cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Valmiera FC
Historia
1978an sortutako FK Gauja Valmiera izan zuen aurrekari baina 1993an taldea desegin zen. 1996an sortu zen gaur egungo kluba. 1997 eta 2003 artean maila gorenean egon zen eta 2018an itzuli zen lehen mailara. 2021ean liga irabaztear izan zen eta 2022an lortu zuen aurreneko titulua.
Coassolo Torinese
Coassolo Torinese Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Coassolo Torinesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Schönteichen
Schönteichen Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Trebartha
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da.
Cruzeiro do Sul (Rio Grande do Sul)
Cruzeiro do Sul Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Taenioides esquivel
Taenioides esquivel Taenioides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Drietoma
Drietoma Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 35,83 km²ko azalera du eta 2264 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1244. urtekoa da.
Editorial Vizcaína
Editorial Vizcaína S. A. Bilboko argitaletxea izan zen. Katolizismoari lotua eta 1901ean sortua, lantegi propioak zituen eta La Gaceta del Norte editatu zuen. Egunkariak lehen alea 1901eko urriaren 11n inprimatu zuten. Argitalpenak hainbat etenaldi eta isun izan zituen 1931 eta 1936 artean, eta 1936an konfiskatu zuten 1937ko ekainaren 19ra arte.
Ángel Herrera Oria eta bere Asociación Católica de Propagandistasen kontrolpean, 1911ko urrian El Debate madrildar egunkaria erosi zuen. 1911tik 1933ra Herrera Oria izan zen egunkariaren zuzendaria, eta Francisco de Luisek hartu zuen haren lekua. 1912an, Editorial Vizcaínak ACNdPren alde egunkaria utzi zuen eta elkarteak egunkariaren erabateko kontrola bereganatu zuen.
Beste liburu batzuen artean, Luis del Olmok marrazkitako Don Celes pertsonaiaren antologiak inprimatu zituen 1950eko eta 1960ko hamarkadetan.
Trebuchet MS
Trebuchet MS sans-serif motako letra-tipo bat da, Vincent Connarek Microsoftentzako 1996an garatutakoa. Microsoftek web diseinurako egokia den letra-tipo bezala definitzen du hau. Windows XP sistema eragilearen izenburu-barran lehenetsi bezala erabiltzen dena da.
Smaug breyeri
Smaug breyeri Smaug generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
Sehili (Arizona)
Sehili Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Apache konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Wetumpka (Alabama)
Wetumpka Alabamako hiri bat da. Elmore konderrian kokatua dago. 2010ean 6,528 biztanle zituen, 249.3 kilometro koadrotan banatuta.
Ilgora Emankorra
Ilgora Emankorra Ekialde Hurbileko eskualde historiko bat da, Antzinako Egiptoko, Mediterraneoko ekialdeko eta Mesopotamiako lurrak barne hartzen dituena. Eskualde hura jotzen da Mendebaldeko Neolitoko iraultzaren eta lehen zibilizazio historikoen sorlekutzat.
Schönwölkau
Schönwölkau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ilgora Emankorra
Ilgora Emankorreko lurrak emankorrak dira inguruko lurrekin alderatuta. Hartara, hegoaldean Siriar basamortua du muga; ekialdean, Zagros mendiak; iparraldean, Anatoliako lur menditsuak; eta, mendebaldean, Libiar basamortua
Ilgora Emankorra terminoa James Henry Breasted (Chicagoko Unibertsitatea) arkeologoak sortu zuen, ingelesez, geografia eremu horrek ilgoraren forma duela eta.
Ettelbruck
Ettelbruck (Ettelbréck, Ettelbruck, Ettelbrück) Luxenburgoko hiria da, Diekircheko barrutian etakantonamenduan dagoena. Alzette, Wark eta Sauer ibaien lotunea hirian dago
Alexandria (Rio Grande do Norte)
Alexandria Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Norte estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
La Montagne bretainiako udalerria da. Administratiboki Frantziako Loira Atlantikoa departamenduan dago, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Tramacastilla de Tena
Tramacastilla de Tena (Tramacastiella de Tena aragoieraz) Huescako iparraldean dagoen herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan dagoena. Itsasoaren mailatik 1.224 metrora dago.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
Biztanleria
2007an La Montagne udalerrian erroldatutako biztanleak 5.999 ziren. Familiak 2.352 ziren, horien artean 604 pertsona bakarrekoak ziren (224 bakarrik bizi ziren gizonak eta 380 bakarrik bizi ziren emakumeak), 704 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 848 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 196 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Tramacastilla de Tena
Ondarea
Herriko XII. mendeko eliza erromanikoaren barruan, San Martinen omenezko erretaula pizkundetarra dago.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.496 etxebizitza zeuden, 2.389 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 93 hutsik zeuden. 2.129 etxeak ziren eta 357 apartamentuak ziren. 2.389 etxebizitza nagusietatik 1.860 bere jabearen bizilekua ziren, 510 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 16 etxek gela bat zuten, 186 etxek bi zituzten, 368 etxek hiru zituzten, 750 etxek lau zituzten eta 1.069 etxek bost zituzten. 1.686 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.087 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.053 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.750 ziren, horien artean 2.847 aktiboak ziren eta 903 inaktiboak ziren. 2.847 pertsona aktiboetatik 2.631 lanean zeuden (1.327 gizon eta 1.304 emakume) eta 216 langabezian zeuden (105 gizon eta 111 emakume). 903 pertsona inaktiboetatik 328 erretiraturik zeuden, 343 ikasten zeuden eta 232 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Montagne udalerrian 2.385 unitate fiskal zeuden, 5.989,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.667 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 202 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 33 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 6 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 29 zerbitzu enpresak ziren, 38 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Charles-Denis Bourbaki
Charles Denis Sauter Bourbaki (Paue, - Baiona, ) frantziar jenerala izan zen. 1836an zouaveekin borrokatu zuen lehenengoz. Krimeako Gerran eta Frantzia-Prusia Gerran parte hartu zuen. Italiako Bigarren Independentzia Gerran jazotako ospeari esker, greziar tronua eskaini zioten.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 58 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 7 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Musker berde
Musker berdea (Lacerta viridis), Europako zati handi batean aurkitzen dugu: Iparraldetik Kanaleko uharte, Rhin bailara, Txekia, Eslovakia eta Errusia hego-mendebalderaino; hegoaldetik Iberiar Penintsulako iparralde, Sizilia eta Greziaraino. Mediterraneo itsasoko irla askotan ez da ezagutzen, Eubea, Tasos, Samotrazia, Korfu eta Elban izan ezik.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
Musker berde
Helduen tamaina muturretik uzkiraino 13 cm-koa izaten da. Buztana gorputza baino bi aldiz handiagoa da. Musker handia eta ederra gorputz sendoarekin. Arren burua nahiko motza eta garaia da. Arrak marrazki berezi bat du bizkar gainean, ezkata berde eta beltzez osatua eta burua ilunagoa. Emeak oso aldakorrak dira: batzuetan berde edo arre uniforme, bestetan orbanekin; sarritan bi edo lau lerro estu eta argiak enborrean marra edo orban beltzekin.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. La Montagne udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 661 ikaslekin.
Musker berde
Zuhaixka-formako landaretza itxia dagoen habitat eguzkitsuetan aurkituta: baso irekiak, heskai, baso-bazter, zelai, lahardi, lubeta landarez estalia eta abarretan. Hegoaldean hezeak edo altuagoak diren tokiak nahiago ditu. Eguzkia hartzeko, goizean eta arratsean ateratzen da. Erasoa sentitzen denean sasien artean, arrailetan, eta karraskarien gordelekuetan babesten da.
La Montagne (Loira Atlantikoa)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Musker berde
Ugalketa, gainerako lazertidoek egiten duten bezalakoa da. Arrak emea hortzez harrapatzen du eta estaltzearen bitartez barne-ernalketa burutzen du. Emeak 6-15 arrautza erruten ditu eta lur azpian uzten ditu. Hiru hilabete pasa ondoren muskerkumeak jaioko dira.
Galestar mitologia
Galestar Mitologia, britoniar aurrekristauen mitologiaren apur batzuk gureganaino iritsi ahal izan dira erdi aroko galestar eskuizkribuen bidez, adibidez: Hergest-eko liburu gorria, el Rhydderch-eko liburu zuria, el Aneirin-eko liburua eta Taliesinen liburua.
Liburu zuri eta gorriaren hitz lau edo prosazko kontakizunak Mabinogion izendapenaz helarazi zaizkigu, beren itzultzailea izan zen (Lady Charlotte Guest)-ek eman zien izenburu hori, ordutik aurrera gainontzeko itzultzaileek izenburu hau bera erabili zutelarik. Cad Goddeu (Zuhaitzen Bataila) bezalako olerkiak eta Galestar triadak bezalako testu-zerrenda mnemonikoak eta Bretainia Handiko Uhartearen Hamairu Altxorrak, guzti hauek materiale mitologikoa gordetzen dutelarik.también albergan material mitológico. Testu hauek Arturen Kondaira eta Erromatar ondorengo Bretainiaren herri historia dakartzate.
Jair Eduardo Britto da Silva
Jair Eduardo Britto da Silva (1988ko ekainaren 10a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.
Cacicus uropygialis
Cacicus uropygialis Cacicus generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Walter Abish
Walter Abish (Viena, 1931ko abenduaren 24a - New York, 2022ko maiatzaren 28a) austriar-estatubatuar idazlea izan zen.
Vienan jaio zen judu jatorriko familia batean. Nazietatik ihesi, Italia eta Nizatik igaro zen eta Shanghain kokatu zen 1940tik 1949ra. 1949tik 1957ra Israelen bizi izan zen eta indar armatuetan zerbitzatu zuen. 1957an Estatu Batuetan kokatu zen eta estatubatuar herrirartasuna hartu zuen.
Ipuin eta eleberri esperimentalen egilea izan zen. 1974an argitaratu zuen lehen eleberria Alphabetical Africa izan zen. Bertan, lehen eta azken kapituluetako hitz guztiak "a" letrarekin hasten dira. 1979an How German Is It bere bigarren eleberriarekin Pen/Faulkner saria irabazi zuen.
Lanuza
Lanuza Huescako iparraldean dagoen herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan dagoena.
Historia
Lanuzak 1488an 20 etxe eta 1863an 39 zituen.
Gaur egun berriro birpopulatzen hasi dira, eta 1992tik uda partean "Pirineos Sur" musika jaialdiarekin bisitari gehien edukita.
Sandiniés
{{hiri infotaula Sandiniés Huescako iparraldean dagoen herria da, Sallent de Gallego (Tenako ibarra) udalerriaren barruan dagoena.
Deportivo Alaves B
Deportivo Alaves B Gasteizko futbol taldea da. Deportivo Alaveseko bigarren taldea da eta egun Hirugarren Mailan ari da.
Historia
Deportivo Alaves taldea 1921 urtean sortu zuten. Bere bigarren taldeak Alaves Aficionados izena ohi izan du, egungo izena 1990eko hamarkadan aldatu zuten, bigarren taldeak derrigortuak zirelako.
Alaves Aficionadosek lehendabizikoz 1979an nazional mailara igo zuen eta Errege Kopan parte hartu zuen non Erandiok irabazia zen.
Alaves B taldearen historia Deportivo Alavesen parekoa izan da. Deportivo Alaves Bigarren Mailan zegoenean Alaves B Hirugarren Mailan edo Erregional Mailan izan da eta Alaves Lehenengo Mailan zegoenean Alaves B Bigarren B Mailan izan da, adibidez, 1999tik 2006ra. Azken urte hauetan ia ez du jokalaririk egin lehenengo talderako.
2006an maila galdu zuen Hirugarren Mailara jaitsiz, 2009an Erregional mailara jaitsi zen eta 2011an Hirugarren Mailara igo zen. 2017an Hirugarren Mailako txapelduna izan da eta igoera play-offak jokatuko ditu.
Futbol zelaia
Azken denboralditan, Ibaian "Jose Luis Compañon Kirol Hirian" jokatzen du, Gasteizetik gertu. Hiriak 4 futbol zelai ditu Deportivo Alavesen harrobiarentzat.
Lehen, "El Glorioso" Kirol Hirian ere jokatu du, Betoñun.
Arcos de la Frontera
Arcos de la Frontera Cadizko probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 185 m-ko altueran eta Cadiztik 67 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 30.508 biztanle zituen 528 km²-tan banaturik.
Deportivo Alaves B
Taldea denboraldika
Mini Glorias 2020-2021
Cornfields (Arizona)
Cornfields Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Apache konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Karusasaurus polyzonus
Karusasaurus polyzonus Karusasaurus generoko animalia da. Narrastien barruko Cordylidae familian sailkatuta dago.
White Hall (Alabama)
White Hall Alabamako herri bat da. Lowndes konderrian kokatua dago. 2010ean 858 biztanle zituen, 21.7 kilometro koadrotan banatuta.
FK Auda
FK Auda (izen osoa Futbola klubs Auda) Letoniako futbol taldea da, Ķekava hirikoa, Riga hiriburuaren ondoan. Letoniako futbol kopa irabazi zuen 2022an.
Historia
1978an sortutako FK Gauja Valmiera izan zuen aurrekari baina 1993an taldea desegin zen. 1996an sortu zen gaur egungo kluba. 1997 eta 2003 artean maila gorenean egon zen eta 2018an itzuli zen lehen mailara. 2021ean liga irabaztear izan zen eta 2022an lortu zuen aurreneko titulua.
Sudd
Sudd (سد, "harresia") Nilo Zuriak Sudango hegoaldean sortzen duen padura zabala da, urtaro hezean 130.000 km² izatera iristen ahal dena. Ibaia hainbat besotan adarkatzen da eta nabigazioa izugarri zaila da. Munduko hezegune handienetako bat da. Itsasoaren gainetik 400 metroko altueran dago eta 600 kilometroko luzera du. Lurruntze handia dela eta Sudden sartzen den uraren %55 galtzen da.
WWFk Saharako larre urperagarrien ekoeskualdea izena jarri dio eskualde honi. Niger-Baniko barne delta eta Chad lakuarekin batera Sudd eta Saheleko sabana eta larre urperagarriak izeneko eskualdea osatzen du.
Urperatze mailaren arabera bost landaredi mota daude. Espezie ugarienak papiroa, lezka arrunta, Echinochloa pyramidalis, Oryza barthii, Echinochloa stagnina eta Vossia cuspidate dira.
Women Against Pit Closures
Women Against Pit Closures meatzariak eta beraien familiak Erresuma Batuko 1984-85eko greban zehar babesten zituen mugimendu politikoa izan zen. Mugimenduak, ideia feministak industria gatazka baten praktikan jartzeko meritua du eta emakumeen ahalduntzea nabaria da, gizonez nagusitutako esfera batean rol publiko bat hartu zutelako.
Nice Nailantei Leng'ete
Nice Nailantei Leng'ete (Kimana, 1991), Kenyako giza eskubide en aldeko ekintzailea da. Emakumeen genitalen mutilazioa (MGF) edo ablazioa geldiarazteko ekimenak sustatzen ditu. Amref Health Africa GGKE bidez egindako lanari esker milaka neska salbatu dira genitalen mutilaziotik zein haur-ezkontzetatik. Leng'ete sari ugari jaso ditu egiten ari den lanagatik. 2018an Time Magazine aldizkariak aipatu zuen munduko eragin handieneko 100 pertsonen artean.
Bizitza eta hezkuntza
Nice Nailantei Leng'ete 1991an jaio zen Kenyako Maasai herrialdeko Kimana herrian. Umezurtz geratu zen gurasoak 1997an eta 1998an hil zirenean. Bere lehen urteak bere herriko hainbat etxetan eman zituen. Zortzi urte zituela, barnetegi batera bidali zuten. Barnetegian ezagutu zuen Leng'etek "ebakia", Maasai kulturan emakumetasunera igarotzen ziren nesken mutilazio errituala. Zortzi urterekin, bada, "ebakia" jasateko garaia iritsi zitzaionean, Leng'ete-k ihes egitea erabaki zuen eta ahizpa berdin egitera animatuz. Menditik barna joan ziren 70 kilometrora bizi zen izeba baten etxera, horrela errepideak saihesteko. Leng'eteren osabak eta herriko gizonek laster aurkitu zitutzen, jipoitu eta mehatxatu egin zituzten. Hurrengo urtean, herriko nesken erritoa prestatzen ari zirenean, Leng'ete'k ihes egin zuen berriro, baina ezin izan zuen ahizpa konbentzitu. Herrira bueltan ekarri zutenean, Leng'ete-k aitonari dei egin zion eta betirako ihes egin eta "moztuta" baino kalean biziko zela esan zion. Aitona damutu egin zen, eta erritual tradizionalari uko egitea onartu zion, baita eskolara itzultzen utzi ere. Ondorio gisa, herriak Leng'ete baztertu zuen ustez eredu txarra izan eta bere familia eta komunitatea lotsagarri uzteagatik.
Aktibismo goiztiarra
Leng'ete bere herriko institutura joan zen lehen neska izan zen. Bere herrian neska eta emakume gazteek inspirazio gisa hartzen hasi ziren. Geroago, Leng 'ete neska gazteak ezkutatuko zituen, "moztea" saihesteko laguntza eskatzen ziotenak, eta ekintza horrek bere komunitatean etsai bihurtu egin zuen. Leng'etek nesken alde egiten jarraitu zuen eta herritarrak gai sentikor eta garrantzitsu honez inguruan eztabaidatzera animatzen jarraitu zuen. Maasai kulturan, emakumeek ezin dute herriko zaharrekin hitz egin, baina Leng 'ete Amref Health Afrikak babestutako osasun sexualeko klasera joan zenean, herriko buruzagiei ikasitakoa komunitatearekin partekatzen uzteko eskatu zien. Herriko zaharrek herriko gazteenekin bakarrik hitz egiten utzi zioten, baina gizonetako batek ere ez zion entzun nahi izan. Ez zuen amore emango, hurrengo bi urteetan gizon gazteagoekin hitz egiten saiatu zen eta zkenean, herriko zaharrek gazteei berarekin esertzeko esan zieten. Hiru gizonek horrela egin zuten. Pixkanaka-pixkanaka, gizon gazte gehiago hurbildu ziren berarekin hitz egitera, eta gai ez berdinak jorratzen joan ziren - GIB aren prebentzioa, nerabeen haurdunaldia eta osasun konplikazioak, ezkontza goiztiarra, eskolaratzea eta, azkenean, mutilazio genitala. Ia lau urteko elkarrizketen ostean, herriko zaharrek mutilazioa uztea erabaki zuten. Gizonak konbentzitu zituen, eta haiekin herria, denak osasuntsuagoak eta aberatsagoak izango zirela neskak eskolan geratuz gero, beranduago ezkondu eta mutilazioak sortutako konplikaziorik gabe erdituz gero". Leng 'ete bere herriko lehen emakumea izan zen Bastoi Beltza edukitzen, bere komunitatean lidergoa, errespetua eta boterea adierazten dituena.
Lan-ildoak eta lorpenak
2013an, Leng'ete-k New Yorkeko Clinton Global Initiative-n (CGI) hitz egin zuen MGF gelditzeko egin zuen kanpainari buruz. Herbehereetan TEDxTalk bat ere egin zuen sexu eta ugalketa osasun eskubideei buruz. 2014an, Maasai zaharrek, 1,5 milioi pertsona baino gehiagoren gaineko agintea dutenek, MGFren praktikaren amaiera aldarrikatu zuten. Leng'ete-ren lanari esker, Maasai komunitateetako neskek dagoeneko ez dute mutilazio genitala jasan beharrik, hezkuntza prestakuntzarekin jarraitzen dute, eta ez dute ezkondu eta seme-alabak izan beharrik haurrak direnean. 2014az geroztik, Leng'etek proiektuaren arduradun gisa dihardu Amref Health Africa Kenya Alternative Rite of Passage (ARP) barruan. Herriz herri ibiltzen den babes programa kudeatzen du, adinekoak eta komunitateko buruak konbentzitzeko neska gazteek "ebakiera" utzi eta eskolara joaten jarrai dezaten. Leng'ete Amref Health Africa-rekin proiektuaren arduradun gisa egindako lanari esker,15.000 neska baino gehiago salbatu dira MGFtik, baita haurtzaroko ezkontzatik ere. Leng'ete-k gazteen sexu eta ugalketa osasunari eta eskubideei buruz hezteko ildoak ere jorratzen ditu. Izan ere, nahiz eta Keniak 2011an mutilazioa legez kanpo utzi eta maasaindarrek 2014an bertan behera utzi, legea betearaztea zaila da, batez ere landa komunitateetan. Leng'etek lanean darrai MGFren inguruko mezua zabaltzeko eta mutilazioaren ordez bestelako erritual osasungarriak erabiltzeko proposamenak luzatuz. 2009az geroztik, masai eta Kenyako samburu komunitateen artean ordezko urrats errito zeremoniak sustatzen ari dira, ablazioaren praktikaren aurka borrokatzeko modu bezala. Helburua jarrera-aldaketa lortzea da, komunitate osoa sentsibilizatuz eta horren ondorioak azalduz, gazteak eta adinekoak, gizonak eta emakumeak sentsibilizatuz. 10.o00 pertsonak baino gehiagok egin dituzte erritu alternatibo horiek, ilea moztuta sinbolizatuz, adibidez.
"'Gorde behar dugun kultura on bat dugu, baina neskei min egiten dien kultura, beren ametsak hondatzen dituena eta beren gorputzekin edo norekin ezkondu aukeratzen uzten ez diena, geldiarazi eta hezkuntzarekin ordezkatu behar da'."
Maxime Weygand
Maxime Weygand (Brusela, Belgika, 1867ko urtarrilaren 21a - Paris, Frantzia, 1965eko urtarrilaren 28a) frantses militarra izan zen.
Taenioides jacksoni
Taenioides jacksoni Taenioides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Maxime Weygand
Biografia
Lehen Mundu Gerran aliatuen Estatu Nagusiko buruzagia izan zen, eta 1920an Varsoviaren aurka boltxebikeen erasoak geldiarazteko frantses armadako aitzindaria. 1923an Siriako eta Libiako komisario nagusi izendatu zuten. 1940an jeneral egin zuten, eta alemaniarren inbasioei aurre egin behar izan zien. Pétainen agintaldian Defentsa ministro (1940) eta Afrikako Iparraldeko komandante nagusi izan zen (1940-1941). 1942. urtean alemaniarrek atxilo hartu eta Alemaniara eraman zuten. 1945ean aske geratu, eta 1948an bere kargua berreskuratu zuen.
Imbaú
Imbaú Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Maxime Weygand
Biografia
Historia militarrari buruzko idazlanak idatzi zituen: Mémoires (1950-1957, "Memoriak"); Histoire de l´armée française (1938, "Frantses gudarostearen historia") eta Foch (1947).
Coazze
Coazze Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Coazzek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saurida golanii
Saurida golanii Saurida generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.
Collegno
Collegno Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Catulle Mendès
Catulle Mendès (Bordele, 1841eko maiatzaren 22a - Saint-Germain-en-Laye, 1909ko otsailaren 8a) frantziar idazlea izan zen.
Bordelen jaio zen eta jatorri judu portugaldarra zuen. Tolosa Okzitanian nerabezaro bat igaro ondoren, Parisera iritsi zen 1859an, eta Théophile Gautierren babestuetako bat bihurtu zen. Parnasianismoaren hasieratik izan zen kide eta trebezia metriko handia erakutsi zuen bere olerki liburuetan.
Lagoa Santa (Goiás)
Lagoa Santa Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Fetiasita
Ezaugarriak
Fetiasita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Schöpstal
Schöpstal Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Gaston Leroux
Gaston Louis Alfred Leroux (Paris, 1868ko maiatzaren 6a - Niza, 1927ko apirilaren 15a) frantziar kazetari eta eleberrigilea izan zen.
Parisen jaioa, Normandiako eskolara joan zen eta Parisen zuzenbidea ikasi zuen. Dirutza handia jaso zuen oinordetzan, eta azkar gastatu zuen. Auzitegietan berriemaile eta antzerki-kritikari gisa lan egin zuen L'Écho de Paris egunkarirako. Le Matin-eko berriemaile gisa, 1905eko Errusiako Iraultzaren berri eman zuen.
Feynmanita
Feynmanita mineral bat da.
Gaston Leroux
1907an kazetaritza utzi eta fikzioa idazten hasi zen. Bere eleberririk ezagunena 1909an idatzitako Operako Mamua da. Detektibeen eleberriak ere idatzi zituen.
Gerrhosauridae
Gerrhosauridae Scincomorpha barruan sailkatutako narrasti familia bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira. 10 eta 70 zentimetro arteko tamaina dute.
Dubodiel
Dubodiel Eslovakiako udalerri bat da, Trenčíngo barrutian kokatuta. 20,19 km²ko azalera du eta 948 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1439. urtekoa da.
Apirilaren 25
Apirilaren 25a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hamabosgarren eguna da, 116garrena bisurteetan. 250 egun falta dira urtea amaitzeko.
Remich
Echternach (Réimech, Remich, Remich) Luxenburgoko hiria da, izen bereko kantonamenduan eta Grevenmacherreko barrutian dagoena. Mosela ibaiaren ertzean kokaturik, herrialde osoko udalerririk txikiena da.
Apirilaren 25
Jaiak eta urteurrenak
Jaieguna, ondoko herrietan:
Kanpo estekak
Apirilaren 24 | Urteko egutegi | Apirilaren 26
Saurida gracilis
Saurida gracilis Saurida generoko animalia da. Arrainen barruko Synodontidae familian sailkatzen da.
Francisque Habasque
François Alexandre Marie Habasque —ezagunagoa Francisque Habasque izen-deiturez— (Saint-Brieuc, Frantzia, 1842 - Bordele, Frantzia, 1917) historialaria izan zen. Garrantzi handiko lanak eman zituen argitara Akitaniari eta Euskal Herriari buruz: Entrée dans Agen et entrevue de Jeanne d'Albret et de son fils Henri de Navarre (1888-1889), Le dernier duc d'Aquitaine: Xavier-Joseph-Marie de France (1890), La domination de la reine de Navarre (Marguerite de Valois) à Agen en 1585 (1890), Lettres de Louis XIV aux bayles, jurats et habitants de Saint-Jean-de-Luz et Çiboure (1893), Une visite épiscopale à Saint-Jean-de-Luz sous Louis XIV (1893), Les traités de bonne correspondance entre le Labourd, la Biscaye et le Guipuscoa (1895), ''Une page de l'histoire du Labourd. Eléonore d'Autriche et la rançon de François I (1899) eta Episodes d'un procès en sorcellerie dans le Labourd au XVII siècle'' (1912).
1882an, Frantziako Ohorezko Legioko zaldun izendatu zuten.
Naoki Kuriyama
Naoki Kuriyama (栗山 直樹, 1990eko abenduaren 8a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako JEF United Chiba.
Wilsonville (Alabama)
Wilsonville Alabamako herri bat da. Shelby konderrian kokatua dago. 2010ean 1,827 biztanle zituen, 73.3 kilometro koadrotan banatuta.
1887ko Home Nations Txapelketa
1887ko Home Nations Txapelketa Errugbi txapelketa honen bosgarren ekitaldia izan zen. 1887ko urtarrilaren 8an hasi eta martxoaren 12an bukatu zen. Eskoziak lehenengo txapelketa eskuratu zuen.
Cachoeirinha (Pernambuco)
Cachoeirinha Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
1887ko Home Nations Txapelketa
Puntuazio sistema
Sarturiko "goal"-ak hartzen ziren kontutan, dela entseguen gauzatzea, dropa edo zigor kolpea. "Goal"-ik sartu ezean eginiko entseguak erabili ziren partidako irabazklea izendatzeko. Entsegurik ez egotekotan partiduaren emaitza berdinketa izan zen.
Trebarwith Strand
, ' Trebervedh Sian', bertakoek batzutan The Strand izenez deitua, Ingalaterrako Kornualles konderriko iparraldeko kostaldeko herrixka bat da.
1887ko Home Nations Txapelketa
Puntuazio sistema
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.
Historia
Aurreko edizioan Ingalaterrarekin garaipena elkarbanatu ondoren Eskoziak aurreneko txapelketa lortu zuen. Galesen aurkako partidan George Campbell Lindsayk bost entsegu egin zituen, oraindik gainditu ez den errekorra da. Ingalaterrak partida bakar bat irabazi gabe azken postuan amaitu zuen.
Palmaresa
1887 arteko bakarkako garaipenak.
Taenioides kentalleni
Taenioides kentalleni Taenioides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Akrobaziazko eskia 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak aireko jauziak
Gizonezkoen aireko jauzien proba 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetako akrobaziazko eskian otsailaren 15etik otsailaren 16ra jokatu zen Zhangjiakouko Genting eski pistann. Qi Guangpu txinatarrak irabazi zuen ekitaldia; hau izan zen bere lehen urrezko domina olinpikoa. Oleksandr Abramenko Ukrainako txapeldunak bigarren domina irabazi zuen, eta Ilya Burovek, Errusiako Batzorde Olinpikoa ordezkatuz, brontzea irabazi zuen, 2018ko lorpena erreplikatuz.
Oleksandr Abramenko zen aurreko txapelduna. Jia Zongyang 2018ko zilarrezko domina eta Ilya Burov brontzezko domina ere Joko Olinpikoetarako sailkatu ziren. FIS 2021-22ko Estilo Libreko Eskiko Munduko Kopan sei proba izan ziren Olinpiar Jokoen aurretik, eta errusiarrek, txinatarrek eta suitzarrek bakarrik lortu zuten horietako batean lehen hiruren artean egotea. Lau proba irabazi zituen Maxim Burovek, Ilya Buroven anaiak, eta lidergoan zegoen, lau txinatarren atzetik. Sun Jiaxu sailkatu zen bigarren, eta Jia Zongyang hirugarren. Maxim Burov 2021eko munduko txapelduna ere bada.
Cacicus chrysopterus
Cacicus chrysopterus Cacicus generoko animalia da. Hegaztien barruko Icteridae familian sailkatua dago.
Milan-Linate aireportua
Milan-Linate nazioarteko aireportua Milango hiria zerbitzatzen duen aireportuetako bat da Milan-Malpensa eta Il Caravaggio aireportuekin batera.
2012an 9.229.890 pertsonek erabili zuten.
Milan zerbitzatzen duten hiru aireportuetatik hiritik hurbilen dagoena da, zortzi kilometro hego-ekialdera.
Istripuak
2001eko urriaren 8an Linate aireportuko hondamendia gertatu zen, lainoa dela eta Kopenhageerako Scandinavian Airlines airelinearen 686 hegaldiak izandako istripuan. Aireratzen ari zela, hegazkinak pistan zegoen beste hegazkin txikiago batekin talka egin, su hartu eta pistaren amaiera jo zuen. 118 pertsona hil ziren.
Julia Gillard
Julia Gillard (Barry, Gales, 1961eko irailaren 29a) Australiako Lehen Ministro eta politikaria da. 2010eko hauteskundeak irabazi ondoren, Lehen Ministro bilakatu zen.
Muras
Muras Lugoko probintziako Terra Cha eskualdean dagoen udalerria da. 2007an 891 biztanle zituen 163,8 km2tan banaturik.
Murasko parrokiak
Murasko biztanleria hurrengo parrokien artean banatzen da:
Euskal Gastronomia Museoa
Euskal Gastronomia Museoa  Laudion (Araba) kokaturiko Euskal Herriko gastronomia gaitzat duen museoa da.
Historia
Euskal Gastronomia Museoak 1994an ireki zituen ateak aurrenekoz eta, ordutik, atzoko eta gaurko sukaldaritzaren gakoak aurkeztu dizkio bisitariari. Gastronomiaren Euskal Museoaren Kontsortzioaren laguntzarekin ipini zen abian tokia, XX. mendeko azken hamarkadan, eta Zubiko etxean dago kokatuta, hain zuzen XIX. mendeko etxe dotore batean.
Hiru solairutan dago banatuta, eta bertan ondokoa topa daiteke: sukaldatzeko tresnak, langile ezberdinek jantzi izan ohi zituzten edo egun ere erabiltzen diren uniformeak, egur labeak, gozotegi baten erreplika, mundu osoko jatetxeetako karta bilduma bat, etab. Hala, etxean burutu izan den sukaldaritzaz gehiago jakiteko abagunea edukiko dugu, gainera, profesional moduan, gaur arteko jardunaren berri ere jasoz.
Vaiva Vo (Arizona)
Vaiva Vo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pinal konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Barbate
Barbate Cadizko probintzian dagoen udalerri andaluziarra da. 14 m-ko altueran eta Cadiztik 64 km-tara kokaturik, 2007ko datuen arabera 22.582 biztanle zituen 142 km²-tan banaturik.
2011. urtean, Europako Justizia Auzitegiak ebatzi zuen Barbatek oraindik ez zuela bete hondakin urak arazteko betebeharra. Betebehar hori 2000. urterako bete beharrekoa zen.
Absolon Stumme
Absolon Stumme gotiko berantiarreko margolari alemaniar bat izan zen, 1510ean hil zena.
Biografia
Stumme ziur asko daniar jatorrikoa zen, eta nagusiki Hanburgon lan egin zuen. 1499an bere lantegian Hamburgoko Katedraleko erretaulako San Lukasen aldarea egin zuen, amaitua ikusi ez zuena, eta, beraz, bera hiltzean, lana Wilm Dedekek amaitu zuen.
Erretaula hau 1809an erretiratu eta gorde zuen Philipp Otto Runge margolari erromantikoak, eta beranduago Polonian berraurkitua izan zen. 1834an zatitan zerratua aurkitu zen, eta, beraz, gaur egun zaharberritzen ari dira. Bigarren Mundu Gerraren ondoren Varsoviatik Alemaniara itzuli zen.
Lanak
Stummeri eman zaio Jeseren Zuhaitza, Aieneak eta Eliasen Igokundea lanen egiletza, azken bi hauek St. Annen-Museumean daudenak.
Alegria Kirol Kluba
Alegria Kirol Kluba Dulantziko futbol taldea da. 1975ean sortu zuten eta egun Arabako Erregional Preferentean aritzen du.
Historia
Club Deportivo Alegria taldeak 1975an sortu zutenetik ia beti Erregional Mailan aritu du, bitan izan ezik: 1988-89 eta 1998-99 denboraldiak.
2016-17 denboraldian ez du nagusien talderik osatzerik lortu eta harrobiko taldeak bakarrik aritu zen. Hurrengo urtean berriz ekin zion talde nagusiari eta Erregional Preferentera igo zen.
Futbol zelaia
Alegriak Dulantziko Udal Zelaian jokatzen du.
Datuak
2023-24 denboraldia barne.
Fianelita
Fianelita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Fianelita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Hondah (Arizona)
Hondah Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Navajo konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nilo Zuria
Nilo Zuria (arabieraz: al-Nahr al-Abyad [النهر البيض] edo al-Nahr el-Jebel [انهرل الجبل]) Afrikako ipar-ekialdean zehar doan ibai handia da.
Andale Mono
Andale Mono (lehenago Monotype.com) Steve Mattesonek garatutako monospace motako letra-tipo bat da. Internet Explorer 4.0ren gehigarri batekin banatu zen lehenengo aldiz. Letra-tipo hau ez dator Microsoft Windowsen barne.
Nilo Zuria
Bi zatitan banatzen da. Lehenengoak, Nilo garaia edo al-Nahr el-Jebel deitua, Albert lakuan du hasiera eta zenbait urjauzi ditu. Aurrerago, lautadan, Sudd padurak eratzen ditu eta No aintziran Bahr el Ghazal ibaiarekin batzen da. Zehazki hitz eginez, hortik aurrera hartzen du al-Nahr al-Abyad edo Nilo Zuria izena. Khartumen Nilo Urdinarekin elkartzen da, Nilo ibaia eratuz.
Andale Mono
Letra-tipo hau programatzaileek erabili ohi dute, letra guztiek zabalera berdina izateak irakurgarritasuna errazten duelako.
Bretainia
Bretainia (Breizh, ahoskatua; Bretagne; galoz: Bertaèyn) eskualde historiko eta kulturala da, sei nazio zeltetako bat. Kulturalki, Kornualles eta Galesekin oso lotura estua du haien hizkuntzak (galesa eta kornubiera) bretainieraren ahaide hurbilenak baitira.
Nilo Zuria
Geografo batzuen arabera ez da berez ibai bat, baizik eta Hego Sudan eta Sudandik pasatzerakoan Nilok berak hartzen duen izena. Arro honetako ur emaririk handiena berak ematen du. Uganda eta Sudandik igarotzen da, eta bere ibaiadarrak Burundi, Ruanda, Tanzania, Kenia eta Kongoko Errepublika Demokratikotik zehar igarotzen dira.
Bretainia
Frantzia ipar-mendebaldeko Armorika penintsula osoa hartzen du Bretainiak, Mantxako kanalaren eta Bizkaiko golkoaren artean. Lau departamendu ditu: Côtes-du-Nord, Finistère, Morbihan eta Ille eta Vilaine (27.000 km2). Berez, Loira Atlantikoa departamendua historikoki Bretainiakoa zen, baina eskualdetik kanpo laga zuten Frantziako Iraultzaren ondoren.
Orografia
Mendebaldeko Bretainiak edo Bretainia Behereak barnealdean mendi apalak ditu (Arrée mendiak, 384 m; Mendi Beltza, 325 m). Lurralde zelaiak zabaltzen dira mendi horien eta kostaldearen artean. Ibai sakonek urratzen dituzte eremu lauak. Itsasora orduko, zabaldu eta bokale handiak osatzen dituzte. Kostaldea guztiz malkartsua da: penintsulak eta uharteak ugari dira, eta badiek, golkoek eta lurmuturrek itsasertza etengabe mozten dute. Iparraldeko kostaldea hegoaldekoa baino garaiagoa eta malkorragoa da.
Bitan banatzen dira, bestalde, Behe Bretainiako lurraldeak: Armor («Itsasaldeko herria») eta Argoat («Oihan-herria»). Ekialdeko Bretainia edo Bretainia Garaia eremu zabal eta irekiagoa da, eta lurrak askoz ere lauagoak dira.
Klima
Bretainiak klima ozeanikoa du, hezea eta ez oso hotza. Euria urte osoan eta noiznahi egiten du, baita egun eguzkitsuetan ere. Bisitari askok diotenez, egun bakarrean «lau urtaroak» bizi ahal izatea ohikoa omen da. Bretainiar atsotitz batek dioenez:
Barnealdean elurra egin ohi du neguan. Hegoaldea, Loira ibaiaren aldea, eguzkitsuagoa da. Halere, Bretainian urte osoan orokorrean klima nahiko egonkorra da. Kostaldean haize bolada bortitzak izatea ohikoa da, bereziki Finistère n. Bretainian neguan tenperatura ohikoena 6 eta 8 °C bitartekoa da; udan, aldiz, 18 eta 20 °C artekoa.
Biztanleria
Eskualdea beti jendetsua izan da, baina emigrazio handia nozitu behar izan zuen XIX. mendearen erdialdetik aurrera. Mende bakar batean, milioi bat gaztek Bretainia utzi zuten. Galera hori 1960tik aurrera nolabait eten zen.
2007ko urtarrilean Bretainia osoak 4.365.500 biztanle zituen. Horietako % 71 Bretainiako eskualdean bizi zen eta % 29 Loirerria eskualdean. 1999ko erroldaren arabera, Nantes hirigunean, 711.120 biztanle bizi ziren; Rennes hirigunean, 521.188; eta Brest hirigunean, 303.484.
Ekonomia
Mendeetan zehar, Bretainiaren ekonomia-jarduera nagusiak nekazaritza, arrantza eta abeltzaintza izan dira. Hala ere, garrantzi txikiagoa du egun, lanpostuen % 30 nekazarienak badira ere. Lursail txikiak dira nagusi oraindik (146.000, 13 ha batez beste, 1970ean). Espezializazioak (behi-aziendak ekoizpenaren % 83 hartzen du) emaitza onak ekarri ditu: Frantzia osoko esnekien % 12 eta haragien % 10 ekoizten ditu Bretainiak. Zerri-azienda ere garrantzizkoa da: Frantzia osoko % 30. Garagar-, lekadun- eta barazki-ekoizketaren maila handia da.
Arrantza
Bretainian usadioz eta gaur egun ere arrantza k izugarrizko garrantzia du, bretainiar kulturan oso sustraituta dagoen jarduera ere baita. Arrantza industriala Saint-Malotik hasi eta Douarnenez eta Étel udalerrietara doazen portuetan egiten da; aldiz, eskuzko arrantzak, ipar eta hegoaldeko kostaldeetan, urteko 200.000 tona arrain ematen ditu (Frantzia osoko arrantzaren % 45). Bretainiako arrantza-portu nagusiak Lorient, Concarneau eta Douarnenez dira.
Industria eta merkataritza
Bretainiako industria ahula da. Industriagune nagusiak Nantes, Rennes eta Brest dira. Industri sektoreei dagokienez, janari-industria da nagusi (esnekiak eta kontserbak) eta, ondoren, elektronika. Automobilgintzak ere nolabaiteko garrantzia badu, Rennes hirian Citroën etxearen lantegi bat baitago. Bretainia Frantziako iraultza industrialetik at geratu zenez, horren ondorioz bere landa eta paisaiak industrializazioaren eragin kaltegarrietatik kanpo ere geratu zen. Bestalde, azken urteetan, kostaldean haize-sorgailu ugari ere ipini dira.
Zerbitzuei dagokienez, garrantzi berezia hartu du turismo handiak: Rennes, administrazio-, ekonomia- eta unibertsitate-hiriburua da eta Brest, merkataritza-portu handia. Lorient-ekin batera, hirurak dira Bretainiako hiri nagusiak, Saint-Brieuc, Quimper, Saint-Malo, Vannes, Fougères eta Morlaix hirixkekin batera. Horietaz gainera, Nantes ek eta Saint-Nazaire k, Loira Atlantikoa departamendukoak biak, industria-maila handia dute.
Turismoa
Turismoak ere Bretainian garrantzi handia du. Kostalde, itsaslabar eta hondartza ederrek, barnealdeko landa paisaia berde eta bukolikoek eta jatorrizko kulturak Frantzia osoko turismogune ospetsu bilakatu dute.
Nekazaritza
Bretainiako soro eta zelaietan usadioz garia eta barazkiak ereiten ziren. Halere, gaur egun zerealak, abeltzaintza eta esnekiak nagusi dira. Baserri eta etxalde ugari nezakari-kooperatiba bilakatu dira eta bretainiar maila txikiko laborarien ustiapena industria bihurtu da; dena den, gaur egun oraindik familiaren jabegoko baserri eta etxalde ugarik ere diraute.
Bretainiako lurralde historikoak
Bretainiar abertzaleek aldarrikatzen duten Bretainia historikoak Loira Atlantikoa departamendua ere barne hartzen du, egun Bretainia izena duen eskualdeaz landa. Horrela, bederatzi lurralde historikook ditu:
Historiaurrea
Bretainian antzinako gizakiek lagatako aztarna zaharrena K. a. 8000 ingurukoak dira. Lurralde honetako lehenbiziko biztanleak ehiztari eta fruitu biltzaileak ziren. Hain zuzen ere, Historiaurreko gizaki hauek izan ziren Bretainian hain ugari diren zutarri, trikuharri eta harrespilen eraikitzaileak. Berez, Bretainia mota honetako aztarna ugarien dituen munduko herrialdeetako bat da, horren adibide nabariak Carnac-eko harri lerroak, La Roche-aux-Fées, Champ-Dolenteko zutarria, Kergadiouko zutarria, Kerloasko zutarria edota Manioko Erraldoia direlarik.
Antzinaroa
Antzina, egungo Bretainiak Armorika izena zuen (Armor "Itsasoa", aldiz Argoat "Basoa") eta bertan zelta jatorriko hainbat herri edo tribu bizi ziren. Zelta haiek K. a. IV. eta K. a. III. mendeetan iritsi ziren. Jada K. a. II. mendean lurralde hartan Osismii, Veneti, Coriosolites, Redones eta Namnetes tribu edo herriak bizi ziren.
K. o. 56 an erromatarrek, Julio Zesarren zuzendaritzapean, herrialdea konkistatu eta Galia Lugdunensis (Galia Zelta) erromatar probintziaren barnean sartu zuten.
Britainiar migrazioak
Erromatar Inperioa eroritakoan, jada V. eta VI. mendeetan zehar Britaniak anglo eta saxoien inbasioak eta bultzada jasan eta britoi ugarik Mantxako kanala itsasoz zeharkatu ondoren Armorikan babes hartu zuten (bereziki Kornualles eta Galeseko britoiek). Britaniako britoi horiek Armorikari gaur egungo Bretainia izena eman zioten, horregatik handik aurrera bi Bretainia edo Britainia egon ziren: Britainia Handia (Erresuma Batua) eta Britainia Txikia (Bretainia). Gerora Armorikako britoi edo britainiar haiek bretainiar izena jaso zuten.
Bestalde, britoiek Armorikara bretainiera hizkuntza ere eraman zuten: horixe da bretainieraren, kornubieraren eta galesaren arteko ahaidekotasunaren arrazoi nagusia. Britainiar migrazio mugimendu horrekin batera, San Korentin, San Gwenole, San Ronan, San Pol eta San Brieuc santu ebanjelariak ere iritsi eta bretainiarrak kristautzen hasi ziren.
Bretainiako erresuma
Azkenik, 826 an Karlomagnoren seme Ludoviko Errukitsuak Bretainiako Errresuma sortu eta haren agintean, Nominoe Bretainiako lehenbiziko erregea izan zen. 842 an, Karlos II.a Burusoila agintera iritsi eta Mendebaldeko Frantziaren independentzia aldarrikatu zuen; urte berean, Redongo guduan enperadorea garaitu eta mende batez dinastia independente baten menpe egon zen.
Bretainiako dukerria
936-939. urteetan, Bretainiako dukerria eratuta, independentzia berreskuratu zuen, anglo-normandiar eta Frantziako botereen artean nolabaiteko oreka larri batean.
1066 an, normandiarrek Bretainia konkistatu zuten. Ordutik aurrera eta denbora luzez, Bretainiako historia Frantzia eta Ingalaterraren arteko harreman zailen eraginpean egongo da. 1337 an Frantzia eta Ingalaterraren arteko Ehun Urteetako Gerra piztu eta 1341-1365 bitartean, Bretainiako Ondorengotza Gerran zehar bi herrialde horien arteko guduleku bilakatu zen, honetatik Joan Montfortekoa garaile atera eta Bretainiako duke berri bilakatu zen. Haren leinuak Bretainian 1368-1468 bitartean agindu eta bakea ezarri zuen, oparotasun eta kultura hedapen handiko garai hartan.
1491n, Ana Bretainiakoa eta Karlos VIII.a Frantziakoa ezkondu ziren. Errege hura hildakoan, 1499an Luis XII. Frantziakoarekin berriz ezkondu eta Frantziako erresumako erregina bilakatu zen.
XVI-XVII. mendeak
Frantziako monarkiak Bretainia gobernatzeko saiakerak egin zituen; horren ondorioz, mugimendu autonomistak garatu eta hainbat matxinada jazo ziren, frantziar gudarosteak gogorki apalduak. Matxinada haietako ospetsuena 1675ko Txapelgorrien matxinada izan zen, baserritarrek zerga altuen aurka protesta egin baitzuten
XVII-XVIII. mendeak
Oihalgintza industriari esker, Bretainiako ekonomia k garapen handia izan zuen. Hala ere, Nantesko Ediktuaren ezeztatzearekin batera, higanot askok Bretainia laga eta ekonomia gainbehera hasi zen.
Frantziako Iraultza
1789an Frantziako Iraultzaren ondorioz, Bretainiak ordu arte mantendu ahal izan zituen burujabetza eskubideak galdu eta bost departamendutan zatitu zuten: Aodoù an Arvor (Côtes-d'Armor), Penn-ar-Bed (Finistère), Il-ha-Gwilen (Ille-et-Vilaine), Mor-Bihan (Morbihan) eta Liger-Atlantel (Loire-Atlantique). Departamendu horietako laurekin Bretainia eskualdea sortu zuten, eta Liger-Atlantel kanpoan utzi zuten, Loirerria eskualdean sartu baitzuten.
Il Caravaggio nazioarteko aireportua
Il Caravaggio nazioarteko aireportua edo Bergamo Orio al Serio aireportua Milango hiria zerbitzatzen duen aireportuetako bat da Milan-Malpensa eta Milan-Linate aireportuekin batera.
Bretainia
Frantziako Iraultza
Bretainiak kontserbadurismoarekin zituen lotura estuak zirela eta, 1793-1815 bitartean Chouannerie matxinaden gotorlekuetako bat izan zen. Matxinadok baserritarrek antolatu zituzten eta eragile nagusietako batzuk hauek izan ziren: derrigorrezko soldadutza, bretainieraren debekatzea, apaiz eta elizgizonen aurkako gehiegikeriak.
Il Caravaggio nazioarteko aireportua
2012an 8.890.720 pertsonek erabili zuten.
Milan zerbitzatzen duten hiru aireportuetatik hiritik urrunen dagoena da, 45 kilometro.
Bretainia
XX. mendea
1914-1918 bitartean, Lehen Mundu Gerra jazo zen: bretainiar biztanleriak galera ikaragarria jasan zuen, gazte asko eta asko hil baitziren, garai hartako Bretainia osoko biztanleriaren % 10. Gerratean hil ziren frantziar gudarietatik 250.000 bretainirrak ziren. Usadioz, bretainiarrek Frantziako Itsas Gudarostean izen ematen zuten, baina gerra hartan adar militar guztietan sarrarazi zituzten, eta nagusiki lubakietan.
Ojos azules
"Ojos azules" (euskaraz "Begi urdinak"), jatorriz "Ojos bonitos" (Begi politak) izenez ezagutzen dena, Cuzcoko Peruko huayno tradizionala da. 1947an, Gilberto Rojas Enriquez konpositore boliviarrak letra apur bat aldatu zuen eta abestia "Ojos azules" bezala erregistratu zuen. Manuel Casazola Huancco konpositore peruarrari ere oker egotzi zion egiletzat. Interpretazioan kena izeneko txirulak protagonismo handia du.
Bretainia
XX. mendea
Mende haren hasieran gaur egungo bretainiar nazionalismoa garaikidea eratu zen; XIX. mendearen erdi eta amaieraldeko nazionalismoak baino politika ideologia eta kultur programa garatuagoak zituen. 1918an, Unvaniez Yaovankiz Breiz ("Bretainiako Gazteriaren Batasuna") erakundea sortu eta hurrengo urtean Breiz Atao aldizkaria argitaratzen hasi zen, bretainiar kulturgintzan eragin handia izan zuelarik. 1925an Gwalarn aldizkaria ere argitaratu zen.
Ojos azules
Hitzak
Horrela dio:
Ojos azules no llores, no llores ni te enamores. Llorarás cuando me vaya, cuando remedio ya no haya.
Gerrhosaurus
Gerrhosaurus Gerrhosauridae familiaren barruko narrasti genero bat da. Saharaz hegoaldeko Afrikan bizi dira.
Colleretto Castelnuovo
Colleretto Castelnuovo Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Colleretto Castelnuovok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ojos azules
Hitzak
En una copa de vino quisiera tomar veneno, veneno para matarme, veneno para olvidarte.