cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Roald Dahl
Biografia
Hogeita hamar urtez egon zen ezkonduta (1953tik 1983ra) Patricia Neal aktore estatubatuarrarekin. Bost seme-alaba izan zituzten (Tessa Dahl idazlea barne), eta horietako bat, Olivia Twenty Dahl, entzefalitisak jota hil zen elgorriaren birusak jota, zazpi urte zituela, 1962an. Theok, bere seme bakarrak, istripu bat izan zuen haurtzaroan, eta hidrozefalia eragin zion. Ondorioz, aita geroago Wade-Dahl-Till balbula gisa ezagutuko zenaren garapenean murgildu zen. Ophelia Dahl, alaba, Partners in Health irabazi asmorik gabeko erakundeko zuzendaria eta sortzaileetako bat da (Paul Farmer doktorearekin batera), munduko komunitate txiroenetako batzuei zaintza medikoak ematen dizkiena. Tessaren alaba, eta Erraldoi on puska filmeko pertsonaia baterako inspirazioa, Sophie Dahl modelo eta egilea da. 1983an, Felicity Ann d'Abreu Crosland bere lehen emaztearen lagunik onenarekin ezkondu zen.
Bilbo
Berritzea eta azken urteak
Abandoibarreko gunea eraberritzeko lanetan ari dira orain, eta errekaren inguruan lehen industrialak ziren lurrak biztanleriarentzat berreskuratzen. Uribitarten Arata Isozaki arkitekto japoniarrak bi dorre eraiki ditu, Isozaki Atea. Eta Abandoibarean César Pellik 165 metroko dorre bat egin du, Iberdrola argindar konpainiarentzat: Iberdrola dorrea.
Etorkizunera begira hainbat erronkari aurre egin beharko dio Bilbok. Leku faltaren arazoa gero eta handiagoa da, eta horrekin batera etxebizitzen prezioa goraka doa. Bilbok hazteko daukan aukera bakarra antzinako gune industrial zaharkituak eraberritzea da. Horretarako, udalak bi gune industrial berreskuratzeko planak egin ditu, Olabeaga eta Zorrotzaurre. Garrantzitsuena Zorrotzaurre auzo berria izango da, 5.300 etxebizitza berrirekin. Hamabost urteko epean 10.000 etxebizitzatik gora eraikiko dira, horietako asko babes ofizialekoak.
Aldiz, 2013ko irailaren 16an San Mames Barria futbol estadioa inauguratu zen, aurreko Bilboko Athletic Klubaren San Mames estadio mitiko eta erautsi berria ordezkatuz, 2015eko udaberrian eraikin osoa amaitua egongo delarik.
Roald Dahl
Biografia
1990eko azaroaren 23an, leuzemiak jota hil zen, bere etxean, Gipsy Housen, Great Missenden, Buckinghamshiren, 74 urte zituela, eta San Pedro eta San Paulo parrokiako hilerrian lurperatu zuten. Bere omenez, Roald Dahl Children's Gallery inauguratu zen Bucks County Museumen, gertu dagoen Aylesburyn. Hil ondoren, Dahlen konpromiso solidarioak neurologia, hematologia eta alfabetatzearen arloetan jarraituak izan dira Roald Dahl Foundation-en bidez. 2005eko ekainean, Roald Dahl Museum and Story Centre inauguratu zuten Great Missendenen, Dahlen lana ospatzeko.
Bilbo
Demografia
Bilbok gaur egun 343.000 biztanle inguru dauzka, 2016ko datuen arabera. Azken urteetan biztanleria behera doa, oraindik 1970eko krisialdiaren eraginagatik eta etxebizitzen prezioak garestitzeagatik. 1980 inguruan biztanleriak mailarik gorena jo zuen, 430.000 biztanle inguru. Hala ere, oraindik ere Euskal Herriko hiririk handiena izaten jarraitzen du.
XX. mende osoan zehar Bilbora eta inguruko herrietara milaka eta milaka etorkin hurbildu ziren, bai Bizkaitik bai Espainiako hainbat tokitatik bizi-maila hobearen bila. Hori dela eta, biztanleriaren hazkunde oso handia izan zen mendean zehar. Bi hazkunde garai bereiz daitezke: bata, Gerra Zibilaren aurretik, eta bestea, horren ondoren.
Roald Dahl
Ezkontzak eta seme-alabak
Tessaren alaba, berriz, Erraldoi On Miragarriaren inspirazioa izango zena, Sophie Dahl modelo eta autorea da.
Bilbo
Demografia
1970etik aurrera, ordea, krisialdia zabaldu zen hirian, Industriaren gainbeherak eta ingurunearen andeatzeak biztanlerian kontra egin zuten. Aurretik milaka pertsona etorri bezala, orduan milaka pertsona izan ziren Bilbo utzi zutenak, lan aukera hobearen bila.
2000ko hamarkadan mundu osotik Euskal Herrira etorritako milaka etorkinek biztanleri galera eten egin zuten, eta, ondorioz, hiriko biztanleria 355.000 biztanle ingurutan egonkortu zen.
Roald Dahl
Ezkontzak eta seme-alabak
1983an, emaztearen lagun minarekin ezkondu zen, Felicity Ann d'Abreu Croslandekin.
Heriotza
1990eko azaroaren 23an, leuzemiak hil zuen etxean, Gipsy Housen, Great Missenden, Buckinghamshiren. 74 urte zituen eta San Pedro eta San Pablo parrokiako hilerrian eman zioten lur.
Roald Dahl Children's Gallery inaguratu zuten bere omenez gertu zegoen Aylesburyko Bucks County Museumen.
Dahlen heriotzaren ondoren, neurologia, hematologia eta alfabetizazio esparruan harturiko konpromisoak aurrera egin zuten Roald Dahl Foundation erakundearekin. 2005eko ekainean, Roald Dahl Museum and Story Centre inaguratu zuten Great Missendenen, Roald Dahlen lana eskertuz eta alfabetizazioaren bidean urrats gehiago emateko ahaleginetan.
Estiloa
Roald Dahl-ek idatzitako obren euzagarri nagusiak umore garratza, ironia eta satira dira. Istorio subertsibo eta ezohikoak idatzi izan ditu eta horietako zenbait debekatuta ere egon dira.
Dahl-ek hartzaile bakarra du buruan: haurrak. Haurren alde idazten du. Bere obra guztietan protagonistak helduek zapaldutako haurrak dira, baina arauak transgreditzea erabakitzen duten haurrak. Horregatik egiten zaie deseroso heldu askori.
Filmak
Roald Dahl-en obra asko egokitu dira zinemarako. Berriena 2020an estreinatutako The Witches.
Bilbo
Biztanleriaren bilakaera
1887tik 1900ra arteko hazkundean kontuan hartu behar da Abando batu zitzaiola Bilbori. Antzeko zerbait gertatu zen 1940tik aurrera: Erandio, Deustu eta Begoña erantsi zitzaizkion. 1970ean, berriz, Derio, Loiu, Sondika eta Zamudio batu zitzaizkion. Azkenik, 1991eko erroldatik aurrera ez dira kontuan hartzen Derio, Erandio, Loiu, Sondika eta Zamudio.
XXI. mendeko immigrazioa
XXI. mendeko lehen hamarkadan Espainia z besteko immigrazioa agertu zen Bilbon. 2005ean 20.308 immigrante zeuden Bilbon, biztanleriaren ia % 6. Immigrazio horrek ez zuen biztanleriaren hazkunderik eragin, ordezkatze prozesu bat gertatu baitzen: etorkin berri horiek Bilbotik beste herri eta eskualde batzuetara alde egin zuen jendea ordezkatu zuen.
Hala ere, Bilbok ez zituen beste hiri batzuek beste etorkin erakarri. Batetik, hiriak ez zuelako eskaintzen etxebizitza-prezio merkerik horretarako, eta bestetik, hirian, Bizkaian, oro har, ez zeudelako langile hauek nagusiki baliatzen zituzten lanbideak: nekazaritzakoak edo lehen sektorekoak eta eraikuntzakoak.
Ekonomia
Bilboren jarduera ekonomiko nagusia hirugarren sektoreari dagokio gaur egun, hau da, zerbitzuen sektoreari. Orain dela gutxi arte, hala ere, industria izan da hirian langile gehien hartu dituena. Meatzaritza, metalurgia eta portuko merkataritzarekin loturiko jarduerak izan ziren garrantzitsuenak Bilbon. Hiria sortu zenetik itsas merkataritzak garrantzi handia izan zuen. Horrek ontzigintza bultzatu zuen.
Industria gehienak Ibaizabal ibaiaren bi bazterretan ezarri ziren, horrez gain, hiriko beste hainbat gunetan, tailerrak eta bestelako industria txikiak ezarri ziren, esaterako, Deustuko Doneperiagan, Ametzolan, Basurtun... 1970eko hamarkadako krisialdiaren ostean ordea, enpresa horietako askok porrot egin zuten. Langabeziak gora egin zuen nabarmen, eta 1990erako % 25 ingurura igo zen.
Turismoa
Ordutik, hiriaren egoera hobetu eta jarduera ekonomiko berriak topatzeko ahalegina egin du udalak. Bilbo zerbitzu-hiri bilakatu da, Guggenheim Bilbao Museoaren zabaltzeak turismoa bultzatu du, eta horrekin batera, hotel eta jatetxe ugari zabaldu dira. 1992an hirian hiru izarretik gorako 11 hotel zeuden; gaur egun, berriz, 21 hotel dira maila horretatik gora daudenak. Gaur egun, 1.000 pertsonatik gorak egiten dute lan hotel horietan, eta beste hainbestek turismoarekin lotutako gainontzeko jardueretan.
Conquest of Space
Conquest of Space Byron Haskinek 1955ean zuzendutako zientzia-fikziozko filma da. George Palek Paramount etxerako ekoiztutako lana da. Werner von Braunek idatzitako "The Mars Project" liburuan oinarrituta dago.
Bilbo
Langabezia
Langabeziaren eragina nabarmenagoa da emakumeengan, lurraldeko beste leku gehienetan gertatu bezala: 8.654 emakume eta 7.034 gizon langabetu.
Conquest of Space
Argumentua
Espazio estazio batean eraikitako ontzi handi batek Martera joateko agindua jasotzen du, baina kapitainaren ustez, hegaldia jainkoarengana iristeko saiakera bat da: blasfemiatzat hartzen du eta bidaia eragozten saiatzen da.
Bilbo
Politika eta administrazioa
Juan Mari Aburto (EAJ) da Bilboko alkatea 2015eko ekainaren 13tik, Ibon Aresoren (EAJ) agintaldiaren ondotik. Aburtok alkatetza lortu zuen EAJ eta PSE-EEren baiezko botoei esker.
Alkateak
Hauek izan dira Bilboko azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
Garraioa
Hiriko bi aldeak batzen dituzten 14 zubi dauzka Bilbok. Eraiki den azkena Frank Gehry zubia da.
Metroa
Bilboko metro sarea Bilbo hiriko eta ingurune metropolitarreko lurrazpiko garraiobidea edo metroa da. Ingurune metropolitarra Ibaizabalgo itsasadarraren bi bazterrek osatzen dute, alegia, Ezkerraldea eta Eskuinaldea azpieskualdeek, eta milioi bat biztanle inguru komunikatzen du. Geltokiak Norman Foster arkitekto ingelesak diseinatu zituen.
Metroa 1995ean hasi zen abian. Gaur egun 51,65 kilometroko luzera eta 92 sarbide dauka, 48 geltokitan banatuta; geltoki horietatik 32 lurrazpikoak dira. Sareak hiru linea ditu: alde batetik 1. linea (Etxebarri – Plentzia) eta 2. linea (Basauri – Kabiezes) Y itxurako ibilbidearekin itsasadarraren bi ertzetatik doaz, eta tarte amankomun batean batzen dira, San Ignazioko geltokian. Geltoki horretatik Etxebarriko geltoki arte bi lineak batera doaz. Etxebarritik Basaurirainoko tartea, aldiz, 2. lineak baino ez du egiten. Bestalde, 2. linearen mendebaldean Mamarigako anezka dago Santurtzi eta Mamariga geltokien artean. Azkenik, 3. linea (Kukullaga – Matiko) Bilboko iparraldeko auzo garaiak lotzen ditu, eta Zazpikaleetako geltokian hiru lineen arteko lotura dagoela.
2016. urtean Metroak 87.105.288 bidaiari garraiatu zituen. Horrek esan nahi du estatu osoko metro sareen artean hirugarrena dela, Madrilgo eta Bartzelonako metro sareen atzetik bidaiari gehien garraiatzen dituena.
Etorkizunean 4. linea eta 5. lineak ere sarearen zati izango dira, 2008ko urtarrilaren 25ean Eusko Jaurlaritzak lehen aldiz plazaratu zituela linea hauen eraikitze asmoak.
Trena
Renfeko aldirien sareak hiru linea dauzka:
Euskotren Trenak lau linea ustiatzen ditu:
Tranbia
Tranbia betidanik izan da Bilboren parte. XIX. mendean ezarri zen, munduko beste hiri askotan bezala. Hamarkadak pasatu ahala ordea, bere erabilera gutxituz joan zen, eta azkenik, XX. mendearen erdialdean, kendu egin zen zerbitzua. 2002. urtean, berriz, berreskuratu egin zen zerbitzua.
Gaur egungo Bilboko tranbia Eusko Trenbideak sozietateak ustiatzen du, Euskotren Tranbia markarekin, eta Atxuri eta La Casilla lotzen ditu, 14 geltokidun linearekin.
Autobusa
Herrialde mailan, Bizkaibus zerbitzuak 122 linea ditu, gehienak Bilbo eta herrialdeko gainontzeko udalerriak lotzen dituztenak.
Funikularra
Campo Volantin eta Artxanda mendia batzen dituen funikularra da. Funikularraren geltokia dagoen plazari "Funikularraren Plaza" deritzo. 1915eko urriaren 7an Artxandako funikularrak lehenengo bidaia egin zuen, Gazteleku auzoa Artxanda mendiarekin lotu zuena.
Igogailuak
Azken urteotan Udalak hainbat igogailu eraiki ditu, gehien bat auzo garaietan irisgarritasuna hobetzeko. Horien jabetza eta kudeaketa Artxandako Funikularra S.A. udal enpresarena da. 2018ko abenduaren 1.tik Udalaren menpeko igogailuak 24 orduz daude zerbitzuan. Udal igogailuez gain, Euskal Trenbide Sareak Euskotrenen geltokiei lotutako bi igogailu kudeatzen ditu: Zumalakarregikoa eta Matikokoa, Uribarriko eta Matikoko geltokiei lotutakoak, hurrenez hurren. Metro Bilbao S.A. enpresa publikoak, bestalde, Zazpikaleetako geltokian dagoen Mallonako igogailua kudeatzen du. Eusko Jaurlaritzaren menpe dagoen Begoñako igogailua zerbitzuz kanpo dago. Azkenik, enpresa pribatuek kudeatutako igogailu bakarra dago, Solokoetxekoa, alegia.
Bizikletak
2018ko urriaren 27an Bilbaobizi Bilboko Udalaren bizikletak mailegatzeko zerbitzu publikoa sortu zen, aurretik martxan zegoen Bilbonbizi zerbitzua ordeztuz. Zerbitzua 24 ordutan erabilgarri da eta pedalei eragiteko laguntza sistemaz hornituta dauden 450 bizikletaz osatzen da, 40 geltokitan banatuta.
Prentsa idatzia
Hedapen handieneko tokiko, herrialdeko, nazio eta nazioarteko egunkariak eskuratu daitezke hirian, eta horietariko batzuk tokiko informazioa ere eskaintzen dute. Salduenak tokiko argitalpenak dituzten lau egunkari dira: El Correo, Deia, Gara eta Berria. Horietatik El Correo eta Deia ia osorik gaztelaniaz idatzitakoak dira eta Bilbon argitaratzen dira; Gara elebiduna da eta Berria euskaraz baino ez dago idatzita.
Irratia
Hirian tokiko eta Estatu mailako irrati kate nagusi guztiak entzun daitezke, eta horietariko batzuk tokiko berriak eskaintzeko deskonexioak eskaintzen dituzte, hala nola Radio Nacional de España, Radio Bilbao Cadena SER, Onda Cero, COPE edota Onda Vasca Irratia. Bestalde, Euskal Irrati Telebistaren taldeko kateak ere entzun daitezke: Euskadi Irratia, Radio Euskadi, Gaztea eta EiTB Musika, Radio Euskadi Bilbotik igortzen dela. Tokiko irrati kate txikiagoak ere badira, adibidez, Bizkaia Irratia eta Bilbo Hiria Irratia, euskarazkoak eta Bilbotik herrialde osorako igortzen dutenak. Musikari lotutako Estatu mailako kateak ere entzun daitezke.
Telebista
Lurreko Telebista Digitala (LTD) martxan jartzearekin batera Bilbon ikus daitezken telebista kate kopurua handitu zen, bai kate orokorrei zein tematikoei dagokienez, doakoak zein ordainpekoak.​ Euskal Irrati Telebistak Bilbon du egoitza nagusia, Bami eraikinean, alegia. Radiotelevisión Españolak hirian du Euskal Autonomia Erkidegoko herrialdeko zentroetariko bat. Tokiko kateei dagokienez Bilbotik igortzen dira TeleBilbao eta Hamaika Telebista, gazteleraz eta euskaraz hurrenez hurren.
Internet
Udalaren web orrialdean informazio instituzionala eskaintzen da.
Euskara
Hiriko bertako hizkera jatorrizkoa mendebaleko euskararen aldaera bat da, oraindik ere Mahatserrian, Errekaldeko mendialdean eta Buian bizirik dagoena. Bilboko euskara mendebaldeko hizkeraren barnean dagoen sartaldeko hizkeran dago katalogatuta, zehatzago Nerbioi Ibarreko euskaran.
2006ko erroldako datuen arabera, biztanleen % 24,20 ziren euskaldunak. 2001eko datuen arabera, berriz, % 15,32 ziren euskaldunak. Euskaraz hitz egiteko gaitasuna asko handitu da hirian azken urteotan, euskarazko hezkuntza zabalduz joan den heinean. 1981ean % 6,38 baino ez zen euskaraz zekiten pertsonen ehunekoa. Dena den, adina zein den, alde handiak daude, 15 urtetik beherako gaztetxoen artean euskaldunen kopurua % 40 ingurukoa da, baina 40 eta 60 urte bitarteko euskaldunena ez da % 5 ere.
(1) Euskaraz ondo hitz egin eta ulertzen dutenak.
(3) Euskaraz batere ulertu ez eta hitz egiten ez dutenak.
Euskara elkarteak
Hiriko euskara elkarteak hauek dira:
Kultura
Urtean zehar ekitaldi kultural ugari antolatzen dira Bilbon. Horrez gain, hainbat antzoki daude hirian, Arriaga Antzokia, Euskalduna Jauregia eta Ayala antzokia esaterako.
Literatura
Gabriel Aresti idazlea eta poeta XX. mendeko euskal literaturaren berritzaileetako bat. Txillardegi eta Saizarbitoriarekin batera, bai formaren, bai edukien aldetik. 1960ko hamarkadan, garai harekin oso lotuta, poesia sozial eta kritikoa egin zuen, Euskal Herriaren egoera salatzeko.
Xabier Kintana (1946-). euskaltzaina eta poliglotak hainbat liburu idatzi eta itzuli ditu. Bilbok euskararen garapenean izan duen garrantzia izan zen Euskaltzaindian sartzeko bere hitzaldiko gaia ("Bilbao, euskararen bizitzan. Euskaltzaindian sartzeko hitzaldia", 1994)
Aipatzekoak dira euskarazko beste idazle garaikide hauek: Manu Ertzilla (1953), Luigi Anselmi (1954), Andres Urrutia (1954-). Juan Ramon Madariaga (1962-). Paddy Rekalde (1964-). Lutxo Egia (1969-). Goizalde Landabaso (1970-). Asel Luzarraga (1971-). David Tijero (1974-). Urtzi Urrutikoetxea (1977-)...
Miguel Unamuno bilbotarra gaztelaniazko literaturaren idazle nagusien artean egon zen XX. mendearen lehenengo herenean. Blas Otero, bestela, nabarmendu zen erdal poeten artean XX. mendearen bigarren erdialdean. Garai hartan, euskarazko poeta nagusia Gabriel Aresti izan zen.
Idazle garaikideen artean, Elias Amezaga, Ramiro Pinilla, Fernando Marías, Juan Bas, Jon Juaristi, Manu Ertzilla, Espido Freire eta Lutxo Egia nabarmentzekoak dira.
Estibioclaudetita
Estibioclaudetita oxido motako minerala da eta claudetita taldearen kidea da.
Bilbo
Arte Ederretako Museoa
1945. urtean zabaldua, Bilbok estatu mailako arte eder museorik onenetarikoa duela esaten dute aditu askok. Fernando Urrutia arkitekto bilbotarrak disenaitu zuen eraikin klasikoa. Ordutik hainbat areto eta eraikin gehitu zaizkio museoari. Azken zabaltzea 2001. urtean egin zen.
Arte erakusketak egiteaz gain, Bilbon egingo diren hainbat proiekturen erakusketak ere antolatzen dira noizbehinka. Horrez gain, Zinemateka delako programaren barnean garai ezberdinetako zine emanaldiak eskaintzen dira.
Bilboko Itsasadarra Itsas Museoa
Bilboren itsasoarekiko tradizioari lotuta, 2002. urtean Bilboko Itsasadarra Itsas Museoa zabaldu zuten museoa, Euskalduna zubiaren azpialdean, Bilboko itsasadarraren mendebaldeko aldean. Museoak Bilboko itsasadarraren historia eta nabigazioan izandako berrikuntza eta tresnei buruzko informazioa eskaintzen du. Horrez gain, denbora baterako diren erakusketak ere izaten dira, esaterako 2005. urtean Titanic ontziari buruz eginiko erakusketa.
Kirola
Hirian kirolean aritzeko instalazio ugari daude. Guztira sei kiroldegi daude auzoetan, Errekalden, Zorrotzan, San Ignazion, Deustun Artxandan eta Txurdinagan. Zorrotzakoak eta Errekaldekoak atletismo pista bana daukate gainera. Bi frontoi ere badaude: Errekalde Zumarkaleko Club Deportivo frontoia eta Itxaropen kaleko frontoia.Era berean, frontoi berri bat eraikitzen ari da Miribilla auzoan, eta kiroldegi eta saskibaloi-areto den konplexu berri bat amaitu berri dute leku horretan.
Hiriko kirol talde nagusiak
San Mames futbol zelaian jokatzen du 1912. urteaz geroztik. Athletic Club taldea 1898. urtean sortua, Espainiar estatuko futbol talderik aurrendarietako bat da. 24 Errege kopa eta 8 liga irabazi ditu historian zehar. Beti egon da lehenengo mailan.
2010 eta 2013. urteen artean, San Mames Barria futbol zelaia eraiki zen.
La Casillako udal kiroldegian jokatzen du. 2001. urtean sorturiko proiektua da. Aurrerago hirian Caja Bilbao saskibaloi taldea izan zen, baina arazo ekonomikoek desagerrarazi egin zuten. Normalean, La Casillako udal kiroldegian jokatzen du baina lantzean behin, BECen antolatzen dira partidak, Tau Baskonia edo Real Madril taldeen aurkako partidetan esaterako.
1984ean Bilboko Aurrezki Kutxaren baitan sorturiko areto futbol taldea da. La Casillako udal kiroldegian jokatzen du.
Jaiak
Urtean zehar hainbat ekitaldi eta jai egiten dira Bizkaiko hiriburuan.
Auzoetako jaiak:
Ondasun nabarmenak
Hirian barreiatuta hainbat artelan dago, izan ere, bereziki azken urteetan hiriko plaza eta parkeetan eskulturak ezartzeko joera nagusitu da. Hiriko gune berrietan, Abandoibarra gunean esaterako, hamar eskulturatik gora jarri dira 2001. urtetik. Horrez gain, hirian eraikin askok monumentu izendatuta daude, eta udalak babestuta. Oro har, XIX. mendean zehar egindako eraikinak dira, eta duten izaera bereziagatik udalak hainbat babes maila ezarri die, A, B eta C hizkiak erabilita. Babesturik dauden eraikinetako batzuk honakoak dira:
Bilbotar ospetsuak
Bilbotar ospetsuen artean dira Juan Crisostomo Arriaga musikagilea; Miguel de Unamuno idazle eta filosofoa; Ramon Rubial politikaria; Pedro Arrupe eta Jon Sobrino jesuitak; Gabriel Aresti, Angela Figuera Aymerich eta Blas de Otero olerkariak; Xabier Kintana eta Andres Urrutia euskaltzainak; Kepa Fernandez de Larrinoa antropologoa; Juanjo San Sebastian alpinista; Fernando Barrenetxea eta Sabin Arana Goiri politikariak; Natxo de Felipe, Anton Latxa, Kepa Junkera, Amaia Uranga, Naroa Gaintza eta Fito Cabrales musikariak; eta Alex de la Iglesia zinemagilea, beste hainbaten artean.
Atzerriko diplomazia
Herrialdean dagoen atzerriko diplomazia gehiena Bilbon dago kokatuta. Halaber, Euskal Autonomia Erkidego osoko atzerriko diplomaziaren gehiengoa. Egun hirian dauden kontsulatuak honakoak dira:
Herri eta hiri senidetuak
Bilbo ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:
Larreineta
Larreineta Trapagarango (Bizkaia) auzoa da. Bertara igotzeko, Trapagaranetik datorren funikularra dago, antzina La Arboleda edo Zugaztietako burdin-mea garraiatzeko erabiltzen zena. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 275 biztanle ditu.
Garraiobideak
Badago Trapagarango herriaren erdigunea (La Escontrilla auzoa) eta Larreineta auzoa batzen dituen funikularra. EuskoTren garraio enpresa publikoak kudeatzen du eta 2006tik Creditrans txartela erabili daiteke bertan. Zugaztieta eta Larreineta lotuz, bestalde, autobus linea bat dago.
San Roke baseliza (Balmaseda)
San Roke eta San Sebastian baseliza Kolitza mendiaren tontorrean dagoen baseliza da, San Rokeren eta San Sebastianen omenez sagaratua. 1111ko agiri, batean agertzen bada ere XIII. mendean eraiki zuten, gotiko estiloan.
Wailua (Hawaii)
Wailua Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kauai konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
San Roke baseliza (Balmaseda)
Solairu bakarreko angeluzuzeneko nabea du, kanoi-ganga eta absidearekin.
Slut-shaming
Emakumeak emagaldu edo prostitutatzat jotzen dituzten portaeren adibide batzuk honako hauek dira: jantzi-kode jakin batzuk urratzea; pole dance edo striptease bezalako jarduerak egitea; tradizioz maskulinoak izan diren esparruetan, hala nola politika, iritziak adieraztea; kontrazepzio metodoak eskatzea; ezkontzatik kanpo sexu-harremanak izatea; bortxaketaren edo sexu-jazarpenaren biktima izatea; ama ezkongabeak izatea; edo dibortziatua izatea. Kasu gehienetan, aurreiritzi batean oinarritzen da. Gizon heterosexualei buruz, berriz, apenas ez dute erabiltzen.
Feminismoaren ikuspegitik neologismoari buelta eman dute, baita norbere burua slut edo emagaldua deituz harrotasuna adieraziz. Adibidez, Bilboko Vulpes musika taldeak Iggy and the Stooges taldearen «I wanna be your dog» abestia bertsionatu zuten «Me gusta ser una zorra» (emagaldu izatea gustoko dut) letra berria abestuz.,
Alariko I.a
Alariko I.a (Alareiks, Alaricus; 370 – 410) buruzagi bisigodoa zen, 410ean Erroma hartu zuen lehen gerlari germaniarra.
370 inguruan jaio zen Danubioko bokaletik hurbil, Balti leinuan. Bisigodoen erregea 395etik 410 arte izan zen. Herria egungo Bulgariatik Erromatar Inperioan barna eraman zuen hunoengandik ihesean.
Horní Dunajovice
Horní Dunajovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 624 biztanle ditu eta 10,04 kilometro koadroko azalera. Znojmoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1305 urtean egin zen.
Beersel
Beersel (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Herri hauek hartzen ditu barnean: Alsemberg, Beersel bera, Dworp, Huizingen eta Lot. 2013ko urtarrilaren 1ean 24.244 biztanle zituen. Hiria Bruselako erdigunetiko gutxi gorabehera 12 kilometrora da, hego-mendebalderantz.
Beersel ezaguna da "Kasteel van Beersel" (Beersel gaztelua) bertan dagoelako; 1300 eta 1310 bitarte eraikia Jan II, Brabanteko Dukearen babesaz, Bruselako defentsa gune bezala. Uste da Guillaume Dufay (1397–1474), 15. mendeko konposatzailerik ezagunena, Beerselen jaio zela..
Synodontis steindachneri
Synodontis steindachneri Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Windtalkers
Windtalkers, 2002ko John Woo hongkondarrak zuzendutako gerra-film bat da. Nicolas Cage, Adam Beach, Peter Stormare, Noah Emmerich, Mark Ruffalo, Frances O'Connor eta Christian Slater aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Bigarren Mundu Gerra (1939-1945), Pazifikoko Gerran estatubatuar tropen aurrerakada japoniarrek etsaien mezu militarrak deszifratzeko duten gaitasunaren ondorioz oztopatua izan da, 1942 amaieran, ehundaka navajo beren ama hizkuntzan oinarritutako kode sekretuak erabiltzeko entrenatuak izango dira, hain zuzen ere, japoniarrek deszifratzea lortu ez zuten bakarra,. (1939-1945) el avance de las tropas estadounidenses en la campaña del Pacífico se ve seriamente obstaculizado por la capacidad de los servicios de inteligencia japoneses para descifrar los mensajes militares. A finales de 1942, son entrenados varios centenares de indios navajos para emplear un código secreto basado en su lengua materna, el único que no pudo ser descifrado por los japoneses. Joe Enders (Nicolas Cage) sarjentuak eta Rita (Frances O'Connor) erizainak Ben Yahzee (Adam Beach) eta Charlie Whitehorse (Roger Willie) navajoak babesteko misioaren ardura jasoko dute.
Conraua robusta
Conraua robusta Conraua generoko animalia da. Anfibioen barruko Conrauidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Saint-André-Treize-Voies
Saint-André-Treize-Voies Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-André-Treize-Voies udalerrian erroldatutako biztanleak 1.212 ziren. Familiak 447 ziren, horien artean 100 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 126 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 207 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 14 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 485 etxebizitza zeuden, 456 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 476 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 456 etxebizitza nagusietatik 362 bere jabearen bizilekua ziren, 90 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 80 etxek hiru zituzten, 129 etxek lau zituzten eta 227 etxek bost zituzten. 419 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 180 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 252 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 782 ziren, horien artean 655 aktiboak ziren eta 127 inaktiboak ziren. 655 pertsona aktiboetatik 626 lanean zeuden (356 gizon eta 270 emakume) eta 29 langabezian zeuden (11 gizon eta 18 emakume). 127 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 61 ikasten zeuden eta 32 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-André-Treize-Voies udalerrian 486 unitate fiskal zeuden, 1.290 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.979 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-André-Treize-Voies udalerrian 54 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.836 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Wu Rongrong
Wu Rongrong (txineraz 武嵘嵘;1985) emakumeen eskubideen aldeko aktibista txinatarra da. Feminist Five edo Gang of Five (Bost Feministak) kolektiboko kide da, Txinako talde feminista handienetako bat.
Saint-André-Treize-Voies
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wu Rongrong
Biografia
Wu Rongrong Jiaocheng (Lüliang) konderrian jaio zen 1985an, Txinako iparraldeko Shanxi probintzian. Txinako Emakumeen Unibertsitatean ikasi zuen eta gizarte-lanean espezializatu zen. Bi urtez boluntario izan zen China Children's Press and Publication Group-en, Txinako Gazteria Komunistaren Elkarteko albiste- eta argitalpen-erakundean, gazte-jarduerak eta gizarte-konpromisoa sustatzen dituena. Horrez gain, Txinako New Path Fundazioan boluntario izan zen ia lau urtez.
Wuk bere blogean kontatu zuenaren arabera, jaioterriko herrixkako funtzionario lokalek sexualki jazarri zuten unibertsitarte-urteetan. Gainera, emakumeen eskubideen aldeko aktibismoa ingurugiro patriarkal batean hazi izanagatik hasi zuela adierazi zuen. Unibertsitate-urte haietan B hepatitisaren eramaile zela diagnostikatu zioten.
2014an, Wuk Weizhiming Emakumeen Zentroa ireki zuen Hangzhou hirian, eta gaur egun bertako zuzendari exekutiboa da. Lehenago, Wuk emakumeen eskubideen aldeko programak sortzeko proiektu bat zuzendu zuen Beijing Yirenping Center-en, gizarte-justizian eta osasun publikoan diharduen erakunde bat. Beijing Aizhixing Institute-ko kide ere izan zen, GIB edo hiesaz kutsatutako pertsonen eskubideen aldeko Txinako GKE nagusia.
Aktibismoa
2015eko martxoaren 8an, Emakumearen Nazioarteko Eguna zela eta, Wu eta Txinako beste aktibista feminista batzuk panfletoak banatu nahi izan zituzten autobus publikoetan eta metroan, sexu-jazarpenaz kontzientziatzeko. Poliziak, ordea, zapuztu egin zuen haien plana, eta hamar aktibista atxilotu eta espetxeratu zituzten desordena publikoagatik. Atxiloketan, Wuri hepatitiserako botikak ukatu zizkioten, eta horrek bere osasun-egoera okertu zuen. Apirilaren 13an, atxilotu eta aste batzuetara, Wu beste lau aktibistarekin batera askatu zuten fidantzapean. Askatu ondoren, Wu "emozionalki kolapsatuta" zegoela esan zuen senarrak telefono-elkarrizketa batean, izan ere, Wu zakarkeriaz tratatu zuten espetxean, eta mehatxuak ere jasan zituen.
Garai hartan, Wuren aktibismoak eta atxilotutako beste emakumeek nazioarteko laguntasuna jaso zuten. Une hartan, Hillary Clintonek lehendakaritza-demokratikorako hautagai gisa proposatu zuen bere burua. "Emakume txinatar aktibisten atxiloketak amaitu egin behar du" txiokatu zuen, eta gobernuaren ekintzak "barkaezinak" zirela esan zuen. John Kerry k (Estatu Batuetako estatu-idazkariak) antzeko iruzkinak egin zituen aktibisten askapena eskatzeko.
2017an, Hong Kong-eko Unibertsitateak Wuren eskabidea onartu zuen, eta Hongeko Immigrazio Sailak bisa bat eman zion. Edonola ere, Shanxi probintziako konderriko segurtasun-agintaritzak Hong Kong-en legeak ikasteko baimena ukatu zion. Gainera, hamar urtez herrialdea uztea debekatu zioten. Hala ere, negoziazio luzeen bidez, Hong Kongera joateko baimena eman zioten astebete geroago.
Falls Creek (Pennsylvania)
Falls Creek Pennsylvaniako borough bat da. Clearfield konderrian kokatua dago. 2010ean 1,037 biztanle zituen, 2.41 kilometro koadrotan banatuta.
Rende
Rende Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rendek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Charles Wright Mills
Charles Wright Mills (Waco, Texas, 1916ko abuztuaren 28a - Nyack, New York, 1962ko martxoaren 20a) soziologo estatubatuarra izan zen.
Columbia Unibertsitateko irakasle New Yorken, Estatu Batuetako eliteen inguruan egindako hausnarketagatik da ezaguna. Gai hori bi lan hauetan garatu zituen batez ere: The Power Elite (1956) eta White Collar (1951). Garai hartan soziologian nagusi zen eta Talcott Parsons gidatzen zuen korrontearen kontra egin zuen. Korronte horren gehiegizko teorizismoa salatu zuen bere The Sociological Imagination (1961) lanean eta soziologia kritikoaren tradizioaren barruan kokatua izango da.
Gizarte irekiaren ideologia amerikarraren kontra, berak eliteak beste maila sozialekiko duten itxiduraren tesia defendatuko du. Mugikortasun formaren bat garrantzitsua bada Estatu Batuetan, hori, Millsen arabera, hiru botere esparru nagusien inguruan (politikoa, ekonomikoa eta militarra) eliteek beren artean duten zirkulazioa da.
Metodologia
Millsek bere ikerketan erabilitako metodoak:
Botereko elitearen osaketa eta dominazioa gizarte amerikarrean
Botereko elitea honela definitu zuen: "ahal diren erabaki garrantzitsu guztiak hartzen dituen pertsona multzoa". Gizarte modernoaren erakunde handietan giltzarri diren postuak betetzen dituzten pertsonez osatua dago eta jende arruntarentzat "erabateko ondorioak izan dezaketen erabakiak" hartu ditzakete.
XX. mendean botere hiru alorren arteko zentralizazio eta koordinazio prozesu baten gisa ikusten du. Hiru alorretako eliteen elkarren arteko dependentzia geroz eta handiagoa (eliteko politikoa, ekonomikoa eta militarra) "boterearen triangelua" osatzera bultzatuko dute.
Millsen boterearen kontzeptua: botere instituzionala
Bere boterearen definizioa Weberrenaren antzekoa da: "Boteretsuak, beren borondatea beste batzuk kontra egonagatik burutu dezaketenak dira".
Boterearen iturria erakundetara sarbidea da: "inor ezin du boteretsu izan ez badu erakunde handien zuzendaritzara sarbiderik, izan ere, boterearen bitarteko instituzionalen oinarriturik gai dira benetan gizaki boteretsuek beren boterea egikaritzen". Botere indibiduala botere instituzionalean oinarritzen da.
Boterea instituzioek kontrolatzen dute botere hiru eremu nagusietan (ekonomikoa, politikoa eta militarra).
Kapitalerako, diru-sarreretarako eta aberastasunerako zein prestigiorako sarbidea instituzioek arautzen dute. Botereak eta aberastasunak izaera metagarria dute (gehiago eduki, errazago metatu).
Ezagutzera ematen du boterea eta posizio instituzionalaren arteko harreman estua: boteretsuek beren boterea galtzen dute beren posizioa galtzen dutenean.
Poliocephalus poliocephalus
Poliocephalus poliocephalus Poliocephalus generoko animalia da. Hegaztien barruko Podicipedidae familian sailkatua dago.
Microtus breweri
Microtus breweri Microtus generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Horní Heřmanice (Třebíčeko barrutia)
Horní Heřmanice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 138 biztanle ditu eta 4,93 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1358 urtean egin zen.
Charlotte
Hiri senidetuak
Charlotte ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Marolles-en-Beauce
Marolles-en-Beauce Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Marolles-en-Beauce udalerrian erroldatutako biztanleak 213 ziren. Familiak 76 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 75 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 77etxeak ziren. 75 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren eta 10 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 148 ziren, horien artean 117 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 117 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (62 gizon eta 54 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marolles-en-Beauce udalerrian 76 unitate fiskal zeuden, 203,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.896 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Buzkantz
Buzkantz hitzak adiera zenbait ditu:
Marolles-en-Beauce
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Breitenbach
Breitenbach izan daiteke:
Toponimoak
Austria:
Txekiar Errepublika:
Alemania:
Suitza:
Langendorf
Langendorf izan daiteke:
Lanpa
Lanpa ( Ipar. ) edo lanpara ( Heg. ) argiztatzeko edonolako gailu eta tresna da. Kriseilua da lanpa-mota zaharrena; elektrizitatea ezarri zenez geroztik, ordea, lanpa elektrikoak (bonbilla, esaterako) dira nagusitu direnak. Gehienetan luminaria izeneko euskarri edo ontzi baten barruan jartzen dira.
Hainbat lanpa-mota daude, eta haien formaren arabera bereiz daitezke:
Le Claux
Le Claux Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Claux udalerrian erroldatutako biztanleak 220 ziren. Familiak 85 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 293 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 177 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 265 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 40 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 95 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 95 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (51 gizon eta 37 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Claux udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 199 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.913 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 kirol-denda zen.
Vaux-lès-Mouzon
Vaux-lès-Mouzon Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Le Claux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Claux udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.360 hektarea erabiltzen.
Cophixalus aenigma
Cophixalus aenigma Cophixalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Vaux-lès-Mouzon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Le Claux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Adriana Díaz Enciso
Biografia
Mendebaldeko Teknologia eta Goi Mailako Ikasketen Institutuan komunikazio zientziak ikasi zituen.
Bere ibilbidean zehar Mexikon eta atzerrian 30 egunkari eta aldizkaritan baino gehiagotan parte hartu du. Sor Juanaren Klaustroko Unibertsitateko Koruarekin (orain Virreinal Rita Guerrero) antzerki- eta musika-ikuskizunetarako libretoak idatzi ditu, kabaret ikuskizun baterako eta operarako, eta La hora marcada telesaileko gidoilaria izan zen. 80ko hamarkadaren amaieran, Dimensión del Rock barrako programa bat gidatu zuen Guadalajarako Radio Unibertsitatean. Klaseak eman ditu ITDBHn, Sor Juanaren Klaustroko Unibertsitatean eta Mexikoko Idazle Eskola Dinamikoan, bai eta literatura eta itzulpen klaseak ere Cervantes Institutuan, Londresen duen egoitzan. Santa Sabina taldeko kanta askoren letra idatzi zuen. 2013tik 2015era Londresko Blake Societyko idazkaria izan zen, eta Zuzendaritza Kontseiluko kide izan zen 2011tik. Hainbat ekitaldi antolatu zituen elkarte horrekin, eta William Blakeren etxea erosteko proiektuaren sortzaileetako bat izan zen, Felphamen, 2014. urtean. Modern Poetry in Translation aldizkariaren Zuzendaritza Kontseiluko kidea izan da.
1999ra Londresen joan zen bizitzera
Guadalajarako Unibertsitateko Gizarte eta Giza Zientzien Unibertsitate Zentroko liburutegiak Leticia Cortés poetak Letra Hispanikoen karrera egiteko egin zuen idazleari buruzko tesia gordetzen du.
Vaux-lès-Mouzon
Etxebizitza
2007an 41 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 39 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 31 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 6 etxek hiru zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Lincoln Village (Ohio)
Lincoln Village Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Franklin konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Vaux-lès-Mouzon
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 41 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 41 pertsona aktiboetatik 35 lanean zeuden (20 gizon eta 15 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Vaux-lès-Mouzon udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Les Genettes
Les Genettes Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Xaboi-belar sendagarri
Xaboi-belar sendagarria (Saponaria officinalis) Kariofilazeoen familiako belar landarea da, zurtoin zut gogorra, krabelinaren antzekoa, eta ezpata itxurako hosto berde txorten gabeak dituena. Zuri-belar izenaz ere ezagutzen da. Bost hostoko lore zuri gorrixkak izaten ditu. Europan eta Asian hazten da, leku hezeetan batez ere. Sustraiak uretan beratzen utziz gero apar handia ateratzen du; horregatik, xaboi-belarra arropa garbitzeko erabili izan da. Gaur egun jarabeak egiteko erabiltzen da botikagintzan.
Les Genettes
Biztanleria
2007an Les Genettes udalerrian erroldatutako biztanleak 172 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 147 etxebizitza zeuden, 77 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 65 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 143etxeak ziren. 77 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 112 ziren, horien artean 72 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 72 pertsona aktiboetatik 66 lanean zeuden (38 gizon eta 28 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Genettes udalerrian 87 unitate fiskal zeuden, 192 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.369,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Les Genettes udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hesston (Kansas)
Hesston Kansasko hiri bat da. Harvey konderrian kokatua dago. 2010ean 3,709 biztanle zituen, 10.1 kilometro koadrotan banatuta.
Horní Heřmanice (Ústí nad Orlicíko barrutia)
Horní Heřmanice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 481 biztanle ditu eta 15,73 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1278 urtean egin zen.
Synodontis tanganyicae
Synodontis tanganyicae Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Urrutia jauregia
Urrutia jauregia izan daiteke: