cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tang dinastia
Aitaren eta semearen konkubina izan zen emakume batek botere handia hartu eta Zhongzong bere seme eta tronurako ondorengoa erditik kendu ondoren Wu enperatriz izendatu zuten, Txinako historian egon den goi agintari emakumezko bakarra. Emakume hau Zhou dinastiako kidea zen eta urte horietan bere dinastia berrezarri zuen. Hala ere 705ean Zhongzongek bere ama tronutik kendu eta Tang dinastia berrezarri zuen. Honek barne borrokak sortu zituen eta azkenean Xuanzong enperadoreak lortu zuen boterea, Tang dinastiakoa.
Gorputz zetoniko
Sintesia
Gibelean sortzen den gorputz zetoniko bat, azido azetil azetikoa, azetil-CoAren bi molekula elkartzerakoan agertzen da:
Mahai-tenis
Nazioartekotzea eta araudia
Lehenengo Mundu txapelketan besteak beste, Hungariak, Austriak, Ingalaterrak, Indiak, Galesek, Txekoslovakiak eta Alemaniak hartu zuten parte. Emakumeen parte hartzea nahiko eskasa izan zen, 14 jokalarik soilik lehiatu zutelako. Lehenengo Mundu txapelketan, hungariarrek nagusitasun nabarmena erakutsi zuten, jokoan zeuden titulu guztiak eskuratuta. Txapelketa honetan taldekako modalitatean, 21 tantoko jokoetara jokatu zen, eta hiru jokoetatik gehienak irabazten zituena zen garailea. Banakakoan aldiz, bost jokoetan partida gehienak irabazten zituena zen garailea.
Gorputz zetoniko
Sintesia
Sortutako azetoazetil-CoAk A koentzimaren galera du ondoren, desazetilazio deritzonaren bidez, azetoazetato aske emanik.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Gozagarriak
Gainera, Aspergillus nigerretik eratorriko taumatinaren ekoizpena hobetu egin da (2mg/L-tik 14mg/L-ra).
Tang dinastia
Arazo guzti hauek kontutan izanda ere Txinako historiako garairik oparoena izan zen. Xinjiang probintzia erreinuan batu zen eta honek Txinaren tamaina Qing dinastian egongo zen tamainara heldu arte inoiz egon zen handiena izan zen.
755an An Lushaneko matxinadak estatuaren boterea izugarri murriztu zuen. Bere eragina mendetan nabaritu zen eta uigur eta tibetar herriei kontsezioak eman behar izan zizkieten, Txinaren errekurtsoak gutxiagotuz.
X. mendean desagertu zen dinastia. 904an Zhu Wenek Chang'an konkistatu zuen eta 907an azken Tang enperadorea erail, Liang dinastia aldarrikatuz.
Arkitektura
Chang-an izan zen halaber Tan dinastiaren hiriburua. Garai hartan hiri handia bihurtu zen Chang-an ; hala adibidez plano erregularra eratzen zuten kale zuzenak zituen. Enperadorearen jauregia eta administrazioko bulegoak iparraldean zeuden. Hirian tenplu budistez gainera beste erlijio batzuetako eraikuntzak ere baziren, meskitak eta mazdeismoaren jarraitzaileen tenpluak, adibidez.
Eskultura
Haitzulo tenpluetakoez gainera, beste zenbait lan ere gorde dira, Tang dinastiaren garaian eskulturak lortu zuen bikaintasunaren lekuko. Harrizko eskultura bat, Bodhisattua, 706. urtekoa (Pennsylvaniako Unibertsitateko museoa) eta brontze urreztatuzko buda bat (New Yorkeko Metropolitan Museum) dira aipagarrienak.
Pintura
Tang dinastiako errege familiako kideen eta funtzionario nagusien hogeita hamar bat hilobietako horma irudi asko gorde dira. Horma irudiok balio artistiko handikoak izateaz gainera, garrantzi handiko dokumentu historikoa dira, Chang-an hiriko gorteko bizitza erakusten baitute. Hilobi pintura horietan, bestalde, aldaketa bat gertatu zen, berrikuntza bat. Hilobiak zeuden gelako sabai gangaduna zeruaren irudiekin apaintzeko ohitura zegoen Han aroaz geroztik. Hormetako goiko ertza eta zenbait sabai friso loredunez eta txoriz beteriko hodei itxurako bolutez apaintzen ziren. Baina pareta gehienak irudi naturalistez margotzen ziren, nobleen jarduera eta hilaren etxeko eguneroko bizitza azaltzeko. Horma pintura horiek hilobiaren egituran maisutasunez tartekatzea eta egokitzea izan zen berrikuntza. Han dinastiako hilobietan ere irudikatu ziren goardiak, funtzionarioak, lantegiak eta eraikuntzak, baina haietan ez bezala Tang dinastiako hilobietan osotasunaren konposizioaren mendean jarri ziren irudiok. Jauregien kanpoaldeko irudiak dira batzuk, eta barrukoak beste batzuk ; arkitektura egiturak antzeratzeko zirrimarra jarraituek eta pertsonak tamaina naturaleko irudikatzeko moduak areago nabarmentzen zuten jauregi barrenaren ideia. 745. urte inguruan gai berri bat azaldu zen lehenengo aldiz pinturotan : gizonak edo emakumeak, bakoitza zuhaitz baten aurrean jarrita, marra lodiz mugaturiko tauletan margotuak, bionbo baten atalak bailiran. Bestalde, izugarri ugaldu ziren lore eta txori irudiak, eta dekorazioaren funtsezko gai bilakatu ziren.
Gorputz zetoniko
Sintesia
Gorputz zetonikoak antzemateko odol edo gernu-analisia egiten da (kontzentrazio normala odolean: 1mg/100ml).
Beira esmerilatu
Beira esmerilatua esmeril-hautsezko zorrotadaz edo azido fluorhidrikoz tratatutako beira da. Beira zeharrargia egiteko eragina du, hau da, argia sakabanatzeko aukera ematen du, baina irudiak ez ditu uzten argi eta garbi ikusten.
Tang dinastia
Pintura
Txinako horma pintura lehortutako estuko geruza baten gainean egiten zen. Aurrez buztinezko geruzak zabaltzen ziren horman, buztina lastoarekin nahastuta lehenbizi eta kalamuarekin nahastuta gero. Horien gainean karezko geruza bat zabaltzen zen, eta berniz zurgatzaile bat, gero, gainean tintaz eta pigmentu mineralez marrazten uzten zuena. Margolariak irudi barrenaren zirriborroa egiten zuen lehenbizi, eta kolore leunak banatzen zituen. Gero, tintaz berregiten zituen hazpegiak eta jantzien tolesak. Pintura lana oso geruza mehea eta hauskorra zen, eta estukoak hormari atxikitzen zion neurrian irauten zuen osorik.
Pigmentu mineralek, argiaren babes, beren freskotasun guztia gorde dute.
Paper edo seda gaineko paisaje pinturetan, Wang Wei poeta eta margolariak (699- 759) txuri-beltzeko teknika monokromoa asmatu eta txinatar pintura irauli zuen.
Kaligrafia
Tang aroaren erdialdean Chang-Hsii kaligrafiagilea nabarmendu zen, tsao edo etzaneko idazkeran bereziki.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Gozagarriak
Xilitol, normalean Pichia stipitisak sortua, baita ere ekoiztua izan daiteke S.cerevisiae-ri errekonbinazio genetikoa aplikatuz.
Proteinak
Onddoek sintetizatzen dituzten proteinen artean industriarako garrantzitsuenak entzimak dira eta hauen ekoizle nagusiak A.niger eta Kluyveromyces lactis dira.
Bestalde, merkatuan dauden biofarmazeutikoen %20a S.cerevisiae-ez eraturik dago, honen arrazoia, legamien hazkuntza azkarra izanik. Legamia baita ere, hepatitisaren aurkako txertoa eta giza papilomaren birusaren aurkako txertoak egiteko erabili izan da (proteinak izanik txertoen osagai). Erabiltzen diren legamietariko batzuk, Pichia pastoris eta Schizosaccharomyces pombe dira .
Bioerregaiak
Bioerregai eta produktu kimikoen ekoizpenerako Aspergillus eta Pichia onddo generoak erabiltzen dira. Bioerregai moduan etanola erabil daiteke. Hau, biomasatik abiatuta ekoiz daiteke eta horretarako erabiltzen diren onddo ezagunenak S.cerevisiae eta P.stipitis dira. Gainera, onddo honek etanola ekoizteaz gain, lignozelulosak sortutako toxina kontzentratuak garbitu ditzake. Etanola lortzeko prozesuan, biodelignifikazioa eman behar da. Biodelignifikazioa, askomikoto batzuk burutzen duten prozesua da, lignina degradatzean datzana. Askomikoto horien artean Trichoderma ressei dago. Hala ere, basidiomikoto batzuk ere prozesu hau burutzeko gai dira, esate baterako, Phaenerochaete sp.
Mahai-tenis
Asiako herrialdeen agerpena
Mahai-tenisaren hastapenetan, nagusitasuna Ekialdeko Europako herrialdeen esku zegoen, batez ere Hungaria eta Txekoslovakiaren esku.
1959an, Dortmundeko Mundu txapelketan, Rong Guotuang txinatar jokalariak irabazi zuen banakako urrezko domina. Horrela, herrialde horretatik edozein kiroletan munduko txapelketa batean urrezko domina irabazten zuen lehenengo kirolaria izan zen. 1960az geroztik, txinatarrak dira nagusi kirol honetan. Gaur egun, Txina da mahai-teniseko potentzia nagusia. Kirol hau programa olinpikoan sartu zenetik, eta Rio de Janeiroko 2016ko azken Joko Olinpikoetaraino, jokoan zeuden 32 urrezko dominetatik 28 txinatarrentzat izan dira.
Eskola Suediarra
Txinatarrak nagusi izan diren periodo honetan, herrialde oso gutxik lortu dute garaile irtetzea, herrialde gutxi hauen artean Suedia dago bere Eskola Suediar honen bitartez eta bertako entrenamendu berritzaileen bitartez 1989, 1991, 1993 eta 2000 urteetako taldekako mundu txapelketak irabaztea lortu zuela, jokalari aipagarriena Jan-Ove Waldner da. Waldner 17 urterekin Europako txapeldun gelditu zen eta 1989. urtean banakako mundu txapelketan txapeldun gelditu zen. Gainera, 1992ko Bartzelonako Olinpiar jokoak irabazi zituen, ondoren Sidneyko Olinpiar Jokoetan 2000. urtean zilarrezko dominia lortu zuen eta 39 urte zituela Atenaseko 2004ko Olinpiar Jokoetan semifinaletara heltzea lortu zuen.
Kirol olinpikoa
Mahai-tenisa kirol Olinpiko izateko lehenengo proposamenak 1931n izan ziren, baina ez zen 1977. urtera arte hau lortu. Batzorde Olinpikoaren 84. bilkuran, 1981ean, kirol hau olinpikotzat onartu zen. Hala ere, 1984ko Olinpiar Jokoetan, Los Angelesen, ezin izan zen estreinatu, egitaraua jada itxita zegoelako, eta erakustalditzat egin zen. Programa ofizialean lehenengo aldiz Seuleko 1988ko Olinpiar Jokoetan agertu zen.
Mahaia
Mahaiaren gainazala, joko azalera, errektangularra da. 2,74 metroko luzera du eta 1.525 metroko zabalera. Geruza hau plano horizontalean egongo da kokatuta, lurretik 76 zentimetrotara. Mahaiaren gainazala edozein materialez eginikoa izan daiteke, baina bote uniformea ziurtatu behar du. Neurri berdineko bi zelaietan zatitzen da bertikalki kokatutako sare baten bitartez, hondoko marrekiko paraleloa dena. Sareak zelaiaren zabalerako neurria izango du eta jarraia izango da.
Pilota
Pilota esferikoa da, 40 milimetroko diametroa dauka, eta 2,7 gramo pisatzen ditu. Zeluloidezkoa izan ohi da, edo antzekoa den beste plastikozko material batekoa. 2015ean ITTF-k 74 modelo ezberdin aprobatu zituen txapelketa ezberdinetan erabiltzeko.
Erraketa
Pilota kolpekatzeko erraketa bat erabiltzen da. Edozein tamaina, forma eta pisutakoa izan daiteke, nahiz eta palaren burua laua eta zurruna izan behar den. Gutxienez %85-a zurezkoa izango da bere loditasunean. Pilota kolpekatzeko erabiltzen den palaren aldea, gomaz estalita egongo da.
Partidak
Partidak banakakoak edo binakakoak izan daitezke. Bi tanto egin ondoren, sakeak aldatu egingo dira, hau da, ateratzen zegoena erantzutera aldatuko da eta ateratzen zegoena erantzutera. Bikotekako partidetan, pilota txandaka jo beharko dute (aurrena bikote batek eta gero besteak). Binaka, sakea modu gurutzatuan egiten da, ateratzen duen jokalariak eskuineko aldetik egingo du sakea eta beste aldean eskuinean dagoen aurkariaren zelaira bideratu beharko du pilota. 11 tantotara iristen den bikoteak joko bat irabaziko du. 10eko berdinketa ematen bada, jokoa irabazteko bikote batek bi tanto egin beharko ditu jarraian (adibidez 12-10). Partidak bakoitiak diren jokoetara jokatuko dira (3-5 joko), eta garaipena lortzeko partida gehienak irabazi behar dira. Joko kopurua txapelketaren arabera aldatu egiten da.
Azelerazio araua
Joko bat ez bada bukatzen 10 minuturen buruan (18 tanto baino gehiago egiten direnean salbu), azelerazio araua jarriko da martxan. Momentu horretatik aurrera jokalari bakoitzak txandaka egingo dituzte sakeak jokoa amaitu arte. Erantzuten dagoen jokalariak 13 kolpe edo gehiago sartzea lortzen badu tanto horretan, puntua bereganatuko du. Behin arau hau martxan jartzen denean, partida bukaeraraino errespetatuko da.
Labeo kibimbi
Labeo kibimbi Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Mahai-tenis
Sakea
Sakearen sekuentzia, jokalariak pilota esku baten ahurrarekin helduta duela hasiko da, beste eskuan pala duela. Jarraian, pilota gora botako du, ahalik eta bertikalen. Pilota beherantz datorrela, palarekin kolpatu beharko du, lehendabiziko botea bere zelaian eginarazteko, eta bigarren botea berriz aurkariaren zelaian.
Onddoen konposatu bioaktiboak
Bioerregaiak
S.cerevisiae etanola produzitzeko duen gaitasunagatik da ezaguna. Legami honek ehun mila milioi litro etanol ekoizten ditu urtero, azukre-kanaberatik eta arto-almidoitik abiatuta. Tenperatura altuko ekoizpenak (40ºC inguru) hozte-kostuak murrizten ditu, kutsadura gutxitzen du eta lehengaien hidrolisi eraginkorragoa ahalbidetzen du, horrela etanol ekoizpenaren produktibitatea hobetuz.
Nyctibatrachus
Nyctibatrachus anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Nyctibatrachidae familian sailkatua.
Mahai-tenis
Jantziak
Jokoan erabili daitezkeen arropak mahuka labur edo gabeko polo bat, praka laburrak edo gona, galtzerdiak eta kirol zapatilak dira. Jokatzen ari den bitartean beste jantzi mota bat ezin daiteke erabili epaileak kontrako ez badu esaten. Pilotaren kolore bereko arropa erabiltzea debekatuta dago.
Erabilitako jantziek jokalarien izenak eta publizitatea eraman dezakete, baina, arroparen aurreko aldeko eta alboetako publizitateak ezta jokalariak dituen bitxiek ezin dira deigarriak izan.
Txapelketa nagusiak
Federatuta dauden kirolariekin sailkapen bat egiten da, non hauen joko maila erakusten duen horrek. Sailkapen honen arabera, jokalariak maila ezberdinetan sailkatzen dira, lehiaketa eta torneoetan parte hartzeko. Nazioarteko txapelketetan ITTFk hilero ranking bat publikatzen du, txapelketa ofizialetako jokalarien emaitzak kontutan hartuz.
Mahai teniseko txapelketa nagusiak banakako Munduko txapelketa eta taldekako Munduko txapelketa dira, non bi urtez behin egiten diren. Olinpiar Jokoak ere oso garrantzitsuak dira eta lau modalitate ezberdinetan hartzen dute parte jokalariek: gizonezkoen banakakoa, emakumezkoen banakakoa, binakakoa gizonezkoetan eta emakumezkoetan eta 2008tik aurrrera taldekakoan.
Nazioarteko sailkapeneko sistema World Tourreko txapelketetan ere erabiltzen da. Hauek ITTFk antolatzen dituen hainbat torneo dira, mundo osoan zehar jokatzen direnak eta jokalari hoberenak biltzen dira bertan.
Kontinente eremuan, Latinoamerikako txapelketa, Panamerikar Jokoak, Ipar Amerikako txapelketa, Asiako Jokoak eta Europako txapelketak izaten dira, besteak beste. Kluben arteko txapelketa garrantzitsuak ere izaten dira, eta horren adibide da txapeldunen liga.
Kirolaren alde psikologikoa
Mahai-tenisak eskatzen duen abiadurak, zehaztasunak, puntuen iraunkortasun laburrak eta erabaki hartze azkarrak mentalki kirol oso zorrotz batean bilakatzen dute, batez ere maila altu batean lehiatzea nahi baldin bada. Ondorioz, psikologikoki ondo prestatuta dauden kirolariek abantaila itzela lortzen dute. Beste kirol handiekin alderatuz, mahai-tenisean prestaketa psikologiko on bat izatearen edo prestaketa ona ez izatearen artean dagoen aldea, beste kiroletan baino nabariagoa da.
Ubstadt-Weiher
Ubstadt-Weiher Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mahai-tenis
Mahai tenisa ikastetxeetan
Adituek diotenez, mahai tenisa hezkuntzan alde psikomotriza garatzeko kirol ezin hobea da, izan ere, ikasleen oinarrizko konpetentziak garatzen ditu eta hau ezin bestekoa da heziketan. Mahai-tenisean derrigorrezkoa da erabaki hartze azkarrak izatea eta esfortzu fisikoak egitea, beraz, alde psikologikoa eta fisikoa garatzen laguntzen du, biak koordinatuz. Mahai-tenisa, heziketa fisikoko irakasleen egitasmoetan sartzen ari da pixkanaka pixkanaka eta bere lekua lortzen ari da, lehen esan bezala oinarrizko konpetentziak garatzen laguntzen duelako. Mahai-tenisarekin gehien garatzen den konpetentzia, konpetentzia linguistikoa da eta atzetik konpetentzia digitalak eta sozialak jarraitzen dute. Beraz, arlo profesionaletik kanpo ere badu lekua mahai-tenisak.
Kolpe motak
Mahai-tenisean orokorren kolpeak bi zatitan banatzen dira, alde batetik, erasorako kolpeak eta beste aldetik, defentsarako kolpeak.
Kolpe arrunta
Kolpe hau tenisean ere erabiltzen den kolpe bat da eta pilota perpendikularki jotzen du, lerro zuzen bat eginez. Kolpe honek ez du arku askorik egiten baina, oso zuzena denez aurkariarengan presioa egiteko eta partida menperatzeko kolpe nahiko ona da. Kolpea nahiko azkarra denez, aurkariarentzat nahiko zaila izan daiteko pilota bueltatzea eta bueltatu ezkero eraso boteretsu batekin erantzun dezakezu.
Loop kolpea
Kolpe hau ere behin eta berriz egiten da eraso boteretsuago bat ateratzeko erabiltzen da normalean. Alde batetik egiten zaio talka pilotari palak kolpearen ibilbide bera jarraituz. Behin palak pilota ikutu duela, pilota arku txiki bat egingo du eta aurkariaren mahai ikutzen duenean pilotak abiadura handiago bat hartuko du aurkariarenganantz.
Kontraeraso kolpea
Kontraeraso kolpea, pala pilotatik hurbil jarriz eta botea eman bezain laster aurkariari erantzunez egiten da. Kolpe hau bihurgune oso handiak erantzuteko erabiltzen da orokorrean.
Push kolpea
Push kolpea tantoan mantentzeko eta ez galtzeko erabiltzen da normalean. Tenisean erabiltzen den "slice" kolpearen antzekoa da, palarekin pilotaren beheko aldean eman eta pilota astiro astiro helduko da beste zelaira.
Chop kolpea
Chop kolpea loop drive kolpeari erantzuteko egiten da askotan. Kolpe honen helburua, aurreko kolpearen efektua berdintzea edo areagotzea izaten da, ondoren eraso bat hasi ahal izateko. Joo Sae-hyuk eta Wu Yang dira chop kolpean aipagarriak.
Block kolpea
Block kolpea erraketa geldi utzita eta pilotak dakarren energia berarekin bueltzean datza. Kolpe hau egiteko zehaztasun handia behar da, izan ere, kontuan hartu behar da zer abiaduratan datorren pilota eta efekturen bat dakarren erraketa angelu batean edo bestean jartzeko. Kolpe nahiko erangikorra da aurkariak egiten duen kolpea gutxi gora behera berdin erantzuten duelako.
Lob kolpea
Lob-a arku handiko kolpe bat da, eraso bortitzak erantzuteko erbiltzen da askotan eta mahaitik oso urrun kokatzen zarenean egite komeni da. Arku handiko kolpea da eta honen helburua defendatzea da guztiz, pilota zelaian sartzea du helburu printzipal eta aurkariak erasoak egiten jarraitzea nekatu arte ondoren zuk kontraeraso bat egin ahal izateko.
Oscar Wilde
Oscar Fingal O'Flahertie Wills Wilde (Dublin, 1854ko urriaren 16a - Paris, 1900eko azaroaren 30a) idazle anglo-irlandarra izan zen.
Bizitza eta obra
Aita kirurgialari ospetsua zen, eta arkeologiari eta folkloreari buruzko zenbait liburu idatzi zituen. Ama, berriz, poeta zen, eta zelten mitologian eta folklorean aditua. Wildek Dublingo eta Oxfordeko eskola hoberenetan egin zituen ikasketak, eta azkeneko urteetan, haren adimen zorrotzagatik eta klasikoetan aditua izateagatik ez ezik, poeta gisa ere nabarmendu zen. 1878an, Newdigate Prize gutiziatua irabazi zuen poema luze batekin: Ravenna.
John Ruskin eta Walter Pater ingeles idazleek eragin handia izan zuten harengan, haiengandik jaso zuen arteak bizitzan zuen garrantzi handiaren ideia. Haren asmamen zorrotzagatik eta burutazio asmotsuengatik, zituen jokabide bitxi eta xelebreengatik, ohiturazko arau moralak arbuiatzeagatik eta «arte hutsaren alde» egiteagatik, hau da, artelanaren helburu bakarra edertasuna zela aldarrikatzeagatik, Ingalaterrako eta Frantziako elkarte artistikoetako eta mundutarretako pertsona ospetsuena bilakatu zen. Bidaia asko egin zituen, Parisa eta Londresa ez ezik, Italiara, Greziara eta Afrikako iparraldera ere. Garai hartan, prerrafaelismoaren eta dekadentismoaren eraginpean, poema-liburu bat argitaratu zuen -Poems (1881, Poemak)-, John Keats (1795-1821), Dante Gabriel Rossetti (1828-1882) eta Algernon Swinburne (1837-1909) poetekiko mirespena aitortu zuen. 1882an, Estatu Batuetara eta Kanadara joan zen hitzaldiak ematera. Haren jarrera eta janzkera deigarriaz -belaunetarainoko belusezko galtza motzak eta zetazko galtzerdi luzeak jantzita, eta orkidea bat paparrean zuela- azaldu zen estatubatuarren aurrean. Prentsan ernarazi zuen ezinikusia gorabehera, artearekiko eta edertasunarekiko maitasuna aldarrikatuz hamabi hilabete eman zituen Ameriketan.
1884an Constance Lloydekin ezkondu zen —irlandar legelari ospetsu baten alaba—, eta bi seme izan zituen, Cyril eta Vyvyan, bata 1885ean eta bestea 1886an jaioak. Ezkontzak, baina, porrot egin zuen berehala. Bien bitartean, Pall Mall Gazette aldizkarirako kritikak egin zituen, eta The Woman's World (1887-1889) aldizkariaren argitaratzaile izan zen. Garai hartan, bere burua idazle hasiberritzat zeukala, haurrentzako ipuinak idatzi zituen, Printze zoriontsua eta beste ipuin batzuk (1888, The Happy Prince and Other Tales), adibidez, eta talentu handia erakutsi zuen alegoria erromantikoetarako.
Wildek bere bizitzako azken hamar urteetan idatzi eta argitaratu zituen lan nagusi gehienak. 1891. urtea izan zuen oparoenetako bat : bi saiakera liburu, The Soul of Man under Socialism ("Gizonaren arima sozialismoaren pean") eta Intentions ("Asmoak") ; eleberri bat, Dorian Grayren erretratua (The Picture of Dorian Gray); kontakizun liburu bat, Lord Arthur Savileren krimena, eta beste istorio batzuk (Lord Arthur Savile's Crime and Other Stories); eta maitagarri-ipuinak, A House of Pomegranates ("Alesagarrez egindako etxe bat").
The Soul of Man under Socialism saiakeran, sistema horren alde eta jabego pribatuaren aurka azaldu zen, sozialismoak indibidualismoa eragingo zuelako ustean.
Wildek askapen moralaren atari gisa ikusten zuen sozialismoa: inork ez luke alferrik gastatuko bizitza gauzak eta gauzen sinboloak pilatuz. Bizi egingo litzateke...
«Jende gehiena existitu egiten da, besterik gabe». Aurrerago, orduko ezkontzaren abolizioa iragarri ondoren, estatua azkenerako «lana antolatu eta beharrezko salgaiak egin eta banatuko» zituen elkarte borondatezko bat izango zela ere iragarri zuen: «Estatuak gauza baliagarriak eta erabilgarriak egin behar ditu. Gizabanakoak, berriz, gauza ederrak». Intentions-en, estetikaren teorialari gisa idazten hasi zen: «Artistaren helburua Artea agerraraztea eta artista ezkutatzea da».
«Ez dago liburu moralik edo inmoralik: liburuak edo ongi idatzita daude, edo gaizki».
Intentions-en, Wildek oso elkarrizketa burutsuak idatzi zituen, paradoxaz beteak.
Haietako batean, arteak izadia imitatzen duela dioen axioma klasikoa hankaz gora jarriz, «Izadiak artea imitatzen du» dio, Londresen lainoa izatearen erantzulea Turneren pintura dela (margo horiek baino lehen ere izango zen lainorik Londresen, baina ez zitzaion antzematen): «Sorkari eder ororen esanahia hari so dagoenaren ariman dago, hura sortu duenarenean bezainbeste, gutxienez». «Edertasunak gizonak aldarte adina esanahi ditu. Edertasuna sinboloen sinboloa da. Edertasunak dena agerrarazten du, ezer adierazten ez duelako». Saiakera hori argitaratu zen urte horretan bertan argitaratu zen haren eleberri bakarra, Dorian Grayren erretratua, dekadentismoaren eta estetizismoaren ebanjelio moduko bat bilakatu zena. Wildek eleberri gotikoaren naturaz gaindiko elementuak Frantziako fikzio dekadentearen ezin adierazizko bekatuekin nahastu zituen obra horretan, eta kritikariek moralaren kontrakoa izatea leporatu zioten Dorianek bere burua suntsitu nahi izate horri.
Antzerki-lana
Baina Wilderi antzerki-lanek eman zioten ospea. Elkarrizketa ironiko eta paradoxa ziniko distiratsuen bidez, gizarte-kritika zorrotza egiten duten komediak dira gehienak. Haren lehen lan arrakastatsuaren bidez -Lady Windermere's fan (1892, "Lady Windermere-ren haizemailea")-, Wildek frogatu zuen bere zorroztasunak eta argitasunak Frantziako antzerkigintzako makineria herdoildua susper zezakeela. Haren beste antzerki-lan ezagunenetako bat Salome da (Inazio Mujika Iraolak euskaratua), frantsesez idatzia Sara Bernhardt antzezle ospetsuarentzat: naturaren kontrako maitasun-harreman baten deskripzioa da, «jendea dardararazteko eta inarrosteko diseinatua».
Ingalaterran debekatu egin zuten, Bibliako pertsonaiak agertzen zituelako, eta Frantzian argitaratu zuten lehenago, 1893an. Ingelesera itzulita, hurrengo urtean azaldu zen. 1893an haren beste gizarte-komedia bat antzeztu zen, A woman of no Importance (1893an antzeztua, 1894an argitaratua, "Garrantzirik gabeko emakume bat"), eta handik bi urtera, beste bi, zein baino zein bikainagoak, An ideal Husband (1895ean antzeztua, 1899an argitaratua, "Senar ideal bat") eta Fidel izan beharraz (1895ean antzeztua, 1899an argitaratua, The importance of being Earnest).
Antzerki irrigarria da, XVIII. mendeko ereduak eguneratzeko itxura egiten duena, ezkutatuta dauden pertsonaiei buruzko azpijokoz, ustekabeko topo egitez, nortasun-jakinarazte bat-batekoz eta paradoxa jostalariz zipriztindua, gizarteari egiten dioten eraso sakonari garrantzia kendu nahi balute bezala. Batez ere azkeneko obra horretan, The importance of Being Earnest, muturreraino eramaten ditu argumentuaren azpijokoaren absurdoa eta ateraldi burutsuen zorroztasuna, bata bestearen atzetik. Nolabait ere epigrama satiriko bihurtu zituen fartsaren elementu konbentzionalak, oharkabean bezala baina gupidarik gabe salatuz gizarte viktoriarraren hipokrisia.
Azken urteak
1895. urte hartan, baina, gauzak erabat okertu ziren Wilderentzat. Haren eta Lord Alfred Douglasen arteko harreman estua zela eta, Queensberryko markesak, Douglasen aitak, sodomiaz akusatu zuen Wilde, eta Wildek auzitara eraman zuen bere izena belzteagatik. Eskandalu handia sortu zuen epaiketan, Wilde homosexuala izateaz akusatu zuten, eta bi urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, espetxe-denboran lan egitera derrigortuta, gainera. Ingalaterrako aristokraziaren idazle kutuna zena, lehenago hainbeste miretsi zuen aristokrazia berorren onespenarekin kartzelaratu zuten, beraz. Han hasi zen Wilderen gainbehera. Readingeko kartzelan eman zuen denbora gehiena. Han, gutun luze garratz bat idatzi zion Douglasi, hil ondoren argitaratua: De Profundis (1905). 1897an, askatu orduko, kartzelatik atera eta Frantziara alde egin zuen, izena aldatuta; Parisen bizi izan zen, arlote eta bakardadean. Urte haietan idatzi zuen bere poemarik ezagunena, The Ballad of Reading Gaol (1898, "Readingeko kartzelako balada"), preso bat hilarazi aurreko uneen azalpena eta kartzelako bizimodu gogorraren salaketa gordina. Adiskide batzuek lagundu bazioten ere, bakardadean hil zen, Parisen, 1900eko azaroaren 30ean, meningitisak jota.
Terpsiphone bourbonnensis
Terpsiphone bourbonnensis Terpsiphone generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Morros (Maranhão)
Morros Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
1950eko Kontxako Bandera
1950eko Kontxako Bandera (Banderaren 55. edizioa) urte honetako irailaren 3 eta irailaren 10ean jokatu zen. Irabazlea Donostiako Esperanza klubeko trainerua izan zen; huraxe da Donostiako traineru batek irabazitako 14. bandera, eta oraingoz azkena.
Kontakizuna
Garai hartan indartsua zen Pedreñako trainerua Kontxara ekartzeko, Donostiako udalak Esperanza traineruari diru-laguntza eman zion Santanderko estropadetan parte har zezan, bueltan Pedreña etorriko zelakoan. Alabaina, Pedreñak diru-laguntza eskatu zuen Kontxako banderara joateko, eta ezezkoaren aurrean Pedreña ez zen azkenean joan, nahiz eta Kontxako sariak Santanderko banderan ematen zirenak halako hiru izan arren.
Zierbena bai etorri zen eta 1949an Espainiako txapeldunak izan zirenez faborito argiak ziren. Bizkaitarrei aurre egiteko Esperanza traineruan hainbat herritako arraunlariak batu ziren eta egun bietan nagusi izan ziren.
Elle s'appelait Sarah
Elle s'appelait Sarah 2010eko Gilles Paquet-Brenner frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
2002ko maiatzean, Parisen bizitzen hogei urte zeraman Julia Jarmond kazetariari judutarren aurkako sarekadaren hirurogeigarren urteurrenarekin loturiko artikulua idaztea eskatu zioten. Bertrand Tézac-ekin ezkonduta dagoen eta Zoé izeneko hamaika urteko alaba duen Julia, zorigaiztoko 1942. urteko gertaerez jabetzen hasiko da pixkanaka eta, ezustean, Sarahren historiaren berri izango du, sinesgaitza badirudi ere, bere familia politikoarekin, Tézac sendiarekin, loturik dagoena.
Dickey konderria (Ipar Dakota)
Dickey konderria (Dickey County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ellendale da. 2010eko zentsuaren arabera 5,289 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Dickey konderriak 295,811 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,761 ura dira. Beste 293,049 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,79 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 5,289 pertsonetatik 5,144 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 100 dira. 35 beltzak edo afroamerikarrak. 30 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 22 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 56 pertsonek kokatzen zuten.
Jakov Sverdlov
Jakov Mikhailovitx Sverdlov "Andrei", "Mikhalych", "Max", "Smirnov" eta "Permyakov" ezizenez ere ezaguna; (Яков Михайлович Свердлов; 1885ko ekainaren 3a – 1919ko martxoaren 16a) militante boltxebikea izan zen.
Hasierako urteak
1917 urtearen aurretiko urteetan Errusia barnean geratzen zen boltxebikeen artean garrantzitsuenetakoa izan zen. 1914an atxilotu eta Siberiara erbesteratu zuten, Stalinekin batera, eta 1917ko Otsaileko iraultzaren ondorioz aske geratu zen. 1917ko apiriletik aurrea Alderdi Boltxebikeko Komite Zentraleko kide aukeratu zuten, eta 1917ko abuztuan, Alderdiko Idazkari.
Heriotza
Lehen Konstituzio Sobietarra izan zen “Herri Langile eta Zanpatuaren Eskubideen Adierazpena” idatzi zuen komisioaren parte izan zen. 1918ko abuztuan Lenin atentatu batean zauritu zutenean, praktikoki, Lenin berreskuratu arteko hilabeteetan, Gobernuburu postua ere bere esku egon zen. Aleksandra Kollontairen arabera, bere genero askapenaren aldeko borrokan aliatu garrantzitsua izan zen. 1919an, Errusiako Gerra Zibilan zehar hil zen. Bere omenez, Jekaterinburg hiria, 1924etik 1991era “Sverdlovsk” bezala berrizendatu zuten.
Labastide-de-Lévis
Labastide-de-Lévis Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Labastide-de-Lévis udalerrian erroldatutako biztanleak 935 ziren. Familiak 358 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 421 etxebizitza zeuden, 369 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 27 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 403 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 369 etxebizitza nagusietatik 313 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 98 etxek lau zituzten eta 223 etxek bost zituzten. 307 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 140 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 210 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 40 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2000. urtean Labastide-de-Lévis udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 703 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Glorieta Urdina (Sevilla)
Hibiskoak ere ikus daitezke, gorri, arrosa, laranja edo hori koloreko euren lore koloretsu eta ikusgarriekin. Bi espezie hauei, zelestinak (Plumbago auriculata) Judasen arbolak (Cercis siliquastrum), Mexikoko palmondoak (Washingtonia robusta), datil palmondoak (Phoenix dactylifera), Txinako palmondoak (Trachycarpus fortunei) aranondo japoniarrak (Prunus cerasifera, Pisardii barietatea), japoniar arbustuak (Ligustrum japonicum), pitosporoak (Pittosporum tobira), nandinak (Nandina domestica), lantanak (Lantana camara), letaniak (Livistona chinensis), durantak (Duranta repens), eta ezki bat (Tilia spp.) gehitzen zaizkie.
Glorietaren ondoan, iturri bat dago, non atsotitzak idatzita zituen bere azulejuak nabarmentzen ziren. Iturriaren zken birmodelazioan, azuleju berrien multzo guztia aldatu zen, fotiniaz (Photinia glabra), bi fikusez (Ficus elastica) eta aireko bere sustrai erraldoiez inguratua dago. Iturritik gertu, kasuarinak (Casuarina equisetifolia), eta beste espezie batzuk aurki daitezke, panpa-lezkak kasu (Cortaderia selloana), ailantoak (Ailanthus altissima), akantoak (Acanthus mollis), erratzak (Ruscus aculeatus) eta almez gehiago.
Bere irteeretako batetik, Mario Mendez Bejaranoren Glorietara joaten da, eta, beste batetik, Conchako Glorietara.
Saka (herria)
Sakak (persieraz saka) jatorri iraniarreko tribu-talde edo herri bat izan ziren. Gaur egungo Kazakhstan, Uzbekistan, Tajikistan, Xinjiang, Turango lautada, Ukraina eta Errusiako hegoaldeko lautada osoan zehar ibiltzen ziren abeltzain transhumanteak izan ziren, hizkuntza indoeuroparreko gerlari nomadak.
Historia
René Grousset historialariren arabera, estepa pontikoko eszitak bezala, haiekin zerikusia zutenak, arrazari dagokionez europoideak ziren. Haien jatorria Andronovo kulturari dagokiola uste da. Pazyryk-eko hileta monumentu eta hondakinak ere beraiekin lotu izan dira, K.a.-ko IV. eta III. mendeen artean.
K.a. VIII. mendearen inguruko erregistro historiko eta arkeologikoetan identifikatuta daude sakak. Persepolisen aurkitutako Akemenida garaiko persiar inskripzioetan, Dario I.aren erregealdian (522-486 k.a.) esaten da Sogdiako mugetatik haratago bizi izan zirela. Halaber, Xerxes I.aren erregealdian egindako inskripzio batean (486–465 k.a..) Erdialdeko Asiako Dahae herriarekin lotuak ageri dira.
Sakei Sak edo Sai (塞) deitzen zitzaien antzinako txinatar erregistroetan. Kurgan formako 30 tumulu hilobi badira, sakenak, Txinako Tian Shan aldean, 550-250 k.a datatuak. Tarim arroaren eskualdean VII. mendetik II. era dago saken presentziaren berri.
Txinatar kroniketan kontatzen da Yuezhi herrikoek Ili eta Chu ibaien haranetatik bota zituztela sakak. Uste da Yuezhitarrak tokariarrak zirela, eta haien bultzadaz sakak mendebalderantz, Sogdianantz eta Baktrianarantz joan zirela k.a. 140 eta 130 artean.
Asia Erdialdeko lur horietan "Sakatarren lurraldea" edo "Sakastan" deitu zena osatu zuren ondoren, eta India iparraldera zabaldu zen gero beraien irismena. Sakek Gandhara eta Taksila harrapatu zituzten eta Indiako iparraldera emigratu zuten. Horrela Indo-eszitiar edo saken erresuma bat ezarri zen Mathuran (k.a. 200 a. C. - 400 gure aroan).
Indiako Shakya klana, Gautama Buddha printzea jaio zeneko taldea, saka jatorrikoa zela uste da. Budari Śākyamuni esaten zioten, Shakyen artean jakintsua.
Chasiempis sclateri
Chasiempis sclateri Chasiempis generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Patogenesi
Patogenesi edo patogenia (πάθος, sufrimendua eta γένεσις, génesis, jatorria) gaixotasun bat sorrarazten duten kausa, eragile eta prozesuen multzoa da. Zeintzia naturaletan "gaixotasunaren garapen" gisa deskribatuko litzatekena patomekanismo deritzo. Hala ere gaixotasun baten zergatia etiologian ikertzen da.
Rio de Janeiroko metroa
2012an 401 milioi bidaiarik erabili zuten.
Léon Scieur
Léon Scieur (Florennes, 1888ko martxoak 19-Ebenda, 1969ko urriak 7) txirrindulari profesional belgiar bat zen.
1921eko Frantziako Tourra irabazi zuen, Tourreko edizio honetan bi etapa garaipen ere lortu zituelarik. Bere lehen garaipena 1920an lortu zuen, Lieja-Bastogne-Lieja klasikoa irabaziz. 1920ko Frantziako Tourra 4. postuan eta etapa garaipen batekin amaitu zuen, 1919koan bezala.
Palmaresa
1913 1919 1920 1921 1922 1923
Chlorurus gibbus
Chlorurus gibbus Chlorurus generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
2015 Kachuevskaya
2015 Kachuevskaya asteroide gerrikoan aurkitutako 2015. asteroidearen izena da. 1972ko irailak 4an aurkitu zuen Liudmila Zhuravlyovak Nauchnyjetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1972 RA3 zen. Bere izena Natalia Alexandrovna Katxuevskaiagatik jasotzen du, Bigarren Mundu Gerrako heroia izan zena.
Ibiau
Uahibra Ibiau edo soilik Ibiau, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 1680tik K.a. 1670 arte gobernatu zuena.
Turineko Errege Kanonean, Uahibra Ibiau bezala agertzen da, 10 urte, 8 hilabete eta 28 eguneko erregealdiarekin, eta VII.2 erregistroan dago.
Bere tronu izenak, Uahibrak, "Raren bihotza indartsua da" esan nahi du.
Ibiau eta bere oinordekoa izan zen Merneferra, Egiptoko XIII dinastiako ondo dokumentatutako eta garrantzizko azken faraoiak izan ziren, Merneferraren ondorengo erregeek, hilabete gutxi batzuetako erregealdiak izan baitzituzten.
Bere garaiko testigutzak
Ibiauren izena, honako hauetan aurkitu da:
Burgu usteldu
Burgu usteldua (rotten borough) biztanle gutxiko hauteskunde-barrutia da, hauteskunde sistemari esker biztanle asko duten beste hautagai dituena. Itxuraldatze honek hauteskundeetako iruzur eta klientelismo eragiten zituen.
Izena XIX. mendeko Erresuma Batuan sortu zen, izan ere, garai haietan Kornuallesek (Cornish rotten boroughs) Eskoziak beste hautagai zituen Legebiltzarrean. Barruti batzuk jauntxoen eskuetan edo, hobe esanda, patriketan (ingelesez pocket borough deituak) zeuden.
Rochedo de Minas
Rochedo de Minas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Burgu usteldu
Burgu edo borough hauek errege-foru edo Royal Chart baten bitartez Komunen Ganberarako bi hautagai izendatzeko eskubidea zuten eta, biztanleria aldatu arren, eskubidea mantentzen zuten. Adibidez, Old Sarum burguak XII. mendean katedraldun hiri bat zen baina denboraren poderioz bere biztanleak gertuko Salisburyra mugitu ziren. XIX. mendean Wiltshireko herri honek 3 etxe eta 7 boto-emaile zituen baina bi legebiltzarkide hautatzen zituen.
1832ko Reform Act Legeak 57 burgu usteli kendu zien ordezkaritza. Hona hemen:
Erstroff
Erstroff Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Erstroff udalerrian erroldatutako biztanleak 195 ziren. Familiak 77 ziren, horien artean 13 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 30 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 82 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 7 hutsik zeuden. 81 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 74 etxebizitza nagusietatik 72 bere jabearen bizilekua ziren eta 2 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 69 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Erstroff udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.578 euro zen.
Loué
Biztanleria
2007an Loué udalerrian erroldatutako biztanleak 2.105 ziren. Familiak 929 ziren, horien artean 303 pertsona bakarrekoak ziren (128 bakarrik bizi ziren gizonak eta 175 bakarrik bizi ziren emakumeak), 327 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 215 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 84 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Buswiller
Buswiller Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Loué
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 1.064 etxebizitza zeuden, 939 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 73 hutsik zeuden. 904 etxeak ziren eta 144 apartamentuak ziren. 939 etxebizitza nagusietatik 607 bere jabearen bizilekua ziren, 302 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 64 etxek bi zituzten, 184 etxek hiru zituzten, 293 etxek lau zituzten eta 387 etxek bost zituzten. 600 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 462 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 320 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.186 ziren, horien artean 856 aktiboak ziren eta 330 inaktiboak ziren. 856 pertsona aktiboetatik 802 lanean zeuden (434 gizon eta 368 emakume) eta 55 langabezian zeuden (22 gizon eta 33 emakume). 330 pertsona inaktiboetatik 137 erretiraturik zeuden, 82 ikasten zeuden eta 111 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Loué udalerrian 945 unitate fiskal zeuden, 2.099 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.766 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 43 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 3 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Loué udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Loué udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 697 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Erstroff
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 2 zurginak.
2000. urtean Erstroff udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Labeo kirkii
Labeo kirkii Labeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Buswiller
Biztanleria
2007an Buswiller udalerrian erroldatutako biztanleak 197 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 38 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 86 etxebizitza zeuden, 80 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 78 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 80 etxebizitza nagusietatik 75 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 101 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 101 pertsona aktiboetatik 99 lanean zeuden (55 gizon eta 44 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 24 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Abdulrazak Gurnah
Bizitza
Abdulrazak Gurmah Zanzibarko Sultanerrian jaio zen 1948ko abenduaren 20an. Zanzibarko Iraultzaren ondoren, Ingalaterrara alde egin zuen, sorterrian bizi zuen jazarpenetik ihesi. Canterburyko Christ Church Unibertsitatean ikasi ondoren, 1968an doktoregoa lortu zuen Kenteko Unibertsitatean Criteria in the Criticism of West African Fiction tesiarekin.
Buswiller
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 1 argiketaria.
The Last Duel (2021eko filma)
The Last Duel 2021eko Ridley Scott ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Jainkoaren epaiketa gisa ezagutzen dena Frantziako azken duelu judiziala izan zen, behinola lagun izandako eta etsai bihurtutako Jean de Carrouges eta Jacques Le Grisen artekoa. Hiltzerainoko dueluaren arrazoia Carrougesen emazte Margueritek egindako salaketa izan zen: Les Grisek eraso egin ziola adierazi zuen, ustezko erasotzaileak leporatutako guztia ukatu arren.
Abdulrazak Gurnah
Bizitza
1980tik 1983ra, irakasle izan zen Kanoko Unibertsitatean, Nigerian. Ondoren, Kenteko Unibertsitatean (Ingalaterra) irakatsi zuen, 2017an erretiroa hartu zuen arte. Literatura poskoloniala izan zen haren ikerketa esparrua.
Buswiller
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Buswiller udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Abdulrazak Gurnah
Bizitza
Ama hizkuntza swahilia duen arren, ingelesez idatzi eta eman ditu argitara bere eleberriak; hala ere, ingelesezko, swahilizko eta alemanezko esamoldeak sartu ohi ditu bere lanetan. Erbestea, kide izatea, kolonialismoa eta estatuak promesak ez betetzea dira haren eleberrien ardatzak. Aipagarriak dira Paradise (1994), Desertion (2005) eta By the Sea (2001). Horrez gainera, afrikar literaturari buruzko hainbat saiakera eman ditu argitara eta, besteak beste, V. S. Naipaul, Salman Rushdie eta Zoë Wicomb idazleei buruzko artikuluak ere.
2021eko Literaturako Nobel saria jaso zuen. Kolonialismoa lantzeko duen ikuspegia laudatu zuen epaimahaiak, eta baita errefuxiatuen patua deskribatzeko bere modua ere, "kulturen eta kontinenteen arteko amildegian". "Kolonialismoaren eraginetan murgiltzeko duen modu tolesgabea" nabarmendu zioten. Haren begirada "etsia eta soila" dela ere azaldu zuten, eta etengabe egiten diola aurre konponketa errazak espero dituen irakurleari.
Buswiller
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ariosoma major
Ariosoma major Ariosoma generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.