cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bigarren Mundu Gerra
Mendebaldeko Frontea
Irailean bertan, aliatuek, izugarrizko azpiegituraz baliaturik, ofentsiba zabal bat abiatu zuten Herbeheretan. Ofentsiba honi, Market Garden Operazioa deitu zioten, eta helburu gisa herrialdea zeharkatzea zuen, Rhin ibaira heldu eta Alemaniako lurretan sartzeko. Aitzitik, operazio honek izaniko aurrikuspen eta antolakuntza eskasa zela medio, aliatuek sekulako porrota jasan zuten Holandan, eta gerraren amaiera ia urte betez luzatu zitzaien.
Abenduan alemaniarrek kontraerasoa burutu zuten, Bulgeko bataila izenekoa, Anberes hiria berreskuratzeko asmotan, zeren, hala gertatuz gero, aliatuen hornigai-bidaltzea etenda gertatuko litzatekeen eta aliatuen frontea erdibituko litzatekeen. Hasierako garaipenak gorabehera, nazien hegazkineria oso kaltetuta atera zen, eta, urtarrilerako, galdutako lurraldea berreskuratu zuten aliatuek.
Ekialdeko Frontea
Sobietarrek fronteko hegoaldean oso azkar egin zuten aurrera 1943ko irailetik 1944ko maiatza arte, Ukraina osoa berreskuratu baitzuten, Errumania eta Poloniako mugetaraino. Fronteko iparraldean, Leningradeko setioa hautsita, Estonia eta Letonia aldera abiatu ziren. 1941ean Finlandiak hartutako lurraldea ere berreskuratu zuen SESBk. Ondorioz, Finlandia irailaren 4an errenditu zen. Fronteko erdialdean, Bagration Operazioan Alemaniako armada suntsiturik suertatu zen. Sobietar Batasunak 600 km egin zuen aurrera, Bielorrusia zeharkatuta, Lituania, Polonia eta Hungariaraino.
Fronteko hegoaldean, Errumaniako armada garaituta, Karlos II. erregeak bakea eskatu zien sobietarrei. Horrean aurrean, naziak erregea hiltzen saiatu ziren. Ekintza horrek Errumania aliatuen aldera eraman zuen, Alemaniari gerra deklaratuta. Aste baten buruan, Bulgaria ere aliatuen aldera igaro zen. Sobietarrek Jugoslaviarantz jo zuten, Belgradera urriaren 15ean iritsirik. Greziak alemaniarren menpe jarraitzen zuen arren, isolaturik ez geratzeko, naziek utzi behar izan zuten.
Polonian, alemaniarren agintearen kontrako matxinada sortu zen abuztuaren 1ean, Varsovian hain zuzen ere. Poloniarrek matxinadak egun batzuk irautea espero zuten, Armada Gorria hirira iritsi arte. Baina Stalinen asmoa bestelakoa zen, zeren, naziak kanporatuta, Poloniak gobernu komunista izan zezan nahi zuen, eta matxinatuak Poloniako herbesteko gobernuaren aginduetara jarri ziren. Bitartean, alemaniarrek tropa berriak igorri zituzten hiriaren gaineko kontrola berreskuratzeko. Honela, urriaren 2an, azken matxinoak errenditu ziren.
Ozeano Bareko Frontea
Japonia 1944ko martxoaren 8an India, oraindik ere Erresuma Batuko kolonia, hartzen saiatu zen Birmaniatik eraso eginda. Imphal setiatzea eta Kohimarekiko komunikazioa etetea lortu arren, hilabete batzuen ostean aurrerapenik gabe, japoniarrek atzera egin zuten hornigaien faltan. Guztira 55.000 hildako izan zituzten japoniarrek, historiako kopuru okerrena.
Ozeano Barean bertan, Ameriketako Estatu Batuek aurrera jarraitzen zuten. Marshall uharteak 1944ko otsailean bereganatuta, ekain eta abuztuaren bitartean Mariana uharteak eta Saipan konkistatu zituzten. Saipan uhartea edukitzeak Japonia bera bonbardatzea ahalbidetu zien AEBei. Japoniako erantzuna Filipinetako Itsasoko bataila izan zen, non geratzen zitzaien gerraontzi gehienak erabili zituzten japoniarrek, AEBetako armada Mariana uhartetatik egotzi nahian. Garaituta atera ondoren, Japoniako hegazkin-eramaileak suntsiturik edo larriki kalteturik suertatu ziren. Ondorioz, urriaren 20an Filipinetako konkista hasi zen AEBen partez. Borroka horietan, japoniarrek kamikazeak lehen aldiz erabili zituzten.
1945: Gerraren amaiera
Apirilean Alemania errenditu zen, Hitler hil eta bi egunetara. Hau eta gero, Japonia izan zen gerran jarraitzen zuen ardatzeko estatu bakarra eta Estatu Batuak hauen kontra jo zuten. Okinawa inbaditu eta gero Estatu Batuetako lehendakariak ikusi zuen Japoniako irlak inbaditzerakoan soldadu asko hilko zirela eta honegatik "Fat Man" (uraniozkoa) eta "Little boy" (plutoniozko) bonba atomikoak jaurti zituen Hiroshima eta Nagasakin. Bitartean Errusiak Mantxuria inbaditu zuen eta Kurilak ere. Hau eta gero Japonia "USS Missouri" gerra-ontzian Japoniako presidentea eta komitiba batek errendizioa sinatu zuen.
Mendebaldeko Frontea
Italian aliatuen azken erasoa 1945eko apirilaren 9an hasi zen. Po ibaiko lautada osoa okupatuta, naziek Alpeetara jo zuten. Mussolini, Clara Petacci amorantearekin, Milandik Suitzara ihesean joan zen, baina bidean partisano italiarrek atzeman zituzten. Fusilatuta, euren gorpuak Milan erakutsi zituzten. Italiako armada alemaniarra 1945eko maiatzaren 2an errenditu zen.
Frantzian, 1945eko otsailean eta martxoan, aliatuek Rhin aldera egin zuten aurrera, Herbeheretatik Suitzara zihoan frontean. Rhin zeharkatuta, apirilean Alemaniako defentsa amildu zen, eta Rhin eta Elba ibaien arteko eremua, Iparraldeko Itsasotik Alpeetara, aliatuen mendean geratu zen. Dwight D. Eisenhower aliatuen buruak Berlinen konkista Armada Gorriaren esku uztea erabaki zuen. Apirilaren 25ean aliatuen bi armadak elkartu ziren lehen aldiz.
Ekialdeko Frontea
Apirilaren 16an Berlinen kontrako azken erasoa hasi zen iparraldetik, ekialdetik eta hegoaldetik, hiria inguratzeko asmotan (ikusi, Berlineko bataila). Defentsa alemaniarra zibilek, horietako asko nerabeek, osatua zen. Auzoz auzo eta kalez kale, pixkanaka pixkanaka hiriburua menderatuz joan ziren. Hitlerrek ihes egiteari uko egin zion, eta, apirilaren 30ean, sobietarrak kale batzuk haratago zeudela, bere buruaz beste egin zuen. Berlin maiatzaren 2an erori zen.
Karl Dönitz almiranteak, Hitlerren ondorengoak, maiatzaren 7an baimendu zuen Jodl jenerala Alemaniaren baldintzarik gabeko errendizioa onar zezan. Honela, Europako frontean amaitu zen gerra.
Ozeano Bareko Frontea
Txinako armada lagun, 1944ko bukaeratik Erresuma Batuak Birmaniaren birkonkistatzeari ekin zion Indiatik eta herrialdeko hartu gabe zirauten lurraldeetatik eraso eginda. Mandalay 1945eko martxoaren 20an hartu zuten, eta Rangun, hiriburua, maiatzaren 2an, japoniarrak Birmaniatik ateraraziz.
Filipinetan, Luzonera, irla handienera, lehorreratuta, Manila martxoaren 3an bereganatu zuten aliatuek. Irletako konkista osoa uztailean bukatu zen. Hori burutu baino lehen, halere, beste aurrerapauso batuk eman zituzten estatubatuarrek. Iwo Jima irla estrategikoki oso garrantzitsua zen, hortik B-29 bonbardatzaileei laguntza eman ahal baitzitzaien. Hor, japoniarren defentsa bereziki gogorra izan zen, eta aliatuen hildakoen kopurua oso altua izan zen (ikusi, Iwo Jimako bataila). Okinawan, hurrengo helburuan ere, bajen kopurua oso handia izan zen.
Ozeano Barean zehar erresistentzia gune andana geratu arren, AEBetako komandantziak Japoniako inbasioa azarorako zeukan aurreikusita. Nolanahi ere, Iwo Jiman eta Okinawan aurkitutako aurkaritzak beste plan bat pentsatzera eraman zituen.
Uztailean, Manhattan Proiektuari esker, munduko lehen bonba atomikoa sortu zen. Harry S. Truman AEBetako presidente berriak arma berri hori erabiltzeko deliberoa hartu zuen, Japoniak lehenbailehen amore ematera behartzeko. Abuztuaren 6an Hiroshima hirian lehertu zuen asmo belikoak zituen lehen bonba atomikoak. Hiria erabat txikituta eta 75.000 hildako zituen ondorio. Abuztuaren 9an Nagasakin, paretsuko hondamendia eraginda, bigarrenak lehertu zuen.
Abuztuaren 8an, Jaltako Batzarrean hitzartutakoari eutsita, Sobietar Batasunak gerra deklaratu zion Japoniari eta Mantxuria inbaditu zuten.
Abuztuaren 15ean, Hirohito Japoniako enperadoreak irratian herrialdeari errendizioa jakinarazi zion, nahiz eta gobernuko zati bat borrokan jarraitzearen alde egon. Irailaren 2an errendizio ofiziala sinatuta amaitu zen Bigarren Mundu Gerra.
Suntsipenak eta gehiegikeriak
Hildakoen kopuruen gaineko estimazio guztiak ez datoz bat, heriotzen gehiengoa dokumentatu ez zelako, baina esan daiteke 60 milioi lagun inguru hil zirela gerra honetan; horietakoak 20 milioi soldaduak eta 40 milioi zibilak ziren. Zibil guztiak armen ondorioz ez ziren hil, izurriteaz, goseteaz edo genozidioaz baizik. Holokaustoko biktimak 12 milioi izatera irits daitezke.
Bigarren Mundu Gerrak zibilen gainean jarri zuen sufrimenduen parte handiena: judutar, homosexual, ijito, eslaviar eta ezinduen kontzentrazio-esparruetan biltzea Alemaniaren aldetik; japoniarren kontzentrazio-esparrutan biltzea Estatu Batuetan; Txinako biztanleriarengan eragindako sarraskiak Japoniar soldaduen aldetik; gizakien gaineko esperimentazio zientifikoak mediku nazi eta japoniarren aldetik; zibilen kontrako airetiko bonbardaketak, lehenengo Ardatzen partetik Rotterdam eta Londresen, eta gero Aliatuen partetik Tokion, Dresdenen edota Hanburgon, besteak beste; eta lehenengo aldiz bonba atomikoaren erabilpena, Estatu Batuen aldetik, Hiroshima eta Nagasakiren kontra.
Hondamendi ekonomikoa
Gatazkan parte hartu zuten herrialde gehienek oso krisialdi ekonomiko larria pairatu behar izan zuten, hain ziren handiak gerra ahaleginak. Batzuk, Alemania esaterako, erabat suntsiturik zegoen.
Europako herrialde horien ekonomia berpizteko (eta, bide batez, matxinada komunistak suertatzeko arriskua uxatzeko), 1947an Marshall Plana (izena George Marshall AEBetako Estatu Idazkaritik datorkio) abian jarri zuten AEBek. Sobietar Batasunari eta haren aliatuei ere eskaini zitzaien laguntza, baldin eta erreforma ekonomiko eta politikoak burutzen baziren. Alabaina, dolarren inperialismoaren beldurrez errefusatu zuten. 1948tik 1952 arte indarrean, garaiko 13 mila milioi dolar banatu ziren Mendebaldeko Europako herrialde horien artean. Alemaniak izan ezik, gainerakoek gerra aurreko maila ekonomikoa berreskuratu zuten 1952rako.
Muga berriak
Gerraren bukaeran inperio kolonialetako lurralde frankok, India Erresuma Batutik edo Indonesia Herbeheretatik esaterako, independentzia aldarrikatu zuten Asia eta Afrikan zehar batez ere. Horren aurrean, herrialde inperialisten politikak desberdinak izan ziren. Frantziak, adi bidez, huts egin zuen Indotxinako kolonien gaineko kontrola berreskuratu nahi izan zuenean.
Baina Europan bertan sortu ziren muga berriak. Alsazia eta Lorena Frantziakoak izatera itzuli ziren. Sarre ere hartu zuen Frantziak protektoratu gisa, harik eta 1957an Mendebaldeko Alemaniari itzuli zion arte. Poloniako mugak berriz marraztu ziren, gerra aurreko Alemaniako zati batzuk (tartean Ekialdeko Prusia eta Goiko Silesia) hartuta eta ekialdean batzuk galduta, Molotov-Ribbentrop itunari jarraituta Sobietar Batasunak bereganatu zituen gehienak hain zuzen ere. Stalinek Finlandiako, Alemaniako (Ekialdeko Prusiaren zati bat) eta Japoniako hainbat lurraldeak ere irabazi zituen.
Alemaniak Austria galdu zuen, 1938ko Anschluss gertatu baino lehengo mugetara itzuliz. Txekiak eta Eslovakiak estatu bat osatu zuten berriro, oraingo honetan alemaniarrik gabeko Sudeteekin. Izan ere, galdutako lurralde horietatik (Austriatik izan ezik) alemaniar jatorrizko miloika lagun emigratu ziren Alemaniara, agintari berrien beldurrez. Halaber, Alemania okupazioko lau esparrutan zatitu zen, Frantziak, Erresuma Batuak, AEBek eta SESBk banaren gaineko kontrola hartuta. Geroago lehenengo hirurak batu ziren Mendebaldeko Alemania konstituzio-demokrazioa osatzeko. Laugarrena, Ekialdeko Europako zati handiena bezala, SESBen influentzia esparruaren azpian geratu zen, Mendebaldearen isilpeko onarpenarekin.
Gatazka berriak
Japoniarrek Koreatik alde egitean, Sobietar Batasunak eta AEBek erabaki zuten, ia-ia korear guztien oposizioaren gainetik, herrialdea erdibitzea 38. paraleloan, iparraldeko eremua komunisten menpe eta hegoaldekoa amerikarren menpe geratuta. Nahiz eta estatu bakarra eta independentea sortzeko asmoa adierazi, bi superbotereek lider desberdinak bultzatu zituzten, eta bi estatuen egoera sortu zen, zeinek elkarren gaineko autoritatea aldarrikatzen zuten. Egoera ezegonkor horrek Koreako Gerrara eraman zuen.
Izan ere gudan sortu ziren superbotere berriak Ameriketako Estatu Batuak eta SESB izan ziren, Erresuma Batua munduko botere nagusia izateari utzi baitzion. Bi botere handien arteko tirabirek gora egin zuten gerra bukatutakoan, 1991 arte irautekoa zen Gerra Hotza izeneko gatazka sortuz. Lehia hainbat arlotan gertatu zen: ideologian, botere industrialean, espazioan, ekonomian, armen garapenean... Bien arteko buruz buruko borroka ez zen inoiz suertatu, baina ohikoak izan ziren beste herrialdeetan alde bakoitzak babestutakoen artekoak.
Nolanahi ere, Bigarren Mundu Gerraren gertakari latzen ostean, diplomaziako bideak hobetu nahi izan zituzten. Horretarako, Nazio Batuen Erakundea sortu zen, Nazioen Elkartea ordezkatuta. Izan ere, Nazioen Elkarteak ezin zuen ezer egin izan gatazka ekiditeko. Halaber, 1929ko krakak eragindako pobrezia orokorra berriro gerta ez zedin, Bretton Woods hitzarmenetan hainbat instituzio ekonomiko, Mundu Bankua edo Nazioarteko Diru Funtsa esaterako, sortu ziren.
Delaware
Delaware (Delaware) Ameriketako Estatu Batuetako 50 estatuetako bat da. Herrialdearen ipar-ekialdean dago, Ozeano Atlantikoaren itsasertzean. 6.446 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2016an 952.065 biztanle zituen. Hiriburua Dover da, eta Wilmington hiririk jendetsuena.
Geografia
Hegoalde eta mendebaldean Marylandekin du muga, iparraldean Pennsylvaniarekin, eta ekialdean New Jersey eta Ozeano Atlantikoarekin. Iparraldea mendi txikiz betea dago, hegoaldea, aldiz, erabat laua da. Klima epela eta hezea du.
Bute eraikina
Bute eraikina (galesez Adeilad Bute eda ingelesez Bute Building) Galesko Cardiff hiriburuko Cathays Parkean dagoen Cardiffko Unibertsitatearen eraikin bat da. Galesko Arkitektura Eskola eta Cardiffko Kazetaritza, Ikus-entzunezko eta Kultur Eskolaren egoitza da.
1916an Percy Thomas eta Ivor Jones arkitektoek diseinatu eta eraikitako eraikin neoklasiko bat da. Glamorgan eraikina eta Bakearen Tenpluraren artean dago.
Souligny
Souligny Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Souligny udalerrian erroldatutako biztanleak 406 ziren. Familiak 166 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 59 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 170 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 166 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 142 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 102 etxek bost zituzten. 126 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 86 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 254 ziren, horien artean 186 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 186 pertsona aktiboetatik 176 lanean zeuden (89 gizon eta 87 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Souligny udalerrian 171 unitate fiskal zeuden, 431,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.017 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Souligny udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 490 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Errusiako Eliza Ortodoxoa
Errusiako Eliza Ortodoxoa (Ру́сская правосла́вная це́рковь, Rússkaya pravoslávnaya tsérkov) edo Moskuko Patriarkatua (Моско́вский патриарха́т)) Eliza Ortodoxoko hamabost eliza autozefaloetako bat da . 150 milioi fededun biltzen ditu, gehienak Errusian, Ukranian, Bielorrusian eta Kazakhstanen bizi direnak.
Garrantzia eta hedapena
Eliza kristaurik antzinakoenetako bat da: tradizioaren arabera, bere jatorria, I. mendean du, San Andresek sortua izan zelarik.
Eliza ortodoxo errusiarra munduko eliza ortodoxorik handiena da. Bere ardurapean dauden eliza autonomo guztiak kontuan hartuta, haien jarraitzaile-kopurua 150 milioitik gorakoa da mundu osoan, Eliza ortodoxoan zenbatetsitako 300 milioi leialen erdiak, gutxi gorabehera. Eliza kristauen artean, Errusiako Eliza ortodoxoa bigarrena da Eliza katolikoa ren atzetik jarraitzaile-kopuruari dagokionez. Errusian, VTsIOM ek egindako 2007ko inkesta baten emaitzek adierazten dute populazioaren %75 inguru bere burua kristau ortodoxotzat hartzen dela. Errusiar etnikoen %65era arte eta bielorrusia rren eta ukrainarren antzeko portzentaje bat "ortodoxo" gisa identifikatzen da, soilik Errusiako populazioaren %41. Pravmirrek, halaber, inkesta bat argitaratu zuen 2012an, Levada erakundeak zioena: errusia rren %74 ortodoxotzat jotzen da. 2010eko otsailaren 2an jakitera emandako zifren arabera, Elizak 160 elizbarruti ditu, 207 apezpikuk, 28 434 apaizek eta 3 625 konok artatutako 30 142 parrokia barne. 788 monasterio daude, 386 gizonezkoentzat eta 402 emakumezkoentzat.
Ez da nahastu behar Amerikako Eliza ortodoxoa rekin (OCA), XVIII. mendean Alaskan misiolari ortodoxo errusiarren garaitik Ipar Amerikan izan zen Eliza ortodoxoaren zati autonomoarekin, eta XIX. mendean Fort Rossen, Kaliforniako Ozeano Bareko kostan, Errusiako kokalekuarekin. Errusiako eliza ortodoxorik zaharrena, 1857an ezarria, San Frantziskoko Hirutasun Santuaren katedrala da. Errusiako Iraultzaren ondoren, 1920an, Errusiako Eliza ortodoxoa berez hasi zen funtzionatzen Eliza autozefalo gisa, eta 1970ean autozefalo-estatusa lortu zuen.
Errusiako Eliza ortodoxoa ere ez da nahastu behar Errusiatik kanpoko Eliza ortodoxo errusiarrarekin (Errusiako Eliza ortodoxoa ere deitzen zaio), New York en baitu egoitza. Errusiako komunitateek sortu zuten 1920an, orduko Errusia komunistatik kanpo, eta uko egin zion Moskuko Patriarkatuaren autoritateari, Moskuko Sergio I Metropolitarrak (Stragorodski) zuzendua. Bi elizak 2007ko maiatzaren 17an adiskidetu ziren eta Errusiatik kanpoko Eliza ortodoxo errusiarra Errusiako Eliza ortodoxoaren zati autonomoa da 21 mendean.
Kristautasunaren sarreratik Errusiako Iraultzara
Kristautasuna Kiev eko Rusean sartu zen, Nestor Cronista ren kontakizunaren arabera, I. mendetik, eta San Andres izan zen herrialdeko lehen ebanjelizatzailea. Itsaso Beltza ren iparraldeko eskualdea zeharkatu zuen San Andresek, eta Dniéper ibaira iritsi zen. Han dago Kiev hiria, Ukraina ko hiriburua.
IV. mendea n zenbait elizbarruti zeuden hegoaldeko Errusia n. Kristautasunaren behin betiko hedapena IX. mendean gertatu zen, Kieveko Ruseko herriak Konstantinoplako agintariekin harremanetan hasi zirenean. Gainera, egun horretan hasi zen Rus herriaren eta grekoen arteko merkataritza.
Kieveko Vladimir I printzearen bataioa, Víktor Vasnetsov, 1885-1893.
988. urtean, Kieveko Vladimiro I.a, Basilio II enperadorearen arrebarekin ezkondu zenean, bataiatu egin zen, eta ofizialki onartu zuen bizantziar Inperioaren erlijio-aitorpena, Kieveko Rus erresumarako estatu-erlijio gisa. Bataioa Quersoneson izan zen (Táurica, gaur egungo Krimea). 1988an, Errusiako Eliza ortodoxoak milaka urte bete zituen.
Kieveko Rusaren mongola inbasioaren ondorioz, Kieveko Metropolita Maximoa Vladimir hiriburura (Vladimir-Suzkal Printzerriko hiriburua) joan zen 1299 an. 1325 ean, Pedro de Kiev metropolitara eraman zuen Ivan I.ak, Vladimir-etik Moskura, Moskuko Printzerriko hiriburura. Biek izan zuten Kieveko Metropolita y toda Rus titulua.
Autozefaliaren autoaldarrikapena
1448 ko abenduaren 15ean, Moskuko Basilio ii.ak hala aginduta eta Moskuko Printzerriko Gotzainen Kontseiluak izendatua, Moskuko Jonás gotzaina Kieveko Metropolita gisa eta Rus oro gisa instalatu zen Konstantinoplako Patriarkaren baimenik gabe. Horrek esan nahi du Errusiako Eliza ortodoxoak autozefalia aldarrikatzen duela, eta Konstantinopla 1453an erori baino bost urte lehenago baino ez dela gertatu.
Moskuko Jonás metropolita izan zen Kieveko Metropolita y toda Rus titulua lortu zuen azkena. 1461ean hil zenetik, Moskuko Teodosioa (in:Theodosius, Metropolitan of Moscow) izan zen lehena "Moskuko metropolita eta Rus osoa" titulua lortzen.
Kieveko Metropolita Isidoro, 1437 an Kieveko Metropolitan eta Rus osoan Konstantinopla Jose ii.aren Patriarkak izendatua, 1458an Gregorio el Búlgarok (en:Gregory the Bulgarian) Kieveko, Hálycheko eta Rus osoko Metropolitaren titulu berria izan zuen.
XIV. mendean, Eliza ortodoxoak berebiziko garrantzia izan zuen Errusiako nazioaren biziraupenean. Pertsonaia ezagunek, hala nola Sergio de Rádonezhek edo Metropolita Alejo de Moscúk, lagundu zioten herrialdeari mongola zapalketaren urteak jasaten eta espiritualki nahiz ekonomikoki hazten.
Joseph Wright of Derby
Joseph Wright (1734ko irailaren 3a - 1797ko abuztuaren 29a), batzuetan Joseph Wright Derbykoa (of Derby) ingeles margolaria izan zen, batez ere erretratuak eta paisaiak egiten aditua. Industria Iraultzaren espiritua margotzen lehenengo margolari profesionala izan zela esan ohi da.
Chiaroscuro (argi-ilun) efektua erabili zuen, argia eta ilunaren arteko kontrasteak agertaraziz, eta subjektu asko kandela baten argiarekin marrazten zituen. Haren margolan ugari Derbyko udalaren jabetzan daude, Derby Museum and Art Gallery museoan gordeta.
Errusiako Eliza Ortodoxoa
Patriarkatua eta zinma ezartzea
1686 an, Errusiako Eliza ortodoxoak Ukrainako Eliza ortodoxoa bereganatu zuen, eta arau kanoniko lotesleak saihestu zituen, egungo Konstantinopla ko Patriarkaren arabera (Bartolomé I.).
Phaethornis atrimentalis
Phaethornis atrimentalis Phaethornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Errusiako Eliza Ortodoxoa
Patriarkatua eta zinma ezartzea
XVII. mendea n zehar gertaera garrantzitsu bat izan zen Errusiaren historia eta kulturarentzat: zisma bat Errusiako Eliza ortodoxoan. 1652 an, Nikon patriarkak Errusiako Eliza ortodoxoaren liturgia eta errituak berritu zituen, Greziako Eliza ortodoxoari egokitzeko. Erreforma horrek eliza-estamentua Estatuaren mende jartzea ere ekarri zuen, eta horrek erresistentzia handia eta gogorra ekarri zuen herriaren aldetik, geroago Fededun zaharrak, erlijio-zismaren egileak deitu baitzitzaion.
Pedro Handiak patriarkatua ezabatzea
Pedro Handia ren garaitik Nikolas ii.eraino, Pedrok patriarkatua ren instituzioa kendu ondoren, Errusiako Eliza ortodoxoa Siodo Gobernatzaile Santuak administratu zuen, Errusiako Inperioko administrazioaren ikuskapen zorrotzaren pean. Eliza sekulan erabili arren, XIX. mendea n berpizte teologiko handia izan zen, espiritualtasuna eta bizitza monastikoa Errusia osoan.
1914 an, Gerra Handiaren eta 1917 ko urriko Iraultzaren aurretik, Errusiako Eliza ortodoxoak Errusiako Inperioko biztanleen %70 biltzen zituen. 150 apezpiku, 113.000 apaiz eta diakono eta 95.000 monje eta mojek 84.500 eliza eta kapera, 1.025 monasterio eta komentu eta ia 41.000 parrokia-eskola zituzten.
NBC
National Broadcasting Company, Incorporated (NBC) telebista eta komunikabide enpresa estatubatuar bat da. Irrati eta telebista kateen jabea da, telebista saioak ekoizten ditu, irratidifusio emisorak operatzen ditu AEBetan, zenbait kable bidezko eta satelite bidezko telebista kate ditu eta inbertsioak multimedia aktibitateetan, Interneten eta kable bidezko telebistan. NBC NBC Universal enpresaren dibisio bat da, hau, era berean, General Electricen eta Vivendi Universal komunikazioko talde frantsesaren jabetzakoa delarik.
Errusiako Eliza Ortodoxoa
21. mendean
Sobietar Batasuna desagertzearekin, Errusiako Eliza Ortodoxoak nazio-mailako eragin handia berreraiki du, batez ere Vladimir Putinen agintaldian, 21. mendean.
NBC
Historia
NBC 1926ko irailak 9an sortu zuen Radio Corporation of Americak (RCA) eta bere igorpenak 1926ko azaroak 15ean hasi zituen. NBCk RCA, General Electric Company (GE), Westinghouse Electric and Manufacturing Company eta American Telephone and Telegraphen (AT&T) irrati estazioak operatzen zituen.
Errusiako Eliza Ortodoxoa
21. mendean
Sinbolikoa izan zen 1931ean eraitsitako Moskuko katedral nagusia, Kristo Salbatzailearena, 1990eko hamarkadan berreraiki zela, eta 2000. urtean Putin bertan zela sagaratu zen. Katedral berrian egin zen lehen ekintza ofizialetako bat izan zen Nikolas II.a azken tsarraren eta bere familiaren kanonizazioa (baita boltxebikeek haiekin batera hil zituzten zerbitzariena).
Ukrainako 2022ko gerrako kontestuan, Kiril patriarka aliatu zintzo gisa agertu zen Putinen ondoan, Errusiaren erasoa justifikatuz. Hain zuzen ere, 2018an Errusiako eliza ortodoxoak zisma bat izan zuen Ukrainan, non Moskuko agintepeko adar nagusitik Ukrainako adar propio banatu egin zen.
Egitura eta antolaketa
Errusiako Eliza ortodoxoa osatzen duten alderdiak, beren eskumen esklusiboko beste herrialde batzuetan, Errusia, Ukraina edo Bielorrusia izan ezik, legez banandutako lege-entitate gisa erregistraturik daude, estatu independente horietako legediaren arabera.
Elizaren aldetik, Eliza ortodoxo errusiarra egitura hierarkiko batean antolatzen da. Erakundearen behe-maila, normalean Errusiako Eliza ortodoxoaren eta haren laguntzaileen eraikin bakarra izango litzatekeena, goi-mailako aita gisa jarduten duen apaiz bat buru dela, parrokia bat da (ruson, λιος-koz, prijod). Eskualde geografiko bateko parrokia guztiak ekparkia batekoak dira (errusieraz, λλολος-etik, mendebaldeko elizbarruti baten baliokidea). Eparkiak gotzainek gobernatzen dituzte (ruson, λοςος-ος-ean, gotzaina edo ος-ean: λος-, archiereus). 261 eparkia ortodoxo errusiar daude mundu osoan (2012ko ekaineko datuak).
Gainera, ekopia batzuk exarkatu edo eliza autonomoetan antolatzen dira. Gaur egun, horien artean daude Eliza ortodoxo ukrainarra, Bielorrusiako Exarkatua, Errusiatik kanpoko Eliza ortodoxo errusiarra, letona, moldava eta Moskuko Patriarkatuaren Estoniako Eliza ortodoxoa. Eliza ortodoxo txinatarrak eta japoniarrak erabateko autonomia eman zien Moskuko Patriarkatuari, baina autonomia hori ez da unibertsalki onartzen.
Ekopia txikienak, oro har, gotzain bakar batek zuzentzen ditu. Ekopedia handi, exarkatu eta autonomoenak metropoliko artzapezpiku batek zuzentzen ditu, eta, batzuetan, baita esleitzen zaien gotzain bat edo gehiago ere.
Errusiako Eliza ortodoxoaren aginpide mailarik altuena Tokiko Kontseiluak erabiltzen du, eta gotzain guztiak hartzen ditu, baita elizgizon eta laikoen ordezkariak ere. Beste botere-organo bat Apezpikuen Kontseilua da. Administrazio-ahalmen handieneko kontseiluen arteko aldietan, Errusiako Eliza Ortodoxoaren Sinnodo Santuak erabiltzen ditu; zazpi kide iraunkor ditu, eta Moskuko Patriarka eta Errusia osoa, Moskuko Patriarkatuaren Lehenetsia, ditu buru.
Nahiz eta Moskuko Patriarkak administrazio-ahalmen handiak izan, Aita Santuak ez bezala, ez du zuzeneko jurisdikzio kanonikorik Moskuko elizbarrutitik kanpo, eta ez du autoritaterik bakarrik fedearekin zerikusia duten gaietan, ezta kristau-komunitate ortodoxoari buruzko gaietan ere, hala nola katolikoen eta ortodoxoen arteko zatiketan.
Peter Diamond
Peter Arthur Diamond (New York, ) estatubatuar ekonomialaria da. Ezaguna da Ameriketako Estatu Batuetako Gizarte Segurantzan egindako azterketei esker, eta 1980-1990 bitarteko urteetan aholkulari lan egin zuelako Gizarte Segurantzan. Ekonomiako irakaslea da MITean.
2010ean Ekonomiako Nobel Saria irabazi zuen, Dale Mortensen eta Cristobal Pissarideserekin batera, 1971. urtean bilaketa merkatuen oinarriak aztertu zituztelako. Diamon estimuluen aldekoa da, haiek gabe langabezia askoz handiagoa izango litzatekeelako.
Neosebastes entaxis
Neosebastes entaxis Neosebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Neosebastidae familian sailkatzen da.
Garciasville (Texas)
Garciasville Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Starr konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Villaseca de Henares
Villaseca de Henares Guadalajarako udalerria da, Sierra norte de Guadalajara eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 58 biztanle zituen.
Oedipina tomasi
Oedipina tomasi Oedipina generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Hirudinea
Hirudineo (Hirudinea) anelidoen filum-eko izen bereko klaseko metazooez esaten da. Gehienak zurdadunak dira. Gorputzaren muturretan bentosa bana dute. Ahoa barailaduna eta tronpa modura luza daitekeena dute. Arnasa azaletik hartzen dute. Hermafroditak dira gehienak, eta ur gezatan bizi dira ia denak. Izaina, esate baterako, hirudineoa da.
Saint-Rome-de-Cernon
Saint-Rome-de-Cernon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 484 etxebizitza zeuden, 316 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 106 bigarren erresidentzia ziren eta 62 hutsik zeuden. 440 etxeak ziren eta 43 apartamentuak ziren. 316 etxebizitza nagusietatik 253 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 157 etxek bost zituzten. 189 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 118 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 465 ziren, horien artean 350 aktiboak ziren eta 115 inaktiboak ziren. 350 pertsona aktiboetatik 323 lanean zeuden (185 gizon eta 138 emakume) eta 27 langabezian zeuden (15 gizon eta 12 emakume). 115 pertsona inaktiboetatik 53 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Rome-de-Cernon udalerrian 328 unitate fiskal zeuden, 751 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.639 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 47 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Auchel
Auchel Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 11.225 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Auchel udalerrian erroldatutako biztanleak 11.225 ziren. Familiak 4.443 ziren, horien artean 1.435 pertsona bakarrekoak ziren (499 bakarrik bizi ziren gizonak eta 936 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.348 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 530 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 4.843 etxebizitza zeuden, 4.545 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 285 hutsik zeuden. 3.959 etxeak ziren eta 851 apartamentuak ziren. 4.545 etxebizitza nagusietatik 1.909 bere jabearen bizilekua ziren, 2.316 alokairuan okupaturik zeuden eta 320 doan lagata zeuden; 56 etxek gela bat zuten, 386 etxek bi zituzten, 596 etxek hiru zituzten, 1.416 etxek lau zituzten eta 2.092 etxek bost zituzten. 2.595 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.228 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 965 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 6.891 ziren, horien artean 4.291 aktiboak ziren eta 2.600 inaktiboak ziren. 4.291 pertsona aktiboetatik 3.297 lanean zeuden (1.983 gizon eta 1.314 emakume) eta 993 langabezian zeuden (532 gizon eta 461 emakume). 2.600 pertsona inaktiboetatik 547 erretiraturik zeuden, 660 ikasten zeuden eta 1.393 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Auchel udalerrian 4.538 unitate fiskal zeuden, 11.126 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.089 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 79 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 posta bulegoak, 5 banku bulegoak, 3 funerariak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 7 iturginak, 4 eraikuntza enpresak, 15 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 13 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 53 establezimendu komertzialetatik, 5 supermerkatuak, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 6 okindegiak, 5 harategiak, 2 liburu dendak, 12 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 4 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 6 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 4 osasun-zentro, 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 5 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Auchel udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 791 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 298 eta lizeo teknologikoetan 479.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Putte
Putte (nederlanderaz ahoskatua: ; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Putte bera, Beerzel, Grasheide eta Peulis. 2015eko urtarrilaren 1ean 16.726 biztanle zituen.
Beerzelberg (51,60 m), Anberesko probintziako punturik altuena, Beerzelen dago.
Oedipina uniformis
Oedipina uniformis Oedipina generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Izain
Jatorriz Europakoa, milaka urtez erabili izan da medikuntzan.
Espezie hirudineo hau ez da erabilera sendagarria duen bakarra, Hirudo orientalis, Hirudo troctina, Hirudo verbana, Hirudinaria manillensis mexikarra eta Macrobdella decora ipar-amerikarra ere erabiltzen dituzte eta.
Myotis ikonnikovi
Myotis ikonnikovi Myotis generoko animalia da. Chiropteraren barruko Myotinae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Lau haizetara
Lau haizetara Imanol Larzabal abeslariak 1977an Lau haizetara albumean argitaratu zuen lehen kantua da, Mikel Arregi idazlearen bertsotik osatua. Larzabalek Gwendal taldearen laguntzaz grabatu zuen disko hori. Erbestetik itzulita hauxe izan zen legalitatean egin zuen lehenengo diskoa. Abesti guztiek konpromezu politiko handia erakusten zuten.
Fermin Muguruzak 2022an kantu hau txertatu zuen Black is beltza II Ainhoa filmekoen artean.
Imanol. Kantatzen du kantuz album antologian ere (Elkar, 2022) ere txertatu zuen Anjel Valdesek, guztira Imanolen 40 abesti eta hainbat testu bildu zituela. Bi CDtan banatu zituzten kantuak, hogeina bakoitzean. Tartean daude, besteak beste, Nire euskaltasuna, Mendian gora, Ilun-ikarak eta Zure tristura lehen diskoan; eta Mayo, Maitiak galdegin zautan, Ausencia, Maitia nun zira eta bildumari izena ematen dion Kantatzen du kantuz bigarrenean.
Letra
Itsasondoko haize gezalaz
Marinelen bertsoa
Zoaz urruti aidean
Lau haizetara (tris)
Donostiatik Iruñera.
Uzta garaiko gari usaia
Segarien bertsoa
Phaethornis aethopyga
Phaethornis aethopyga Phaethornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Sahul
Sahul, kontinente australiarra ere deiturikoa, Ozeaniako kontinentean kokatutako eskualde geografikoa da. Australia, Tasmania, Ginea Berria eta inguruko uharte batzuek (Aru eta Raja Ampat) osatzen dute. Australia Papua Ginea Berritik Torres itsasarteak, eta Tasmaniatik Bass itsasarteak bereizita egon arren, hiru lur masak plataforma kontinental bereko urgaineratutako zatiak dira, eta ikuspuntu biologiko, geologiko, eta antropologikotik oso erlazionatuta daude.
Zeelanda Berriko uharteak ez dira Sahulen parte hartzen, baina bai Australasiako parte biogeografiarekin lotutako beste helburu batzuetarako.
Land and Freedom
Espainiako Gerra Zibilan girotua eta George Orwell ingeles idazlearen Homage to Catalonia eleberrian oinarritua dago, hartan idazleak espainiar gatazka militarrean izandako bizipenak kontatzen dituelarik. Canneseko Zinemaldian Epaimahaiaren Saria irabazi zuen.
Argumentua
1936ko udazkena. David Carr (Ian Hart) ezkertiar pentsamoldea duen eta langabezian dagoen mutil gazte ingeles bat da, Liverpool hiria laga eta Espainiako Gerra Zibilan Nazioarteko Brigadarekin Espainiako Bigarren Errepublikaren alde Aragoiko frontean borrokatzea erabakiko du. Han Espainia, nahiz Europa eta AEBtik errepublikaren alde borrokatzeko iritsitako miliziano ugari ezagutuko ditu, tartean Blanca (Rosana Pastor) espainiar neska gazte anarkista eta erakargarria. David eta Blanca askatasunaren defentsaren alde borrokatzen ari direla guztiz konbentzituta daude. Gizakien arteko berdintasuna, lursailen banaketa justua eta maila sozialen desagerpena dira bi gazteek defendatzen dituzten idealak. Baina batzuetan etsaia aurkarien aldean baino norberaren aldean izan egon ohi da.
Bareyo
Bareyo Kantabriako udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 2.060 biztanle zituen eta 32 km²-ko azalera du.
Lau haizetara
Letra
Iruñetikan Baionara
Ezpain erien portu galdua
Maitarien bertsoa
Baionatik Vitoriara
Muga zaharrak mahastietan
Gaiteroen bertsoa
Vitoriatik Bilbaora
Hennezis
Biztanleria
2007an Hennezis udalerrian erroldatutako biztanleak 768 ziren. Familiak 262 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 139 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lau haizetara
Letra
Burnizko bihotz arrailduna
Hennezis
Etxebizitza
2007an 285 etxebizitza zeuden, 267 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 284etxeak ziren. 267 etxebizitza nagusietatik 242 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 166 etxek bost zituzten. 211 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 163 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 529 ziren, horien artean 388 aktiboak ziren eta 141 inaktiboak ziren. 388 pertsona aktiboetatik 367 lanean zeuden (202 gizon eta 165 emakume) eta 22 langabezian zeuden (8 gizon eta 14 emakume). 141 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 53 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lau haizetara
Letra
Gabetuen bertsoa
Zoaz urruti aidea
Hennezis
Diru sarrerak
2009an Hennezis udalerrian 292 unitate fiskal zeuden, 821 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.149 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 apaindegia.
Villaseca de Uceda
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 54 biztanle zituen.
Dale T. Mortensen
Dale Thomas Mortensen (Enterprise, Oregon, - Wilmette, Illinois, ) ekonomialaria eta irakaslea izan zen. 2010ean Ekonomiako Nobel Saria irabazi zuen, Christopher A. Pissarides eta Peter Diamondekin batera. Saritutako ikerketak Peter Diamondek egindako lan batzuetan oinarrituta zeuden, geroago Mortensenek bakarrik landu zituenak, eta azkenik Cristobal Pissaridesekin. Eredu bat sortu zuten, galdera honi erantzuteko asmoz: langabezia zergatik hazten da oso bizkor krisialdian, eta egoera hobeagoa denean motelago?
Lau haizetara
Letra
Bilbaotik Euskal Herrira
Desmonts
Desmonts Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Desmonts udalerrian erroldatutako biztanleak 179 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 84 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 84etxeak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 40 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (44 gizon eta 37 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Desmonts udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 187 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.031 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Desmonts udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 339 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hennezis
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Hennezis udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.236 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Neosebastes incisipinnis
Neosebastes incisipinnis Neosebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Neosebastidae familian sailkatzen da.
Altria
Altria Group, Inc. (lehen Philip Morris Companies Inc.) tabako-produktuetan espezializatutako nazioarteko enpresa bat da. Egoitza nagusia New Yorken dago, eta operazio-egoitza Lausanan.
Munduko bigarren tabako-ekoizle nagusia, Txinako monopolioa duen China National Tobacco Corporation enpresaren ondoren. 1981 eta 2004 bitartean, produkzio-bolumena 249.000 milioi zigarretatik 761.000 milioira pasatu zen. Eta 2010ean, 899.000 milioi zigarreta saldu zituen munduko 160 estatutan.
Markak
Philip Morris Internationalen marka nagusiak hauek dira: Marlboro, L&M, Bond Street, Philip Morris, Chesterfield, Fortune, Parliament, Sampoerna A, Lark, Morven Gold, Dji Sam Soe, Next, Optima, Red & White, Muratti, Diana, Merit, Sampoerna Hijau, Champion, Virginia Slims, Apollo-Soyuz, Hope, Delicados, Longbeach.
Historia
Philip Morrisek Londresen tabako-denda bat zabaldu zuen 1847. urtean. Haren ondorengoek Philip Morris & Co. Ltd sozietatea sortu zuten 1885ean. Hurrengo urteetan, enpresak Estatu Batuetako bazkideak hartu zituen, eta Richmonden, Virginian, jarri zuen egoitza. Marlboro markarekin asko handitu zen enpresa. Ondoren, Philip Morrisek marka berriak osatu zituen: Benson&Hedges, Chesterfields eta Virginia Slims. XX. mendearen bukaeraz geroztik, Estatu Batuetan eta Europan tabakoaren kontra izan diren kanpainak direla eta, nekazaritza-gaien eremura zabaldu zen Philip Morris konpainiaren jarduera.
Lu'an
Lu'an (txinera sinplifikatuz: 六安; pinyineraz: Lù'ān), Anhui probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 6.955.075 biztanle inguru dauzka eta 17.976 kilometro karratuko azalera.