cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Biopirateria
Biopirateria esaten zaie garapen bidean dauden herrialdeetako bioaniztasuna erabiliz irabazi ekonomikoak lortzeko legez kanpoko ekintzei. Azken hamarkadetan izendaturiko pirateria mota berri bat da.
Antzinako Greziako literatura
Lirika korala: Alkman, Estesiroko, Pindaro, Simonides eta Bakilides.
Pindaro
Vogue (argipena)
Vogue izenak hainbat adiera du:
Antzinako Greziako literatura
Lirika korala: Alkman, Estesiroko, Pindaro, Simonides eta Bakilides.
Beoziako Pindaro-rekin, K.a. 522an jaioa, kantu koralak bere goia jotzen du. Bere lanen zatirik garrantzitsuena epinizio ek osatzen dute eta Joko Panheleniko en arabera sailkatuta heldu zaizkigu: Oda Olinpikoak, Zeusi Olinpian eskainitako jokoen irabazleen ohorez, Oda Pitikoak, Apolori Delfosen eskainitako jokoen irabazleen ohorez, Oda Nemearrak, Argoseko jaialdietan irabazi zutenei eskainiak, eta Oda Istmikoak, Korintoko Istmoan ospatzen ziren jaialdi panhelenikoetan garaile suertatu zirenei eskainiak. Pindaro poeta panheleniko gisa aurkezten zaigu, gora-behera historikoetatik kanpo poesiaren artea menperatzen duena. Erlijio olinpiko tradizionalaren defendatzaile, gizaki hilkorren txikitasuna kantatzen du jainkoen boterearen aurrean: Zeusen justizia kantatzen du, edo Apoloren orojakitasuna, Heraklesen indar ikusgarria…. Pindaroren poemek, bestalde, “arrazoiarengandik at” dagoen mundu erakargarria aurkezten du (magia, bihozkadak…), beste munduko bizitza edota profeziak.
Biopirateria
Biopirateria ez da bakarrik flora eta faunaren kontrabandoa, baita populazio tradizionalen ezagutza eta baliabide naturalak monopolizatzea ere, populazio batzuek euren baliabideen gaineko kontrola galtzen baitute enpresa pribatuen mesedetan. Biopirateriak, adibidez, Amazonia bezalako eremu naturalei egiten dio kalte honen fauna eta flora explotatzen baititu merkatuaren interesetan.
Vogue (argipena)
Toponimian:
Antzinako Greziako literatura
Lirika korala: Alkman, Estesiroko, Pindaro, Simonides eta Bakilides.
Bere poesia zaila da, gai aldaketa azkarrengatik, hitzen orden aldrebesagatik…. Bere oden egituran, badira ia beti azaltzen diren elementuak: batetik, garaileari, bere familiari, bere herriari eta beste kirol-garaipenei egindako aipamenak; bestetik, zenbait mitoen aipamenak, zerikusi zaila dutenak jaialdiarekin, garailearekin, bere arbasoekin edo herriarekin; eta, azkenik, gogoeta moralak eta iritzi etiko eta erlijiosoak.
Vogue (argipena)
Ikus, halaber:
Biopirateria
Biopirateria delitutzat jo daiteke askotan, izan ere, talde baten informazioa urteetan metatua izan dena ondasun kolektibotzat har daiteke eta beraz, ezin da merkaturatu daitekeen merkantzia moduan erabili. Hala ere, nazioarteko legedia askotan lausoak, garapen bidean dauden herrialdeek duten zaurgarritasunak, bioteknologiaren garapenak eta marka eta patenteen erregistrorako erreztasunak jarduera hau handitzea eragin dute.
Antzinako Greziako literatura
Lirika korala: Alkman, Estesiroko, Pindaro, Simonides eta Bakilides.
Epinizioez gain, Pindarok baditu beste konposizio batzuk ere, hala nola, Jainkoei Himnoak, Peanak (Apolori edo beste jainko batzuei eskerrak emanaz), ditiranboak, enkomioak, e.a..
Biopirateria
Kausak
Bi kausa nagusi daude:
Antzinako Greziako literatura
Lirika korala: Alkman, Estesiroko, Pindaro, Simonides eta Bakilides.
Simonides
Zeoseko Simonides (556-468) handik hona dabilen poeta dugu, gorte batetik bestera, jauntxoen zerbitzura. Diru eta ondasun zale agertzen zaigu, baita sophos ere, ikuspuntu morala ematen duen jakituriaz. Enkarguz eta diru-truk lirika korala idatzi zuen lehenengoa omen. Bere ospea trenoei zor die, hileta-kantuei, non gogoeta moralak egiten zituen, eta epinizioei, jokoetako irabazleei eskainitako kantuei. Aintzinatik Simonidesen epinizioak kirol-motaren arabera sailkatuak azaldu zaizkigu: lasterketa, borroka, pentatlona, boxeoa, zaldi-lasterketa, kuadriga-lasterketa, mando-lasterketa… Mitoa oso zati garrantzitsua da mota hauetan.
Simonides Pindaro baino berrogei urte zaharragoa zen, eta, hala ere, modernoagoa, etorkizunari begiratzen ziona.
Bakilides
Prosa
Mendebaldeko kulturetan poesiaren bidez adierazi dira lehen ideia serio eta  fundamentuzkoak, prosaren sorrera berantiarra izan da. Grezian ere, nola ez, poesia erabili izan zen mendeetan zehar, eta gai didaktikoak eta filosofikoak poesiaz adierazi ziren. Hau dela eta, lehen prosa sortu zenean Grezian, zaila zen edukiagatik bereiztea poesia eta prosa. Prosaz adierazten hasi ziren idazkiak izaera teknikoa zuten: filosofia, legeak eta politika, zientzia, teknika…  Baina  testu hauek edukiagatik zuten interesa, ez lan artistikoak izateagatik. K.a. VI. mendera arte, poesiaren loratzetik bi mende beranduago, ez da aurkitzen izaera literarioa duen prosa lanik.
Filosofia presokratikoa
VII.-VI. mendeen artean Jonian ematen den mugimendu zientifikoak zerikusi nabaria izan zuen prosaren garapenarekin. K.a. VI. mendean eta V.aren hasieran, pentsalariak hasten dira munduaren jatorriaz eta funtzionamenduaz galdezka, mitoekin bat egin gabe, eta printzipio abstraktu unibertsaletara jotzen dute kosmosa azaltzeko. Gerora, presokratikoak izenez bildu izan dira, aro klasikoko Sokrates baino lehen bizi eta idazten baitute. Filosofoek tratatuak idazten dituzte, sarritan bertsotan.
Tales Miletokoa, astronomoa gainera, Aristoteles edo Platon bezalako geroagoko autoreek idatzi zutenaren bidez bakarrik ezagutzen da; berak uste du ura dela gauza guztien jatorria. Honen ondoren, bi pentsalari milesiarrek bere ideiak idatziz uzteko interesa azaldu zuten: Anaximandro, apeiron (mugababe, infinitu, zehazgabe) izendatu zuen unibertso osoaren jatorria eta helmuga, eta Anaximenes, zeinentzat airea den. Efeso n, Jonia n, Heraklito k, aforismo ilunetan, munduari buruzko egiak formulatzen ditu, non mugikortasun kosmikoaren doktrina garatzen duen, kontrakoen arteko borrokan oinarritzen dena. Pitagoras ek, pitagorismoaren sekta erlijiosoa ren sortzailea, zenbakietan bilatzen du harmonia kosmikoa eta, beraz, matematike tan eta musika n. Geroago, Agrigentoko Enpedokles ek, pitagorismo ak eta orfismo ak eraginda ziurrenik, unibertsoaren oinarriak bilatzen ditu lau elementutan (sua, ura, lurra eta eterra), eta esaten du maitasunak eta gorrotoak (Eros eta Eris) printzipio unibertsalek bultzatzen dituztela, mistizismoz beteriko sistema filosofiko batean (berraragiztatzean sinesten du).
Kolofonteko Xenofanes, Elea n eskola filosofiko baten sortzailea, Homerok eta Hesiodok agerturiko jainkoen ikusmoldea bortizki kritikatzen duen lehenetariko bat da; Xenofanesen dizipulua izan daiteke, Parmenides Eleakoa k, itxurazko aldaketek ezkutaturiko kosmosaren erabateko gelditasunari buruzko doktrina garatzen du, Heraklito renaren guztiz kontrakoa. Atenas en, Anaxagoras ek baieztatzen du Izpiritua (Nous) printzipio unibertsaltzat. Abderako Demokrito k atomismo aren sistema lantzen du, zeinaren arabera unibertsoa gorputz banaezin ñimiñoak (a-tomoak), hutsean eboluzionatzen baitute.
Historiografia
Asia Txikia n eta VI. mendea ren amaieran  pausu berri bat eman zen. Hango grekoak kanpoko erregeen menpean bizi ziren, hasieran Lidia ko erregearen eta gero Pertsia koaren menpe. Honek herri haiekiko jakinmina sortarazi zien, eta jakinmin hau ez zitzaien mito grekoekin asetzen.
Hau honela, mota guztietako informazioa ematen zuten idazkiak sortu ziren, nola geografia, etnografia, hala ohitura politiko edo erlijiosoak, edo historia zatiak biltzen zituztenak, hau da, periplo ak.
Garai berean sortzen dira logografo ak, lekuan lekuko historiak idazten dituzten idazleak, eta, hauen artean, Miletoko Hekateo dugu ezaguna; Lurraren inguruko bidaia izeneko lana idatzi zuen, Mediterraneo ko eta Itsaso Beltz eko periplo a, Gibraltar retik hasita; gehienbat bere bidaietan oinarriturik, herriak, populazioa, ohiturak, animaliak eta bitixikeriak deskribatzen zituen, herri-ipuinekin batera. Lurraren planoa ere diseinatu zuen, disko lau gisa ozeano gainean flotatzen. Bere lanik ezagunenak Genealogiak izan ziren, historia orokor bat.
Francisco de Enciso
Francisco de Enciso Zárate idazle espainiar bat izan zen, Logroñon jaioa, baliabide urriko familia kapare batean. Don Pero Alvarez Osorio, Astorgako markesaren idazkaria izan zen. 1532an, Valladoliden bizi zen bitartean, hiri horretan Florambel de Lucea zalduntza liburuaren lehen bi zatiak argitaratu zituen, Sevillan 1548an berinprimatu zirenak. 1549an Rogel de Senat liburu-saltzailearekin edizio kontratu bat sinatu zuen hirugarren zati bat inprimatzeko, hirugarren zati honen eskuizkribu batzuk baino kontserbatzen ez direlarik. 1570ean hil zen.
Antzinako Greziako literatura
Greziar literatura klasikoa (K.a. V)
Joniako greziar hirien matxinadak eta Greziako hirien eta Persiako inperioaren arteko mediar gerrek, K. a. V. mendearen lehen hamarkadetan, mundu grekoa iraunkorki markatzen dute, eta Atenasko hiria botere politiko eta ekonomiko nagusira iristen laguntzen dute mende honen erdialdean. Atenas, halaber, Grezia erdialdeko bizitza artistiko, intelektual eta kulturalaren egoitza nagusi bihurtzen da: hor biltzen dira filosofoak, poetak eta jakintsu edo adituak. Gainera, erregimen demokratikoa elokuentziaren lorpenaren aldekoa da, bakoitzak bere ideiak defendatzeko aukera ematen baitu. Atenas ek, Peloponesoko gerra n, Esparta ren aurka jasandako porrotaren ondorioz, mende amaieran galdu zuen nagusitasun politikoa; K.a. IV. mendean hainbat hiri norgehiagoka aritzen dira inor luzez gailendu gabe, K.a. 338 an Mazedoniako Filipo k denak menperatu zituen arte.
Francisco de Enciso
Badago arrazoirik Francisco de Enciso Zárate La crónica del muy valiente y esforzado caballero Platir liburuaren egilea ere badela pentsatzeko, lehen aldiz 1533an Valladoliden inprimatu zena eta 1540ean Sevillan berinprimatutakoa.
Antzinako Greziako literatura
Antzerkia
Kronologikoki badirudi tragedia sortu zela lehenago literatur genero gisa, eta handik ez urte askotara, komedia etorri zela. Aristoteles ek tragediaren eta komediaren jatorrien berri ematen du bere Poetikan.
Tragedia: Eskilo, Sofokles eta Euripides
Eskilo
Sofokles
Veronako katedrala
Veronako katedrala (Duomo di Verona, Cattedrale di Santa Maria Matricolare) Verona hirian dagoen katedrala da. Lurrikara baten ondorioz 1117an erori ziren bi eliza paleokristauen hondakinen gainean eraiki zen. Katedrala erabat berreraikia izan zen erromaniko estiloan eta 1187ko irailaren 13an sagaratua. Bere egitura denborarekin aldatu egin da, hainbat berreraikuntzengatik, baina horrek ez zuen esan nahi oinplanoa aldatu zenik.
Antzinako Greziako literatura
Tragedia: Eskilo, Sofokles eta Euripides
Euripides
Police udalerria
Police Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Police barrutian kokatuta. 251,71 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 41543 biztanle zituen.
Antzinako Greziako literatura
Komedia: Aristofanes
Aristofanes
Veronako katedrala
Kanpoaldea
Hiru aldeko fatxadak bi isurkiko errematea du, eta erdikoa arkupea da, beheko aldea marmol zuri eta arrosaz egina duena. Arkuari eusten dioten zutabeek lore-motiboekin, ehiza-eszenekin eta santuen irudiekin zizelkatuta daude alboak; arkupearen goialdea tobazkoa da, eta bi grifo eta zortzi zutabetan bermatuta dagoen frontoi batek koroatzen duen arku bat du. Ataria profeten eta animalien irudiekin zizelkatuta dago. Michele Sanmichelik egindako kanpaia dagoen aldeko arkupeak bi zutabe-lerro ditu, kapitel apainduekin, XIV. mendeko hondakinen behe-erliebe eta freskoekin. Kanpaiaren dorrea ez zuten inoiz amaitu.
Barrualdea
Barnealdearen itxura garaikidea XV. mendeko eliza erromanikoari egindako aldaketen ondorio da. Veronako marmol arrosaz eraikitako pilastra altuko hiru nabetan banatzen da, ganga gotikoei eusten dietenak.
Antzinako Greziako literatura
Historia: Herodoto, Tuzidides eta Xenofonte
Herodoto
Tuzidides
Xenofonte
Hizlaritza: Isokrates, Lisias eta Demostenes
Isokrates
Lisias
Demostenes
Medikuntza: Hipokrates
Hipokrates
Filosofia: Platon eta Aristoteles
Platon
Aristoteles
Greziar literatura helenistikoa (K.a. IV-II)
K.a. 338 an Esparta ez beste greziar hiri guztiak Mazedoniako Filipo II.a k konkistatu zituen. Filiporen semeak, Alexandro Handia k, asko hedatu zuen bere aitak konkistatutako lurraldea. Alexandro Handia ren konkisten ondoren, greziar zibilizazioa Ekialdeko Mediterraneo osoan hedatu eta betikotu zen, eta greziar hizkuntza k protagonismoa hartu zuen kulturan. Egipto iparraldeko Alexandria hiria K. a. III. mendetik aurrera greziar kulturaren erdigunea bihurtu zen.
Poesia
Teokrito
Kalimako
Apolonio Rodaskoa
Komedia
Menandro
Historiografia
Eratostenes
Septuaginta
Aldi helenistikoko ekarpen baliotsuenetako bat Itun Zaharre tik grekorako itzulpena izan zen. K. a. 250 eta 150 urteen artean idatzi zen Alexandria n eta Septuaginta (Hirurogeita hamar) izena eman zitzaion, juduen tradizioak diolako 72 judu jakintsuk (tribu bakoitzeko seik) 72 egunetan egindako itzulpena dela.
Greziar literatura erromatarra (K.a. 146-K.o. 395)
K.a. 146 an, hirugarren gerra punikoaren ondoren, erromatarra deritzon garaia hasiko da, Grezia eta erresuma helenistiko asko erromatar probintzia bihurtzen direnean. Erromak Grezia konkistatu eta Erromatar Inperioa ren probintzia izango da lehenengo eta Ekialdeko Erromatar Inperioa rena ondoren.
Historialariak
Alexandro Handiaren ondorengo historialaririk nabarmenak izan ziren:
Polibio
Diodoro Siziliakoa
Dionisio Halikarnasokoa
Apiano
Flavio Arriano
Nobela
II. eta III. mendeetan garatu zen, nahiz eta obren datazio zehatza eztabaidagarria izan. Gerora bizantziar eleberriaren edo abenturazko eleberriaren generoa inspiratu zuten.
Beste genero batzuk
Galeno medikua (131-201) Hipokrates en ondoren medikuntza zaharreko pertsonaiarik esanguratsuena da, K.a. V. mendean medikuntzaren oinarriak ezarri zituena.
Flightplan
Flightplan (euskaraz Hegaldi Plana), 2005eko Robert Schwentke alemaniarrak zuzendutako misteriozko thriller psikologiko bat da. Jodie Foster, Peter Sarsgaard, Erika Christensen, Kate Beahan, Greta Scacchi, Sean Bean eta Matt Bomer aktoreek antzeztu zuten.
Antzinako Greziako literatura
Bizantziar literatura (395-1493)
K. o. 395ean Teodosio I. hil ondoren, Inperioa bitan banatu zen: Mendebaldeko eta Ekialdeko erromatar Inperioak. Justiniano I.a Ekialdeko enperadorea ren ondoren, greziar literatura helenistikoa Bizantzio n babestu zen, eta bertan mantendu zen Erdi Aro osoan, balio gutxiko lanekin, 1453 ra arte, Konstantinopla otomandar rek hartu zutenean.
Flightplan
Argumentua
Alemania, Berlin, Kyle Pratt (Jodie Foster) aeronautika ingeniariak David senarra galdu ondoren, haren gorpua eta sei urteko alabarekin Aalton Aerolineako Elgin 474 hegazkinez AEBetara itzultzea erabaki duen estatubatuar emakume bat da. Baina, hegaldian zehar alaba misteriotsuki desagertzean, hegazkineko inor ez da neskatoa ikusi izanaz gogoratzen. 12.000 metroko garaieran, Kylek bere bizitza guztiko amesgaizto handienari aurre egin beharko dio: bere alaba Berlin-New York hegaldian desagertu da. Kylek oraindik senarraren galera gainditu ez duen arren eskifaia sinisgaitzaren aurrean burutik ongi dagoela frogatuarazi beharko du, baina burua galdu duelako aukerari ere aurre egin beharko dio. Dena dela, Marcus Rich (Sean Bean) hegazkineko kapitainak, eta Gene Carson (Peter Sarsgaard) hegazkineko polizia ofizialak, Kyleri sinistu nahi izan arren, neskatoa hegazkinera inoiz igo ez zela dirudi. Etsitua eta bakarrik, Kylek misterioa argitzeko bere buruan sinistu eta konfidantza izan beharko du.
Antzinako Greziako literatura
Bizantziar literatura (395-1493)
Bizantziar literatura ertaroko greko z idatzia da, Bizantziar Inperioa ren hegemonian. Erdi Aro kristauan Ekialdeko Erromatar Inperioa ren zati helenizatuaren bizitza intelektualaren adierazpena da. Greziar eta kristau zibilizazioa konbinatzen du erromatar sistema politikoaren oinarri komunaren gainean, Ekialde Hurbil eko giro intelektual eta etnografikoan kokatua.
Chrysaster
Chrysaster Gracillariidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Chrysaster hagicola da.
Antzinako Greziako literatura
Bizantziar literatura (395-1493)
Bizantziar literatura lau kultur elementutatik abiatzen da: grekoa, kristaua, erromatarra eta ekialdekoa, zeinen izaera konbinatu egin baitzen. Ekialdeko irudimenak kultura intelektual helenistikoaren, gobernuaren antolaketa erromatarraren eta kristautasunaren bizitza emozionalaren ekarpenak biltzen ditu.
Romano Melodos (V. mendea). Poesia erlijiosoa
Jorge Pisidiakoa (VII. mendea). Poesia epikoa, Heraklioren espedizioa persiarren aurka.
Teofanes. Historialaria.
Gregorio Palamas (1296-1359). Teologoa eta filosofoa. Prosopopeia, Teofanes eta Triadak.
Shawsville (Virginia)
Shawsville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Montgomery konderrian kokatuta dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lawson Heights (Pennsylvania)
Lawson Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Westmoreland konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Plimerita
Plimerita fosfato motako minerala da eta rockbridgeita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Plimerita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
North Crows Nest (Indiana)
North Crows Nest Indianako herri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 45 biztanle zituen, 0.17 kilometro koadrotan banatuta.
Koma (egoera)
Koma (grezieratik κῶμα edo κωμα, koma, "lo sakona") osasun egoera larria da, gorputzaren funtzio gehienak, kontzientzia barne, arnasketa eta zirkulazioa izan ezik —bizitzeko ezinbestekoak—, galtzen direnean sortua. Hainbat egoerak sor dezakete: intoxikazioak (alkohola, drogak edo toxikoak) edo anomalia metabolikoak (hipogluzemia, hipergluzemia, zetosia), nerbio-sistema zentraleko gaixotasunak, istripu zerebrobaskularrak, garuneko traumatismoak, konbultsioak, espasmoak, hipoxiak... Kausa metabolikoak ohikoenak izaten dira.
Koma egoeran arnas eta zirkulazio funtzioak bete ohi dira baina konortea eta mugimendu, sentikortasun eta adimen funtzioak erabat apaltzen dira. Mota askotako koma egoerak bereizten dira: egoera arinenetan, eriak esnatua dagoela dirudi, ametsetan bezala hitz egiten baitu eta mugitu egiten baita; larrienean, berriz, elektroentzefalograma laua izaten da eta bihotzean eta arnasketan gorabeherak gertatzen dira. Koma egoerak ez du iraupen jakinik: badira ordu edo egun batzuk igarota koma egoeratik esnatzen diren gaixoak, baina badira garuneko zeluletan gertatuko kalteen ondorioz sekula esnatzen ez direnak. Koma egoera hainbat arrazoirengatik sor daiteke, hala nola eritasuna, infekzioak eta tumoreak. Hori guztia kontuan hartuta, sindrome bat dela esan daiteke, burmuineko gorabeherak sortzen dituena. Horregatik, askotan heriotza eragiten du.
Pasaiako Iberdola Bandera
Pasaiako Iberdrola Bandera Pasai Donibanen jokatzen den TKE Ligako estropada da. Koxtape Arraun Elkarteak antolatzen du.
2014ko ekitaldia denboraldi-aurrean jokatu zen, ekainaren 21ean, eta ez zen ligetarako puntuagarria izan.
Emakumezkoen Palmaresa
Gipuzkoako Ligarako puntuagarria izan zen.
Kietismo
Kietismo XVII. mendeko doktrina mistiko katolikoa izan zen, Miguel de Molinos apaiz espainiarrak proposatua, eta Madame Guyon-ek eta Cambraiko artzapezpiko Fénelon-ek hedatua. Kietismoaren arabera, kristau-perfekzioa, arimaren salbamena alde batera utzita, maitasun hutsa da, kontenplazio hutsa, eta alferrikakoa da erlijiozko praktika, baita bizitza aktiboa ere; gelditasun eta pasibotasun osoan, Jainkoarekin bat egiten da. Inozentzio II.ak debekatu zuen, eta jarraitzaile asko Inkisizioak erreta hilarazi zituen.
Zentzu gaitzesgarrian, kietismo esaten zaio kontenplazio hutsa eta gelditasuna eredutzat hartzen dituen doktrina edo jarrera orori.
Kietismoaren jarraitzaikeak
Hona hemen idazle batzuk:
Kritikak
Kietismoari kritika egin izan zaio kristautasunetik bertatik eta kristautasunetik kanpo.
NGC 6436
NGC 6436 galaxia bat da, Draco konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Brida (zaldia)
Brida zaldi eta mando-aziendak gobernatzeko buruan jartzen zaizkien uhalek eta ahokoak osatutako multzoa da.
Brida bat hainbat piezaz osatuta dago -ia guztiak malguak eta uhalek, zintek edo antzeko elementuek osatuta- multzoa eratuz. Badaude bridak ahokoarekin, ahokorik gabeko bridak eta briden efektu bera egiten duten kabestrurik.
Ibiltako ekidoentzat edo gurdira lotutakoetarako bridak desberdinak dira.
Bere funtzio erabilgarria izan ezik, zuzentzeko eta geldiarazteko balio izateagatik, brida eta aho-uhalak erabili dira (aipatuz) filosofian eta literaturan. Metafora bezala gehienetan.
Erriberri Kirol Elkartea
Erri-Berri Kirol Elkartea Erriberriko kirol kluba da. Bere futbol taldea egun Nafarroako Lehen Autonomikoan dabil.
3905 Doppler
3905 Doppler asteroide baten izena da. abuztuaren 28an aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.
Erriberri Kirol Elkartea
Historia
1928ko irailaren 25ean sortu bazuten ere, data hori baino lehen, bazeuden Erriberrin futbol talde gehiago. Haietako bat Acero F. C. zen, Erri-Berriren aurreko zuzena. 1932an Peña Sportekin bat egin zuen Erri-Berrik, Alkartasuna izeneko taldea sortuz. Baina hilabete batzuen buruan banandurik zeuden berriro bi taldeak.
Kurmanji
Kurmanji (Kurmancî) Kurdistango iparraldeko kurduerazko dialekto nagusia da. Siriako iparraldeko leku batzuetan, Turkiako hego-ekialdean, Irakeko Kurdistango iparraldean (Dahuk), Irango ipar-mendebaldean (Urmia aldean) eta Turkmenistango muga ondoan, eta Kaukasoan (Armenia eta Azerbaijan artean erabiltzen da batez ere.
Alfabeto latinoaz idazten da Turkian eta Sirian, baina Iraken eta Iranen, arabiar alfabetoaz.
3905 Doppler
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 QO izena zeraman. Ondoren Christian Doppler (1803-1853), austriar matematikari eta fisikaria omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3905 Doppler asteroidearen orbitak batezbeste 2,358 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,829 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,887 distantziara. Eszentrikotasuna 0,224 da, eta makurdura orbitala 23,87ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Bečice (Táborko barrutia)
Bečice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 75 biztanle ditu eta 3,24 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1396 urtean egin zen.
Adelophryne adiastola
Adelophryne adiastola Adelophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Alfonso Feijoo
Alfonso Feijoo García (Donostia, 1953ko urtarrilaren 5a) gipuzkoar errugbilari ohia da. Club Atlético San Sebastián eta Club de Rugby Cisneros taldeetan aritu ondoren, entrenatzaile bilakatu zen. Bera hautatzaile zelarik lortu zuen Espainiako errugbi selekzioak 1999ko Munduko Koparako sailkatzea. 2014-2022 bitartean, Espainiako Errugbi Federazioko presidentea izan zen.
Josefina Oloriz
Josefina Olóriz Arcelus ( Mar del Plata, Argentina, 1894ko abuztuaren 27a -?) Ideologia kontserbadoreko irakaslea izan zen, Primo de Rivera diktadura garaian karrera politikoa egin zuena.
Biografia
Argentinan jaio zen euskal jatorriko familia batean. Nerabea zela, bere familiarekin Donostian joan zen bizitzera. Irakasle gisa graduatu zen, eta urte luzez lan egin zuen Donostiako Escuela Normal de Maestras zeritzanean. Emakumeak bizitza publikoan parte hartzearen aldekoa zen. Bere ideologia politikoa kontserbadorea zen, horregatik Primo de Rivera diktadura garaian Batasun Patriotiko alderdi bakarrean sartu zen. Emakume ezkonduek eta emakume ezkongabe emantzipatu gabeek ez zuten horretarako eskubiderik, " pater familia "-en (aita edo senarra), agintearen menpe zeudelako.
1925eko ekainaren 30ean, Carmen Resines Gardeazabalekin batera, Espainiako estatuan zinegotzi izendatutako lehen zortzi emakumeetako bat izan zen. Jose Elosegi aukeratu zuten alkate. Urte batzuk geroago, 1929an, Elosegiren ordezkoa zen, Jose A. Begiristainek, Olóriz alkateorde izendatu zuen. Zenbait iturriren arabera, espainiar estatuko lehen emakumea izan zen alkateorde karguan.
1927an, Miguel Primo de Riverak Kontsultarako Batzar Nazional bat izendatu zuen 1929rako Konstituzioaren aurreproiektua presta zezan, erregimenari zilegitasuna emateko modu gisa. Batzar honetan Primo de Riveraren erregimenak 13 emakume aukeratu zituen. (Zenbaiten arabera, hala, Espainiaren historiako Kongresuko lehen emakume diputatu bihurtu ziren; hala ere beste batzuk zalantzan jartzen dute Kontsultarako Batzar Nazionala Parlamentu baten parean jar daitekeenik, ezberdintasun handiak baitzeuden izaera demokratikoaren arloan eta baita ere instituziook zuten botere legegilearen alorrean). Hamahiru horien artean Josefina Oloriz zen diputatuetako bat, eta bizitza nazionaleko jardueren ordezkari gisa aritu zen. Primo de Rivera diktaduraren erorketaren ostean, Olorizek bere presentzia politikoa amaitu zuen diputatu gisa 1930ean.
1936an, kargu esanguratsua izatera itzuli zen. Espainiako Gerra Zibilean, Gipuzkoako Probintziako hezkuntzako inspektore nagusi izendatu zuen Junta Militar Karlistak.. Kargu horretatik, ideologia errepublikarra edo abertzalea n zuten irakasleak kontrolatu eta hauek kentzeaz arduratu zen.
Olorizek uste zuen bera bezalako emakume aitzindarien existentziak zerbitzu publikoa pixkanaka emakumeei zabalduko zela, baina, hala ere, zerbitzu publikoan bete behar zuten zereginean emakumeenak ziren "konpetentzia natural eta esperientzia domestikoa"-rekin zerikusia izan behar zutela; hau da, garai hartako gizarteak emakumeen zeregin gisa uler zitzakeen hezkuntza, osasuna, gizarte zerbitzuak, higienea, garbiketa, hirigintza eta abar bezalako emakumezkoen jarduerakin zerkikusia izan behar zuela emakumeen jardun politikoak.
Donostiako Udalak 2001ean plaza bat eskaini zion Resines eta Oloriz izenarekin, hiriak izan zituen lehen bi emakumezko zinegotzien omenez.
Suezko Krisialdia
Suezko Krisialdia, Suezko Gerra edo Sinaiko Gerra, arabiarren artean Hiruko Erasoa (arabieraz: أزمة السويس - العدوان الثلاثي ʾAzmat al-Sūwais/Al-ʿIdwān al-Thalāthī; frantsesez: Crise du canal de Suez; hebreeraz: מבצע קדש Mivtza' Kadesh "Kadesh operazioa" edo מלחמת סיני Milxemet Sinai, "Sinaiko gerra") 1956ko urriaren 29an hasi eta Frantziak, Erresuma Batuak eta Israelek Egiptoaren kontra egindako gerra izan zen. Israelek Egipto inbaditu eta egun bat pasa ez zenean, Erresuma Batuak eta Frantziak bioi ultimatum bat bidali eta Kairo bonbardeatzeari ekin zioten. Nahiz eta hauek ukatu, kanpaina biak aldi berean planeatu zituzten, Frantzia kitzikatzailea zelarik. Anglo-frantziar armadak urtea bukatu baino lehen ekintza utzi zuten baina israeldarrek hurrengo urteko martxora arte eutsi zioten okupazioari. Apirilerako, kanala berriro martxan zegoen.
Egiptok Sobietar Batasunarekin harremanak zituelako eta Txina aintzatetsi zuelako, Erresuma Batuak eta Estatu Batuek Asuango urtegia finantzatzera uko egin zuten. Hori zela eta, 1956ko uztailaren 26an Gamel Abdel Nasserrek Suezko kanala nazionalizatzea erabaki zuen.
ArcelorMittal Sestao
Bizkaiko Altzairutegi Trinkoa edo ArcelorMittal Sestao (gaztelaniaz: ACB), Bizkaiko Sestao udalerrian dagoen altzairua lantzeko lantegi handia da.
Suezko Krisialdia
Erabaki hori erantzuteko, mendebaldeko potentziak kanalaren kontrola berreskuratzea eta Nasser kargutik kentzea erabaki zuten. Hiru aliatuek, batez ere Israelek, di-da batean lortu zituzten bere helburu militarrak, baina Nazio Batuen Erakundean SESBek eta Estatu Batuek presioa egin eta amore ematera bultzatu zuten. Hori zela eta, Frantziak eta Erresuma Batuak ez zituzten bere bere helburu politikoak. Israelek, ostera, Tirango itsasartean nabigazio askatasuna lortu zuen. Gatazkaren ondorioz, NBEK 1967ko maiatzera arte tropak bidali zituen egiptiar-israeldar mugara.
ArcelorMittal Sestao
Aurrekariak
1882an "Altos Hornos y Fábrica de Hierro y Acero de Bilbao" elkartea sortu zuten. 1902ko apirilaren 29an abian ipini zituzten, lehen aipatutako "Altos Hornos...", "La Vizcaya" eta "La Iberia" elkarteek bat egin ondoren. 1996an bere aktibitatea amaitu zuen enpresak.
Lantegi berria
Bizkaiko Altzairutegi Trinkoa 1994an hasi zen lanean Bizkaiko Labe Garaiak ordezkatuz. Lantegiak erabiltzen duen lehengaia ontziek ACBren kaira ekarritako txatarra da. Txatarra, altzairutegiko labeak hornitzeko eta altzairua ekoizteko erabiltzen da.
Suezko Krisialdia
Ondorioak Britainiar Inperioarentzat
Suezko krisialdiak publikoki azaldu zituen Britainia Handiak munduaren aurrean zituen mugak, eta Britainia Handiaren gainbehera berretsi zuen mundu mailako eszenan, baita lehen mailako potentzia gisa zuen amaiera ere, aurrerantzean Estatu Batuen onespenik gabe ezin izango zuela jokatu erakutsiz, bere laguntza osoarekin ez bazen. Suezko gertaerek harrotasun nazional britainiarra zauritu zuten, Parlamentuko kide bat (MP) "Britainia Handiko Waterloo" gisa deskribatzera eraman zuten, eta beste bat herrialdea "satelite estatubatuar" bihurtu zela iradokitzera. Margaret Thatcherrek Suezen ondoren britainiar buruzagi politikoez jabetu zen pentsamoldea deskribatu zuen geroago, "Britainia Handiak edozer egin zezakeela sinestetik Britainia Handiak ezer egin ez zezakeelako uste ia neurotiko batera igaro zirenean". Britainia Handia ez zen suspertu harik eta 1982an Malvina uharteak Argentinari konkistatu zituen arte.
ArcelorMittal Sestao
Lantegi berria
Lantegiaren lehengaiak ACBren kaian kargatzen dituzte, Sestaoko udalerrian kokaturik. Bertan, burdin-hondakinez beteriko 100 metro inguruko luzera duten itsasontziak porturatzen, 2500 eta 4000 tona txatarra deskargatzeko gaitasunarekin. Lehengai hau, ACBren labeen erregaia izateaz gain, lantegiak ekoizten dituen altzairuzko produktuen lehengaia da.
Coll
Coll (Eskoziako gaeleraez Cola) Eskoziako mendebaldeko kostaldean dagoen Barruko Hebridak uhartedian kokatzen den uharte txiki bat da.
Geografia
20 km luze eta 5 km zabal duen uharte luzea da. Hondartza ugari ditu eta dunak sistema ederrak osatu dira berauetan. Uharteko puntu garaiena Ben Hogh (104 m) da.
Suezko Krisialdia
Ondorioak Britainiar Inperioarentzat
Suezko krisiak Ekialde Hurbileko britainiar boterea ahuldu zuen arren, ez zen erori. Britainia Handiak bere indar armatuak berriro hedatu zituen eskualdean, Omanen (1957), Jordanian (1958) eta Kuwaiteko Seikherrian (1961) esku hartuz, nahiz eta kasu hauetan AEBen onespenarekin, Harold Macmillan Lehen Ministro berriaren kanpo-politikak Estatu Batuekin tinko lerrokatuta jarraituko baitzuen. Britainia Handiak 1961ean Kuwaiti independentzia eman zion arren, beste hamarkada batez Ekialde Hurbilean presentzia militarra izaten jarraitu zuen. 1968ko urtarrilaren 16an, libra debaluatu eta aste gutxira, Harold Wilson lehen ministroak eta Denis Healey Defentsa idazkariak iragarri zuten Indar Armatu britainiarren tropak Suezeko ekialdeko base militar nagusietatik erretiratuko zirela, Ekialde Hurbilekoak barne, eta, batez ere, Malaysiakoak eta Singapurrekoak 1971aren amaierarako, 1975aren ordez, lehenago aurreikusi zen bezala. Ordurako, 50.000 militar britainiar baino gehiagok Ekialde Urrunean jarraitzen zuten aparkatuta, 30.000 Singapurren barne. Britainiarrek independentzia eman zieten Maldivei 1965ean, baina han goarnizio bat aparkatzen jarraitu zuten 1976ra arte, Adenetik 1967an erretiratu ziren eta independentzia eman zieten Bahreini, Qatarri eta Arabiar Emirerri Batuei 1971n.
ArcelorMittal Sestao
Lantegi berria
Kaiak 750 metroko luzera eta 300.000m2-ko azalera dauka eta aldi berean lau itsasontzi egoteko toki nahikoa dago, tamainaren arabera betiere. Horrez gain, itsasontzien txatarra lantegian deskargatzeko lau garabia erabiltzen dira, kaian zehar perpendikularki antolaturiko errailetan zehar mugitzen direlarik.
Akziodunak
Altzairutegiko akziodun nagusia ArcelorMittal multinazionala da, akzioen %80 duelarik. Akziodun txikien artean Bilbao Bizkaia Kutxa eta Eusko Jaurlaritza daude.
Plombièrita
Plombièrita silikato motako minerala da eta tobermorita supertaldearen kidea da.
Brigitte Fossey
Brigitte Florence Fossey (Tourcoing, 1946ko ekainaren 15a - ), frantziar aktorea da, zineman, telebistan eta antzokian aritutakoa.
Plombièrita
Ezaugarriak
Plombièrita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. ]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Tanedyemy
Tanedyemy Egiptoko XIX. dinastiaren hasiera aldeko printzesa eta erregina egiptoar bat izan zen, K. a. 1290 inguruan.
Erabat ezezaguna zen Erreginen Haranean QV33 izeneko bere hilobi txikia aurkitu zen arte: ez zen emakume honi buruzko dokumentu edo irudikapen bakar bat bera ere existitzen, eta datazioarekin ere arazoren batzuk egon ziren. Hasiera batean Egiptoko XX. dinastiaren garaikidea izan behar zuela pentsatu zen, baina orain mende bat lehenago bizi izan zela uste da, XIX. dinastiaren hasiera inguruan.
Bere izenak, Tanedyemet bezala ere transkribatu daitekeena, Egiptoko XVIII. dinastiako azken faraoia izan zen Horemheben eta honen Errege Emazte Handia zen Mutnedyemet erreginaren alaba zela adierazten duela dirudi. Hala izan bazen, Tanedyemyk berebiziko garrantzidun papera beteko zuen dinastia aldaketan, hurrengo dinastiako faraoi batekin ezkonduz.
Jakina den bezala, Horemhebek ez zuen semerik izan, eta tronura bere chaty agurea elkartu zuen, ondoren Ramses I.a izenarekin Egiptoko faraoi izango zena. Erabaki hau erabat legitimoa zen arren, ohikoena faraoi baten eta bere oinordekoaren artean senidetasun harreman bat egotea zen, eta oso zuzenekoa ez bazen, errege berria gutxienez errege printzesa batekin ezkondua egotea. Tanedyemy Horemheben alaba izan balitz, halako trantsizio baketsua azal ahal izango litzateke.
Bere hilobiak dioen bezala Errege Emazte Handi titulua izan zuela ezagutzen da, baina bere senarrari buruzko datuak ez datoz bat. Ramses I.ak Errege Emate Handi bihurtu zuen bere betiko emaztea zen Sitra dama, eta gainera oso edadetua izatea arazoa izan zitekeen Tanedyemyrekin seme-alabarik izateko. Beraz, litekeenagoa da printzesa Ramses I.aren seme zen Setirekin ezkondu izana, Seti I.a izenarekin faraoi izango zena. Horrek Seti I.aren emazteak, Tuyak, Errege Emazte Handi titulua soilik bere senarra hil ondoren eta bere semea errege zenean zergatik izan zuen azalduko luke.
Dena dela, guzti hauek suposaketa hutsak baino ez dira. Tanedyemy Seti I.aren erregina izatea nahiko logikoa dirudien arren, ez da ezer gehiago ezagutzen misterioz inguraturiko pertsonaia honi buruz. Baina bere kasua ez da bakarra: Ziuraski Seti I.ak Tanedyemyrekin egin zuen bezala, bere seme Ramses II.a bere bi emazte nagusiak izan ziren Nefertari eta Isis-Neferten familia historia guztia ezabatzeaz arduratu zen. Dirudienez, XIX. dinastiako erregeak euren emazteen balizko errege jatorria ezkutatzeaz asko arduratu ziren. Tanedyemy, Mutnedyemet erreginaren alaba izan bazen, zuzenean Amarnako krisiko herejeekin senidetua egongo litzateke (Nefertitiren iloba eta Aÿren biloba izango litzateke, biak betiereko ahanztera zigortuak).
Naturphilosophie
Naturphilosophie (Naturaren filosofia) XIX. mendeko idealismo alemanaren eta erromantizismoaren tradizio filosofikoaren korronte bat izan zen. Kanten "Epaiketaren kritika"-n eta Fichteren obran inspiratu zen. Friedrich Schelling izan zen sustatzaile garrantzitsuena.
Fisika klasikoaren aurrean, Naturphilosophie-k zientziaren kontzepzio organiko bat defendatu egin zuen. Kontzepzio horretan zientziak garrantzi handia du, munduari begiratzailearen proiektu bat bezala eskainiz.
Henrich Steffens
Henrich Steffens (1773ko maiatzaren 2a - 1845eko otsailaren 13a) filosofo, zientzialari eta poeta norvegiarra izan zen, Naturphilosophie mugimenduaren ordezkari nagusietariko bat izan zen. Danimarkako Urrezko Aroan Erromantizismoaren aldeko defendatzaile sutsua izan zen.
Biografia
Ikasketak Alemaniako Jenan egin zituen. Han, besteak beste, Friedrich Schlegel, Ludwig Tieck, Clemens Brentano eta Novalis poeta erromantikoa ezagutu zituen.
Ideiak
Schelllingen eta Schleiermacherren laguna eta jarraitzailea izan zen. Bere formakuntza zientifikoa lehen aipatutakoen gehiegikeri espekulatiboak zuzentzea lortu zuen. Steffens indibidualizazioa defendatu zuen erreinu organikoaren printzipio garrantzitsu gisa. Zenbat eta kokapen altuagoa izan organismo batek garapenaren eskalan, gero eta definituagoa egongo zen bere indibidualitatea. Printzipio hau bere jakintza geologikoarengatik sortu zen, Lorenz Oken aldiz teoria berdina bere jakintza biologikotik sortu zuen.
Dascia
Dascia Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Dascia sagittifera da.
Toka
Toka Euskal Herriko doitasun-joko tradizional bat da, metalezko piezak eskuz jaurtikiz metro batzuetara dagoen toka izeneko txapa bat jotzea helburu duena. Piezak disko itxurakoak dira, 250 gramukoak eta 6 cmko diametrokoak gutxigorabehera eta 11-50 metroko distantzia batetik jaurtiki behar dira. Toka egurrezko kutxa ireki batean iltzaturik dagoen gutxi gorabehera hiru cmko zabalera duen burnizko txapa kurbatu bat da. Pieza batek toka edo txapa jotzen duenean kontatzen da tantoa (piezak txaparen aurka joaz eragindako soinuaz erraz frogatzen da hau), betiere piezak aurretik lurra jo ez badu. Kutxaren neurriak gutxi gorabehera 60×60×60 cm dira. Batzuetan toka lurrean bertan iltzaturik agertzen da, plaza batean edo etxe bateko pareta ondoan. Txanda bakoitzean jaurtikitako pieza kopurua aldakorra da tokiaren arabera (6-10) eta batzuetan piezak bi eskuak txandakatuz jaurtiki behar zirela eta txanpon arruntak jaurtikiz jokatzen zela ere jaso da.
XX. mendean zehar batez ere Gipuzkoan eta Nafarroako eta Bizkaiko herri batzuetan, hala nola Zaldibar eta Elorrio, jokatzen zen. Ohizko jokoa zen herriko jaietan. Hala ere, edozein egunetan maiz ikus zitekeen sagardotegietara inguratzen zen jendea tokan jokatzen ikustea. Gaur egun gehien bat herriko jaietara mugatzen da.
Gipuzkoako Federazioak 2018an zortzi herritan izan dira lehiaketak: Lasarte-Orian, Aian, Usurbilen, Gabirian, Zarautzen, Legazpin, Seguran eta Ereñotzun. Bola lehiaketak ere egiten dituzte herri horietan guztietan. Tokian-tokian eguneko sariak banatzeaz gain, Gipuzkoako Txapelketa jokatzen dute hogei lehenengoetan sailkatzen direnek.
Toka jokalari trebea Manuel Matxain Aieteko donostiarra izan zen.
Bečov
Bečov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.429 biztanle ditu eta 28,23 kilometro koadroko azalera. Most barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1327 urtean egin zen.
Intoxikazio
Intoxikazioa substantzia toxiko edo psikoaktibo batek ahoz edo beste bide batetik gorputzean kantitate toxikoan sartuz gero eragindako nahasmendu mental organikoa da. Inhalazio, ingestio, larruazal-kontaktu edo odolaren bidez intoxikatu edo pozoitu gaitezke.
Safagúngo geltokia
Safagún Espainiako Leongo probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Adelophryne baturitensis
Adelophryne baturitensis Adelophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
The Amazing Spider-Man (2012ko filma)
2014an The Amazing Spider-Man 2 jarraipena izan zuen.
Ramiro Pinilla eleberri laburren saria
Ramiro Pinilla eleberri laburren saria Pinillesca taldeak eta Getxoko Udalak antolatzen duten sari bat da, Ramiro Pinilla idazlearen memoria mantentzeko eta literatur sorkuntza bultzatzeko asmoz. Lehiaketa literarioa 2018 urtean hasi zen eta bi sari ematen dira lehiaketan, euskarazko eta gaztelaniazko lan onenentzat, 6.000na eurokoak. Halaber, lana argitaratzeko 1.000na euroko laguntza jasoko dute irabazleek. Lanak  originalak  eta zorrozki  argitaragabeak izan  behar dute,  edozein  dela  bere formatua (internet  barne),  bere osotasunean  zein partzialki, eta ezingo  dute  aurreko leihaketetan saririk jaso izan.
Policzna udalerria
Policzna Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Zwoleń barrutian kokatuta. 112,52 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 5639 biztanle zituen.
Gerra-preso
Gerra-preso (ingelesez: Prisoner of War edo POW) gatazka militar baten bitartean edo ondoren preso hartutako soldadu, pilotu edo itsasgizona da. Giza-legez tratatuak izan daitezela nazioarteko zuzenbideak zenbait lege sortu ditu.
Joplin (Montana)
Joplin Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Liberty konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Gerra-preso
Hirugarren Ginebrako itunaren 4. artikuluak preso hartutako militarrak, zenbait gerrillari eta zibil babesten ditu, askatu eta aberriratu arte. Preso hauek torturatzea legez kontrakoa da eta bere izena, jaiotze-data, maila eta zenbakia baino ez dituzte eman behar. Arma gaberik harrapatuak edo borrokalariak ez direnak preso hartuak badira, Laugarren Ginebrako Itunak babestuak dira.
3906 Chao
3906 Chao asteroide baten izena da. maiatzaren 31n aurkitu zuen C. S. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1987 KE izena zeraman. Ondoren Edward C. T. Chao omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3906 Chao asteroidearen orbitak batezbeste 3,013 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,771 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,255 distantziara. Eszentrikotasuna 0,08 da, eta makurdura orbitala 9,35ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.6 da.
Astaperrexil
Astaperrexil zenbait landareen (batzuk pozoitsuak) izen arrunta da:
Aphyonus bolini
Aphyonus bolini Aphyonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Aphyonidae familian.
María Begoña Redal
María Begoña Redal Giraldos (Tutera, ) nafar kirolari ohia da. Syneyko Paralinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Espainiako golbol taldean.
Garinoaingo jauregia
Garinoaingo Armagintzako Kaporalgo jauregia Orbaibar ibarreko Garinoain udalerrian Erdi Aroko jauregi bat da.
Eraikina
Armagintzako Kaporalgo gisa agertzen da Nafarroako Erresumako nomina ofizialean. Erdi Aroan izen bereko leinukoa zen. 1513an, Martin Garinoain, orubearen garai hartako jabea, kuarteletatik bidalita agertzen zen. 1590ean Ana Garinoain eta Juan Lanarena zen, bere senarrarena. Margarita Lana izan zuten oinordeko, Migel Azpilikuetarekin ezkondua, XVII. mendeko lehen urteetan. 1629an, bere seme Martin Azpilikueta ageri da jauregitan, Isabel Aoizekin ezkondua, eta hauek, aldi berean, Joana Azpilikueta andrearen gurasoak izan ziren, 1634an Frantzisko Lüküzerekin ezkondua. 1723ko zerrendan Felix Morales agertzen da, Josefa Ararekin ezkondua. 1744an Francisco Ereta Monterde, eta 1761ean Teresa Colmenares, haren alarguna, liskarra eskatu zuen. 1767an Francisca Eretaren jabea zen, eta 1781ean Tadeo Antillon eta Josefa Antonia Ureta, bere emaztea, Armagintzako Liburuaren arabera, armarria zilarrezkoa zen hiru gule-xaflarekin; urrezko hamabi gurutzez kargatutako urdinezko ertzarekin.
Larret
Larret Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Larret udalerrian erroldatutako biztanleak 51 ziren. Familiak 27 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 15 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 23 ziren, horien artean 17 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 17 pertsona aktiboak lanean(10 gizon eta 7 emakume) zeuden.. 6 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen eta 1 igeltseroa.
2000. urtean Larret udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 579 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gayle Mill (Hego Carolina)
Gayle Mill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Chester konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
North Judson (Indiana)
North Judson Indianako herri bat da. Starke konderrian kokatua dago. 2010ean 1,772 biztanle zituen, 2.86 kilometro koadrotan banatuta.
Charicrita
Charicrita Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Charicrita citrozona da.
3907 Kilmartin
3907 Kilmartin asteroide baten izena da. abuztuaren 14an aurkitu zuen M. F. Wolf-ek Heidelberg Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak A904 PC izena zeraman. Ondoren Pamela M. Kilmartin omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3907 Kilmartin asteroidearen orbitak batezbeste 2,439 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,338 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,54 distantziara. Eszentrikotasuna 0,041 da, eta makurdura orbitala 14,43ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.2 da.
Adelophryne gutturosa
Adelophryne gutturosa Adelophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Eleutherodactylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Polkowice udalerria
Polkowice Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Polkowice barrutian kokatuta. 167,65 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 27443 biztanle zituen.
Martin Prat
Martin Prat (Biarritz, ) lapurtar errugbilari da, atzelari moduan aritzen dena.
Michael Landon
Michael Landon (jaiotzez Eugene Maurice Orowitz; Queens, New York, 1936ko urriaren 31 –Malibu, Kalifornia, 1991ko uztailaren 1a), estatubatuar aktore, ekoizle zuzendari eta gidoilaria izan zen. Arrakasta handiko NBC kateko hainbat telesailetan parte hartu zuen, besteak beste, Bonanza (1959-1973) Little Joeren paperean, Little House on the Prairie Charles Ingallsen paperean, eta Jonathan Smith bezala Highway to Heaven telesailean.
Father of the Pride
Father of the Pride (Father of the Pride) Jeffrey Katzenbergek 2004an NBC konpainiarentzat sortu zuen komedia biziduna.