cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Théoule-sur-Mer
Etxebizitza
2007an 3.236 etxebizitza zeuden, 757 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2.382 bigarren erresidentzia ziren eta 97 hutsik zeuden. 1.023 etxeak ziren eta 2.164 apartamentuak ziren. 757 etxebizitza nagusietatik 406 bere jabearen bizilekua ziren, 260 alokairuan okupaturik zeuden eta 90 doan lagata zeuden; 72 etxek gela bat zuten, 227 etxek bi zituzten, 193 etxek hiru zituzten, 128 etxek lau zituzten eta 137 etxek bost zituzten. 551 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 420 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 249 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 979 ziren, horien artean 709 aktiboak ziren eta 270 inaktiboak ziren. 709 pertsona aktiboetatik 644 lanean zeuden (373 gizon eta 271 emakume) eta 65 langabezian zeuden (26 gizon eta 39 emakume). 270 pertsona inaktiboetatik 94 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 113 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Théoule-sur-Mer udalerrian 762 unitate fiskal zeuden, 1.503 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.822 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 202 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 33 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 44 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 42 higiezinen enpresak ziren, 21 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 62 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 4 igeltseroak, 4 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 22 jatetxeak, 19 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 5 kirol-dendak, 1 drogeria zen eta 2 lurrin-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Glastonbury (Connecticut)
Glastonbury Connecticuteko herri bat da. Hartford konderrian kokatua dago. 2010ean 34,427 biztanle zituen, 133.05 kilometro koadrotan banatuta.
Juan Iturbe
Juan Manuel Iturbe Arévalo (1993ko ekainaren 4a) Paraguaiko futbolari profesionala da, Aris Greziako Super Ligako klubean eta Paraguaiko selekzioan aurrelari gisa jokatzen duena.
Iturbek Paraguaiko selekzioa ordezkatu zuen lagunarteko partida batean 2009an. Lagunartekoaren ostean, Argentinan, bere jaioterrian, jokatzeko asmoa agertu zuen eta 20 urtez azpiko mailan egin zuen. Hala ere, 2016 hasieran Iturbek Paraguai, bere gurasoen jatorrizko herrialdea, ordezkatzeko nahia adierazi zuen.
Álex Cruz
Alejandro "Álex" Cruz de Llano (Bilbo, ) bizkaitar exekutiboa da. 2015etik aurrera British Airwaysen exekutibo nagusia da. Erdialdeko Michigango Unibertsitatean ingeniaritza ikasi ondoren, American Airlinesen hasi zen lanean. 2006an Clickairren exekutibo nagusi izendatu zuten.
Charleston (Utah)
Charleston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Wasatch konderrian kokatuta dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bonifazio I.a
Bonifazio I.a (?, ? - † ?, 422ko irailaren 4a) Eliza Katolikoaren 42. Aita Santua izan zen 418 eta 422 urteen bitartean. Zosimo hil zenean, Eulalio izeneko antipapa borrokatu behar izan zuen Eliza zuzentzeko. Konstantzio III.a enperadoreak biak erbesteratu baino Eulalio hirira itzuli eta enperadoreak behin betiko bota zuen. Agustin Hiponakoa eta afrikar apezpikuak babestu ziten pelagianismoaren aurkako kanpainan.
Ophichthus gomesii
Ophichthus gomesii Ophichthus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Hyacinthe de Charencey
Charles-Félix-Hyacinthe Gouhier (Paris, 1832ko azaroaren 8a - Saint-Maurice-lès-Charencey, 1916ko martxoaren 12a), Charenceyko kondea, hizkuntzalari frantziarra izan zen.
Biografia
Normandiako leinu noble baten semea, Charenceyk politika eta ikasketei ekin zizkion, batez ere filologia eta hizkuntzalaritzari. Société philologique sortzeaz gain, 1888an Société de linguistique de Paris erakundearen presidente bilakatu zen.
Amerikako hizkuntzak eta euskara landu zituen, baina ez bakarrik filologia mitologia, paleografia, folklore eta historia ere. Jaioterriko hizktza eta historia, berriz, ez zituen landu.
Bere aitona eta bere aita bezala Orneko Kontseilu Orokorraren kidea izan zen.
Victoires enparantza
Victoires enparantza (frantsesez: Place des Victoires) Baiona hiriko enparantza da, Baiona Handian dagoena.
Espainiako atetik gertu dago, Passemillon karrikatik bakarrik heldu daiteke hara. Hori dela eta, karrikaren izena izan du. 1523ko setioaren ondorioz egungo izena hartu zuen.
Antzinako Erregimenean aterpe asko zituen.
Colubridae
Colubridae (latinez coluber, suge) sugeen familia bat da. Barnean munduko sugeen bi herenak ditu, 304 genero eta 1.938 espezie inguru edukiz. Kontinente guztietan, Antarktikan izan ezik, bizi dira.
Gehienak ez dira pozoitsuak baina Boiga generokoek kosk egiten dute eta Rhabdophis generokoek hildakoak eragin dituzte.
Goiko eta beheko masailetan dituzte hortzak, baina hodi gabeak dira denak. Oso mota gutxik dute pozoia. Muturreko hezurrak higikorrak dituzte.
Pallidochromis tokolosh
Pallidochromis tokolosh Pallidochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Colubridae
Sailkapena
- - -
Jal (Mexiko Berria)
Jal Mexiko Berriko hiri bat da. Lea konderrian kokatua dago. 2010ean 2,047 biztanle zituen, 11.88 kilometro koadrotan banatuta.
Pozzolengo
Pozzolengo Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pozzolengok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amphiesma concelarum
Amphiesma concelarum Amphiesma generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Cheikh Tiberghien
Cheikh Tiberghien-Fall (Baiona, ) lapurtar errugbilaria da, atzelari moduan aritzen dena.
NGC 1780
NGC 1780 galaxia bat da, Lepus konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Zelestino I.a
Zelestino I.a (Erroma, ? - † ibidem., 432ko uztailaren 26a) Eliza Katolikoaren 43. Aita Santua izan zen 422 eta 432 urteen bitartean.
Phisalixella iarakaensis
Phisalixella iarakaensis Phisalixella generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Betty Makoni
Hazviperi Betty Makoni (Zimbabwe,1971ko ekainaren 22a) Zimbabweko emakumearen eskubideen aldeko aktibista bat da, eta 1999an Girl Child Network ongintzako erakundea sortu zuen, Afrikako herrialdean sexu-abusuak jasan dituzten gazteei laguntzeko. Erakundeak 35.000 neskato baino gehiago erreskatatu ditu eta gutxienez 60.000 neskatori eman die orientazioa Zimbabwen. Makonik bi titulu lortu zituen Zimbabweko Unibertsitatean, eta nazioko eta nazioarteko sari ugari jaso ditu. Aita eta amaren umezurtz eta sexu-abusuen biktima, Tapestries of Hope dokumentaleko protagonista da.
Biografia
Makoni St Mary's-en hazi zen, Chitungwiza auzoan. Sei urte zituenean, bere auzoko merkatari batek bortxatu zuen, birjinen bortxaketak zortea zekarrela uste baitzuen. Bere ama etxeko indarkeriaren gertakari batean hil zen Makonik bederatzi urte zituenean. Bost anai-arrebekin batera hazi behar izan zuen misioko eskola batean lan eginda.
Unibertsitateko diploma jaso ondoren irakasle lanetan aritu zen. 2000. urtean, boluntario iraunkor gisa hasi zen lanean Girl Child Network erakundean. Bertan, hasieran, eztabaida taldeak sortzen dira. Parte hartzaileek askatasunez hitz egin dezakete eta gai sentiberak aipatu, hala nola bortxaketa, etxeko indarkeria, HIESa, formakuntzarako sarbidea eta, orokorrean, emakume izaera. Betty Makoni sinetsita zegoen isiltzea (amaren hautua izan zena) irtenbiderik txarrena dela, eta esamoldea posible egin behar dela konponbideak aurkitzeko eta egoera dramatikoetatik ateratzeko. Erakundean etxeak sortzen dira abusu sexualak jasan dituzten neskei harrera egiteko, eta laguntza legala eta kontsolamendu pixka bat eskaintzeko.
Erakundeak 35.000 neska baino gehiago salbatu zituen eta gutxienez 60.000 neska lagundu zituen Zimbabwen zehar. Hainbat herrialdetako eskualde-erakunde askok ekimen honek ezarritako eredua errepikatu dute. Betty Mankonik ere lortu zuen, 2006an, Zimbaweko parlamentuak etxeko indarkeriari buruzko legegintza bozkatzea.
2008an Zimbabwetik alde egin behar izan zuen mehatxuen ondorioz. Orain Ingalaterran bizi da. Ezkonduta dago, eta hiru seme-alaba ditu.
2012an Never Again autobiografia argitaratu zen.
Brassy (Nièvre)
Brassy Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brassy udalerrian erroldatutako biztanleak 628 ziren. Familiak 315 ziren, horien artean 130 pertsona bakarrekoak ziren (59 bakarrik bizi ziren gizonak eta 71 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 59 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 593 etxebizitza zeuden, 323 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 222 bigarren erresidentzia ziren eta 48 hutsik zeuden. 573 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 323 etxebizitza nagusietatik 253 bere jabearen bizilekua ziren, 55 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 82 etxek hiru zituzten, 94 etxek lau zituzten eta 111 etxek bost zituzten. 235 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 150 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 346 ziren, horien artean 237 aktiboak ziren eta 109 inaktiboak ziren. 237 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (107 gizon eta 112 emakume) eta 19 langabezian zeuden (11 gizon eta 8 emakume). 109 pertsona inaktiboetatik 62 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jemez Springs (Mexiko Berria)
Jemez Springs  Mexiko Berriko herrixka bat da. Sandoval konderrian kokatua dago. 2010ean 250 biztanle zituen, 12.3 kilometro koadrotan banatuta.
Brassy (Nièvre)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 4 iturginak eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Brassy udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.482 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Unitate irudikari
Matematikan, unitate irudikaria. i izendatzen dena, zenbaki irudikarien multzoko unitatea da. Unitate irudikariaren i sinboloa Euleri bururatu zitzaion. Hau betetzen du:
i-ren erro karratua
i-ren erro karratua honela idatz daiteke:. Frogapena:
i-ren berreketak
i-ren berreturek aurretik jakindako eredu bat jarraitzen dute:
Hori froga daiteke ondorengoarekin, non n zenbaki osoa den:
Maite Alvarez
Maite Alvarez Rodriguez (Ermua, Bizkaia, 1982 - ) biologoa eta ikertzailea da, minbiziaren immunologian eragina duten zelulen azterketan aditua.
Bizitza
Biologia ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, 2005ean lizentziatuz eta bi urtera Genetika eta Biologia molekularra masterra burutu zuen kanpus berean.
2007an University Studies Abroad Consortiumeko ikerketa beka lortu zuen eta Murphy doktoreak Renon, Nevadako Unibertsitatean zuzentzen zuen laborategian egin zuen lan. Estatu Batuetan urtebeterako egonaldia izan behar zuena, hamar urte eta erdi bihurtu zitzaion.
Renon zegoela doktorego-tesia egitea proposatu zioten eta Sacramentoko UC Davis Unibertsitatean lau urte egin zituen zeregin horretan. Hangoak amaituta, Standfordeko Unibertsitatean doktoratu osteko lanak egiteko aukera sortu zitzaion eta ondorengo urteak kanpus horretara lotuta eman zituen, etxe ingurura itzultzea erabaki zuen arte.
Minbiziaren immunologiaren ikerketan aritu izan da, gaixotasunaren aurka oso eraginkorrak diren Natural Killer (NK) Cells, hau da, Zelula Hitzaileetan espezializatuz. Minbiziaren immunoterapiaz gain, bere ikerketa-eremua hezur-muinaren transplantera eta zelula innatoen biologiara ere hedatzen da, ikerketon helburu delarik minbizi mota batzuen tratamendua hobetzea.
Pink Cadillac
Pink Cadillac (euskaraz Cadillac Arrosa) 1989ko Buddy Van Horn estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko komedia film bat da. Clint Eastwood, Bernadette Peters, Timothy Carhart, Gerry Bamman, John Dennis Johnson, Michael Des Barres, Jimmie F. Skaggs, Bill Moseley, Michael Champion, William Hickey eta Geoffrey Lewis aktoreek antzeztu zuten. Bestalde, gaur egun aski ezagunak diren Jim Carrey eta Bryan Adams musikariak ere agerpen laburrak burutu zituzten.
Argumentua
Tommy Nowak (Clint Eastwood) iheslariak atzematen dituen sari-ehiztaria da, horretarako bere biktimak guztiz ez ohikoak diren metodoak erabiltzen ditu. Behinola bere bizimodu arduragabeak erabateko aldaketa jasango du, berak nahi gabe bere burua kontu ilunetan sartuta ikusi eta zortzi hilabeteko alabarekin Cadillac larrosa batean bere senarrarengandik (Timothy Carhart) ihes egitea erabaki duen neska gazte bat (Bernadette Peters) atzemateko betekizuna eman baidiote.
Charleston (New York)
Charleston Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Montgomery konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Goako elizak eta komentuak
Goako elizak eta komentuak izenarekin Indiako Goa estatuko Goa Hiri Zaharrean dagoen erlijio eraikin multzoa izendatzen da. Multzo hau Unescok 1986an, Gizateriaren Ondarea deklaratu zuen. Goa Portugaldar Indietako hiriburua izan zen eta handik, XVI. mendetik aurrera, kristautasuna eta portugaldar artea Asian zabaldu zen: barrokoa, manierismoa eta Manueldar estiloa. Bóm Jesus basilikan Frantzisko Xabierkoa lurperatuta dago.
Historia
Jesuiten, frantziskotarren eta beste orden erlijioso batzuen misiolariak XVI. mendeko Goan finkatu ziren, hiria Indian katolizismoa hedatzeko zentro gisa erabiliz. Kolonizatzaileak, hasiera batean, toleranteak izan ziren hinduismoarekin eta beste erlijio batzuekin, baina 1560tik aurrera katolizismoaren hedapena indartu egin zen Inkisizioa eta haien metodoak Goara iritsi zirelako. XVI. eta XVII. mendeak Goaren urrezko aroa izan ziren, merkataritza loretsua zabaldu zen eta Lisboakoaren antzeko pribilegio administratiboak izatera iritsi zen. Indar ekonomiko horrekin batera, eliz portugaldarrak altxatu ziren, horrela, haien boterea erakusteko. Monumentu horiek arte-joera desberdinen sinkretismoaz sortu ziren: Europako eraginak, batetik, bertako artisauen, bestetik. Goa eskualdeko artista indiarren eskultura-tradizio handiari esker ez zen beharrezkoa izan langileak Europatik inportatzea, Brasilgo kolonian gertatu zen moduan.
XX. mendean, hainbat urtetako liskar eta tratu diplomatikoen ondoren, Indiako tropek Goa eta Indiaren inguruko eskualdeak inbaditu eta erantsi zituzten, azpikontinentean portugaldarren mende askotako presentziari amaiera emanez. Eragin kulturalak, hala ere, gaur egunera arte jarraitzen du, eta agerikoa da Goako monumentu erlijiosoetan, 1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu baitzituen.
Esztergom
Esztergom Hungariako iparraldeko hiria da, Danubio ibaiaren ertzean, Eslovakiako mugatik hurbil dagoena; 30.928 biztanle (2009). Katolikoen gune garrantzitsua da. Bertan daude Hungariako basilikarik handiena, Esztergomgo basilika (1822-1831), Bakocz kapera (XVI. m.) eta Keresztény Múzeum (Kristauen Museoa). Artzapezpikuaren egoitza, Hungariako lehen gotzainaren egoitza da.
Historia
Esztergomen altxatzen zen Karlomagnoren Inperioaren ekialdeko azken gotorlekua, Österringen izena zuena. Han bizi izan ziren Hungariako lehen erregeak, Arpad dinastiakoak. Turkiarren mende geratu zen 1542. urtean eta Poloniako Joan III.a Sobieski erregeak hartu zuen 1683. urtean. Bigarren Mundu Gerran erabat suntsiturik geratu zen. Aro Modernoko pertsona garrantzitsuetako bat József Mindszenty artzapezpikua izan zen, paper handia jokatu baitzuen Bigarren Mundu Gerran. Sobietar gobernuak atxilo hartu eta torturatu egin zuen; 1956ko Hungariako Iraultza eta gero enbaxada iparramerikarrera ihes egitea lortu zuen. 1975ean hil zen; mundu osoko hungariarrentzat batasunaren eta itxaropenaren sinboloa izan zen.
Distira (optika)
Distira, gainazal batek argia noranzko espekularrean (ispilu baten antzekoa) nola islatzen duen adierazten duen propietate optiko bat da. Objektu baten itxura bisuala deskribatzeko erabiltzen den parametro garrantzitsuetako bat da. Distira eragiten duten faktoreak materialaren errefrakzio-indizea, argiaren intzidentzia-angelua eta gainazalaren topografia dira.
Itxurazko distira ispilu-islapenaren (gainazaletik islatzen den argia kopuru berdinean eta sartzen den argiaren angelu simetrikoa) kantitatearen araberakoa da, islada difusoarekin, beste norabide batzuetan sakabanatutako argi kantitatearekin alderatuta.
Teoria
Argiak objektu bat argitzen duenean, harekin hainbat modutan elkarreragiten du:
Gainazaleko ehunduraren aldaerek zuzenean eragiten dute ispilu-islapearen mailan. Gainazal leuna duten objektuak, hau da, oso leunduak edo fin-fin sakabanatutako pigmentuak dituzten estaldurak dituztenak, distiratsuak agertzen dira begiari, argi-kantitate handia ispilu-norabidean islatzen delako, gainazal zimurtsuek, berriz, ez dute ispilu-argirik islatzen, argia beste norabide batzuetan barreiatzen baita, eta, beraz, aspergarria dirudi. Gainazal horien irudiak sortzeko kualitateak askoz baxuagoak dira, islak lausoak eta desitxuratuak agertzea eragiten du.
Substratu-material motak gainazal baten distiran ere eragiten du. Material ez-metalikoek, hau da, plastikoek, etab., islatutako argi-maila handiagoa sortzen dute argi-angelu handiago batean argiztatzean, argia materialean xurgatzen baita edo materialaren kolorearen arabera modu difusoan barreiatzen. Metalek ez dute efektu hori jasaten edozein angelutan islada kantitate handiagoak sortzen.
Historia
Distiraren pertzepzioari buruzko lehen ikerketak Ingersoll-i egozten zaizkio, 1914an paperean distiraren eragina aztertu baitzuen. Tresneria erabiliz distira kuantitatiboki neurtuz, Ingersollek bere ikerketan oinarritu zuen argia ispilu-islapenean polarizatuta dagoela dioen teorian, difusoki islatutako argia polarizatu gabe dagoen bitartean. Ingersoll-en "glarimetroak" ispilu-geometria zuen 57,5°-ko intzidentzia eta ikuste angeluekin. Konfigurazio hori erabiliz, distira neurtu zuen, iragazki polarizatzaile baten bidez ispilu-osagaia erreflektantzia osotik kentzen zuen kontraste metodo baten bidez.
A. H. Pfund-en 1930eko hamarkadako lanean iradoki zuen distiraren oinarrizko froga (objektiboa) ispilu-distira izan arren, gainazalera errealaren itxura distiratsua (subjektiboa) ispilu-distiraren eta inguruko azaleraren eremuko argi difusoaren arteko kontrastearekin lotzen da (orain "kontraste-distira" edo "lustre" deitzen zaio).
Distira bereko gainazal zuriak eta beltzak begiz alderatzen badira, gainazal beltza beti distiratsuagoa agertuko da, ispilu-argiaren eta ingurune beltzaren arteko kontraste handiagoa delako gainazal zuriarekin eta ingurunearekin alderatuta. Pfund ere izan zen distira zuzen aztertzeko metodo bat baino gehiago behar zirela iradokitzen lehena.
1937an, Hunterrek distirari buruzko ikerketa-lanaren zati gisa, itxurazko distirari egotzitako sei irizpide bisual ezberdin deskribatu zituen.
Inprobisazio-antzerki
Inprobisaziozko antzerkia, sarritan inprobisazioa deitua, gehienetan komedia den antzerki forma da, non antzezten den gehiena edo guztia aurreikusi gabe edo gidoi rik gabekoa den, baizik eta antzezleek bat-batean berez sortua. Forma garbienean, elkarrizketak, ekintzak, istorioak eta pertsonaiak elkarlanean sortzen dituzte aktoreek, inprobisazioa gaur egungo denboran garatzen den heinean, dagoeneko prestaturiko gidoi idatzirik erabili gabe.
Inprobisazio antzerkia interpretazioan komedia estilo sorta bezala dago, eta baita komediakoak ez diren antzerki emanaldi batzuetan ere. Zineman eta telebistan ere erabiltzen da, bai pertsonaiak eta gidoiak garatzeko, bai noizean behin azken emaitzaren parte bezala.
Inprobisazio teknikak asko erabiltzen dira drama programetan, aktoreak eszenarako, zinemarako eta telebistarako trebatzeko eta entsegu prozesuaren zati garrantzitsu bezala. Hala ere, inprobisaziorako trebetasunak eta prozesuak arte eszenikoen testuingurutik kanpo ere erabiltzen dira. Inprobisazio aplikatua bezala ezagutzen den praktika hau ikasgeletan hezkuntza tresna gisa, eta baita enpresetan erabiltzen da komunikazio gaitasunak hobetzeko, sormen arazoak konpontzeko eta talde- lane rako laguntza gaitasunak garatzeko, inprobisatzaile eta talde jotzaileek erabiltzen dituztela. Batzuetan psikoterapia n ere erabiltzen da, pertsona baten pentsamenduak, sentimenduak eta harremanak ezagutzeko tresna bezala. Hazteko metodo terapeutiko eta pertsonal moduan erabilia izanik, psikomotrizitate a, enpatia, komunikazioa, sormena, konfiantza, negoziazioa, gatazken kudeaketa eta talde kohesioa hobetzeko, bai psikodramaren edo beste gizarte antzerkiaren bidez, bai bere kabuz. Terapia bezala erabilita, antzerki inprobisazioa ekoizpen konplexu baten forma da, pertsonaren garapen orokorrean bide sinboliko batetik laguntzen duena, aldatu edo ondoez a eragin nahi duten sorkuntza espontaneoen aurrean.
Antzina
Mendebalde ko historian inprobisazio antzerkiaren lehen erabilera dokumentatua K.a. 391ko Atellan Fartsean aurkitzen da. XVI. mendetik XVIII.era, artearen komendia-ko interpreteek Italia ko kaleetan inprobisatzen zuten eskema zabal batean oinarrituta. 1890eko hamarkadan, antzerki teorikoek eta zuzendariek, hala nola Konstantin Stanislavski errusiarra eta Jacques Copeau frantziarra, antzezpen teoriaren bi korronte nagusien sortzaileak, asko erabili zuten inprobisazioa aktoreen prestakuntzan eta entseguetan.
Garai modernoan
Inprobisazio antzerki modernoak haurrentzako jolas eta drama ariketa bezala hasi ziren, XX. mendearen hasieran. Drama, hezkuntzaren oinarrizkoetako bat izan zen, neurri batean, John Dewey k 1916an hasitako hezkuntza aurrerakoiaren mugimenduari esker. Batzuek uste dute Dudley Riggs estatubatuarra izan zela erabili zuen lehena vaudeville batean, ikusleen iradokizunekin agertokian esketx inprobisatuak sortzeko. Inprobisazio ariketak gehiago garatu zituen Viola Spolinek 1940ko, 50eko eta 60ko hamarkadetan, eta “Inprobisaziorako antzerkian” liburuan kodifikatu zituen, inprobisazio antzerkia egiten eta irakasteko teknika zehatzak emanaz. 1977an, Clive Barker ren “Antzerki jokoak” (Theatre Games) liburuak nazioartean eragina lortu zuen, izandako edizio eta itzulpenengatik. Keith Johnstone dramaturgo eta zuzendari britainiar rak “Inpro: Inprobisazioa eta antzerkia” idatzi zuen, inprobisazioari buruzko bere ideiak azalduz, eta Theatresports asmatu zuen, inprobisazio komedia modernoaren oinarrizko osagai bihurtu dena, “Noren lerroa da hala ere?” telebistako show ezaguna bilakatuz. Spolinek Chicago ko “Iparrorratza aktoreak” (The Compass Players)-en amerikar inprobisatzaile modernoen lehen belaunaldian eragin zuen, eta horrek Bigarren Hirira eraman zuen. Bere semea, Paul Sillsek, David Shepherd-ekin batera, “Iparrorratza aktoreak” taldea sortu zuen. Chicagon antolatutako lehen taldeak izan ziren, eta arrakastatik sortu zen Chicagoko inprobisazio komedia mugimendu modernoa.
Joan Littlewood aktore eta zuzendari ingelesa 1950etik 1960ra aktiboa izan zen arte arloan, eta inprobisazioa asko erabili zuen interpretaziorako eta antzezlanak garatzeko. Hala ere, bi aldiz epaitu zuten bere aktoreei interpretazioan inprobisatzen uzteagatik. 1968ra arte, Britainia Handi ko legediak gidoiak Lord Chamberlain's Officek onartzea eskatzen zuen. Sailak ikuskatzaileak ere bidali zituen emanaldi batzuetara, onartutako gidoia jatorriko bertsioan bezala betetzen zela egiaztatzeko.
2012an, Lucien Bourjeily idazle eta zuzendari libano arrak inprobisaziozko antzerki teknikak erabili zituen “66 minutu Damaskon” izeneko zentzu anitzeko antzezlana sortzeko. Antzezlan hau Londres ko Nazioarteko Antzerki Jaialdian estreinatu zen, eta eszenatokian jarritako antzerki inprobisatu interaktiboen artean, muturrekoenetarikotzat hartzen da. Ikusleek gaur egungo Siria n bahitu tako turisten papera egiten zuten, ingurune sentsorial hiperrealista batean.
Rob Wittigek eta Mark C. Marinok netprov izeneko inprobisazio modu bat garatu dute, sareko antzerki inprobisaziorako. Egitura sare sozialetan oinarritzen da, ikusleak denbora errealean eboluzionatzen diren fikziozko eszenatoki dinamikoak sortzeko.
Inprobisazio komedia
Forma laburreko inprobisazioa normalean aurrez zehaztutako joko, egitura edo ideia batetik eraikitako eszena laburrez osatuta dago, eta ikusleen iradokizunek bultzatuta. Forma laburreko ariketa asko Viola Spolinek sortu zituen lehen aldiz, antzerki jokoak deitu zituena, Neva Boyd jolas jokoen adituaren prestakuntzaren eraginez. Inprobisazio laburreko komedia telesaila ““Noren lerroa da hala ere?” (Whose Line Is It Anyway?) Estatu Batue tako eta Britainia Handi ko ikusleek forma laburrean ezagutu dute.
Narrazioan oinarritutako inprobisazioa
Inprobisaziorako antzerki prestakuntza eta interpretazio tekniken beste forma batzuk esperimentalak eta abangoardia ko izaera dutenez, ez dira nahitaez komedia. Horien artean daude, Playback Antzerkia, Zapalduen Antzerkia, Antzerki Pobrea, eta Antzerki Irekia, batzuk aipatzearren.
Antzerki Irekia New York en sortu zuen Nola Chilton irakaslearen ikasle ohien talde batek, eta handik gutxira Joseph Chaikin zuzendaria eta Peter Feldman elkartu zitzaien. Abangoardiako antzerki talde honek gai politiko, artistiko eta sozialak aztertu zituen. Konpainiak, Chilton eta Viola Spolinen inprobisazio prozesu baten bidez garatzen zuen lana, eta ariketa ezagunak sortu zituen, hala nola, "soinua eta mugimendua" eta "eraldaketak".
Jerzy Grotowskiren "Antzerki Pobrea" garaikide izan zen, forma eta teknika erradikalak sortuz Polonia n. Hirurogeiko hamarkadan, Chaikin eta Antzerki Irekia taldeak antzerki ekoizpen osoak garatu zituzten, soilik aktoreekin, aulki gutxirekin eta eszenatoki hutsarekin, pertsonaia, denbora eta lekua sortuz aktoreek inprobisazioen eta eraldaketa batzuen bidez.
Testu sorkuntza
Testu finkoa duten antzezlanak sortzeko ere erabiltzen dira inprobisazioak, Shakespeare ren Romeo eta Julieta-n esate baterako, gertatzen diren gauzak eta pertsonaiak definitzeko. Horrela, testu bera modu infinituetan interpreta daiteke eta gatazka, motibazio, egoera eta nortasun desberdinak ager daitezke. Beste alde batetik, aldiz, antzezlana sortzeko prozesu orokorrean sortu daiteke testua. Kasu honetan, testuaren egiletza kolektibo edo talde gisa hartzen da, antzezle taldearena izanik, ondoz ondoko antzerki inprobisazioen lanen bidez osatzen eta konpontzen delako. Inprobisazio maila nabarmeneko antzerki sorkuntzak ere aurki daitezke, edo idatzizko testu finkorik gabeko ikuskizunak, jarraibide edo jarraitu beharreko eskemak dituztenak, commedia dell'arte-rekin gertatu ohi den bezala.
Idatzizko testu finkoetan "antzerkiaren barruan antzerkia" deitzen dena egon daiteke, hau da, antzezlan baten argumentuan beste antzezlan baten zati bat gutxienez dagoela, adibidez pertsonaia batzuk ikuskizun bat ikustera joaten dira, eta publikoak ikusten du pertsonaia hauek ikusle bezala egingo duten ikuskizuna. Hau Shakespeareren Hamlet- en gertatzen da adibidez. Aldaera bat da antzezlanaren ekintzaren barruan beste baten entsegu bat edo inprobisazio bat egotea, lehenengoaren ekintzaren baitan. Horren adibide dira Molière-ren Versailles en Inprobisazioa, Jean Giraudoux en Paris en Inprobisazioa, eta Luigi Pirandello ren Gauean inprobisatu dugu.
Inprobisazio printzipioak bizitzan
Inprobisazioa ikasi duen jende askok nabarmendu du inprobisazioaren printzipio gidariek erabilgarriak direla, ez eszenatokian bakarrik, baita eguneroko bizitzan ere. Adibidez, Stephen Colbert-ek hasierako hitzaldi batean esan zuen: “Bueno, inoizko inprobisaziorik handiena ikustear zaudete. Gidoirik gabe. Zer gertatuko den ideiarik ez, sarri inoiz ikusi ez dituzun jende eta lekuekin. Eta ez duzu kontrolatzen. Beraz, esan "bai". Eta zortea baduzu, "bai" erantzungo dizuten jendea aurkituko duzu.
Tina Fey-k bere Bossypants liburuan, lantokian aplikatzen diren inprobisazioaren hainbat arau zerrendatzen ditu. Interes handia izan da inprobisazioaren ikasgaiak korporazio mundura ekartzeko. New York Times-eko artikulu batean "Exekutiboek gidoia ezikusten ikasi al dezakete?", Stanford Unibertsitate ko irakasle eta egile Patricia Ryan Madson-ek adierazi duenez, "arduradunek eta ingeniariek eta trantsizio bidean dauden pertsonek laguntza bilatzen dute euren ahotsari baietz esateko. Askotan, seguru mantentzeko jartzen ditugun sistemek gure sormenetik aldentzen gaituzte."
Inprobisazio ikuskizunak
Arte eszenikoetan, oro har, agertokiko inprobisazio hutsean oinarritutako ikuskizunak nahiko ezagunak eta maiz ematen dira, hala nola jazz musika ko jam session-ak edo kontaktuko dantzen inprobisazioak. Antzerkian zehazki aurkitzen ditugu, adibidez inprobisazio borrokak, happening-ak eta artearen komedia. Zuzendari batzuk, Charles Dullinek esaterako, inprobisazioa erabiltzen zuten beti antzezlanetan.
Beste ikuskizun batzuek inprobisazio bat eskatzen dute arrazoi teknikoengatik, hala nola, ikusleen parte-hartzea edo ikusleekin elkarrekintza dagoenean, normalean kaleko ikuskizunak, zapalduen antzerkia, ikuskizun eszenikoak, kabaret a, etab. Beste arrazoi batzuk inprobisazio hutsaren zati bat lanaren atal batean edo guztian integratzea erabakitzea izan daiteke, estilo edo metodo arrazoiengatik. Oso ohikoa da dantza antzerkian, non  antzerkia beti nahi da hezurdura tik bakarrik egitea, metodo bezala, emaitza bat-batekoa eta biziagoa izan dadin. Azkenik, errore bat edo ustekabe ko arazo bat konpontzeko ere erabiltzen da.
Zineman eta telebistan
Zuzendari askok inprobisazioaz baliatu dira film nagusiak zein esperimentalak sortzeko. Charlie Chaplin eta Buster Keaton bezalako zinemagile askok inprobisazioa erabili zuten euren filmak egiteko, euren gag-ak garatuz filmatzen ari ziren bitartean, ondoren trama egokitzeko eskatuz. Marx anaiak ezagunak ziren emandako gidoitik aldentzen zirelako, haien iragarkiak sarritan ohiko errutinaren parte izatera pasatuz beren filmetan sartzeko. Jende askok, ordea, ad-libbing eta inprobisazioaren arteko bereizketa egiten du.
Psikologia
ontzientziaren psikologia ren alorrean, Eberhard Scheiffel ikaerlariak, aktoreek eta inprobisatzaileek bizitako kontzientzia egoeraren aldaketa aztertu zuen bere artikulu akademikoan “Antzezpena: kontzientzia egoera aldatua.” G. William Farthing-ek “Kontzientziaren Psikologia azterketa konparatiboan” dioenez, aktoreak ohiko kontzientzia egoera aldatu batean sartzen dira. Farthing-en arabera, antzezteak ezaugarritzen dituen esperientzia subjektibo aldatuaren hamalau dimentsio gehienak aldatzen ditu, hau da: arreta, pertzepzioa, irudiak eta fantasia, barne hizkera, memoria, goi mailako pentsamendu prozesuak, esperientzien esanahia, denbora esperientzia, sentimendu eta adierazpen emozionalak, kitzikapen maila, autokontrola, iradokigarritasuna, gorputz irudia eta nortasun pertsonalaren zentzua.
Siesta
Siesta, biao edo eguerdi-ondokoa, bazkalondoko loaldi edo lo-lkuluxka da. Iberiar penintsulako kulturekin lotzen da oro har ohitura. Espainiarekin eta Portugalekin bereziki, non sieast/sesta terminoak erabiltzen diren, latinezko sexta hora delakotik datozenak, eguzkia atera ondorengo seigarren ordua.
Inprobisazio-antzerki
Egitura eta prozesua
Inprobisaziozko antzerkiak ikusleekin harreman interaktiboa ahalbidetzen du askotan. Inprobisazio taldeek maiz jasotzen dituzte ikusleen iradokizunak inspirazio iturri gisa, ikusleak parte hartzeko modu bezala, eta emanaldiak ez duela gidoirik frogatzeko. Karga hori artearen maisuei zuzenduta dago batzuetan, haien emanaldiak hain zehatzak diruditelako, non ikusleek eszenak aurreikusita daudela susma dezaketela. Eszena inprobisatu batek arrakasta izan dezan, parte hartzen duten inprobisatzaileek elkarrekin erantzun behar dute eszenaren parametroak eta ekintzak definitzeko, ko-sorkuntza prozesu batean. Eszenan ahozko hitz edo ekintza bakoitzarekin, inprobisatzaile batek eskaintza bat egiten du, hau da, eszenaren errealitateko elementuren bat definitzen du. Beste pertsonaia bati izena ematea, harremana, kokapena identifikatzea edo ingurune fisikoa definitzeko mimika erabiltzea aukeran dago. Jarduera hauek dotazio gisa ere ezagutzen dira. Gainerako inprobisatzailearen ardura da, euren kideek egiten dituzten eskaintzak onartzea. Hori ez egitea blokeo, ezeztapen edo ukapen bezala ezagutzen da, eta horrek normalean eszena garatzea eragozten du. Artista batzuek nahita blokeatu dezakete (edo bestela pertsonaia apurtu) efektu komediarako (horri amorrua deitzen zaio), baina oro har, eszena aurreratzea eragozten du eta inprobisatzaile askok ez dute begi onez ikusten. Eskaintza bat onartzea, normalean, eskaintza berri bat gehitzearekin batera joan ohi da, askotan lehenagokoa eraikiz; inprobisatzaileek “Bai eta…” esaten duten prozesu bat da hau, eta inprobisazio teknikaren oinarritzat hartzen da. Gehitutako informazio berri bakoitzak pertsonaiak hobetzen eta eszenaren ekintza aurreratzen laguntzen die inprobisatzaileei. “Bai, eta...” araua, ordea, eszena baten hasierako fasean aplikatzen da, fase horretan ezartzen baita "oinarrizko (edo partekatutako) errealitatea", gero "baldin" (hau egia da) berriro definitzeko, eta orduan (zer gehiago ere egia izan daiteke) praktikatu eszena komediara eramatea, 2013ko “Zuzeneko Herritarren Brigada”ko kideen eskuliburuan azaltzen zen bezala.
Siesta
Azterketa askok, eta hainbat lagunen esperientziak, erakutsi dute arratsaldeko lehen orduetako loaldi laburrak mesede egiten diola pertsonari. Eduard Estivill mediku eta loaren ikertzaileak 20-30 minutuko siesta egitea gomendatzen du. Estivillen ustez, bazkalondoan garunak atsedena behar du; horregatik, siesta eginez gero, oroimena hobetu egiten da, erne egoteko gaitasuna pizten da eta hurrengo orduetan hobeto egiten da lan. Gehienezko iraupena 40 minutukoa izatea gomendatzen dute, luzatuz gero lehen baino nekatuago eta txepelago geratzea ere gerta baitaiteke.
Eibarko euskaraz, siesta sozialista esan izan zaio bazkaldu duzun mahaian bertan egiten denari, eserita, burua eta besoak mahaian bermatuta.
Inprobisazio-antzerki
Egitura eta prozesua
Inprobisatzaileek prestaketarik gabe hainbat rol jokatu behar izan dezaketenez, pertsonaiak azkar eraikitzeko gai izan behar dute egoerak eskatzen duen fisikoarekin, keinuekin, azentuekin, ahots aldaketarekin edo bestelako teknikekin. Inprobisatzaileari dei egin diezaioke adin edo sexu ezberdineko pertsonaia bat interpretatzeko. Pertsonaien motibazio ak inprobisazio eszena arrakastatsuen zati garrantzitsu bat dira, eta beraz, inprobisatzaileek bere pertsonaiak bilatzen dituen helburuen arabera jokatzen saiatu behar dute.
Komunitatea
Antzerki talde asko inprobisazio emanaldiak antzezten eta inprobisazio komunitatea hazten ari dira, beren prestakuntza zentroen bidez. Irabazi asmorik gabe ko antzerki taldeez gain, unibertsitatean oinarritutako inprobisazio talde asko daude Estatu Batu etan eta mundu osoan.
Europa n abstraktu aren, surrealista ren, irrazionala ren eta subkontziente aren antzerkiari egindako ekarpen berezia mendeetan zehar tradizio eszenikoaren parte izan da. 1990eko hamarkadatik aurrera Europan inprobisazio talde ugari sortu dira, bereziki inprobisatutako interpretazioan abstraktua erabiltzeak eskaintzen dituen aukerak aztertzeko, besteak beste, dantza, mugimendua, soinua, musika, maskara lanak, argiztapena eta abar. Talde hauei ez zaie bereziki interesatzen komedia, ez teknika edo efektu gisa, baizik eta inprobisazioaren generoa zabaltzea, Europako antzerkigintzan aspalditik zilegi diren teknikak eta planteamenduak txertatzeko.
Ikus gainera
Inprobisazioa
Kanpo estekak
Playback antzerkia
Mauricio Flores Kaperotxipi
Mauricio Flores Kaperotxipi, ezagunagoa Kaperotxipi ezizenaz (Zarautz, 1901eko maiatzaren 1a - Ibidem 1997) gipuzkoar margolaria eta idazlea izan zen. Margolaritza-ikasketak Madrilen egin ondoren Frantzia, Italia, Belgika, Holanda eta Espainiako museo askotatik igaro zen maisu zahar eta gazteengandik ikasten jarraitzeko. Espainiako Gerra Zibilaren garaian Elgetan bizi zen baina Bilbo frankisten esku geratu zenean Argentinara erbesteratu behar izan zuen (1937). Idazle eta kazetari gisa Pintores vascos y no vascos (1947), Arte vasco (1954) eta Pablo Uranga Vida, obra y anécdotas del pintor Pablo Uranga (1963), biografia-lanak eman ditu argitara. Obra nagusiak: Muerte de San Francisco, Carta de América, Pastor vasco eta Marinos.
Parachromis dovii
Parachromis dovii Parachromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Ophichthus grandoculis
Ophichthus grandoculis Ophichthus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Lagréou karrika
Lagréou karrika (frantsesez: Rue Lagréou) Baiona hiriko kalea da, Baiona Handian dagoena.
Espainiako eta Plachotte karriken artean dago. Gosse karrika zeharkatzen du.
Preseglie
Mugakideak
Presegliek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Phisalixella tulearensis
Phisalixella tulearensis Phisalixella generoko animalia da. Narrastien barruko Lamprophiidae familian sailkatuta dago.
Beirazko hagaxka
Beirazko hagaxka laborategi kimikoetan erabilitako tresna da, beirazko zilindro mehe batez osatutakoa eta disoluzioak irabiatzeko balio duena, produktu kimikoak eta likidoak nahasteko helburuarekin.
Amphiesma frenatum
Amphiesma frenatum Amphiesma generoko animalia da. Narrastien barruko Natricidae familian sailkatuta dago.
Beirazko hagaxka
Deskribapena
Itxura zilindrikoa du eta luzea izan ohi da. Edarietarako lastotxoen antza du. 5 eta 7 mm arteko diametroa izaten du eta 20 eta 50 cm arteko luzera.
Gehienetan beirazkoa den arren laborategietan burdinezkoak ere aurki daitezke. Azken aldian irabiagailu elektrikoak nagusitzen ari dira ordea.
Monheurt
Monheurt Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Monheurt udalerrian erroldatutako biztanleak 200 ziren. Familiak 77 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 22 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 113 etxebizitza zeuden, 79 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 101 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 79 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 123 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (41 gizon eta 34 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Monheurt udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 920 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pralboino
Mugakideak
Pralboinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tigrearen brigadak
Polizia Higikorraren Eskualdeko Bigradak edota Tigrearen brigadak (frantsesez Brigades régionales de police mobile edota Brigades du Tigre) 1907an Frantzian sortutako polizia unitate bat izan zen, gaur egungo frantziar polizia judizialaren aintzindaria. Segurtasun Orokorreko Célestin Hennion zuzendariaren ideia oinarritzat hartuz eta garaiko Kontseiluko Presidentea eta Barne Ministroa zen Georges Clemenceau politikariaren bultzadaz sortu zen, azken honek "tigrea" ezizena zuenez, unitateak ere haren izendapena jaso zuen.
XX. mendean Frantziako poliziak burutzen ziren delitu ugariei aurre egin ezinik zegoenez, tigrearen brigadek frantziar poliziaren erabateko modernizazioa suposatu zuten. Brigadak gizartearen bilakaera eta teknologiaren aurrerapenak inoiz baino azkarrago burutzen ari ziren garai batekin topo egin zuten, baina zoritxarrez, atzeman behar zituzten gaizkileak ere aurrerapen hauetaz baliatzen zirenez, berehala egunerotzea beste irtenbiderik ez zuten izan.
Hastapenean, brigadak 12 ziren eta Frantziako hiri nagusietan kokatuak zeuden. Brigada bakoitzaren buru komisario bat zegoen, eta bakoitzak bere agindupean bost taldetan banaturiko 15-20 inspektore zituen. Brigadek 24 orduko lan egunak zituzten, honela brigaden jarduera etengabea zen.
Brigaden lorpen handienetako bat, 1912an Jules Bonnoten taldea atxilotzea izan zen.
Telebista
1973an brigada hauei buruzko Les Brigades du Tigre telesaila estreinatu zen, eta 2006an berriz, izen bereko filma.
Askatasun kolektibo
Askatasun kolektiboa edo askatasun politiko kolektiboa, funtsezko kontzeptua da Antonio García-Trevijano Forteren pentsamendu politikoan, zeinaren edukia bere lanetan zehar garatzen den Teoría Pura de la Democracia y Teoría Pura de la República, besteak beste. Bere aurrekariak edo jatorri bitartekariak Bertrand de Jouvenel bezalako egilean topa daitezke, eta haren jatorri hurbila marxismoaren askatasun kontzeptuan aurki daiteke Hegelen pentsamenduaren eraginez.
Askatasun politiko kolektiboaren bidez, nazio bat da bere patuaren protagonista eta liderra, eta hori lortzeko behar den indarra izan behar du bere kabuz konkistatzeko eta, ondoren, mantentzeko. Subjektu politikoak, nazioak, bere askatasun politiko kolektiboa erakusten du, menderatzeko ahalmena eta asmoa duen edozein entitate edo erregimen kenduz, eta hori bere indarra erakutsiz egin behar du, horrek ez du zertan indarkeriazko ekintzak suposatzen baizik eta, egoera historiko eta sozialen arabera, desobedientzia zibilaren, hauteskunde abstentzioaren, indarkeria ezaren edo intsumisio fiskalaren bidez lor daiteke.
Askatasun politiko kolektiboaren abiapuntua da ezin dela askatasunik izan subjektu batek beste bati ematen badio; izan ere, lehen subjektuak askatasun hori emateko indarra duen bezala, askatasuna kentzeko indarra du. Beraz, askatasuna ezin da talde batetik bestera eman, baizik eta askatasunaren iturria taldeari berari dagokio, eta berak lortu behar du bere izaera arras askearen garapenean.
Askatasun kolektiboaren eta askatasun indibidualaren arteko aldea
Askatasun politiko kolektiboa askatasun indibidualetatik bereizten da, lehenengoa bigarrenaren oinarria baita. Askatasuna eta Zuzenbidea kontzeptu antagonikoak diren arren, askatasun indibidualez hitz egitean, benetan aipatzen dena legeetan aitortzen diren eskubide indibidualak dira. Legeak idaztea eta betearaztea botere politiko baten edo beste baten esku egon daiteke, gizarte bakoitzak erabiltzen duen gobernu-moduaren arabera: Errege baten dekretuak izan daitezke, herriari inposatuak, edo oligarkia batek emandako legeak, gobernatuei aldez aurretik kontsulta egin gabe, edo herritarren ordezkariek egin ditzakete, legegintza-ganbera batean bilduta.. Bere askatasuna konkistatu duen nazio batek ezin dio besteei legeak egiten utzi, baizik eta haiek egin eta bermatzen dituena izan behar du.
Nazioak bere buruari legeak ematen dizkio nazioak berak aukeratutako ordezkarien bidez: baldintza berdinetan aske aurkezten diren hautagaiak, gainerako biztanleek banan-banan hautatuak, haiek kontrolatuak eta aginduzko manuz beren borondateari lotuak, legegintzako ganberara iristen dena gero onartutako legeen mende jarri beharko dutenen gehiengoaren nahia izan dadin. Nazioak bere lege propioak inposatu behar ditu eta bere buruari eman behar dizkio eskubideak; eta lege, eskubide edo askatasun horiek jatorrizko askatasunean oinarrituko dira, nazioak kolektiboki konkistatu zuen askatasunean, aurreko erregimen politiko orotatik independizatzeko unean.
Horrela, nazioak bere botere legegilea korporazio alderdikoien, diktadoreen, erregeen edo nazioaren kideak benetan ordezkatzen ez dituzten beste estatu-erakunde batzuen esku uzten badu, ezin izango da askatasunez hitz egin, emandako eskubideez baizik.
Askatasun politiko kolektiboaren kontserbazioa
Behin hori lortuta, askatasun politiko kolektiboa gorde eta babesten da askatasun konstituziogilea erabiliz, hau da, askatasun politiko kolektiboa gauzatuz, oinarrizko alderdi hauek berma ditzaketen erakunde politikoak ezartzen dituen Konstituzio batean: