cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urre
Ezaugarri fisiko-kimikoak
Metal astuna da, 19,3 gr/cm3-ko dentsitatea du, eta dagoen metalik harikor eta xaflakorrena da: hainbesteraino, non mikrometro bateko xafletan ere bana daitekeen. 1.063 °C-an urtzen da, eta 2.600 °C-an lurruntzen. Urak eta aireak ez diote erasotzen, ezta azidoek ere; bai, ordea, oxidatzaile indartsuek (gai halogenoek, esate baterako). Beroaren eta elektrizitatearen eroale ona da. Aqua regiak erasotzen du osagarri duen kloroarengatik eta merkuriotan disolbatzen da.
Kimikoki, trantsizio-metal tribalente eta unibalentea da. Ez du erreakzionatzen konposatu kimiko askorekin, baina kloroak, fluorrak, aqua regiak eta zianuroak eraso egiten diote. Ez da azido nitrikotan disolbatzen, zilarra eta metal basikoak bezala. Hain zuzen, urrea birfintzeko teknika baten oinarria ezaugarri horixe da. Azido nitrikoa urrearen presentzia egiaztatzeko erabili izan da, eta lagunartean erabiltzen den "azidoaren testa" terminoa, zerbaitek benetako balioa daukala adierazteko erabiltzen dena, hortik dator.
Naturan, maizenik hondarrarekin nahasturik edo zainetan agertzen da. Arazketa eta amalgamazio bidez lortzen da, eta elektrolisiaren bidez garbitzen.
Kolorea
Metal gehienak grisaxkak izaten dira, edota zilarraren antzeko kolorekoak, baina urrea, ostera, hori-gorrixka izaten da. Kolore hori metalaren balentzia-elektroien artean gertatzen diren plasmaren oszilazioen maiztasunarekin lotuta dago guztiz. Izan ere, maiztasun horiek zonalde ultramorean daude metal anitzetan, baina urrearen kasuan, atomoaren inguruan dauden orbitalen gainean eragiten duten efektu erlatibisten ondorioz, ikusgaiaren zonaldean daude. Fenomeno hori Cesio metalaren kasuan ere gertatzen da eta urre kolorea ematen dio horri.
Urrearen aleazio asko ezagutzen dira eta bakoitzak kolore esanguratsu bat du. Horrela, urrea kobrearekin aleatzen denean, 24 kilateko urre arrosa deritzona eratzen da. Paladio edo nikelarekin aleatzen denean, aldiz, urre zuria sortzen da, bitxigintzan oso preziatua. 14 kilateko urre-kobre aleazioaren kolorea kobreak era ditzakeen beste aleazioenen antzekoa da. 14 kilateko urre-kobre aleazioa poliziaren intsignietan erabiltzen da, besteak beste. 14 eta 18 kilateko urre-zilar aleazioek, aldiz, hori-berdexkak izaten dira: hori dela eta, urre berde esaten zaie. Urrea burdinarekin elkartzen denean, urre urdina deritzona eratzen da. Urre purpura aluminioren bitartez sortzen da.
Bestalde, nahiz eta ez izan oso ohikoa, manganesoarekin, indioarekin edo beste elementu batzuekin aleatzen denean, urre kolore nahiko bereziak eman ditzake. Aleazio horiek oso erabilgarriak dira aplikazio anitzetan.
Aipatzeko modukoa da urre koloidalaren kolorea aldakorra dela esekiduran dauden partikulen arabera. Horrela, partikulen tamaina txikia denean, gorria da, eta tamaina handiagoa badute, berriz, urdina.
Ekonomia eta aplikazioak
Urre-xafla meheak erabiltzen dira halaber hainbat gauza urre kolorez apaintzeko, koadroen markoak eta liburuen azalak, esaterako. Elektrolisiaren bidez beste metalei urre kolorea emateko ere erabiltzen da, eta bai, besteak beste, osagai elektronikoak egiteko, zeramikagintzan, eta, 198 isotopo erradioaktiboa badu, minbiziaren kontra. Urrea garbia dela esaten da 24 kilate dituenean. Bitxigintzan erabiltzen diren aleazioek 10/24, 14/24 eta 18/24 erlazioa izaten dute urre-pisutan. Munduko urre-ekoizle nagusiak Hegoafrika, Errusia, Kanada, Estatu Batuak, Japonia eta Australia dira.
Antzinatik erabili izan da urrea txanponak egiteko. Erdi Aroan urre eskasia zela eta, zilarra nagusitu zen mendebalean, nahiz eta XVIII. mendean zilarrarekin batera erabili izan zen (bimetalismoa). XIX. mendeko azken urteetan eta XX. mendeko lehen urteetan urre-meategi berriak aurkitu ziren Kalifornian, Australian, Alaskan eta Transvaalen, besteak beste.
Urre-patroia
Urre-patroia edo Gold standard izenekoa Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren bertan behera utzi zen. 1929ko krisiaren ondorioz izan ziren prezioen beherakaden ondoren, urrearen balioa areagotu egin zen, eta haren ekoizpena asko handitu. Estatu Batuak urre-erosle nagusi bilakatu ziren; hala, 1934. urtean 35 dolarretan finkatu zuten urre-ontza bakoitzeko prezioa, eta prezio hartan edozein urre kopuru erosteko edo saltzeko konpromisoa hartu zen. 1971. urtetik aurrera urrearen eta dolarraren trukagarritasuna bertan behera utzi zen, eta 1974. urtean, lehen petrolio-krisia izan zenean, alegia, urrearen prezioa ontzako 200 dolarrera igo zen. Gaur egun, banku zentralen erreserba aktibo nagusietakoa da, eta salerosketa batik bat Zurich eta Londresko merkatuetan egiten da.
Kimika
Nahiz eta urrea metal nobleetan nobleena den,  beste konposatu ugarirekin erreakziona dezake. Urre-konposatuetan oxidazio-egoera -1etik +5era doa, baina Au(I) eta Au(III) dira gehienetan agertzen direnak. Au(I), oxidazio-egoera ohikoena da estekatzaile bigunekin dagoenean, hala nola, tioeterrekin, tiolatoekin eta fosfina tertziarioekin dagoenean. Au(I) duten konposatuak normalean linealak dira. Adibide ona da Au(CN)2-, zeina meatzaritzan aurkitutako urrearen forma solugarria den. Urrezko haluro bitarrek, AuCl esaterako, kate polimeriko sigi-sagatsuak eratzen dituzte, eta berriro ere koordinazio lineala azaltzen dute. Urrean oinarritutako farmako gehienak Au(I)-ren konposatuak dira.
Au(III) oxidazio-egoera ohikoa da, eta urre(III) kloruroa, Au2Cl6, da horren erakusgarri. Urre atomoa Au(III) konplexuetan dago zentratuta, beste d8 konposatuak bezala, normalean karratu lauak dira, eta izaera kobalente eta ionikoa duten lotura kimikoak dituzte.
Urreak ez du oxigenoarekin erreakzionatzen tenperatura edozein dela ere, eta 100 oC-tik gora, ozonoaren erasoarekiko erresistentea da.
Halogeno aske batzuek urrearekin erreakzionatzen dute baldintza jakin batzuetan. Urreak fluorraren erasoa jasaten du tenperatura altuetan, eta urre(III) fluoruroa eratzen du. Urre-hautsak kloroarekin erreakzionatzen du 180 °C-an, eta AuCl3 eratzen du. Urreak bromoarekin erreakzionatzen du 140 °C-an eta urre(III) bromuroa eratzen du. Baina iodoarekin oso motel erreakzionatzen du, eta monoioduroa eratzen du.
Sufrearekin ez du zuzenean erreakzionatzen, baina urre(III) sulfuroa era daiteke hidrogeno sulfuro, urre (III) kloruro edo azido klorauriko disoluzio batekin nahastuz gero.
Baindt
Baindt Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Urre
Kimika
Giro-tenperaturan azkar disolbatzen da merkurioarekin, eta amalgama bat eratzen du; tenperatura altuagoetan, aldiz, aleazioak ematen ditu beste zenbait metalekin. Aleazio horiek zenbait propietate metalurgiko eraldatzeko asmoz ekoizten dira, hala nola, gogortasuna, urtze-puntua edota kolorea aldatzeko.
Urreak ez du azido gehienen eragina nabaritzen. Ez du erreakzionatzen ez azido hidrofluorikoarekin, ez hidroklorikoarekin, ez hidrobromidrikoarekin, ezta hidroiodiko, sulfuriko edo nitrikoarekin ere. Aitzitik, azido selenikoarekin erreakzionatzen du, eta aqua regiatan disolbatzen da. Azido nitrikoak metala +3 ioira oxidatzen du, baina soilik minutu batzuetarako. Azido puruan ez ohi da detektagarria izaten, erreakzioaren ioien oreka kimikoa dela eta. Hala ere, azido hidroklorikoak ioiak orekatik kendu, eta AuCl4− ioiak edo azido kloroaurikoa sortzen ditu.
Baseekin ere antzera gertatzen da, eta urreak ez du horien eraginik jasaten. Ez du erreakzionatzen sodio eta potasio hidroxido urtsu, solido edo urtuekin. Hala ere, sodio eta potasio zianuroarekin erreakzionatzen du baldintza alkalinoetan, oxigenoa dagoenean, eta konplexu disolbagarriak eratzen dira.
Esan bezala, urrearen oxidazio-egoera ohikoenak +1 (urre (I) edo konposatu aurosoak) eta +3 (urre(III) edo konposatu aurikoak) dira. Urre-ioiak erraz erreduzitzen eta hauspeatzen dira metal modura, beste edozein metal agente erreduktore bezala gehituz gero. Bestalde, gehitutako metala oxidatu eta disolbatu egiten da, eta posible izaten da urrea disoluziotik erauztea eta prezipitatu solido modura berreskuratzea.
Ekoizpena
Urrearen Munduko Kontseiluak esan zuen, 2017 urtearen amaieran, “187.200 tona urre zeudela lurrazalean”. Azalera hori imajina dezakegu 21 metroko ertza duen kubo baten moduan adibidez. 1.349 dolar balio du Troyako ontza bakoitzak eta, beraz, 8,9 bilioi dolar balioko lukete 187.200 tona karratuk. AEBko Zerbitzu Geologikoak esaten duenez, 2016an, 5.726.000.000 Troya ontza ( 178.000 tona) ekoizi dira hasierako zibilizaziotik, eta horietatik, % 85 oraindik erabiltzen ari dira gaur egun.
2017an, urre-ekoizpen handiena izan duen herrialdea Txina izan da 440 tonarekin. Bigarren ekoizle nagusiak, Australiak, 300 tona erauzi zituen urte berean, eta Errusiak 255 tona erauzi zituen.
Meatzaritza eta prospekzioa
Hegoafrikaren ekoizpena 1970eko hamarkadan % 79koa izan zen, 1.480 tona kalkulatu zirelarik. 2007an, Txinak 276 tona ekoitzi zituen, eta, horrela, Hegoafrika gainditu zuen munduko urre-hornitzaile nagusi modura. Hegoafrika urre-hornitzaile handiena ez zeneko lehenengo aldia izan zen.
2017an, meatzaritza-herrialde nagusia Txina izan zen, atzetik Australia, Errusia, AEB, Kanada eta Peru zituela. Hegoafrika, XX. mendean zehar urrearen hornitzaile nagusia izan zena, seigarren postura arte atzeratu zen.[10] Beste hornitzaile garrantzitsu batzuk Ghana, Burkina Faso, Mali, Indonesia eta Uzbekistan ziren, besteak beste.
Hego Amerikan,Txile eta Argentinaren mugaldeen artean, Pascua Lama proiektu eztabaidagarriak mendi altuen Atacamako basamortuaren zelai aberatsen ustiapena du helburu.
Gaur egun, oro har, gutxi gorabehera urre-horniduraren laurden bat artisau-meatzaritzatik edo eskala txikitik datorrela estimatzen da.
Johannesburgoko hiria, Hegoafrikan, Witwatersrand-ren urrearen sukarraren ondorioz sortu zen, eta historian erregistratu den urre-biltegi handienetakoa izan zen. Urrezko zelaiak Witwatersrand arroa ren iparraldeko eta ipar-mendebaldeko ertzetara mugatzen dira, 5-7 kilometroko harri arkaikoen geruza lodi bat dena, toki gehienetan, Estatu Aske, Gauteng eta inguruko probintziaren sakonean kokatua . Witwatersrand eko arroka hauek azalean daude ikusgai, Johannesburgo eta haren inguruetan, baina baita Johannesburgoko hego-ekialdeko eta hego-mendebaldeko adabaki isolatuetan ere, baita Witwatersrand arroaren erdialdetik gertu dagoen Vrefort kupula ren inguruko arku batean ere. Azaleko esposizio horietatik abiatuta, arroa asko murgiltzen da, eta, beraz, meatze-ustiapenaren zati bat ia 4.000 metroko sakoneran egin behar da, eta horrek, bereziki Johannesburgoko hego-mendebaldean dauden Savuka eta TauTona meategiak, lurreko-meategi sakonenak bihurtzen ditu. Urrea sei eremutan baino ez dago, non ipar eta ipar-mendebaldeko ibaiek harkaitzez txirikordatutako ibaien delta zabalak sortu zituzten, "Witwatersrand Itsasoan" itsasoratu aurretik, non Witwatersrandeko gainerako sedimentuak metatu ziren.
Britainiar Inperioa eta Afrikaner Boers en arteko 1899-1901eko Bigarren Guda, neurri batean behintzat, meatzarien eskubideek eta Hegoafrikako urre-aberastasunen jabetzak eragin zuten.
XIX. mendean zehar, urrearen sukarra gertatzen hasi zen urre-biltegi handiak aurkitzen zirenean. Lehengoz dokumentatutako urre-aurkikuntza Estatu Batuetan Reed urrezko hobian Georgeville-tik hurbil, 1803an Ipar Karolinan egin zen. Estatu Batuetako lehenengo urre-aurkikuntza garrantzitsua Georgiaren iparraldean gertatu zen, Dahlonega izeneko hiri txiki batean. Urrearen sukar gehiago gertatu ziren Kalifornian, Coloradon, Black Hills-en, Otago Zelanda Berrian, Australiako hainbat zonaldetan, Hegoafrikako Witwatersrand-en eta Kanadako Klondike-n.
Kutsadura
Urrearen ekoizpenak kutsadura handia sortzen du.
Lege baxuko urre mineralak metalaren ppm bat baino gutxiago izan dezake; mineral hori ehotu egiten da eta sodio zianuroarekin nahasten da urrea disolbatzeko. Zianuroa substantzia kimiko pozoitsua da, eta kontzentrazio txikietan, izaki bizidunak hil ditzake.
Urre meategietako zianuro-isuriak herrialde garatuetan nahiz garapen bidean dauden herrialdeetan gertatu dira eta, ondorioz, kaltetutako ibaien tarte luzeetan ur-inguruneko bizitza desagertu da. Ingurumen alorreko adituen ustez, gertaera horiek ingurumen-hondamendi garrantzitsuak dira. Erabilitako hogeita hamar tona mineral hondakin gisa isurtzen dira urrezko ontza troy bat sortzeko. Urre-mineralaren zabortegiak elementu astun askoren iturri dira: kadmioa, beruna, zinka, kobrea, artsenikoa, selenioa eta merkurioa.
Mineral-biltegi horietan sulfuroa duten mineralak airearekin eta urarekin kontaktuan jartzen direnean, sulfuroa azido sulfuriko bihurtzen da, eta, gainera, metal astun horiek disolbatu, eta azaleko eta lurpeko uretara igarotzea errazten da. Prozesu honi meatzearen drainatze azidoa deritzo. Urre mineralaren zabortegi horiek oso arriskutsuak dira epe luzera, eta hondakin nuklearren zabortegiak soilik dira hain arriskutsuak.
Iraganean ohikoa zen merkurioa erabiltzea mineralaren urrea berreskuratzeko, baina gaur egun merkurioaren erabilera eskala txikiko meatzari indibidualetara mugatzen da neurri handi batean. Merkurio-konposatuen kopuru txikiak uretara irits daitezke eta metal astunen kutsadura eragin dezakete. Merkurioa, orduan, giza elikadura-katean sar daiteke metilmerkurio moduan. Gizakiari merkurioz pozoitzeak kalte sendaezina eragiten dio garun-funtzioan.
Urrearen erauzketa energia asko kontsumitzen duen industria ere bada, meatze sakonetatik minerala atera eta mineral kopuru handia ehotzeko sortutako urre gramo bakoitzeko ia 25 kWh elektrizitate behar da.
Toxikotasuna
Urre metaliko purua (elementala) ez da ez toxiko ez narritagarria irensten denean, eta batzuetan, elikagaien apaingarri moduan erabiltzen da xafla finetan. Urre metalikoa Goldschläger, Gold Strike eta Goldwasser alkoholdun edarietako gehigarria ere bada. Urre metalikoa elikagai-gehigarri moduan onartuta dago Europar Batasunean (E175 Codex Alimentariusean). Urre-ioia toxikoa den arren, urre metalikoa elikadura-gehigarri gisa onartzearen arrazoiak dira giza gorputzean gertatzen diren prozesu kimiko ezagunekiko duen inertzia kimiko erlatiboa, korrosioarekiko erresistentzia eta gatz disolbagarri (urre-konposatu) bihurtzeko erresistentzia.
Konposatu disolbagarriak (urre-gatzak), hala nola urre kloruroa kaltegarriak dira gibelerako eta giltzurrunentarako. Urre zianuroaren gatz arruntak toxikoak dira zianuro- eta urre-edukiaren ondorioz, adibididez, urrezko galbanoplastian erabiltzen den urre eta potasio zianuroa. Zenbait kasutan pozoitze hilgarriak gertatu dira urre eta potasio zianuroz. Urrearen toxikotasuna murriztu daiteke dimercaprol bezalako kelatzaile batekin urre kelatoa sortuz.
NGC 5367
NGC 5367 nebulosa bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Urre
Toxikotasuna
American Contact Dermatitis Societyk urteko alergeno gisa proposatu zuen urre metala 2001ean; urrea ukitzeagatiko alergiek emakumeei eragiten diete nagusiki. Hala ere, urrea indar gutxiko kontaktu-alergenoa da, nikela bezalako metalen aldean.
Aspergillus niger onddoaren lagin bat aurkitu zen, urrea erauzteko soluzio batetik hazten ari zena; ziano metal konplexuak zituela aurkitu zen, urrea, zilarra, kobrea, burdina eta zinka kasu. Onddoaren eraginak ere garrantzia du metal astunen sulfuroen disolbagarritasunean.
Myzomela cruentata
Myzomela cruentata Myzomela generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Micraglossa
Micraglossa Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Micraglossa scoparialis da.
Bonchester Bridge
, 'Binster Brig', Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Balgheim
Balgheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Asterina (itsas izarra)
Asterina itsas izar txikien generoa da, Asterinidae familiakoa. Barnean hogeita hamar espezie baino gehiago ditu.
Bost mutur dituen ekinodermoa da. Txikia da eta oso beso laburrak ditu, zabalak oinean. Horrek ematen dio bost muturreko izar itxura. A. gibbosa, Mediterraneo itsasoan eta Atlantikoan bizi dena, eta A. pancerii, Mediterraneokoa, dira Europan ikusten diren mota ezagunenak.
Espezieak
World Register of Marine Species (WoRMS) datu-basearen arabera, generoak honako espezieak ditu:
Errenteriako Zaintza Sare Publiko-Komunitarioa
Errenteriako Zaintza Sare Publiko-Komunitarioa, Errenteriako Udalak eta herriko eragile sozialek Errenterian COVID-19 pandemiari aurre egiteko sortutako zaintza eta babes sarea da.
Pandemiari aurre egiteko Espainiako Gobernuak ezarritako itxialdiaren lehen egunetan sortu zen, 2020ko martxoaren 16an zehazki.
2020ko azaroaren 11an berriro aktibatu zen babes sarea, COVID-19 pandemiaren 2. olatuaren ondorioei aurre egiteko.
Maydown
Maydown (Magh Dúin; Ulsterko eskozieraz: ) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena. 2001ko erroldaren arabera 578 biztanle zituen.
Fernando Lazcano Echaurren
Fernando Liborio Lazcano Echaurren ( Santiago, 1848ko uztailaren 23a - 1920ko abuztuaren 30a ) joera liberaleko abokatu eta politikari txiletarra izan zen.
Sminthopsis psammophila
Sminthopsis psammophila Sminthopsis generoko animalia da. Dasyuromorphia ordenaren barruko ugaztuna da. Sminthopsinae azpifamilia eta Dasyuridae familian sailkatuta dago.
Fernando Lazcano Echaurren
Familia eta ikasketak
Fernando Lazcano Mujica diputatu ohi eta ministroaren eta Dolores Echaurren Larrainen semea izan zen. Prudencio Lazcano Echaurren en anaia, Santiagoko intendentea eta diputatua izan zena.
Clayton (Missouri)
Clayton Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 15,939 biztanle zituen, 6.41 kilometro koadrotan banatuta.
Fernando Lazcano Echaurren
Familia eta ikasketak
San Inazio Ikastetxean eta Institutu Nazionalean egin zituen ikasketak, eta zuzenbidea ikasi zuen Txileko Unibertsitatea n, non abokatu titulua lortu zuen 1871n.
1873tik ezkonduta egon zen Emilia Errázuriz Echaurren, Federico Errázuriz Echaurren presidentearen arreba, eta zazpi seme-alaba izan zituzten.
Garaiko pertsonaia politiko asko bezala, Lazcano ere lurjabe handia zen, 1874an Curicó probintziako jabetzarik garestiena zuen. Guaiko Etxaldea, Romeral ekialdean zegoenak, 20 milioi pesoko errenta zuen, eta 10.200 kuadrako lursaila. Hau 70 pertsonek lantzen zuten.
Pont-Arcy
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 130 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 53etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 54 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 54 pertsona aktiboetatik 47 lanean zeuden (27 gizon eta 20 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Villetaneuse
Villetaneuse Frantziako udalerria da, Sena Saint-Denis departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2007an 12.378 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villetaneuse udalerrian erroldatutako biztanleak 12.378 ziren. Familiak 3.906 ziren, horien artean 1.009 pertsona bakarrekoak ziren (459 bakarrik bizi ziren gizonak eta 550 bakarrik bizi ziren emakumeak), 577 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.755 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 565 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 4.188 etxebizitza zeuden, 4.013 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 164 hutsik zeuden. 1.079 etxeak ziren eta 3.035 apartamentuak ziren. 4.013 etxebizitza nagusietatik 1.121 bere jabearen bizilekua ziren, 2.785 alokairuan okupaturik zeuden eta 107 doan lagata zeuden; 330 etxek gela bat zuten, 660 etxek bi zituzten, 1.135 etxek hiru zituzten, 1.323 etxek lau zituzten eta 566 etxek bost zituzten. 1.809 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.962 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 619 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.200 ziren, horien artean 5.754 aktiboak ziren eta 2.446 inaktiboak ziren. 5.754 pertsona aktiboetatik 4.537 lanean zeuden (2.386 gizon eta 2.151 emakume) eta 1.219 langabezian zeuden (520 gizon eta 699 emakume). 2.446 pertsona inaktiboetatik 316 erretiraturik zeuden, 1.163 ikasten zeuden eta 967 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villetaneuse udalerrian 3.963 unitate fiskal zeuden, 13.013,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.606 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 386 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 4 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 56 eraikuntza enpresak ziren, 133 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 44 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 30 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 23 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 99 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 5 funerariak, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 8 igeltseroak, 9 margolariak, 7 zurginak, 6 iturginak, 8 argiketariak, 12 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 16 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 37 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 12 arropa dendak, 3 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 lurrin-denda zen, 3 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 4 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 3 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Villetaneuse udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 944 ikaslekin.
Villetaneuse udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.7 Unibertsitate zentroak zeuden, horietatik 4 Unibertsitate mailako formakuntza eta ikerketa unitateak ziren, 1 unibertsitate-insituto bat eta 2 bestelako goi-mailako ikasketa zentroak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Santiago (Kuba)
Santiago (Santiago de Cuba) Santiago de Cubako probintziaren hiriburua da, Kubako bigarren hiri garrantzitsuena Habanaren ondoren. Uhartearen ekialdean kokatuta Ekialdeko probintzia zenaren hiriburua izan zen eta gaur egun izen bereko probintziaren burua da. Hiriaren fundatzailea Diego Velázquez de Cuéllar izan zen, 1515an, Kuabako lehenengoko zazpi herrien artean. Hernán Cortés konkistatzailea herri berriaren lehenengo alkate izan zen eta Mexiko konkistatzera abiatu zenean handik irten zen. Pánfilo de Narváez konkistatzaile eta esploratzaile ere herritik beraretik Floridako kostaldetara abiatu zen; bidaia hartara Narváez Aintzindari tituluaz eta gobernatzaile tituluaz irten zen baina bidaiak porrot egin zuen eta haren bitartean Narváez hil egin zen.
Santiago Kuba osoko lehenengo hiriburua izan zen. Haren portutik Afrikatik eramandako lehenengo esklabo beltzak sartu ziren uhartean. Horregatik Santiago sustrai espainiarrekin batera sustrai afrikarrak azter daitezke.
Kokapen geografikoa
Santiago uhartearen hego-ekialdean dago eta hauexek dira bere koordenadak: 20°01'17.42" N, 75°49'45.75" O. Historikoki Kubako bigarren hiri garrantzitsuena izan da eta gaur egun populazio handiena duena. Hango badiak Karibe itsasora ematen du eta garrantzi handiko itsas portua du.
Hiria badiaren inguruan handitu da, Sierra Maestra azpian. Ondorioz, hiriaren orografia nahasia da, aldapa ugariz eta hori da, alegia, Santiagoren ezaugarri nagusietariko bat.
Demografia
2004an, Santiago de Cuba udalerriak 494.337 biztanle zituen
Naipes Heraclio Fournier
Naipes Heraclio Fournier 1870ean Gasteizen Heraclio Fournierrek sortutako enpresa da, hasieran inprimaketa egiteko eta, gero, joko kartetan espezializatua. Beraiek sortutako karta espainolak dira gehien erabiltzen direnak eta ezagunenak.
Varuna
"Artikulu hau mitologia hinduko pertsonaiari buruzkoa da, argizagiari buruzkoa hurrena: (20000) Varuna." Hinduismoari dagokionez, Varuna, ozeanoaren jainkoa da.
Vedatar garaian
Erlijio vediko primitiboan (hinduismoaren aurrekoa), Varuna jainko nagusi bat zen, Ādityatako bat. Jainko hindu garrantzitsuenetako bat zen, asuren buruzagia, Rig-vedan aipatzen denaren arabera.
Zeruaren edo euriaren jainkotzat hartzen zen, gutxi gorabehera alde negatiboan, zeruko kaosa eratzen baitzuen, euria, ekaitzak, tximistak eta trumoiak sortuz.
Varunak hildakoen erresuma ere gobernatzen zuen.Beti zihoan bere anaia biki Mitrarekin ('laguna' esan nahi duena), Eguzkiaren, Egunsentiaren eta adiskidetasunaren jainkoa zenarekin. Biak ziren zinaren eta kontratuen jainkoak. Elkarrekin egun osoa irudikatzen zuten: Varuna gaua eta iluntasuna zen; Mitra eguna, goiza eta eguzki argia zen. Horregatik, biek irudikatzen zuten legea bere bi aurpegiekin.
Atharva vedak Varuna guztia dakiena bezala deskribatzen du, edozein gezur atzemateko gai. Izarrak mila begiko bere espioiak dira, gizakien mugimendu bakoitza zaintzen.
Mitrak adiskidetasunean eta harreman guztietan promesak, zinak, kontratuak eta zintzotasuna betetzen zirela zaintzen zuen bitartean, Varunak beste horrenbeste egiten zuen bere aldetik, baina modu gatazkatsuan, zeruan zein sakontasunen handitasunean.
Hinduismoan
Purana garaian, Varuna itsasoaren jainko bat izatera pasa zen, bigarren mailako erdijainko bat. Bere vajana (ibilgailua) krokodilo bat zen.
Ramaiana testu epikoaren arabera, Varuna Saumanasaren jabea zen, alegia, Unibertsoari eusten dioten lau elefanteetatik Mendebaldekoarena, alegia.
Kōbō Abe
Kōbō Abe (安部 公房) (Tokio, - ibidem, ), Kimifusa Abe (安部 公房) idazlearen izengoitia, japonierazko eleberrigile eta antzerkigilea izan zen.
Bizitza
Tokion jaio bazen ere, laster joan zen Mantxuriara bizitzera, han mediku baitzen aita. Haurtzaroan, besteak beste, entomologiak eta Kafkaren literaturak erakarri zuten. 1941ean Japoniara itzuli eta 1943an Tokioko Unibertsitateko Medikuntza fakultatean matrikulatu zen, baina Mantxuriara joan zen berriro, Bigarren Mundu Gerra bukatu eta aberriratu zuten arte. 1948an amaitu zituen ikasketak.
Urtebete lehenago, berak finantzatu behar izan zuen olerki-liburu baten argitalpena. Aldi labur batean antzerkigintza marxista landu ondoren, bere estilo berezia finkatu zuen, absurdoa eta kafkiarra, sarritan egoera xelebreetan aurkitu ohi diren pertsonaiez betea. Olerkari eta antzerkigile ere izan zen arren, Abe Kōbōk eleberria landu zuen, gehienbat. S. Karmaren krimena obrarekin Akutagawa Saria lortu zuen, 1951n. Kostaldeko herri bitxi batean atzemandako entomologo amateur bati buruz diharduen Suna-no-onna (1962, Hondarretako emakumea) eleberria nazioartean ezaguna izan zen film baten oinarria izan zen. Tanin-no-kao (1964, Bestearen aurpegia) eleberriak aurpegia desitxuratua duen gizon batek nortasun soziala berreskuratzeko egiten dituen ahaleginak kontatzen ditu. Aberen eleberri garrantzitsuak dira, halaber, Mapa aurritua (1967) eta Ezkutuko topaketa (1977). Telebistarako eta beste komunikabideetarako idazteaz gainera, bere antzerki-konpainia ere izan zuen Abe Kōbōk Tokion.
Prairie konderria (Montana)
Prairie konderria (Prairie County) Montanako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Terry da. 2010eko zentsuaren arabera 1,179 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Secuieni (Bacău)
Secuieni Errumaniako udalerri bat da, Bacău konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Prairie konderria (Montana)
Geografia
Prairie konderriak 451,322 kilometro koadro ditu. Horietatik 151 ura dira. Beste 449,813 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,26 da.
Saumanasa
Ramaiana testu epikoaren arabera, lau elefanteak, honako hauek dira:
Zoketa
Zoketa, kaixuleta edo kaxoleta, nekazaritzako zurezko lan tresna bat da, segalariek eskua babesteko erabilia igitaiarekin garia eta beste zereal batzuk mozteko orduan. Hala nola eskalapoia, baina eskuetarako, nolabait deskribatzekotan.
Prairie konderria (Montana)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 1,179 pertsonetatik 1,141 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 16 dira. 0 beltzak edo afroamerikarrak. 2 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 6 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 30 pertsonek kokatzen zuten.
El Bocaleko hondartza
El Bocaleko hondartza, Espainiako Kantabria autonomia erkidegoko Santander hirian dagoen hondartza bat da, Monte herrian. 200 metroko luzera du.
Isolatuta samar, autoz sar daiteke, eta, horretarako, aparkaleku txiki bat du. Gaur egun ez du harearik. Ozeanografikoaren ondoan dago.
Zoketa
Bulgarian palamarka izeneko aldaera bat erabili izan da, atzamarrak egokitzeko zuloak eta mutur kurbatu luzea duena.
Saumanasa
Bere izena, sanskritozko su-manasetik dator (su: asko, oso, manas: burua, buruko gogoa), "zentzumenendako atsegina, loreez datzana, konforta, poza, gozamena" esan nahi duena.
Saumanasa, zortzigarren hilabete zibilaren izena ere bada.
Campostoma pauciradii
Campostoma pauciradii Campostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Cacyreus marshalli
Cacyreus marshalli (Geranio-tximeleta) Lycaenidae familiako lepidopteroen espezie bat da. Hegoafrikan du jatorria baina 1980. hamarkadan nahi gabe Mediterraneo eremuan sartu zen eta bikain moldatu zen ingurune berrira. Dagoeneko Euskal Herrian ere aurkitzen da eta geranio landareen izurri bihurtu da, beldarrek landare hau jaten baitute.
Imagoa
Tamaina txikiko tximeleta bat da. 15-23 mm hartzen ditu arrak eta 18-23 mm emeak. Gaztaina edo kafe koloreko hegoak ditu gainaldean eta ertzak argiagoak dira. Azpialdean marra marroi eta zuri-grisak tartekatzen dira. Atzeko hegoek luzakin txiki bat dute ozelo ilun baten azpian.
Gorputza arre-grisa da, begi marroiak eta antena zuri-beltzak. Hankak zuriak dira.
NGC 6526
NGC 6526 nebulosa bat da, Sagitarius konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
NA-7032
NA-7032 edo Olloko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-7030 errepide nazionaleko 1,53 kilometroan hasi eta Ollo kontzejuaren erdigunera arte doa. Errepidea 0,46 kilometro luze da.
Cacyreus marshalli
Beldarra
Beldarra berdea da. Lau estadio ditu eta aurrera egin ahala lerro arroxa batzuk azaltzen zaizkio. Ez da 2 cm-tik gora luzatzen.
Bizi zikloa
Maiatza eta urria artean emeek arrautzak jartzen dituzte geranioetan, batez ere loreetan. Arrautzetatik larba txikiak korola edo pedunkulutik landare barrura sartzen dira eta izerdi landuaz elikatzen dira. Zurtoinean zuloa eginez atera egiten dira eta beste geranio batetara joaten dira. Handik egun batzutara geranioaren zurtoina belztu eta tolestu egiten da.
Beldarrak lau estadio ditu, aurreneko biek nahiago dute loreak jatea eta hurrengo biek hostoak eta zurtoinak jaten dituzte. Behar duen tamaina hartzen duenean krisalida osatzen du loreen pedunkulutan zintzilik jarriz eta handik tximeleta aterako da.
Espezia inbaditzailea
Hegoafrikan identifikatu zen aurrenekoz tximeleta. Inguruko herrialdetan ere aurkitu zen ondoren, Swazilandian, Botswanan, Zimbabwen, Lesothon eta Mozambiken.
1978. urtean Europara sartu zen nahi gabe. Ingalaterran aurkitu zen aurreneko ale hori. 1989an Stamer entomologo alemaniarrak Mallorkan geranio-tximeletaren kolonia bat aurkitu zen, 5 ar eta 8 eme. Hurrengo urteetan Europa hegoaldeko herrialdetara zabaldu zen, 1996. urtean aurkitu zen Erroman adibidez.
Euskal Herrira Ebro ibaian gora eginez iritsi zen. Logroño hirian 1992. urtean ikusi zen. Iruñean 1994an detektatu zen eta Donostian eta Getxon 1997an.
Kontrola
Hegoafrikan ez da izurri bihurtzen baina Europan harrapari naturalik ez du eta hedapena handia eta azkarra izan da. Geranio-tximeletari aurre egiteko landareak intsetizida kimikoz tratatzen dira tximeleta haietan pausa ez dadin.
Iran Handia
Iran Handia edo Persia Handia (, Irān-e Bozorg; ایران زَمین, Irān-Zamīn) Kaukasia, Mendebaldeko Asia, Erdialdeko Asia eta Hegoaldeko Asiako lurralde zabala da, historian zehar persiar kulturaren eragina izan duena. Irango goi-ordokiaren inguruko eremua hartzen du, Kaukaso mendikatetik Indus ibairaino. Encyclopædia Iranica-k Irandar Kultura Kontinentea terminoa erabiltzen du.
Moneymore
Moneymore (Muine Mór) Ipar Irlandako udalerri bat da, Derry konderrian dagoena. 2001ko erroldaren arabera 1.369 biztanle zituen.
Eleberri grafiko
Eleberri grafikoa komiki liburuak definitzeko erabiltzen den termino berria da. Zentzu horretan eztabaida handia dago hitz berri horren inguruan, egile eta kritiko askorentzat modako terminoa fenomeno berria baino gehiago besterik ez baita. Definitzeko helduei zuzendutako narrazioa komikien bitartez azaldutako dela esan daiteke. Eleberri grafikoen zabalkunde handiena XX. mendearen bukaeran hasi zen.
Aurrekariak
Ez da erraza esatea noiz sortzen den lehenengo eleberri grafikoa, batez ere sarritan komiki asko liburu formatoan bildu egin direlako. Iturri desberdinek, dena dela, Frans Masereel (1889-1972) jatorri flandiarra zuen margolaria lehene eleberria marrazkien bidez plazaratu zuena bezala aipatzen dute. Masereelek zuri-beltzezko marrazkiekin eta elkarrizketarik gabeko liburuak plazaratu zituen 1918tik aurrera; lan horiek argi eta garbi publiko helduari zuzenduta zegoen.
Eleberri grafikoaren kontzeptua, bestetik, 1964ko azaroan erabili zen lehen aldiz, Capa-Alpha fanzinean. Will Eisnerek, ondoren, 1978ko A Contract with God publikazioarekin zabaldu zuen.
Fluorannita
Fluorannita silikato motako minerala da eta biotite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Fluorannita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Stefan Zweig Etxea
Stefan Zweig Etxea 2006an Brasilgo Petrópolisen (Rio de Janeiroko estatua)n sortutako elkarte pribatua eta museoa da. Stefan Zweig idazlea (1881-1942) bere azken urteak bertan bizi izan zen.
Historia
Etxea Stefan Zweig Etxea Elkarteak erosi zuen. Helburua idazleari eskainitako museoa irekitzea bazen, ez zuten beste artisten eta intelektualen oroimenak eta lanak biltzeari ixten. Bigarren Mundu Gerrarekin bat asko izan ziren, nazismotik ihesiz, Brasilera ihes egin zuten artistak eta zientzialariak eta horiek ere elkartearen helburua dira.
Elkartearen presidentea Alberto Dines kazetari brasildarra da. Dines Zweig biografia landu du. Haren lana Austriaren eskertza jaso du eta 2006an Austrian Holocaust Memorial Award (AHMA) saria eman zioten. Halaber, 2008tik Austriak boluntarioak bidaltzen ditu museoaren lanetan laguntzeko.
Egitura
Lehen unetik kultur-gunea sortu nahi izan zuten. Horretarako jabegoan beste bi bungalow eraiki zituzten. Bungalow horietan mota askotako aktibitateak burutzen dira: irakurketak, erakusketak, aurkezpenak, guztia Stefan Zweig eta nazismotik ihes egin zuten intelektualen inguruan. Museoarekin batera, bestetik, bideoteka, fototeka eta hitzaldi aretoa daude.
Myzomela nigrita
Myzomela nigrita Myzomela generoko animalia da. Hegaztien barruko Meliphagidae familian sailkatua dago.
Ballendorf
Ballendorf Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Bordlands
, Eskoziako herri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Clarias microspilus
Clarias microspilus Clarias generoko animalia da. Arrainen barruko Clariidae familian sailkatzen da.
Clearmont (Missouri)
Clearmont Missourieko hiri bat da. Nodaway konderrian kokatua dago. 2010ean 170 biztanle zituen, 0.42 kilometro koadrotan banatuta.
Myriostephes
Myriostephes Crambidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Myriostephes matura da.
Tanatosi
Tanatosia animalia batzuek erabiltzen duten biziraupen estrategia bat da, non hilik daudela erakusten duten harrapariak jan ez ditzan. Hainbat animaliak erabiltzen du estrategia hau, hala nola intsektuek (fasmidoek, koleopteroek edo inurriek), narrastiek (suge eta sugandilek), anfibioek, ugaztunek eta hegaztiek.
Campostoma pullum
Campostoma pullum Campostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Secuieni (Neamț)
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Tanatosi
Izena
Grekerazko θανάτωσις (Thanátosis) hitzetik dator eta bi hitz elkartzen ditu; Thanatos (heriotza) eta -sis atzizkia (ekintza). Horrela "hildakoarena egin" esan nahi du kontzeptu honek.
Prozesua
Zientzilari askok "mugiezintasun toniko" gisa definitzen dute tanatosia. Arriskua ikusten duenean kanpoko estimuluekiko erantzuna nabarmen murrizten du animaliak eta arriskua pasatzen denean jatorrizko egoera fisiologikoa berreskuratzen du.
Babes funtzioa
Harrapari gehienek bizirik dauden animaliak ehizatzen dituzte eta errezelo handia izaten dute hilik aurkitutakoaz elikatzeko, gaixotasunak ekar ditzakeelako. Heterodon platirhinos sugeak esate baterako hildakoaren itxurak egiteaz gain usain desatsegina jariatzen du eta harrapariak usteltzen dagoen animalia dela pentsatzen du.
Ugaztunen artean aipagarriena Didelphis virginiana martsupiala da. Bere burua mehatxatua ikusten duenean tanatosia egiten du. Mugimendu ezari beste hainbat ezaugarri ere gehitzen dizkio; oka egiten du, hortzen artean bitsa agertzen du eta pixarekin eta gorotzarekin usain txarreko sustantzia kimiko bat jariatzen du. Tarteka gertatzen da errepide bat gurutzatzerakoan trafikoa ikusi eta tanatosia egitea eta gehienetan autoek harrapatu egiten dute.
Hainbat harraparik mugimenduan dagoen harrapakina soilik ikusten dute. Bestalde harrapari ugarik harrapakin osoa irensten dute eta tanatosi egoeran dagoen animalia irensteko zailtasunak izan ditzakeela iruditzen bazaie baztertu egiten dute.
Armiarma espezie batzuetan kopula garaian emeak arra jaten du eta hori ekiditeko arrek ugaldu ondoren tanatosia burutzen dute eta emeak hilda dagoela pentsatzen duenez ez du jaten.
Harraparitza
Afrikako Malawi aintziran bizi den Nimbochromis generoko arrainak hilda dagoen itxurak egiten ditu. Geldi geldi egoten da albo batera etzanda eta kolorea apaltzen du hilda dagoenaren plantak eginez. Berau jatera datozen sarraskijaleak hurbiltzen direnean eraso azkarra eginaz harrapatzen ditu.
Don Pimpón
Don Pimpón Barrio Sésamoko pertsonaia da, Alfonso Vallejo aktoreak interpretatua. 1980ko hamarkadako espainiar bertsioan Espinete edo Txema okina bezalako pertsonaiekin agertzen zen.
Jende askok uste du hontz bat irudikatzen zuela, baina pertsonaiaren diseinua Vallejoren beraren itxuran oinarritzen zen, aktoreak dioen bezala.
Serieko pertsonaia bidaiaria zen. Bere lagunarekin, Kapurthala maisuarekin, mundu osoan zehar abenturak hasi eta auzora itzultzen zen, modu hezigarrian azaltzera.
Bakarlari gisa kantatu zuen abesti bakarra "La canción de Don Pimpón" izan zen.
Barrio Sésamoko pertsonaiak Jim Hensonen lantegietan sortzen ziren, eta Reyes anaiek mantendu zituzten, Electroduendes, La bola de cristal eta Los Muñegotes ere sortu zituztenak.
Bechdel testa
Bechdel testa —orobat Bechdel/Wallace testa, Bechdelen araua edo Bechdelen legea izenez ere ezaguna— filmetan, komikietan, antzezlanetan eta beste kultura-produktuetan genero-desparekotasuna neurtzeko sistema bat da; Alison Bechdelen Dykes to Watch Out For edo DTWOF komikiaren bidez hedatu zen. Antza denez, Liz Wallace, komikiaren egilearen adiskide bat, izan zen testaren asmatzailea. 1985ean agertu zen lehenengoz, The rule izeneko tira komiko batean, DTWOF komikiaren jatorrizkoaren 22. orrialdean.
Ebaluazeko bidea
The rule tira komikoan, pertsonaia emakumezko batek dio berak ez dituela filmak ikusten ez badituzte ondoko baldintzak betetzen:
Hiru arau bakun horiek alderantziz jarriz gero, hau da, emakumeen ordez gizonezkoei aplikatuz gero, ia film guztiek betetzen dituzte; aitzitik, emakumezkoei ezarriz gero, harrigarria da zenbat filmek ez duten testa gainditzen.
Testaren eragina
Testa sortu zenetik, usu erabiltzen da, erraz nabarmentzen baitu zinema industrian emakumeek zein leku eskasa daukaten. Ez da zorrotzegia, ez baitirudi asko eskatzea denik bi emakumezko egotea eta beren artean hitz egitea gizonak ez diren zerbaitez; hala eta guztiz ere, film ospetsuenei aplikatzen zaienean ondorioak harrigarriak dira, eta zinema kritika egiten duten hainbat webgunek eta egitasmo feministak zerrendak egiten dituzte testa gainditzen duten eta gainditzen ez duten filmekin, eta haien ondorioek erakusten dute joera sistematikoa dela.
Testa gainditzen ez duten film zerrendak argudio gisa erabiltzen dira erakusteko ia zinema industria osoak alde batera uzten duela emakumearen ikuspegia eta ikuspegi androzentrista baten arabera jokatzen duela, gizartean emakumeak benetan duen lekua islatu gabe.
Badira antzeko test batzuk; adibidez, Pottokinaren hatsarrea (The Smurfette Principle): emakumezko pertsonaia bakar bat, portaera oso mugatua duena eta gizonezko pertsonaia nagusiaren portaera oso maskulinoarekin kontrastean dagoena daukaten filmak aztertzen ditu.
Raquel Córcoles
Raquel Córcoles (Reus, 1986ko abenduaren 31), Moderna de Pueblo izenarekin ezagunagoa, komiki egile eta ilustratzailea espainiarra da.
Biografia
Raquel Córcoles 1986ko abenduaren 31ean jaio zen Reus hirian, Katalunianko Tarragona probintzian.
Publizitate, Kazetaritza eta Ikus-entzunezko Komunikazioko ikasketak egin zituen Rovira i Virgili Unibertsitatean (2005-2007), Tarragonan, eta kazetaritzako lizentziatura bat Juan Carlos Erregea Unibertsitatean (2007-2009), Madrilen.
Bere ibilbide profesionala Nissan Iberia S.A. enpresan hasi zen, junior mailako kontu-exekutibo gisa, 2007an. InformativosTelecinco.com-eko erredaktorea izan da, burtsako eta ekonomiako informazioari estaldura nazionala emanez, eta publizitate-agentzia batzuetatik pasatu da, copy edo sortzaile gisa.
Komiki ilustratzaile bezala 2011ko abuztuan hasi da El Jueves aldizkarian, non asteroko komiki orri bat argitaratzen duen, eta urte berean Cuore aldizkarian asteroko tira komiko batekin. Gainera, GQ aldizkarian eta El País egunkarian kolaboratzen du.
Sortzaile lana eta El Juevesekoa alde batera uztea erabaki zuen, denbora guztia bere proiektu pertsonalari eskaintzeko: Moderna de Pueblo, non gidoiak sortzen dituen, irudien ilustratzailea den, eta haren edukiak zuzentzen dituen. Carlos Carrerorekin (Madril, 1984) batera lan egiten du proiektu honetan, markaren alde digitala eta enpresariala zuzentzen eta kudeatzen baitu, eta 2014tik Moderna de Pueblo enpresaren Interneteko denda ofizialaz arduratzen da.
Moderna de Pueblo
Pertsonaiak berari edo bere lagunei gertatutakoak kontatzen ditu, baina asmoa irakurleak ezagutu dezakeen prototipo bat izatea da, ironia komiko ukitu batekin. Bere istorioak hogei urte inguruko emakume bati buruzkoak dira, hirian arrakasta izateko herritik aldatu eta irakurlearekin konektatu nahi duten egoeren parodia egiten duena. Bere komikietan, eguzkitako betaurreko iraunkorrak dituen neska ilehori bat, Moderna de Pueblo, eta hiriko kulturako pertsonaia ezberdinak dira protagonista, hala nola eguneroko arazoak dituzten emakumeak, gazte frustratuak, bekadunak, hipsterrak edo modernoak.
Argitaratutako liburuak
Bere liburuak bi bertsiotan argitaratzen dira, bata gaztelaniaz eta bestea katalanez, e-book formatuko bertsioaz gain.
Eleberri grafiko honek, herrikoa izanik, hirian bizirautea eta modernoa izatea nola lortu du gai nagusia. Egileak berak uste duenez, "bizirik irauteko eskuliburua da". Marta Rabadán diseinatzaile grafikoarekin batera, Raquel Córcolesek argitaratutako lehen komikia da. Conecta 't al Còmic 2010eko Carnet Jove Bekaren irabazlea da lan hau.
Raquelek argitaratu duen bigarren eleberria da, hirian ezarri ondorengo amodio eta desamodioak modu komiko batean irudikatzen dituena, zehazki, hirian herriko pertsonaia honek daramatzan hilabeteetan aurkitu dituen gizon "tentel" prototipoak, eta hauek nola gainditu.
Oraingo honetan, Raquelek bere eleberrietako pertsonaia berri bat aurkeztuko du, "Cooltureta" edo dena dakiena, eta ez badaki, itxura egingo duena. Hiriko modako auzora aldatzea erabakitzen duen gizon bat, lagun kultuak izan nahi dituena, bere gustu berak dituen norbaitengan maitasuna aurkitu nahi duena, eta hiriko kafetegi modernoenak bertatik bertara ezagutu nahi dituena.
Liburu honen gai nagusia gaur egungo feminismoa da, Disney munduaren printzesa eta printzeen metafora batekin batera. Horrekin, genero-estereotipoak ezabatu nahi dira, eta hainbat eremutako iruzkin eta jarduera matxistak kritikatu eta salatu, hala nola lanean edo sexuan.
Uneg
Uneg edo Uadynas, Egiptoko II. dinastiako laugarren faraoia izan zen, eta, Jürgen von Beckerathen arabera, K.a. 2742tik K.a. 2735 arte gobernatu zuen.
Villers-Bocage (Calvados)
Biztanleria
2007an Villers-Bocage udalerrian erroldatutako biztanleak 2.894 ziren. Familiak 1.208 ziren, horien artean 407 pertsona bakarrekoak ziren (130 bakarrik bizi ziren gizonak eta 277 bakarrik bizi ziren emakumeak), 387 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 341 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 73 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.