cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sinn Féin
1905–1916
Sorrerako Sinn Féin alderdia nazionalista eta eskuindarra zen, ez zen errepublikarra, autonomista baizik, alegia, Irlandak bere legebiltzar autonomoa izatearen aldekoa zen, baina Erresuma Batua eta Britainiar Koroaren lurralde izaten jarraituz. Gaur egungo Sinn Féin alderdiaren oso bestelakoa, baina Irlandaren historiako gertaerek nahiz alderdi beraren bilakaerak eta beste talde eta alderdietako kideak elkartzearen ondorioz, asko jada bazeuden irlandar talde errepublikarretako kideak, alderdiaren ideologiak ere bilakaera bat izatera suposatu zuen.
1902ko ekainean argitaratutako bere idazlanetan, Griffithek bere burua separatistatzat deskribatu arren (garai haietan errepublikarrak izendatzeko izendapen jatorra zen), irlandar hiritar asko errepublikarrak ez zirela bazekien, eta horregatik bere iritziz monarkia dualak erdibideko konponbidea errepresentatzen zuen, gehiengoa asebeteko zuelakoan. Xalotasunez, ondorio hau unionistek akordio gisa onartuko zutela proposatu zuen, monarkia mantenduko baitzuen. Ez zirudien unionistek edozein autogobernuri erradikalki aurka egingo ziotela ulertzen zuenik, ezta autogobernu hori mugatua izanda ere, are eta gehiago, legez independiente litzateken Irlanda batek izuikara sortuko lieke, hauteskundeei zegokionez betirako gutxiengo bat ordezkatzera mugatuko bailituzke.
Pazko matxinadaren partehartzearen mitoa
Britainiar Gobernuak bere garaian alderdia matxinadaren errudun egin nahiz zuenez arduradunzat jo zuen eta gaur egun oraindik ere jende askok uste arren, Sinn Féin alderdiak ez zuen 1916ko Pazko Matxinadarekin inolako partehartzerik izan, matxinadaren antolatzaileak eta egileak Irlandar Boluntarioak, Irlandako Armada Hiritarra eta Cumann na mBan errepublikar erakundeak izan baitziren. Izan ere, garai honetan Sinn Féin oso alderdi ahula izateaz gain bortizkeriaren erabileraren aurka zegoen.
Matxinadaren porrotaren ondoren eta 1917. urtetik aurrera, berau antolatu zuten errepublikar talde eta erakundeetako kide andana Sinn Féinera igarotzen hasi, horietako asko matxinadan partehartzeagatik espetxean egondakoak, eta alderdi honetako buruzagi garrantzitsuak bilakatuko ziren, baina matxinada jazo zen garaian ez ziren Sinn Féin alderdiko kide.
2020
2020ko Irlandako Errepublikako Hauteskunde Orokorrak irabazi zituen, %24,5eko bozkekin, 1920ko hamarkadatik lortzen ez zuen garaipena berreskuratuz.
Alderdiko buruak
Historian zehar alderdia honako pertsonek zuzendu dute:
An Phoblacht
Alderdiaren egunkari ofiziala An Phoblacht ("Errepublika") deitzen da.
Taula
Taula honetan Sinn Féin alderdia eta IRAk nahiz beren ondorengoek izandako barne eszisio eta elkarketen laburpena ikusgai dago:
Grafikoa
Grafiko honetan Sinn Féin alderdia eta IRAk nahiz beren ondorengoek izandako barne eszisio eta elkarketen laburpena ikusgai dago:
Belmonte (Santa Catarina)
Belmonte Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bachia micromela
Bachia micromela Bachia generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Ukberri.net
Ukberri.net Uribe Kosta eta Erandioko albistegi elektroniko euskalduna da, Indymedia edota Sustatu moduko weblogetako kazetaritza eredua duena, irekia baina moderatua alegia. Erregistratuta dagoen edonork bidal ditzake albiste zein deialdiak.
Symphurus gorgonae
Symphurus gorgonae Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Fumiya Iwamaru
Fumiya Iwamaru (岩丸 史也, 1981eko abenduaren 4a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe, Yokohama FC eta Roasso Kumamoto.
Bachia oxyrhina
Bachia oxyrhina Bachia generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Ukberri.net
Ukberri.net 2003ko azaroaren 8an sortu zen, Euskaldunon Egunkaria eta honen Bizkaia gehigarriaren desagerpenak utzitako lekua betetzeko asmoz. Gerora, eskualdeko komunikabide digital euskaldunen artean erreferente bihurtu da. Uribe Kostako Komunikabide Euskaldunak elkarteak kudeaturik dago gaur egun.
Eskualdean bertan egiten diren ekintzen gaineko agenda on-line bat ere badu Ukberri.net-ek.
Saint-Saturnin (Sarthe)
Saint-Saturnin Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 785 etxebizitza zeuden, 750 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 756 etxeak ziren eta 29 apartamentuak ziren. 750 etxebizitza nagusietatik 593 bere jabearen bizilekua ziren, 138 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 69 etxek hiru zituzten, 167 etxek lau zituzten eta 497 etxek bost zituzten. 674 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 249 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 476 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.581 ziren, horien artean 1.095 aktiboak ziren eta 486 inaktiboak ziren. 1.095 pertsona aktiboetatik 1.040 lanean zeuden (569 gizon eta 471 emakume) eta 55 langabezian zeuden (17 gizon eta 38 emakume). 486 pertsona inaktiboetatik 182 erretiraturik zeuden, 165 ikasten zeuden eta 139 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Saturnin udalerrian 772 unitate fiskal zeuden, 2.135 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.665 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 154 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 28 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 39 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 5 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 3 albaitariak, 12 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 20 establezimendu komertzialetatik, 3 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 8 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Saturnin udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1  eta botika 1  bat zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santa María de Valdediósko monasterioa
Santa María de Valdediósko monasterioa, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Puelles parrokian dagoen monasterio bat da, Villaviciosa udalerrian, herrigunetik 8 kilometrora. Antzina zistertar monasterioa izan arren, gaur egun Karmeldarren ordenako fraideen bizilekua da.
1200ean Alfontso IX.a Leongoak eta Berengela Gaztelakoak sortu zuten.
El abuelo (1998) filmaren monasterioko eszenen kokalekua da.
La Mata
La Mata honako leku geografikoak izan daitezke:
Urciers
Urciers Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Urciers udalerrian erroldatutako biztanleak 268 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 228 etxebizitza zeuden, 126 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 42 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 228etxeak ziren. 126 etxebizitza nagusietatik 108 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 8 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 131 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 73 lanean zeuden (41 gizon eta 32 emakume) eta 11 langabezian zeuden (2 gizon eta 9 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Urciers udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 262,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.596 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen eta 2 igeltseroak.
2000. urtean Urciers udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.200 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Morschach
Morschach Suitzako udalerria da. Schwyz kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Enrique Morente
Enrique Morente Cotelo (Granada, Espainia, 1942ko abenduaren 25a - Madril, 2010eko abenduaren 13a) espainiar abeslari izan zen, flamenkoaren berritzaile handienetako bat.
Tiempo de silencio (filma)
Tiempo de silencio 1986. urteko espainiar film dramatikoa da, Vicente Arandak zuzendua. Luis Martín-Santos donostiarraren izen bereko eleberrian oinarrituta dago.
Argumentua
1940ko hamarkadan, Madrilen, Pedro doktoreak minbiziaren aurkako ikerketa-zentro batean lan egiten du. Arratoiak behar eta, Amador laguntzailearen bitartez, txabola batean bizi den Muecasi eskatuko dizkio.
Stará Huta
Stará Huta Eslovakiako udalerri bat da, Detvako barrutian kokatuta. 24,58 km²ko azalera du eta 338 biztanle 2017ko datuen arabera.
Radwimps
Radwimps (ラッドウインプス, Raddo'uinpusu, RADWIMPS gisa estilizatua) rock talde japoniarra da zein 2003an modu independientean egin zuen debuta eta Toshiba EMI-n egin zuten kontratua 2005ean. Taldearen izena, Radwimps, ingelerazko kale hizkuntzako bi hitzetik dator, rad eta wimp. Taldearen arabera, elkartutako bi hitzek hainbat esanahi dituzte: "ahul bikaina" eta "beldurti superlatiboa".
Stará Huta
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1350. urtekoa da.
Bachia psamophila
Bachia psamophila Bachia generoko animalia da. Narrastien barruko Gymnophthalmidae familian sailkatuta dago.
Protorax
Protoraxa intsektuen toraxean bereizten diren hiru segmentuen artean aurrealdekoa da. Hanka pare bat dauka, eta ez du hegalik. Haren esklerito nagusiak lau dira: pronotoa (bizkarraldekoa), prosternoa (sabelaldekoa) eta bi propleuron (saihetsaldekoak). Intsektu talde askotan oso txikia bada ere, gutxi batzuetan hipertrofiaturik dago. Kakalardoetan, esate baterako, toraxaren bizkarralde osoa hartzen du, eta Membracidae familian (Hemiptera), kamuflaje-funtzioa duten forma fantastikoak izaten ditu.
Amnios
Amniosa edo zaku amniotikoa mintz fetaletatik barnekoena da, likido amniotikoa gordetzen duen zorroarentzat eta zilbor-hestearentzat estalki bat osatzen dituena. Bi geruza bereiz daitezke bertan: kanpokoa (edo amnios aizuna), mesoblastotik datorrena, eta barnekoa (edo egiazko amniosa), epiblastotik datorrena. Amniosak, korion, zaku bitelino eta alantoidearekin batera, enbrioia babesten du. Hegazti, narrasti eta monotrematan, oskol batean babesturik dago; martsupial eta ugaztun karendunetan, berriz, umetokiaren barnean dago.
Bail' Iochdrach
, 'Am Baile Ìochdrach', Eskoziako Benbecula uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.
Meresko jauregia
Meresko jauregia, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Meres herrian dagoen jauregi bat da, Siero udalerrian. 1990ean Kultur Intereseko Ondarea izendatua izan zen.
XV. mendearen hasieran Joan II.a Gaztelakoaren kontalari nagusia zen Gonzalo Rodríguez de Argüelles asturiar jantxoak eraikiarazi zuen.
Eraikina hainbat filmeen eszenen kokalekua izan da, tartean El abuelo (1998), You're the One (una historia de entonces) (2000) eta Historia de un beso (2002), bai eta La Regenta (1995) telesaila ere.
Gavião (Bahia)
Gavião Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gastropholis prasina
Gastropholis prasina Gastropholis generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Puntius aphya
Puntius aphya Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Tatsuya Shimogaki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Grainger konderria (Tennessee)
Grainger konderria (Grainger County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rutledge da. 2010eko zentsuaren arabera 22,657 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Adimenaren filosofia
Adimenaren edo gogamenaren filosofia, ontologia eta adimena ren izaera, eta gorputzarekin duen harremana aztertzen dituen filosofia ren adarra da. Adimen-gorputzaren arazoa gai paradigma tikoa da adimenaren filosofian, nahiz eta beste hainbat gai jorratzen diren, hala nola, kontzientziaren arazo gogorra zein egoera mental batzuen izaera. Aztertzen diren adimenaren alderdiak honako hauek dira: gertakari mentalak, funtzio mentalak, propietate mentalak, kontzientzi a eta bere korrelazio neuronal ak, adimenaren ontologia, kognizioa ren eta pentsamendua ren izaera, eta adimenak gorputzarekin duen harremana.
Grainger konderria (Tennessee)
Geografia
Grainger konderriak 78,337 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,661 ura dira. Beste 72,675 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,92 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 22,657 pertsonetatik 22,283 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 530 dira. 101 beltzak edo afroamerikarrak. 36 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 24 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 7 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 203 pertsonek kokatzen zuten.
Adimenaren filosofia
Dualismo a eta monismo a dira adimena-gogoa problemaren gainean pentsatzeko bi eskola nagusiak, nahiz eta ikuspegi ñabartuak sortu diren, kategoria batean edo bestean argi sartzen ez direnak.
Adimenaren filosofo moderno gehienek jarrera fisikalista erreduktibo edo fisikalista ez-erreduktiboa hartzen dute, eta forma ezberdinetan mantentzen dute burua ez dela gorputzetik bereizitako zerbait. Ikuspegi horiek eragin berezia izan dute zientzietan, bereziki soziobiologia n, informatika n (adimen artifizialea n), psikologia ebolutiboan eta neurozientzie tan. Fisikari erreduktoreek diote buruko egoera eta propietate guztiak prozesu eta egoera fisiologikoen kontakizun zientifikoetan azaldu ahal direla.
Hala ere, zenbait kontu fisikalismo ez-erreduktiboarekin onartu dira. Lehenik eta behin, denboran zehar norberaren identitatearekin bateraezina da. Bigarrenik, kontzientziaren nahitako egoerek ez dute zentzurik fisikalismo ez-erreduktiboan. Hirugarrenik, ezinezkoa da hautespen librea fisikalismo murriztailearekin edo ez-murriztailearekin bateratzea. Laugarrenik, ez du behar bezala azaltzen kausalitate mentalaren fenomenoa.
Adimena-gorputza arazoa
Adimen-gorputz arazoa adimenak edo prozesu mentalak eta gorputz-egoerak, edo prozesuen artean dagoen erlazioaren azalpenari dagokio. Arlo honetan lan egiten duten filosofoen helburu nagusia da adimenaren eta buruko egoera/prozesuen izaera zehaztea, eta adimenak nola eragiten dion, edo gorputzari eragin diezaiokeen. Pertzepzio-esperientziak kanpoko mundutik gure zentzumen organoetara iristen diren estimuluen araberakoak dira, eta estimulu horiek aldaketak eragiten dituzte gure egoera mentalean. Horrek, sentsazio atsegina edo desatsegina sentiarazten digu. Pizza-xerra baten nahiak, adibidez, pertsona hori bere gorputza modu jakin batean eta norabide jakin batean mugiarazten du nahi duena lortzeko. Galdera da, beraz, nola sor daitezkeen esperientzia kontziente ak ezerez hornitutako materia griseko masa batetik.
Erlazionatutako arazo bat da norbaiten jarrera proposizioak (adibidez, sinesmen ak eta desioak) nola eragiten duten gizabanako horren neuronak eta muskuluak uzkurtzea. Hauek dira René Descartesen garaiko epistemologo eta filosofoei aurre egin dieten puzzleetako batzuk.
Adimena-gorputzaren arazoari irtenbide dualistak
Dualismoa adimenaren eta materiaren (edo gorputzaren) arteko harremanari buruzko ikuspegi multzoa da. Fenomeno mentalak, zenbait alderditan, ez-fisikoak direla aldarrikatzen hasten da. Adimen-gorputz dualismoaren formulaziorik ezagunenetako bat Hindu filosofiako ekialdeko Samkhya eta Yoga eskoletan adierazi zen (K.a. 650), non mundua purusha (adimena/espiritua) eta prakriti (substantzia materiala) banatzen baitzuten. Zehazki, Patanjali-ren Yoga Sutrak adimenaren izaeraren ikuspegi analitikoa aurkezten du.
Eigg
Eigg (Eskoziako gaeleraz Eige) Eskoziako ipar-mendebaldean dagoen Barruko Hebridak uhartediko uharte bat da. Skye uhartearen hegoaldean eta Ardnamurchan penintsularen iparraldean dago. Uharteak iparraldetik hegoaldera 9 kilometro luze eta ekialdetik mendebaldera zabaleraz 5 kilometro ditu. 3,049 hektareako azalera du. Rùm uhartearen ondoren Small Isles uhartediko uharterik handiena da.
Adimenaren filosofia
Adimena-gorputzaren arazoari irtenbide dualistak
Mendebalde ko filosofian, ideia dualisten lehen eztabaidak Platon en idatzietan daude, zioenean gizakien adimena (gogoa ren edo arima ren fakultate bat) ezin zela identifikatu edo haien gorputz fisikoarekin azaldu. Hala ere, dualismoaren bertsiorik ezagunena René Descartes-i dagokio (1641), eta adimena hedatu gabeko substantzia ez-fisiko bat dela dio, "res cogitans" bat. Descartes izan zen adimena argi eta garbi kontzientziarekin eta autokontzientziarekin identifikatzen lehena, eta ondorioz adimenaren egoitza zen garunetik bereizten. Bera izan zen, beraz, adimena-gorputzaren arazoa gaur egun oraindik existitzen den moduan formulatzen aurrena.
Eigg
Bertako kokaleku nagusiak Galmisdale eta Cleadale dira.
Adimenaren filosofia
Dualismoaren aldeko argudioak
Dualismoaren alde gehien erabiltzen den argudioak zentzu arrunteko intuizio ra jotzen du, esperientzia kontzientea materia bizigabetik desberdina delakoan. Adimena zer den galdetuz gero, batez besteko pertsonak normalean erantzungo luke bere nirekin, nortasuna rekin, arima rekin edo erlazionatutako beste entitate batekin identifikatuz. Ia ziur ukatuko lukete adimena garuna besterik ez dela, edo alderantziz, jokoan entitate ontologiko bakarra dagoela mekanikoegia edo ulertezina dela aurkituz. Adimenaren filosofo modernoek uste dute intuizio horiek engainagarriak direla, ahalmen kritikoak, zientzien ebidentzia enpirikoekin batera, suposizio horiek aztertzeko eta haien benetako oinarririk ba ote dagoen zehazteko.
Euskal Sena
Euskal sena euskaldunek gauzak ‘berez’ eta ‘diren horretan’ ulertzeko duten era naturala eta zuzena gisa hartua izan da, euskaldunak diren munduikuskera, nortasuna eta jokamoldeak islatuz. Euskal kultura instintua litzateke. Euskal Sena, beraz, euskaldunen 'Herri sena' edo 'Kultura instintua' izango litzateke, hots, 'joera kultural eta instintibo' bat, normalean herri horren kideek nabarmendua. Herri edo kultur senakVolkgeist edo 'herri izpiritua, arima' delakoaren alderen bat zehaztu ohi du, herri horretakoen esanetan.
Adimenaren filosofia
Dualismoaren aldeko argudioak
Badirudi buruko propietateak eta fisikoak nahiko desberdinak direla, eta agian bateraezinak. Gertaera mentalek kalitate subjektibo a dute, eta fisikoek ez. Beraz, adibidez, zentzuz galdetu daiteke pertsona bati erretako hatz bat nola sentitzen den, edo zeru urdin bat nolakoa den, edo ze musika duen gustuko. Baina zentzugabea da galdetzea, edo arraroa behintzat, kortex prefrontalaren dorso-alboko zatian glutamato aren aprobetxamenduaren gorakada nolakoa den.
Ekialdeko Unibertsitatea (Kuba)
Kuban goi mailako hezkuntzako bigarren erakunde publiko da. 1947an sortu zen Kubako Santiago hirian, herrialdeko ekialdean, eta hortik datorkio izena.
Blair Drummond
, Eskoziako baserri giroko etxalde bat da, Stirling konderrian.
Ekialdeko Unibertsitatea (Kuba)
Historia
Ekialdeko Unibertsitatearen aurrekariak 1722koak dira, Santiago de Cuban Seminario San Basilio el Magno ikastetxea sortu zenean.
1819an Kubako ekialdean unibertsitatea sortzeko plana onartu zen. Hala ere, oztopo soziokultural kolonialek eta AEBetako esku-hartzeak zapuztu egin zituzten asmo horiek. 1902an errepublika ezarri ondoren, beste saiakera batzuk egin ziren helburu hori lortzeko. 1947ko urriaren 10ean gauzatu zen helburu hori, goi-mailako hezkuntza publikoko bigarren erakundea eratu zenean, 13 zenbakiko legeak berretsita. 1951ko abenduaren 23koa, Ekialdeko Unibertsitatea "zentro publiko, demokratiko eta autonomoa" dela eta "Zientzia eta kontzientzia" lema duela adierazten duena. Hala, Kubako bigarren unibertsitate zaharrena bihurtu zen.
Erakundearen helburuak
Kultura zaindu, sustatu eta garatzea, berrogeita hamar urteko unibertsitatea izatea patentatuz, eta, horretarako, bikaintasuna etengabe bilatuz ikasleen prestakuntza integralean, ikerketa zientifikoan eta haren aplikazioan, profesionalen eta agintarien gainditzean eta hedapenean, nazioarteko eskakizunekin eta nazioko eta lurraldeko lehentasunekin bat etorriz, eta kideen denborak eskatzen duen egokitasunarekin eta eraginarekin txertatuz gizartean.
Ikastaroak
Ekialdeko Unibertsitatea bi campus edo egoitzatan antolatzen da lan akademiko eta zientifikorako:
Graduko 27 unibertsitate-karrera ditu.
Ikerketa
Ikerketa funtsezko elementua da Ekialdeko Unibertsitatearen zereginean: Energia Berriztagarri Aplikatuen Taldea (Gera), Patroi-ezagutza eta Datu-Meatzaritza Aztertzeko Zentroa (CERPAMID), Biofisika Medikoa eta Elektromagnetismo Aplikatua; Industri Bioteknologia, Informatika eta Informazio Zentroak (CORPUS), besteak beste.
UOk nazioarteko lankidetza-hitzarmenak ditu Kanada, Mexiko, Kolonbia, Ekuador, Brasil, Nikaragua, Espainia, Alemania, Frantzia eta Italiako unibertsitateekin, besteak beste.
Euskal Herriko Unibertsitateko Ixa Taldearekin lankidetzan aritzen da Santiagoko Centro de Lingüística Aplicada zentroaren bitartez.
Ernesto "Che" Guevara, Ekialdeko Unibertsitatean
1961eko maiatzaren 24tik 26ra bitartean, Raúl Castro eta Che Guevara komandanteak ekialdeko probintzietara joan ziren eta Ekialdeko Unibertsitatean egon ziren. Ikastetxeko irakasle eta ikasleekin trukea egin zen.
Muotathal
Muotathal Suitzako udalerria da. Schwyz kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ekialdeko Unibertsitatea (Kuba)
Ernesto "Che" Guevara, Ekialdeko Unibertsitatean
1964ko azaroaren 30ean, Chek bilera bat egin zuen Ekialdeko Unibertsitateko Errektoretzarekin, eta bilera horretan zentroaren bizitzari buruzko gaiak eztabaidatu ziren. Ondoren, Teknologiako ikasleekin bildu zen, eta, tituluak lortu ondoren, lanean hastearekin lotutako hainbat kontzeptu azaldu zizkien.
Muotathal
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Symphurus hondoensis
Symphurus hondoensis Symphurus generoko animalia da. Arrainen barruko Cynoglossidae familian sailkatzen da.
Adimenaren filosofia
Dualismoaren aldeko argudioak
Kontzientzia (adimena) baldin badago errealitate fisikotik (garuna) at, norberak azaldu behar du nola sortzen diren kontzientziaren gaineko oroitzapen fisikoak. Beraz, dualismoak azalduko du kontzientziak nola eragiten dion errealitate fisikoari. Arnold Geulincxek eta Nicolas Malebranche k proposatutako miraria izan daiteke azalpenaren aukera bat, non adimenaren eta gorputzaren arteko elkarrekintza guztiek Jainkoaren esku-hartze zuzena eskatzen baitute.
Euskal Sena
'Herri Sena' edo 'Kultura Instintua'
Herri desberdinek badituzte 'senekoa' dena definitzean adostasunak (adibidez, gizatasunaren alde baikorrak nabarmendu ohi dira, gizabidearekin lotuak), baina herri bakoitzak bere ukituak ditu ere. Azken aldaera hauek dira 'Herri Sena' edo 'Kultura Instintu' gisa ulertzen direnak.
Gentio do Ouro
Gentio do Ouro Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Euskal Sena
'Herri Sena' edo 'Kultura Instintua'
Are gehiago, herri, etnia, nazio edo kultura desberdinek 'sena', 'instintu' edo 'joera' berezi eta propio bat dutenaren ideia naziotasunaren konposagai garrantzitsu gisa ikusia izan da. Lehen testigantza idatziak Frantziar Ilustraziotik datozkigula ematen du, Voltairerrek 'nazioen izpiritua' onartu zuenean. Gerora arreta zabalagoa izango zuen kontzeptuak, Alemaniar erromantizismoan,Volkgeist edo 'herri izpiritua' delakoarekin. Herriek beraien sena berezi bat zehazten dutenean, hots, gizatalde gisa 'instintu' edo 'joera' ia natural bat dutela onartzen dutenean, herriaren 'izpiritu' edo 'arima' orokor eta abstraktu honen funtsa ala funtsetariko bat aldarrikatzen dutela ematen du. Herri baten Sena zehazteko irizpide egokia izan daiteke hau, hain zuzen: herri bakoitzak bere buruari buruz esaten dionari erreparatzea. Hegelek, izatez, horrela definitzen zuen volkgeist´a: "Herrien izpirituak beren buruaz egiten duten errepresentazioaren arabera bereizten dira". Adibidez, "Finlandiarrei finlandiarrak zer definitzen duen galdetzen badiezu, ziur etorriko zaie gogora sisu hitza, nahiz eta ezin duten beti hitzetan jarri".
Kasu horretan, Finlandiarrek beraien izaeran nabarmentzen duten sisu hori honela hurbildu daiteke: "sendotasuna eta kemena une gogorretan, gure baitako energia ateraz, mugak gainditzeko gaitasuna ekarriz". Katalandarren kasuan, beraien seny delakoa nabarmentzen dute: "buruko haztapena edo ponderazioa gauzak pertzepzio, balorazio, estimu, gatibitate eta ekintza egokiekin burutuz". Zer uste dute euskaldunek beraien herri senari buruz?
Euskal Senaren funtsa eta islak
Parametro hauetan, finlandiar sisu´ak 'resilientzia'ren kontzeptua gertu badu, eta katalanen seny´ak  'zentzuzko jakinduria'ren kontzeptua, euskal sena´k 'berezko ulermena'ren kontzeptua edukiko luke gertu. Eta kultura sen hori, euskaran, euskal mitologian, euskal egitura ekonomikoetan eta beste zenbait balore sozialetan islatuko litzateke.
Euskal Senari buruzko ikerketak
Euskal Herrian gaiak arretaren bat deitu izan du. Besteak beste, Juxto Mari Mokoroak, bere Genio y Lengua liburuan, euskarak bere volkgeist´a ere baduela esan zuen ; Odon Ulibarrenak, bere Gizabidea lanean, euskal senak gizabidearekin duen lotura azpimarratzen du ; eta Latxagak, bere Euskal Sena bilduman, euskal nortasunak berezkoak dituen funtsak gogoratzen dizkigu. Lan hauetaz landa, ez dugu gaiari buruzko ikerketa fokaturik. Dena den, ez da harrigarria. Herri gutxik landu dute beraien kultur instintuaren kontzeptua, eta sisuari buruz aipaturiko lana da aldizkari zientifikoetan argituriko bakarra.
Egun proiektu bat da martxan, gabezi hau estaltzeko. Aurreko ekarpenei euskaldun interesatuen hausnarketak gehituz, Euskal Sena Taldea kontzeptua zehazten saiatu da, Euskal Senaren funtsa, munduikuskera, nortasuna eta jokamoldeak zehazteko.
Boinville-le-Gaillard
Boinville-le-Gaillard Frantziako udalerria da, Yvelines departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Boinville-le-Gaillard udalerrian erroldatutako biztanleak 583 ziren. Familiak 200 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 106 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Adimenaren filosofia
Dualismoaren aldeko argudioak
C. S. Lewis-ek proposatu duen beste argudio bat arrazoi aren argumentua da: baldin, monismoak dioen bezala, gure pentsamendu guztiak kausa fisikoen ondorioak badira, orduan ez dugu arrazoi baten ondorio direla pentsatzeko aukerarik. Ezagutza, ordea, oinarritik ondoriora arrazoituz atzematen da. Hortaz, monismo a zuzena bada, ez legoke hori -edo beste ezer- jakiteko modurik izango, kasualitatez izan ezik.
Stožok
Stožok Eslovakiako udalerri bat da, Detvako barrutian kokatuta. 8,95 km²ko azalera du eta 1003 biztanle 2017ko datuen arabera.
Adimenaren filosofia
Dualismoaren aldeko argudioak
Zonbi en argumentua Todd Moody-k proposatutako pentsamendu-esperimentu batean oinarritzen da, David Chalmersek Adimen kontzientea (The Conscious Mind) liburuan garatua. Oinarrizko ideia da norberak bere gorputza imajina dezakeela, eta beraz norberaren gorputzaren existentzia pentsa daitekeela, gorputz honekin inolako egoera kontzienterik lotu gabe. Chalmersen argudioa da, posible dela halako izaki bat existitzea, behar dena delako zientzia fisikoek zonbi bati buruz deskribatzen dituzten gauza guztiak egia izan behar dutela. Zientzia hauetan parte hartzen duten kontzeptuetako batek, kontzientziari edo bestelako fenomeno mentalari erreferentziarik egiten ez dioenez, eta edozein entitate fisiko definizioz fisikaren bidez zientifikoki deskriba daitekeenez, pentsagarritasunetik posibilitatera igarotzea ez da hain zaila. Dennett bezalako beste filosofo batzuk argudiatu dute zonbi filosofikoaren nozioa kontzeptu inkoherentea dela. Fisikismoaren pean argudiatu izan da edonork sinetsi behar duela norbere burua barne zonbi bat izan daitekeela, edo inor ezin dela zonbi izan, zonbi izateari (edo ez izateari buruz) norberaren ustea zonbiaren produktua delaren baieztapenetik jarraituz. Mundu fisikoa denez, ez da beste inorengandik ezberdin. Argudio hau Dennett-ek adierazi du: "Zonbiek kontziente direla uste dute, qualia dutela uste dute, minak jasaten dituztela uste dute, baina "oker" daude (tradizio tamalgarri honen arabera), ez haiek eta ez guk inoiz deskubritu ezin ditugun moduetan.
Stožok
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1773. urtekoa da.
Brig o' Turk
, 'Àird Cheannchnocain', Eskoziako baserri giroko etxalde bat da, Stirling konderrian.
Adimenaren filosofia
Dualismo interakzionista
Dualismo interakzionista, edo besterik gabe interakzionismoa, Descartes ek Meditazioetan lehen aldiz onartutako dualismo forma partikularra da. XX. mendean, bere defendatzaile nagusiak Karl Popper eta John Carew Eccles izan dira. Egoera mentalak, hala nola sinesmenak eta desioak, egoera fisikoekin kausalki elkar-eragiten dutela uste da.
Boinville-le-Gaillard
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Adimenaren filosofia
Dualismo interakzionista
Descartesen jarrera honen argudioa honela laburbil daiteke: Seth-ek bere adimenaren ideia argi eta bereizia du, espazio-luzapenik ez duen pentsalari bezala (hau da, ezin da neurtu luzera, pisua, altuera eta abarretan). Gainera, bere gorputzaren ideia argi eta bereizia du espazioan hedatzen den zerbait bezala, kuantifikazioaren menpekoa eta pentsatzeko gai ez dena. Hortik ondorioztatzen da adimena eta gorputza ez direla berdinak propietate arras desberdinak dituztelako.
Boinville-le-Gaillard
Etxebizitza
2007an 220 etxebizitza zeuden, 203 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 218 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 203 etxebizitza nagusietatik 180 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 133 etxek bost zituzten. 168 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 124 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Adimenaren filosofia
Dualismo interakzionista
Seth-en buru-egoerek (nahiak, sinesmenak, etab.) bere gorputzean eragin kausal ak dituzte eta alderantziz: ume batek sukalde bero bat ukitzen du (gertaera fisikoa) eta horrek mina eragiten dio (gertaera mentala) eta oihu egiten du (gertaera fisikoa),ondorioz zaintzailearengan beldurra eta babes sentimendua eraginez (gertaera mentala), eta abar.
Boinville-le-Gaillard
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 382 ziren, horien artean 302 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 302 pertsona aktiboetatik 288 lanean zeuden (157 gizon eta 131 emakume) eta 15 langabezian zeuden (4 gizon eta 11 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Adimenaren filosofia
Paralelismo psikofisikoa
Paralelismo psikofisikoa, edo besterik gabe paralelismo a, honakoa da: adimenak eta gorputzak, nahiz eta egoera ontologiko desberdinak izan, ez diotenean elkarri eragiten. Horren ordez, bide paraleloak egiten dituzte (buru-gertaerek adimen-gertaerekin interakzioan jarduten dute, eta garun-gertaerek kausalki garun-gertaerekin elkarreraginean jarduten dute), eta badirudi elkarri eragiten diotela. Ikuspegi hori Gottfried Leibniz ek defendatu zuen nabarmen. Leibniz monista ontologikoa bazen ere, unibertsoan substantzia mota bakarra, monada, existitzen zela eta dena horretara murriztekoa zela uste zuen arren, "mentala" eta "fisikoa"ren artean bereizketa garrantzitsua zegoela defendatu zuen, kausalitateari dagokionez. Jainkoak gauzak aldez aurretik antolatu zituela uste zuen, adimenak eta gorputzak elkarren arteko harmonia n egon daitezen. Aurrez ezarritako harmoniaren doktrina bezala ezagutzen da.
Boinville-le-Gaillard
Diru sarrerak
2009an Boinville-le-Gaillard udalerrian 207 unitate fiskal zeuden, 594,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.379 euro zen.
Adimenaren filosofia
Propietate dualismoa
Propietate dualismo an mundua substantzia-mota batek osatzen du -mota fisikoa- eta bi propietate-mota daudela dio: propietate fisikoak eta propietate mentalak. Propietate ez-fisikoak, mentalak (hala nola sinesmen ak, desioak eta emozio ak) gorputz fisiko batzuetan (garunean, gutxienez) daudela uste da. Propietate dualismoaren azpi-barietateak honakoak dira:
Boinville-le-Gaillard
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Adimenaren filosofia
Propietate dualismoa
1. Materialismo emergenteak dio materia modu egokian antolatzen denean (i.e. giza gorputz biziak antolatzeko moduan), adimen-propietateak lege fisikoek erabat arduratsu ez duten moduan sortzen direla. Azaleratzen ari diren propietate horiek estatus ontologiko independentea dute, eta ezin dira murriztu edo azaldu. Sortzen diren propietate fisikoen araberakoak dira, baina iritziak aldatu egiten dira beheranzko kausalitatearen koherentziari dagokionez, hots, propietate horien kausazko eraginkortasuna.
Toróko hondartza
Toróko hondartza, Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Llanes udalerrian dagoen hondartza bat da.
Boinville-le-Gaillard
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 2 higiezinen agentziak.
Toróko hondartza
El abuelo (1998) filmaren kokalekuetako bat izan zen.
Adimenaren filosofia
Dualismo esperientziala
Adimenaren filosofia honek ez ditu sinonimotzat hartzen ongizate mental eta fisikoaren arteko askatasun-mailak, eta ondorioz, gorputzaren eta adimenaren arteko esperientzia-dualismoa dakar. Allan Wallacek askatasun-gradu desberdin horien adibide bat ematen du, honakoa adieraziz: "esperientziaz agerikoa da fisikoki deseroso egon daitekeela -adibidez, entrenamendu fisiko gogorra egiten ari zaren bitartean- mentalki alai sentituz, eta alderantziz, mentalki larri egon daiteke erosotasun fisikoa sentitzen den bitartean".
Yuta Otsuka
Yuta Otsuka (大塚 雄太, 1981eko irailaren 3a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Adimenaren filosofia
Adimen-gorputzaren arazoari irtenbide monistak
Dualismoak ez bezala, monismoak ez du oinarrizko banaketarik onartzen. Oinarrian, errealitatetik aldenduta dagoen natura funtsezkoa izan da ekialdeko filosofia-formentzat bi milurtetan baino gehiagoz. India ko eta Txina ko filosofian, esperientzia ulertzeko moduaren parte integrala da monismoa. Gaur egun, fisikariak dira monismoaren forma ohikoenak mendebaldeko filosofian.
Boinville-le-Gaillard
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Boinville-le-Gaillard udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Adimenaren filosofia
Konduktismoa
Konduktismo ak menderatu zuen adimenaren filosofia XX. mendearen zati handi batean, batez ere lehen erdian. Psikologian, konduktismoa introspekzionismoaren urritasunen aurkako erreakzio gisa garatu zen. Barne-bizitza mentalari buruzko kontakizun introspektiboak ez daude zehaztasunerako azterketa arduratsuaren menpe, eta ezin dira erabili orokortze prediktiboak osatzeko.
Yuta Otsuka
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Arimaspoar
Greziar mitologiaren arabera, arismapoarrak, isedonoen lurraldetik haratago bizi ziren herri bat zen, iparrekialde urrunean. Begi bakarra zuten, eta etengabe zeuden grifoekin gatazkan, urrearen zaindariak zirenak.
Adimenaren filosofia
Identitatearen teoria
Fisikalismo mota (edo nortasun-teoria) Jack Smart eta Ullin Placek garatu zuten, konduktismoaren porrotaren aurkako erreakzio zuzen bezala. Filosofo horiek arrazoitu zuten egoera mentalak zerbait materiala badirela, baina ez jokabidezkoa, eta orduan egoera mentalak ziurrenik garuna ren barne egoeren berdinak izango direla.
Boinville-le-Gaillard
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Adimenaren filosofia
Funtzionalismoa
Funtzionalismoa Hilary Putnam eta Jerry Fodorrek formulatu zuten, identitatearen teoriaren desegokitasunen erreakzio bezala. Putnamek eta Fodorrek adimen-egoerak gogoaren teoria konputazio nal enpiriko baten arabera ikusi zituzten. Gutxi gorabehera aldi berean edo pixka bat geroago, D. M. Armstrongek eta David Kellogg Lewisek funtzionalismoaren bertsio bat egin zuten, psikologia herrikoiaren kontzeptu mentalak rol funtzionalen arabera aztertzen zituena.
Boinville-le-Gaillard
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Adimenaren filosofia
Fisikalismo ez-erreduktiboa
Filosofo ez-erredukzionistek irmoki eusten diete funtsezko bi uste sendori adimen-gorputzarekiko harremanei dagokienez: 1) Fisikalismoa egia da eta egoera mentalek egoera fisikoak izan behar dira, baina 2) Erredukzionisten proposamen guztiak ez dira asegarriak: buruko egoerak ezin dira murriztu portaerara, garuneko egoeretara edo egoera funtzionaletara.
Txanbela
Txanbela dultzainaren antzeko Euskal Herriko musika tresna aerofono tradizional bat da, bereziki Zuberoan jo izan dena. Dultzaina baino motzagoa da, eta zortzi zulo ditu: dultzainarenak gehi belarriak izenekoak. Lakarriko Pierre Caubet txanbelariari esker berreskuratu ahal izan ziren txanbela jotzeko modu eta errepertorio tradizionala.
Adimenaren filosofia
Larrialdi ahula
Azaleratze ahula "fisikalismo ez-erreduktiboaren" forma bat da, eta naturaren geruzak ikustea eragiten du, geruza k gero eta konplexuago bezala antolatuta, eta geruza bakoitza bere zientzia bereziari dagokiola.
Materialismo baztertzailea
Norbait materialista bada, eta gure zentzu komunaren psikologiaren alderdi guztiek neurozientzia kognitibo heldu baterako murrizketa aurkituko duela uste badu, eta materialismo ez-murriztzailea oker dagoela, orduan azken posizio erradikalagoa har dezake: materialismo baztertzailea.
Serpenticobitis cingulata
Serpenticobitis cingulata Serpenticobitis generoko animalia da. Arrainen barruko Serpenticobitidae familian sailkatzen da.
Adimenaren filosofia
Misterianismoa
Filosofo batzuek ikuspegi epistemikoa hartzen dute, eta adimena/gorputza arazoa egun disolbaezina dela argudiatzen dute, eta agian, beti izango dela disolbaezina gizakiarentzat. Misterianismo Berria esaten zaio horri. Colin McGinnek dio gizakiak kognitiboki itxita daudela beren adimenari dagokionez. McGinn-en arabera, gizakiek ez dute pentsamenduak eratzeko prozedurarik, guztiz ulertzeko nola sortzen diren adimen-propietateak, kontzientzia bezala, beren kausa-oinarritik. Adibidez, elefante baten ezagutza itxita dago partikulen fisikarekin alderatuta.
Adimenaren/gorputzaren arazoaren hizkuntza kritika
Adimenaren/gorputzaren arazoari erantzuteko saio bakoitzak funtsezko arazoak ditu. Filosofo batzuek diote horren azpian kontzeptu-nahasketa dagoelako dela. Filosofo horiek, hala nola Ludwig Wittgenstein-ek eta haren jarraitzaileek hizkuntza-kritikaren tradizioan, errefusatu egiten dute arazoa ilusiotzat bezala.
Naturalismoa eta bere arazoak
Fisikalismoaren tesia da burua mundu materialaren (edo fisikoaren) parte dela. Jarrera horrek aurrez aurre jartzen du adimenak propietate jakin batzuk dituela, eta propietate horiek beste gauza material batek ere ez dituela ematen. Beraz, fisikalismoak azaldu behar du nola sor daitezkeen propietate horiek gauza material batetik. Azalpen hori emateko proiektua "adimenaren naturalizazioa" dela esan ohi da maiz. Proiektu honek konpontzen saiatzen diren arazo erabakigarrietako batzuk qualia-ren existentzia eta intentzionalitatearen izaera dira.
Qualia
Badirudi buru-egoera asko, modu desberdinetan bizi dituztela pertsona ezberdinek. Eta egoera mental baten ezaugarria da nolabaiteko esperientzia-kalitate izatea, adibidez min egiten duena. Dena den, baliteke bi pertsonen arteko minaren sentsazioa berdina ez izatea, inork ez baitu modu perfekturik zerbaitek zenbat min duen neurtzeko edo nola mintzen duen zehazki deskribatzeko. Filosofo eta zientzialariek, beraz, esperientzia horiek nondik datozen galdetzen dute. Garun-gertaerak egoteak, berez, ezin du azaldu zergatik datozen esperientzia kualitatibo horiekin batera. Garun-prozesu asko kontzientzian esperientzia-alderdi batekin batera zergatik gertatzen diren jakiteko puzzlea azaltzea ezinezkoa dirudi.
Asmoa
Intentzionalitatea, estatu mentalek kanpoko mundura (hurbilera) edo zerbaitekin erlazionatzeko duten gaitasuna da. Egoera mentalen propietate honek edukiak eta erreferente semantikoak izatea dakar eta, beraz egia-balioak eslei dakizkieke. Egoera hauek prozesu naturaletara murrizten saiatzen denean arazo bat sortzen da: prozesu naturalak ez dira egiazkoak edo faltsuak, besterik gabe gertatzen dira.
Pertzepzioaren filosofia
Pertzepzioa ren filosofia pertzepzio-esperientziaren izaeraz eta pertzepzio-objektuen egoeraz arduratzen da, bereziki pertzepzio-esperientzia munduari buruzko agerpenekin eta sinesmenekin nola erlazionatzen den. Pertzepzioaren filosofiaren ikuspegi garaikide nagusiak errealismo inozoa, enaktibismoa eta irudikapen ikuspegiak dira.
Neurobiologia
Biologiaren oinarri teorikoa, natur zientzia modernoen kasua bezala, funtsean materialista da. Azterketa-objektuak, lehenik eta behin prozesu fisikoak dira, jarduera mentalaren eta portaeraren oinarritzat hartzen direnak. Biologiak gero eta arrakasta handiagoa du fenomeno mentalen azalpenean, haren funtsezko aurrekontuaren ezeztapen enpirikorik ez dagoelako: "ezin da aldaketarik egon pertsona baten egoera mentalean, garuneko egoerak aldatu gabe".
Informatika
Informatika, informazioaren prozesamendu automatikoaz arduratzen da (edo gutxienez, informazioa esleitzen zaien sinboloen sistema fisikoez), ordenagailuen bidez, esaterako. Hasieratik, programatzaile informatikoak gai izan dira ordenagailuei adimen jakin bat, behar duten zereginak egiteko aukera ematen dieten programak garatzeko. Adibide sinple bat biderketa da. Baina ez dago argi ordenagailuek adimena dutela esan ote daitekeen. Izan al lezakete noizbait adimen deritzoguna? Galdera hau eztabaida filosofiko askoren abangoardian sartu da adimen artifiziala ren (AI) alorreko ikerketengatik.
Psikologia
Psikologia estatu mentalak zuzenean ikertzen dituen zientzia da. Metodo enpirikoak erabiltzen ditu oro har, egoera mental zehatzak ikertzeko, hala nola alaitasuna, beldurra edo obsesio ak. Egoera mental horiek beren artean edo giza organismorako sarrera eta irteerekin lotzen dituzten legeak ikertzen ditu psikologiak.
Horren adibide bat pertzepzioa ren psikologia da. Eremu horretan lan egiten duten zientzialariek formen pertzepzioaren printzipio orokorrak aurkitu dituzte. Formen psikologiaren lege batek dio norabide berean mugitzen diren objektuak elkarren artean erlazionatuta hautematen direla. Lege honek ikusmen-sarrera eta pertzepzio-egoeren arteko erlazioa deskribatzen du. Hala ere, ez du ezer iradokitzen pertzepziozko egoeren izaerari buruz. Psikologiak aurkitutako legeak bateragarriak dira jada adimen/gorputzaren arazoari emandako erantzun guztiekin.
Zientzia kognitiboa
Zientzia kognitibo a adimenaren eta haren prozesuen diziplina arteko ikerketa zientifiko bat da. Kognizioa zer den, zer egiten duen eta nola funtzionatzen duen aztertzen du. Adimenari eta portaerari buruzko ikerketa barne hartzen du, eta arreta berezia jartzen du informazioa nola irudikatzen, prozesatzen eta eraldatzen den (hautematea, hizkuntza, oroimena, arrazoitzea eta emozioa bezalako ahalmenetan) nerbio-sisteme n (gizakiak edo beste animalia batzuk) eta makinen (adibidez ordenagailuak) artean. Zientzia kognitiboak hainbat ikerketa-diziplina ditu, hala nola psikologia, adimen artifiziala, filosofia, neurozientzia, hizkuntzalaritza, antropologia, soziologia eta hezkuntza barne.
Heriotzaren inguruko ikerketa
Heriotzatik hurbil dagoen ikerketaren arloan, fenomeno hauek gertatzen dira, besteak beste: adibidez, garuneko operazio batzuetan garuna modu artifizial eta neurgarrian desaktibatzen da. Hala ere, zenbait pazientek beren ingurunean gertatzen ari dena hautematen dutela adierazi izan dute, hau da, kontzientzia izan dutela. Era berean, pazienteek bihotz-geldialdi batean izandako esperientziak ere jakinarazi dituzte. Arazo hau dago: burmuina odolez eta, beraz oxigenoz hornitzen ez den bezain laster bihotza gelditu ondoren, garunak bere funtzionamendu normala uzten du 15 segundo igaro ondoren, eta garuna konorterik gabeko egoeran erortzen da.
Adimenaren filosofia tradizio kontinentalean
Artikulu honetako eztabaidaren zatirik handiena mendebaldeko kultura modernoko filosofia-estiloan edo -tradizioan oinarritu da, eta oro har, filosofia analitikoa esaten zaiona (batzuetan filosofia angloamerikar bezala deskribatua). Hala ere, badira beste pentsamendu-eskola asko, batzuetan filosofia kontinentalaren etiketa zabalaren (eta lausoaren) azpian sartzen direnak.