurrezko gurditxoan garraiatuta. bere garraioa errazteko.
1920ko martxoaren 12an, Francisco de Aldecoa, Itsasontzien Salbamendurako eta Arrantzaleen Kofradiarentzako sortutako eraikina egiteko baimena eskatzen du.
Egun berean, Udalak bidaltzaileen elkarteari eskatu zion baimena.
Gaur egun Arriluze Gurutze Gorriaren Salbamenduko zazpi oinarrietako bat da, Bermeorekin batera, Ondarroa, Getaria, Donostia, Pasaia eta Hondarribi.
Euskadiko Itsas Salbamendua larrialdien koordinazio zentroa (SOS Deiak) da, Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Ministerioaren ardura, larrialdi guztiak koordinatzeko ardura duena. Bai lurreko larrialdien eta bai barnealdeko uretan (ibaiak, estuarioak, urtegiak ...), hondar eta hondartzetan, itsaslabarretan eta kostaldean gertatzen direnen erantzulea da. Erreskate itsasontziak, patruila itsasontziak eta elikopteroak ditu horretarako.
Eraikina
Estilo neoeuskalduna (revival), duela zenbait urte Itsasoan Galdutakoen Salbamendurako Elkarte Espainiarraren barruan sartu zen; Elkartean Batzorde bat osatu da, Itsasoko Komandantziak eta Portuko Lanetarako Batzordeak eta Bizkaiko Ontziola eta Untzi-egileen Batzordeak osatzen dute. Gaur egun, itsasoko Gurutze Gorriak ere badu bere lekua gurean.Eraikin exentu bat da, hiru isurkiko estalkia du eta lehenengo solairua, lehenengo solairua, eta beste bat altuagoa ertzean. Eraikuntza oinarri izugarri handi baten gainean dago, eta oinarri irekia da eta harlandu lodiko zutabeak ditu; zutabeak puntu erdiko arkuekin daude estalita, portuko maldaren eragina orekatzeko. Fatxada nagusia mendebaldera orientatuta dago. Zonako beste zenbait eraikin bezalaxe, euskal baserriko antolamendu tipikoari jarraitzen dio: hormapiko triangeluarrak, ertzetan sileria eta adreilu eta zurezko fikziozko bilbadurak. Hormapiko txikienaren azpian ataripea dago, baina gaur egun zutabe artean egonik, itxita dago. Hormapiko handienaren azpian balkoi korritu bakun bat dago, eta hiru bao angeluzuzen irekitzen dira, eta ateburua zurezkoa dute. Horren azpian, harrizko zutabeetan oinarrituta bi sarrera handi garatzen dira, eta etxea portuarekin zuzenean konektatzen dute. Hementxe gordetzen dira txalupak, salbamenduko beste zenbait materialekin batera. Abrarantz adreiluan landutako idibegiak irekitzen dira. Hego-ekialdeko ertzean dorre-faroa dago; lau angeluko sekzio duen oinarri baten gainean hiru gorputzek osatzen dute. Gainean sekzio zirkularreko gorputz bat dago, eta guztiaren gainean, faroaren linterna.
The Legend of Zelda: Skyward Sword
The Legend of Zelda: Skyward Sword (ゼルダの伝説 スカイウォードソード) Nintendo EADek garatutako akzio-abenturazko bideo-joko bat da. The Legend of Zelda saga ospetsuaren 16. atala izan zen. Nintendok Wii kontsolarentzat 2011 amaieran salgai jarri zuen. Jokoak derrigorrez Wii MotionPlus periferikoa erabiltzen zuen.
Garapena
Beranduago, 2009ko E3an, Shigeru Miyamotok, kazetari talde batekin topaketa pribatu batean jokoa 2010ean aurkeztua izango zela eta derrigorrez Wii MotionPlusa erabiliko zuela iragarri zuen. Artwork enigmatiko bat ere publiko egingo zen, non bideo-jokoko protagonista den Link emakumezko irudi baten ondoan agertzen den, zurrumurru mota oro piztuz.
2010 hasieran jokoa 2010eko E3an egongo zela baieztatu zen, baita Nintendok jokoa urte horren amaieran estreinatzeko zuen nahia ere. Handik hilabete gutxira jokoak Nintendoren konferentzia ireki zuen E3an bere lehen trailerrarekin. Los Angeleseko Konbentzioguneko eskenategian, Shigeru Miyamotok atal berriaren gameplayaren erakusketa bat egin zuen ezpataren erabileran zentratuz. Alabaina, erakusketa hori arazo teknikoen ondorioz orbandua geratu zen.
Britainiar txeke
Britainiar deskontua edo britainiar txekea Europar Batasuneko konpentsazio mekanismoa da. 1984an Margaret Thatcherrek negoziatua eta Erresuma Batuari 5.000 miloi euro inguru ematen dizkiona. Deskontu honen argudio nagusia Nekazaritza Politika Bateratuak Europar Batasuneko aurrekontuen zati handi bat hartzen duela eta britainiarrak etekin gutxi ateratzen dute bertatik batez ere nekazaritza sektorearen irabazia gordinak estatuaren irabazi gordinen barruan duen proportzioa oso baxua delako. Jakina denez nekazari produktu hauek Commonwealth delakotik lortzen dituztelako.
Deskontuaren kantitatea Erresuma Batuak, Europar Batasunarekiko defizit fiskalaren 2/3 dira gutxi gorabehera. Hau da, Erresuma Batuak Europar Batasunaren aurrekontuetarako ematen duen diru kopurutik, Europar Batasunetik lortzen dituen transferentzia eta zerbitzuen kantitatea kenduz agertzen den emaitzaren 2/3-ak.
Historia
1980ko hamarkadan Erresuma Batua ekonomikoki ahula zen baina Europar Batasunari diru gehien ematen zuen herrialdeen artean zegoen eta horrek britainiarrak konpentsazio mota batera heldu beharra zegoela pentsatzera bultzatu zituen Deskontu britainiarra delakoa asmatuz.
Gaur egun Nekazaritza Politika Bateratuarentzat aurrekontuen %40 gordetzen da, deskontu britainiarra onartu zenean nekazaritzarentzako laguntzek aurrekontuen %75 hartzen zuten. Erresuma Batuak lortzen duen laguntza hau Europar Batasunean dagoen eztabaida handienetakoa da eta batez ere Frantzia eta Alemania dauzka kontran.
Ashley Tisdale
Ashley Michelle Tisdale (West Deal, New Jersey, Ameriketako Estatu Batuak, 1985eko uztailaren 2a - ) amerikar aktore, abeslari eta modeloa da. Disney Channelek eginiko High School Musicalen parte hartu du nahiz eta urte batzuk lehenago hasi aktore lanetan adibidez, Zack eta Codyn eta bi horietan hartu zuen fama. Abeslari moduan, Headstrong izan da lehen diskoa.
Biografia
Ashley Tisdale New Jerseyen jaio zen Lisa Morris eta Mike Tisdalen bigarren alaba moduan. Jennifer Tisdale aktorearen ahizpa txikia da. Ron Popeil asmatzaile dirudunaren urruneko lehengusina da bere aitonaren aldetik. 3 urterekin hasi zen antzerki lanetan. Urte horietan etxez aldatu zen Valenciara, Kalifornia, eta hor ikasi eta graduatu zen 2003. urtean.
Bizitza profesionala
Iragarkietan modelo moduan agertzeaz gain, High School Musicalen Sharpay Evansen papera lortu zuen eta hortik aurrera bere diskoak salmenta gehiago izan du.
1990eko hamarkadaren bukaeran Ashleyk paper txikitxoak lortu zituen telesaioetan, adibidez "Zazpigarren zerua", "Boston public" edo "Charmed" eta gainera "Donnie Darco" filmean ere papertxo bat izan zuen. Pixka bat geroago "The Hughleys" eta "Still Stading" telesaioetan parte hartu zuen. Bi urte beranduago "Zack eta Cody"ren castingean aurkeztu zen eta Maddie Fitzpatricken papera lortu zuen.
2005 urtean High School Musicaleko castingera aurkeztu zen Gabriella Montezen papera eskuratu nahian. Azkenean, Sharpay Evansen papera eman zioten eta "Bop to the top" edo "what I've been looking for" bezalako abestiak abestu ditu.
Hiroshima
Hiroshimak historiako lehen bonbardaketa atomikoa nozitu zuen 1945eko abuztuaren 6an, Bigarren Mundu Gerraren amaieran, Estatu Batuetako armadak egina. Gertaera honen omenez egindako Hiroshimako Bakearen Memoriala Gizateriaren Ondare izendatu zuen UNESCOk 1996 urtean.
Sorrera
Mōri Terumoto k Hiroshima 1589an sortu zuen, Setoko Barne Itsasoaren ertzeko Ōta ibaiaren deltan, eta 1593an Hiroshimako gaztelua eraiki. Terumotok, ordea, Sekigahara borroka galdu egin zuen eta hiria Tokugawa Ieyasuren esku geratu zen. Horrek Masanori Fukushima daimyoa jarri zuen agintari.
Garrantzia militarra
Meiji berrezarkuntzaren ondoren, Hiroshima prefeturako hiriburu izendatu zen eta asko garatu zen, 1894an trena iritsi zenean eta 1880ko hamarkadan Ujina itsasp ortua eraikitzean. Berehala japoniar armadaren garrantzi handiko base militarra bihurtu zen Txinaren aurkako gerran (1894-1895). Urte hauetan Meiji enperadorea Hiroshimako gazteluan bizi izan zen, honek argi erakusten du hiriaren garrantzia. Industria ere finkatu zen, batez ere kotoigintzari loturikoa. 1904 urtean, Errusiaren aurkako gerran sartu zen Japonia eta Hiroshiman baliabide militarrak ekoizten zituen industria berria garatu zen. Lehen Mundu Gerran ere garrantzia handia izan zuen eta Japoniak Aliatuekin bat egin zuenez, 500 gerra-preso alemaniar izan ziren Hiroshimako badiako Ninoshima uhartean.
Bigarren Mundu Gerra
Bigarren Mundu Gerran ere industria militarraren indarra mantendu zuen eta Japoniako armadaren hainbat atalen egoitza nagusia izan zen, batez ere Tokion bonbaketak izan zirenean, Hiroshima ez baitzen erasotua izan.
1945eko abuztuaren 6an, Enola Gay izeneko Ameriketako Estatu Batuetako B-29 bonbaketariak lehen bonba atomikoa bota zuen hiriaren gainean. Ondorioak latzak izan ziren: hiriaren % 69 erabat suntsitu zuen eta 80.000 pertsona inguru hil. Urtebeteren buruan, hildakoak 140.000 ziren, hiriaren aurreko biztanleriaren % 40 gutxi gorabehera.
Urte bereko irailaren 17an, Makurazaki tifoiak jo zuen Hiroshima eta 3.000 hildako eragiteaz gain, hiriko zubien eria eta errepide eta trenbideak suntsitu zituen.
Gerra ostea
Gerraren ondoren, Tange Kenzoren zuzendaritzapean eraiki zen berriro, eredu berrien arabera. Hala ere erdialdea bonba atomikoa lehertu ondoren geratu zen bezala gorde da, hondamenaren oroigarri. Horretarako, 1949an Hiroshimako Bakearen Memoriala egiteko diseinuak jaso ziren eta 1955ean inauguratu zuten.
Shinzo Hamai (1905–1968) alkateak 1949an Bakearen Hiria izendatu zuen Hiroshima eta poliki-poliki nazioartearen estimua jasotzen hasi zen. Gaur egun, Hiroshimako gobernuak munduko arma nuklear guztiak deusezta daitezen lanean dihardu.
Gaur egun, berriro arrantza portu eta industriagune nagusia da.
Auzoak
Hiroshimak zortzi auzo (ku) ditu:
Geografia
Setoko Barne Itsasoaren ertzean kokaturik dago Ōta ibaiaren deltan. Ibaiaren sei kanalek Hiroshima hainbat uhartetan banatzen dute. Ōta ibaia Hiroshimako Badian itsasoratzen da.
Kirolak
Hainbat kirol praktikatzen dira Hiroshiman. Sanfrecce Hiroshima futbol taldeak Japoniako azken ligak irabazi ditu. Beisbol talde arrakastatsua ere badu, Hiroshima Toyo Carp, hiru aldiz izan da Japoniako txapelduna eta 6 aldiz irabazi du Erdialdeko Liga.
Tivyna
Tivyna Araneomorphae armiarma generoa da, Dictynidae familiakoa. Ipar Amerikan eta Antilletan aurkitzen dira.
Espezien zerrenda
The World Spider Catalogo 12.0-ren arabera hauek dira:
Ixo Rai!
Ixo Rai! (euskaraz Berdin dio!) Aragoiko rock talde bat izan zen. Gehienbat gaztelaniaz abestu ohi zuten, halere noizbehinka aragoiera, kataluniera eta asturieraz ere abestu izan zuten.
Nujeen Mustafa
Nujeen Mustafa, edo Noujain Mustaffa izenez ezaguna, arabieraz نوجين مصطفى‎: Nūjjayn Muṣṭafā (Kobaki, Siria, 1999ko urtarrilaren 1a) siriar kurdua, aktibista, errefuxiatua da, eta garun-paralisia du. Kobane-n (Siria) hazi zen, eta ospetsu egin zen 3.500 milia (5.600 km) gurpil-aulkian bidaiatu ondoren, Siriako gerra zibiletik ihesi eta Alemanian bizitzen jarri ondoren. 2018an 100 Emakume (BBC) zerrendan sartu zen eta bere historia Last Week Tonight with John Oliver telebista-saioan ezagutarazi zen. 2019an, Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluari informazioa eman zion lehen minusbaliatua izan zen. Human Rights Watchen Aktibismo Berezirako Alison Des Forges saria jaso zuen. Bere esperientziei buruzko bi libururen egilekidea da. Wesseling-en bizi da, eta minusbaliatuentzako eskola batera joan da.
Ibilbidea
Mustafa Kobanen hazi zen. Ahizpa eta nebarekin batera familia kurdu bateko kide zen. Aitak ez zekien irakurtzen eta ahuntz eta ardien salerosketan aritzen zen, eta nebak ur-putzuak egiten zituen. Garun-paralisiarekin jaio zen, eta familiaren apartamentuan igaro zuen bere bizitzaren zatirik handiena, Alepo  hiriko eraikin bateko bosgarren solairuan, National Geographic-en txostenen arabera, eraikinak ez baitzuen igogailurik; beraz, apartamentutik ateratzeko, norbaitek kalera eraman behar zuen. Ondoren, Mustafak egoera hori eta etxean atxilotuta egotea alderatu zituen:"Niretzat, eskolara joaterik ez izatea, lagunekin ateratzerik edo zinemara joaterik ez izatea... Sirian ezgaitasunen bat izateak ezkutuan egotea esan nahi du. Lotsaren, diskriminazioaren eta oztopo fisikoen aurrean zaude. Pena ematen duen norbait zara."Mustafak ezin izan zuen eskolara joan Sirian bizi izan zen bitartean, ez baitzegoen ezinduentzako instalazio egokirik. Ingelesa ikasi zuen telebista ikusten. Days of Our Lives telenobela amerikarra izan zen saio horietako bat.
2014tik aurrera, 16 urterekin, Mustafak 3.500 milia (5.600 km) egin zituen Siriatik Gaziantepera (Turkian) eta Alemaniara iritsi zen, Siriako gerra zibileko errefuxiatu gisa. Familiarekin bidaiatzeko behar adinako dirurik gabe, gurasoak Turkian gelditu ziren, Nujeen eta Nasrine ahizpa Alemaniara joan ziren bitartean, han bizi baitzen neba. Ahizpak bultzatutako gurpil-aulki batean egin zuen ibilbidea. Bere hitzetan, "erabileraren araberako ordainketa"-ko errefuxiatu gisa bidaiatu zuen, eta horrek esan nahi zuen kontrabandistei bide osoan eramateko adina diru ez zuela, eta egunero aurrera egiteko modu berriak bilatu behar zituela; beraz, kontrabandistak kontratatzeaz gain, taxiak eta trenak erabili zituen. Bidaia osoa 6.000 euro inguru kostatu zen.
Alemaniak babesa eman zion 2016. urtearen amaieran. 2017tik aurrera, Wesseling-en bizi, eta minusbaliatuentzako eskola batera joan zen.
Turbotville (Pennsylvania)
Turbotville Pennsylvaniako borough bat da. Northumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 705 biztanle zituen, 1.16 kilometro koadrotan banatuta.
Nujeen Mustafa
Aktibismoa eta aintzatespenak
Mustafak ospetsu egin zuen Europara egin zuen bidaian, iheslari famatu izendatu zutelako, bidaian zehar elkarrizketa batzuk egin baitzioten.
2019ko otsailean, Human Rights Watch-ek emandako Aktibismo Berezirako Alison Des Forges Saria irabazi zuela iragarri zen. Sari horrek nabarmendu zuen bere historiak zeregin garrantzitsua izan zuela Europar Batasuneko arduradun politikoak mobilizatzen laguntzeko, ezgaitasuna duten pertsonei laguntza humanitarioa emateari dagokionez. 2019ko apirilean jaso zuen saria, Australian.
Last Week Tonight telebista-saioa
2015. urtean, Last Week Tonight telebista-saioaren atal batean agertu zen Mustafa. John Oliverrek aurkeztu zuen, eta errefuxiatuen tratamenduari buruzkoa zen. BBCri emandako elkarrizketa-zatiak ere bazituen. Days of Our Lives, EJ DiMera eta Sami Bradyren pertsonaien arteko eszena ere izan zen. Mustafak esan zuen bere pertsonaia gogokoenak zirela programan. EJ-k Mustafari esan zion iheslari gisa bidaiatzea zaila zela eta "gure jendea" zela.
Argitalpenak
Mustafak bi liburu argitaratu ditu, Christina Lamb kazetari eta idazle britainiarrarekin batera:
Bayeuxko tapiza
Bayeuxko tapiza (Tapisserie de Bayeux), Frantzian Matilde erreginaren tapiza gisa ere ezaguna (Tapisserie de la reine Mathilde), XI. mendeko brodatutako oihal handi bat da. Bertan latinezko idazki batzuez lagundurik irudi bidez normandiarren Ingalaterrako konkista azaltzean da, batez ere Hastingseko guduaren irudiak agertzen direlarik.
Belgikar franko
Artikulu hau Belgikako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Libera».
Lutjanus jocu
Lutjanus jocu Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Melissa Jiménez (kazetaria)
Melissa María Jiménez Dionisio, ezagunagoa Melissa Jiménez izenez (Lieja, Belgika, 1987ko ekainaren 26a) DAZN streaming zerbitzurako lan egiten duen kirol-kazetaria da.
Biografia
Oso herri txiki batean hazi zen, Bartzelonatik 60 km-ra, eta ahal zuen guztietan joaten zen aitarekin lasterketetara. Txikitatik argi zuen MotoGP-ko Munduko Txapelketan lan egin nahi zuela.
Komunikazio Zientziak ikasi zituen Bartzelonan eta Onda Ramblan egin zituen praktikak. Bi urte eman zituen lanean, bai irratian, bai 25TVn, eta karrera bukatutakoan Madrilera joan zen.
Kazetari ibilbidea
Madrilen hasi zen MarcaTVrekin elkarlanean. Urte eta erdi geroago, SKY Italiak motoen emanaldiak eskaini zizkion, eta Milanera joan zen, aurre denboraldiko entrenamendu batzuen berri ematera. Prentsako buru lan egin zuen Moto2ko "Forward Racing" talde suitzarrarentzat.
2013. urtean, Mediaset Españak Espainiara itzultzeko aukera eman zion, bere kirol-erredakzioan sartzeko. Motoziklismoko emanaldi-taldean hasi zen, paddock-ean erriemaile lanetan, Lara Álvarez ordezkatuta. Bi urte geroago, Melissak Instagrameko kontuaren bidez jakinarazi zuen ez zuela jarraituko MotoGP-ko berriemaile taldean.
2016ko urrian, Antena 3 Tu cara me suena saioaren gonbidatua izan zen bosgarren denboraldian. Nelly Furtado izan zen, I'm like a bird abestia kantatzeko.
2022tik, DAZN F1-eko taldeko kide da, 1 Formulako zirkuituetan, Albert Fábregarekin batera, Sari Nagusien saio guztietan.
Telebistako ibilbidea
25TV telebista-katean hasi zuen bere ibilbidea, eta, ondoren, Marka TVn hainbat saio aurkeztu zituen: Tiramillas, Marca Motor, Marca Player, eta Zamoras y Pichichis. Ordura arte, Skyren Italiako dibisiorako lan egiten zuen, Sysprt24h saioan motor-espezialista. 2012an, Telecincok fitxatzeko zorian egon zen. Azkenean, kateak Lara Álvarez aukeratu zuen eta Jiménez Sky Italiara itzuli zen. Han, estudiotik karreren laburpenak egiten zituen. Telecincok bigarren aldiz deitu zionean, Alex De Angelisekin (Moto2) spot bat grabatzen harrapatu zuen Italian. 2013tik 2015era bitartean, Telecincoko MotoGP saioan, Nico Abadekin batera, paddock-ean bertan egiten zituen erreportaiak. 2016ko martxoan, MotoGP-ko buru zela bi urte eman ondoren, Mediaset Españak kazetariaren irteera iragarri zuen hurrengo denboraldirako.
Bizitza pertsonala
2013ko ekainetik 2014ko otsailera, harreman sentimentala izan zuen Dani Martín abeslariarekin.
2016ko ekainean, Dortmundera (Alemania) joan zen bizitzera, bere une horretako bikotekideak Dortmundeko Borussia taldearekin fitxatu zuelako.
2016ko urriaren 10ean bikoteak, sare sozialen bidez, bere konpromisoa iragarri zuen. 2017ko ekainaren 18an Bartzelonan ezkondu ziren.
2017. urteko abenduaren 24an, Instagrameko kontuan jakinarazi zuen bere bigarren alaba espero zuela. 2018an Marc Bartrak Real Betisek fitxatu zuenez, Melissa Jiménezek Sevillara aldatu zuen helbidea. Abril Bartra Jiménez 2018ko apirilaren 25ean jaio zen Sevillan. 2019ko maiatzaren 13an, Instagramen kontuaren bidez jakinarazi zuten hirugarren umea izango zutela. 2019ko urriaren 26an jaio zen bikotearen Max Bartra Jiménez.
2022ko urtarrilean iragarri zuten zenbait hilabetetan banan bizi zirela, eta banantze-prozesuan zeudela.
2023ko maiatzean, Fernando Alonso 1 Formulako pilotuarekin izan zitekeen maitasun-harremanari buruz hitz egiten hasi ziren, eta, zurrumurruak eragiten zituzten dokumentu grafikoak izan arren, bietako inork ez zuen berretsi. Antena 3en eta Espainiako hainbat komunikabideren arabera, harreman ofiziala da.
Eleutherodactylus dolomedes
Eleutherodactylus dolomedes Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Clara Corral
Clara Corral Aller (Ourense, 1847ko ekainaren 8a - Coruña, 1908ko otsailaren 9a) galiziar poetisa izan zen.
La Tardière
La Tardière Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Tardière udalerrian erroldatutako biztanleak 1.239 ziren. Familiak 497 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (54 bakarrik bizi ziren gizonak eta 58 bakarrik bizi ziren emakumeak), 204 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 173 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 551 etxebizitza zeuden, 503 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 537 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 503 etxebizitza nagusietatik 415 bere jabearen bizilekua ziren, 85 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 153 etxek lau zituzten eta 293 etxek bost zituzten. 437 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 209 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 271 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 804 ziren, horien artean 591 aktiboak ziren eta 213 inaktiboak ziren. 591 pertsona aktiboetatik 552 lanean zeuden (298 gizon eta 254 emakume) eta 38 langabezian zeuden (14 gizon eta 24 emakume). 213 pertsona inaktiboetatik 130 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Tardière udalerrian 523 unitate fiskal zeuden, 1.339,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.983 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 51 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 12 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 16 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 6 albaitariak eta 1 jatetxe.
Clara Corral
Ibilbidea
Dimas Corral Rebellonen alaba. 1852an Lugora joan zen familiarekin. Aita eta ama hil ondoren, umezurtz, Consuelo eta Rita ahizpekin Santiago de Compostelara joan zen 1868an eta bere literatura-lanetan jardun zuen. Garai hartako prentsan agertutako olerkiak gordetzen dira: El Diario de Santiago, Revista Compostelana de Instrucción y Recreo eta La Ilustración Gallega y Asturiana. 1884an Coruñara joan zen bizitzera nebarekin eta koinatuarekin. 1891n A Herminia argitaratu zuen, bere iloba umezurtzari eskainia, Rita ahizparen alaba, eta bera bezala, 1906an sortutako Real Academia Gallegako kide izan zen.
1980an Poesías en gallego y castellano argitaratu zen. 1847-1908, Dimas Romero Vázquezen edizioan.
Ourensen, jaioterrian kale bat dago, bere izen eta abizenak dituena.
2008an Clararen heriotzaren mendeurrena bete zen.
Lanak
Clara Corralek galizieraz eta gaztelaniaz idatzi zuen:
Sturnira nana
Sturnira nana Sturnira generoko animalia da. Chiropteraren barruko Stenodermatinae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Villarosa
Villarosa Italiako udalerri bat da. Ennako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Villarosak honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Tardière
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 harategi zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean La Tardière udalerrian 47 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.794 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vidiuko itsasargia
Vidiuko itsasargia Vidiuko lurmuturrean dago, Oviñana herrixkan, Cudillero udalbatzan, Asturias.
Bilbao Athletic 2022/2023
Entrenatzailea: Álex Pallarés (2022-Egun, 13.jardunalditik)  Bingen Arostegi (2022, 12.jardunaldirarte)
Estatistikak
Jokalariak guztira: 35
Denboraldiko Hamaikakoa
Hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.
Oryzomys nelsoni
Oryzomys nelsoni Oryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Hieraaetus wahlbergi
Hieraaetus wahlbergi Hieraaetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Radulphius
Radulphius armiarma Araneomorphae generoa da, Miturgidae familiakoa. Hego Amerikan aurkitzen da.
Espezieak
The World Spider Catalog 12.0ren arabera:
Turtle Creek (Pennsylvania)
Turtle Creek Pennsylvaniako borough bat da. Allegheny konderrian kokatua dago. 2010ean 5,349 biztanle zituen, 2.51 kilometro koadrotan banatuta.
Bilboko Aste Nagusiko Kriteriuma
Bilboko Aste Nagusiko Kriteriuma, Bilbo n, Aste Nagusian egiten zen errepideko lasterketa zen. Lehen momentuan, S.C. Bilbaina elkarteak egiten zuen, baina gero, 1998. urtetik aurrera, S.C. Casco Viejo elkarteak antolatu zuen. Urtero, 50 txirrindulari inguru biltzen ziren Bilboko zirkuituan, lasterka egitera. Udaletxetik, Areatzako parke ra, eta handik, Enparantza Biribilera zirkuitua zen eta hainbat bira ematen zituzten txirrindulariek. XXI. mendean, zirkuitua aldatu zen, Areatzako parkeko alderdian oztopo gutxiago egiteko. Orduan, Uribitarte aldera mugitu zen eta Isozaki dorreak borobiltzen dituzten kaleetatik pasatzen zen. Euskal Herriko txirrindulari onenak parte hartzen zuten, Iñaki Barrenetxea, Unai Elorriaga, Iñigo Landaluze, Iban Mayo, Ion Izagirre, Jon Aberasturi eta beste batzuk bezala. 2010. urtean, egin zen azkeneko ekitaldia, Bilboko Udalak bere laguntza kendu zuelako.
Craterocephalus laisapi
Craterocephalus laisapi Craterocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Atherinidae familian.
Ziklomorphosia
Ziklomorphosia Sorkun abeslariak, beste hainbat musikari eta artisten lankidetzarekin batera, 2015ean kaleratutako bakarkako diskoaren izenburua da. Estudioko bakarkako laugarren lana du Oreretako kantariak.
Izenburua bi hitzen baturatik sortutakoa da: ziklotimia eta metamorfosia. Hain zuzen, artistari ziklotimia diagnostikatu ondoren, artistak berak izandako metamorfosi edo bizitza-aldaketari egiten dio erreferentzia.
Sapëko elizbarrutia
Sapëko elizbarrutia (Dioqeza e Sapës, Dioecesis Sappensis) Erromatar Eliza Katolikoaren albaniar elizbarrutietako bat da. 1062. urtean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Sapën dago. Egun apezpikua Simon Kulli da.
Aci Bonaccorsi
Aci Bonaccorsi Italiako udalerri bat da. Cataniako probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Aci Bonaccorsik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jamestown (Kentucky)
Jamestown Kentuckyko hiri bat da. Russell konderrian kokatua dago. 2010ean 1,794 biztanle zituen, 7.78 kilometro koadrotan banatuta.
Qiyunia
Qiyunia Araneomorphae armiarma generoa da, Dictynidae familiakoa. Taxon monotipiko Qiyuniaaren generoaren espezie bakarra da. Txinako Anhuiko espeziea da, Quiyun mendikoa.
Italiar lira
Artikulu hau Italiako dibisari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lira».
Italiar lira Italiako txanpon ofiziala zen Euroaren sarrera baino lehen, 2002ko urtarrilaren 1ean. 1999an euroarekiko 1.936,27 liratako balio finkoa ezarri zitzaion.
Paulhac (Cantal)
Paulhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Paulhac udalerrian erroldatutako biztanleak 458 ziren. Familiak 183 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 291 etxebizitza zeuden, 184 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 72 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 283 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 184 etxebizitza nagusietatik 152 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 10 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 159 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 105 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 281 ziren, horien artean 205 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 205 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (105 gizon eta 86 emakume) eta 13 langabezian zeuden (4 gizon eta 9 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Paulhac udalerrian 181 unitate fiskal zeuden, 448 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.270 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Paulhac udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.800 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Sobietar Batasunaren itsas armada
Sobietar Batasuneko itsas armada (Военно-морской флот СССР (ВМФ)) 1918an sortu eta 1991n desagertu zen Sobietar Batasunaren itsas armada izan zen.
Urpekariak
Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Siberiako iparraldea indartzea izan zen Sobietar Batasunaren helburu nagusietako bat. Helburu horri asko lagundu zion Artikoko ontzidiak izotza hausteko ontzi izugarriekin. Asmo itxuraz baketsu horien atzean, Estatu Batuekiko segurtasun estrategia zegoen ezkutaturik. Baina Kolako penintsula eta Alaska artean dauden 2.700 miliak zeharkatzeko urpekari nuklearrak behar ziren, Iparburuko izotz geruzaren azpitik igaro ahal izateko.
K3 urpekariaren istripua
Behar hori gainditzea lehentasuna izan zen Sobietar Batasunarentzat, eta 1954an lehen urpekari nuklearra eraikitzeko erabakia hartu zen. Lehenengo urpekaria (K3) 1957an jaurti zen, eta 1958an hasi zituen bere saioak itsasoan. Saio haietan hainbat matxura izan ziren erreaktoreen zirkuituetan; kontuan hartu behar da erreaktore haien oinarri fisikoa Txernobileko erreaktoreen antzekoa zela.
Hainbat arazoren ondoren, 1967an, K3an (Leninski-Komsomol izena eman zioten) izugarrizko istripua izan zen: irakiten zegoen olioa isuri zen urpekariko zulo batetik. Hogeita hemeretzi lagun hil ziren.
Norvegiako itsasoko istripua
Inguru horretako urpekarietan egin diren saioen ondorioz, istripu ugari izan dira urteetan; aipagarrienetako bat Norvegiako itsasoan gertatu zen 1989an. Hainbat marinelek salbatzea lortu zuten, baina berrogeita bi lagun hil ziren. Dena dela, norvegiarren laguntza onartu izan balute hildako gutxiago izango ziren.
Sobietar Batasunak eraiki dituen berrehun urpekari nuklearretan izan diren istripuetatik, hogeitik gora larriak izan dira. Eta horiez gainera, izotza hausteko ontzien istripuak hartu behar dira kontuan. Bestalde, ezin ahantz dateizke urpekarietako misilak jaurtitzeko zeregina duten misilen biltegietan izan diren istripu larriak. Jaurtigailu horiek misilen buruetatik bereiztuta badaude ere, biltegi horietako eztandak garrantzi handikoak izan dira.
Mourmanskeko istripua
Horien artean aipatzekoa da 1984. urtean izan zena, Mourmansketik 16 kilometrora. Istripu haren ondorioz, hainbat eraikuntza desegin ziren, berrehun lagun inguru hil ziren eta beste horrenbeste zaurituta geratu.
Oryzomys nitidus
Oryzomys nitidus Oryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Iztai
Iztaia (etimologia: *izta-(h)egi ), iztondoa edo iztartea sabelaren eta izterraren arteko lerroa markatzen duen tolestura edo sakonunea da. Baita ere, lerro hau aurkitzen deneko eskualdea.
Lutjanus johnii
Lutjanus johnii Lutjanus generoko animalia da. Arrainen barruko Lutjanidae familian sailkatzen da.
Magnús Scheving
Magnús Örn Eyjólfsson Scheving (Borgarnes, 1964ko azaroaren 10a) islandiar aktore eta gimnasta ohia da.
Mikel Zalbide
Mikel Zalbide Elustondo (Donostia, Gipuzkoa, 1951ko maiatzaren 9a) euskal hizkuntzalaria, soziolinguista eta ingeniaria da.
Bizitza
Ingeniaritzako goi-ikasketak egin zituen Nafarroako Unibertsitatean. Gazte-gaztetandik euskarak bete gabe zituen alorrak hornitzeko lanean jardun du.
Terminologia eta hiztegigintza
Hizkuntzaren corpus-plangintzan lan zabala egindakoa da.
1972an, artean ikasle zelarik, Elhuyar Kultur Elkartearen sortzaileetakoa izan zen: zientzia-tekniken alorreko lehen euskal aldizkaria sortzeaz gainera, irakaskuntzarako hainbat material prestatzen eta hitz-eraketazko azterlanak bideratzen hartu zuen parte.
Langintza horretan abiatzeko bidea Elhuyar taldearen aldetik lankidetzan zabaldu zuten Hiazinto Fernandorena eta Jose Ramon Etxebarriarekin. Talde-lanean idatzi zuten Haizeak, euria eta klima izeneko liburua, irakaskuntza orokorreko prestaturiko lehenengo irakasmaterialetako bat. Egileen artean zeuden, besteak beste, hauek: Luis Mari Bandres, Iñaki Azkune, Andoni Sagarna, Pedro Miguel Etxenike, eta Mikel Zalbide. 1978an, Unibertsitate Zerbitzuetarako Euskal Institutua (UZEI) sortu zenetik, zientzia-tekniken alorreko arduradun teknikoa izan zen. Bertan jardun zuen lanean, besteak beste, Fisika, Kimika eta Matematika hiztegiak prestatzen, eta lexiko-sorkuntza erabideen aztertzaile eta ikastaro-emaile. Halaber, maileguzko hitzen idazkeraz eta ebakeraz UZEIn eginiko sistematizazio-lanaren egile dugu.
Perrier's Bounty
Perrier's Bounty (euskaraz Perrierren Saria) 2009ko Ian Fitzgibbon irlandar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko thriller komedia film bat da. Mark O'Rowe gidoilariak idatzi eta Cillian Murphy, Brendan Gleeson, Jim Broadbent eta Jodie Whittaker aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Dublin, Irlanda. Michael McCrea (Cillian Murphy), bere aita Jim (Jim Broadbent) eta Michaelen bizilaguna den Brenda (Jodie Whittaker) deritzon neska gazteak Darren Perrier (Brendan Gleeson) gangsterraren morroietako bat tiroz hil eta Perrieren eta haren morroiengandik ihes egin beharko dute.
Mikel Zalbide
Hezkuntza
1981. urteaz geroztik Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Sailean aritu da lanean, hasieratik Euskara Zerbitzuaren buru izan delarik. 2014an hartu zuen erretiroa. Erantzukizun horretan, Administrazioak euskararen ikaskuntza eta ezagutza ereduak finkatzeko egitasmorik nagusietan esku hartu du. Aipatzekoa da eragin zuzena izan duela EGA tituluaren, HE1 eta HE2 hizkuntza-eskakizunen eta IRALE programaren sorreran.
Pedagogia eta hezkuntzaren esparruan, berriz, hainbat egitasmo martxan jartzeko lan-taldeetan jardun da: EIMA programa (Euskal Ikasmaterialgintza), hau da, Lehen eta Bigarren Hezkuntzarako ikasliburuak, ikus-entzunezko eskola-materialak eta softwarea sortu eta hizkuntzaren kalitatea zaintzeko; NOLEGA programa eta ULIBARRI proiektua, eskola-giroan euskararen erabilera indartzeko; Hezkuntza Administrazioa Euskalduntzeko Plana. Halaber, A, B eta D ereduen hizkuntzazko gaitasun-ondorioak ateratzea eta hobekuntza-neurriak proposatzea izan dira haren eginkizun batzuk.
Wissous
Wissous Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Wissous udalerrian erroldatutako biztanleak 5.112 ziren. Familiak 2.029 ziren, horien artean 545 pertsona bakarrekoak ziren (210 bakarrik bizi ziren gizonak eta 335 bakarrik bizi ziren emakumeak), 545 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 748 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 191 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mikel Zalbide
Euskaltzaindia
2006ko apirilaren 27tik aurrera euskaltzain osoa da. Sarrera hitzaldia 2007ko ekainaren 2an irakurri zuen Donostian.
Wissous
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mikel Zalbide
Euskaltzaindia
Gaur egun Euskararen Historia Soziala (EHS) izeneko egitasmoa darama aurrera. 2007an sortutako proiektu honek soziolinguistika historikoaren bidea lantzen du, euskarak eta euskararekin harremanetan egon diren hizkuntzek denboran izan duten bilakaera soziala aztertzen duenean.
Wissous
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.462 ziren, horien artean 2.617 aktiboak ziren eta 845 inaktiboak ziren. 2.617 pertsona aktiboetatik 2.432 lanean zeuden (1.252 gizon eta 1.180 emakume) eta 185 langabezian zeuden (92 gizon eta 93 emakume). 845 pertsona inaktiboetatik 260 erretiraturik zeuden, 412 ikasten zeuden eta 173 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Wissous udalerrian 2.139 unitate fiskal zeuden, 5.686,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.725 euro zen.
Mikel Zalbide
Soziolinguistika
Hizkuntza alorrean duen esperientzia guztia bilduta, soziolinguistikaren eta hizkuntzaren soziologiaren alorrean aritu da, eta euskarak munduko beste eremu urriko hizkuntzekin batera dituen arazoen teoria eta praktika aztertu ditu. Horrek hamaika kongresu eta topaketatara eraman du, Euskal Herrian eta Europan barna. Alde horretatik, Joshua Fishman soziolinguista estatubatuarraren zenbait lan itzuli ditu eta baita berarekin elkarlanean aritu ere.
Wissous
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 514 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 11 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 43 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 64 eraikuntza enpresak ziren, 131 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 46 garraio enpresak ziren, 20 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 27 finantziazio enpresak ziren, 19 higiezinen enpresak ziren, 88 zerbitzu enpresak ziren, 28 administrazio publikoko enpresak ziren eta 16 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 83 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 14 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 11 igeltseroak, 2 margolariak, 11 zurginak, 6 iturginak, 4 argiketariak, 7 eraikuntza enpresak, 4 ile apaindegiak, 12 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 19 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 2 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 2 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Mikel Zalbide
Soziolinguistika
Neurri handi batean, berak ekarri ditu euskararen egoerara Fishmanek darabiltzan oinarrizko hainbat kontzeptu: hala nola, mintzaldatzea, ingelesezko language shift kontzeptuaren ordainetan, hiztun-talde baten baitan denboran zehar ematen den hizkuntza batetik beste baterako aldaketa adierazteko. Euskararen kasuan, euskal hiztun-taldeen baitan erdarara (gaztelaniara nahiz frantsesera) egiten den aldaketa.
Wissous
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Wissous udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 580 hektarea erabiltzen.
Mikel Zalbide
Soziolinguistika
Hizkuntza indarberritzea (HINBE), hau da, mintzaldatze prozesua bertan behera uztea, reversing language shift (RLS) kontzeptua adierazteko, baita arnasguneen kontzeptua ere, ahuldutako hizkuntza batentzat beharrezkoak diren hiztun-eremu demografikoki kontzentratuei buruz aritzeko.
Wissous
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
Mikel Zalbide
Soziolinguistika
Azken urteotan, Euskararen Historia Soziala egitasmoaren baitan, euskararen nahiz beste edozein hizkuntzaren historia soziala lantzeko eredu metodologiko bat garatu eta finkatu du, egitasmoko lankideekin batera.
Wissous
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Finlandiar marko
Finlandiar markoa Finlandiako txanpon ofiziala zen euroaren sarrera baino lehen, 2002ko urtarrilaren 1ean. 1999an euroarekiko 5,94573 markako balio finkoa ezarri zitzaion.
Mikel Zalbide
Soziolinguistika
Irakasle eta tutore da HIZNET – Hizkuntza plangintza graduondokoan.
Eleutherodactylus emiliae
Eleutherodactylus emiliae Eleutherodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mikel Zalbide
Soziolinguistika
Hitz egiten eta idazten dakizkien hizkuntzak euskara, gaztelania, alemana eta ingelesa dira.
Artikuluak
Bestalde, Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-baseak, guztira berak sorturiko 100 lan baino gehiago erakusten ditu.
Christina Chalon
Christina Chalon (Amsterdam, 1748ko maiatza–Hazerswoude, 1808ko abenduaren 18a) Herbehereetako artista eta irarlea izan zen.