cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Clara Schumann
Editore
Clara Schumannen eta Johannes Brahmsen arteko harremana bere bizitzako lehen etapakoa da, nahiz eta Robert Schumannekin ezkonduta egon. Musikaria kontzertista gisa iritsi zen senar-emazteen ondora, eta laster hasi ziren harreman onak. Brahms bazkaltzera gonbidatzen zuten maiz, eta haien seme-alabekin ondo moldatzen zen. Baina, Clararekin, pixkanaka, maitasun-tonuak hartu zituen harreman intelektual eta artistiko sakona sortu zuen. Honelaxe idatzi zion Brahms-ek: ''Oso lagun maitea zara niretzat, ezin dut esan... Horrela jarraitzen badu, beira-arasa baten atzean jarri edo aurreztu egingo dut, urrez oroimenean sartu ahal izateko.'' Brahms-ek bere lanak aurkezten zizkion Clarari estreinatu aurretik; askotan berari eskainitako gaiak ziren eta piano-lan batzuk estreinatzeaz arduratu zen, eta behin baino gehiagotan jo zuten elkarrekin. Harekiko sentimenduak Joseph Joachim biolin-joleari azaldu zizkion gutun batean: ''Ez dut uste errespeturik ez dudanik, eta amua adina miresten dut, eta sorginkeriaren biktima naiz. Sarritan, indarrez eutsi behar izaten diot, besoetan isilik ez inguratzeko, eta are... ez dakit, hain naturala iruditzen zait berak ez lukeela gaizki hartuko.'' 1855ean, Brahms-ek hauxe idatzi zion Clarari: ''Zugan pentsatzea besterik ezin dut egin... Zer egin didazu? Ezin duzu bota bota didazun sorginkeria?'' Bere buruaz beste egiten saiatu ondoren Robert psikiatriko batean sartu zutenean, Brahms Claraz eta haren seme-alabez arduratu zen, eta elkarrekin bizi izan ziren Düsseldorfeko pisu batean. Robert 1856ko uztailaren 29an hil zen. Maiatzaren 31n, Brahms-ek bere sentimenduak argi eta garbi adierazi zizkion gutun batean:
''Clara maitea, maite zaitudan bezain samur idatzi nahi nizuke eta nahi ditudan gauza on guztiak esan. Hain maitea zara niretzat, ezin baitut hitzez adierazi. Nire maitea eta beste izen asko deitu nahiko nizkizuke, inoiz ere ez zu maitatzea utzi gabe... Gauzak une honetan dauden baino urrunago joan badaitezke... Hiri berean bakarrik bizi banintz, zurekin eta nire gurasoekin… idatzi gutun eder bat laster, zure kartak musuak bezalakoak baitira.'' Robert hil ondoren, harremana areagotu egin zen. Elkarrekin joan ziren Suitzara, baina inoiz ez ziren ezkondu eta ez dago argi zer asmo zuten. Zaila da bikotearen harremana guztiz ezagutzea, urte askoan bidali zizkioten gutunak suntsitzea erabaki baitzuten biek, nahiz eta Clarak bere gustuko gutunetako batzuk gorde zituen.
1891ko martxoaren 12an, Clarak agertokietatik alde egin zuen, Brahms-ek konposatutako Haydnen gai bati buruzko bariazioetako bi pianorako moldaketaren bidez. Handik bost urtera hil zen, eta urtebetera hil zen konpositorea.
Eragina bera bizi zela
Eragin handia izan zuen piano-jotzaileengan, haren irakaskuntzaren bidez, zeinean adierazpena eta kantu-tonua nabarmentzen baitziren, konpositorearen asmoen mendeko teknika batekin. Bere ikasle batek, Mathilde Vernek, Ingalaterrara eraman zuen irakaskuntza, eta han, besteak beste, Solomon Cutnerri irakatsi zion. Beste ikasle batek, Carl Friedbergek, Estatu Batuetako Juilliard Eskolara eraman zuen tradizioa. Han, Malcolm Frager eta Bruce Hungerford ikasle izan ziren.
Halaber, erabakigarria izan zen Robert Schumannen lanak errepertorioari aintzatetsi, estimatu eta eranstea. Etengabe sustatu zituen bere lanak.
Herri-kulturan
Clara Schumann askotan erretratu dute zineman edo telesailetan. Träumerak, hari buruz ezagutzen den filmik zaharrena, 1944ko maiatzaren 3an estreinatu zen Zwickauren. Ziur aski, filmik ezagunena Melodía inmortal (1947) da, Katharine Hepburn (Clara), Paul Henreid (Robert) eta Robert Walker (Brahms) protagonista zituela. 1954an, Loretta Young-ek The Loretta Young Show-en erretratua egin zuen, The Clara Schumann Storyren lehen denboraldiko 26. atalean (1954ko martxoaren 21ean lehen aldiz emititua). Senarraren konposizio-karrera babesten zuen, George Nader-ek interpretatua, Shelley Fabg eta Youngekin batera. Brahms and the Little Singing Girls (1996) filmean ere agertu zen, Lori Piitzekin piano-jolearen paperean. Bi film alemaniar berriagoak hauexek dira: Udaberriko sinfonia (1983), Nastassja Kinski protagonista duela, Clara gisa, eta Helma Sanders-Brahmsen 2008ko Geliebte Clara filma, Martina Gedeck protagonista zuela.
Andreas Stauberen 1835eko litografia bateko Clara Schumannen irudi bat agertu zen 100 marko alemaneko billetean, 1989ko urtarrilaren 2tik 2002ko urtarrilaren 1ean euroa hasi zen arte. Billetearen atzealdeak berak jo zuen kola-piano bat eta Hoch kontserbatorioaren kanpoaldea erakusten ditu. Kontserbatorioko eraikin berriko areto handiak bere izena darama.
Sumter konderria (Alabama)
Sumter konderria (Sumter County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Livingston da. 2010eko zentsuaren arabera 13,763 zituen, 2365,49 kilometro koadroko azaleran.
Benavent de Segrià
Benavent de Segrià Kataluniako udalerria da, Segrià eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. 7,4 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.489 biztanle zituen.
Sumter konderria (Alabama)
Geografia
Sumter konderriak 2365,49 kilometro koadro ditu. Horietatik 24,44 ura dira. Beste 2341,06 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,82 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 13,763 pertsonetatik 3,349 txuriak edo hispanoak dira. 10,320 beltzak edo afroamerikarrak. 11 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 33 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 46 pertsonek kokatzen zuten.
Ana Bejerano
Ana Maria Bejerano Etxebarria, ezagunagoa Ana Bejerano izenez (Getxo, 1962 - Urduliz, 2022ko urtarrilaren 2a), bizkaitar abeslaria izan zen.
Biografia
2022ko urtarrilaren 2an hil zen Urdulizko eritetxean, 60 urte zituela.
Guadalupe paper-fabrika
La Guadalupe paper-fabrika 1872an Baldomero Ollok sortu zuen Tolosako Ezama auzoan, Oria ibaiaren alboan Anoetako zubiaren parean, bertan zegoen Don Bernardino Abello Llanoren Fábrica de alambres y puntas de París fabrika aprobetxatuz.
Historia
Garai hartan papergintzaren industriaren oso hedatua zen Tolosaldean eta inguruko herrialdeetara zabaltzen ari zen. Baldomero Ollok, La Guadalupez gain, beste paper-fabrika batzu erosi edo sortu zituen, hala nola, La Tolosana, La Guipuzcoana etab. 1892rako ordea, bai Euskal Herrian eta bai Espainian paper-fabriken kopurua handitzen krisialdi bat bizi izan zuten eta Baldomerok urte hauetan eraikitakoa galdu zuen. La Guadalupe Vicente San Gilen agintaritzapean geratu zen.
70-80ko hamarkaden krisialdiaren ondorioz itxi zen fabrika
Gorkha
Gorkha (nepaleraz गोरखा) edo 1996tik aurrera Prithvīnārāyan Nagarpālikā (nepaleraz पृथ्वीनारायण नगरपालिका), bertan jaio zen Prithvi Narayan Shah erregearen omenez. Nepalgo Gandaki Guneko hiria da.
Bertan zuen egoitza Indiatik etorritako gurkha leinuak.
Konstantino II.a Eskoziakoa
Biografia
Aedh Eskoziakoaren semea izan zen eta Eskoziako lehen erregea izan zen Kenenth I.a zuen aitona. Konstantino II.aren erresuma Tay ibaiaren inguruan kokatzen zen, iparraldeko muga Morayko fiordoaren inguruan zegoen eta hegoaldekoa Forth ibaian. Iparraldetik bikingoek eraso zuten eta hegoaldean Wessex eta Merciako erresumek iparralderantz egindako ekinaldietatik babestu behar izan zuen. 927an hegoaldeko erresumetako Athelstan erregearen menpean kokatu zen bikingoei aurre egin ahal izateko, baina honen konkista nahiak ikusita 937an Dublingo errege bikingoarekin bat egin eta Athelstanen erresuma eraso zuten, Brunanburheko borrokan porrota jaso zuten arte.
Ordura arteko erregealdi luzeena izan ondoren 943an abdikatu egin zuen eta St Andrewseko monasteriora erretiratu zen monje bizitzara. Bere lehengusua zen Malcolm I.a bihurtu zen errege. Konstantino II.a 952 urtean hil zen.
Ondorioak
Piktoen erresumako gaelizazioan eragin handia izan zuela kontsideratzen da, Irlandako monasterio erreformatzaileak babestu baitzituen. Eliza eta administrazio institutuen lehen aztarnak azaldu ziren. Albako Erresumaren buru izan bazen ere, lehen aldiz agertzen dira Scottas eta Scotland hitzak.
Guadalupe paper-fabrika
Ondorengoak
Lezamako auzoan fabrikaren eraikuntza zenean banaketak egin ziren eta gaur egun lantegi eta biltegiak daude.
Paul Breitner
Paul Breitner (Kolbermoor, 1951ko irailaren 5a) alemaniar futbolari ohia da.
Bayern Munichen hasi zuen bere ibilbidea, ondoren; Real Madrilen eta Eintracht Braunschweigen jokatu zuen eta Bayernera itzuli zen bere ibilbide amaitzera.
48 partida jokatu zituen Alemaniako futbol selekzio nazionalarekin eta Europako eta Munduko txapelduna izan zen.
Taldea
Bayern Munich
Real Madrid
El hijo de la novia
El hijo de la novia 2001. urtean Juan José Campanellak zuzendutako film argentinarra da. Izendatu zuten Oscar Sarietarako atzerriko filmen kategorian eta "Zilarrezko Kondorra" pelikularen onenaren saria jaso zuen.
Sinopsia
Rafael Belvedere 40 urte inguruko gizona da, bere aitaren eskutik jatetxea jaso duena. Hala ere, lan honek ekarritako estresagatik estu bizi da eta gainera bizitza sentimentalean gauzak ez zaizkio ondo joaten, dibortziaturik baitago. Hau guztia dela-eta, bere neska-lagunari ez dio kasu handirik egiten. Azkenean, alzheimerrak jota dagoen bere amaren amets zaharra bete beharko du, hura hil baino lehen: Elizaz ezkondu.
Talladega konderria (Alabama)
Talladega konderria (Talladega County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Talladega da. 2010eko zentsuaren arabera 82,291 zituen, 1969,18 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Talladega konderriak 1969,18 kilometro koadro ditu. Horietatik 60,94 ura dira. Beste 1908,24 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 41,79 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 82,291 pertsonetatik 54,457 txuriak edo hispanoak dira. 26,171 beltzak edo afroamerikarrak. 290 amerikar natiboak ziren eta 6 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 349 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,018 pertsonek kokatzen zuten.
ExxonMobil
EssoMobil Corporation Estatu Batuetako petrolio enpresa bat da. "Standard Oil Company" bezala eraiki zuten 1889an, "Standard Oil" trust banandu ostean.
Egiten duen lana mundu guztiko 40 herrialde baino gehiagotara zabaltzen da, eta, beste gauza batzuen artean, petrolio eta gas naturalaren ustiaketa, elaborazio eta merkaturatzeaz arduratzen da, baita produktu kimikoen, plastikoen eta ongarrien fabrikazioaz ere.
Urteko salmentek (26.949 milioi dolar 1984an) munduko petrolio-enpresen artean seigarren eta Estatu Batuetan laugarren jartzen dute. Aurten 1.183 milioi dolarreko irabaziak izan ditu eta 53.581 langileri eman dio lana. Sozietatearen egoitza Dallasen dauka. 2009an Fortune aldizkariak munduko ondasun monetario handieneko bigarren enpresatzat sailkatu zuen, lehenengoa Royal Dutch Shell zen.
Munduko burtsako kapitalizazio handieneko 500 enpresei buruzko azken txostenean, ExxonMobilek 2. postua dauka. Walmart konpainiaren eraginez igo zen postu horretara.
Film (zinema)
Filma edo pelikula zinema zuzendari batek kamera baten bidez grabatu eta muntaia-prozesuaren ondoren publikoari aurkezten dion zinema-lana da. Izena erabilitako euskarriarengatik datorkio. Izan ere, argazkiarekiko sentikortasuna duen materialezko zintak izaten ziren, inpresioz irudi fotografiko eta zinematografikoak gordetzen zituenak. Zinta horiek dituzten fotogramak era bizkor eta jarraian ikusten direnean (gutxienez 18 fotograma segundoko), mugimenduaren ilusioa sortzen dute, gizakien erretinak une batez irudia gordetzen baitu. Gaur egun, zinema egiteko eta ikusteko euskarrien eskaintza zabalagoa da.
Filmak arte-lan mota bat ere badira, zeinek kulturaren gainean eragin handia daukaten, entretenimendu iturri arrakastatsua izan baitaiteke. Zinemako bista-elementuek komunikatzeko ahalmen unibertsala ematen diote filmari, hizkuntzen arteko trabak azpititulu edo bikoizketen bidez gaindituta. Film batzuk mundu osoan bilakatu dira ospetsu.
Filmaren grabazioa eta transmisioa
Film baten irudi mugikorrak sortzen dira: zinema-kamerarekin benetako eszenak ateraz; marrazkiak edo miniaturazko modeloak animazio-teknika tradizionalak erabiliz; konputagailuz sortutako irudi (CGI) eta ordenagailu bidezko animazioaren bitartez, edo teknika horiek guztiak, edo batzuk, eta beste ikus-efektu batzuk konbinatuz.
Curan
Curan Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Curan udalerrian erroldatutako biztanleak 302 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Film (zinema)
Filmaren grabazioa eta transmisioa
Film garaikideak, normalean, guztiz digitalak dira ekoizpen, banaketa eta erakusketa prozesu osoan zehar.
Curan
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Film (zinema)
Etimologia eta termino alternatiboak
Filme izenak, jatorriz, erreferentzia egiten dio filmak grabatzeko eta bistaratzeko benetako euskarria izan ohi den zeluloide-zerrendako emultsio fotokimikoaren geruza meheari.
Curan
Etxebizitza
2007an 171 etxebizitza zeuden, 119 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 161 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 119 etxebizitza nagusietatik 106 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 82 etxek bost zituzten. 87 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Film (zinema)
Etimologia eta termino alternatiboak
Badira beste hainbat termino film indibidualetarako, besteak beste, irudia, irudi ikuskizuna, mugitzen den argazkia, argazki-jokoa, flicka edo pelikula. Euskal Herrian, ohikoena pelikula da, eta Europan filma hobesten da. Termino arkaikoak argazki bizidunak eta argazki bizidunak dira.
Curan
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 172 ziren, horien artean 133 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 133 pertsona aktiboetatik 131 lanean zeuden (81 gizon eta 50 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Curan udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 322 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.902 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Shohei Yabiku
Shohei Yabiku, (Nago, Japonia, 1995eko urtarrilaren 4a), 77 kiloko borroka greko-erromatarrean lehiatzen den kirolari japoniarra da.
Curan
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 higiezinen agentzia.
Film (zinema)
Etimologia eta termino alternatiboak
Flick, oro har, argot terminoa da, 1926an erregistratu zen lehen aldiz. Jatorria flicker aditzean du lehen filmen itxura keinuakariengatik.
Curan
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Curan udalerrian 44 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.034 hektarea erabiltzen.
Film (zinema)
Etimologia eta termino alternatiboak
Oro har, arlorako termino arruntak pantaila handia, zilarrezko pantaila, filmak eta pelikulak dira; horietako azkena erabili ohi da testu akademikoetan eta saiakera kritikoetan, termino orokor gisa. Hasierako urteetan, xafla hitza erabiltzen zen batzuetan pantailaren ordez.
Aintzindariak
Zinemaren arteak lehenagoko hainbat tradiziotan du oinarri: ahozko ipuinak, literatura, antzerkia eta arte bisualak besteak beste. , Mugitzen diren eta/edo proiektatutako irudiak izan dituzten arte eta entretenimendu lehenagoko formak hauek dira:
Shohei Yabiku
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen (Rafig Huseynov azerbaijandarrarekin partekatuz) borroka greko-erromatarrean, Japoniaren izenean; Tamás Lőrincz hungariarraren eta Akzhol Makhmudov kirgizistandarraren atzetik.
Film (zinema)
Zeluloidearen aurretik
Animazio estroboskopikoaren printzipioa 1833an sortu zen disko estroboskopikoarekin (fenakistoskopio izenez ezagutzen dena), eta, geroago zootropoan (1866tik), flip book-ean (1868tik) eta praxinoskopioan (1877tik) erabili zen zinemagintzarako oinarrizko printzipioan bihurtu aurretik.
Gutxienez 1843. urtean egin, eta 1847an proiektatu ziren, publikoki, fenakistoskopioan oinarritutako lehen animazio-proiektoreekin egindako esperimentuak. Jules Duboscq-ek fenakistoskopio proiekzio-sistemak merkaturatu zituen Frantzian 1853tik 1890era arte.
Argazkia 1839an sortu zen, baina, hasieran, argazki-emultsioek hain esposizio luzeak behar zituzten, ezen mugitzen ziren subjektuak grabatzea ezinezkoa zirudien. 1844. urtetik, gutxienez, posizio ezberdinetan kokatutako gaien argazki-serieak sortu ziren mugimendu-sekuentzia bat iradokitzeko edo ikus-angelu ezberdinen sorta dokumentatzeko. Argazkilaritza estereoskopikoaren etorrerak (1840ko hamarkadan esperimentu goiztiarrekin eta 1850eko hamarkadaren hasieratik arrakasta komertzialarekin) argazki-euskarria osatzeko interesa piztu zuen kolorea eta mugimendua harrapatzeko bitartekoak gehituta. 1849an, Joseph Plateau-k bere fenakistoskopioaren asmakizuna estereoskopioarekin konbinatzeko ideia argitaratu zuen (Charles Wheatstone estereoskopioaren asmatzaileak iradokitzen zion bezala), eta gailu konbinatuan animatzeko, igeltsuzko eskulturen argazkiak erabiltzeko posizio ezberdinetan. 1852an, Jules Duboscq-ek Stéréoscope-fantascope, ou Bïoscope izeneko tresna bat patentatu zuen, baina oso denbora laburrean egon zen merkatuan eta arrakastarik gabe. Makina baten argazki estereoskopikoak dituen Bioscope disko bat Ganteko Unibertsitateko Plateau bilduman dago, baina, oraindik, ez da tresnarik edo bestelako diskorik aurkitu.
1850eko hamarkadaren amaieran, berehalako argazkilaritzaren lehen adibideak sortu ziren, eta mugimenduaren argazkilaritza laster posible izango zela itxaropena eman zuten, baina hamarkada batzuk behar izan ziren, denbora errealean, irudi sekuentzialen serieak grabatzeko metodo batekin arrakastaz konbinatu arte. 1878an, Eadweard Muybridgek, azkenean, zaldi lasterkari baten argazki sorta bat ateratzea lortu zuen pistan zehar kamara bateria batekin, eta emaitzak The Horse in Motion gisa argitaratu zituen kabinete txarteletan. Muybridgek, eta baita Étienne-Jules Marey-k, Ottomar Anschütz-ek eta beste hainbatek ere, kronoargazkigintzako azterketa askoz gehiago sortuko zuten. Muybridgek bere kronoargazki-serieetako dozenaka ingerada beirazko diskoetan marraztu zituen, eta bere zoopraxiskopioarekin proiektatu zituen 1880tik 1895era egindako hitzaldietan.
Anschützek 1881ean egin zituen bat-bateko lehen argazkiak. 1882an, 1/1000 segundoko obturazio-abiadura ahalbidetzen zuen kamera eramangarri bat garatu zuen. Bere argazkien kalitatea, oro har, Muybridge eta Étienne-Jules Mareyren kronoargazkigintza lanetakoa baino askoz handiagoa bezala hartzen zen. 1886an, Anschützek elektrotakiskopioa garatu zuen, lehen gailu bat zeina eskuz biraldatzen zen 1,5 metro zabaleko gurpil birakari batean, 30 fotograma inguru segundoko abiaduran, beirazko plakadun 24 argazkien begizta laburrak erakusten zituen. Bertsio desberdinak erakutsi ziren nazioarteko erakusketa, azoka, konbentzio eta arkupe askotan, 1887tik 1894ra arte gutxienez. 1891n hasita, txanpon bidezko peep-box elektrotachyscope modelo baten 152 ale Siemens & Halske-k fabrikatu zituen Berlinen, eta nazioartean saldu ziren. 1892ko udan, ia 34.000 lagunek ordaindu zuten Berlingo Erakusketa Parkean ikusteko. Beste batzuek Londresen edo 1893ko Chicagoko Munduko Azokan ikusi zuten. 1894ko azaroaren 25ean, Anschützek elektrotakiskopioko proiektorea aurkeztu zuen Berlinen, 6x8 metroko proiekzioarekin. 1895eko otsailaren 22tik martxoaren 30era, guztira 7.000 bezero inguru ordaindu zuten 40 bat eszena ordu eta erdiko ikuskizuna ikusteko Berlingo Reichstag eraikin zaharreko 300 eserlekuko aretoan.
Émile Reynaudek jadanik aipatu zuen praxinoskopioaren irudiak proiektatzeko aukera 1877ko patente eskaeran. Praxinoskopioa proiektatzeko gailu bat aurkeztu zuen Société française de photographien, 1880ko ekainaren 4an, baina ez zuen bere praxinoskopioko proiekzio bezala merkaturatu 1882 baino lehen. Gero, gailua gehiago garatu zuen Théâtre Optiquen, zeinak atzealde bereiziekin sekuentzia luzeagoak proiekta ditzakeen; 1888an patentatu zuen. Makinarako, hainbat pelikula sortu zituen, kartoizko markoetan muntatu eta oihalezko banda bati lotuta zeuden ehunka gelatina-plateretan irudiak margotuz. 1892ko urriaren 28tik 1900eko martxora, Reynaud-ek 12.800 ikuskizun baino gehiago eskaini zituen, guztira 500.000 bisitari baino gehiago bilduz Parisko Musée Grévinen.
Lehenengo filmak
1880ko hamarkadaren amaieran, zeluloidezko argazki-film luzeak eta argazki-kameren asmakuntzak sortu zirenean, zeinak leiar bakarra erabiliz irudi-sekuentzia azkar bat atera zezaketen, ekintza filma bobina trinko bakarrean harrapatzea eta biltegiratzea ahalbidetu zuten.
Filmak, hasiera batean, publikoki, pertsona bati soilik erakusten zitzaion aldi berean, peep show gailuen bidez, hala nola elektrotakiskopioa, kinetoskopioa eta mutoskopioa. Handik gutxira, erakusleek filmak pantaila handietan proiektatzea lortu zuten antzokiko ikusleentzat.
Sarrera kobratu ziren filmen lehen emanaldi publikoak Woodville Latham estatubatuarrak eta bere semeek egin zituzten 1895ean, beren Eidoloscope konpainiak ekoitzitako filmak erabiliz, eta, dudarik gabe, ezagunagoak diren Auguste eta Louis Lumière anai frantsesek, beren ekoizpenetako hamarrekin. Emanaldi pribatuak hilabete batzuk lehenago eman ziren, Latham Lumière anaiak baino apur bat lehenago izan zelarik.
Eboluzio goiztiarra
Lehen filmak muntaketa edo bestelako teknika zinematografikorik gabeko gertaera edo ekintza bat erakusten zuen plano estatiko bat besterik ez zen. Film tipikoetan erakusten zen: langileak fabrikako ate batetik irteten, jendea kalean ibiltzen, hiri bateko Kale Nagusian zebilen tranbia baten aurrealdea... Kondairaren arabera, pelikula batek ikusleengana abiadura handian hurbiltzen zen lokomotora bat erakusten zuenean, ikusleek izutu, eta antzokitik ihes egiten zuen. XX. mendearen amaieran, filmak hainbat eszena lotzen hasi ziren istorio bat kontatzeko. (Zinemagileek lehen aldiz konturatu ziren hainbat plano edo eszena plano bat bestearen atzetik zihoanean, ekintza horrek plano bereizietako edukiaren arteko harremana ezartzen zuela ikuslearen buruan. Harreman hori da zinemako istorio guztiak posible egiten dituena. Adibide sinple bat da: pertsona bat leiho batetik begira agertzen bada, pertsona horrek hurrengo planoak erakusten duena, edozer dela ere, ikusten ariko den ikuspegi gisa hartuko du.) Eszena bakoitza lehenago gertatzen zen akzioaren plano geldo bakarra zen. Geroago, eszenak distantzia eta angelu ezberdinetatik ateratako hainbat planotan banatu ziren. Kameraren mugimendua bezalako beste teknika batzuk garatu ziren filmarekin istorio bat kontatzeko modu eraginkor gisa. 1920ko hamarkadaren amaieran soinu-filma komertzialki praktikoa bihurtu zen arte, zinemagintzak ikus-arte hutsa ziren, baina film mutu berritzaile horiek publikoaren irudimena bereganatu zuten. Ikusleak proiektorearen zarata lagungarri gisa bakarrik utzi beharrean, antzokiko jabeek piano-jotzaile edo organo-jotzaile bat edo, hiri-antzoki handietan, orkestra osoa kontratatu zuten une bakoitzean pelikularen aldarteari egokitzen zitzaion musika jotzeko. 1920ko hamarkadaren hasieran, film gehienak horretarako erabili beharreko partitura-zerrenda prestatu batekin zetozen, eta film-partitura osoak konposatu zituzten ekoizpen handietarako.
Europako zinemaren gorakada I. Mundu Gerra lehertzeak eten zuen Estatu Batuetako zinema-industria Hollywood-en gorakadarekin loratu zen bitartean D.W. Griffith-en The Birth of a Nation (1915) eta Intolerantzia (1916) lan berritzaileekin. Hala ere, 1920ko hamarkadan, Eisenstein, F.W. Murnau eta Fritz Lang bezalako Europako zinemagileek (Griffithen bidez zinemaren gerra garaiko aurrerapen meteorikoak inspiratuta), Charles Chaplin, Buster Keaton eta beste batzuen ekarpenekin batera, azkar harrapatu zuten Ameriketako zinemagintza, eta baliabidea gehiago aurreratzen jarraitu zuen.
Soinua
1920ko hamarkadan, soinu elektronikoen grabazio teknologien garapenak pantailan egindako ekintzarekin hizkera, musika eta soinu efektuak sinkronizaturik sartzea praktikoa izan zen. Emaitzatik sortutako soinu-filmak, hasieran, ohikoetatik pelikula isilak edo filmak  hitz egiten duten irudiak edo hitzdunak deituz bereizten ziren. Egindako iraultza azkarra izan zen. 1930. urterako, filma isila ia desagertu zen AEBn, eta dagoeneko euskarri zaharra deritzoten.
Kolorea
Beste garapen teknologiko garrantzitsu bat kolore naturala sartzea izan zen, hau da, eskuz koloreztatutako, plantilla-kolorezko edo bestelako prozedura arbitrarioen bitartez egindakoak zuri-beltzeko grabatuei gehitu beharrean, naturatik argazkiz grabatutako koloreak sartzea, nahiz eta hasieran, kolore naturaletik oso urrun egon. Soinudun filmen etorrerak soinurik gabeko pelikulak eta aretoko musikariak azkar baztertu bazituen ere, koloreak askoz mantsoago ordezkatu zituen zuri-beltzezko filmak. Berrikuntzarik behinena technicolor prozesuaren hiru banda-bertsioa ezartzea izan zen, zeina 1932an animaziozko marrazki bizidunetarako erabili zen lehenengo aldiz, eta, ondoren, zuzeneko ekintza film laburretarako eta sekuentzia isolatuentzat eta, geroago, film luze batzuetarako ere, esaterako Becky Sharp, 1935ean. Prozesuaren gastua handia izan zen, baina publikoaren erantzun egokiak, leihatilako salmentak, normalean, gehitutako kostua justifikatu zuen. Koloretan egindako film kopurua poliki-poliki handitu zen urtez urte.
1950. hamarkada: telebistaren eragin handia
1950eko hamarkadaren hasieran, telebista zuri-beltzaren ugaritzea larriki hasi zen Ipar Amerikako zinema-aretotarako bertaratzea jaisten. Ikusleak aretotara itzultzeko ahaleginean, pantaila handiagoak instalatu ziren; pantaila panoramiko prozesuak sartu ziren; 3D proiekzio polarizatua eta soinu estereofonikoa, eta koloreko film gehiago egiten hasi ziren, eta ohiko bihurtu zen salbuespena baino. Hollywoodeko film nagusi garrantzitsu batzuk zuri-beltzez egiten ziren oraindik, 1960ko hamarkadaren erdialdera arte, baina aro baten amaiera markatu zuten. Koloretako telebistako hargailuak, AEBn, eskuragarri ziren 1950eko hamarkadaren erdialdetik, baina, hasieran, oso garestiak ziren, eta emisio gutxi ziren koloretan. 1960ko hamarkadan, prezioak pixkanaka jaisten hasi ziren; kolore emisioak ohikoak bihurtu ziren, eta salmentak gora egin zuten. Kolorearen alde zegoen aukera publikoa erabatekoa argi zegoen. Zuri-beltzeko filmen azken andana hamarkadaren erdialdean kaleratu ondoren, Hollywoodeko estudioko produkzio guztiak koloretan filmatu ziren, Peter Bogdanovich eta Martin Scorsese bezalako zinemagile izarren salbuespenekin.
1960ko hamarkada eta ondorengoa
1960ko hamarkadan, estudioko sistemaren gainbeheraren ondorengo hamarkadetan, aldaketak izan ziren zinemaren ekoizpenean eta estiloan. New Wave mugimendu ezberdinek (Frantziako Nouvelle Vague, Indiako New Wave, Japoniako New Wave, New Hollywood eta Egiptoko New Wave barne) eta zinema-eskoletan hezitako zinemagile independenteen gorakadak XX. mendearen azken erdian baliabideak bizitako aldaketetan lagundu zuten. Teknologia digitala aldaketaren eragilea izan zen 1990. eta 2000. hamarkadan. 3D proiekzio digitalak neurri handi batean arazoetarako joera zuten 3D film sistemak ordezkatu zituen, eta 2010. hamarkadaren hasieran ezaguna egin zen.
Zsa Zsa Gabor
Gábor Sári ( ahoskatua; Budapest, - Los Angeles, 2016ko abenduaren 18a), Zsa Zsa Gabor izengoitiz ezaguna, hungariar jatorriko estatubatuar aktorea izan zen. Vienan hasi zen lanean eta 1941ean Estatu Batuetara joan zen. Bere lanagatik gain, bere bederatzi ezkontzegatik ere ezaguna da.
Film (zinema)
Zinema teoria
Zinemaren teoriak zinema arte gisa aztertzeko balio duten kontzeptu zehatzak eta sistematikoak garatu nahi ditu. Zinema arte-forma gisa kontzeptua 1911n hasi zen Ricciotto Canudoren seigarren artearen jaiotza manifestuarekin. Moskuko Zinema Eskola, munduko zinema eskolarik zaharrena, 1919an sortu zen zinemaren teoria irakasteko eta ikertzeko. Rudolf Arnheim, Béla Balázs eta Siegfried Kracauer-ek zuzendutako zinema teoria formalistak azpimarratu zuen nola zinema errealitatetik desberdintzen zen eta, beraz, baliozko arte edertzat har zitekeen. André Bazinek teoria horren aurka erreakzionatu zuen zinemaren esentzia artistikoa errealitatea mekanikoki erreproduzitzeko gaitasunean zegoela eta ez errealitatearekiko zituen desberdintasunetan argudiatuz, eta horrek teoria errealista sortu zuen. Jacques Lacan-en psikoanalisiak eta Ferdinand de Saussure-ren semiotikak bultzatutako analisi berriagoak, besteak beste zinemaren teoria psikoanalitikoa, zinema estrukturalista, zinema teoria feminista eta beste batzuk sortu ditu. Bestalde, Wittgensteinen eraginez, filosofia analitikoko tradizioko kritikariak ikerketa teorikoetan erabiltzen diren uste okerrak argitzen, eta film baten hiztegiaren eta bizimodu batekin duen loturaren azterketa egiten saiatzen da.
Hizkuntza
Zinemak bere hizkuntza duela jotzen da. Honi buruz, James Monakok zinemaren teoriari buruzko testu klasiko bat idatzi zuen: Nola irakurri filma. Ingmar Bergman zuzendariak esan zuen: «Niretzat, Andrei Tarkovsky zuzendaririk handiena da, hizkuntza berri bat asmatu zuena, zinemaren izaerari leial, bizitza islada gisa hartzen baitu, bizitza amets gisa». Hizkuntzaren adibide bat da hitz egiten ari den aktore baten ezkerreko profilaren joan-etorriko irudien sekuentzia; ondoren, beste aktore hiztun baten eskuineko profila agertzen da, gero horren errepikapena, entzuleek elkarrizketa bat adierazteko ulertzen duten hizkuntza da hori. Horrek zinemaren beste teoria bat deskribatzen du: 180 graduko araua Istorioak kontatzeko gailu bisual gisa, ikuslea psikologikoki presente egoteko testuinguruan kokatzeko gaitasuna duen konposizio bisuala eta edizioa erabiliz. Hollywood estiloak barne hartzen du narrazio-teoria hori Hollywood-en (Kalifornia) egoitza duten zinema-estudioek arauaren praktika erabatekoa zela eta zinemaren aro klasikoan. Lengoaia zinematografikoaren beste adibide bat da aktore baten bekokian (hausnarketa isila adieraziz) handitzen den plano bat hartzea eta jarraian lehengo aktorearen antza lauso gazteago baten planoa ebakitzen duena, lehen aktorearen antza lausoa duena eta lehengo pertsonaren iraganeko ni bat gogoratzen ari dela adierazten duena; horrek denbora-trantsizio bat eragiten duen konposizio-edizio bat adierazten du.
Muntaia
Montajea film zati bereiziak hautatzeko, editatzeko eta, ondoren, elkartzeko teknika da, filmaren atal berri bat egiteko. Eszena batean, gizon bat gudura doala erakus lezake, bere gaztaroari eta etxeko bizitzari buruzko flashback-ekin eta efektu bereziekin batera, filmazioa amaitu ondoren filmean jarrita. Horiek guztiak bereizita filmatu zirenez, eta aktore ezberdinekin, agian, azken bertsioari muntaia deitzen zaio. Zuzendariek muntaiaren teoria bat garatu zuten Eisensteinek irudien elkarren arteko uztarketa konplexua bere Potemkin korazatua filmean hasiz. Kontrapuntu musikal eta bisuala txertatzeak eta eszenaren garapenak (mise en scene edo eszenaratze, edizio eta efektuen bitartez, edizio eta efektuen bitartez) operan eta balletean erabiltzen direnen pareko teknika konplexuagoak ekarri ditu.
Zinema kritika
Zinema kritika filmen azterketa eta ebaluazioa da. Oro har, lan horiek bi kategoriatan bana daitezke: zinema-ikasleen kritika akademikoa eta egunkarietan eta beste hedabide batzuetan, aldizka, agertzen den kazetaritza zinematografikoa. Egunkari, aldizkari eta hedabideetarako lan egiten duten zinema kritikariek estreinaldi berriak aztertzen dituzte batez ere. Normalean, behin bakarrik ikusten dute filma, eta egun bat edo bi baino ez dituzte euren iritziak emateko. Hala ere, kritikariek eragin handia dute ikusleen erantzunean eta filmen asistentzietan, bereziki genero jakin batzuetakoetan. Masiboki merkaturatzen diren akzio, beldurrezko eta komedia-filmek ez du eragin handirik izaten kritikariek filmari buruz egiten duten epaiketa orokorrak. Film baten argumentuaren laburpenak eta deskribapenak eta zinema kritika gehien osatzen duten zuzendarien eta gidoilarien lanaren balorazioa, oraindik ere, eragin handia izan dezakete jendeak filma bat ikustera joateko. Ospe handiko filmetarako, hala nola drama eta arte-film gehienetarako, kritiken eragina garrantzitsua da. Aldizkari eta egunkari nagusietako kritikari nagusien iritzi txarrak, sarritan, publikoaren interesa eta asistentzia murriztuko du.
Curan
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Film (zinema)
Zinema kritika
Kritikari baten iritziak film jakin batek leihatilan izan dezakeen errendimenduaren eragina eztabaidagai da. Kritikari batzuek diote 2000ko hamarkadan zinemaren marketina hain bizia, ongi koordinatua eta ondo finantzatua zegola, ezen kritikariek ezin zuten saihestu gaizki idatzitako edo filmatutako superprodukzio batek merkatuko arrakasta lortzea. Hala ere, gogor kritikatutako sustapen handiko film batzuen porrot katastrofikoak eta kritikak goraipatutako film independenteen ustekabeko arrakastak adierazten dute muturreko erreakzio kritikoek eragin handia izan zezaketela. Beste kritikari batzuek nabarmendu dute gutxi ezagutzen diren filmekiko interesa pizten dutela filmaren kritika positiboak. Alderantziz, badira zinema konpainiak konfiantza gutxi duten hainbat pelikula, ezen uko egiten dieten kritikariei ikustaldi aurreratua emateari filmaren panoramika zabala saihesteko. Hala ere, hori, normalean, kalterako da, bada, kritikariek taktika jakintsua baitute, eta publikoari ohartarazten diote filmak, agian, ez duela ikustea merezi, eta, ondorioz, filmek porrot egiten dute. Aldizkari eta egunkaritako zinema-kritikariei, zinema-kritikari deitzen zaie, batzuetan. Filmen ikuspegi akademikoagoa hartzen duten kritikariek (zinema-aldizkarietan argitaratuz eta zinema-teoria edo zinema-ikasketen ikuspegiak erabiliz filmei buruzko liburuak idatziz) zinema eta filmazio-teknikek nola funtzionatzen duten eta zer eragin duten pertsonengan aztertzen dute. Beren iritziak egunkarietan argitaratu edo telebistan agertzea baino, haien artikuluak aldizkari akademikoetan edo goi-merkatuko aldizkarietan argitaratzen dira. Ikastetxe edo unibertsitateekin ere afiliatuta egon ohi dira irakasle edo irakasle gisa.
Koldo Mitxelena zinema kritikari
Koldo Mitxelena hainbat denboraz zinema kritikari izan zen. Bere kritikak EGAN  aldizkarian argitaratzen zituen, eta beste egunkari edo aldizkarietako kritikarik ez bezala, bere poltsikotik ordaindu behar zuen sarrera, noski, ez dugu pentsatuko bere kritikak euskarazko aldizkari batean argitaratzen zirelako izango zenik, bai zera!
Film baten zuzendaritza
Film baten zuzendaritzak hiru zati ditu: aurrekoizpena, ekoizpena (tartean filmatzea duena) eta ekoizpen ostekoa.
Neurri bateraino, zinema ekoizleak aurrekoizpenaz, zinema zuzendariak filmatzeaz eta editoreak ekoizpen ostekoaz arduratzen dute, hala ere, ekoizle eta zuzendariaren izaerak batzuetan besteen zatiak behatu baino tutelatu egiten dituzte.
Aurrekoizpena
Zati honetan film bat behar dituen prestatze-lan guztiak egiten dituzte: finantza-iturriak lortu, kokalekuak aukeratu, aktoreak bilatu.
Heraklides Pontiko
Heraklides Pontiko (Ἡρακλείδης ὁ Ποντικός; K.a. 390-K.a. 310 gutxi gora-behera), astronomo eta filosofo greziarra zen.
Film (zinema)
Aurrekoizpena
Gidoia idazteko ideia bat beharrezkoa da. Batzuetan hau jatorrizkoa da, baina askotan eleberri batean, jadanik egindako film batean edo telesail batean dago eta egokitzen dute.
Ekoizpena
Filmatzean aktoreek ez ezik, soinu ingeniariak, kameralariek, eszenografoek, argitzaileek, makillatzaileek, jostunek, ile-apaintzaileek, idazkariek eta beste hainbat langilek ere hartzen dute parte.
Zati honen arduradun nagusia zinema zuzendaria da, bere eginkizun asko eskuordetu behar duena.
Ekoizpen ostekoa
Behin filma grabatua, ekoizpen osteko lanak egin behar dituzte. Horietatik nagusienetariko bat efektu bereziak gehitzea da. Nahiz eta batzuk jadanik filmatzean sortu, askok hemen sartzen dituzte (konputagailuaren bidezko animazioak, gaininpresioak, eta abar).
Orduan filmaren azken emaitza lortzen du editoreak. Honek, zuzendariak lagunduta, filmatuta dauden ehundaka metro pelikula hautatu eta, behin enkoadraketa aukeratu eta batzuetan eszena batzuk errepikatu ondoren, muntaketa egin eta koherentzia ematen dio filmari.
Banaketa
Behin ekoiztua, lehendabizikoz antzerki edo zinema batean aurkezten diote ikus-entzuleei. Historian aurkezpen hauek bertan egin dute horixe baitzen banaketa egiteko modu bakarra.
Hala ere 1970eko hamarkadaz gero, telebistak filmak programatzeari ekin eta film batzuk telebistaren bidez ikusi zitezkeen. Egungo banaketa anitza da, zinema eta telebistaz gain, bideokasete, DVD edo Interneten bidez ikusgai daudelako.
2000. urtean egindako ikerketa baten arabera, Hollywoodeko estudioen diru-sartzeak % 26 zinemen sarreretatik, % 46 VHS eta DVD salmentetatik eta gainerako % 28a telebistatik (irekian ematea, kable eta pay-per-view) zetozkien.
Teknologia
Jatorrizko zeluloide, azetato edo poliesterrean oinarritutako eta argiarekiko sentikorra den filma erabiltzen bazuen ere, bideoa sortu zenetik (hasieran analogikoa eta egun digitala) geroz eta gehiago erabiltzen da filmak egiteko.
Heraklides Pontiko
Heraklea Pontikan jaioa (ondoren Bitinia), eta Atenasera joana, Aristoteles eta Demokritoren ikasletzat hartua izan zen. Platonen Akademiarekin ere lotua izan da. Diogenes Laertzioren arabera, Espeusiporen laguna izan zen. Bere idazkien zati gutxi kontserbatzen dira, eta, ezaugarririk nabarmenena, bere pitagorismoa da.
Lurrak bere ardatzaren inguruko errotazioari buruz hausnartu zuen lehen filosofotzat hartzen da, itzuli bat 24 ordutik behin betetzen zuela ebatziz. Merkurio eta Artizar planetek eguzkiaren inguruan biratzen zutela ere ebatzi zuen.
Buffon (argipena)
Buffon izenak hainbat adiera ditu:
Curan
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NA-4061
NA-4019 edo Azpirotzko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-1300 nafar errepidearen 18,04 kilometroan hasi eta Larraunen dagoen Azpirotz kontzejura arte doa. Errepidea 0,33 kilometro luze da.
Meinersen
Meinersen Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Jason
Jason (Ἰάσων, Iásōn, ahoskatua) greziar mitologiako pertsonaia bat da. Eson eta Alzimedaren semea zen, Iolkoseko erregea, bere anaia Peliasek tronutik kendu zuena. Azken honi, orakuluak, sandalia bakarra jantzita zeraman gizon batekin kontu handia izateko esan zion, bere tronua arriskuan jarriko baitzuen.
Jason, Kiron Zentauroak hezi zuen helduarora iritsi zen arte. Jasonek hogei urte bete zituenean, Iolkosera abiatu zen, herentziaz berea zen tronua berreskuratzeko asmoz. Bidean, ibai bat gurutzatu behar izan zuen, non bere sandalietako bat galdu zuen. Hirira iritsi zenean, bere osaba Peliasek deitu zuen, eta honek, bere ilobak sandalia bakarra zeramala ikusi zuen. Baita orakuluak esandako pertsona izan zitekeela ere. Horregatik, bere lurretik aldentzea erabaki zuen, betebehar zail batetara bidaliz: Kolkidara bidaiatu eta handik urrezko ahari larrua ekartzea, Frixo, Peliasen arbasoaren bizitza salbatu zuen ahari mitiko baten larrua zena. Ahari honek Kolkidara eraman zuen Frixo. Han, Frixok, Zeusi, ahari hau eman zion sakrifizio bezala, eta, ondoren, ahari larrua, urrezkoa zena, Eetes erregeari eman zion, zuhaitz batean utzi zuena, ahotik sua botatzen zuten bi zezenek eta sekula lo egiten ez zuen suge batek zaindua.
Argonautak
Jasonek, berrogeita hamar greziar heroi talde batek lagunduta (Kastor, Polux, Peleo, Orfeo, Herkules, Teseo, Laertes, Meleagro, Atalanta -taldeko emakume bakarra, korrikalari eta arkulari bikaina-) espedizioa antolatu zuen. Argosi, honen omenez Argo izena hartu zuen itsasontzia eraikitzeko esan zion. Eta, aldi berean, bertan ontziratu zirenek, ontziaren izenetik, Argonauta izena hartu zuten. Argonauta guztiak bilduta, itsasorantz atera ziren, Kolkidara bidean.
Handik gutxira, Lemnos uhartera iritsi ziren, non emakumeak soilik bizi ziren. Erreginak, Hipsipila izena zuenak, Jasonetaz maitemindu zena, uharteko emakumeak Afrodita jainkosak zigortuak izan zirela esan zion, gurtzen ez zutelako, atzera botatzeko moduko kirats batekin bustiz. Honegatik, hara hurbiltzen ziren gizonek uko egiten zieten, inguruko uharteetako emakumeekin bliduz. Mendeku bezala, lemniek uharteko gizonak hil zituzten. Argonautek denbora bat eman zuten Lemnoseko emakume hauekin, eta, gero alde egin zuten.
Herrialde batzuetatik igaro ondoren, Salmidesora iritsi ziren, non Fineo aurkitu zuten, itsua eta igarlea, argonautek, harpiak gainetik kentzen lagundu zutena emakume aurpegidun munstro hegalariak, herpe eta hegoekin, nortzuk, jainkoek jarritako zigor bat betez, Fineori, elikatzea eragozten ziotena.
Fineok, bere esker ona adieraziz, Kolkidarantz jarraitu beharreko bidea zein zen esan zien argonautei, eta, gainera, Harri Urdinetan aurkituko zuten arriskua nola gainditu esan zien. Harri Urdinak, igerian zebiltzan bi harkaitz ziren, etengabe mugitzen zirenak, euren artean talka egiten zutenak, eta, talka horietan, bertatik igarotzen saiatzen zen edonor zanpatzen zutenak.
Jasoni, edabe magiko bat eman zion, munstrozko zezenek minik egin ez ziezaioten. Zezenak uztarripean jartzea lortu zuenean, hortzak, lurrean eginiko ildoetara bota zituen. Horietatik, ehundaka gizon armatu irten ziren, heroiaren aurka joan zirenak, baina honek, Medeak esandakoa jarraituz gizon horien artera harri bat bota zuen, eta armadak euren artean borrokatu ziren. Ondoren, Medeak, sugeari berebiziko logura eragin zion. Jasonek, larru preziatua bereganatu zuen eta bere bidailagunekin, Medearekin eta azken honen neba zen Apsirtorekin ihes egin zuen honen ontzian. Eetesen gizonek, ontzia jazarri zuten, eta Medeak bere neba hil, txikitu eta itsasora bota zuen. Eetes erregeak bere semearen hondakinak bildu eta Argonautak begi bistatik galdu zituen.
Honen ondoren, Argonautek itzulerako bidaia abiatu zuten, arrisku ezberdinak saihestuz: ekaitzak, uhandreen setioa, Eszila eta Karibdis munstroen erasoa... Azkenik Iolkosera iritsi ziren. Han, Peliasek, Jasonengandik, urrezko ahari larrua jaso zuen, eta ondoren hil egin zen, bere alaben esku, hauek Medeak engainatu ondoren. Orduan, Jasonek eta Medeak Korintora ihes egin zuten. Bi seme-alaba izan zituzten. Baina, beranduago, Jasonek bere emazteari uko egin zion, Glaukarekin ezkontzeko, Korintoko erregearen alaba zena. Medeak, mendeku bezala, Jasonekin izan zituen seme-alabak eta Glauka hil zituen.
Paul Moritz Cohn
Paul Moritz Cohn (Hanburgo, 1924ko urtarrilaren 8a - Londres, 2006ko apirilaren 20a) alemaniar matematikaria izan zen.
Cambridgeko Trinity Collegen ikasi zuen eta 1948an graduatu zen; doktoregoa Cambridgen bukatu zuen 1951n. Hurrengo urtean Manchesterreko Unibertsitatean lanean hasi zen, eta 1961-1962 bitartean Yaleko Unibertsitatean eta Kaliforniako Berkeleyko Unibertsitatean aritu zen. 1962an Londresko Unibertsitatera joan zen, eta hango Queen Mary Collegen aritu zen 1967 arte. Hala ere, urte horietan zenbait bisitaldi egin zituen Chicagoko Unibertsitatera eta New York Estatuko Stony Brook-eko Unibertsitatera. Londresko Unibertsitatea utzi gabe, Bedford Collegen matematika-irakasle hautatu zuten. Hurrengo urteetan hainbat unibertsitatetan aritu zen, besteak beste, Rutgers Unibertsitatean, Parisko Unibertsitatean eta Delhiko Tulane Unibertsitatean, Albertako Unibertsitatean eta Ottawako Carleton Unibertsitatean. Israelen egon ondoren, Estatu Batuetako eta Alemaniako unibertsitateetan ibili zen. 1984an Londresera itzuli zen, eta bertan University Collegeko Matematikako Astor Irakasle hautatu zuten. Cohnek ekarpenik gehienak aljebraren arloan egin ditu, bereziki eraztun ez-kommutatiboen teorian. Magnusen teorema orokortzeaz gainera, tenkagailu-espazioen egitura aztertu zuen.
Jason
Jason eta zinea
Bost pelikula egin dira, argonautek urrezko ahari larruaren bila eginiko bidaia kontatzen dutenak. Jason eta Argonautak (Jason and the Argonauts 1963) Don Chaffeyk zuzendutakoa, non, Ray Harryhausenen efektu bereziak nabarmendu ziren, Jason and the Argonauts 2000, Hallmarkek ekoiztutako telebistarako pelikula, Medea 1969, Pier Paolo Pasolinirena, Maria Callasekin, "Tessagliako erraldoiak" 1961 eta "Herkules" 1958.
Paul Moritz Cohn
Lehenengo liburua, Lie groups (Lie taldeak), 1957an argitaratu zuen. 1958tik aurrera Jordan aljebrak eta Lieren zatiketa-eraztunak landu zituen. Bere liburu garrantzitsuenetako batzuk hauek dira: Linear equations (1958, Ekuazio linealak); Universal algebra (1965, Aljebra unibertsala); Algebraic numbers and algebraic functions (1991, Zenbaki eta funtzio aljebraikoak); Elements of linear algebra (1994, Aljebra linealaren elementuak); eta Free rings and their relations (1971, Eraztun libreak eta haien arteko erlazioak) monografia. Azkeneko hau da denetan ezagunena, eraztunei buruzko emaitza garrantzitsuak jasotzen baititu. Cohnek sari ugari jaso zituen bere lanari esker: Mathematical Association of America delakoaren (Amerikako Matematika Elkartea) Lester R Ford saria (1972) eta London Mathematical Society delakoaren (Londresko Matematika Elkartea) Senior Berwick saria (1974), besteak beste.
1989an erretiratu zen, baina jardunean jarraitu zuen, irakasle emeritu gisa eta ikerketako ohorezko kide gisa 2006an hil zen arte.
Fagiano Okayama
Fagiano Okayama (ファジアーノ岡山) Japoniako futbol talde bat da, Okayama hirikoa.
Romaña
Romaña Turtzioz udalerriko (Enkarterri, Bizkaia) herri bat da, udalerriburua dena. San Pedro eliza bere parrokia da.
Aphyosemion trilineatus
Aphyosemion trilineatus Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Beaurains
Beaurains Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.070 etxebizitza zeuden, 1.992 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 75 hutsik zeuden. 1.750 etxeak ziren eta 316 apartamentuak ziren. 1.992 etxebizitza nagusietatik 1.358 bere jabearen bizilekua ziren, 609 alokairuan okupaturik zeuden eta 25 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 94 etxek bi zituzten, 200 etxek hiru zituzten, 519 etxek lau zituzten eta 1.157 etxek bost zituzten. 1.693 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.000 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 736 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: