cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Azizulhasni Awang
Hastapenak eta hezkuntza
Azizulhasni Dungun, Terengganu (Malaysia), jaio zen, Awang Embong eta Rokiah Husin bere guraso biologikoarengandik. Bere familiako bederatzi seme-alabetatik zortzigarrena da, eta Mustafa Ngah eta Selamiah Yong-ek adoptatu zuten. Azizul 10 urterekin hasi zen txirrindan ibiltzen, bere lehen entrenatzaile Rozimi Omar-ek aurkitu, eta skate-a uzteko eta txirrindularitzan zentratzeko gomendatu zion. Eskerrak eman zizkion bere aita zenari, UPSRn 4A 1B eskola-titulua lortu ondoren sari gisa bizikleta bat emateagatik. Azizulek lehen hezkuntza Sekolah Kebangsaan Batu 48n jaso zuen, eta, bigarren mailako ikasketak, Dungungo Sekolah Menengah Kebangsaan Sultan Omar-en jarraitu zituen. PMR azterketaren ondoren, MRSM, Science School eta Bukit Jalil Sports School-en eskaintzak jaso zituen. Azkenean, Bukit Jalil-eko kirol eskola nazionalera joatea aukeratu zuen txirrindularitzan zuen interesagatik eta, gainera, garai hartan mediku edo kirolari izateko asmoa zuelako.
Ibilbidea
Azizulhasniren lorpen handienak 2017ko UCI Pista Txirrindularitzako Mundu Txapelketan urrezko domina eta 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabaztea izan dira. Beste lorpenen artean, 2009ko Mundu Txapelketan sprint kategorian zilarrezko domina eta 2010eko Munduko Txapelketan keirin kategorian zilarrezko domina daude. 2009 eta 2010ean, Malaysiako Urteko Kirolari izendatu zuten.
2011ko otsailean, Azizul istripu batean nahastuta egon zen Manchesterren, Mundu Kopako keirin ekitaldiko finalean, non lesio larria izan baitzuen 20 cm-ko egurrezko ezpala bat hankatik sartuta. Urte hartan, Munduko Txapelketatik kanpo geratu zen.
2017ko Asiako Hego-ekialdeko Jokoetan, Azizul urrezko dominaren 111. irabazlea izan zen, eta Malaysiarako urrezko domina lortu zuen Nilaiko Belodromo Nazionalean, gizonezkoen esprint kategorian txapeldun izan ondoren. Azizul, 2017ko Asiako Hego-ekialdeko Jokoetan, Malaysiako bandera-eramaile ere izan zen Cheong Jun Hoong urpekariarekin eta Mohd Al-Jufferi Jamari silat erakuslearekin batera.
Bizitza pertsonala
Azizul Athiah Ilyana Abd Samat-ekin ezkondu zen 2010eko urtarrilaren 30ean. Bikotea Melbournen bizi da beren bi alabekin.
Lorpenak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, brontzeko domina lortu zuen keirin modalitatean, Jason Kenny britaniarraren (urrezkoa) eta Matthijs Büchli herbeheretarraren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina lortu zuen keirin modalitatean, Jason Kenny britainiarraren (urrezkoa) atzetik eta Harrie Lavreysen herbeheretarraren aurretik sailkatuz.
Bergambacht
Bergambacht Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 9.733 biztanle zituen.
Herriak
Udalerria honako herriek osatzen dute:
Systomus asoka
Systomus asoka Systomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Santxosolo
Santxosolo Gueñeseko (Bizkaia) auzoa da. Gueñesko udalerriaren erdigunetik kilometro eta erdi ingurura dago.
Ondarea
Iturriagako San Martinen omenezko baseliza, harlanduzko XVIII. mendeko nabea dauka. Santxosolo dorrea, Salcedo familiak XVI. mendean eraikitako dorretxea da, gaur egun jatorrizko eraikinaren arrastoak baino ez dira geratzen.
Bernisse
Bernisse Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 12.454 biztanle zituen.
Herriak
Udalerria honako herriek osatzen dute:
Astrodoras asterifrons
Astrodoras asterifrons Astrodoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Sisor barakensis
Sisor barakensis Sisor generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Pseudexostoma yunnanense
Pseudexostoma yunnanense Pseudexostoma generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Newlyn
, 'Lulyn', Ingalaterrako Kornualles konderriko udalerri eta arrantza portu bat da, Penzance udalerriaren alboan.
Plasmodio (bizi zikloa)
Plasmodioa zitoplasma-masa biluzi, nukleo anitzekoa eta higikorra da. Ezagunenak mixomizetoenak dira, baina Myxosporea eta Chlorarachniophyta taldeetan ere agertzen dira. Bi mota daude:
Ammazzali tutti e torna solo
Ammazzali tutti e torna solo, 1968an, Enzo G. Castellari zine zuzendari italiarrak zuzendutako spaghetti western azpigeneroko film bat da. Nabarmena da Sergio Leoneren Il buono, il brutto, il cattivo filmaren eragina, baina ez da oso kalitate onekoa
Binnenmaas
Binnenmaas Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 28.960 biztanle zituen.
Herriak
Udalerria honako herriek osatzen dute:
Weber konderria (Utah)
Weber konderria (Weber County) Utahko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ogden da. 2010eko zentsuaren arabera 231,236 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Eslovakiako historia
Eslovakiako historia gaur egungo Eslovakiako Errepublikaren lurraldean izan diren gertaera historiko nagusien kondaira da.
Weber konderria (Utah)
Geografia
Weber konderriak 17,078 kilometro koadro ditu. Horietatik 21,575 ura dira. Beste 149,205 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 135,4 da.
Eslovakiako historia
Antzinaroa
K.a. 400 aldean, zeltak iritsi ziren egungo Eslovakiaren lurraldera. Zeltek hiri gotortuak (oppida) sortu zituzten herrialdearen hego-mendebaldean. Kristo aurreko azken mendeetan, erromatarrek gotorleku sistema bat ezarri zuten Danubioren bazterrean (Limes Romanus). Danubioren iparraldean, berriz, germaniar tribuak kokatu ziren. K.a. II. mendean, erromatarrek hainbat gotorleku eraiki zuten Danubioren iparraldeko bazterrean (Devín, Bratislava, Iža Komárnotik hurbil). Marko Aurelioren agintaldian (161–180), erromatarren eta germaniarren arteko bakezko elkarbizitza hautsi zen, eta erromatar eragina iparralderantz hedatu zen.
Weber konderria (Utah)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 231,236 pertsonetatik 219,349 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 38,711 dira. 2,748 beltzak edo afroamerikarrak. 1,271 amerikar natiboak ziren eta 584 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2,784 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 269 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 4,231 pertsonek kokatzen zuten.
Eslovakiako historia
Erdi Aroa
Lehen eslaviarrak V. mendearen amaieran kokatu ziren Danubioren ertzean. 568an iritsitako abaroek laster hartu zituzten mendean eslaviarrak, baina hauek matxinatu ziren 620an. VIII. mendean, Nitrako Printzerria sortu zen, 820ko hamarkadatik aurrera kristautuz joan zena; 828an, Pribinak printzerriko lehenbiziko eliza kristaua eraiki zuen Nitra hirian. 833an, Nitrako Printzerria Moravia Handiaren zati bilakatu zen.
IX. mende amaieratik aurrera, magyarrrak nagusitu ziren Panoniako ordokian. Nitrako Printzerriak autonomia atxiki zuen Hungariako Printzerriaren barnean, eta eslovakiarrek beren hizkuntza eta kulturari eutsi zieten. Eztebe I.ak, Hungariako lehen erregeak, zortzi konderri sortu zituen gaur egungo Eslovakiaren lurraldean: Abov, Boršod, Esztergom, Hont, Komárno, Nitra, Tekov eta Zemplín. 1108an, Kolomanek Nitrako Printzerria ezeztatu zuen. 1241ean, mongolek Hungariako Erresuma inbaditu eta suntsitu zuten; hala ere, egungo Eslovakiaren iparralde menditsuak eutsi zion inbasioari, eta baita ongi gotortutako hiriek ere (Trenčín, Bratislava, Nitra, Komárno eta Fiľakovok). Bela IV.aren agintaldian, alemaniar kolonoak kokatu ziren jendegabeko basabazterretan.
Aro Modernoa
1526an otomandarrek hungariar armada azpiratu zuten Mohácseko guduan. 1536an, habsburgotarrek Bratislavan kokatu zuten Hungariako Erresumaren hiriburua. 150 urtez, Eslovakiako hegoaldea izen zen Otomandar Inperioaren muga, alegia, zibilizazio kristauaren eta musulmanaren artekoa. Edonola ere, otomandarren eta habsburgotarren aurkako borroketan lurraldea, batik bat landa eremua, suntsitua izan zen. XVIII. mendean, otomandarrek Hungariatik alde egindakoan, Eslovakiaren garrantzia gutxitu zen, nahiz eta Bratislavak 1848 arte jarraitu zuen hiriburua izaten.
Aro Garaikidea
1848ko iraultzan, eslovakiarrak Frantzisko Josef Austriako enperadorearen alde atera ziren, hungariar eremutik banatzeko laguntza emango zielakoan, baina deus gutxi lortu zuten (magiarizazioaren debekua, eslovakieraren erabilera ofizial mugatua). 1850eko hamarkadatik aurrera, eslovakiar mugimendu sezesionista zapaldua izan zen. Austria-Hungariako Inperioaren garaian (1867-1918), Hungariaren erdian egonik, hungariarrek bultzatutako magiarizazio prozesua jasan behar izan zuten eslovakiarrek.
1918an, Eslovakiak, Bohemiak eta Moraviak Txekoslovakia osatu zuten; urtebete geroago Rutenia Transkarpatikoa batu zitzaien. Estatu berriak 140.394 kilometro koadroko eremua eta 13.007.831 biztanle zituen. Hauetatik, 48.936 kilometro koadro 1.910.000 biztanle Eslovakiari zegozkion. 1919 eta 1920an, Saint-Germaingo eta Trianongo ituenk Txekoslovakiaren mugak berretsi zituzten. Gerra arteko garaian, Txekoslovakiako estatu demokratiko eta oparoak Alemaniaren eta Hungariaren tirria errebisionistei aurre behar izan zien.
Alemania Nazik estuturik, 1939ko martxoaren 14an Eslovakiako Parlamentuak independentzia adierazpena egin zuen; biharamunean Adolf Hitlerrek Txekia okupatu zuen. Eslovakiako Errepublika Hirugarren Reicharen mendeko txotxongilo estatua izan zen. Bigarren Mundu Gerraren garaian, herrialdeko judu gehienak, 75.000-105.000 artean, sarraskitze esparruetan sartu eta hilarazi zituzten. 1944ko abuztuan, Eslovakiako Altxamendu Nazionala gertatu zen, alemaniar okupazioaren aurkako matxinada handia; bi hilabetez, 60.000 soldadu eta 18.000 gerrillari armada naziaren aurka borrokatu ziren. 1945eko apirilean, sobietar eta errumaniar indarrek Eslovakiako lurraldea askatu zuten.
Gerraren ostean, Txekoslovakia berriz eratu zen, eta 1947an Eslovakiako Errepublikako presidente Jozef Tiso hilarazi zuten, naziekin kolaboratzeagatik. Ondoko urteetan, 80.000 hungariar eta 32.000 alemaniar egotzi zituzten. Kanporatze horrek gorabeherak sortzen ditu, gaur egun ere, Hungariako estatuarekin.
1948ko otsailean, Pragako kolpea gertatu zen: Edvard Beneš presidenteak komunisten esku utzi zuen Txekoslovakiako agintea; handik aurrera, erresuma Sobietar Batasunaren itzalpean gelditu zen. 1968an, Varsoviako Itunaren indarrek okupatu zuten herrialdea, Alexander Dubček-ek hasitako liberalizazio-prozesua bortizki amaitzeko. Hurrengo urtean, Txekiar Errepublika Sozialista eta Eslovakiar Errepublika Sozialistaren federazioa bihurtu zen Txekoslovakia.
Komunismoa 1989an bukatu zen Txekoslovakian. Luze gabe, herrialdea bi estatutan banatu zen: 1992ko uztailean, Eslovakiak independentzia adierazpena egin zuen. Udazken hartan, Vladimir Meciar eslovakiarrak eta Václav Klaus txekiarrak federazioaren amaiera burutzeko xehetasunak adostu zituzten. 1993ko urtarrilaren 1etik bi estatu dira. Biak, beste herrialde batzuekin batera, Europar Batasunean sartu ziren 2004ko maiatzean.
Poproč (Košice-okolie barrutia)
Poproč  Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 26,41 km²ko azalera du eta 2745 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1255. urtekoa da.
Telecinco Cinema
Telecinco Cinema, S.A.U. Espainiako konpainia bat da, Mediaset taldearena. Genero guztietako film luze arrakastatsuak ekoitzi ditu, gehienak nazioartean ezagunak, eta Espainiako zinemaren industriaren erreferente izatera iritsi da. Álex de la Iglesia, Juan Antonio Bayona, Pedro Almodóvar edota Agustín Díaz Yanes zuzendarien lanak ekoiztu ditu.
Uniflor
Uniflor Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Goikuriako San Pedro
Goikuriako San Pedro Gueñesko (Bizkaia) auzo bat da. Gueñesko udalerriaren erdigunetik 2 kilometro eta erdi ingurura dago. 12 baserrik eta etxe berri batek osatzen dute itsas mailatik 140 metro gorago kokatutako herrixka hau.
Ohiko abiapuntua da inguruko mendi hauetara igotzeko: Ganzabal (491 metro), Luxar (541) eta Eretza (871) metro.
Jaiak eta ospakizunak
Auzoko jaiak ekainaren 29an izaten dira, San Petriren omenez.
Arahad II.a
Arahad II.a, Tolkienen legendarium ospetsuan eta Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan, dunadan bat da, Aravornen semea.
Rivendelen jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2563. urtean. Bere izena sindarinezkoa da, eta, bere birraitona bezala, "errege zuhurra" bezala itzul daiteke. Bere aita Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2654. urtean hil ondoren, Arahad, Iparraldeko Dunedainen hamargarren kapitain bihurtu zen.
Bere erregealdian, ez zen gertaera esanguratsurik gertatu Eriadorren, gertaera politiko eta militar nagusienak, Gondorren eta Rohanen gertatu baitziren.
Hobbitek aurrera egiten dute Iparraldeko Dunedainen babespean. Isengrim II.a Eskualdeko hamargarren Thaina bihurtzen da Tooktarren leinutik, eta Smial handien eraikuntza hasten da Horniburgun, familiaren oparotasunaren ikurra izango dena. Tobold Turutak "Piparentzako belarra" ereiten du Hegoaldeko laurdenean.
Arahad II.ak, 65 urteko agintaldia izan zuen, eta Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2719. urtean hil zen, 156 urterekin. Bere oinordekoa, bere seme Arassuil izan zen.
Izaskun (argipena)
Izaskun hitzak adiera ezberdinak ditu:
La Punt-Chamues-ch
La Punt-Chamues-ch Suitzako udalerria da. Grisonia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lerista eupoda
Lerista eupoda Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Jim Bolger
James Brendan "Jim" Bolger (Opunake, Taranaki eskualdea, 1935eko maiatzaren 31) zeelandaberritar politikaria da. 1990-1997 bitartean lehen ministroa izan zen.
Bizitza
Irlandar etorkinen semea zen, eta erlijio katolikoan hezi zen. Familiaren nekazaritza- eta abeltzaintza-enpresetako administrazioan parte hartu zuen. 1966an, politikan sartu zen, nekazari eta abeltzainen korporazioko kideen interesen defentsan, eta, handik, joera liberal-kontserbadoreko Alderdi Nazionalera pasatu zen. 1972an Parlamentuan diputatu-aulkia lortu zuen. Robert Muldoonen gobernuan parte hartu zuen 1977tik 1984ra, laboristek kontserbadoreak gobernutik bota zituzten arte. Handik aurrera, bere alderdiaren gidaritza hartzen saiatu zen, baina ez zuen lortu, 1986an Muldoonek erretiroa hartu zuen arte.
1990ean, Alderdi Nazionalak hauteskundeak irabazi zituenean, lehen ministro izatera iritsi zen eta, nekazaritzaren aldeko jarreraz gainera, Estatu Batuekiko hurbiltze-politika bultzatu zuen berehala. 1992an, Frantziako Gobernuarekiko erlazio diplomatikoak konpontzen saiatu zen, 1985az geroztik hondaturik baitzeuden, frantsesek Zeelanda Berriko uretan Rainbow Warrior ontzi ekologistaren aurka egindako erasoa zela eta.
Guillermo Rigondeaux
The Ring aldizkariaren, Boxeo Transnazionalaren Ranking Elkartearen eta Boxrec webgunearen arabera, Rigondeaux munduko "super gallo" kategoriako boxeolaririk hoberena da.
Oraindik amateurra zenean, bi joku olinpikotan urrezko domina irabazi zuen bere mailan (2000,2004).
Gainera, Kubako txapeldun nazionala izan da zazpi aldiz (2000-2007). Bere karrera profesionalean zehar 17 borroka izan ditu eta guztiak irabazi ditu (haietako 11 K.O.z).
Urte batzuk beranduago, bere herrialdeko sistemarekin izandako arazo batzuen ondorioz, erretiratu behar izan zen. Boxeolari ezagun askoren arabera mundoko hoberena izatera heldu ahal izan zen, erretiratu ez balitz.
Kenopia striata
Kenopia striata Kenopia generoko animalia da. Hegaztien barruko Pellorneidae familian sailkatua dago.
Neviim
Neviim (נְבִיאִים, profetak) Hebrear Bibliaren (Tanakh) bigarren zati nagusia da, Tora (legea edo irakaskuntza) eta Ketuvim (idazkiak) artean. Neviim edo profetak bi taldetan banatzen dira: Antzinako Profetak (נביאים ראשונים Nevi'im Rishonim) Josue, Epaileak, Samuel eta Erregeen liburuen narratibaz osatuak; eta Azken Profetak (נביאים אחרונים Nevi'im Akharonim), Isaias, Jeremias, Ezekiel eta Hamabi Profeten liburuak barne hartzen dituena.
Pastoral (erlijioa)
Pastorala eliza bateko jarraitzaileekin apaizek eta beste buru erlijiosoek burutzen duten laguntza espiritual, aholkularitza eta bestelako ekintzen multzoa da.
Fire Emblem Fates
Fire Emblem Fates, Intelligent Systems enpresak garatutako rol taktikako bideo-jokoa da. Fire Emblem sailaren hamalaugarren jokoa izan da eta bigarrena Nintendo 3DSan. Joko hau ofizialki ezagutarazi zen 2015eko urtarrilaren 14an, Nintendo Direct batean.
Joko honek ez du erlazio handiegirik sailaren aurreko jokoekin.
2015eko apirilaren 2ko Nintendo Direct japoniarrak ezagutarazi zuen egongo zirela bi bertsio: Fire Emblem Fates Birthrigth eta Fire Emblem Fates Conquest. Birthrigth bertsioa erosten duten jokalariak Hoshido armadaren alde borrokatuko dira, Conquest bertsioa erosten dutenak, berriz, Nohr-eko armadaren aldean egongo dira. Revelation deitutako zati berezi bat sortu zuten, hau da, zati honetan protagonista ez da inoren alde egongo, ezin duelako inor aukeratu. Horregatik jokalaria bere kabuz joaten da, bi erreinuak salbatu nahian.
Argumentua
Istorioa lehiakideak diren bi erreinuri buruzkoa da: Nohr-eko erreinu iluna eta Hoshido-ko erreinu baketsukoa. Jokoko protagonista, izango da Avatarra (jokalariak ipintzen diolako izena eta aukeratzen dio itxura). Avatarra, gizona edo emakumea izan daiteke, eta Corrin (Japonian Kamui erabiltzen dute) da bere izen originala neska edo mutila izanda, Hoshido erregetzaren odoleko printzesa edo printzea da, baina ,Nohr erreinuan bizi eta hasi zen. Nohr Hoshido-ren aurkako eraso batean bahitu zuen eta Nohr-era eraman zuen, Nohr-en familia errealarekin geratu zen bere bizitza guztian zehar. Orduan, gerra hasi zenean, bakoitzak aukeratu behar du noren alde egon nahi duen, Hoshido edo Nohr.
Pertsonaiak
Joko honek pertsonaia asko ditu, nagusiak nahiz ondorengoak. Hemen aipatuko ditugu erreinu bakoitzaren pertsonaiak eta neutroak, hau da, inoren alde ez daudenak.
Par (Kornualles)
Par, 'An Porth', Ingalaterrako Kornualles konderriko kostaldeko udalerri eta arrantza portu bat da.
Centrochir crocodili
Centrochir crocodili Centrochir generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Atresmedia Cine
Atresmedia Cine Espainiako konpainia bat da, Atresmedia taldearena. Genero guztietako film luze arrakastatsuak ekoitzi ditu, gehienak nazioartean ezagunak, eta Espainiako zinemaren industriaren erreferente izatera iritsi da. Telesailak ere ekoiztu ditu, tartean Física o química, Doctor Mateo, Aquí no hay quien viva, El internado, Los hombres de Paco, La familia Mata edota Un paso adelante.
Villejoubert
Biztanleria
2007an Villejoubert udalerrian erroldatutako biztanleak 331 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 125 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 136 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 125 etxebizitza nagusietatik 111 bere jabearen bizilekua ziren eta 14 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 74 etxek bost zituzten. 97 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 219 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 140 lanean zeuden (78 gizon eta 62 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villejoubert udalerrian 126 unitate fiskal zeuden, 328 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.036 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Villejoubert udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zeng Zhen
Zeng Zhen, txineraz 曾 珍, (Chengdu, Sichuan (Txina), 1993ko azaroaren 28) igeriketa sinkronizatuan aritzen den kirolari txinatarra da.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezko domina eskuratu zuen Txinako taldearekin, Errusiako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Espainiakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatzen zuten taldea: Huang Xuechen, Sun Wenyan, Yin Chengxin, Guo Li, Tang Mengni, Gu Xiao, Li Xiaolu, Liang Xinping eta Zeng Zhen-ek.
Rankovce (Eslovakia)
Rankovce  Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 14,84 km²ko azalera du eta 857 biztanle 2017ko datuen arabera.
Bodegraven
Bodegraven Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria zen. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 19.434 biztanle zituen. 2011ko urtarrilaren 1ean Reeuwijkekin bat egin zuen Bodegraven-Reeuwijk udalerri berria sortzeko.
Gennetines
Gennetines Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gennetines udalerrian erroldatutako biztanleak 549 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 85 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 81 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 380 ziren, horien artean 277 aktiboak ziren eta 103 inaktiboak ziren. 277 pertsona aktiboetatik 262 lanean zeuden (146 gizon eta 116 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 103 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Gennetines udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.096 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Astrakhan
Astrakhan (errusieraz Астрахань, kazakheraz Хажы-Тархан, tatareraz Әстерхан, Ästerxan, persieraz حاجی‌ترخان, Haji-Tarkhan) Errusiako hiria da, Astrakhan oblasteko hiriburua eta gune administratiboa. Volga ibaiaren deltan dago, Kaspiar itsasotik 80 kmra eta itsas mailatik -28 metrora. 2010ean 520.339 biztanle zituen.
Astrakan mugako hiria da eta Errusiaren hegoaldeko atea. Europa eta Asiaren arteko bidegurutzean dagoenez gero, merkataritza eta garraio gune estrategikoa da. Volga ibaiak Ipar itsasoa, Beltza, Baltikoa eta Mediterraneoa lotzen ditu.
Geografia
Hiria Kaspiar beheragunean dago, lurralde agor eta zuhaitzik gabekoan, Moskutik 1.534 kmra. Volgaren deltako 11 uharte hartzen ditu eta 500 km²-ko azalera dauka. Ibaiarekin lotutako kanal ugariak direla eta Hegoaldeko Venezia ezizenaz ezaguna da.
Historia
Erdi aroan Volgaren eskuineko bazterrean kokatutako Khadzhi-Tarkhan, gaur egungo hiritik 11 kmra zegoena, Urrezko Hordatik bereizitako Astrakhango khanerriko hiriburua izan zen. 1395ean Tamerlanek konkistatu zuen eta 1556an Ivan Izugarriak. 1558an Volgaren ezkerreko bazterrean zurezko gotorleku bat egin zen. Hori izan zen oraingo Astrakhanen hasiera. 1569an hiriak Otomandar armadaren setioari aurre egin zion. 1582 eta 1589 artean harri eta adreiluzko gotorlekua eraiki zen: Astrakhango Kremlina, 2008tik Gizateriaren ondare izateko proposaturik dagoena.
XVII. mendean Errusiaren ekialderazko irteera bilakatu zen. Hirian kokatu ziren Armenia, Persia, India eta Khivako merkatari ugariek izaera nazioanitza eta heterogeneoa eman zioten. 1670 eta 1671n, hamazazpi hilabetez, Stenka Razinen kosakoen mendean egon zen. 1705ean, Kondraty Bulavinen matxinada gertatu zenean, hiria Petri I.a tsarraren aurka altxatu zen. 1711n Errusiar Inperioko gubernia bateko hiriburu bilakatu zen. Sei urte geroago, Errusiak Erdialdeko Asian egin zuen lehenbiziko sarraldia Astrakhandik abiatu zen.
Bigarren Mundu Gerran, 1942an Wehrmachta hiritik 100 kmra egon bazen ere, ez zen okupatua izan.
Ekonomia
Errusiako barnealdeko arrantza industriagune garrantzitsuena da, herrialdeko kabiar gehiena hemen produzitzen baita. Kaspiar itsasoan hidrokarburo baliabide handiak daude eta Astrakhango portuak garrantzi handia dauka horien garraioan. Hiritik hurbil Gazpromek petrolioa eta gasa prozesatzeko planta bat dauka. Ontzigintzak indar handia dauka eta elikagai, argindar, kimika, zur, makineria eta metal industriak ere daude. Nekazaritzari dagokionez, eskualdeko tomate eta angurriek ospe handia dute eta herrialde osora esportatzen dira.
Aireportua
Astrakhani zerbitzua ematen dion aireportua Narimanovo da, hiritik 10 km hegoaldera dagoena. Mosku, Aktau, Baku eta Erevanera hegaldi zuzenak daude.
Hiri senidetuak
Astrakhan ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Inportazio
Herrialde bateko inportazioa beste herrialde batetik gertatzen den ondasun eta zerbitzuen sarrera bat da. Nazioarteko merkataritzaren bi osagaietako bat da, esportazioekin batera. Adibidez, Euskal Herriko hiritar batek Thailandiatik arroza ekartzen duenean, Euskal Herrian arroz-inportazio bat egin duela esaten da. Thailandian, berriz, Euskal Herrira arroz-esportazio bat egin dutela esango dute.
Inportazioek eragin nabarmena dute herrialde bateko ekonomiaren gainean:
Le Buret
Le Buret Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Buret udalerrian erroldatutako biztanleak 309 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 115 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 132 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 115 etxebizitza nagusietatik 83 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 14 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Le Buret udalerrian 113 unitate fiskal zeuden, 307,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.715 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Le Buret udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.232 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eldakar Arnorrekoa
Eldakar Arnorrekoa, Tolkienen legendarium ospetsuko fikziozko pertsonaia bat da, eta, bere istorio laburra, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Dunadan bat da, Valandilen semea eta Arnorreko laugarren erregea Eguzkiaren Hirugarren Aroko 249. urtetik aurrera. Bere izena quenyazkoa da, eta "errege elfoa" bezala itzul daiteke.
Eguzkiaren Hirugarren Aroko 87. urtean jaio zen Annuminasen, eta bere aitaren oinordeko bihurtu zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 249. urtean, Arnor, 339. urtean hil zen arte gobernatuz, laurogeitamar urteko erregealdia izan zuelarik. Eldakar, tronua bere seme nagusiari utzi eta bakean hiltzera erretiratzeko numenortar ohitura alde batera utzi zuen lehen erregea izan zen. Bere oinordekoa, bere seme Arantar izan zen.
Michelle Hurst
Michelle Hurst (Brooklyn, 1942ko ekainaren 1a) aktore estatubatuarra da, ezaguna da Orange Is the New Black telesaileko lehen denboraldian antzezturiko Miss Claudette Pelage pertsonaiaren ondorioz.
St Mawes
, 'Lannvowsedh', Ingalaterrako Kornualles konderriko hegoaldeko kostaldeko udalerri bat da.
Michelle Hurst
Brooklynen jaio zen, Mount Holyoke ikastetxera joan zen. Bere karrera antzerkian hasi eta telebistan eta zinean paper ugari egin zituen 90.hamarkadan. Ezaguna egin zen telebistako Law & Order telesailean buruturiko hainbat pertsonaiaren paperen ondorioz. Koprotagonista izan da Airheads, Smoke, Stepmom eta Sherrybaby bezalako filmetan.
Miss Claudette Pelage interpretatu zuen Orange Is the New Black telesaileko lehen denboraldian, 2013an. Interpretazio honek Satelite Saria irabaztea eragin zuen. 2013ko Gabonetan, zauri ugari sufritu zituen auto istripu baten ondorioz. Koma induzituan egon zen hamasei egunez, medikuek beharrezko kirurgiak praktika ziezaioten bere bizkar hezurretik gertu.
Trizidela do Vale
Trizidela do Vale Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Graminicola bengalensis
Graminicola bengalensis Graminicola generoko animalia da. Hegaztien barruko Pellorneidae familian sailkatua dago.
Boskoop
Boskoop Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 15.091 biztanle zituen.
Centrodoras brachiatus
Centrodoras brachiatus Centrodoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Elisa Mújica
Elisa Mújica Velásquez (Bucaramanga, Kolonbia, 1928ko otsailaren 21. - Bogota, Kolonbia, 2003ko martxoaren 27a) idazlea izan zen. Eleberriak, haurrentzako kontakizunak eta ipuinak idatzi zituen. XX. mendeko Kolonbiako idazlerik nabarmenena da. Mende honetako Kolonbiako Gizartean emakume izatea aldarrikatu zuen bere lanetan.
Biografia
Bucaramanga jaio zen, baina Bogotara joan zen bizitzera 8 urte zituela, familiarekin batera. Familiako betebeharrak zirela eta, ikasketak 14 urterekin utzi zituen, eta ezin izan zituen amaitu.
Ibilbidea
Komunikazio Ministerioan lan egin zuen, eta gero Carlos Lleras Restrepo Kolonbiako presidente izango zenaren idazkari pertsonala izan zen. Bachué Taldearekin harremanak izan zituen, eta oso garrantzitsua izan zen Kolonbiako artearen historiarako. Sopóko nekazaritza-bankuan lan egin zuen 1968 inguruan. 1936tik 1943ra Quitoko enbaxadako idazkari izan zen; 1980ko hamarkadan Hizkuntzaren Akademia Kolonbiarra osatu zuen eta 1984an Espainiako Errege Akademiako kide izatea lortu zuen. Egunkari eta aldizkarietan lan egin zuen, El Tiempo eta El Visión egunkarietan iruzkin eta aipamenak argitaratuz.
Lanaren zati bat emakumeei autonomia eta independentzia lortzeko aukerei buruzko izan zen. Protagonisten bizitza honela banatzen zen: kontserbadoreen eta liberalen arteko borroka, indarkeria mehatxua, gizarte-klaseen arteko tentsioak, ustelkeria, garaiko gizarte-arazo gisa.
1984ko Kontxako Bandera
1984ko Kontxako Bandera (Banderaren 89. ekitaldia, garai hartan 82. ekitaldia bezala aurkeztu bazen ere) urte honetako irailaren 2 eta 9an jokatu zen, Zumaiak bere lehenengo Kontxako Bandera eskuratu zuen. Egun bakarreko errekorra ere ezarri zuen, 20:03:14. Bitxikeria bezala aipatuko dugu ehunenekoak kontatzen hasi zirela ekitaldi honetan.
Kontakizuna
Denboraldi osoan zehar erakutsitako nagusitasunaren ondoren garaipen erraza lortu zuen Zumaiak, bigarrenari 40 segundotik gorako aldea atera baitzion. Lehia berez bigarren posturako egon zen, 10 segundoren barruan Santurtzi, Orio eta San Juan sartu ziren eta. Aurtengo edizioan debutari bat izan zen lehian, Santoña.
Donostiarren ordezkaria Donostia izan zen, Aste Nagusiko klasifikatorioan Ur-Kirolak eta Fortuna gainditzeagatik. Sailkapen estropadan Ur-Kirolak taldeak ere Kontxako Banderara sailkatzea lortu zuen.
Kontxako Banderarako Sailkapen estropadan 13 traineru aritu ziren lanean, zazpi gipuzkoar, lau bizkaitar eta bi kantabriar. Estropada hau Oriok irabazi zuen ezustean.
Sisor chennuah
Sisor chennuah Sisor generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Cazes-Mondenard
Cazes-Mondenard Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cazes-Mondenard udalerrian erroldatutako biztanleak 1.208 ziren. Familiak 495 ziren, horien artean 134 pertsona bakarrekoak ziren (65 bakarrik bizi ziren gizonak eta 69 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 142 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 45 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 634 etxebizitza zeuden, 502 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 76 hutsik zeuden. 539 etxeak ziren eta 92 apartamentuak ziren. 502 etxebizitza nagusietatik 390 bere jabearen bizilekua ziren, 91 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 21 etxek bi zituzten, 71 etxek hiru zituzten, 136 etxek lau zituzten eta 274 etxek bost zituzten. 420 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 253 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 213 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 698 ziren, horien artean 510 aktiboak ziren eta 188 inaktiboak ziren. 510 pertsona aktiboetatik 471 lanean zeuden (247 gizon eta 224 emakume) eta 39 langabezian zeuden (14 gizon eta 25 emakume). 188 pertsona inaktiboetatik 61 erretiraturik zeuden, 67 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cazes-Mondenard udalerrian 507 unitate fiskal zeuden, 1.226 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.322 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 68 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Cazes-Mondenard udalerrian 163 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.502 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lerista gerrardii
Lerista gerrardii Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Kanbriar
Kanbriarra Paleozoikoko eta Fanerozoikoko lehenengo periodoa da, orain dela 542 ± 1.0 Ma (milioi urte) eta 488.3 ± 1.7 Ma bitartean hedatzen dena. Bere aurretik Ediacarar periodoa gertatu zen eta, ondoren, Ordoviziarra. Bere azpibanaketak eta hasiera ez daude guztiz egonkortuta. Periodoa "Kanbriar serieak" bezala sortu zuen Adam Sedgwickek, Galesen (Cymru) latinezko Cambria izenean oinarrituta, periodo honetako arrokak hoberen ikus daitezkeen Britainia Handiko eremua. Kanbriarrean lagerstätte ugari daude, ez-ohikoa dena, eta horrek aukera eman du atal bigunak fosilizatuta duten izakiak aztertzeko. Horren ondorioz, Kanbriarreko biologiari buruz hurrengo periodoetatik baino askoz gehiago ezagutzen dugu.
Bizidun berri asko ozeanoetan sortu baziren ere, lur lehorra ia hutsik egon zela uste da, gehienez ere mikrobioz osatutako alfonbra bat eta horietaz elikatzera atera ziren molusku gutxi batzuk. Kontinenteak lehorrak eta harritsuak ziren, eta ez zegoen florarik. Pannotia superkontinentearen hausturarekin hainbat kontinente berri sortu ziren eta, horien ertzetan, sakonera eskaseko kostaldeak. Itsasoak erlatiboki epelak ziren eta ez zen egon poloetan izotzik periodoaren zatirik handienean.
Estratigrafia
Kanbriar periodoa Ediacarar periodoaren ostean dator, eta Ordoviciar periodoaren aurretik.
Kanbriar periodoaren oinarria hainbat fosil gidariren baturarekin definitzen da, Treptichnus pedum elkarketa deritzona. Triptichnus pedum erabiltzea Kanbriarraren hasiera markatzeko balio duen iknofosil gisa arazotsua da, oso antzekoak diren Treptichnidae familiako beste iknofosil batzuk ere aurkitu direlako muga honen azpian Namibian, Espainian, Ternuan eta, baliteke, AEBko mendebaldean. T. pedum fosilen maila estratigrafikoak Ediacararreko biota gainezartzen du Namibian, eta ziurrenik Espainian ere.
Azpibanaketak
Kanbriarra lau alditan (serieak) eta hamar adinetan (estadioak) banatzen da. Gaur egun, hiru seriek eta sei estadiok soilik dute izena eta GSSP bat (nazioartean adostutako erreferentzia-puntu estratigrafiko bat).
Nazioarteko azpibanaketa estratigrafikoa oraindik osatu gabe dagoenez, oraindik ere tokiko azpibanaketa asko erabiltzen dira. Azpibanaketa horietako batzuetan, kanbriarra hiru alditan banatzen da, tokian tokiko izen desberdinekin: kanbriar goiztiarra (Caerfai edo Waucobar, 538,8 ± 0,2 a 509 ± 1,9 mya), kanbriar ertaina (St Davids edo Albertar, 509 ± 0,2 a 497 ± 1,9 mya) eta kanbriar berantiarra (497 ± 0,2 a 485,4 ± 1,9 mya; Merioneth edo Croixar ere esaten zaio). Trilobite-eremuek korrelazio bioestratigrafikoa ahalbidetzen dute kanbriarrean. Garai hauetako arroka multzoei Behe, Erdi edo Goi Kanbriar deritze.
Tokiko serie bakoitza hainbat etapatan banatzen da. Kanbriarra eskualdeko hainbat fauna-estadiotan banatzen da, eta horietatik errusiar-kazakhstandar sistema erabiltzen da gehien nazioarteko hizkuntzan.
Kanbriarraren datazioa
Nazioarteko Estratigrafia Batzordearen arabera, kanbriar aldia duela 538,8 milioi urte hasi eta duela 485,4 milioi urte amaitzen da.
Hasiera batean, Kanbriarreko beheko muga trilobiteek irudikatutako bizitza konplexuaren lehen agerpena zela uste zen. Lehen trilobiteak baino lehen fosil gelatinoso txikiak eta Ediacarako biota nabarmen lehenagokoak ezagutu zirenez, kanbriar aldirako oinarri zehatzagoa eskatu zen.
Ordoviziar arroka gazteenen eta Kanbriaraurreko arroka zaharrenen arteko bereizketa luze aitortu arren, 1994ra arte ez zen berretsi nazioartean kanbriar sistema/aldia. Hainbat hamarkadatan arreta handiz aztertu ondoren, sedimentu-sekuentzia jarraitu bat ezarri zen Fortune Headen (Ternua), Kanbriar Garaiaren oinarri formal gisa. Korrelazioa mundu osoan egin behar zen, Treptichnus pedum delakoaren agerpen goiztiarragoaren ondorioz. GSSPtik metro gutxira fosil hori aurkitzeak baieztapen hori fintzea ahalbidetu zuen, eta T. pedum iknofosilen multzoa da orain formalki Kanbrikoaren oinarria ezartzeko erabiltzen dena.
Izendapen formal horri esker, Kanbriarreko baseari zegozkion mundu osoko laginen data erradiometrikoak lortu ahal izan ziren. Duela 570 milioi urteko lehen datek azkar irabazi zuten, nahiz eta zifra hori lortzeko erabilitako metodoak desegokitzat eta zehaztugabetzat jo. Datazio erradiometriko modernoa erabiliz data zehatzagoa izateak 538,8 ± 0,2 milioi urteko data ematen du. Omanen errautsen zerumuga, data honetan lortu zena, munduko beste leku batzuetan egiten diren txango baliokideekin korrelazioan dagoen karbono-13 ugaritasunaren erorketa nabarmenari dagokio, eta Ediacarar fosil bereizgarrien desagerpenarekin (Namacathus, Cloudina). Hala ere, argudiatzen da Omanen datatutako horizontea ez dagokiola Ediacarar-Kanbriar mugari, baizik eta itsas geruzetako fazies batetik lurrunketa nagusi den geruzetara aldatzea, eta horrek esan nahiko luke beste sekzio batzuetako datak, 544 edo 542 Ma artekoak, egokiagoak direla.
Paleogeografia
Kanbriarreko kontinenteak Pannotia izeneko superkontinenteren hausturarekin harremanetan daude. Kanbriar garaiko urak zabalak eta sakonera eskasekoak zirela dirudi. Pannotiaren hausturarekin batera geratu zen kontinenterik handiena Gondwana izan zen. Uste denez klima aurretik egondako Varanger glaziazioan baino beroagoa zen eta ez da uste izotzik zegoenik poloetan. Kontinenteen jitoa oso handia zen garai honetan. Laurentia, Baltica eta Siberia independienteak izan ziren garai honetan. Gondwanaren mugimendua Hego Polorantz izan zen. Pantalasak hego hemisferioaren gehiengoa okupatzen zuen eta gainera Tetis Ozeanoaren aurrekaria, Iapetus Ozeanoa eta Khanty Ozeanoa sortu ziren garai honetan.
Klima
Lurra, oro har, hotza zen Kanbriar garaian, ziurrenik, Gondwana kontinente zaharrak Hego Poloa estaltzen zuelako eta korronte ozeaniko polarrak mozten zituelako. Hala ere, batez besteko tenperaturak egungoak baino 7 gradu zentigradu altuagoak ziren. Litekeena da izotz polarrak eta glaziazio batzuk egotea, lurreko landareen bilakaeraren ondorioz, eta, ondorioz, atmosferako CO2 berotegi-efektuko gasa ezabatzea. Garaiaren amaiera aldera epeldu egin zen; glaziarrek atzera egin zuten eta azkenean desagertu egin ziren, eta itsasoaren maila izugarri igo zen. Berotze joera horrek Ordoviziar goiztiarrean jarraitu zuen, eta klima global oso beroa izan zuen ezaugarri.
Flora
Kanbriarreko lurreko landareen (enbriofitak) fosilik ez da ezagutzen. Hala ere, biofilmak eta tapete mikrobioak ondo garatuta zeuden marea-lautadetan eta Kanbriareko hondartzetan orain dela 500 milioi urte, eta mikrobioek ekosistema lurtar mikrobiotarrak osatzen zituzten, basamortuko eskualdeetako lurrazal modernoarekin aldera zitezkeenak, lurzoruaren eraketan lagunduz.
Kanbriarreko leherketa
Kanbriarreko leherketa, eztanda edo erradiazioa orain dela 542 milioi urte gutxi gorabehera eman zen gertakariaren izena da. 20 eta 25 miloi  urteko tartean, Kanbriarrean, erregistro fosileko animalia filum gehienak agertu ziren. Gaur egungo metazoo filum gehienen dibergentzia bertan hasi zen. Gertakari honetan, gainera, beste organismo batzuen dibertsifikazioa eman zen.
Ozeanoetako fauna
Garai horrek aldaketa bortitza eragin zuen lurreko biosferaren dibertsitatean eta osaeran. Ediacarako biotaren iraungitze masiboa jasan zuen kanbriarraren hasieran, animaliek zuloak egiteko portaeraren ugaritasun eta konplexutasunarekin bat etorri zena. Portaera horrek eragin sakona eta atzeraezina izan zuen itsas hondoko ekosistemak eraldatu zituen substratuan. Kanbriarra baino lehen, itsas hondoa estalki mikrobiarrez estalita zegoen. Kanbriarraren amaieran, animalia hondeatzaileek alfonbra mikrobiar horiek suntsitu zituzten leku askotan, bioturbazioaren bidez. Ondorioz, alfonbren mende zeuden organismoetako asko desagertu egin ziren, eta gainerako espezieak, berriz, orain txoko ekologiko berriak eskaintzen zituen ingurune berrira egokitu ziren. Garai berean, itxuraz azkar agertu ziren mineralizatutako filum guztien ordezkariak, briozooak izan ezik, behe Ordoviziarrean agertu baitziren. Hala ere, filum horietako asko zurtoin-taldeko formek bakarrik irudikatzen zituzten; eta mineralizatutako filumek jatorri bentonikoa izaten dutenez, baliteke mineralizatu gabeko filumen (ugariagoak) irudikapen ona ez izatea.
Duela 515 milioi urte inguru, desagertu ziren espezieen kopuruak agertu ziren espezie berrien kopurua gainditu zuen. Bost milioi urte geroago, generoen kopurua aurreko maximo batetik 600 inguru izatetik 450 izatera jaitsi zen. Gainera, talde askotan espeziazio-tasa aurreko mailen bosten bat eta heren batera murriztu zen. Duela 500 milioi urte, oxigeno-mailak izugarri jaitsi ziren ozeanoetan, hipoxia eraginez, eta hidrogeno sulfuro pozoitsuaren mailak, berriz, gora egin zuen aldi berean, beste iraungipen bat eraginez. Kanbriarreko azken erdia, harrigarria bada ere, antzua izan zen, eta iraungitze azkarreko hainbat gertaeraren ebidentziak erakutsi zituen; Archaeocyatha bezala ezagutzen ziren belaki arrezife-eraikitzaileek ordezkatu zituzten estromatolitoak, berriro itzuli ziren Archaeocyathak desagertu zirenean. Beheranzko joera hori ez zen aldatu Ordoviziarreko Biodibertsifikazio Ekitaldi Handia gertatu arte.
Kanbriarreko organismo batzuk lehorrera ausartu ziren, Protichnites eta Climactichnites iknofosilak sortuz. Froga fosilek iradokitzen dutenez, Euthycarcinoidea, artropodo talde desagertu batek, gutxienez protiknita batzuk sortu zituzten. Ez da Climactichniten sortzailearen fosilik aurkitu; hala ere, aztarna fosilek eta atseden-arrastoek molusku handi bat iradokitzen dute, bare baten antzekoa.
Ondorengo garaietan ez bezala, Kanbriarreko fauna apur bat mugatua zen; flotatzen zuten organismoak bakanak ziren, eta gehienak itsas hondoan edo handik hurbil bizi ziren; eta mineralizazio-animaliak, berriz, hurrengo aldietan baino bakanagoak ziren, neurri batean ozeanoaren kimika kaskarraren ondorioz.
Kontserbazio modu asko Kanbriarrarenak bakarrik dira, eta batzuek gorputzaren zati bigunak kontserbatzen dituzte, Lagerstätten ugaritasuna eragiten duena, adibidez Burgess Shale eta bere fauna berezia.
Ruggero Raimondi
Ruggero Raimondi (Bolonia, 1941eko urriaren 3a) italiar opera-kantaria da. Baritonoa da, ahots sendoa eta ozentasun handikoa du, bere ahots-hariko onenetako bat.