cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Poor Paddy Works on the Railway
Hitzak
In eighteen hundred and forty-seven Poor Paddy was thinking of going to Heaven Poor Paddy was thinking of going to Heaven To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway
Abestiaren beste bertsio ezagun bat Ewan MacColl eta Peggy Seeger abeslariek nahiz The Dubliners eta Galway City abestutakoa da:
In eighteen hundred and forty one Me corduroy breeches I put on Me corduroy breeches I put on To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway In eighteen hundred and forty two From Hartlepool I moved to Crewe And I found meself a job to do Workin' on the railway
I was wearing corduroy britches Digging ditches, pulling switches, dodging hitches I was workin' on the railway
Litoria angiana
Litoria angiana Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Poor Paddy Works on the Railway
Hitzak
In eighteen hundred and forty three I broke me shovel across me knee And went to work with the company In the Leeds and Selby Railway
In eighteen hundred and forty four I landed on the Liverpool shore Me belly was empty, me hands were raw With workin' on the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway In eighteen hundred and forty five When Daniel O'Connell he was alive Daniel O'Connell he was alive And workin' on the railway
In eighteen hundred and forty six I changed me trade from carryin' bricks Changed me trade from carryin' bricks To work upon the railway
In eighteen hundred and forty seven Poor Paddy was thinkin' of goin' to heaven Poor Paddy was thinkin' of goin' to heaven To work upon the railway, the railway I'm weary of the railway Poor Paddy works on the railway
Ibn al-Qutiyya
Muḥammad Ibn ‘Umar Ibn ‘Abd al-Azīz ibn Ibrāhīm ibn ‘Isa ibn Mazāhim (أبو بكر محمد بن عمر القرطبي المعروف بابن القوطية), Ibn al-Qutiyya (ابن القوطية) izenaz ezaguna, (Sevilla, ? - Kordobako emirerria, ) andalustar historialaria izan zen.
Witiza azken errege bisigodoen ondorengoa zela aldarrikatu zuen. Al-Andalusko konkistaren historia idatzi zuen. Kronikari arabiarrek ez bezala, bisigodoen parte-hartzea goraipatu zuen. Lan hau Ibn Hayyanen Al-Muqtabisen iturri bat izan zen.
Rajadell
Banaketa administratiboa
Bost herritan banaturik dago:
Guadix
Guadix Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. 2008an 20.326 biztanle zituen.
Thusy
Thusy Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Tordesillas
Tordesillas Valladolideko udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 9.067 biztanle zituen.
Bertan izenpetu zen Tordesillasko Ituna, mundua bitan banatzen zituena Portugalgo eta Espainiako Erresumen artean.
Thusy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sundrum gaztelua
Sundrum gaztelua (Sundrum Castle) Eskoziako Coylton herrian kokaturik dagoen gaztelu bat da, Hegoaldeko Ayrshire eskualdean.
Historia
Coyle errekaren ertzean hasierako gaztelua Sir Robert Wallace Ayrreko sheriffak eraiki zuen XIV mendean. 1792an Hamilton familiak gaztelua handitu eta gaur egungo jauregia osatu zuen.
Thusy
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 402 etxebizitza zeuden, 326 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 52 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 388 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 326 etxebizitza nagusietatik 300 bere jabearen bizilekua ziren, 21 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 223 etxek bost zituzten. 287 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 210 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 581 ziren, horien artean 415 aktiboak ziren eta 166 inaktiboak ziren. 415 pertsona aktiboetatik 414 lanean zeuden (221 gizon eta 193 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 166 pertsona inaktiboetatik 73 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 62 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thusy udalerrian 333 unitate fiskal zeuden, 901 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.983,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 4 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Thusy udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 612 hektarea erabiltzen.
Myliobatis tenuicaudatus
Myliobatis tenuicaudatus Myliobatis generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Thusy
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dionisiar
Dionisiarrak, Grezian, Dioniso jainkoaren omenez eginiko jaialdi batzuei ematen zitzaizen izena da. Bertan, antzezlanak izaten ziren. Atikan, urtean bi aldiz ospatzen ziren izen honetako jaialdiak, Landatar Dionisiarrak izenekoa bata, Poseidon izeneko hilabetean (abendua), bere prozesioa, Aristofanesek bikain imitatu zuena Akarniarrak izeneko bere idazlanean, eta Dionisiar Handiak (edo Hiriko Dionisiarrak), Atenasen, Elafebolion (martxoa) hilabetean. Handiak ezizena, jai honek zuen garrantziagatik da. Azken jaialdi hau, Pisistrato tiranoak ezarri, edo, edozein kasutan, handitu zuen K. a. 534. urtean, gurtza Eleuterasetik Atenasera ekarri zuena (Atika eta Beozia arteko mugan, Eleusisetik iparraldera). Jainkoaren irudia Dionisoren tenplu zaharrean kokatua izan zen, antzokiaren parean.
Dionisiar Handien garaian, negua pasea zenean, itsasoak, nabigagarriak egiten ziren, honela, Atenasen, bisitari asko egon zitekeelarik Lenearretan gertatzen ez zena, negua baino lehenago ospatzen zirenak). Deloseko Liga existitu zen bitartean, aliatuek, euren ordainak ematen zizkioten Atenasi, antzokiko orchestran erakutsiak izan zitezen. Garai hau, gainera, atzerriko enbaxadoreak hartzen ziren garaia ere bazen, eta Atenasengatik borrokan hil ziren pertsonen seme-alabek, antzokian desfilatzen zuten.
Villedieu-la-Blouère
Villedieu-la-Blouère Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villedieu-la-Blouère udalerrian erroldatutako biztanleak 2.269 ziren. Familiak 876 ziren, horien artean 224 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 112 bakarrik bizi ziren emakumeak), 268 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 320 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 64 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Roata de Jos
Roata de Jos Errumaniako udalerri bat da, Giurgiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Needville (Texas)
Needville Texasko hiri bat da. Fort Bend konderrian kokatua dago. 2010ean 2,823 biztanle zituen, 4.46 kilometro koadrotan banatuta.
Roata de Jos
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Villedieu-la-Blouère
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.394 ziren, horien artean 1.110 aktiboak ziren eta 284 inaktiboak ziren. 1.110 pertsona aktiboetatik 1.043 lanean zeuden (606 gizon eta 437 emakume) eta 67 langabezian zeuden (17 gizon eta 50 emakume). 284 pertsona inaktiboetatik 117 erretiraturik zeuden, 90 ikasten zeuden eta 77 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villedieu-la-Blouère udalerrian 959 unitate fiskal zeuden, 2.423 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.489 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 103 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 26 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 7 margolariak, 4 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 3 okindegiak eta 2 arropa dendak ziren.
Torre de Peñafiel
Torre de Peñafiel Valladolideko udalerria da, Campo de Peñafiel eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 46 biztanle zituen.
Villedieu-la-Blouère
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nordhausen
Nordhausen Alemaniako Turingia estatuaren iparraldean dagoen hiria da. Harz mendien oinean dago eta Nordhäuser Doppelkorn likoreak famatu du. Garai batean tabako industria garrantzitsua ere izan zuen.
Historia
Westfaliako Bakearen ondoren (1648) Brandenburg-Prusiaren esku gelditu zen. Napoleondar Gerretan Prusiako tropek hartu zuten Nordhausen eta hiri aske izateari utzi zion. Gerrak bukatzean Prusiaren menpeko Saxoniako probintzian sartua izan zen.
Bigarren Mundu Gerraren garaian Mittelbau-Dora kontzentrazio-esparrua ezarri zuten naziek Nordhausen kanpoaldean. Royal Air Force britainiarren bonbaketek hiriaren hiru laurdenak suntsitu eta 8.800 opertsona inguru hil ziren 1945eko apirilaren 3 eta 4 artean. Apirilaren 11ean estatubatuarrek hartu zuten hiria eta ondoren sobietarrek eskuratu zuten.
Hiri senidetuak
Nordhausen ondorengo hiriekin senidetua dago:
Greensboro (Vermont)
Greensboro Vermont estatubatuar estatuko Orleans konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 762 biztanle zituen eta 11 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Centropus superciliosus
Centropus superciliosus Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Larralde-Diustegi
Larralde-Diustegi Lapurdiko familia aberatsa da, jatorriz nafarra, Etxalarkoa. Ziburun bizi ziren eta ondasun asko zituzten Lapurdiko herri askotan. Urtubiako gaztelua erosi zuten Urruñan XIX. mendean eta politika kargu asko bete zituzten mende hartan.
Segurtasunaren Zerbitzu Federala
Segurtasunaren Zerbitzu Federala (Федеральная служба безопасности Российской Федерации) edo FSB (ФСБ) Errusiako segurtasun-agentzia nagusia da, Errusiako presidentearen aginte zuzenpean dagoena. Bere egoitza nagusia Lubianka eraikinean dago.
FSBren funtzioen artean kontrainteligentzia eta espioitza, barne eta mugen segurtasuna, terrorismoaren aurkako neurriak eta zaintza daude.
Saint-Étienne-sur-Chalaronne
Saint-Étienne-sur-Chalaronne Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Budapesteko Legebiltzarra
Hungariako Legebiltzarra edota Budapesteko Legebiltzarra (hungarieraz Országház, euskaraz literalki "Herriaren Etxea" esan nahi du), ziuraski, Budako gazteluarekin batera Hungariako hiriburu den Budapesteko eraikinik ezagunena da. Hungariako Biltzar Nazionalaren eta beste instituzio batzuen egoitza da, Legebiltzarreko liburutegia kasu. Hiriko V. barrutian dago, Danubio ibaiaren ondoan, sarrera nagusia, Kossuth Plazan dagoelarik.
Eraikina, 1885 eta 1904 bitartean eraikia izan zen, Imre Steindlen planoak jarraituz.
Legebiltzarra bisitatu nahi dutenek, sarrerak eros ditzakete, hizkuntza ezberdinetako talde bisitak antolatzen dira.
Barnealdea
Kanpoko eskaileraren albo banatan lehoien bi estatua aurki daitezke. Zutabeak, granito gorriz eginak daude, eta 6 metroko altuera eta 4 tonako pisua dute. Sabaian, Károly Lotzen margo alegorikoak ikus daitezke, "Legediaren Apoteosia" eta "Hungariaren Loriatzea" kasu.
Munduko Zazpi Mirari Berriak
Munduko Zazpi Mirari Berriak izeneko leihaketan parte hartu zuen, baina ez zen aukeratua izan.
Mozilla Public License
Mozilla Public License (MPL) (Mozillaren Lizentzia Publikoa) software libre eta kode irekiarentzako lizentzia bat da. Hasiera baten Netscape Communications Corporationek garatu zuen, ondoren Mozilla Fundazioaren eskuetara pasatu zelarik.
MPL lizentziak Open Source Iniciative (OSI) ekimenarekin bat egiten du guztiz, eta baita Free Software Foundation (FSF) fundazioaren printzipioekin ere. Baina MPL lizentziak askatasuna uzten du softwarearen erabilpen komertzial ez librea egiteko, lan eratorriek lizentzia ezberdina izateko aukera eskaintzen duelarik.
Lizentzia honen helburu nagusia Mozillarekin eta beronekin erlazionatutako softwarearekin erabiltzeko den arren, garatzaile eta programatzaile ugarik erabiltzen du bere lana babesteko.
Badaude MPL lizentzian oinarritutako beste batzuk ere, Sun Microsystemsen Common Development and Distribution License (CDDL) lizentzia tartean.
Temperance (Michigan)
Temperance Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Monroe konderrian dago, Michigan estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lake Michigan Beach (Michigan)
Lake Michigan Beach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Berrien konderrian dago, Michigan estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Groton (Vermont)
Groton Vermont estatubatuar estatuko Caledonia konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.022 biztanle zituen eta 7,18 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Hanif Kureishi
Hanif Kureishi (Bromley, Londres, 1954ko abenduaren 5a) antzerkigile, zinema gidoigile, eleberrigile eta ipuingile ingelesa da.
Aita pakistandarra eta ama ingelesa izanda, haren lanen gaien artean jorratzen ditu arraza, nazionalismoa, immigrazioa eta sexualitatea.
Zinkolivenita
Zinkolivenita fosfato motako minerala da eta olivenita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Zinkolivenita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.
León Amantegi
León Amantegi (Mañaria, ? - 1941) bizkaitar enpresaburua izan zen, Mañariko Harrobiaren jabea.
Biografia
Mañariko Bazeta baserrikoa, Luzia Artegarekin ezkondua eta bost seme-alabaren aita (Adrián Amantegi, besteak beste). Denda jarri zuen Mañarin, kalean. 1927an Harrobia eskuratu zuen 3.000 pezetaren truke, enkante batean. EAJko kidea, faxistek kartzelatu eta urtebete egin zuen preso. Bien bitartean ondasunak errekisatu eta harrobiari baimena kendu zioten. Kartzelatik osasun eskasagaz bueltatu zen eta 1941ean hil zen.
Myliobatis tobijei
Myliobatis tobijei Myliobatis generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Sophie Moressée-Pichot
Sophie Moressée-Pichot (Sissonne, 1962ko apirilaren 3a) frantziar eskrimari ohia da. Era berean, Frantziako pentatloi modernoko taldeko kidea ere izan da. Eskriman, bere arma ezpata izan da.
Putineiu
Putineiu Errumaniako udalerri bat da, Giurgiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Entomacrodus niuafoouensis
Entomacrodus niuafoouensis Entomacrodus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Centropus burchellii
Centropus burchellii Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Hocquigny
Hocquigny Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hocquigny udalerrian erroldatutako biztanleak 182 ziren. Familiak 66 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 73 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 73 pertsona aktiboetatik 70 lanean zeuden (37 gizon eta 33 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hocquigny udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 186,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.470 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
2000. urtean Hocquigny udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 111 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tarica barrutia
Peruko Tarica barrutia Ancash departamenduko Huaraz probintzia osatzen duten hamabi barrutietako bat da.
Iparraldean Carhuaz probintziarekin, hegoaldean Independencia barrutiarekin eta mendebaldean Jangas barrutiarekin muga egiten du.
Barrutia 1956ko otsailak 2an sortua izan zen 12643 zenbakidun legearen bidez, eta 5000 biztanle baino gehixeago ditu. Hiriburua Tarica hiria da.
Herofila
Herofila Marpeson jatorria zuen sibila bat zen, Troade delakoan (Troia zegoen tokia) Lamia eta aita hilkor baten alaba zen. Azken honek, Teodoro zuen izena eta Ida mendian artzaina zen. Herofila izan zen Troiako Gerra iragarri zuena, arduraduna, Helena izeneko emakume bat izango zela adieraziz. Bere bizitzako zatirik handiena Samosen igaro zuen. Esaten denez, Apolo jainkoaren omenezko ereserki bat konposatu zuen (profeziak inspiratzen zituen jainkoa).
Berarekin, beti zeraman harri bat. Bertara igotzen zen bere profeziak egiteko, Harri hau Delfosen mantendu zen bera hil eta gero, eta, Pausanias historialariaren garaian, interesatuak zeudenei erakusten zitzaien. Apolo Esminteoren basoan zegoen bere hilobia ere erakusten zen.
Troaden hil zen.
Gurutziltzaketaren ilunpe
Gurutziltzaketaren eklipsea edo gurutziltzatzearen ilunpea ebanjelio kanonikoetako hirutan deskribatutako pasarte bat da, non zerua, egunean zehar, Jesusen gurutziltzatzearen unean iluntzen den. Lehen aipamena Markosen ebanjelioak eman zuen.
Aditu modernoek ez dute Itun Berritik kanpoko iluntasunari buruzko erreferentzia garaikiderik aurkitu, baina honen aipamena aurkitu dute antzinako idazkietan, gaur egun galdutako erreferentzia iturriak, Thallus historialari greziarrarenak kasu, chamsin bat (hondar ekaitza) bezalako azalpen naturalak nahiago dituzte. Beste batzuek diotenez, antzinaroan eta Itun Zaharrean antzeko kontakizunak lotu ziren figura nabarmenen heriotzarekin, eta fenomenoa asmakuntza literario bat bezala ikusten dute, Jesusek heriotzaren aurrean duen boterearen sentsazio bat transmititzen saiatzen dena, edo Jainkoak herri juduarekin duen atsekabearen zeinu bat. Kristau askoren ustez mirari bat izan zen.
Nevada (Texas)
Nevada Texasko hiri bat da. Collin konderrian kokatua dago. 2010ean 822 biztanle zituen, 6.18 kilometro koadrotan banatuta.
Torrecilla de la Abadesa
Torrecilla de la Abadesa Valladolideko udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.
Căpreni
Căpreni Errumaniako udalerri bat da, Gorj konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Frisia
Frisia (mendebaldeko frisieraz: Fryslân; iparraldeko frisieraz: Fraschlönj, Freesklöön, Freeskluin, Fresklun edo Friislön; ekialdeko frisieraz: Fräislound edo Freesland; alemanez eta Friesland; Frisland) Ipar Itsasoaren hego-ekialdeko ertzean kokaturik dagoen eskualde bat da, frisiarren bizilekua dena. Frisiera ingelesari estuki lotutako hizkuntza talde bat da. Gaur egungo Herbehereetako ipar-mendebaldetik, Alemaniako iparraldeko kostalde osoan eta Danimarkaren ertzeraino hedatzen da.
Ipar itsasoaren ertzean, Holandako (Mendebaleko Frisia, Frisia eta Gröningen), Alemaniako (Aurich, Jeverland, Saterland, Wurstener eta Iparraldeko Frisia) eta Danimarkako (hego-mendebaleko eskualde txiki batean) estatuetan banatua dago. 13.030 km2 eta 2.000.000 biztanle inguru. Hiriburua: Ljouwert (Leeuwarden, 84.966 biztanle). Hiri nagusiak: Grins (Gröningen), Emden, Aurich, Hüsem (Husum)
Hizkuntza
Bertoko hizkuntza friesisch edo frisiera da (biztanleriaren % 20 mintzo da frisieraz). Frisiarrek kultura eskubide batzuk badituzte Holandako estatuan (hizkuntza ofiziala da frisiera lehen mailako eskolan); Alemanian ez zaie inolako ofizialtasunik onartzen eta Danimarkan (1.000 frisiar inguru) hizkuntza eskubide indibidualak onartzen zaizkie.
Litoria arfakiana
Litoria arfakiana Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Zinkomenita
Zinkomenita mineral bat da.
Ezaugarriak
Zinkomenita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Pteromylaeus asperrimus
Pteromylaeus asperrimus Pteromylaeus generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Daily Mail
Daily Mail egunkari britainiar beteranoa da, Alfred Harmsworthek 1896an sortua, 1922an Harold bere anaiari saldu zion, gero Lord Rothermere izango zena. Boerren Gerretan eta Lehen Mundu Gerran jarrera nazionalista izan zuen eta gerren aldekoa izan zen.
Jeremy Hayward
Jeremy Thomas Hayward,, (Darwin, Ipar Lurraldea, Australia, 1993ko martxoaren 3a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari australiarra da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Australiako taldearekin, Belgikaren atzetik eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Daniel Beale, Joshua Beltz, Tim Brand, Andrew Charter, Tom Craig, Matt Dawson, Blake Govers, Jeremy Hayward, Tim Howard, Dylan Martin, Trent Mitton, Eddie Ockenden, Flynn Ogilvie, Lachlan Sharp, Joshua Simmonds, Jacob Whetton, Tom Wickham eta Aran Zalewski-k.
Nyctinomops macrotis
Nyctinomops macrotis Nyctinomops generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Felix Aramendia
Félix Aramendia Bolea (Martzilla, 1856ko azaroaren 20a - Madril, 1894ko apirilaren 28a) mediku nafar ezaguna izan zen.
Biografia
Medikuntza Madrilen ikasi zuen. Doktore gradua eskuratu zuen. Zientzien eta Medikuntzaren Errege Akademiako akademikoa izan zen. 1892an Madrilgo Unibertsitate Zentralaren katedratikoa izendatu zuten, Klinika Medikoa irakasteko. 1885ean Zaragozan kolera izurritea eman zen eta Aramendiak gaixotasuna ezabatzeko paper handia jokatu zuen. Horri buruz Impresiones terapéuticas acerca del cólera lana plazaratu zuen. Nazioarteko Medikuntza Batzarrean ohorezko izendapena jaso zuen. Madrilen, 1894ko apirilaren 28an hil zen, 37 urte zituelarik.
Centropus nigrorufus
Centropus nigrorufus Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
David Hockney
David Hockney (Bradford, Ingalaterra, 1937ko uztailaren 9a) britainiar pintorea da. Londresko Royal College of Arten egin zituen ikasketak, eta britainiar Pop artisten giroan ibili zen. Irudi errealistak, zorrotzak eta argiak pintatzen ditu, pop artearen eragin nabaria dutenak. Azken urteotan Kalifornian bizi da, eta hango izadia eta giza ikuspegia ditu margogai.
Pintura eta argazkigintza tartekatu izan ditu bere lanean. Hasieran, Hockney Pop Artean jardun zuen, baina pixkanaka-pixkanaka kontsumoko objektuak irudikatzeari utzi eta ikuspegia, etxeak eta batez ere igerilekuak pintatzen hasi zen, igerilekuak baitira gehien landu duen gaietako bat. Aldaketa hori Los Angelesen gorpuztu zuen, han bizi izan baitzen 1963tik 1967ra. 1970etik aurrera, Hockneyk zeharo baztertu zuen Pop Art joera. Grabatu, marrazki eta argazki autobiografikoak egin zituen batez ere. Bere koadroetako pertsonaiak antzerki gisako dekoratu batean ezartzen dira, umorez eta urruntasunez begiratuta. Erretratu asko egin du, estilo klasikoan (Peter Schlesinger, 1967; Celia, suite, 1972-73). Antzerkirako dekoratuak eta jantziak ere egin ditu ugari. Eta 1980az geroztik gogotik ari da argazkigintzan, Polaroid argazkiekin kubismoaren kutsuko collage handiak eginez.
Azken urteotan Yorkshireko basoetako zuhaitzak erakusten dituzten serie ugariak egin ditu, hainbat teknika erabiliz (bideoa, oihalaren gaineko olio-margolanak, ikatza, akuarela, iPad...).
Litoria aruensis
Litoria aruensis Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
La Roca del Vallès
La Roca del Vallès Kataluniako udalerria da, Vallès Oriental eskualdean eta Bartzelonako probintzian kokatua. 36,9 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 10.214 biztanle zituen.
Indian Springs (Georgia)
Indian Springs Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Catoosa konderrian dago, Georgia (AEB) estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Newark (Texas)
Newark Texasko hiri bat da. Tarrant konderrian kokatua dago. 2010ean 1,005 biztanle zituen, 2.32 kilometro koadrotan banatuta.
Springbok
Springbok edo antilope jauzilaria (Antidorcas marsupialis) tamaina ertaina duen antilope bat da. Artiodaktiloen barruko Antilopinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago. Hegoaldeko Afrikan bizi da eta Hegoafrikako ikur nazionala da.
Springbokaren ezaugarrietako bat jauzi asko eta handiak egitea da, 2 metro ere altxatzen da lurretik. Egunsentian eta ilunabarrean da aktiboa eta sasiak eta landare zukutsuak jaten ditu, horri esker urteak pasa ditzake urik edan gabe, basamortuko klimara oso ongi egokitzen dela erakutsiz.
Izena
Springbok izena afrikaans hizkuntzatik dator. Spring "jauzia" da eta bok "antilopea". Antidorcas marsupialis izen zientifikoak beste esanahi bat du. Dorcas gazela da grezieraz eta Antidorcas izenak animalia hau gazela bat ez dela adierazten du; marsupialis latinezko marsupium ("poltsiko") hitzetik dator, atzealdean duen poltsa itxurako azalari egiten dio erreferentzia, izatez hori da benetako gazelatatik bereizten duen ezaugarri nabarmenena.
Taxonomia
Springboka da Antidorcas generoko espezie bakarra. Eberhard August Wilhelm von Zimmermann zoologo alemaniarrak deskribatu zuen aurrenekoz 1780. urtean. Zimmermannek Antilope generoan sartu zuen eta 1845ean Carl Jakob Sundevall suediarrak Antidorcas generoa sortu zuen.
Hiru azpiespezie ezagutzen dira:
Tamaina
Springboka antilope liraina da, hanka eta lepo luzeak dituena. Tamainari dagokionez ez dago arren eta emeen arteandagoen diferentzia ez da oso handia, arrak zerbait handiagoak dira. Izatez diferentzia handiagoa dago azpiespezieen artean. Azpiespezie handiena A. m. hofmeyri da, kasu honetan arrak 86 cm har dezake eta emeak 71 cm, eta azpiespezie txikiena A. m. marsupialis, 75 cm ingurukoa. Springbokek 71-86 cm arteko altuera izaten dute sorbaldetan eta 120-150 cm arteko luzera izaten du gorputzak. Isatsak 14-28 cm neurtzen ditu eta ile mataza beltz txiki bat du muturrean. 27-42 kg artean pisatzen du animaliak.
Ikerketek erakutsi dute erlazio handia dagoela elikadura motaren eta gorputzaren masaren artean.
Itxura
Buru zuria du eta marra beltz batek zeharkatzen du bekokitik muturrera, begiak hartzen dituena. Gazteek beltza beharrean marroia dute marra hori. Belarriak estuak eta puntadunak dira, 15-19 cm neurtzen dituzte. Barnealdean beltzak dira. Sexu biek dituzte adarrak, 35-50 cm luzera dutenak. Azpialdean zuzenak dira eta erditik aurerra kurbatu egiten dira. Emearen adarrak arrenak baino laburragoak eta finagoak dira.
Pteromylaeus bovinus
Pteromylaeus bovinus Pteromylaeus generoko animalia da. Arrainen barruko Myliobatidae familian sailkatzen da.
Springbok
Itxura
Kolorez marroi argiak da springboka eta sabelaldea zuria du. Alboetan marra ilun bana du sorbaldatik izterreraino doana. Badira ohikoak ez diren aldaera iluna (txokolate kolorekoa) eta aldaera zuria ere.
Springbokak uzten duen urratsa estua eta zorrotza da eta 5'5 cm-ko luzera izaten du.
Ekologia
Sexu bakoitzeko taldeak sortzen dira normalean baina lautik batean sexu biak nahasturik egoten dira. Emeek beren kumeekin sortzen dituzte taldeak, denen artean zaintzen dituzte kumeak gainera, eta ez dute ar dominanterik izaten normalean. Talde handietan ertzetan daudenen lana zelatan egotea izaten da. Helduak zelatariagoak dira gazteak baino eta arrak emeak baino.
Elikadura
Springboka egunsentian eta ilunabarrean da aktiboa, eguraldia freskoa dagoenean. Hilabete beroetan gauek elikatzen da eta hilabete hotzenetan eguerdian ere bai. Landare zukutsuak jaten ditu (Lampranthus adibidez) eta horrela lortzen du beharrezkoa duen ura. Egunsentian gainera ihintza dute landareak komtsumitzen ditu. Urtesasoi lehorra igarotzen du urik batere edan gabe, kasu batzuetan urteak ere biziraun ditzakela ikusi da. Belarren artean Themeda triandra atsegin du.
Ugalketa
Euri sasoian izaten da araldia, elikagai gehien dagoen sasoian. Arrek bi urte behar dituzte heldutasun sexuala izateko, emeek sei edo zazpi hilabete baino ez. Haurdunaldiak sei hilabete irauten ditu eta kume bakarra jaiotzen da. Kumea izateko emea taldetik urrundu eta ezkutatu egiten da. Jaioberriak 3'8-5 kg pisatzen ditu.
Eme batek bi kumaldi izan ditzake urte berean, hiru ere bai jaioberria hil egiten bada.
Habitata
Hegoaldeko Afrikan bizi da, mendebaldeko zatian, Hegoafrikan, Namibian, Botswanan eta Angolan. 2016ko datuen arabera 1'4 eta 1'75 milioi aletako populazioa osatzen dute.
Namib eta Kalahari basamortuetaz gain belardi lehor zabalak eta Karoo eremuko sastrakadiak kolonizatu ditu. Antzina eremu zabal horietan migratzen bazuten ere aspaldian ez da horrelakorik antzeman. Urtesasoiaren arabera landaretza urriko tokietan talde handiak biltzen direla ikusi izan da, Kalahari basamortuan esate baterako. Itsasoaren mailatik 2.000 metrotako altuerara ikus daitezke.
Hainbat eremu babestutan aurkitzen dira springbokak; Makgadikgadi eta Nxai Parke Nazionalak (Botswanan), Kgalagadi Transfrontier Parkea (Botswana eta Hegoafrika artean), Etosha Parke Nazionala eta Namib-Naukluft Parkea (Namibian) eta Mokala eta Karoo Parke Nazionala (Hegoafrikan).
Springboka eta gizakia
Springbokak ehizatu egiten dira Namibian, Botswanan eta Hegoafrikan beraien larrua eskuratzeko. Gorantza doan industria bat da, kopuru handiak aurkitzen direlako.
Hegoafrikako merkatuetan haragia ere saltzen ikusten da. 2011n Hegoafrikan salduriko springbok, orix eta kudu handiaren haragiaren bi heren baino gehiago Namibian ehizaturikoa izan zen.
Hegoafrikako animalia nazionala da eta bertako errugbi selekzioak ezizen hori du. Apartheida amaitu zenean Nelson Mandelak errugbi selekzioaren alde egin zuen eta springbokak ikur nazionala izaten jarraitu zuen. Gaur egun errugbi selekzioaz gain Hegoafrikako beste kiroletako selekzio askok ere ikur bera erakusten dute.
Hegoafrikako Krugerrand txanponean ere agertzen da springbokaren irudia.
Găiseni
Găiseni Errumaniako udalerri bat da, Giurgiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Zinkonigerita-2N1S
Zinkonigerita-2N1S oxido motako minerala da eta nigerita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Zinkonigerita-2N1S oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Le Fidelaire
Le Fidelaire Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Fidelaire udalerrian erroldatutako biztanleak 954 ziren. Familiak 391 ziren, horien artean 86 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 156 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 129 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 548 etxebizitza zeuden, 393 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 135 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 538 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 393 etxebizitza nagusietatik 322 bere jabearen bizilekua ziren, 63 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 65 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 211 etxek bost zituzten. 105 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 179 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 182 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 582 ziren, horien artean 428 aktiboak ziren eta 154 inaktiboak ziren. 428 pertsona aktiboetatik 401 lanean zeuden (219 gizon eta 182 emakume) eta 28 langabezian zeuden (10 gizon eta 18 emakume). 154 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Fidelaire udalerrian 413 unitate fiskal zeuden, 994,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.397 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Le Fidelaire udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 608 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Torrecilla de la Orden
Torrecilla de la Orden Valladolideko udalerria da, Tierras de Medina eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 298 biztanle zituen.
Ankises
Ankises greziar mitologian, Kapisek Temisterekin (Iloren alaba, Trosen semea) edo Hierommemerekin izan zuen semea zen (Simois ozeanidaren alaba zen naiadea. Bertsioen arabera, artzain txiro bat edo printze bat zen. Beste asko bezala, Afroditak maitatua izan zen. Honek, giza itxura hartuta, Ankises liluratu zuen harreman sexualak izateko. Bien gauaren ondoren, Afroditak Eneas erditu zuen.
Troiako Gerraren ondoren Eneasek Ankises salbatu zuen eta troiar iheslariekin batera, Italiara eraman zuen. Ankises, Drepano izeneko hiri siziliarrera iritsi zenean hil zen, eta bertan lurperatua izan zen. Beranduago, Eneasek Hadesa bisitatu zuen eta berriz ikusi zuen bere aita Zelai Eliseoetan.
Reinhold Messner
Reinhold Andreas Messner (Brixen-Bressanone, Hego Tirol, 1944ko irailaren 17a) alemaniar hizkuntzadun italiar alpinista eta esploratzailea da. Everest mendia ren bakarkako lehen igoera egin zuen eta, Peter Habeler rekin batera, oxigeno osagarririk gabeko Everesteko lehen igoera. Itsas mailatik 8.000 metro baino gehiagora dauden hamalau tontorrak igo zituen lehen eskalatzailea izan zen. Messner lehena izan zen Antartika eta Groenlandia zeharkatzen, elur motorrik eta txakurrek bultzatutako lerik gabe. Gobi basamortua ere bakarrik zeharkatu zuen. Messnerrek 80 liburu baino gehiago argitaratu ditu (laurdenak baino ez dira ingelesera itzuli) eskalatzaile eta esploratzaile gisa izandako esperientziei buruz. 2018an, Krzysztof Wielicki rekin batera Asturiasko Printzesa Saria jaso zuen Kirol kategorian.
Lehenengo urteak eta heziketa
Messner Villnöß herrian jaio eta hazi zen, Brixen inguruan, Hego Tirol en. Arrebaren arabera, erditzea zaila izan zen, haurtxo handikotea zelako eta aireko eraso batean jaio zelako. Bere ama Maria (1913-1995) denda bateko jabearen alaba zen eta bere senarra baino 4 urte zaharragoa. Bere aita Josef (1917-1985) alemaniar armada zerbitzatzeko errekrutatua izan zen eta Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen errusiar frontean. Gerraren ondoren, irakasle laguntzaile izan zen 1957ra arte, eskola lokaleko zuzendari bihurtu zen arte. Messner bederatzi seme-alabetatik bigarrena izan zen: Helmut (1943an jaioa), Günther (1946-1970), Erich (1948an jaioa), Waltraud (1949an jaioa), Siegfried (1950-1985), Hubert (1953an jaioa), Hansjörg (1955ean jaioa) eta Werner (1957an jaioa); eta hazi egin zen bitarteko xumeekin.
Messnerrek bere lehen urteak Alpeak eskalatzen eta Dolomitekin maitemintzen eman zituen. Bere aita zorrotza zen berarekin. Reinhold bere lehen gailurrera eraman zuen bost urterekin.
Messnerrek 13 urte zituenean, 11 urteko bere anaia Günther rekin eskalatzen hasi zen. Reinholdek eta Güntherrek hogei urte pasatxo zituztenean, Europako eskalatzaile onenen artean zeuden.
1960ko hamarkadatik, Messner, Hermann Buhl ek inspiratua, Himalaian alpino estiloko alpinismoaren defendatzaile sutsuenetako bat izan zen, talde oso arinekin eta kanpoko laguntza minimo batekin eskalatzean zetzana. Messnerrek, espedizioaren ohiko estiloa (setio taktikak), natura eta mendiekiko errespetu falta bat zela uste zuen.
Ibilbidea
1970ean Messnerren Himalayako lehen eskalada handia, Nanga Parbaten eskalatu gabeko Rupal Aurpegia, arrakasta tragikoa izan zen. Bera eta bere anaia Günther gailurrera iritsi ziren, baina Günther bi egun beranduago hil zen Diamir Aurpegiaren jaitsieran. Reinholdek oinetako zazpi behatz galdu zituen, igoeran larri izoztu ondoren eta anputatu behar izan zutenak. Reinhold oso kritikatua izan zen eskalada honetan esperientzia gutxien zuen Güntherrekin jarraitzeagatik. Joseph Vilsmaier ren Nanga Parbat filma 2010. urtekoa gertaeren kontakizunean oinarritzen da.
1970eko hamarkadan, Messnerrek Everest mendira oxigeno osagarririk gabe igotzearen defentsa egin zuen, "bidezko bitartekoekin" edo inola ere egingo ez zuela esanez. 1978an Everest mendiaren gailurrera iritsi zen Habeler rekin. Hau izan zen oxigeno osagarririk gabe norbait hain goian egon zen lehen aldia, eta Messnerrek eta Habelerrek zenbait mediku, espezialista eta mendizalek ezinezkotzat jotzen zutena lortu zuten. 1980an tibetar isurialdetik balentria errepikatu zuen, Habeler gabe, montzoien denboraldian. Hau izan zen Everesteko bakarkako lehen igoera.
1978an, Nanga Parbateko Diamir Aurpegitik bakarrik igo zen. 1986an, Messner bihurtu zen hamalau zortzimilakoak (itsas mailatik 8.000 metro baino gehiagoko tontorra) igotzen lehena.
Messnerrek Antartika zeharkatu du eskiekin, bere lagun esploratzaile Arved Fuchs ekin batera. 60 liburu baino gehiago idatzi ditu bere esperientziei buruz, eta horien laurdena itzuli egin da. 1984ko Werner Herzog en The Dark Glow of the Mountains filmean agertu zen. 1999tik 2004ra, kargu politiko bat izan zuen Europako Parlamentuko kide bezala Italiako Alderdi Berdean (Federazione dei Verdi). Mountain Wilderness nazioarteko gobernuz kanpoko erakundearen sortzaileetako bat ere izan zen.
2004an 2.000 kilometroko espedizioa burutu zuen Gobi basamortuan zehar. 2006an Messner Mountain Museum sortu zuen.
1960–1970
1970 arte, Messnerrek ezagun egin zen batez ere Alpeetan lortu zituen lorpenengatik. 1960tik 1964ra, 500 igoera baino gehiago egin zituen, gehienak Dolomitetan. 1965ean, Ortler ren iparraldeko aurpegian direttissima berri bat igo zuen. Urte bete beranduago, Walker Spur igo zuen Jorasses Handietan eta Rocchetta Alta di Bosconero igo zuen. 1967an, Agnér mendiaren ipar-ekialdeko aurpegiaren lehen igoera egin zuen, baita Agnér mendiaren iparraldeko aurpegiaren eta Furchetta mendiaren iparraldeko aurpegiaren neguko lehen igoerak ere.
1968an, beste lehen igoera batzuk lortu zituen: Heiligkreuzkofeleko erdiko zutabea eta Marmolada ren hegoaldeko zuzeneko aurpegia. 1969an, Messner Andeetarako espedizio batera batu zen, non, Peter Habeler rekin batera, Yerupajá ren ekialdeko aurpegitik gailurrerainoko lehen igoera egitea lortu zuen, eta, handik egun gutxira, Yerupaja Chico ren 6.121 metroko igoera egin zuen. Les Droites en iparraldeko aurpegia, Philipp-Flammeko elkargunea Civettan eta Marmolata di Roccaren hegoaldeko aurpegia ere igo zituen. Horren ondorioz, Messnerrek Europako eskalatzaile onenetako bat izatearen ospea irabazi zuen. 1970ean, Himalaiarako espedizio garrantzitsu batean parte hartzera gonbidatua izan zen, Messnerren bizitzako inflexio puntuetako bat bezala har daitekeena.
Zortzimilakoen igoerak 1970etik aurrera
Messner izan zen munduko hamalau zortzimilakoak (8000 metrotik gorako 14 mendiak) igo zituen lehen pertsona eta oxigeno osagarririk gabe. Berak egindako igoerak mendi bakoitzeko lehen 20 igoeren artean ere egon ziren. Zehazki, honako hauek dira:
Nanga Parbat, 1970-1978
Reinhold Messnerrek bost espedizio egin zituen Nanga Parbat era. 1970ean eta 1978an gailurrera iritsi zen (1978an bakarrik); 1971n, 1973an eta 1977an ez zuen gailurrik egin. 1971eko espedizioan bere anaiaren gorpuzkinak bilatu nahi izan zituen.
Nanga Parbat, Rupel Aurpegia, 1970
1970eko maiatz-ekainean, Messnerrek Karl Herrligkoffer rek zuzendutako Nanga Parbat South Face espedizioan parte hartu zuen, bere helburua Rupal Aurpegia eskalatzea zelarik, oraindik eskalatu gabe zegoena, munduko izotz eta harkaitzezko hormarik altuena. Messnerren anaia ere, Günther, taldeko kidea zen. Ekainaren 27ko goizean, Messnerrek eguraldia azkar hondatuko zela uste zuen, eta bakarrik irten zen azken altuera handiko kanpalekutik. Harrigarria bada ere, bere anaia bere atzetik igo zen eta tontorra baino lehen harrapatu zuen Reinhold. Arratsaldearen amaieran, biak mendi tontorrera iritsiak ziren, eta iluntasunean geratu zirenean, lozakurik gabeko vivac bat inprobisatu behar izan zuten.
Bi solairuko autobus
Bi solairuko autobus edo bi solairudun autobusa (ingelesez Double-decker bus) bi maila dituen ibilgailu edo autobusa da. Bi solairutako autobusak ibilbide luzetarako mundu osoan hedatuak dauden bitartean, hiri garraiorako ezohikoagoak dira. Europako hirietan eta Asiako hainbat herrialdetan ohikoa dira (azken hauek Britainiar Inperioko kolonia ohiak).
Reinhold Messner
Nanga Parbat, Rupel Aurpegia, 1970
Ondorengo gertaerek lege-ekintzak eta liskarrak sortuko zituzten espedizioko kide ohien artean, eta oraindik ez dira behin betiko ebatzi. Orain ezagutzen dena Reinhold eta Günther Messner Diamir Aurpegitik jaitsi zirela da, honela, Nanga Parbaten lehen zeharkaldia lortuz zortzimilako baten bigarrena Everestekoaren ondoren 1963an. Reinhold sei egun geroago iritsi zen haranera izozte larriekin, baina bizirik atera zen. Hala ere, bere anaia, Günther, Diamir Aurpegian hil zen, Reinhold Messnerren arabera, jaitsieran, bata bestearengandik geroz eta gehiago banandu zirelarik. Ondorioz, ez dakigu heriotzaren ordua, lekua eta kausa zehatza. Messnerrek esan zuen bere anaia elur-jausi batek eraman zuela.
Centropus sinensis
Centropus sinensis Centropus generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Reinhold Messner
Nanga Parbat, Rupel Aurpegia, 1970
Espedizioaren ondorengo lehen urteetan, Messner eta Herrligkofferen arteko eztabaida eta epaiketak izan ziren. Mende laurdeneko bakearen ondoren, eztabaida berriro piztu zen 2001eko urrian, Messnerrek taldeko beste kideen aurkako salaketa harrigarriak egin zituenean, laguntza ez emateagatik. Gainerako taldekideek etengabe mantendu zuten Messnerrek mendia zeharkatzeko asmoa azaldu ziela tontorrera abiatu aurretik. Messnerrek berak dio, hala ere, Diamir Aurpegian bere anaiarekin batera jaisteko erabakia hartu zuela segurtasun arrazoiengatik. Max von Kienlin, Hans Saler, Ralf-Peter Märtin eta Reinhold Messnerren liburu berri batzuek, eztabaida piztu zuten (suposizio eta eraso pertsonalekin) eta prozedura judizial berrietara eraman zuten.
2005eko ekainean, mendian ezohiko bero bolada baten ondoren, bere anaiaren gorpua Diamir Aurpegian berreskuratua izan zen, dirudienez, Messnerrek Günther nola hil zen kontatzen duen istorioa babesten duena.
Drama Joseph Vilsmaierren Nanga Parbat (2010) filma bihurtu zen, Reinhold Messnerren oroitzapenetan oinarrituta eta espedizioko beste kide ohien parte-hartzerik gabe. 2010eko urtarrilean estreinatu zen zinema-aretoetan, eta taldeko beste kideek istorioaren alde bat bakarrik kontatzeagatik kritikatu zuten.
Bi solairuko autobus
Munduko hiri askotan barna turismo ibilbide laburrak burutzeko asmoz bi solairu eta teilatu edo estalkirik gabeko autobusak egon ohi dira. Euskal Herrian Bilbobusren kasu.
Reinhold Messner
Nanga Parbat, Rupel Aurpegia, 1970
Izozte gogorren ondorioz, bereziki bere oinetan (zazpi hatz moztu zizkioten), Messnerrek ezin izan zuen hain ondo eskalatu harkaitzean 1970eko espedizioaren ondoren. Beraz, mendi garaienetara zuzendu zuen bere arreta, non izotza zen nagusi.
Everest
1978ko maiatzaren 8an, Reinhold Messner eta Peter Habeler Everesteko gailurrera iritsi ziren, oxigeno osagarririk gabe eskalatu zuten lehen pertsonak. Igoera honen aurretik, hau posible ote zen eztabaidatu zen. Messner eta Habeler Wolfgang Nairzek zuzendutako espedizio bateko kideak ziren hego-ekialdeko gandorretik. Espedizio honetan ere Reinhard Karl izan zen, tontorrera iritsi zen lehen alemaniarra, oxigeno osagarriaren laguntzarekin.
Bi urte beranduago, 1980ko abuztuaren 20an, Messner berriz ere munduko mendirik altuenean egon zen, oxigeno osagarririk gabe. Bakarkako eskalada honetarako, iparrekialdeko gandorra aukeratu zuen tontorreraino, non Iparraldeko Muinoaren gainetik zeharkatu zuen Iparreko Aurpegian Norton Couloirreraino, eta haitzarte aldapatsu hau tontorreraino igo zuen lehen pertsona izan zen. Messnerrek, bere kabuz, igoeran zehar, bide hau erabiltzea erabaki zuen, arriskutsuagoa zen ipar-ekialdeko gandorra saihesteko. Bakarkako igoera honen aurretik ez zuen kanpamendurik ezarri mendian.