cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Arrillaga
Stanford Unibertsitatean ikasi zuen eta baita bertoko saskibaloi taldean aritu ere. Unibertsitate horrekin oso lotuta ibili zen eta diru-dohaintza handiak egin zizkion tarteka. Euskal jatorrikoa izanik, 2007an Stanforden euskal gaiak ikasteko programa bultzatu zuen. Kanpuseko eraikin batek, The Frances C. Arrillaga Alumni Center, Johnen 1. emaztearen izena darama. John eta Francesen alaba, Laura Arrillaga-Andreessen, oso lotua dago halaber Stanford Unibertsitatearekin eta hango kanpusean ezkondu zen Marc Andreessen ekintzailearekin 2006an.
Mendebaldeko Midlands (konderria)
Mendebaldeko Midlands Ingalaterrako konderria da, Erresuma Batuan. Konderri zeremoniala ez ezik, konderri metropolitarra ere bada.
West Midlands mugakide hauek ditu: ekialdean Warwickshire, hegoaldean Worcestershire eta iparraldean Staffordshire.
Konderriak ia 2.300.000 biztanle ditu.
1974an West Midlands sortu zuten, Warwickshire, Staffordshire eta Worcestershire konderrien zenbait zati batuz.
Cloz
Cloz Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Clozk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Megachile leeuwinensis
Megachile leeuwinensis erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
June Fernández
June Fernández (Bilbo, 1984ko abenduaren 7a) kazetaria da. Pikara Magazine aldizkari digital feministaren abiarazle eta koordinatzailea izan zen hamar urtez. Egun, kazetari autonomoa da: Pikara Magazinez gain, Argia aldizkarian publikatzen ditu bere artikulu, erreportaje eta elkarrizketak.
Bizitza
June Fernández 1984ko abenduaren 7an Bilbon jaio zen. 2006. urtean Kazetaritzan lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean. Managuan urte betez bizi izan zen.
Ibilbidea
El País egunkarian lan egin zuen (2006-2009). 2009tik 2011ra SOS Arrazakeria Bizkaian liberatua izan zen, komunikazio eta sentsibilizazio lanetan. 2010. urtetik aurrera Pikara Magazine aldizkari digital feministaren koordinazio taldean lan egiten du, edizio inprimatua barne. Hedabide hauekin kolaboratu du, besteak beste, erreportai, elkarrizketa zein iritzi artikuluen bidez: Eldiario.es, Diagonal, El Salto, Berria, Crìtic, Revista 5W, Altaïr Magazine, Viento Sur. 2013tik aurrera Argian iritzi artikulu bat publikatzen du hilero. Frida eta Emakunde aldizkari espezializatuetan ere kolaborazioak egin ditu.
2006-2014 bitartean blogari aktiboa izan zen: "Puntos supensivos" blog pertsonalarekin hasi zen eta gero "Mari Kazetari" bezala Gente Digital blogosferan hasieran, Diagonal egunkarian ondoren.
Euskadiko berdintasunerako eta ahalduntzerako eskoletan eta Eusko Jaurlaritza, Gipuzkoako Foru Aldundia bezalako erakundeetan eta EITB edo Argia bezalako hedabideetan tailerrak eta ekintzak burutu ditu.
Militantzia feminista eta antiarrazista SOS Arrazakerian hasi zuen. 2008an Lucia Martínez Odriozolarekin Kazetarion Berdinsarea sortu zuen, Genero-ikuspegidun Kazetarien Euskal Sarea, genero-parekidetasunaren aldeko 30 profesional inguru biltzen dituena. Genero-ikuspegidun Kazetarien Nazioarteko Sariaren kide da. Gaur egun, Larrabetzuko Zutunik talde feministako kidea.
2016. urtean 10 ingobernables, historias de transgresión y rebeldía, argitaratu zuen, kazetaritza narratiboa eta Bilbotik Managuara, Cubatik pasatuz baita El Salvadortik ere genero-disidenteen istorioak kontatzeko, jende askea, normaltasun-eredu mugatu eta aspergarrian ito baino lehen bizitza konplilatzea gogoko dutenak. 2020an argitaratuko erreportaje eta elkarrizketekin Abrir el melón (Meloia ireki) liburua argitaratu du edozer esparrutan indarkeria matxistari, sexu aniztasunari zein kultura feministari buruzko hausnarketa material gisa baita aurreiritziak eta dogmak puskatzen laguntzeko bide ere.
Andrena coitana
Andrena coitana erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Blussans
Blussans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Blussans udalerrian erroldatutako biztanleak 186 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 80 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 86 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 80 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 114 ziren, horien artean 89 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 89 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (48 gizon eta 39 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Blussans udalerrian 78 unitate fiskal zeuden, 185 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.903 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Portugalgo erramu
Portugalgo erramua (Prunus lusitanica) Prunus generoko zuhaitza da, erramuaren antza duena.
Zuhaixka hau desagertutzat ematen zen Euskal Herrian baina duela urte batzuk hiru populazio aurkitu ziren Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, guztiak altitude txikietan eta sakan babestu eta mehartsuetan. Hori dela eta, 2011an argitaratutako EAEko Espezie Mehatxatuen Katalogoan zerrendaturik dago, 'Galzorian' kategorian.
Loreak
Loreak galtzarbetik ateratzen dira, luku itxurako infloreszentzia ia tenteetan. Lukuak nahiko luzeak dira, 15-30 cm-koak, hostoak baino luzeagoak eta 10-30 cm-ko pedunkulua dute. Loreak, aldiz, nahiko txikiak dira (10-15 mm-koak) eta 5 pieza dituzte. Sepaloak triangeluarrak eta petaloak ia biribilduak dira, zuriak. Lorezil ugari ditu, eta obarioa glabroa da, heltzean drupa purpura ia beltzezka bilakatzen dena.
Fruituak
Prunus generoko zuhaitz guztietan bezala, Portugalgo erramuaren fruitua drupa motakoa da. Drupa hau txikia da, 8-13 mm-ko diametrokoa eta berdea hasieran, gerora gorrituz doan arren. Heltzean, beltz kolorekoa izaten da. Fruitu honen haziak txorien bidez barreiatzen dira (txinboak, zozoak eta birigarroak).
Banaketa
Europan banaketa mediterraneo-atlantikoa duen zuhaixka da, baina banaketa orokorra makaronesikoa dela esan daiteke, Ozeano Atlantikoko uharteetan populazio onenak baititu. Iberiar penintsulan mendebaldeko herenean ugariagoa da, eta euskal kokaguneek (Ipar Euskal Herriraino) espeziearen banaketa-arearen ekialdeko muga osatzen dute. Duela gutxi lau gunetan aurkitu da populazio bana, Bizkaian (Armañon, Gorbeia eta Urkiolako Parke Naturaletan; eta Amorebieta eta Karrantzan), Gipuzkoan (Murumendi mendikatean eta Bidania-Goiatzen), Araban (Gorbeian eta Zuian) eta Nafarroan (Baztan-Bidasoa inguruan, bereziki Sunbillako Beobia errekastoan eta Baztango Aritzakun errekaxtoan; Ezkurra ibaian, Zubietan, Bertizaranan, Iturenen eta Urritzaten), eta guztiak altitude txikietan eta sakan babestu eta mehartuetan daude.
Ekologia
Hezetasun handia behar duen zuhaitza da, eta batez ere ibai-ertzetan eta mendi-guneetan aurkitzen da, 180-1.150 metroko altitudeetan. Lur harritsuetan hazten da eta itzala ondo jasaten duen arren, nahiago ditu eskualde eguzkitsuak. Tenperatura epelak behar ditu eta euri edo laino ugariko eskualdeak, ez baititu lehorteak oso ondo toleratzen. Orokorrean pH azidodun substratuetan aurkitu izan da (granitoa, kuartzitak, arbela, hareharria...) baina kalkareoen gainean ere bizi daiteke.
Fenologia
Portugalgo erramua martxoa eta ekaina bitartean loratzen dira. Fruituak abuztuan garatzen hasten dira baina ez dira hurrengo urteko urtarrilerarte heltzen.
Erabilera
Bereziki landare apaingarri modura erabili izan da. Fruitua nahiko mikatza da eta soilik hegaztiek jaten dute.
Jay (New York)
Jay Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Essex konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bothrops iglesiasi
Bothrops iglesiasi Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Collipulli
Collipulli Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Araucanía eskualdeko Malleco probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 22.000 biztanle zituen.
Toponimia
Collipulli hitzak Mapudungunez lur gorriak esan nahi du.
Akizeko katedrala
Akizeko Andre Mariaren katedrala (Cathédrale Notre-Dame de Dax) Frantziako Akitania eskualdeko Landak departamentuko Akize hiriko alde zaharrean dagoen katedral gotiko bat da. Aire eta Akizeko elizbarrutiaren egoitza nagusia da.
Historia
XIII. mendearen amaieran, Akizeko gotzainek hainbat eraikin zituzten eta katedral bat eraiki zuten. 1646an eraikin gotikoa erori zen, Apostuluen Atea baino ez geratuz.
1946an gobernuak monumentu historiko izendatu zuen.
Elbląg landa-udalerria
Elbląg Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Elbląg barrutian kokatuta. 192,05 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7474 biztanle zituen.
Commezzadura
Commezzadura Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Commezzadurak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jeffreyita
Jeffreyita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Jeffreyita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Bam probintzia
Bam Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Erdialde Iparraldeko eskualdean kokatua. Bere hiriburua Kongoussi da. 1.577 km2 ditu eta 2006an 277.092 biztanle zituen.
Gilhac-et-Bruzac
Gilhac-et-Bruzac Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bam probintzia
Departamenduak
Bam probintzian 9 departamendu daude:
Gilhac-et-Bruzac
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 86 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 95 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 59 lanean zeuden (37 gizon eta 22 emakume) eta 5 langabezian zeuden (1 gizon eta 4 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Astyanax trierythropterus
Astyanax trierythropterus Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Gilhac-et-Bruzac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden3 saltokiak ostalaritza eta jatetxe enpresenak ziren.
2000. urtean Gilhac-et-Bruzac udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 335 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Melitta eickworti
Melitta eickworti erle espezie bat da, Melitta generoan eta Melittidae familian.
La Motako gaztelua
La Motako gaztelua (Castillo de La Mota) Espainiako Valladolideko probintziako Medina del Campo herrian kokaturiko gaztelua da. Gaztelua muino baten tontorrean dagoenez (gaztelaniaz mota), izen hori hartu zuen. Gaztela eta Leongo Juntaren jabetzakoa, 1904tik aurrera babestuta dago, hasieran monumentu nazional gisa eta gero kultura ondasun moduan.
Hiribildua 1070 eta 1080 artean harresitu zuten eta, zabaltzean, gotorleku bilakatu zen. Egungo eraikina XIV. eta XV. mendeen artean eraiki zuten. Gero, presondegi bilakatu eta Hernando Pizarro, Rodrigo Calderón, Fernando de Calabria dukea edo Cesare Borgia bertan egon ziren.
Claude Goutin
Claude Gautin (Nancy, 1930ko ekainaren 18a – 2018ko abuztuaren 27a) irakasle, marrazkilari, eskultore eta artista frantses ezaguna.
Biografia
Nancyko École nationale supérieure d'art de Nancyn eta, ondoren, Parisko École nationale supérieure des beaux-artsen, Alfred Janniotek zuzentzen zuen arte monumentalaren tailerrean ikaslea izan zen. 1956an Erromako Saria lortu zuen; aurretik, 1952an, bigarren postuan gelditua zen. Sari horri esker Erromako Villa Medicin ahal izan zuen gelditu, 1957tik 1960era. Frantzian bueltan, 1960tik 1969ra École supérieure d'art de Lorraineren eskultura eta marrazkia irakatsi zuen. Aldi berean lan artistiko handia eraman zuen aurrera.
2007an, Lorraineko Sari Nagusia jaso zuen. 2009an, Lorenako Kontseilu Nagusiak, Meurthe-et-Moselle Kontseilu Orokorraren laguntzaz, Goutinen obraren erakusketa kronologiko handi bat antolatu zuen omenaldi gisa.
NGC 3083
NGC 3083 galaxia espiral bat da, Sextans konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Astillero (argipena)
Astillero hitzak adiera zenbait ditu:
Ełk
Ełk Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Ełk barrutian kokatuta. 21,05 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 61074 biztanle zituen.
Hypoplectrus indigo
Hypoplectrus indigo Hypoplectrus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Cuevesko geltokia
Cueves Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, Ribeseya udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Jefferson (Maine)
Jefferson Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Lincoln konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tayrac (Lot eta Garona)
Tayrac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tayrac udalerrian erroldatutako biztanleak 313 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 172 etxebizitza zeuden, 131 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 168 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 131 etxebizitza nagusietatik 113 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 75 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 74 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 204 ziren, horien artean 152 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 152 pertsona aktiboetatik 141 lanean zeuden (71 gizon eta 70 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tayrac udalerrian 133 unitate fiskal zeuden, 321 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.704 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Tayrac udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 897 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anthidium diadema
Anthidium diadema erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.
Elvas–Badajoz geltokia
Elvas–Badajoz Espainiako eta Portugalgo nazioarteko etorkizuneko tren geltoki bat da, Badajoz eta Elvas udalerrietan kokatuta dagoena.
Namentenga probintzia
Namentenga Burkina Fasoko 45 probintzietako bat da, Erdialde Iparraldeko eskualdean kokatua. Bere hiriburua Boulsa da. 6.464 km2 ditu eta 2006an 327.749 biztanle zituen.
Departamenduak
Namentenga probintzian 8 departamendu daude:
Idolopeia
Idiolopeia erretorika barruan pentsamendu baliabidea dugu hau non funtsean hildako pertsona baten ahoan diskurtso bat jartzen dugun. Etimologikoki grezieratik dator, εἰδωλοποιΐα, euskaraz irudi baten errepresentazioa. Adibide klasikoa Zizeronena dugu: honek, De Senectute liburuan, hilda zegoen Katoni ahotsa eman zion.
Hauteskundeak Barañainen
2007ko maiatzeko hauteskundeen ondoren Floren Luki aukeratu zuten Barañaingo alkate. Orduan UPNk hamar zinegotzi lortu zituen, Nafarroa Baik sei zinegotzi, PSNek 4, eta Ezker Batuak zinegotzi bakarra. Floren Lukik Nafarroa Bai, PSN eta Ezker Batuko zinegotzien botoa jaso ondoren eskuratu zuen alkatetza. 2008ko apirilaren 25ean, PSN alderdiak iritzia aldatu eta UPNrekin batera, alkatearen aurkako zentzura-mozioa aurkeztu zuen alkatea kargutik kenduz. Horren ondorioz, UPN alderdiko Jose Antonio Mendibe da Barañaingo alkate berria.
2007ko hauteskundeen emaitzak honakoak izan ziren:
Baliogabeko botoak 583 izan ziren (emandako guztien %5,19) eta 222 boto zuri izan ziren (botoen %2,08). Abstentzioa %29,71koa izan zen.
2011n berriro ere UPNko (7 zinegotzi) Mendibe atera zen alkate PPko botoa ere jaso zuela. UPNren aurrean gobernu alternatiboa lortzearren Bilduk (3) PSNri (4) eman zion botoa baina honek NaBai 2011rekin (4) zuen akordioa azken orduan apurtu zuenez NaBaik -eta (I-Ek (2)- beren hautagaien aldeko botoa eman zuten.
2015eko udal hauteskundeen ondoren, Euskal Herria Bilduko hautagai Oihaneder Indakoetxea hautatu zuten alkate. Nahiz eta UPN izan zen boto gehien jaso zuena, Oihanederrek Geroa Bai, Izquierda-Ezkerra/Equo eta Participando Barañain taldeen babesa jaso zuen.
Ordiziako enparantza nagusia
Ordiziako enparantza nagusia Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerriaren enparantza edo plaza nagusia da. Hain zuzen ere, Ordiziako Alde Zaharrean kokatua dago.
Azoka
Udalerri honetako alde zaharraren bihotzean kokatzen da, udaletxearekin parez-pare. Bertan asteazkenero merkatua edo azoka ospetsua ospatu ohi da, beharbada, Gipuzkoa osoko kale merkaturik garrantzitsuena dena, bertako salneurriak Gipuzkoa osoko nekazal eta barazki produktuen salneurrien eredutzat hartu izan ohi direlarik.
Historia
Mendez mende, gutxienez 1512. urtetik aurrera, merkatua enparantza honetan eta bere inguruko eremuan ospatu ohi izan zen. Halere, 1925ean Francisco Gurrutxagaren proiektuari jarraikiz, gaur egungo bere hormigoizko egitura eta teilatua gehitu zitzaizkion.
Eraikinak
Enparantza honen inguruan hainbat eraikin nabarmen daude: Abaria jauregia, Sujetoenea, Gazteluzar jauregia eta Ordiziako udaletxea.
Úrsula Goyzueta
Úrsula Goyzueta (La Paz, 1787ko urriaren 20a - 1854ko azaroaren 4a) Boliviako abertzale mestizo bat izan zen, 1809ko uztailaren 16az geroztik Boliviako Independentzia lortzeko borrokaren alde egiteagatik nabarmendu zena. Vicenta Juaristi Eguino eta Simona Manzaneda kreoleekin batera, "La Pazen imajinario kolektiboan jarraitzen dute, zapalkuntza kolonialaren aurkako borrokaren ikur gisa".
Biografia
Juan Bautista Goyzuetaren eta Nicolasa León Caricanoren alaba, 1811an Eugenio Choquecallata gerrillariarekin ezkondu zen. Vicenta Juaristiren lagun mina izan zen, Santa Barbara auzoko defentsan nabarmendu zen 1814ko irailaren 22an La Paz hartu zutenean;
Atxiloketa eta heriotz zigorra
1814ko tropa Errealisten aurkako enfrentamenduan konplizitatea leporatuta, 1816ko azaroaren 21ean atxilotu egin zuten eta auzitegi martzialak zazpi mila pesoko diru zigorra ezarri zion, baita heriotz zigorra ere, baina espetxetik atera zutenean, bere adats ederra kendu zioten, soinekoak erantzi zizkioten eta asto baten gainean jarri zuten, horrela biluzik, hiritik paseatu zuten, bidean zaborra bota zioten, eta plazara iristean, kantoi bakoitzean, jendearen aurrean, jipoiak ematen zizkioten, plazara iritsiz. Besoek, bere erakustaldi publikorako biluzik gauera arte utziz, ez zioten tiro egin, uste baitzuten hilda zegoela.
1854ko azaroaren 4an hil zen arrazoimenaren galeraren ondorioz..
NGC 3084
NGC 3084 galaxia espiral bat da, Antlia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Bothrops jararacussu
Bothrops jararacussu Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Baconnes
Baconnes Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Baconnes udalerrian erroldatutako biztanleak 278 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Martha Washington
Martha Washington (Dandridge jaioa; 1731ko ekainaren 2a - 1802ko maiatzaren 22a), George Washingtonen emaztea izan zen, Estatu Batuetako lehen presidentea. Beraz, Martha Washington, lehen Lehen Dama izan zen. Washington ezagutu baino lehen Daniel Parke Custis plantazio jabea ezkondu zuen eta esklaboak jarauntsi zituen.
Megachile gahani
Megachile gahani erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Txinatar lorategi
Txinatar lorategia txinatar tradizioan hiru mila urtez garatu den paisaia-lorategi estiloa da. Lorategi mota eta tamaina ugari biltzen ditu baitan, bai txinatar enperadoreen eta haien familiaren lorategi zabalak, bisitariak liluratzeko eraikiak, bai-eta jakintsuek, poetek, funtzionarioek, militarrek eta merkatariek sortutako lorategi intimoak, hausnarketarako eta kontenplazioareko eginak. Miniaturazko paisaia idealizatu bat sortzen dute, gizakiaren eta naturaren arteko harmonia adierazi nahi duena.
Baconnes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Txinatar lorategi
Txinatarrentzat, lorategiaren arteak idazketa edo poesiaren bezainbesteko garrantzia du. Lorategitzat erabiltzeaz gain, beren etxe edo atsedenlekutzat ere erabiltzen dute; toki magiko bat izango balitz bezala. Dimentsio estetiko eta sinbologikoen arteko konpromiso konstante bat irudikatzen du. Lorategi txinatarrak kode batzuei lotuta daude, eta, horiek kenduz gero, erantzun gisa, artistak irudikatu nahi zuenaren emaitza ateratzen da.
Literatura teoria
Literaturaren teoria edo literatura teoria (grekerazko, theorein, 'begiratu' edo 'behatu') literatura helburu duen azterketa sistematikoa da. Literaturaren teoria gisa, sistematikotasun-asmoekin, XX. mendearen hasieran jaio zen, formalismo errusiar izeneko eskolarekin. Hala ere, antzinatik ezagutzen dira literatura-egitateari buruzko gogoetak, eta horiek ere, adiera zabalagoan, literatur teoriatzat har daitezke.
Txinatar lorategi
Historia
Txinako lorategiaren historia orain dela mila urte sortu zen. Honek, munduko paradisuari egiten dio erreferentzia. Txinako kondairen arabera,paradisua itsaso erdian zeuden irletako mendi baten gailurrean kokatzen zen. Bertan "betirako gaztetasuna"ren elixir-a aurkitzen zen; hilezkorra egin ahal zizuna. Kondaira honek azaltzen du ze nolako garrantzia duten mendia, itsasoa eta irlak lorategi txinatarrean.
Baconnes
Diru sarrerak
2009an Baconnes udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 294 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.735 euro zen.
Literatura teoria
Teoria honen aztergaia literatura da, beste erabilera linguistiko batzuekin kontrajarrita definitzen saiatzen dena, baita inguruko konbentzioak bereizten ere: autore bakoitzaren estiloa, idazlanaren literatura-generoa, haren interpretazioa edo kritika eta funtzio soziala.
Baconnes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Angol
Angol Txileko hegoaldeko komuna eta hiri bat da. Araucanía eskualdeko Malleco probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 53.996 biztanle zituen.
Literatura teoria
Aristotelesen poetika
Literatura teoria edo literatura zientzia izendatzen den diziplinak historiaurre luzea du poetika deiturapean, pentsamendu europarraren jaiotzarekin batera baitator. Mendebaldean Greziako Antzinatean kokatu ohi dira hastapenak, Aristotelesek Poetika izendatu zuen tratatu ospetsuan, nahiz eta garai berean edo lehenago aztergaia bazegoen Txinan eta Indian ere.
Txinatar lorategi
Historia
Ondoren,Han Dinastia deitutako periodoan,lorategia erabateko aldaketa izan zuen. Garai horretan sorkunde estetikoari ez zioten garrantzi handiegirik ematen,eta atseden hartzeko eta ehizarako erabilia izaten zen.
Angol
Toponimia
Angol hitzak Mapudungunez lau hankan ibili esan nahi du.
Jennita
Jennita silikato motako minerala da.
Txinatar lorategi
Historia
Hirugarren mendetik aurrera,merkatari dirudun eta "shidafu" deitutako garrantzi handiko funtzionariei esker lorategiak,Txina guztitik zabaldu egin ziren;esfera inperiala alde batean utziz.
Literatura teoria
Aristotelesen poetika
Aristotelesek agerian uzten du helburua: literaturaren teoria orokor bat osatzea. Literatur objektuen lantze prozesuaz dihardu, baita moten eta horietako bakoitzaren izaeraz ere, eta mota horietako biren izaera, tragediarena eta epopeiarena, garatzen du. Aristotelesentzat, konposizio poetiko bete-betea lortzeko, landu egin beharra dago, teknika berezi batzuk erabiliz horretarako. Halere, lehen gogoeta sistematiko horri ez zitzaion ospea berehalakoan heldu, ez zuen eragin handiegirik erdietsi hurrengo mendeetako obrarik garrantzitsuenetan; esaterako, Horaziok Ars Poetica lanean ez zuen aipatu ere egin.
Baconnes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
Txinatar lorategi
Historia
Beste alde batetik,budismo eta taismo-ari esker,mundu erligiosoan sartu ziren;hirien inguruan,fraideek sortutako tenpluetan.
Ełk landa-udalerria
Ełk Poloniako Varmia-Mazuriako voivoderriko landa-udalerri bat da, Ełk barrutian kokatuta. 379,18 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11324 biztanle zituen.
Txinatar lorategi
Espektadorea
Lorategia lan arte bat da,bisitariari eskaitzen zaion espektakulu bat. Honek ez du inoiz guztia ezagutzeko posibilitaterik emango. Konjuntu hau irekitzen diren sare hora batzuengatik orekaturik daude. Leiho buztiak,ate biribilak eta amaigabeko lorategi txikiak dituzte. Hauek dituzten irekidurei esker,sentsazioz beteriko ikuspegiez gozatzeko aukera ematen dute.
Literatura teoria
Aristotelesen poetika
Erdi Aroan Horaziori jarraitu zitzaizkion batez ere; eta Pizkundeaz geroztik bihurtu zen Aristoteles erreferentzia puntu. Halaz ere, literaturari buruzko gogoetak ez du berreskuratu Aristotelesen hastapen haietan erakutsi zuen autonomia XX. mende arte; izan ere, Aristotelesek Poetika eta Erretorika diziplinak argi bereizi zituen arren, bi diziplinen nahasketa bat gertatu zen Europako pentsamendua. Poetikak, Erretorikaren gai ugari bereganatuz, bertsoen eta poema liriko eta dramatikoen eraikuntzaz zihar duen erregela eta arau multzoen bilduma bilakatu zen, poetika aristoteliarraren erretorizazioa areagotuz joan zen. XVIII. mendeaz geroztik, bereziki Alemanian, poetika estetika filosofikoaren azpisail bihurtu zen. Literatur testuaren funtzionamendua arakatzeak ez zuen beraz, erakarmen ahalmenik.
Baconnes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Baconnes udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.152 hektarea erabiltzen.
Txinatar lorategi
Espektadorea
Irekidurek,joaten diren pertsonak puntu finko batean begia jartzea lortu egiten dute. Ondorioz,benetazkoa den lorategi hori,koadro bat izango balitz bezala ikusten da. Beraien obra artistiko hauen bi ezaugarri nagusienak hilezkorra izatea eta bizi-luzea izatea dira.
Literatura teoria
20. mendea
Literatur teoria, diziplina teoriko eta autonomo moduan, XX. mendearen bigarren hamarkadan garatu da Europan. Abangoardia sinbolista eta futuristak bizkorturik, erromantizismoaz geroztik, praktika artistikoak aldaketa sakonak izan zituen. Abangoardia horien poesigintzaren nondik norakoa ez zegoen azaltzerik ordura arteko Erretorikaren ikuspegitik, haren izaera arauemailetik aldendua baitzegoen. Poesia berri horrek iritsi nahi zituen efektuak azaldu behar zituen teorialariak, eta kontestu horretan Errusiar formalismoak tokia aurkitu zuen.
Baconnes
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Txinatar lorategi
Arkitektura
"Udako jauregi"aren hemeretzi arkuko zubi famatua,mendebaldekoek suntsitu eta gero,berreraiki egin zen. Arkitekturak garrantzi handia hartzen du lorategi txinatarretan. Pabilioiak,galeri multzo batzuei esker beraien artean komunikatu egiten dira eta hauei esker,etortzen direnek,nahi duten edozein lekutik behatu ahal izango dute. Hauen barnean,txinako arkitektura tradzionalaren egitura anitzak aurkitu ahal ditugu,adibidez:
Animaliak
Animaliak eskulturetan irudikatuta egon ahal dira edo berez lorategian.
Dragoi txinatarra,enperadorea irudikatzen du; Fenix-a berriz,txinako enperatriz-a; Dordoka erresistentziaren ikurra; Arrainak (Karpa),iraunkortasuna; eta azkenik,saguzaharra,aberastasuna edo zortea errepresentatzen du.
Landareak
Banbuek apaltasuna,zuzentasuna,umiltasuna eta betiereko bizitza sinbolizatzen dute.
Lotoa, purutasunari egiten dio erreferentzia.
Literatura teoria
20. mendea
Formalismo errusiarrean pertsonai giltzarria Roman Jakobson hizkuntzalaria suertatu zen. Jakobson 1920an Pragara joan zen eta Pragako Hizkuntzalaritza Zirkuluan parte hartu zuen beste hizkuntzalari batzuekin, hala nola Jan Mukarovsky, Trubetzkoy eta Rene Welle. Mukarovskyk hizkuntzaren analisi semiotiko estrukturalista bilakarazi zuen, komunikazio prozesu batean hizkuntza: igorlea, mezua eta jasotzailea. Berregituraketa honen ondorioz literatur kritika eta teoria semiotikarekiko erlazioan ulertu da harrez gero. Hau da, literatura ez da testu idatzia, bakarrik komunikazio jardun osoa (jardun semiotikoa) baizik.
Danviken
Danviken Nacka udalerriko Sicklaön herriko auzo bat da, Suedia ko Stockholm konderrian.
Lehen erreferentziak
Barrutia Nackako zaharrenetakoa da. Gutxienez 1550eko hamarkada tik daude biztanleak bertan. Gustav I. Suediakoaren aginduz Danvikenen ospitale a eraiki zen, artean Stockholm hiriaren barruko lurretan. Auzoaren lehen garaietatik Hammarby lakua ren eta Saltsjön arteko ur-ibilguan errota bat egon zen, Kvarnbäcken ("Errekako Ehotegia") edo Danviks ström ("Danvikengo Korrontea") izenekoa. Bertan burdinola bat ere egon zen.
Garapen industriala
1675ean, auzoan karbono-beltza ekoizten hasi ziren, inprimatzeko tinta ren lehengaia. Lantegia ospitaletik ekialdean kokatu zen; aktibitatean 1856ra arte jardun zuen.
1686an, ospitalearen eta karbono-beltz fabrikaren artean, itsasoko uretatik gatza ateratzeko lantegia eraiki zen; baina ez zuen ongi funtzionatu (Saltsjön-ek, izen hori izan arren, gatz gutxi du). Geroago, gatz fabrikaren eraikina ospitale psikiatriko a izan zen. 1861ean, azkenik, zereal-errotak instalatu ziren bertan, 1980ko hamarkada ra arte iraun zutenak. Orduan amaitu zen erabilera industriala, eta harrezkero etxebizitza bezala erabili izan da.
Ospitale zaharra 1915ean itxi zuten eta bertan bizi ziren zaharrak Danvikshemera aldatu zituzten.
Literatura teoria
20. mendea
Harrezkero, nolabait, Poetika edo literaturaren zientziaren objektua ez da literatura, baizik eta literariotasuna, hots, idazlan bat literatur idazlan bihurtzen duen zera, hizkuntz zeinuez osatutako komunikazioa, komunikazio artistiko bihurtzen duen indarra. Literatur diskurtsoaren barne jokabidea atzeman nahi zuen teoriak, hizkuntza horren ezaugarri bereizleak zedarritu, hizkuntzazko adierazpenen barrutian ez ezik, baita beste agerpen artistikoekiko harremanean ere. Errusiar Formalismoak, New Criticism amerikar eta ingelesak, Alemaniako Eskola Morfologikoak, Estrukturalismo Txekiarrak, Formalismo Frantsesak... egin dute saiorik literariotasuna mugatzeko; literaturaren ikuspegi orokor eta zientifikoa lortzen ahalegindu dira, batez ere hizkuntzalaritzan euskarria bilatuz, baina baita literatur idazlanaren azken zentzua atzematen lagunduko dieten beste diziplina batzuen ekarriaz ere baliatuz.
Danviken
Gaur egunean
Azken urteetan Danvikeneko biztanleria asko hazi da, Stockholmeko hirigunetik hurre egoteak erakargarri bihurtu baitu.
Literatura teoria
Komunikazioa eta funtzionaltasuna
20. mende hasierako biratze formalista edo semiotiko horien ondoren, literaturan funtzionamenduaz kezkatu izan dira teoriak. Testuaren osotasunetik abiatzen, mamiari dagozkionak dakartzate lehen mailara (egilearen asmoak eta hartzailearen igurikapenak barne), eta testuaren alderdi global horietatik abiaturik, testuaren funtzionamendutik alegia, azaleko kontu xeheagoetarako bidea egiten dute. Adibidez, teorialari moderno batek, hitz batean ageri den metafora soltea solte aztertu baino areago, testua bera osorik den metafora aztertzea nahiago luke, eta, aukeran, literaturaren figura edo baliabide banakakook baino lehenago, beste alderdi formal oinarrizkoagoetan islatzen dena (denbora narratiboa, subjektu poetikoa...) aztertuko luke, eta bereziki ea nola burutzen eta gauzatzen den komunikazio ekintza testu jakin horretan.
Guztiarekin, komunikazio kontzeptuaren inguruan ere bada eztabaidarik. Zabal onartzen da literatura testuek ez dutela "informazio" soila helburu, baina hainbatek, poesiarako bereziki, "komunikazio" izaera ere ukatzen dio literatur obrari (artetzat harturik, eta arteari ukaturik, oro har, komunikazio-izaera hori): obra "hor dagoen" zerbait dateke, "produktu" bat -"kreazio" bat-, dagoeneko bere egiletik bereizi dena eta hartara hurbiltzen denak bere gisa atzeman beharrekoa. Beste ikuspegi batetik, ordea, arte/literatur obrarik hermetikoenak ere zerbait komunikatzen du, bere hermetikotasun hori besterik ez balitz ere.
Sarah Chalke
Sarah Chalke (Ottawa, 1976ko abuztuaren 27a) Kanadako aktorea da. Scrubs telesailean Elliot Reid medikuaren rola betetzeagatik egin zen ezagun. Aurrez Roseanne telesailean Becky Conner pertsonaiaren papera egin zuen bigarren aktorea zan zen..
Biografia
Ottawa hiriburuan jaio bazen ere Vancouver metropoliko Nrth Vancouver hirian hazi zen. Ama alemaniarra du eta astean bitan alemanierazko klasek jastzen zituen, horrela beraz ingelesez, alemanez eta frantsesez hitzegiten du.
12 urte zituela Kanadako haurrentzako KidZone programan erreportari lanak egin zituen. Aurreneko lan garrantzitsua Roseanne telesailean izan zuen, Becky Conner pertsonaiaren rola hartu baitzuen Lecy Goransonek telesaila utzi zuenean. Bost denboraldi egin zituen bertan. ''Roseanne telesailean ari zen bitartean Kanadako telefilm askotan agertu zen.
2001ean Scrubs telesailean protagonista papera eskuratu zuen eta Elliot Reid medikuaren paperean 9 denboraldi egin zituen. 2008an How I Met Your Mother telesailean Stella Zinman izan zen eta bi denboralditan ohiko aktorea izan zen. Ted protagonistaren neskalagunaren papera bete zuen. 2009an Prep & Landing telefilmean ahotsa ezarri zuen eta ordutik hainbat marrazki bizidunetan jarri izan du ahotsa.
2017an Roseanne telesailaren itzulera iragarri zen eta zortzi atal ere grabatu ziren, baina telesaila bertan behera utzi zen Roseanne Barrek egindako komentario arrazista batzuen aurkako protesten eraginez. Honen ondoren The Conners telesaila atera zen eta Sarah Chalkek atal bakarrean hartu zuen parte.
Bizitza pertsonala
Jamie Afifi abokatuarekin ezkonduta dago eta semea eta alaba ditu. Semeak Kawasaki gaixotasuna du.
Aktibismoa
Srah Chalkeren izeba eta amona bularreko minbiziak jota hil ziren eta ordutik minbiziaren garaizko detekzioaren aldeko kanpainak burutu ditu. Esate baterako Susan G. Komen Passionately Pink for the Cure elkartearen enbaxadore bihurtu zen 2009an.
Audrey Hepburn Children's Foundation elkarteko enbaxadorea ere bada. Bestalde sexu berekoen ezkontzen aurkako National Organization for Marriage elkartearen iragarkia salatzeko parodiazko bideo bat ere egin zuen.
Baconnes
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abadiño
Abadiño Bizkaiko hego-ekialdeko udalerri bat da, Durangaldea eskualdekoa. . urtean 0 biztanle zituen.
Ingurune naturala
Anbotoko mendilerroa Alluitz (1.040 m) barne hartzen du udalerriak. Aipatzekoa da, halaber, Atxarteko eskalada eskola.
Udalerri mugakideak
Iparraldean Garai; Ipar-ekialdean Berriz; ekialdean Elorrio; Hego-ekialdean Atxondo; hegoaldean Otxandio eta Aramaio, (Araba); hego-mendebaldean Dima; mendebaldean Izurtza eta Mañaria; eta Ipar-mendebaldean Durango eta Iurreta.
Auzoak
Abadiñok honako auzo hauek ditu:
Biztanleria herriguneka
Abadiñoko biztanleriaren banakatzea Espainiako INEaren Biztanleria Unitateen Errolda Jarraituaren arabera:
Politika
2019ko udal hauteskundeen ostean, Mikel Garaizabal (EAJ-PNV) bilakatu zen alkate EAJ-PNV eta AI ren arteko akordio baten ostean
Aurreko legealdian, 2015eko maiatzaren 24ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Jose Luis Navarro Donaire (Abadiñoko Independienteak) izan zen Abadiñoko alkatea, hirugarren aldiz jarraian alkatetza eskuratuta. Navarrok alkatetza berritu zuen bere taldearen baiezko botoei esker, EAJk eta EH Bilduk euren zerrendaburuei botoa emanda. Hala, agintea gutxiengoan izan zuen.
Garraioa
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio udalerri honi:
Euskara
Herriko eta inguruko jatorrizko euskalkia Mendebaleko euskararen aldaera bat da, durangaldekoa. Gaur egun, Eustaten datuei erreparatuta, Abadiñoko biztanleen %52,41 da euskalduna.
Jaiak
Udalerriak hainbat jai ospatzen ditu urtean zehar. Horien artean:
Astyanax troya
Astyanax troya Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Albaniera
Albaniera (gjuha shqipe, ahoskatua, edo shqip,  ahoskatua) indoeuropar hizkuntza da, Europako hego-ekialdean ia 6 milioi pertsonak hitz egiten dutena.
Hypoplectrus maculiferus
Hypoplectrus maculiferus Hypoplectrus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Albaniera
Historia
Lehenengo idazkiak erlijio arlokoak dira, Formula e pagëzimit izenekoak: 1462an idatzitako bataio agiri modukoak dira, baina badago testu zaharragorik, eztabaidan egon arren. Lehen liburu ezaguna mezatako Meshari izenburukoa da, 1555ekoa.
Shermanen itsasoranzko martxa
Shermanen itsasoranzko martxa (ingelesez Sherman's to the Sea) William Tecumseh Sherman estatubatuar jeneralak bere Batasun Gudarosteko indarrekin Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilan zehar burututako martxa edota ibilaldi bati deritzo. Gaur egun aski ezaguna eta erabilia den lur errearen estrategiaren erabilpenean aintzindarietakotzat jotzen da, alegia, etsaiaren eremuan barneratu eta aurrean harrapatzen den guztia jo ta bertan suntsitu edota desegiteko estrategia guztiz ankerra, honela etsaiaren morala zanpatzeko asmoz.
Gerra kanpainia hau 1863 erdialdera hasi zen, Gettysburg eta Vicksburgeko guduen ondoren Batasuneko Gudarosteak Tennessee estatutik abiatu eta Georgiara zuzendu zen kontraeraso bat gauzatzeko aukera izan zuenean, hain zuzen ere Ameriketako Estatu Konfederatuen bihotzean. 1864ko irailaren 2an Shermanen indarrek Atlanta hiria okupatu ondoren, estatu konfederatuetan barna Ozeano Atlantikoaren kostaldera ailegatu ziren, bidean agertu zitzaizkien indar konfederatuak garaitu eta topatutako industria, trenbide, errota, kanal, biltegi, etxalde, lantegi, eta orokorrean estatu konfederatuaren ekonomiari sostengua eman zekiokeen edozein elementu suntsituz.
Shermanen politika honek eta bere indarrek AEBko Estatu Konfederatuen industriari eta azpiegiturei kalte handia eragin zieten, kalte ugari sortzeaz gain iparraldeko indarrak eremu ezezagunean barneratu ziren, batere hornidura babesik gabe, eta Shermanen aginduz heuren bidean topatutako baserri eta etxaldeetan hostu edota harpilatu ahal izan zuten uzta eta ganaduz biziraunez, soberan gelditutako ganadua eta uzta bera ere suntsitu zutelarik.
Albaniera
Historia
Lehendabiziko hiztegia (latina-albaniera) XVII. mendekoa da: egileak Frang Bardhi, Andrea Bogdani eta Nilo Katalanos dira.
1887ko martxoaren 7an, albanierazko lehen eskola Korca n zabaldu zuten eta 1908an, Manastirren (Mazedonia). Hizkuntzan adituek batzartu eta gaur egungo alfabetoa finkatu zuten.
Azkenik, 1970eko hamarkadan Tiranan eta Pristinan Drejtëshkrimi i gjuhës shqipe eta Fjalori drejtshkrimor i gjuhës shqipe argitaratu zituzten, besteak beste, eredu estandarra finkatzeko liburuak.
Ofizialtasuna
Albania eta Kosovon hizkuntza osoki ofiziala da; aldiz, Mazedonia eta Montenegron, partzialki ofiziala, udalerrien arabera. Italia n babestuta dago.
Dialektoak
Albaniako bi dialekto nagusiak gheg (Shkumbin ibaiaren iparraldean mintzatua) eta tosk (ibaiaren hegoaldean) dira. Horrez gain, Albaniatik at hitz egiten diren eta berezko izaera hartu duten albanieraren aldaerak ondoko hauek dira:
Bothrops lanceolatus
Bothrops lanceolatus Bothrops generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Machaca
Machaca ( ahoskatua) Mexikoko haragi xehetu lehorra, Mexikoko iparraldean eta AEBetako hego-mendebaldean oso erabilia. Espeziak nahastuta dakartza eta haragia behiarena edo txerriarena izan daiteke. Prestatzen denean berridratatu egiten da olioa gehituz. Matxakatua prestatzeko erabiltzen da.
Abadiño
Jaiak
Bestalde, Traña-Matiena auzoak, apirilaren 28an ospatzen ditu bere jaiak, Prudentzio Deunaren omenezko jaiak.
Megachile canescens
Megachile canescens erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Abadiño
Elkarteak
Gerediaga Elkarteak herri honetan dauka egoitza nagusia.
Coredo
Coredo Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Coredok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Feuquières (Oise)
Feuquières Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Feuquières udalerrian erroldatutako biztanleak 1.571 ziren. Familiak 576 ziren, horien artean 148 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 104 bakarrik bizi ziren emakumeak), 164 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 216 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 649 etxebizitza zeuden, 594 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 572 etxeak ziren eta 77 apartamentuak ziren. 594 etxebizitza nagusietatik 342 bere jabearen bizilekua ziren, 247 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 123 etxek hiru zituzten, 198 etxek lau zituzten eta 237 etxek bost zituzten. 435 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 301 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 166 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 969 ziren, horien artean 667 aktiboak ziren eta 302 inaktiboak ziren. 667 pertsona aktiboetatik 572 lanean zeuden (337 gizon eta 235 emakume) eta 96 langabezian zeuden (49 gizon eta 47 emakume). 302 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 77 ikasten zeuden eta 132 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Feuquières udalerrian 589 unitate fiskal zeuden, 1.579 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.783 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Astyanax tumbayaensis
Astyanax tumbayaensis Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Feuquières (Oise)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Feuquières udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 471 hektarea erabiltzen.
Condino
Condino Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Feuquières (Oise)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
NGC 3085
NGC 3085 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Condino
Mugakideak
Condinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Feuquières (Oise)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.