cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Boletus lateritius
Deskribapena
Tutuak: Horitik olibara kolorekoak eta libreak
Saint-Médard (Gers)
Etxebizitza
2007an 143 etxebizitza zeuden, 127 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 141 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 127 etxebizitza nagusietatik 105 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 82 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Babice (Olomouceko barrutia)
Babice (Babitz) Txekiako udalerri bat da, Olomouceko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 466 biztanle zituen 5,95 km²ko azaleran.
Saint-Médard (Gers)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 212 ziren, horien artean 163 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 163 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (85 gizon eta 70 emakume) eta 8 langabezian zeuden (1 gizon eta 7 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Médard udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 316 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.114 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 2 zurginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa eta 2 jatetxeak.
Kirundizko Wikipedia
Kirundizko Wikipedia Wikipediaren kirundizko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 38 artikulu baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 257.a zen.
Saint-Médard (Gers)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Médard udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.095 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boletus lateritius
Deskribapena
Tutu libreak: Oinera hurbiltzen diren tutuak, baina ukitzen ez diotenak.
Poroak: Txikiak, biribilduak, laranja kolorekoak eta geroago gorri-laranjak, behatzarekin zapaltzen badira urdindu egiten dira.
Hanka: 4-6 x 1-2 cm-koa, zilindrikoa eta sustrai antzeko bat du (ia konikoa) oinarrirantz, hondo hori-zikin kolorekoa, eta bizitasun handiagoko edo txikiagoko esfumatura gorrixkekin, batez ere beherantz, oso bereizgarria da sarerik edo punteaturik ez izatea.
Haragia: Hori-bizi kolorekoa eta erremolatxa kolorekoa oinaren oinarrian. Ebakitzean urdindu egiten da; zapore mingotsa eta fruta usainekoa.
Etimologia: Boletus terminoaren etimologia eztabaidagarria da.
Jangarritasuna
Bere urritasunagatik, ez dago jangarritasunari buruzko datu fidagarririk.
Nahasketa arriskua
Boletus queletii espeziarekin nahas liteke.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean. Hosto-zabal basoetan agertzen da, batez ere pago eta haritzetan. Kare lurretan. Urria eta lokalizatuta.
Banaketa eremua:
East End (Londres)
Historia
Egun, Lea ibaiaren ingurunea, Stratford herriaren eta Hackney iparraldearen artean, berreraikuntza-prozesu batean dago murgildurik (Thames Gateway proiektua), Londres 2012. urtean Joko Olinpikoen egoitza bihurtzeko. Horretarako azpiegitura eta eraikin handiak dira abian.
Cockney delako ingeles hizkeraz (langile-klaseko londrestar zurien hizkeraz) aritzean, eremu honetako hizkerari egiten zaio erreferentzia batez ere.
FC Ordabasy
FC Ordabasy (kazakhera‎z Ордабасы футбол клубы) Kazakhstango futbol taldea da, Xymkent hirikoa.
1949an sortu zen FC Zhiger eta FC Tomiris taldeak elkartzean.
Irlandako Nazio Askapenerako Armada
Historia
INLA IRA Ofizialaren zatiketa batetik jaio zen, erakunde horretatik sozialista iraultzaile batzuk aldendu zirenean, tartean Bernadette Devlin McAliskey eskubide zibilen aldeko aktibista. IRSPko kide batzuek, Seamus Costello buruzagi karismatikoari jarraiki, mugimenduaren adar militarra sortzea erabaki zuten orduan, lehenik PLA (Peoples' Liberation Army) eta ondoren INLA izena hartuz. Erakundean, horrela, IRA Ofizialaren ildoarekin ados ez zeuden militanteak eta 1974an Behin-behineko IRAk planteatutako su-etenarekin bat ez zetozenak bildu ziren, beti ere Irlandako gatazkaren ikuspegi sozialista eta iraultzaile batean oinarrituz.
Sorreratik INLA eta IRA Ofizialaren arteko enfrentamendu armatua eman zen. Istilu horietan INLAko Buru Militarra zen Séamus Costello-k (1977an Dublinen) eta IRA Ofizialeko Billy McMillen-ek bizia galdu zuten, beste batzuen artean.
1979ko martxoan INLAk Ipar Irlandako kontserbadoreen buru Airey Neave hil zuten, Margaret Thatcherren lagunmina.
1980ko hamarkadaren bukaeran, INLAk barne zatiketa gogorra pairatu zuen. 1987an militante batzuek Irlandako Herriaren Askapenerako Erakundea (Irish People's Liberation Organization, IPLO) sortu zuten. INLA eta IPLOren artean enfrentamendu militar gogorra eman zen 1992ra arte. Une horretan, Behin-behineko IRAk IPLOren aurka jo zuen, erakunde honek droga-trafikoarekin zuen harremanak mugimendu errepublikar osoa kaltetzen zuelakoan. Behin-behineko IRAk IPLOko kide bat hil, hamabi zauritu, eta hainbat heriotzez mehatxatu zituen, Irlandatik kanporatuz. Honek IPLOren desagerketa ekarri zuen.
1997an INLAko preso batzuek Ulsterko Boluntarioen Indarreko (UVF) Billy Wright hil zuen Maze-ko espetxean.
Babice (Praga-Ekialdeko barrutia)
Babice (Babitz) Txekiako udalerri bat da, Praga-Ekialdeko barrutian kokatua. 2018ko datuen arabera 1.141 biztanle zituen 5,57 km²ko azaleran.
Irlandako Nazio Askapenerako Armada
Historia
2009ko urriaren 11n borroka armatua bukatutzat eman zuen 11 urteko su-etenaren ostean.
Carney (Oklahoma)
Carney Oklahomako herri bat da. Lincoln konderrian kokatua dago. 2010ean 647 biztanle zituen, 4.49 kilometro koadrotan banatuta.
Waterman (Illinois)
Waterman  Illinoiseko herri bat da. DeKalb konderrian kokatua dago. 2010ean 1,506 biztanle zituen, 3.82 kilometro koadrotan banatuta.
100 metroko lasterketa
100 metroko lasterketa edo 100 m lauak atletismoaren probarik laburrena da korrika egiten dena, estali gabeko pistan betiere. Lasterketa hau lerro zuzenean egiten da eta korrikalariek 100m-ko distantzia ahal duten azkarren egin behar dute. Errekorra duena Usain Bolt izena duen gizonezko jamaikarra da (09:58), 2009an lorturikoa, eta emakumezkoena Florence Griffith estatubatuarrak ezarri zuen 1988an (10:49).
Beste korrikalari oso ezagunak izan dira historian alor honetan: gizonezkoetan Jesse Owens, Jim Hines, Silvio Leonard kubatarra, Valery Borzov errusiarra, Don Quarrie jamaikarra, hala nola Carl Lewis, Calvin Smith, Ben Johnson, Tyson Gay edo Asafa Powell; emakumezkoetan Wilma Rudolph, Evelyn Ashford, Marita Koch, Marlies Göhr, Merlene Ottey edo Gail Devers, besteak beste.
100 metroko lasterketaren helburua oztoporik gabeko 100 metro ahalik eta azkarren egitea da. Nagusiki, abiadurako lasterketen artean garrantzitsuena bezala hartzen da. Atleta onenek 10 segundoko denboran egiten dute, 37 km/h bataz besteko abiaduraz eta 45 oinkadetan. Olinpiar Jokoetako programan sarturik dago gizonezkoentzat lehenengoz ospatu zirenetik, eta emakumezkoentzat 1928.eko Amsterdameko Olinpiar Jokoak ospatu zirenetik. Froga honetan errekorra duten atletak, gizonezkoen mailan, Usain Bolt da 9'58 segundorekin, eta emakumezkoen artean Florence Griffith Joyner da 10'49 segundoko markarekin.
Historia
Gizonezkoen artean 100 metro lauetako froga Atenasen 1896.ean ospatu ziren aro modernoko lehen Olinpiar Jokoen programaren parte izan zen. Emakumezkoak ez ziren froga honetan lehiatuko 1928an Amsterdamen Olinpiar Jokoak ospatu ziren arte. Lehenengo Joko horietan errauts eta ikatzez osatutako pista batean lehiatu ziren. Irteerako posizioa librea zen eta atleta bakoitzak bere ustez hoberena zen posizioa hartzen zuen. Lasterketa honetan Thomas Burke estatubatuarra irabazle atera zen; eskuak pistan finkatu eta lurrera hobeto eusteko zulotxo batzuk egin zituen atleta bakarra izan zen. 1912an, Nazioarteko Atletismo Federazioen (IAAF) sorkuntzarekin batera, froga honen lehenengo mundu errekorra dokumentatu zen, Donald Lippincotten eskutik; 10'6 segundotako marka egin zuen Estokolmoko pista olinpikoan. 1928an George Breshnahan eta William Tuttle Ipar Amerikarrek irteera takoak asmatu zituzten, eta horrela irteerako euskarria eta bultzada hobetu zen. Hauek asmatu arte, errautsezko pistan zulotxo batzuk egiten ziren non oinak sartzen ziren. Hala ere, IAAF-ek ez zituen irteerako takoak 1937. urtera arte onartu. 1938an IAAFek 2 m/s-ko aldeko haizea jarri zuen muga bezala lasterketaren marka balioztatzeko. 1968ko ekainaren 20an, Sakramenton, Mexikoko Olinpiar Jokoetan lehiatu behar zuen Estatu Batuetako taldea aukeratzeko frogetan, Jim Hines, Ronnie Ray Smith eta Charles Greene historian lehenengo aldiz 10 segundotatik jaistea lortu zuten froga honetan, muduko errekorra 9'9 segundotan finkatuz. 1977ko urtarrilaren 1ean, IAAFek eskuzko kronometrajea alde batera utzi zuen, 1932tik kronometraje elektronikoarekin batera erabiltzen zena. Ondorioz, edozein erregistrok balio ofiziala izan ahal izateko elektronikoki hartua izan behar zuen.
Irteera
Frogaren hasieran, atleta batzuk truku psikologikoak erabiltzen dituzte, irteera takoetan azkenekoa finkatzea bezala. Intimidazio zuzenagoren bat kirol sentipen eza bezala hartzen da. Irteera arbitroak korrikalariak irteera takoetan mantenduko ditu 2 segundotako denbora ezin jakin batean, ondoren tiro egingo du.
Erreakzio denbora.
Tiroaren eta irteera takoetarik ematen den lehen oinkadaren artean pasatzen den denbora, pistolan dauden sentsore elektronikoen bidez neurtzen da. Edozein denbora 0'1 segundoetatik beherakoa izatean irteera nulua bezala hartuko da ( “irteera ehiztatzea” deitzen zaio). Erregela hau martxan jarri zen tiroaren soinua airean zabaltzeko behar duen denbora, korrikalarien belarrietara ailegatzeko behar den denbora eta gizakion soinuarekiko erreakzio denbora kontuan hartuta.
Irteera nuluak edo balio gabezkoak
Urte askotan zehar, 2 irteera nuluren arduraduna zen korrikalaria deskalifikatu egiten zen. Honen ondorioz, irteeraren errepikapenak mugagabeak ziren, honek atletek kontzentrazioa galtzea eragiten zuen. Gaur egun, ordea, irteera nulua egiten duen atleta segituan lasterketatik kanpo geratuko da.
Baldintza klimatikoak
Baldintza klimatikoek eragin handia dute froga honen garapenean. Irteeratik helmugarainoko norabidea duen haizeak (buztan haizea) oso onuragarria da korrikalarientzat, baina helmugatik irteera takoetarantz doan haizeak (buruko haizea) korrikalariei kontra egiten die. Hori dela eta, onartzen den gehiegizko buztan haizea 2 m/s da. Haizearen kontrako erresistentziak modu garrantzitsu batean eragiten du frogan. Hortaz, abiadura-lasterkariek denbora marka hobeak egiten dituzte zonalde garaietan, non airearen gaineko erresistentzia txikiagoa den.
Munduko markarik onenak dituzten atletak
2021-07-13an eguneratua
'''
Historia osoko gizonezkoen marka onenak
2021-07-13an eguneratua
RM= errekor Mundiala, RO= errekor Olinpiarra, RC= errekor kontinentala
Historia osoko emakumezkoen marka onenak
2021-07-13an eguneratua
Immunitate-sistema eta estresa
Immunitate-sistema eta estresaren arteko harremana zientzialarien ikergaia izan da 1970. urteaz geroztik. Fisiologia, immunologia, medikuntza eta psikologiaren arloko adituek, lan koordinatua eginez, garrantzi handiko ekarpenak egin dituzte zientziaren mugan dagoen eremu kitzikagarri honetan.
Estresa eta immunitate-sistemaren arteko harremanari buruzko aspaldiko susmoak egon arren (Hipokratesek berak ere agerian jarri zuen gogo-aldarte negatiboek gaixotasun ugari eragiten zituztela), XX. mendeko 70eko hamarkadara arte, Robert Ader-ek bere ikerketa ospetsuak burutu zituenean, ez ziren egiaztatu estresaren ondorio kaltegarriak immunitate-sisteman (hots, estresak gure defentsa organikoak indargabetzen dituela, organismoa ahulagoa geratuz infekzioen aurrean). Ader eta Cohen-en ikerketek, hain zuzen ere, zientzia berri baten agerpena eragin zuten 1975ean: psikoneuroimmunologiarena, psikologia, neurologia eta immunologia harremanetan jartzen dituena. Zientzia berri horren garapenak agerian jarri du burua, nerbio-sistema eta immunitate-sistemaren arteko lotura estua, artikulu honetan sakon aztertuko dugunez.
Estresa
Estres hitza ingelesetik dator (stress: "tentsioa") eta kinada fisiko edo psikiko batek eragiten duen tentsio fisikoa edo mentala adierazteko erabiltzen da, organismoan erantzun fisiologikoa sortzen duena, nerbio-sistema eta sistema endokrinoaren bitartez.
Estresa biziraupenerako beharrezkoa den erantzun naturala dugu, gaur egun zentzu patologikoa izan arren. Izan ere, hasiera batean defentsa-mekanismo hutsa bazen ere, osasun arazo larriak eragiten ditu kronikoa bihurtzen denean. Erantzun natural hori gehiegizkoa denean sortzen den tentsio handiak gorputza astintzen du, patologia ugari agertuz, psikikoak zein psikosomatikoak.
Esan daiteke estresa kaltegarri bihurtzen dela ingurugiroko estimuluek gizabanakoaren egokitzapen-gaitasuna gainditzen dutenean. Estimulu edo kinada estres sortzaileen ondorioz agertzen da estresa. Estimulu horiek fisikoak edo psikikoak izan daitezke, eta ez dute eragin bera pertsona guztiengan: gizabanako batzuek estresarekiko erresistentzia handiagoa dute beste batzuek baino. Erresistentzia honen atzean nortasun faktoreak eta faktore psikologikoak daude, psikologoen ustez.
Estresaren ondorio fisikoak
Estresak hainbat aldaketa fisiologiko eragiten ditu:
Estres kronikoaren adrenalinaren etengabeko deskargek jipoitutako arterietan kolesterola eta gantz-azidoen pilaketa errazten dute, gaitz kardiobaskularrak sortuz; era berean, homeostasiari eusteko nerbio-sistema parasinpatikoa azkartzen da, erantzun azkarraren bidez (borroka ala ihesa) desagertzen ez den gehiegizko kitzikakortasun sinpatikoa konpentsatzeko. Erreakzio sinpatiko eta parasinpatiko hauek hainbat gaitz psikosomatikoren atzean daude.
Immunitate-sistemaren loturak
Immunitate-sistema ez dago isolatua, nerbio-sistema eta sistema endokrinoarekin harreman estua duen sistema homeostatikoa baita. Estresak homeostasi edo barne-oreka mantentzen duten hiru sistemetan du eragina: nerbio-sisteman (N.S.), immunitate-sisteman (I.S.) eta sistema endokrinoan (S.E.). Hiru sistema hauek elkarrekintzan daude nerbio-loturak eta mezulari kimikoen bidez.
Aspalditik ezaguna da nerbio-sistema (N.S.) eta sistema endokrinoaren (S.E.) arteko lotura (sistema neuro-endokrinoz hitz egiten da), baina ez da hain ezaguna bi sistema horiek immunitate-sistemarekin (I.S.) dutena. 1970. urteaz geroztik burututako ikerketek, ordea, I.S.-k beste bi sistema homeostatikoekin harreman estua duela jakinarazi dute.
Hipotalamoa da, hipofisiaren bidez, nerbio-sistema (N.S.) eta sistema endokrinoa (S.E.) lotzen duen egitura. Funtsezko egitura da barne-homeostasirako. Hipotalamoak (nerbio-egitura) hipofisia (egitura endokrinoa) azkartu ala inhibitu egiten du, azken honek prozesu fisiologiko askotan parte hartzen dituzten hormonak jaria ditzan. Hipotalamo eta hipofisiaren arteko komunikazioa estua da, eta bi egitura horien arteko batasun anatomikoak errazten du.
Immunitate-sistema (I.S.) eta nerbio-sistema (N.S.) eta sistema endokrinoaren (S.E.) arteko loturaren aurkikuntza berriagoa da. Orain hiru sistemek bi norabideko komunikazio dutela badakigu, mezulari kimikoekin ez ezik (neurotransmisoreak, zitokinak eta hormonak), baita nerbio-loturekin ere. Hiru sistema isolatuez hitz egin beharrean, sistema neuro-immuno-endokrino bakar batez hitz egin beharko litzateke, organismoaren egokitzapen-gaitasunari laguntzen diona, homeostasia mantenduz.
Horretaz gain, hiru sistemak osatzen dituzten zelulek aipatutako mezulari kimikoentzat (neurotransmisoreak, zitokinak eta hormonak) hartzaile edo errezeptore espezifikoak dituzte.
Lotura neuro-immuneak
Bi lotura motek harremanetan jartzen dituzte nerbio-sistema (N.S.) eta immunitate-sistema (I.S.): lotura anatomikoak (N.S.-k immunitate-sistemaren egitura batzuk inerbatzen ditu) eta kimikoak.
Nerbio-loturak
Nerbio-sistema sinpatikoa burmuina eta I.S.-ren arteko lotune nagusia da. Agerian jarri da N.S. sinpatikoaren aktibazioak I.S.-ren inhibizioa eragiten duela (estresak, nerbio-sistema sinpatikoa azkartzean, I.S. ahultzen du).
Sunbillako tunela
Sunbillako tunela Nafarroako tunel bat da, Sunbilla udalerrien lursailetan, hortik bere izena. Bertatik errepidea igarotzen da.
Patrickswell
Patrickswell, historikoki Toberpatrick (irlanderaz Tobar Phádraig) Irlandako mendebaldeko Limerick konderriaren iparraldean dagoen udalerria da. N20/N21 errepidean zegoeen, baina 2001ean burututako eraldaketa lanei esker, orain R526 errepidean udalerriaren mendebaldetik igarotzen da. Bestalde, N20 autobideko Limerick Racecourse irtenbidetik edota N20/N21 autobidearen mendebaldeko irtenbidetik ere bertaratuko daiteke (R526 errepidea hasten den lekuan).
Immunitate-sistema eta estresa
Nerbio-loturak
Timoa, hezur-muina eta gongoil linfatikoak, linfozitoak dituzten immunitate-sistemaren osagaiak, inerbatuak daude N.S. autonomoaren bidez. Jakina denez, linfozitoak I.S.-ren zelula garrantzitsuenak dira, batzuek antigorputzak sortzen dituztelako (B linfozitoek) eta beste batzuk immunitate zelularraren atzean daudelako (T linfozitoak).
Patrickswell
Patrickswell GAA izeneko joko gaelikotako taldea du.
Neurona-sare errepikakor
Neurona-sare errepikakorra (ingelesez, RNN - Recurrent Neural Network) neurona-sare artifizial klase bat da, non nodoen arteko konexioak grafo zuzendua osatzen duen denbora-sekuentzia batean. Honek denbora portaera dinamikoa erakusteko aukera ematen du. Aurrerantz elikatzen diren neurona-sareak ez bezala, RNNek bere barne egoera (memoria) erabil dezakete sarreren segidak prozesatzeko. Horrek aplikagarriak egiten ditu ataza desberdinetara, adibidez eskuzko idazkera-errekonozimendua edo ahotsaren ezagutza.
NGC 5855
NGC 5855 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Neurona-sare errepikakor
"Neurona-sare errepikakor" terminoa egitura orokor antzekoa duten bi sare motari buruz hitz egiteko erabiltzen da: bultzada finitua eta bultzada infinitua dutenak. Bi sare motek denbora-portaera dinamikoa dute. Bultzada finitua duen sare errepikakorra hedatu daitekeen grafo ez-zikliko zuzendua da, aurrerantz elikatzen den neurona-sare baten bidez ordezkatu daitekeena; berriz, bultzada finitukoa hedatu ezin den grafo zikliko zuzendua da.
Alpaugh (Kalifornia)
Alpaugh Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tulare konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Immunitate-sistema eta estresa
Lotura kimikoak
Zuzeneko inerbazioaren bidez ez ezik, burmuinak kontrolatu eta modulatu egiten du immunitate-sistema ere, nerbio-sistema sinpatikoak askatzen dituen neurotransmisore eta neuropeptidoen bidez.
Keike
Keike taldea 2002ko udan jarri zen abian Ondarroan. Boskoteak urte bereko negu hasieran bost abestiz osatutako maketa bat grabatu zuen.
Immunitate-sistema eta estresa
Lotura kimikoak
Neurotransmisoreen artean adrenalina eta noradrenalina bezalako katekolaminak (neurotransmisoreak izateaz gain hormonak ere badirenak, giltzurrungaineko guruinek jariatzen baitituzte) eta azetilkolina dira aipagarrienak
Elapognathus minor
Elapognathus minor Elapognathus generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Immunitate-sistema eta estresa
Lotura kimikoak
Nerbio-sistemak sortzen dituen molekula batzuek I.S.-n eragina dute, baina aldi berean I.S.-k sortutako substantzia batzuek N.S.-ren gain jarduten dute, bi sistemen arteko komunikazioa bi norabideetan garatzen baita. Immunitate-sistemak ekoizten dituen molekulen artean zitokinak daude aipagarrienen artekoak.
Keike
Nabardura anitzeko rocka egiten dute. Kantu berean abiadura eta ardatz desberdinak erabiltzen dituzte. Euren lehen lana, Oinetan kea, gitarrez betea dago, orain oldarkor eta indartsuak, geroxeago lasaiak eta eztiaren parekoak. Ahotsean beste horrenbeste gertatzen da, Nerea abeslariak egiten dituen erritmo eta erregistro aldaketekin.
Zenbait aldaketekin datoz ondarrutarrak bigarren disko honetan: Axularren ordez, Itxaso, Jauko Barik taldekoak hartuko du gitarra. Kantuak, aldiz, zorrotzagoak dira oraingoan.
Keike taldeak rock ziztatzaile eta indartsua eskaintzen du. Gitarren pisua garrantzitsua da, baina Keike taldeak bi kontraste nagusi ditu. Alde batetik, Nerea abeslariak erabiltzen dituen ahotsaren bi kontzeptuak, batzuetan garratz eta zorrotz, besteetan goxo eta leun. Eta bestetik, musika eta ahotsaren arteko kontrastea; Keike taldearen rockak bi aldeen oreka oso ongi zaintzen du, hori baita euren ezaugarririk definitzaileena. Keike taldearen rocka bere indarrean samurki egokitzen da belarrietan eta samurtasun horrek Keike indartu egiten du.
Immunitate-sistema eta estresa
Kortisola
Erantzun immunea gehien aldatzen duen hormona da. Giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen du hormona hau. Hormona honen jariadura, halaber, hipofisiak askatutako beste hormona batek (ACTH edo kortikotropina) kontrolatzen du. Bestalde, ACTH-aren askapena hipotalamoak ekoiztutako CRH-aren kontrolpean dago.
Laborategiko animaliekin egindako saioetan estresak animalien hipotalamoa aktibatzen duela egiaztatu zen, CRH-aren askapena bultzatuz. Hipotalamoan sortutako molekula honek hipofisia suspertzen du ACTH-a jaria dezan. Eta ACTH-ak, azkenik, giltzurrungaineko guruinetan kortisolaren askapena bultzatzen du, immunitate-sistemaren gain eragiten duena.
Kortisola immunodepresore indartsua da. Hainbat efektu eragiten ditu immunitate-sisteman :
Labur esanda, kortisolaren maila altuek nabarmen ahultzen dute immunitate-sistema. Eta estres-egoerek kortisolaren odol-maila igotzen dute beti
Adrenalina
Neurotransmisorea eta hormona da aldi berean. Kortisolaren antzera, giltzurrungaineko guruinek (giltzurrungaineko muinak, kasu honetan) askatzen dute. Kortisola eta adrenalina dira estresaren ondorioz gorputzak askatzen dituen hormona nagusiak.
Estresa kronikoa denean adrenalinak erantzun immunea moteltzen du. Iraupen gutxiko estresaren aurrean, aldiz, I.S. indartzen du, ikerketa berriek erakusten dutenez.
ACTH
Aurrerago aipatu denez, hormona honek kortisolaren askapena eragiten du giltzurrungaineko guruinetan, erantzun immunea aldatuz. Horrez gain, esperimentu berriek ACTH-k efektu immunodepresore zuzena duela frogatzen dute.
Melatonina
Guruin pinealak jariatzen duen hormona honek erantzun immunean ere eragiten du, antza. Estres kronikoak melatoninaren ekoizpena inhibitzen duela egiaztatu da, eta estres akutuak suspertu.
Melatoninak I.S. bizkortzen du, interleukina 2-aren ekoizpena eta linfozitoen heltze-prozesua bultzatzen duelako. Era honetan, estres kronikoak eragiten duen melatoninaren jaitsierak I.S. kaltetzen du, hainbat esperimentuk erakusten dutenez.
Hormona hauetaz gain, zantzuak daude hipofisiaren beste hormona batzuek ere (prolaktina, tirotropina, hazkuntza-hormona...) nolabaiteko eginkizuna dutela erantzun immunearen modulazioan. Argi frogatu da, bestalde, animalia hipofisektomizatuek immunitate zelularra zein humorala nabarmen gutxituak dituztela.
Psikoneuroimmunologia
Merezi du bi zientzialari hauek burutu zuten esperimentua aipatzea, hori baitzen psikoneuroimmunologiaren sorrera eragin zuena:
Estimulu baldintzatu baten efektuak saguetan ikertuz, Ader-ek eta Cohen-ek ur azukreduna goragaleak eragiten dituen farmako batekin, ziklofosfamidarekin, lotarazi zieten saguei, urarekiko nazka eduki zezaten. Ustekabean, saguak hil egiten zirela ikusi zuten. Konturatu ziren (ziklofosfamida immunodepresore indartsua denez) ur azukreduna ez zela besterik nazka-eragilea, baizik eta immunodepresioaren estimulu baldintzatua ere bihurtzen zela. Saioa errepikatzean animaliek, kontrolen aldean, odolean antigorputz gutxiago zituztela egiaztatu zuten.
Ikertzaile estatubatuarrek estimulu baldintzatu batek immunitate-sisteman eragiten zuela erakutsi zuten.
Ondorengo esperimentuetan lupus eritematosoa (gaixotasun autoimmunea) zuten saguekin jardun zuten. Ur azukredunen efektu immunoezabatzaileek saguen osasuna hobetu zuten, hilkortasun tasa gutxituz. Gizaki batekin antzeko saioa egin zuen 1986-1988 bitarteko urteetan Ader doktoreak Marette Flies-ekin, lupus eritematoso bortitza zuen ikasle gazte batekin. Emaitzak itxaropentsuak izan ziren, estimulu baldintzatu baten bitartez immunodepresioa ager zitekeelako, Maretteren osasuna hobetuz (zoritxarrez, ikasle gaztea geroago hil zen bihotzekoak jota).
Azken urteotan psikoneuroimmunologiak agerian jarri du burmuinak erantzun immunea aldatzen duten seinaleak bidaltzen dituela, erantzun hori azkartuz (organismoa eraginkorragoa izan dadin infekzioen aurrean) edo ahulduz (estresa dagoenean gertatzen denez). Hots, gaixotasun baten bilakabidea buru-egoera batzuen menpe dagoela.
Estresaren eragina immunitate-sisteman
Puntu honetara helduta hobeto ulertuko dugu nola aldatzen duen estresak erantzun immunea.
Estimulu estresagarriek hipotalamoa eta nerbio-sistema autonomoa aktibatzen dute. Hipotalamoa bizitza begetatiboaren egitura erregulatzailea da, eta nerbio-sistema autonomoarekin (N.S. sinpatikoa eta parasinpatikoarekin) ditu loturak. Aldi berean, nerbio-sistema autonomoa immunitate-sistemarekin lotzen da, organo linfoideek (timoak, hezur-muinak eta gongoil linfatikoek) duten inerbazioaren bidez. Modu horretan nerbio-bide sinpatikoen bitartez estimulu estresagarriek immunitate-sistemari eragiten diote.
Horretaz gain, hipotalamoak lotura anatomikoa eta nerbio-lotura du hipofisiarekin. Hipotalamoak CRH askatzen du, hipofisiari ACTH jariarazi dion molekula. ACTH-k, bere aldetik, giltzurrungaineko guruinetan kortisolaren askapena errazten du, immunodepresore indartsu gisa jarduten duena.
Erantzun immunea modulatzen duen beste hormona bat, adrenalina, giltzurrungaineko muinak jariatzen du, N.S. sinpatikoaren bidez estimulu estresagarriak jasotzen dituenean.
Hitz batez, nerbio-bidetik ala bide kimikotik estimulu estresagarriek immunodepresioa eragiten duten hormonen ekoizpena bultzatzen dute. Eta hori ez ezik, organo linfoideekin dituzten nerbio-loturen bidez linfozito, makrofago edo NK zelulen jarduerari ere eragiten diote.
Saio klinikoek argi erakusten dute, bestalde, estresaren intentsitateak eta iraupenak era desberdinean eragiten diotela immunitate-sistemari. Esate baterako, estres akutuak immunitate-sistema bizkortzen du, azkartzen diren zitokinek eta adrenalinak aktibatzen dutelako. Estres hori luzaro mantentzean (estres kronikoa), aldiz, gorputzeko defentsak ahultzen dira. Immunitate-sistemaren ahultze horrek patologia ugari dakartza, hotzeri edo gripe arruntetik gaixotasun autoimmune edo minbiziraino.
Psikoneuroimmunologia esperimentalak estresaren ondorio batzuk txertatu ditu bere corpusean:
Zeharka ere eragiten dio estresak immunitate-sistemari: gizabanako estresatuek okerrago egiten dute lo, gaizki elikatzen dira eta ez dute ariketa fisikorik egiten. Faktore hauek guztiek eragina negatiboa dute immunitate-sistemaren gain.
Ebidentzia esperimentalak
Atal honetan psikoneuroimmunologiaren historian eragina izan duten hainbat esperimentu aipatuko dira.
Gaixotasun autoimmuneak eta estresa
Jakina da estresa hainbat gaixotasun autoimmuneren pizgarria izan daitekeela. Agerian jarri da ere gaitz horiek sufritzen dituztenek agerraldi akutuak eta gaitzaren okertze orokorra pairatzen dutela egoera estresagarri bat bizi dutenean.
Ez dira oso ondo ezagutzen fenomeno horren mekanismo molekularrak. J. Seignaletek aipatzen du prozesu horretan interferoi batek (gamma interferoiak) funtsezko zeregina burutzen duela: T linfozitoek gamma interferoia sortuko lukete, kopuru handietan estresaren eraginpean. Gamma interferoiak organo batzuen zelulen HLA molekulak aldatuko lituzke, gaixotasun autoimmuneetan eragin handia duten molekulak, alegia. HLA molekula aberrante horiek gaitza piztuko lukete
Estresa eta minbizia
Immunitate-sistema, immunozaintzaren bidez, gai da minbizidun zelulak ezagutzeko eta suntsitzeko. NK linfozitoek parte hartzen dute zeregin horretan. Gamma-interferoiak eta interleukina-2ak NK zelulen jarduera indartzen dute.
Estresak interferoi eta interleukina-2aren mailak jaitsi eta NK zelulen jarduera moteltzen du. Ondorioz, tumoreen agerpena eta/edo horien aurreratze-prozesua errazten du.
Hainbat ikerketak estres kronikoak eta gogo-aldarte depresiboek minbiziaren agerpena errazten dutela frogatzen dute.
Gaixo minbizidunekin egindako saio klinikoek, halaber, agerian utzi dute gogo-aldarte positiboek eta erlaxazio eta irudikatze mentalaren teknikek immunitate-sistema indartu eta tumoreen progresioa murriztu egiten dutela, estresak garatzen duen aurkako prozesu baten bidez.
Toro (Valle del Cauca)
Toro Kolonbiako Valle del Cauca departamenduaren iparraldean dagoen hiri eta udalerri bat da. Klima epela da.
Etimologia
Toro deitzen zaiola uste da, eskualdea bisitatu zuten konkistatzaileen artean Espainiako Zamorako probintziako Toron jaiotakoak zirelako.
Historia
Toro 1537ko ekainaren 3an sortu zuen Melchor Velásquez de Valdenebrok.
Ekonomia
Ekonomiaren oinarria nekazaritza, abeltzaintza eta meatzaritza da, duela gutxi azukre-kanabera, mahatsa eta pasio-fruta laborantza areagotu egin da, batez ere kafea, platanoa, babarrunak, mandioka, kotoia, sorgoa eta barazkiak. Kafearen laborantza muinoaren magalean monolaborantza ustiategi bihurtuta nabarmentzen da.
Toron San Joan Bataiatzailea kapera dago, 450 urte inguru dituena. Oraindik egurrezko horma-hobiak, edertasun handiko irudi erlijioso batzuk, erakusketa eta garaiko misala gordetzen ditu. San Joan Bataiatzailearen jatorrizko margolan bat dago aldareari dagokiona. Oraindik abesbatza eta pulpitoa mantentzen dira.
Negoziazio kolektibo
Negoziazio kolektiboa langileen eta enpresaburuen artean akordioa lortzen saiatzen den prozesua da. Akordioa, batez ere, etorkizuneko lana garatzeko behar diren baldintzei buruzkoa da, bai lantoki zehatz batean, bai enpresa batean edo enpresa-talde batean. Prozesu horrek duen azken helburua hitzarmen kolektiboa sinatzea da. Langileek sindikatu bat edo sindikatu talde baten bidez negoziatzen dute. Negoziazio kolektiboa gizarte elkarrizketaren adierazpenetako bat da eta askatasun sindikalaren baitan oinarrizko eskubidetzat hartzen da eta Nazioarteko Lan Erakundeak bermatzen du mundu mailan.
Negoziazio kolektiboa espainian
Espainian, Negoziazio kolektikoa Konstituzioko 37. artikuluak ezartzen du: Legeak langileen eta enpresaburuen ordezkarien arteko lan-negoziazio kolektiboak egiteko eskubidea bermatuko du, eta baita, era berean, hitzarmen kolektiboen indar loteslea ere. Beraz, negoziazio kolektiboa Konstituzioak ematen duen eskubidea da, eta Langileen Estatutuaren Legeak arautzen du.
Hitzarmen kolektiboa
Langileen Estatutuak 82.artikuluan dio "Hitzarmen kolektiboak langileen eta enpresaburuen ordezkariek egindako negoziazioaren emaitza direnez, partaideok talde legez duten autonomiari esker askatasunez lortutako akordioaren adierazpen dira."
Horrela, langileen ordezkariek eta enpresaburuek, lan baldintzak arautzeko, negoziatzen eta burutzen duten kontratua dela esan dezakegu.
Hitzarmen motak
Hitzarmen kolektiboak hainbat irizpideren arabera sailkatu ditzakegu:
1.	Lurralde esparruaren arabera: a.	Tokikoak b.	Probintzialak c.	Autonomikoak d.	Nazionalak 2.	Aplikazio esparruaren arabera: a.	Enpresakoak b.	Enpresatik beherako esparrukoak (lan zentro konkretu batekoa adibidez) c.	Enpresatik gorako esparrukoak 3.	Jardueraren arabera a.	Sektorekoa b.	Enpresa edo lan zentrukoa c.	Maila profesional konkretu batekoa
Hitzarmenaren edukia
Hitzarmen kolektibo guztietan ondorengo datuak agertu behar dira nahi eta nahi ez:
- Negoziatu duten aldeak (langileen ordezkariak eta enpresaria) - Aplikazio esparrua - Hitzarmenaren iraupena eta salatzeko era (aldez aurretik abisatu behar delarik) - Hitzarmena aplikatzean sor daitezkeen gatazkak konpontzeko komisio parekide bat osatuko da, normalean negoziazioan parte hartu dutenak osatuko dutelarik.
Tumbukerazko Wikipedia
Tumbukerazko Wikipedia Wikipediaren tumbukerazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 32 artikulu baino ez zituen eta Wikipedien zerrendan 259.a zen.
Marcel Dieulafoy
Marcel-Auguste Dieulafoy (Tolosa Okzitania, 1844ko abuztuak 3 - Paris, 1920ko otsailak 25) arkeologo frantsesa izan zen, ezaguna Susan 1885ean egindako indusketengatik (gaur egungo Shush, Iran) eta L'Art antique de la Perse izeneko bere lanagatik.
Gaztetako urteak
Marcel-Auguste Dieulafoy Okzitaniako Tolosan jaio zen noble bihurtutako familia kultu batean. 1863an, Marcel-Auguste Dieulafoy eskola politeknikoan hasi zen ingenieritza zibila ikasten. Graduatutakoan Frantziako errepide eta zubi bulegoan hasi zen lanean, Sour al-Ghozlane-n (orduan Aumale) Algerian. 1870ean Frantziara itzuli zen, Garona ibaiko nabigazio zerbitzuetako lanpostu batera. Urte horretan ezkondu zen Jane Dieulafoyrekin. Gerra franko-prusiarrean (1870-1871) ofizial ingeniaria izan zen Nevers hirian. Emazteak gerrara lagundu zion. Gerra ostean, Haute Garonneko departamentuko horniduren buru bihurtu zen eta 1874tik Tolosa hiriko udal zerbitzuetan.
Senar-emazteak familia kultoetatik zetozen eta Marcel-Auguste-k Algerian egindako denboran, Erdi Aroko eta erromatar garaiko arkeologian interesa garatu zituen. Eugène Viollet-le-Duc ezagutu zuen eta, haren zuzendaritzapean, lau urtez egin zuen lan Monumentu Historikoen Komisioan. Viollet-le-Duc-ek bultzatuta Dieulafoyk profesionalki arkeologian aritzea erabaki zuen. 1880an, Tolosan zeukan lanpostua laga eta gobernuko postu bat eskatu zuen Iranen. Emaztearekin joan zen hara eta elkarrekin egin zuten lan.
Susako indusketak
Nahiko gaixo iritsi zen Teheranera (Atenastik eta Konstantinoplatik barne) eta François Tholozan medikuak hartatu zuen. Laster, Susara joan ziren. Han, Dieulafoy senar-emazteek William Loftusek hogeita hamarren bat urte lehenago aurkitutako jauregiaren aztarnak aztertu zituzten. Argazki asko egin zituzten eta ohar ugari jaso. Jane Dieulafoy gizon erara jantzi zen Iranen egon ziren bitartean.
Susara egindako bidaia labur hark inpresio handia utzi zuen Dieulafoyrengan. Frantziara itzultzean, bere lan handiaren lehen liburukirako lana egiten hasi zen, L'Art antique de la Perse (‘Pertsiako antzinako artea’), 1884an argitaratu zena. Urte horretan bertan, Louvre Museoko Antzinateko Sail sortu berriaren eta hezkuntza ministerioaren (Ministère de l'Instruction publique) dirulaguntza bat eta armada frantsesaren laguntza logistikoa lortu zituen ikerketan jarraitzeko eta Iranera itzuli ziren senar-emazteak, Charles Babin ingeniariarekin eta Frédéric Houssay naturalistarekin. Tholozan izan zen baimenak lortu zizkiena (Qajar gorteko medikua garai hartan) Pertsiako agintariengandik, Susan ikertzen jarraitzeko (betiere, Danielene hilobia ez ikutzeko baldintzarekin). Aurrerago, adostu zuten aurkitutako aztarnak erdibanatzea Frantzia eta Pertsiako gobernuen artean, metal preziatuzko objektuen kasuan izan ezik.
1885 eta 1886ko neguetan egin zuten lan arkeologikoa. Indusketa arkeologikoak baldintza gogorretan eraman ziren aurrera. Lan taldea dendatan bizi zen eta eguraldi gogorraren menpe. Gobernuak ez zeukan kontrol handirik eskualde hartan eta, ondorioz, lapur taldeak libreki aritzen ziren. Edonola ere, Dieulafoytarren espedizioak arrakasta izan zuen: objektu ugari aurkitu zituzten eta gehienek Louvre Museoan bukatu zuten, Pertsiako gobernuak ez zuelako interesik adreilu eta mortairu zatietan. Frantziara bidali ez zituten gauzak desagertu egin ziren.
Dieulafoyrentzat are garrantzitsuagoa zen lekuko arkitektura. Zutabez inguratutako gunea zuen gela handi bat industea lortu zuen nahikoa arrakastaz (Apadana). Loftusek uste zuen Dario Handiak eraikitakoa zela eta ondoren Artajerjes II.ak berritu zuela.
Azken urteak
Misioaren emaitzak argitaratu ostean, Dieulafoy-k Iranengan zuen interesa galdu zuen. Frantziako estatuko langilea izatera itzuli zen, trenbideen administrazioan postua hartuta. Ikasketa biblikoak hasi zituen. Inskripzioen eta Letra Ederren Akademiako kide hautatu zuten 1895ean eta Frantziako arkitekturaren historia eta Espainia eta Portugalgo antzinako eskultura ikertzen hasi zen.
Lehen Mundu Gerra hasi zenean, zerbitzu militarrera itzuli nahi izan zuen, 70 urte izanagatik. Rabatera bidali zuten Ingeniari taldeen koronel orde gisa eta han betrako meskitaren indusketa lanez arduratu zen. Emazteak lagundu zion hara ere, baina Jean Dieulafoy gaixotu egin zen eta Frantziara itzuli behar izan zen (1916an hil zen).
1919an, bere azken lana Daniel profetaz eta Belsasarri buruz idatzi zuen Daniel and Balthazar.
Pertsiako antzinako artea L'Art antique de la Perse
Marcel-Auguste Dieulafoy oraindik ezaguna da bere lan honengatik: L'Art antique de la Perse, bost liburukitan argitaratu zena, 1884 eta 1889 artean. Bere emazte, Jane Dieulafoyk, argazki ugari egin zituen Pertsiako hainbat lekutan: Ctesifonten, Pasargadaen, Persepolisen eta Susa n. Irudi hauek ikerketarako baliabide handiak dira, duten kalitateagatik eta leku horietako asko gero sutsituak, gaizki zaharberrituak izan direlako eta hondatu egin direlako.
Ihesa
Ihesa  (jatorrizko izenburua: The Getaway) Jim Thompson idazle estatubatuarrak idatzitako eleberri bat da. 1959an argitaratu zen.
Argumentua
Doc McCoy hamar urteko espetxealdia betetzen ari da. Carol bere emazteari esker, gizon boteretsu batek behin-behineko askatasuna lortzen dio, banku bat lapurtzearen baldintzarekin. Lapurretan bankari bat eta lapurretako bat hiltzen dira. Docek beste lapurra, Rudy Torrento, hiltzen saiatzen da eta, nahiz eta Docek kontrakoa uste izan, bizirik ateratzen da. Doc eta Carol Kaliforniarako ihesa hasten dira, Mexikora heltzeko. Ihesean oztopo asko gainditu beharko dituzte, polizia eta Rudy atzetik dabilzkielako.
3555 Miyasaka
3555 Miyasaka asteroide baten izena da. urriaren 6an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1931 TC izena zeraman. Ondoren Seidai Miyasaka omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3555 Miyasaka asteroidearen orbitak batezbeste 2,485 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,949 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,021 distantziara. Eszentrikotasuna 0,216 da, eta makurdura orbitala 3,82ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.9 da.
Elapsoidea laticincta
Elapsoidea laticincta Elapsoidea generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Nan Madol
Nan Madol kanal-sare baten bidez lotutako uharte artifizial txikien multzo bat da, «Ozeano Bareko Venezia» bezala ezagunagoa. Mikronesiako Estatu Federatuen parte den Pohnpei uhartetik gertu dago eta Saudeleur dinastiaren hiriburua izan zen gure aroko 1500. urtera arte. Nan Madolek "espazioen arteko lekua" esan nahi du. Aztarnategia Gizateriaren Ondare izendatu zuen Unescok 2016an.
Historia
Nan Madol Saudeleur dinastiaren hiriburu zeremonial eta politikoa izan zen, ondoko Pohnpeiko 25.000 biztanleak gobernatzen zituena. Pohnpei uharte nagusiaz aparte, aurkitu diren giza-aztarna zaharrenak I. edo II. mendekoak dira. Arkeologoen arabera, uhartetxoa VIII. eta IX. mendeen artean eraikitzen hasi ziren, baina ziur aski bere arkitektura megalitikoa ez zen eraikitzen hasi XII. mendera arte. Hala ere, haren eraikuntzari buruzko teoria alternatibo ugari daude.
Gaur egun, Nan Madolek 18 km² baino gehiago estaltzen dituen konplexu arkeologiko bat osatzen du, eta Temwen uhartearen hego-ekialdeko kostaldean zehar koralezko arrezife baten gainean eraikitako arkitektura megalitikoa eta Pohnpei uharte nagusia barne hartzen ditu. Tokiaren bihotzak, harrizko hormekin, 1,5 km luze eta 0,5 km zabal da gutxi gorabehera, eta ia 100 uhartetxo artifizial ditu (harriz eta koralez osatuak), kanalez inguratuta.
Egitura
Erdian nobleziarentzako egoitza berezi bat zegoen, baita apaizak burutu zituzten hileta-ekintzetarako ere. Biztanleria ia ez zen mila pertsona baino gehiagokoa izan, eta erdia baino gutxiago ere izan zitekeen. Egoiliar asko nagusiak izan arren, gehienak jende arrunta ziren. Nan Madol, neurri batean, Saudeleur gobernariek beren arerio potentzialak antolatu eta kontrolatu ahal izateko balio izan zuen, hirian bertan bizitzeko eskatuz, eta ez beren etxeetan, non beren jarduerak ikuskatzeko zailak izango ziren.
Madol Powe, hilobi-sektoreak, 58 uharte ditu Nan Madol mendiaren ipar-ekialdean. Irlatxo gehienak apaizen etxebizitzek okupatu zituzten noizbait. Uhartetxo batzuek funtzio bereziak betetzen zituzten, hala nola Usennamwen elikagaiak prestatzea, Dapahun kanoak eraikitzea eta Peinering-en koko-olioa prestatzea. Peinkitelen, Karian eta Lemenkoun, horma garaiez inguratutako hilobiak daude, baina lorpenik handiena Nandauwaseko errege hileta-uhartetxoa da, non, patio nagusiaren barruan dagoen hileta-esparru bat inguratuz, 6 eta 8 metro arteko altuera duten hormak dauden.
Hiriaren amaiera
Nan Madolen ez dago ez ur gezarik, ez elikagairik. Barrura joan behar da aurkitzeko. Saudelantarrentzat, buruzagi gorenak zirenez, horrek ez zuen inolako arazorik, jendeak behar zuten guztia eramaten baitzien. Saudelaur dinastia eraitsi zean eta Nahnmwarkien aroa hasi zenean, hauek Nan Madolen bizitzen jarraitu zuten, baina ura eta janaria euren kabuz lortu behar zituzten; azkenean Nan Madol utzi eta beren etxeetara itzultzera behartuta ikusi ziren. Konplexua uzteko beste arrazoi bat demografia-murrizketa handia izan zitekeen.
Elezaharrak
Bertako elezaharretako baten arabera, eraikinak han zeuden lehen biztanleak uhartera iritsi aurretik. Esaten denez, harriak, nolabait, bakarrik altxatu eta mugitu ziren tenpluak eta eraikinak sortzeko. Beste kronika baten arabera, hiria anaia biki erraldoi batzuek sortu zuten. Kanoan iritsi ziren hara inguruko uharte batetik, beren jainkoarentzat aldare bat eraikitzeko leku baten bila, eta dragoi baten laguntzaz egin zituzten eraikinak.
Inguruko herrietako kontakizunetan esaten denez, urpean beste hiri misteriotsu bat ezkutatzen da, gauez lekuaren inguruan ikusten diren argi distiratsuak irradiatzen dituena. Istorio hauek hiri fantasma bezala ezagutarazten lagundu zuten, hutsik egoteaz gain, kontinenteko lurretatik 1.500 km-ra baitago. Gertuko lekuetan bizi direnentzat, Nan Madol zeremonia gune handia da, lur sakratutzat hartzen dena.
Kontinente galduen teoria
Nan Madol eta inguruko erorkinak Lemuria edo MUko "kontinente galdu" baten aztarnak gisa aztertuak izan dira batzuetan. Nan Madol, esaterako, James Churchward-ek, bere 1926ko The Lost Continent of Mu Motherland of Man liburuan, MU galdutako kontinentearen parte gisa identifikatu zuen. Azken hamarkadetan, bestetik, egile batzuek aztarnategi horietan estralurtarren presentzia historikoa argitu nahi izan dute; hori baieztatzeko aipatutako elezaharrak abiapuntu hartu dituzte.
Watseka (Illinois)
Watseka  Illinoiseko hiri bat da. Iroquois konderrian kokatua dago. 2010ean 5,255 biztanle zituen, 7.9 kilometro koadrotan banatuta.
Cagayan de Oro
Cagayan de Oro, ofizialki Cagayan de Oro Hiria (Dakbayan sa Cagayan de Oro; Lungsod ng Cagayan de Oro), Filipinetako hiri bat da, Mindanao uhartean kokaturik dagoena, Iparraldeko Mindanao eskualdean. 2015ean 675.950 biztanle zituen.
Homa Hills (Wyoming)
Homa Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Natrona konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kiyosuko gaztelua
Kiyosuko gaztelua (清洲城) Japoniako Aichi prefeturan dagoen japoniar gaztelua da. Nagoia hiriaren ondoan dagoen Kiyosu hirikoa da.
Unibertsal
Metafisikan, unibertsalak gauza partikularrek partekatzen dituzten ezaugarri, erlazio eta modalitateak dira. Horrela, "ibai" unibertsalak "Urumea", "Oria" eta "Nilo" partikularrak biltzen ditu bere baitan, partikular horiek partekatzen dituzten ezaugarriak (lur azaleko ur-korronte bat izatea. alegia) partekatuz. Unibertsalei buruzko hausnarketak Platon eta Aristotelesekin abiarazi eta Erdi Aroan hartu zuen garrantzi nabarmena, unibertsalak benetan existitu (errealismoa), edo unibertsalak existitzen direla ukatu behar diren (nominalismoa) eztabaidatuz.
Kiyosuko gaztelua
Historia
Kiyosuko gaztelua 1394 eta 1427 artean eraiki zen Kamakura, Kyoto eta Ise santutegi handia elkartzen zituzten Nakasendō eta Minoji errepideek bat egiten zuten toki estrategikoan. 1478ko gerra zibilean Orizu gaztelua suntsitua izan zenean Kiyosuko gaztelua bihurtu zen Oda leinuaren egoitza eta bertatik kontrolatzen zuen Owari probintzia osoa. 1555 urtean Oda Nobunaga handiak bere gain hartu zuen gazteluaren ardura eta bertan egin zuen aliantza ituna Tokugawa Ieyasurekin.
Watson (Illinois)
Watson  Illinoiseko herri bat da. Effingham konderrian kokatua dago. 2010ean 754 biztanle zituen, 2.9 kilometro koadrotan banatuta.
Kiyosuko gaztelua
Historia
Oda Nobunaga hil eta handik gutxira Tokugawak gaztelua eraitsi eta bertako harri ugari erabiliz estrategikoki toki hobea zen Nagoiako gaztelua altxatu zuen. Meiji berrezarkuntza hasi zenerako Kiyosuko gazteluaren aztarna gutxi gelditzen zen.