Eva_Perón
Eva Perón Fundazioa eta laguntza soziala
Ordura arte, ohitura izan zen ongintza elkarteko presidentea Argentinako lehen dama izatea; baina, badirudi Sociedad de Beneficencia osatzen zuten maila altuko emakumeek Eva Perón izendatzearen aurka agertu zirela. Emakumeek ez zuten begi onez ikusten Evaren iragana, bere haurtzaro txiro, apal eta iluna. Lehen dama berriak ez zuen hezkuntza formalik, eta aktore lanbideko emakume bat talde hartan sartzea asaldagarria zen garai hartako gizartean. Emakumeak beldur ziren Eva ez ote zen gizartearentzat eredu txarra izango. Horrela, Fraser eta Navarro historialarien iritziz, gutxieste horren ondorioz, Eva Perónek bere elkarte propioa sortzea erabaki zuen eta peronistek bereganatu zituzten eskumen batzuk kudeatzera iritsi zen. Dena dela, Europako itzulitik bueltatu bezain laster, Eva Perón gizarte laguntzara bideratutako ekintzak antolatzen hasi zen. Subsidio eta aldi baterako etxeak eskaini zizkien zahar eta emakume babesgabeei, eta azkenean, 1948ko uztailaren 8an, María Eva Duarte de Perón Fundazioa sortu zuen formalki. Guztira, 10.000 pesoko aurrekontuarekin ekin zuen jarduera, Evak berak bere poltsikotik jarri zuen oinarria. Baina, fundazio berriak izugarrizko oihartzuna izan zuen aurreneko hilabeteetan, eta maila altuko gizarteak babestu ez zuen arren, talde peronisten, zenbait enpresariren eta Lanaren Konfederazio Orokorraren -CGTaren- donazioei, eta, zinema, loteria, kasino eta zaldi-lasterketa jardueren gainean gobernuak jarri zuen tasa berriari esker, elkartearen aurrekontua haziz joan zen urtetik urtera. Hala, urte gutxitan, diru eta ondasun handiak bildu zituen fundazioak, hiru bilioi pesoko poltsa izan arte. Guztira, 14.000 langile izatera iritsi zen, hauetatik 6.000 eraikuntzako langileak, eta, besteak beste, urtero 400.000 zapata pare, 500.000 josteko makina, eta 200.000 eltze banatzen zituen. Eva Perón Fundazioak izugarrizko ekintza soziala eraman zuen aurrera. Batez ere, haur, zahar, ama ezkongabe, eta familiaren euskarri bakarra ziren emakumeei zuzendutako laguntzak ematen zituen, argentinar gizartean behar eta babesgabetasun maila handiena zuten taldeak baitziren. Hala, fundazioak jarduera sozial ugari burutu zituen: ospitale, zahar-etxe eta eskolak eraiki zituen, eskola bekak eta etxebizitza izateko laguntzak banatu zituen, oporretako udalekuak antolatzen zituen, eta emakumearen irudia eta presentzia sustatu zuen arlo desberdinetan. Gainera, urtean behin Evita Haur Joko ospetsuak eta Juan Perón Gazte Jokoak antolatzen zituen, maila apaleko milaka ume eta gaztek parte hartzen zuten jokoak. Ospakizun hauetan, kirola sustatzeaz aparte, gazte txiroenek ere osasun kontrolak egiten zituztela ziurtatzen zen. Fraser eta Navarroren esanetan, fundazioak eskaintzen zituen osasun-zerbitzuei esker, Argentinako historian lehen aldia izan zen egiazki osasunean herritarren arteko berdintasuna ematen zena. Horrez gain, Fundazioak laguntza solidarioa eman zion zenbait herrialderi; artean, AEBetako txiroei eta Israel sortuberriari. Hain zuzen, 1951n, Golda Meirrek Argentinara egin zuen bidaia Eva Perónekin elkarrizketa izateko eta bere herrialdeari emaniko donazioak eskertzeko. Garai hartan, Meir Israelgo Lan Ministroa zen eta nazioartean posizio politiko nabarmena lortu zuen emakume bakanetakoa. Bestalde, Eva Perónek zaharrekiko zuen ardurak 1948ko abuztuaren 28an Zahartzaroaren Dekalogoa idaztera eta aldarrikatzera eraman zuen. Hamar eskubide hauek Argentinako 1949ko Konstituzioan sartu zituzten hurrengo urtean: asistentzia, etxebizitza, elikagaiak, jantziak, osasun fisikoaren zainketa, osasun moralaren zainketa, aisia, lana, lasaitasuna eta errespetua. Argentinako historia osoan zaharren eskubideak konstituzioan lekua izan duten urte bakarrak izan ziren, 1955eko estatu-kolpe militarrak 49ko Konstituzioa bertan behera utzi zuen arte.