cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fleurac (Charente)
Biztanleria
2007an Fleurac udalerrian erroldatutako biztanleak 229 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Joppa (Hegoaldeko Ayrshire)
Joppa, Eskoziako herri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Ayr udalerriaren kanpoaldean eta ekialdean dago.
Fleurac (Charente)
Etxebizitza
2007an 88 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 88etxeak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 5 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 46 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 93 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 93 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (41 gizon eta 45 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fleurac udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 222,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.992 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fleurac udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Klaus (filma)
Klaus 2019ko Sergio Pablos espainiar zinema zuzendariaren animazio film bat da.
Argumentua
Postarien eskolako ikasle kaskarrena bezala nabarmentzen da Jesper, eta ondorioz zirkulu polar artikoko herri galdu batera bidaltzen dute lanera. Bertan, elkarrekin nekez hitz egiten duten biztanleekin egiten du topo, are gutxiago eskutitz bitartez. Amore emateko zorian, herriko irakaslearen eta Klaus jostailu-egilearen laguntzarekin, Smeerensburg herriko etxeak alaitasunez, eskuzabaltasunez eta opariz betetzen ditu.
Solomija Kruxelnytska
Solomija Amvrosiivna Kruxelnytska (Соломія Амвро́сіївна Крушельницька; Bielawińce, Galitzia, - Lviv, Ukrainiako SES, ) ukrainar abeslaria izan zen, soprano ahots-erregistroa zuena. XX. mendearen lehen erdiko opera-izarrik distiratsuenetakotzat jotzen dute. Bere bizitzan zehar, Solomija Kruxelnytska munduko abeslaririk nabarmenena izan zen.
Sari eta errekonozimendu ugarien artean, bereziki, "XX. mendeko Wagnerren diva" saria jao zuen. Eszenatoki berean berarekin abestea ohoretzat hartu zuten Enrico Carusok, Titta Ruffok eta Fiodor Xaliapinek. Giacomo Puccini konpositore italiarrak "tximeleta ederrenik eta xarmangarriena" inskripzioa oparitu zion.
Magnavox Odyssey
Magnavox Odyssey, 1972an Magnavox konpainiak merkaturatutako bideokontsola bat izan zen. Magnavox konpainia Philips herbeherear elektronika multinazionalaren AEBetako saila da. Lehen belaunaldiko bideokontsola da. Merkaturatu bezain laister salmenta kopuru handiak eta izugarrizko arrakasta izan zuen, 350.000 unitate inguru salduz.
Aurrez, 1968an Ralph Baer alemaniar ingeniariak garatu eta lehenbiziko bideokontsolatzat ho ohi den "Brown Box" ("Kaxa Marroia") eredu aintzindarian oinarritu zen.
1963 Théâtre des Capucines
1963 Théâtre des Capucines  Serge Gainsbourg-en zuzeneko lehen diskoa da, 1963ean grabatua baina 2009an kaleratua.
Abestien zerrenda
Abesti guztiak Serge Gainsbourg-ek idatzi eta konposatu zituen.
Limiñón (Abegondo)
San Salvador de Limiñón, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Abegondo udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruña probintzian. 2018an 226 biztanle zituen.
Turuta (argipena)
Turuta hitzak honako adiera hauek ditu:
Labeo pellegrini
Labeo pellegrini Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bathycongrus macrocercus
Bathycongrus macrocercus Bathycongrus generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Adabegi
Adabegia hitzak honako esanahiak izan ditzake:
Hormona tiroideo
Hormona tiroideoak- tiroxina (T4) eta triiodotironina (T3)- tiroide guruinak, metabolismoaren erregulazioaren arduradun nagusiak, sortutako tirosinan oinarritutako hormonak dira. Hormonak tiroideoen sintesian iodoa da osagai garrantzitsu bat. Odoleko hormona tiroideoaren forma nagusia tiroxina da (T4), zeinak T3 baino erdibizitza luzeagoa duen. Odolean askatutako T4 eta T3 arteko proportzioa gutxi gorabehera 20 eta 1 artekoa da. Tiroxina T3 aktiboena bihurtzen da (T4 baino hiru edo lau aldiz indartsuagoa) zelula deiodinasoen barruan (5-iodinasa). Ondoren, deskarboxilazio eta desiodazio bidez tratatzen dira, 3-iodotironamina (T1a) eta tironamina (T0a) ekoizteko.
Metabolismo basala areagotzen dute, eta hori ezinbestekoa da fetuaren garapen egokirako, eta sistema kardiobaskularren, muskulueskeletikoaren eta hematopoietikoaren funtzionamendu egokirako, bai eta gorputz-erantzun egokietarako ere, beroa sortzeari, oxigeno-kontsumoari eta beste sistema hormonal batzuen erregulazioari dagokienez.
Canelones udalerria
Canelones Uruguaiko Canelones departamenduko udalerrietako bat da. Udalerriaren hiriburua izen bereko hiria da.
Historia
Canelones udalerria 2010eko martxoaren 15eko 18.653 Zenbakidun Legearen ondorioz sortu zen, 2.000 biztanletik gorako herriek udalerriak eratzea agintzen zuen 18.567 Zenbakidun Legea betearaziz.
Politika eta administrazioa
Alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute udalbatza.
Herriak
Ondorengo herriek osatzen dute udalerria:
Symposiachrus axillaris
Symposiachrus axillaris Symposiachrus generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Fumiyasu Hata
Fumiyasu Hata (秦 文康, 1976ko uztailaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Loans (Hegoaldeko Ayrshire)
Loans, Eskoziako udalerri bat da, Hegoaldeko Ayrshire konderrian. Troon udalerritik hurbil dago.
Fumiyasu Hata
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Marinos.
Scarus frenatus
Scarus frenatus Scarus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Aiquara
Aiquara Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Atari Lynx
Atari Lynx, 1989an Atari enpresak merkaturatutako 8 biteko bideokontsola eramangarri bat da. LCD pantaila koloreduna izaten lehenbizikoa izan zen. Ezaugarri eta ahalmenei dagokionez, bere lehiakideak ziren Nintendoren Game Boy eta Segaren Game Gear kontsolen gainetik egon arren, kontsumitzaile gehienen poltsikoetarako bere salneurria garestiegia, tamaina handia eta bateriak azkar agortzen zitzaizkiola eta, ez zuen arrakasta gehiegirik izan.
Bere kartutxoen edukiera 128KBkoa zen. Erretoargiztatua zen eta soinu esteroa zuen.
Mabegondo (Abegondo)
San Tirso de Mabegondo, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Abegondo udalerrian dagoen parrokia bat da, Coruña probintzian. 2018an 976 biztanle zituen.
Nelson uhartea (Antartika)
Nelson uhartea (izen historikoak: Leipzig uhartea, O'Cain uhartea eta Strachans uhartea) 22 kilometro luze eta 13 kilometro zabal den uhartea da, George erregearen uhartearen hego-mendebaldean dagoena Hego Shetlandak uhartedian, Antartikan. Nelson uhartearen izena gutxienez 1821ekoa da eta nazioarteko erabileran dago orain.
Eco-Nelson ikerketa-estazio pribatua Nelson uhartean dago.
Saint-Martin-d'Hardinghem
Saint-Martin-d'Hardinghem Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-d'Hardinghem udalerrian erroldatutako biztanleak 312 ziren. Familiak 114 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 49 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 120 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren eta 18 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 95 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 188 ziren, horien artean 144 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 144 pertsona aktiboetatik 132 lanean zeuden (72 gizon eta 60 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-d'Hardinghem udalerrian 125 unitate fiskal zeuden, 306 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.322 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 autoeskola, 1 margolaria, 4 albaitariak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rebecca Black
Rebecca Renee Black (Irvine, Kalifornia, 1997ko ekainaren 21 - ) estatubatuar YouTuber eta abeslari bat da, bereziki ezaguna 2011an egin zuen "Friday" abesti biralaren ondorioz. "Friday" abestiak kritika latzak jaso zituen bai profesionalen bai ikusleen aldetik, eta "inoizko abestirik txarrena" izengoitia jaso zuen. Blackek beste abesti batzuk ere egin ditu ondoren, adibidez Dave Daysekin "Saturday" abestian parte hartu du. Gaur egun YouTuben bideoak igotzen ditu, gai asko lantzen.
Noriaki Tsutsui
Noriaki Tsutsui (筒井 紀章, 1976ko abuztuaren 15a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Marinos, Albirex Niigata eta Tokushima Vortis.
Guadalajarako metroa
Guadalajarako metroa edo SITEUR (Sistema de Tren Eléctrico Urbano) (gaztelaniaz: Metro de Guadalajara), Mexikoko Guadalajara hiriko garraiobide publikoa da. 1989ko irailaren 1ean zabaldu zen eta gaur egun metro-sareak bi linea eta 24,0 kilometro dauzka.
Bathycongrus macrurus
Bathycongrus macrurus Bathycongrus generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Petropedetes
Petropedetes anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Petropedetidae familian sailkatua.
Peltophryne
Peltophryne anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Bufonidae familian sailkatua. Espezie guztiak Antilletan bizi dira, Puerto Rico, Kuba, Hispaniola eta Birjina britainiar uharteetan.
Waldburg
Waldburg Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Symposiachrus guttula
Symposiachrus guttula Symposiachrus generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Takuya Ito
Takuya Ito (伊藤 卓弥, 1976ko abenduaren 30a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama Marinos eta Cerezo Osaka.
Asteroids
Asteroids, 1979ko azaroan Atari estatubatuar enpresak merkaturatutako arkade bideo-joko bat da. Bideo.jokoa bektore soil batzuez osatua zegoen. Helburua espazio-ontzi batera hurbilduz zihoazen asteroideei tiro egin eta suntsitzea zen, haiek espazio-ontziarekin talka egin ez zezaten. Arkade jokoen Urrezko Aroko bideo-joko arrakastatsuenetako bat izan zen.
1962ko Spacewar! jokoan oinarritua dago.
Labeo percivali
Labeo percivali Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Hegoafrika
Hegoafrika  (South Africa), izen ofiziala Hegoafrikako Errepublika (Republic of South Africa), Afrikako hego muturreko estatu burujabea da, Atlantikoaren eta Indiako ozeanoaren artean kokaturik dagoena. Namibia, Botswana, Zimbabwe, Mozambike eta Eswatini ditu mugakide, eta Lesotho guztiz inguratzen du. 1.221.037 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 60,1 milioi biztanle zituen 2021ean. Hiru hiriburu ditu: Lurmutur Hiria (Parlamentuaren egoitza), Pretoria (administratiboa) eta Bloemfontein (judiziala). Hiri handiena Johannesburg da.
Mugak
Izenak dioen bezala, herrialdea Afrika kontinentearen hego muturrean dago, hegoaldeko latitudeko 22° eta 35° artean, eta ekialdeko longitudeko 16° eta 33° artean. Ipar-mendebaldean Namibiarekin du muga, iparraldean Botswana eta Zimbabwerekin, ipar-ekialdean Mozambike eta Eswatinirekin, hego-ekialdean eta ekialdean Indiako ozeanoarekin, eta hego-ekialdean Ozeano Atlantikoarekin; bestalde, alde guztietatik inguratzen du Lesotho estatu independentea.
Erliebea
Hegoafrikako lurraldea funtsean ordoki zabal batek osatua da, erdialdean Kalahariko sakongunea duena, eta ertzak goratuak. Erdialdean eta ekialdean, sedimentazio materialek antzinako zorua estaltzen dute, ertzetan izan ezik. Oso haran sakonek arrailtzen dute ordokia, eta horien gainean jatorri bolkanikoko gune gogorrak edo muinoak daude (600-1800 metro garai); gainera, giza jarduerak eraginda eta erosio bizkorrak areagoturiko arrakala sakonak ere daude, donga izenekoak.
Ertzetako erliebea era askotakoa da: mendebaldea garaiera txikienekoa da (1.000-1.200 metro); hegoaldeko ertza zabala da eta bertako mendialdeak garaiak (1.600-2.600 metro); ekialdean daude mendirik handienak (Drakensberg mendiak, 3.000 metrotik gorakoak). Ertz horren eta kostaldearen artean ordoki estuak dira, Lurmutur Mendebaldea eskualdean izan ezik; han Karoo Txikia ordokiak bi mendilerro multzo bereizten ditu: Swartberg (2.325 metro) iparraldean, eta Langeberg-Outeniqua hegoaldean.
Hegoaldeko muturrean Esperantza Oneko lurmuturra dago, Indiako ozeanoa eta Atlantikoa banatzen dituena.
Hidrografia
Hegoafrikako sare hidrografikoa ez da oso handia, klima oso lehorra baita. Orange da ibai nagusia (1.860 kilometro luze), Drakensbergetik Atlantikora doana. Vaal (Orangeren adarra) eta Mozambiken itsasoratzen den Limpopo (1.600 kilometro) dira beste ibai garrantzitsuak.
Klima
Hiru klima mota bereizten dira: mediterraneoa Cape aldean (500 mm euri urteko), hosto iraunkorreko txara ugari duena; tropikal bero eta hezea ekialdean (1.000-1.500 mm), zuhaitzak eta landa-leku oparoak dituen sabana moldatu duena, eta tropikal agorra (400-60 mm) herrialdeko erdialdetik iparraldera eta mendebaldera, larre elkor eta xerofiloak besterik hartzen uzten ez duena (ibaien ertzetan izan ezik, han baso tropikalak baitira).
Koloniaurreko garaia
Orain dela milaka urte, khoisan herriak bizi ziren hegoaldeko Afrikan. Gure aroaren hasieran, bantu herriak kontinentearen hegorantz eta mendebalderantz hedatuz joan ziren, eta khoisanak Kalahari basamortuko lurralde pobreenetara zokoratu zituzten.
Kolonizazioa
Portugaldarrak, Indiarako bidean, 1487an iritsi ziren Esperantza Oneko lurmuturrera, baina 1652 arte ez ziren europarrak lurralde haietan bizitzen jarri; izan ere, urte horretan, Ekialdeko Indietako Herbeheretar Konpainiak bere ontzidia hornitzeko kokagune bat ezarri zuen lurmuturretik gertu. Herbeheretar nekazariak arribatu ziren handik gutxira, eta frantses higanotak eta alemaniar kolonoak haien ondotik.
Europarrak ekialderantz hedatuz joan ziren (1770. urtean bantuekin egin zuten topo); laster ugaldu ziren, eta beren hizkuntza garatu zuten: afrikaansa. Herbehereak Frantziaren mende geratu zirenean, britainiarrak eraso egin zioten koloniari eta beren inperioaren mende geratu zen lurraldea 1814an. Britainiarrek ingelesak erakarri zituzten, eta afrikanerrak (boerrak) beretzen saiatu ziren.
Esklabotasuna debekatu zutenean, milaka boerrek, beren familia eta esklaboekin, ipar-ekialdeko lurretara jo zuten; Transvaalen, Orangen eta Natalen bizi izan ziren, britainiarren eraginpetik kanpo, eta errepublikak sortu zituzten. Lurralde horietan diamanteak (1868) eta urrea (1886) aurkitu zirenean, britainiarrak Boer errepublikak beretzen saiatu ziren. Boerren eta britainiarren arteko gerrak hiru urte iraun zuen, 1899tik 1902ra, eta Hegoafrika britainiarren mende geratu zen. 1906an, Transvaalek burujabetza lortu zuen eta urte bat geroago Orangek. 1909an britainiar parlamentuak Hegoafrikako estatua onartu zuen; gobernari bat zegoen, ingeles erregearen ordezkari, baina barne arazoetan Hegoafrika eskudun zen. 1910eko maiatzaren 31n, Hegoafrikar Batasuna eratu zen. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Hegoafrikako gudarosteak hego-ekialdeko Afrikan (egun Namibia) sartu ziren eta hango alemaniar kolonia mendean hartu zuten; 1922an, Nazio Elkarteak lurralde harekiko eskubide osoa aitortu zion Hegoafrikari.
Apartheida
Zurien nagusitasuna ziurtatzeko egindako ahalegina izan zen XX. mendeko Hegoafrikako politikaren ezaugarri nagusia. 1948ko hauteskundeetan aginpidea iritsi zuen alderdiaren programa apartheid edo arraza bereizkerian oinarritzen zen; ordura arte zenari, izenik ez bazuen ere, legearen babesa eman zitzaion. Apartheid politikaren arraza hierarkian, zuriak eta beltzak bi muturretan zeuden eta mestizoak eta asiarrak erdian.
Gobernuaren kontrako jarrerak gogor zigortzen zituen poliziak. 1960an, Sharpevillen, polizia talde batek manifestarien kontra tiro egin zuen eta 69 lagun hil zituen (Sharpevilleko sarraskia). Herritarren eskubideak asko murriztu ziren; gobernua pertsona susmagarriak atxilo hartzeko eskudun zen, inolako epaiketarik egin gabe. Bien bitartean, 1968an, Nazio Batuek aginduta, Hegoafrikak galdu egin zuen hego-ekialdeko Afrikan zuen aginpidea, eta Namibia izena eman zitzaion lurraldeari (1990ean erdietsi zuen independentzia); hala ere, Hegoafrikako gudarosteek bertan jarraitu zuten. Hegoafrikako jarreraren eta apartheid politikaren kontrako salaketak gero eta gehiago ziren mundu osoan; 1974ko azaroaren 13an, Nazio Batuek erakundetik kanpora utzi zuen herrialdea.
Apartheidaren amaiera
1989an, Frederik de Klerk Alderdi Nazionalaren buruak iritsi zuen aginpidea. De Klerkek apartheida desagerrarazteko eta ANC Afrikako Kongresu Nazionalarekin harremanak izatearen aldeko politikari ekin zion: 1990eko otsailean, ANC-a, Kongresu panafrikarra eta alderdi komunista legeztatu zituen, eta ANC-ren buruzagia, Nelson Mandela, askatu, eta urrian leku publikoetan arraza bereizkeria debekatu zuen. 1992ko martxoan, hautesle zuriek, erreferendum bidez, De Klerk presidentearen erreforma politikoa onartu zuten, alde handiaz gainera (% 68,7 baiezko). 1992ko ekainaren 17an, ordea, Inkatha zuluen alderdiko kideek, segurtasun indarren laguntzarekin, 46 pertsona hil zituzten Boipatongen.
Boipatongeko sarraskiaren ondoren hamaika hilabetez egon ziren etenda negoziazioak. 1993ko apirilean berriz hasi ziren eta, indarkeriak gora egin bazuen ere, berehala egin zutenaurrera, Askatasunaren Aliantzaren kontrakotasuna gorabehera. 1994ko apirilaren 27a finkatu zen lehen hauteskunde demokratikoak eta arrazanitzak egiteko. Behin-behineko konstituzioa onartu zen, 1994tik aurrera aplikatzekoa. Bantustanak berriz ere hegoafrikar lurraldean txertatu ziren, bederatzi probintziatan berregituratuta. 1993an, Frederik de Klerk eta Nelson Mandelari Bakearen Nobel sari bikoitza eman zieten. Bitartean, Estatu Batuek aurrena, Japoniak eta Europako Ekonomia Erkidegoak gero, ekonomia zigorrak altxatzea erabaki zuten.
Aurreneko hauteskunde arrazanitz demokratikoak, istilurik ia batere gabe egin ziren 1994ko apirilean, aurrez ikusi bezala, oso parte hartze handiarekin. ANC garaile izan zen zazpi probintziatan, eta bozen % 62,5 eskuratu zituen; Nazio Alderdiak, mestizoen botoa baliatuz, % 20,39 jaso zuen, eta Inkathak % 10,54. Nelson Mandela izendatu zuten estatuburu, bi presidenteorderen laguntzarekin: Thabo Mbeki, ANCkoa, eta Frederik de Klerk. 1995ean, abian jarri zuen Egia eta adiskidetzea batzordea, apartheidaren garaian gertatu ziren giza eskubideen bortxaren biktimen lekukotasunak jasotzeko. 1996an, konstituzio berria onetsi zen.
Politika
Indarrean dagoen 1996ko konstituzioaren arabera, Hegoafrika errepublika parlamentarioa da. Errepublikako presidentea estatuburu eta gobernuburu da. Parlamentuak bi ganbera ditu: Probintzietako Kontseilu Nazionala (90 ordezkari) eta Nazio Biltzarra (400 kide). Nazio Biltzarrak izendatzen du presidentea, 5 urteko agintaldirako.
Banaketa administratiboa
Apartheidaren garaian, Hegoafrikako beltz gehienak bantustan izeneko hamar barrutitan bizi ziren, asko eta asko hirietara joan ohi zen arren lanera. 1970eko hamarkadaren bukaera aldetik aurrera, bantustan haietako lau independente egin ziren, eta errepublika bihurtu (Transkei, Ciskei, Venda eta Bofuthatswana), eta seik barne autonomia lortu zuten (haien artean Kwazulu). Banaketa hori, ordea, ez zen onartu ez Nazio Batuetan, ez nazioartean oro har. Izan ere, finantzetan Hegoafrikaren guztiz mendeko ziren, eta langileen hornitzaile: horrez gainera, gobernuak bantustan independenteetakoei hegoafrikar naziotasuna kendu ohi zien eta, hala, beltzak –lana Hegoafrikan eginik–, atzerritarrak ziren beren aberrian. 1994ko hauteskundeen ondoren, Hegoafrikak beretu egin zituen bantustanak eta, egoera berria azpimarratu nahian, lurraldea bederatzi probintziatan banatu zen:
Biztanleria
thumb|260px|Hegoafrikako [[biztanleriaren dentsitatea 2011n (biztanleak/km2)
]] Hegoafrikak 60,1 milioi biztanle zituen 2021ean. Adinari dagokionez, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak, % 27,9; 15-24 urte bitartekoak, % 16,8; 25-54 urte bitartekoak, % 42,4; 55-64 urte bitartekoak, % 6,8; eta 65 urtetik gorakoak, % 6,1. Bizi itxaropena 65 urtekoa da: 63,7 urtekoa gizonezkoena eta 66,4 urtekoa emakumezkoena (2020ko zenbatespenak). 2009an, 71 urtekoa zen hegoafrikar zurien bizi itxaropena, eta 48 urtekoa beltzena.
Banaketa etnikoa
Gobernuaren estatistika ofizialetan lau multzo etniko bereizten dira:
Hizkuntzak
thumb|260px|eskuinera|Hegoafrikako hizkuntza nagusiak udalerrien arabera. {{legend|#0080C0| [[afrikaansa}} {{legend|#FF0000| tswanera}} {{legend|#808080| sothoera}} {{legend|#800080| xhosera}} {{legend|#FF00FF| iparraldeko sothoera}}
{{legend|#804040| hegoaldeko ndebelera}} {{legend|#80E000| zuluera}} {{legend|#808000| vendera}} {{legend|#008080| tsongera}} {{legend|#FFFF00| swaziera}} ]] Hamaika hizkuntza ofizial daude: afrikaansa, ingelesa, hegoaldeko ndebelera, iparraldeko sothoera, hegoaldeko sothoera, swaziera, tsongera, tswanera, vendera, xhosera eta zuluera. Kopuruaren aldetik, Indian bakarrik daude gehiago.
1996ko Errolda Nazionalaren arabera, ama-hizkuntza mintzatuenak zulua (9,2 milioi hiztun), xhosa (7,2 milioi) eta afrikaansa (5,8 milioi) dira eta, bigarren hizkuntza gisa, ingelesa (2,2 milioi hiztun), afrikaansa (1,1 miloi) eta zulua (0,5 milioi).
Horrez gainera, beste zortzi hizkuntza onartzen dira, ofizialak ez badira ere: fanagaloa, khoea, lobedua, nama, ndebelea, phuthia, sana eta Hegoafrikako keinu hizkuntza. Zenbait lurraldetan egoera babestuagoa daukate, baina hiztun kopuru txikia dela eta, ez dute nazio osoko onarpenik. San eta khoikhoi herrien hizkuntzak Namibia eta Botswana aldera hedatzen dira. Nolanahi ere, ehiztari-biltzaile herri horien kultura eta hizkuntza, Afrikako beste herrien aldean hain desberdina, baztertuta egon dira oso, eta galtzeko zorian daude. Hegoafrikar zuri askok beste hizkuntza europarrez hitz egiten dute: portugesez (Angolan eta Mozambiken ere mintzatua), alemanez eta grekoz, besteak beste. Horiekin batera, asiar eta indiar askok Hego Asiako hizkuntzez hitz egiten dute: teluguz, hindiz, gujarateraz eta tamileraz.
Erlijioa
Biztanleen % 86 kristauak dira (protestanteak gehienak), % 5,4 Afrikako erlijio tradizionalen jarraitzaileak, % 1,9 musulmanak eta % 5,2 erlijiorik gabeak (2015eko zenbatespena).
Ekonomia
Hegoafrika Afrikako bigarren potentzia ekonomikoa da, Nigeriaren ondoren; azpiegitura egokiak ditu, portu modernoak eta meatzaritza indartsua. Munduko herrialde aberatsenen zerrendan 33. postuan dago, eta 2019ko barne produktu gordina 313.905 milioi eurokoa zen. Alabaina, arazo sozioekonomikoak handiak dira, batez ere zurien eta beltzen arteko bizitza maila desberdinen ondoriozkoak. Izan ere, Munduko Bankuaren arabera, desorekarik handienak dituzten herrialdeen artean dago. Langabezia tasa % 28,6ra iritsi zen 2010eko hamarkadaren amaieran; gazte beltzen artean, % 50era.
Nekazaritzak (barne produktu gordinaren %2,8 2017an) langileen  %4,6 hartzen du. Euri gutxi egiten duen arren, askotariko laboreak lantzen dira. Aipagarriak dira, besteak beste, azukre-kanabera, arto, mahats, laranja, udare, patata, gari eta soja ekoizpenak. Arrantza mendebaldeko kostako eta Namibiako ur hotzetan egiten da bereziki, eta esportatu egiten dute gehiena.
Mineral baliabideak ugariak dira: uranioa, urrea, burdina, manganeso, kromoa, platinoa, paladioa, antimonioa, banadioa eta diamanteak, besteak beste. 2019an, munduko platino, kromo eta manganeso ekoizle handiena izan zen. Meatzaritzako lehengaiek esportazioen %50 baino gehiago hartzen dute. Industria askotarikoa garatu da mea eskualde garrantzitsuenetan: Gauteng (Pretoria-Johannesburg), KwaZulu-Natal (Durban), eta hegoaldeko metropolietan (Lurmutur Hiria eta Port Elizabeth). Siderurgia, makinak eta garraio hornidurak, janaria, oihal eta kimikaren industriak dira nagusiak herrialdean.
Literatura
Sol Plaatje izan zen eleberri bat argitaratu zuen lehen afrikar beltzetako bat: Mhudi (1930). Beltzen arazoak eta arraza bereizkeria idazle askoren obretan islatzen da: Mothobi Mutloatse, Miriam Tlali, Adam Small, Alex La Guma... Hegoafrikako literatura munduan ezagutzera eman dutenen artean aipatzekoak dira Olive Schreiner, Es'kia Mphahlele, Nadine Gordimer ( Literatura Nobel saria 1991n), Alan Paton, André Brink, Etienne Leroux eta John Maxwell Coetzeek (Literatura Nobel saria 2003an).
Musika
Aniztasun gaitza dago Hegoafrikako musikan. 1980ko hamarkadan, musikari beltzek kwaito izeneko estiloa sortu zuten, kontuan hartzeko zabalpena izan zuena. Brenda Fassieri "afrikar poparen erregina" izengoitia eman zitzaion. Ladysmith Black Mambazo abesbatza mundu osoan egin zen ezaguna Paul Simonen bitartez. Arrakasta handiko jazz musikariak dira Hugh Masekela, Jonas Gwangwa, Abdullah Ibrahim, Miriam Makeba, Jonathan Butler, Chris McGregor eta Sathima Bea Benjamin. Johnny Clegg, Die Antwoord bikotea eta Seether taldea, nor bere estiloan, ezagunak dira munduan zehar.
Kirola
Hamabosteko errugbia, futbola eta kriketa dira kirol nagusiak. Maila handiko errugbilariak izan ziren Francois Pienaar, Joost van der Westhuizen, Danie Craven, Fourie du Preez, Naas Botha eta Bryan Habana. Hegoafrikak antolatu eta irabazi zuen 1995eko Munduko Errugbi Txapelketa; 2007koa eta 2019koa ere irabazi zituen. 2003ko Munduko Kriket Kopa eta 2010eko Munduko Futbol Txapelketa ere bertan jokatu ziren. Bakarkako kiroletan Penelope Heyns eta Tatjana Schoenmaker igerilariek, Oscar Pistorius, Josia Thugwane, Wayde van Niekerk eta Caster Semenya atletek, Ernie Els eta Gary Player golflariek eta Bianca Buitendag surflariak garaipenak lortu dituzte nazioarteko lehiaketetan.
Scarus fuscocaudalis
Scarus fuscocaudalis Scarus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Fanuidhol
Etimologia
Fanuidhol Grisa deitzen dute elfoek, sindarinezko adjektibo den fanui "lainotsua", SPAN erroa eta dôl izenak, "burua", osatutakoa, hedapenez, mendia. Nanoek, Bundushathûr deitzen zuten, elfoeraz bezala, Mendi Lainotsua edo Lainoen Burua esan nahi duena, Bund (burua), B-N-D erradikalak, _u_ "-rena" perpausa eta shathur "lainoak" hitzez osatua, balizko erradikala Sh-Th-R.
Kanpo estekak
Lista gór i wzgórz Śródziemia
Phasmahyla
Phasmahyla anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Hylidae familian sailkatua.
Christina Hendricks
Christina Rene Hendricks (Knoxville, Tennessee, - ) estatubatuar aktorea da.Mad Men telesailean egindako lanagatik ospetsua da.
Nekane Arroyo
Nekane Arroyo Zabaleta (Galdakao, 1986ko abenduaren 15a) kirolaria da.
Bizitza
Nekane Arroyo Galdakoko kirolari bat da, Arte Ederretan lizentziatua 2010ean eta Adaptazio Pedagogikoko Kurtsoa (CAP) ikasi zuena (2012).
Lan ezberdinetan aritu da (auto salmentan besteak beste, udaltzain herri ezberdinetan, Zarautz, Sopela...) zenbait kiroletan bere indarra eta lehiakortasuna garatuz.
Gaztetako gorabeherak
Nerabezaroan osasun arazoak desagertu ziren, bizimodu normala egin ahal izateraino. Aisialdiko talde baten aritu zen, bere herriko beste gazteak bezalaxe: garai horietan monitorea izateko titulua eskuratu eta kanpamendu zuzendaria izateraino heldu zen Galdakaoko Eskaut taldeekin. 12 urteekin abesbatza baten partaide izan zen, musika barne-barnean sentitzen zuelako. Musika alorrean, estilo asko ditu gustuko, baina bereziki La Oreja de Van Gogh taldea.
Musika asko maite du eta abestea beretzat gauzarik politena da; baina pianoa, soinua, txalaparta eta bateria baita ere jotzen izan du.
Ikasketak
Bere lehen ikasketak Bengoetxe auzoko eskoletan egin zituen, klaseetara sarri-askotan ezin bazuen joan ere, gaixotasun bat pairatu zuelako umetan. Mutilekin jolastea gogokoa zuen, beraien jolasak gustukoak zituelako. Batxilergoa Durangoko Frai Juan de Zumarraga institutuan ikasi ondoren, 2010ean EHUko Leioako kanpusean Arte Ederrak ikasi zituen. 2012an Irakasle izateko asmoarekin CAP edo Egokitze Pedagogikorako Kurtsoa egin zuen, nahiz eta irakasle izatera ez zen iritsi, lehiaketa batean parte hartzeko aukera iritsi zitzaiolako.
Kirol zaletasuna
Unibertsitateko bi kidek animatu zuten gimnasio batera joaten kirola entrenatzera. Gimnasio batera joaten hasi zen 19 urteekin, eta heziketa fisikoan ona zenez, gaitasunak zituenez, frogatu egin zuen kirola zer zen. Ordutik aurrera ezin izan zuen utzi.
Eta bere gorputzean sentitu zuen aldaketa, animoan baita ere, aurrera jarraitzeko bultzada sentitu zuen. Karatea egiten animatu zen bere aitaren eraginez: frogatzen hasi eta orain gerriko beltza lortu du, lehenengo dan, eta bigarrena lortzeko bidean dabil.
OCR oztopo lasterketa frogetan ere parte hartzen hasi zen 2015ean eta gaitasun handia duela frogatu ere.
Osasun arazoak nabaritu ondoren, Yoga praktikatzen hasi zen, estresa batipat: meditazioa eta lasaitasunari esker, bizitzeko era ezberdin bat aurkitu duela aitortzen du
Kirol frogetan partaide
Farinato delako frogaren 42. edizioan munduko txapelduna izan zen emakumeen kategorian.
Telebistako zenbait saiotan parte hartu du urte eta edizio ezberdinetan, bere kemena, indarra eta begirada positiboa erakutsiz. Euskal Telebistan adibidez El Conquisen delako saioaren 8. edizioan parte hartu zuen 2012 urtean.
Ethernal Running lasterketetan ere 2017ko edizioan parte hartu zuen, Galdakaoko Binke Aldizkarian azaltzen zuenez: 10 kilometroko korritu behar ziren, 80 oztopo gainditu, eta Nekanek ordu bat eta hamaika minututan amaitu zuen, lehen neska izaik. Horrexegatik honela azaltzen zuen: "Lehenengo saria irabazita, zelan ez naiz ba pozik egongo! Onenen artean heldu nintzen helmugara, beraz, pozarren amaitu nuen eguna!.
Azken aldiz El Conquisen 2020ko edizioan ere parte hartu zuen neskek bakarrik osatutako talde batean (berdeak), bere indarra eta kemena azalduz, zuhaitz batetik erori eta orkatila apurtu arren.
Spacewar!
Spacewar!, Espazio-gerra!, 1962an Steve Russell estatubatuar ingeniari eta zientzialariak eta Massachusettseko Teknologia Institutuko hainbat ikaslek garatutako bideo-joko bat da. PDP-1 modeloko konputagailu batean garatu zuten.
1958ko Tennis for Two jokoarekin batera historiako lehenbiziko bideo-jokoa izatearen izendapenarengatik lehia dago, hura lehenagokoa izan arren, osziloskopioa erabiltzen zuelako eztabaidatua baitago.
1972an honetan oinarrituz Asteroids bideo-joko arrakastatsua merkaturatu zuten.
Marcel Dassault
Marcel Dassault (Paris, Frantzia, 1892ko urtarrilaren 22a - Neuilly-sur-Seine, Frantzia, 1986ko apirilaren 17a) frantses aeronautika-ingeniaria eta enpresa-gizona izan zen.
Biografia
Lehen Mundu Gerran hasi zen nabarmentzen aeronautikaren arloan, helize hobetu bat diseinatu baitzuen. 1937an, Fronte Popularrak haren fabrikak nazionalizatu zituen, eta bera kontratatu zuen enpresa zuzen zezan.
Alemaniak Frantzia okupatu zuenean, naziek ohorezko ariar izendatzea proposatu zioten (Dassault judua zen), baldin eta hegazkinak egiten bazizkien. Eskaintzari uko egin zion, eta atxilotu egin zuten. Gerra amaitu zenean, negozioa berreskuratu zuen eta bere inperioa altxatzeari ekin zion.
Dassaultek diseinatu zituen eta haren enpresan fabrikatu ziren Frantziako gerra-hegazkin arrakastatsuenak: Mirage eta Mistère ereduak, gero mundu osora salduko zirenak. Baina hegazkingintzako enpresak ez ezik, bankua eta eraikuntza-enpresa ere izan zituen Dassaultek. De Gaullen jarraitzaile izan zen, eta alderdia finantzatzen lagundu zion. 1960-1975 urteetan, Dassaulten konpainiarentzat izan zen Frantziako estatuak eraikuntza militarrean gastatu zuen aurrekontuaren % 80.
1971n, hainbat industria-konpainia bildu zituen enpresa bakar batean: Avions Marcel Dassault-Breguet Aviation. 1975ean, auzitara eraman zuten Dassaulten enpresa, zergak ez ordaintzeaz eta estatu-maileguetatik legez kanpoko etekinak ateratzeaz salatuta.
Luceau
Luceau Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Luceau udalerrian erroldatutako biztanleak 1.202 ziren. Familiak 468 ziren, horien artean 94 pertsona bakarrekoak ziren (49 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 179 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 179 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 539 etxebizitza zeuden, 470 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 516 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 470 etxebizitza nagusietatik 377 bere jabearen bizilekua ziren, 75 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 71 etxek hiru zituzten, 123 etxek lau zituzten eta 248 etxek bost zituzten. 397 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 191 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 240 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 729 ziren, horien artean 545 aktiboak ziren eta 184 inaktiboak ziren. 545 pertsona aktiboetatik 502 lanean zeuden (278 gizon eta 224 emakume) eta 44 langabezian zeuden (15 gizon eta 29 emakume). 184 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 73 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Luceau udalerrian 476 unitate fiskal zeuden, 1.205,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.697 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 arropa denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 1 drogeria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bathycongrus nasicus
Bathycongrus nasicus Bathycongrus generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Walddorfhäslach
Walddorfhäslach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ryoma Sugihara
Ryoma Sugihara (杉原 龍馬, 1972ko azaroaren 14a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Frépillon
Frépillon Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Frépillon udalerrian erroldatutako biztanleak 2.605 ziren. Familiak 921 ziren, horien artean 175 pertsona bakarrekoak ziren (76 bakarrik bizi ziren gizonak eta 99 bakarrik bizi ziren emakumeak), 265 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 441 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 972 etxebizitza zeuden, 931 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 859 etxeak ziren eta 112 apartamentuak ziren. 931 etxebizitza nagusietatik 811 bere jabearen bizilekua ziren, 96 alokairuan okupaturik zeuden eta 24 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 56 etxek bi zituzten, 149 etxek hiru zituzten, 185 etxek lau zituzten eta 520 etxek bost zituzten. 761 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 372 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 476 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.754 ziren, horien artean 1.320 aktiboak ziren eta 434 inaktiboak ziren. 1.320 pertsona aktiboetatik 1.226 lanean zeuden (662 gizon eta 564 emakume) eta 94 langabezian zeuden (41 gizon eta 53 emakume). 434 pertsona inaktiboetatik 131 erretiraturik zeuden, 193 ikasten zeuden eta 110 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frépillon udalerrian 913 unitate fiskal zeuden, 2.537 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.431 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 90 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Frépillon udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2024 McLaughlin
2024 McLaughlin asteroide gerrikoan aurkitutako 2024. asteroidearen izena da. 1952ko urriak 23an aurkitu zuen Indiana Asteroide Programak AEBetako Indiana estatuko Brooklyn hiritik gertu dagoen Goethe Link Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1952 UR zen. Bere izena Benjamin McLaughlin estatubatuar astronomoagatik jasotzen du.
Ellen West
Ellen West (1888-1921) elikadura-nahasmenduak (nerbiotako anorexia eta bulimia) eta beste arazo psikiatrikoak izan zituen gaixo nabarmena da, azkenean bere buruaz beste egin zuena. Psikiatriaren historiako kasu aztertuenetakoa da, gaixoaren berezitasunak eta haren nahasmenduei egindako diagnostiko anitzengatik.
Philautus
Philautus anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Rhacophoridae familian sailkatua.
Ciudad de la Costa udalerria
Ciudad de la Costa Uruguaiko Canelones departamenduko udalerrietako bat da. Udalerriaren hiriburua izen bereko hiria da.
Historia
Ciudad de la Costa udalerria 2010eko martxoaren 15eko 18.653 Zenbakidun Legearen ondorioz sortu zen, 2.000 biztanletik gorako herriek udalerriak eratzea agintzen zuen 18.567 Zenbakidun Legea betearaziz.
Politika eta administrazioa
Alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute udalbatza.
Carl Wilhelm Scheele
Carl Wilhelm Scheele (Stralsund, Suedia [gaur egun Alemania], 1742ko abenduaren 9a - Köping, Suedia, 1786ko maiatzaren 21a) kimikaria izan zen. Kimikaren lehen garaietako pentsalari eta ikerlari garrantzitsuenetako bat izan zen, eta, beraz, kimika modernoaren sortzaileetako bat da.
Luis Morales Oliver
Luis Morales Oliver (Pasaia, Gipuzkoa, 1895eko apirilaren 1a – Madril, 1982ko ekainaren 26a) Espainiako Liburutegi Nazionaleko zuzendaria izan zen, espainiar literatura mistikoko irakasle eta espezialista.
Carl Wilhelm Scheele
Biografia eta obra
Carl Wilhelm Scheele Stralsunden jaio zen, Suedian -gaur egun Alemania- 1742ko abenduaren 9an. Aita Joachim (edo Johann) Christian Scheele kafe merkataria izan zuen eta ama, berriz, Margaretha Eleanore Warnekros. Gurasoen lagunekin ikasi zuen kimikako eta farmaziako ikurrak irakurtzen eta, 1757an, Carlek 14 urte zituenean, Göteborgera bidali zuten familiaren lagun zen Martin Andreas Bauchekin farmazia ikastera. Hantxe aritu zen 8 urtez eta gau eta egun eman zituen Nicolas Lemery, Caspar Neumann, Johann von Löwenstern-Kunckel eta Georg Stahlen lanak irakurtzen. Azken honen lanean oinarrituko zen gero Scheelen espekulazio teoriko asko.
Mohamed Xukri
Mohamed Xukri (محمد شكري, ⵎⵓⵃⴰⵎⵎⴻⴷ ⵛⵓⴽⵔⵉ; 1935eko uztailaren 15a - 2003ko azaroaren 15a) Rif aldeko idazle eta nobelagilea izan zen. Nazioartean ezaguna da bere autobiografia den Ogi Hutsa (al-Khubz For al-Hafi) liburua dela-eta, Tennessee Williams dramaturgo estatubatuarrak "gizakiaren etsipenaren egiazko dokumentu" gisa deskribatu zuena.
Luis Morales Oliver
Biografia
Txikitan, Huelvan hazi zen. Batxilergoa Agustindarren Ikastetxean eta Huelvako institutuan egin zuen 1907tik 1913ra bitartean. Geroago, 1913 eta 1919 artean, Filosofia eta Letrak ikasi zituen Madrilen, eta 1922an doktoratu zen Benito Arias Montanorekin (1527-1598) egindako tesiarekin. Inprimatutako lanen zirriborro biografikoa eta bibliografikoa.
Carl Wilhelm Scheele
Biografia eta obra
1765ean, ospe handiko CM Kjellström botikariarekin lan egin zuen Malmön eta Lundeko irakasle zen -geroago, kimikako irakasle izango zen Stockholmen- Anders Jahan Retzius ezagutu zuen. 1767 eta 1769 artean iritsi zen Stockholmera eta botikari lanean aritu zen.
Mohamed Xukri
Xukri 1935ean jaio zen, Ayt Chiker herrian (horregatik bere hartutako abizena: Xukri), herri txiki bat Rif mendietan, Nador probintziaren barruan, Maroko n. Oso familia pobrean hazi zen, eta aita tiraniko bat zuenez ihes egin zuen, eta etxerik gabeko haurra izan zen Tangerren, miseria, prostituzio, indarkeria eta drogez inguratuta. 20 urte zituela irakurtzen eta idazten ikastea erabaki zuen, eta geroago eskolako irakasle bihurtu zen.
1960ko hamarkadan Tanger kosmopolitan Paul Bowles, Jean Genet eta Tennessee Williams ezagutu zituen. Xukriren lehen idazlana Al-adab aldizkarian (Beirut eko hilabetekari bat) argitaratu zen 1966an, "Al-Unf ala al-shati" ("Indarkeria hondartzan") izenburuarekin. Nazioarteko arrakasta Paul Bowles-en Al-khoubz Al-Hafi (Ogi hutsa, euskaraz) liburuaren ingelesezko itzulpenarekin lortu zuen 1973an (For Bread Alone, Telegram Books). Liburua Tahar Ben Jelloun- ek frantsesera itzuli zuen 1980an (Éditions Maspero), 1982an arabieraz argitaratua eta Marokon zentsuratu zen 1983tik 2000ra. Liburua gero beste 30 hizkuntzara itzuli zen. Euskarara Arantzazu Royok ekarri zuen Igela argitaletxean.
Luis Morales Oliver
Biografia
Madrilgo Unibertsitate Zentraleko irakasle izan zen 1926tik 1936ra bitartean. Gerra Zibila amaituta, 1940an, Sevillako Unibertsitateko Espainiako Hizkuntza eta Literatura katedra lortu zuen. 1948an Madrilgo Unibertsitate Zentralean Gaztelania eta Literatura Hispanoamerikarreko katedra bete zuen.
Carl Wilhelm Scheele
Biografia eta obra
Graduondoko ikasketen fruitu izan zen 1772-1773 urte bitarteko oxigenoaren eta nitrogenoaren aurkikuntza, eta erabat zehaztuta agertzen da hori 1777an argitaratutako Chemische Abhandlung von der Luft und der Feuer lanean (Aire eta suaren tratatu kimikoa), bere ospea Joseph Priestleyrekin ere partekatzen du, 1774an egin baitzuen honek ere, bere kabuz, aurkikuntza hori.
Luis Morales Oliver
Biografia
1941eko apirilaren 25etik Sevillako Letra Onen Errege Akademiako euskaltzain numerarioa izan zen.
Mohamed Xukri
Bere lan nagusiak trilogia autobiografikokoak dira, non Ogi hutsa lehen liburua den eta Hutsegiteen garaia bigarrena. Isuri naturalez marginaziora bultzatzen zuen gizarteari aurre eginez heldu beharko dio bide latzari, berak izan nahi zuena izatera iristeko: gizaki libre eta idazle.
1960ko eta 1970eko hamarkadetan ipuin bildumak ere idatzi zituen.
Mohamed Xukri minbiziaz hil zen 2003ko azaroaren 15ean, Rabateko ospitale militarrean. Azaroaren 17an lurperatu zuten Tangerreko Marshan hilerrian. Bertan izan ziren Kultura sailburua, gobernuko hainbat funtzionariok, pertsonalitate asko eta Marokoko erregearen bozeramailea. Hil baino lehen, Xukri-k fundazio bat sortu zuen, Mohamed Xukri izenekoa, bere egile eskubideen, eskuizkribuen eta idazki pertsonalen jabe izan zedin.
Nova Crixás
Nova Crixás Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.