cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pedagogia Marxista: Anton Makarenko
Anton Seminovich Makarenko
Bilpolen jaio zen 1888an, garaiko Ukraniako hiriburua zena Errusiako Inperioan, eta 1939an hil zen Moskun. Mutil gaizbera zen, sarritan gaixotzen zen, eta ondorioz, gazte hil zen 51 urte soilik zituela. Bizitza laburra izan arren, pedagogiaren arloan lan ugari burutu zituen, eta oraindik ere bere lan esanguratsuena dena “El Poema Pedagógico”, pedagogiako ikasketetan ikasten den lana da, non bere ibilbide pedagogikoa literaturan irudikatua agertzen den. Berak sortu zuen pedagogiako doktrinarekin, Sobietar Batasuneko herritar izateaz harro egon, eta komunismoaren ideologia defendatzen zuela erakutsi nahi izan zuen bere ikasleei pentsamendu hau barneratu nahi izan zien. 1917ko iraultzaz geroztik, gazteek izan zezaketen indarra nabarmendu nahi izan zuen. Institutuan jardun zen 16 urte bete zituen arte, ikasketa hauek nota izugarri onekin amaitu zituen, eta segituan urte bateko iraupena zuen kurtsoa burutu zuen pedagogian. Lehen urteetan bere aitak lan egiten zuen enpresan bertako langileen irakasle lanetan aritu zen, baina azkenean Pedagogo titulua lortu zuen Pedagogoen Instituzioaren eskutik, puntuazio maximoarekin 1917an. Enpresako irakasle lanen ondoren, gizartean zentratzeko zailtasunak zituzten haur eta gazteen berreziketan zentratu zen. Eskola bateko zuzendari egin zuten, eta lan kolektiboan oinarrituz haur hauen gizarteratze egoki batean zentratu zuen bere lana. Esan bezala, berak sistema pedagogiko berritzailea sortu zuen eta hau egiteko nobeletan, antzerki lanetan eta gidoi zinematografikoetan oinarritu zen. Makarenko zein Blonskij pedagogia aktibo bat sortzen dute.
Makarenkoren ustetan, ez zegoen haur edo gazte gaiztorik munduan, izan ere, hauen portaera txarraren errua ingurugiro egokia ez edukitzearena zen, hau da, bere ustetan hezitzailearen helburua, gazte horren ingurua (familia, lagunak, ekonomia…) hobetzea izan behar da, eta horretarako ez da psikologiarik erabili behar, gizartean integrazio egoki baten esperientzia bizitzea baino. Makarenkoren pedagogia, pedagogia guztiz originalean kokatzen da eta hau ez du egiten bere apetaz, baizik eta balio gutxi zutelako berak deitzen dien doktrina pedagogikoak. Hau da, kasu askotan, Makarenko pedagogiari buruzko tresna gutxi daudela kexatzen da. Berarentzat, literatura pedagogikoak hitz ederrez, pentsamendu bikainaz... osaturik daude baina aldi berean hutsik dauden tresnez eta, metodoez ere. Honengatik haserrealdi puntu handi batera iristen da eta pedagogoak hezkuntzari buruz ez dakitela ezer baieztatzen du. Horrez gain, bulegari eta eskribei ere kritikak egiten dizkie, esanez hauek ez direla gai hezkuntza praktikoan arazoei aurre egiteko. Jarraituz, Makarenkok umeen beharretara egokitzen den hezkuntza kritikatzen du, berak dio hezkuntza ezin dela umeen beharretara egokitu. Berak, garrantzi gehiago ematen dio beste behar batzuei, adibidez kolektibizazioari, sozialari, herrialdeari… “la necesidad es para nosotros hermana del deber, de la obligación, de las capacidades, es la manifestación del interés no de un consumidor de bienes sociales, sino de un miembro activo de la sociedad soviética, de un creador de esos bienes”
Poema pedagógico
Bere bizipenetan oinarritzen den nobela da, bere obra garrantzitsuenetakoa; izan ere bertan zegoen Makarenkoren doktrina pedagogikoaren zati garrantzitsuena.
3 zatitan dago banatuta:
Adingabeko urratzaileentzat kolonia batzuk egiteko ordezkari modura izendatu zutenean izandako arazoak. Lehen etapan, esan bezala Makarenkok berak zuzentzen zituen kolonietan osatu zuen bere pedagogiaren doktrina. Kolonia honi ‘Maximo Gorki’ izena eman zitzaion, bere irakasle izandakoa erreferentetzat hartuz, bere ikasleentzat ere erreferente izatea nahi zuen; gazte hauek bezala diru gutxiko familia batetik zetorrelako, baina hau ez zen oztopo bat izan bere ikasketekin jarraitzeko eta idazle errusiar ospetsua izatera heldu baitzen. Hasieran, teknika ugariren falta sumatu zuen, ez baitzuen bertan jarduteko baliabide ugaririk, baina argi zuen kolonia komunista izango zela, eta bere heziketaren bidez komunismoa gazteengana gerturatuko zuela, hezkuntza horretarako tresna garrantzitsua eta aproposa izan zitekeela pentsatzen baitzuen. Gazte hauek bertara iritsi zirenean zituzten ohiturak baloreen gainetik zeuden, eta hori konpontzeko Makarenkok guztiek lagundu behar zutela argi utzi zuen, eskolaren berreraikuntzan, baratzean, sukaldean… modu honetan esfortzuaren bidezko lorpenen garrantzia irakatsi nahi zien. Makarenkok bere ikasleei transmititzen zizkien baloreak honako hauek ziren: errespetua, tolerantzia, lana; eta honen bitartez iniziatiba eta elkar laguntza. Bere ardurapean zituen gazte eta haurrak gizarte komunistan aktiboak izango ziren biztanle bilakatu nahi zituen, eta esan daiteke Makarenkoren idatzien arabera, bere buruari proposaturiko helburua bete zuela, hezi zituen gazteak enpresetan edozein lanpostuetan trebetasunez jarduteko gai ziren.
Makarenkok hezkuntzaren ordura arteko helburua okerra zela zioen, izan ere, heziketa haurraren pertsonalitate bakarra sortzean oinarritzen zen, eta beraren ustetan hezkuntzaren betebeharrak haurraren bizitza antolatzea izan beharko lukete bizitzako aspektu guztietan (familia, eskola, lana…). Antolakuntza mota honi izen bat egokitu zion; taldea, taldea baitzen beraren ustetan pertsona bakoitzaren bizitza antolatzen zuen tresna. Beharrezkoa ikusten zuen gizona gizartean heztea, gizarteko esperientzien bidez norbanakoaren benetako morala osatzen zela uste baitzuen. “Udalekuetan” argi ikusten zuen hezkuntza kolektiboa gertaera logikoa zela, bertan iristen ziren gazte berriak beste ikasleekin elkartzean hauek bezala portatzen zirelako, horrela gizartean ematen zen heziketarekin ez zen maisurik behar, beraz makarenko bera laguntzaile gisa aurkezten zen.
Bigarren zatian, Gorki koloniatik beste leku batera mugitzen dira, bi urteetan kolonoek konpondu duten tokira hain zuzen: ‘la finca de los Trepke’. Etapa honetan ikusten da gazteek arduraz jarduten dutela, hau da, lehenengo etapatik aldaketa bat nabari dela. Horrela denbora pasa ahala Gorki kolonia orekatzen ari zen; hala ere gazte batzuekin arazoak zituen, ez baitziren lanera ondo egokitzen; baina orokorrean bere lanak fruituak eman zituen. Ikasle bakoitzaren gaitasunen araberako erantzukizunen antolakuntzari esker ikasleek ikasi zuten ez daudela bakarrik munduan eta norbaitek dagokiona egiteari uzten badio gainontzekoei eragiten diela.
Azken toki aldaketa da hau, Kuriazh koloniara mugitzen dira, honek Gorki izena hartzen duelarik, bertakoekin fusionatzen dira. Hau hasieran traba bat izango da; baina aurreko kolonoekin erabilitako metodoei esker komunitate bateratu bat lortu zuen. ‘Berriak’ integratzeko bere ikasle onenak aukeratu zituen taldeko gida izateko eta arauak besteei azaltzeko.
Gogoa dagoenean dena da posible, eskolaren eta bertara iristen ziren egoera ezegonkorra ikusita hau aldatzen saiatu zen eta esfortzu eta dedikazio handiz lortu zuen. Gazte hauetako asko, hasieran batean zuzendu ezinak zirenak, mediku, irakasle, ingeniari bilakatu ziren.
Makarenkok bizitza zaila izan zuen, hezkuntzari eskeinia eta nobela amaieran adierazten da, pedagogian egindako lanaren sari modura. Makarenkok zioen bezala hezitzaile bat ereile baten modukoa da, uzta iristen denean, landutako horren fruituak jasotzen dituena. Tituluaren esanahia: ikasketa esperientzi bakoitza sentimendu batekin lotzen da; poemak bezalaxe. Pedagogia ez da teknika eta metodologia soilik, baizik eta gizakiaren alderdi emozionala ere kontutan hartu behar da, ikasketa prozesuan presente daudenak hain zuzen.
Kolonietako lana eta diziplina
Lehenik eta behin esan beharra dago, Makarenkok diziplina ez zuela alde batera uzten ezta minutu bat ere. Adibidez, berak esaten zuten gurasoak, behartu behar ziela euren seme-alabei gustatzen ez zitzaizkien lanak egitea. Etorkizunari begira gazteak prestatuak egongo zirelako lan kaxkarrena egiteko ere eta honek gainera plazera emango zuelako. Hau da, kexarik gabe lan okerrena gustura burutzea. Pedagogoak zion, lana helburu konkretu batekin egin behar zela, ikasteko helburuarekin hain zuzen eta ezin genuela edozein lan hartu geure eguneko orduak betetzeko. Aipatutako lan hauek, muskuluak eta gaitasunak garatzeko balio zuten, baina garrantzitsuena solidaritatea, parte hartzea eta bertute kolektiboa garatzen zela zen. Esan beharra dago, koloniara joaten ziren gazteak gaizki pasa zutela eta hasieran oso desatsegina egiten zitzaiela lan hauek burutzea, izan ere, ez zutelako inoiz pentsatu horrelako hezkuntza existituko zenik eta gutxiago hau jasoko zutenik. Hots, gorra eta oso desatsegina egiten zitzaien gazteei.
Lanarekin jarraituz, Makarenkok esaten zuen berak bidalitako lanak ez zirela hezteko helburuarekin egiten, kontzientzia sozialista sortzeko helburuarekin baizik. Hau da, lan hauek prestaturik zeuden kontzientzia sozialista pizteko. Baita ere ikasteko helburuarekin, esaten zuen lan guztiak ez zutela ikasteko balio eta ondorioz balio zuen lana bilatu behar zela. Aipatzekoa da komunetan lehiakortasuna zegoela batzuen eta besteen artean, baina ez zen elkartasuna apurtuko zuen lehiakortasun bat, talde lanerako sustagarri zen lehiakortasun bat, produktibitatea suspertzen zuena eta taldekideen arteko harremana areagotzen zuena baizik, Amaitzeko, lan ezberdinak talde ezberdinak burutu behar zituztela, gaitasunaren arabera zion, honek lana antolakuntzarako balioko zuelarik. Pedagogoaren ustez, lana oinarrizkoa zen gizakiarentzat bere ongizatea eta kultura bermatzeko eta kolonian lan ezberdinak nabarmendu daitezke, esate baterako lehen urteak nekazaritzan eta gerora industrian, lan hauek, lan sortzaile bezala definitzen zituelarik.
Diziplinari dagokionez, Makarenkok defendatzen zuen ideologia pedagogikoaren oinarririk garrantzitsuena diziplina zela. Kolonian bertan kuartel anbientea apreziatu zitekeen, egun osoan zehar Sobietar Batasunaren banderari, eta bertako nagusiei agurtu behar baitzen, zigorrak ere leku garrantzitsua zuten bertan, jaiegunetan militar uniformea jantzi behar izaten zuten, eta antzerako beste zenbait arau finkatuta zituzten. Diziplina hau kolonia bisitatzen zuten ikuskariek izugarri goraipatzen zuten, eta diziplina hau erabat egokia zela eta burutzen zela esaten zuten, horrela Makarenko bere lanaz harro zegoen. Diziplina kolonoengan erabat barneratua zegoen, eta ez zuten sakrifizio gisa hartzen, hauek beharrezkoa ikusten baitzuten beren bizitzan zigorra edota burutu behar izaten zituzten zereginak ere.
Ikusi daitekeen bezala, militantziari garrantzi handia ematen zion pedagogoak, baita ere zigorrari eta diziplinari. Adibidez, diziplina txikitatik mantendu behar zela zion, familian ordena bat jarraitu behar zela eta arau txikiena hausten zenean ere, hau aipatu behar zela. Izan ere, arau haustura txikienak ere garrantzia zuelako. Honetarako, gurasoak geroz eta zorrotzagoak izan behar zirela seme-alabekin zion, geroz eta arau haustura gutxiago egoteko eta ondorioz zigorrak desagertzeko. Hau da, berak zion zigorrak ez zirela bete behar gurasoak edo norbaitek esaten zuelako, kontzientzian ez zelako hausturarik onartzen baizik, eta ondorioz bakoitzak bere zigorrak onartu behar zituela, horrela pixkanaka zigorrak desagertzen joango zirelarik. Esan beharra dago, geuk ulertzen dugun moduan, «erregimena» eta «antolaketa» sinonimoak dira Makarenkoren hiztegian: hezkuntza kolektibitatearen erregimenaren ondorio da diziplina. Makarenkok, erregimenaren zati bezala, ondo zehaztutako ordutegi bat aholkatzen zuen, eta kasu batzuetan, gurasoei gauza tentagarriak haurraren ikuspegian uztea aholkatzen zuen, lasaitasunez eta borondatez ikusi ahal izateko eta ohitura hartzeko. Jarraituz, gurasoek haien autoritatea, hezitzaile izateko duten erantzukizun soziala dela eta, errespetatua izateko hezi beharko dituzte haurrak; Familiaren hezkuntza hau jaso ez zuten kolonoentzat, Makarenkok bilatzen zituen emaitzak emango zizkion erregimen bat bilatzen zuen. Erregimen honetan ez ziren akatsik porrotik edota atsedenik onartzen, eta beharrezkoa zenean zigorrak ipintzen ziren. “Ez dakit zigorrik gabe hezten, oraindik ez dut arte hori ikasi”.
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (euskaraz Naturaren Filosofiaren Oinarri Matematikoak), laburbilduz Principia (Oinarriak) soilik ere deitua, 1687ko uztailaren 5ean Sir Isaac Newtonek idatziriko idazlan bat da, hau hiru liburuz osatua zegoen. Behin bere lehenbiziko argitalpenari zuzenketak burutu ondoren, 1713 eta 1726an ere beste bi argitalpen aurkeztu zituen. Idazlan honek zientziaren historiako inflexio une bat adierazi zuen, eta askok inoiz argitaratua izan den zientzia-lan nabarmenentzat jo ohi dute.
Erionita-K
Erionita-K silikato motako minerala da eta erionite taldearen kidea da.
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica
Edukia
Idazlan honen argitalpena denboran zehar atzeratu egin zen, nagusiki Newton beste batzuek bere aurkikuntzak bereganatzeko arriskuaren beldur baitzen. Halere, Newtonen adiskidea zen Edmond Halley zientzialariak bere aurkikuntzak argitaratu zitzan bultzarazi zuen, ondorioz Newtonek bere idazlanaren aurreneko orrialdeetan Halleyri bere esker ona adierazi zion.
Erionita-K
Ezaugarriak
Erionita-K silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica
Edukia
Hiru liburuek geometria puruaren hizkuntzan idatzitako fisika eta astronomiaren oinarriak dauzkate. "I. liburuak" oharretan idatzirik "lehen eta azken arrazoien" metodoa du, "III. liburuaren" fluxioen teoriaren gehigarri gisa. Nahiz eta idazlan bikain honek Newtoni ospe handia eman izan, idatzita dagoen hizkera eta tonuen ondorioz, gaur egungo irakurleentzat irakurtzea zaila den idazlana da. Hori dela eta, gaur egungo kalkulu diferentzialean Leibnizen notazioa erabili ohi da, Newtonen notazioa ez bezala, kalkuluak erraztu eta askoz ere intuitiboagoa baita.
Pedagogia Marxista: Anton Makarenko
Erreferentziak
Libreros, M. E., & García, M. d. (2012). Reseña de "Poema pedagógico" de Anton Semionovich Makarenko. From http://www.redalyc.org/articulo.oa?id=13223042015 Makarenko, A. S. (1932). Banderas en las torres. Makárenko, A. S. (1985). Poema pedagógico. Madrid: Ediciones Akal, S.A.
Yamato Machida
Yamato Machida (町田 也真人, 1989ko abenduaren 19a - ) Japoniako futbolaria da.
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica
Edukia
Mekanikaren alorrean Galileoren aurkikuntzak bildu eta bere Mugimenduaren lege ospetsuak aipatu zituen. Azken hauetatik Lurra eta Ilargiaren grabitate indarra ondorioztatu zuen. Gainera lege hauek unibertso guztiko gorputzei ezartzeko sen handia izan zuen, honenbestez ekuazio hau grabitate unibertsalaren legea bilakatu zen.
Gaur egun Newtonen jabetzakoa zen eta bere ohar idatziak eta zuzenketak dituen lehen argitalpenaren eskuizkribua Oxford hirian dagoen Oxfordeko Unibertsitateko Trinity College ikastetxeko Wren liburutegian gordeta dago.
Kalkuluaren asmatzailea Newton edo Leibniz izan ote zenaren inguruko eztabaida bat ere egon zen. Leibnizek bere ideiak aurrez argitaratu bazituen ere, Newtonek bere teoriak lehenagotik garatuak zituen, nahiz eta hauen argitarapena asko atzerarazi izan.
Châteauvieux (Loir eta Cher)
Châteauvieux Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Châteauvieux udalerrian erroldatutako biztanleak 549 ziren. Familiak 217 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 93 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 299 etxebizitza zeuden, 221 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 295 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 221 etxebizitza nagusietatik 190 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 78 etxek bost zituzten. 172 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 102 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 299 ziren, horien artean 216 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 216 pertsona aktiboetatik 199 lanean zeuden (110 gizon eta 89 emakume) eta 17 langabezian zeuden (5 gizon eta 12 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Châteauvieux udalerrian 216 unitate fiskal zeuden, 468 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.072,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 posta bulegoak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak eta 1 iturgina.
2000. urtean Châteauvieux udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.782 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
FilmAffinity
Historia
FilmAffinity Madrilen 2002an sortu zen Pablo Kurt Verdú Schumann zine kritikoaren eta Daniel Nicolás progamadoaren eskutik. Hasiera batean webguneak, ‘Almas gemelas’  gomendazio sistemaren bitdez, jendeak emandako puntuazioen arabera zenbait pelikula gomendatzen zituen. Hiru urte geroago, kritika atala ireki zuten, non jendeak ikusitako filmei buruzko bere iritziak propioak igotzen zituen.
Nazioarteko onarpena
Pc Magazinek, edizio amerikarrak, FilmAffinity  munduko ehun webgune onenen artean sartu zuen (Haiekin gabe bizi zitekeenik 100 webgune). Entretenimendu mailan, webgune onentzat hartu zuten.
Ezaugarri nagusiak
Zinema gomendio-sistema bat da, datu-base bat daukadana non filmen, dokumentalen, film laburren eta telesail ugarien erregistro osoa (teknikoa eta artistikoa) aurki daitekeen.
Film bakoitzak puntuazio bat jasotzen du erabiltzaileek, zeinek kritikak ere igo dezaketen, emandako puntuazioen batezbestekoa eginez,. Filmei buruzko informazio nabarmenena eskaintzen duten kritikei garrantzi handiagoa ematen zaie bozketen bidez.
Erabiltzaile bakoitzak beste erabiltzaileekin bere puntuazioa konpara dezake  baita bere antzeko puntuazioak dituen jendea aurkitu ere. Kointzidentzia horiei ‘alma gemela’ deitzen zaie. Posta elektronikoa  atalean, ‘alma gemela’ hauekin hitz egin dezakezu edota beste lagunekin ere.
FilmAffinity-ek erabiltzaileei zenbait ezaugarri betetzen dituzten filmen zerrendak sortzeko aukera ematen die (akzio-film onenak, ikusi dituzten film txarrenak, etab.). Pertsona ezberdin askok pelikula bat zerrenda berean eransten badute, pelikula hori listen sailkapenean sar liteke.
Era berean, zinema eta bideoklubeko estreinaldiak, trailerrak, lehiatiletan bildutako dirua, baita erabiltzaileek gehien baloratzen dituzten filmen rankin guztiak ikusteko aukera ematen du.
Beste hizkuntzen bertsioa
Web-gunearen beste bertsio bat dago ingelesez, gaztelaniarena baino mugatuagoa (adibidez, ez dio erabiltzaileari berrikuspenik argitaratzen uzten) eta etorkizunean alemaniar bertsio bat espero da. 2016an AEBetarako, Mexikorako, Argentinarako eta Txilerako egokitutako bertsioak abiarazi ziren, kasu bakoitzeko filmen eta serieen izenburu espezifikoak eskainiz, baita pelikulen karteldegiak eta herrialde bakoitzeko hainbat kritikarien filmen kritiken laburpenak ere.
Top FilmAffinity
Hauek dira balorazio onenak lortu dituzten 5 lehenengo filmak FilmAffinity-ren arabera.
1993ko Bost Nazioen Txapelketa
1993ko Bost Nazioen Txapelketa Errugbi txapelketa honen 64. ekitaldia izan zen (guztira 99. ekitaldia). 1993ko urtarrilaren 16an hasi eta martxoaren 20an bukatu zen. Frantziak 10. txapelketa eskuratu zuen.
Lehenengo ekitaldia izan zen txapelketaren garaikur fisikoa eman zitzaiona irabazleari.
Puntuazio sistema
Aldaketa urtea izan zen, entsegua lau puntu balio izatetik bost puntu izatera pasa zen eta gauzatzeak bi puntu gehigarri ematen zituen. Dropak eta zigor kolpeak hiruna puntu balio zituzten.
Txapelketako sailkapenari dagokionez irabazitako partidak bi puntu balio zituen, berdindutakoak bat eta galdutakoak zero.
Palmaresa
1993 arteko garaipenak bakarka. (*) 1889ko garaipena kontuan hartuta
Goshen (Alabama)
Goshen Alabamako herri bat da. Pike konderrian kokatua dago. 2010ean 266 biztanle zituen, 40.1 kilometro koadrotan banatuta.
Callenberg
Callenberg Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Poseidon
Greziar mitologian, Poseidon (antzinako grekeraz: Ποσειδῶν​, erromatarrez: Poseidỗn, ahoskera: /poseːdɔ́ː̀n/, koinéz: /po̞siːdˈo̞ːn/, bizantiarrez: /posiðˈon/), itsasoetako eta ozeanoetako jainkoa zen, etruskoek Nethuns eta erromatarrek Neptuno (Neptunus) izenez ezaguna. Lurrikaren eta zaldien jainkoa ere bada. Poseidon Pilos eta Tebasen beneratua izan zen, Brontze Aroko Grezia mizenastarrean; baina, geroago, panteoi olinpikoan integratu zuten Hades eta Zeusen anai gisa. Hainbat hiri heleniarren babesle izan zen, nahiz eta Atenasen norgehiagoka galdu, Atenearen aurka. Ereserki homeriko bat eskaini zitzaion.
Kondairaren arabera, mundua hirutan banatu zenean, haren anaia Zeusek lurra jaso zuen, Hadesek espirituen mundua, eta Poseidonek, itsasoa. Zaldizko gurdi batean eta hiruhortz batekin irudikatu ohi da.
Alderdi onari dagokionez, Poseidon uharte berriak sortzen eta lasaitasunean itsasoak eskaintzen hasi zen. Haserretzen zenean edo kasurik egiten ez zitzaionean, lurra bere hiruhortzekin ibiltzen zen eta iturburu kaotikoak, lurrikarak, eta hondoratzeak eragiten zituen. Odisean, Odiseorenganako zuen gorrotoak Itakara itzultzea eragotzi zion. Marinelek Poseidon otoitz egiten zioten bidaia segurua izateko, batzuetan zaldiak sakrifizio gisa eskainita; horrela, papiro zatikatu baten arabera, Alexandro Handia Issosko Gudua baino lehen Greziako kostaldean gelditu zen eta otoitzetara jo zuen, "Poseidon itsasoaren jainkoari eskatuz, eta horretarako lau zaldiko gurdi bat olatuetara jaurtitzea agindu zuen".
Pausaniasen arabera, Gea eta Temisekin batera, Delfosko orakuluaren jainkoetako bat izan zen Poseidon, Apolo olinpikoak ordeztu baino lehen. Apolo eta Poseidon lankidetza estuan aritzen ziren eremu askotan: kolonizazioan, adibidez, Apolo Delfikok baimena ematen zuen abiatu eta finkatzeko; Poseidonek, berriz, kolonizatzaileak zaintzen zituen beren bidaian, eta ur garbitzailea ematen zuen fundazio-sakrifiziorako. Anabasisen, Xenofontek soldadu espartar talde bat deskribatzen du pean bat abesten Poseidoni, normalean Apolori zuzendutako himno mota bat.
Dionisok bezala, Menadeak gaixotu baitzituen, Poseidonek ere asaldura mentalak eragiten zituen. Testu hipokratiko batek dioenez, epilepsia mota batzuen sortzailea izateaz erruduntzat jotzen zen.
Etimologia
Izenaren lehen agerpena-edo, B linealez idatzitako Po-se-da-o edo Po-seθda-ωwae-ne dira, mizenaserazko Poseidaon eta Poseidawono direnak; Homeroren grekoz Ποσειδάων (Poseidaōn); eolikoz Ποτειδάων (Poteidaōn); dorikoz οτειδάν (Poteidan), Ποτειδάων (Poteidaōn) eta Ποτειδᾶς (Poteidas).
Poseidonen ohiko epitetoa Γαιήοχος Gaiēochos da, ‘Lurraren astintzailea’, B linealezko tauletan ere identifikatzen den epitetoa da.
Poseidon izenaren jatorria ez dago oso argi. Teoria batek honela banatzen du izena: ‘senarra’ edo ‘jauna’ esan nahi duen elementu bat (πόσις posis, pIE *pótis), eta ‘lurra’ esan nahi duen beste bat (δᾶ da, dorikoz: γῆ gē), guztira ‘Lurraren senarra edo jauna’ edo antzeko zerbait  lortuz.
Walter Burkert-en aburuz, «bigarren elementua anbiguoa da etsi-etsian», eta interpretazio hau aurkitzen du: ‘Lurraren ezkontidea’ «frogaezina». Beste teoria batek bigarren elementua dawon hitzarekin lotuta dagoela interpretatzen du, ‘ura’, Europako hizkuntza indoeuropar batzuetan (esate baterako, sanskrito,'nu:dew); horren ondorioz, Posei-dawn hitza ere ‘Uren jauna'. Baliteke izenaren jatorria grezieraren aurrekoa izatea.
Neptuno erromatarra
Jainko honen aldaera erromatarra, Neptuno, Nethuns jainko etruskoarekin lotzen da, eta euriaren eta lainoen erromatar jainkoa izan zen, eta zaldiekin ere lotua zegoen.
Baina Poseidonen gurtza eta mitoa ezaguna egin zen Siziliako greziar kolonietatik Erromarantz hedatzean, eta, orduan, aireko uretako jainkoa zena, ur guztien jainko izatera pasatu zen, baina, nagusiki, itsasoetakoa, bere inguruan Erromatar Inperioa osatuko den horretakoa, Mediterraneo itsasokoa.
Greziar historiaurrea
Kontserbatzen diren B linealeko taulatxoei sinesgarritasuna ematen bazaie, po-se-da-wo-ne (Poseidón) izena di-u-ja (Zeus) baino maizago agertzen da. Emakumeen aldaera bat ere agertzen da: po-se-de-ia, hau da, ahantzitako jainkosa ezkontide bat, Anfitriteren aitzindaria. Piloseko taulatxoek Bi Erreginak eta Poseidon eta Bi Erreginak eta Erregearentzako sakrifiziorako salgaiak erregistratzen dituzte. Bi Erreginen identifikaziorik nabariena Demeter eta Pertsefone edo hauen aitzindariena da, ondorengo garaietan Poseidonekin elkartuta geratu ez ziren jainkosak. Poseidon, Knossos mizenastarrean, e-ne-si-da-o-ne (lurraren iragarlea) bezala ere identifikatzen da, izendapen boteretsua (lurrikarak jauregi-kultura minoikoaren kolapsoarekin batera gertatu ziren). Mizenastar kulturan, itsasoarekiko menpekotasun handia zuen horretan, ez zen oraindik Poseidonen eta itsasoaren arteko harremanik azaleratu, eta, olinpiarren artean, zorietara bota ondoren, erabaki zen itsasoa gobernatuko zuela : jainkoa bere erreinua baino lehenagokoa baitzen.
Demeter eta Poseidonen izenak Piloseko taulatxo batean erlazionatuta daude, non po-se-da-wo-ne eta da-ma-a-te bezala agertzen diren, zotz egiteko testuinguru sakratuan.
Poseidonek zaldiekin eta itsasoarekin zuen harremana ikusita eta jatorrizko lurralde indoeuroparra itsasotik urrun zegoenez, ikertzaile batzuek proposatu dute Poseidon, jatorriz, jainko-zaldi aristokratiko bat zela, geroago Ekialde Hurbileko ur-jainkosekin asimilatua izan zena eta greziar sostenguaren oinarria lurretik itsasora aldatu zenean.
Nolanahi ere, Poseidonen hasierako garrantzi handia Homeroren Odisean ikus daiteke oraindik, non bera baita, eta ez Zeus, gertaeren eragile nagusia.
Jaiotza eta haurtzaroa
Hala ere, mitoaren beste bertsio batzuetan, Poseidonek, bere anaia Zeusek bezala, gainerako anai-arreben patua saihestu zuen, Rea amak salbatu baitzuen, eta arkume-talde batean ezkutatu zuen, moxal batez erditu zela simulatuz, eta moxal bat eman zion Kronosi jateko.
Tzetzesen arabera, Poseidonen umezaina Arne izan zen, nahiz eta berak ukatu zuen Kronos haren bila agertu zenean. Diodoro Siculoren arabera, Rodaseko Telkinek hazi zuten Poseidon, Zeus Kretako Koribanteek hazi zuten bezala.
Iliadan egindako erreferentzia bakar baten arabera, mundua hirutan zatitu zenean, Zeusek zerua jaso zuen, Hadesek azpimundua eta Poseidonek itsasoak, eta lurra komuna zen hiru lurraldeentzat. Odisean kontatzen denaren arabera, Poseidonek Jauregi bat jaso zuen Egas-en,. Acaya-n edo Eubean zegoen hirua.
Atenasen fundazioa
Atenea Atenasko jainkosa patroi bihurtu zen Poseidonekin lehiatu ondoren, baina Poseidonek zenbakizko presentzia izaten jarraitu zuen Akropolian bere ordezkoaren, Erekteoaren, formarekin. Urte amaieran Atenasko egutegian zegoen desegite-jaian, Esziroforiak, Atenearen apaizak eta Poseidonekoa prozesioan elkarrekin izaten ziren,
Atenasen gurtza berezia edukitzearen inguruko eztabaida horretan, Poseidonek bere hirualdekoarekin jo zuen lurra, eta ur-iturri bat sortu zuen: Ateneak olibondo bat eskaini zuen bitartean.
Zeusek, edo hamabi jainko olinpikoek, edo Atikako lehen erregeetako batek (Crope, Erisictón edo Crao), erabaki zuten olibondoa lehenik landatu zutela eta, Atenaren patronatuarekin, Ateraren 24. bertsioa lortu zuela. Beste mito bat da Atenastarrek, bozketa bidez, bi diosesetako bat aukeratu zutela. Emakume guztiek bozkatu zuten Atenearen alde eta gizon guztiek Poseidonen alde. Ateneak boto bakar baten truke irabazi zuen eta Poseidonek eskualdea urez bete zuen. Poseidonen haserrea baretzeko, ordutik emakumeek botorako eskubidea izateari utzi zioten, eta seme-alabek ezin zuten amaren izenetik eratorritako izenik izan. 25
Horren ondoren, porrot egiteagatik haserre, Poseidonek uholde izugarri bat bidali zuen lautada atikora, eta Atenasko herritarrak zigortu zituen. Poseidon hiruhortzak egindako depresioa, itsas urez betea, Erekteionaren iparraldeko sarrerak inguratzen zuen eta zerura irekita zegoen. «Gurtzetan, Poseidon Erekteorekin identifikatzen zen», adierazi zuen Burkert.26 «Mitoak hori sekuentzia kausal bihurtzen du: porrotaren ondorioz haserre, Poseidonek Eumolpo semea Atenasen aurka zuzendu eta Erecteo hil zuen».
Atenea eta Poseidonen lehiaketa izan zen Partenoiko mendebaldeko frontoiko erliebeen gaia, bisitariak iristen zenean zuen lehen ikuspegia. Graves eta beste autore batzuek diotenez, mizenastar garaiko biztanleen eta ondorengo immigranteen arteko liskarraren isla da mitoa. Interesgarria da adieraztea Atenas izan zela itsas potentzia handia, eta Salaminako batailan Persiako flota garaitu zuela.
Ezkontideak eta ondorengoak
Poseidonen emaztea Anfitrite zen, ninfa eta itsasoko jainkosa zaharra, Nereoren eta Dorisen alaba, eta harekin Bentesicime eta Triton izan zituen. Poseidon heroi askoren aita izan zen, horien artean Teseo ospetsua.
Tiro izeneko emakume hilgarri bat Creteorekin ezkonduta zegoen (harekin seme bat zuen, Aesón), baina Enipeo izeneko diosala maite zuen. Tiro Enipeoren atzetik zebilen, eta hark ez zien aurrera egiten. Egun batean, Poseidon, Tirorekin desioz beteta, Enipeo bezala mozorrotu zen, eta Pelias eta Neleo heroiak harekin elkartu ziren. Poseidonek ere abentura bat izan zuen Aloperekin, Cercioren bilobarekin, eta Hipotoonte heroi atikoa jaio zen. Cerciok bizirik lurperatu zuen alaba, baina Poseidonek iturri bihurtu zuen Eleusisetik hurbil.
Poseidonek satiro lizun batetik erreskatatu zuen Amimone, eta orduan seme bat izan zuen harekin, Nauplio. Céneo bortxatu ondoren, Poseidonek gizon bihurtzeko nahia eman zion.
Poseidonen seme-alaba guztiak ez ziren gizakiak izan. Mito arkaiko batean, Poseidon Demeterren atzetik ibili zen behin. Hark ez zituen aurrerapenak onartu, behor bihurtu zen zaldi-talde batean ezkutatu ahal izateko, baina Poseidonek engainua ohartarazi zuen, hazitarako gizon bihurtu zen eta bortxatu egin zuen. Bien semea zaldi bat izan zen, Arión, hitzaren dohaina zuena. Haren ondorengoa Urrezko Beltxinoa ere bada, Poseidonek Teofanerekin duen harremanetik sortua, Teofane ardi bihurtu eta bera ahari bihurtu ondoren. Poseidonek ere Medusa bortxatu zuen Ateneari eskainitako tenplu baten zoruan. Medusa munstro bihurtu zuen. Geroago, Perseok desugertu zuenean, Crisaor eta Pegaso lepotik atera ziren. Poseidonen beste ondorengo batzuk Polifemo ziklopea eta Alokadak izan ziren.
Ahalmen pasibo
Ahalmen pasiboa edo ahalmen juridikoa harreman juridiko ek sortzen dituzten eskubide eta betebeharrak izateko gaitasuna da. Espainiako Kode Zibileko 20. artikuluak dioenez, pertsona kontsideratuko da jaiotako umea, jaio eta denbora gutxira hiltzen bada ere, eta Espainiako Erregistro Zibil ean inskribatu ahal izango da. Beraz, ahalmen pasibo hau, pertsona (fisikoa nahiz juridikoa) eratzen den une beretik sortzen da, hau da, aski da pertsona jaiotzea ahalmen juridiko hau izateko.
Nasciturus eta concepturus-a
Haur jaioberrietaz hitz egitean, esan beharra dago ume jaioberri batek ez duela nahikoa adimen inolako erabakirik hartzeko eta orokorrean, ezer egiteko. Hala ere, Espainiako Kode Zibilak hau zehazten du 30. artikuluan:"Nortasuna bizirik jaiotzean eskuratzen da, umekia amaren sabeletik erabat kanpo dagoen unetik."Beraz, berdin da umea gaixorik dagoen ala jaio eta gutxira hiltzen den, pertsona izango da, eta une horretatik aurrera gaitasun juridikoa (=nortasun juridikoa) izango du. Zer esan nahi du horrek? Eskubide eta betebehar batzuen titular dela, baina ez du jarduteko gaitasunik izango, hau da, ezingo du titulartasun hori erabili.
Hala ere, esan bezala, gaitasun juridikoa eskuratzen dute, eta horrek jaiotzarekin interes batzuk ematen die. Horien artean, babestuak, zainduak, elikatuak izateko eskubidea izango dute. Pertsona bezala, ahalmen pasibo hori izango dute eta horrenbestez, zaintza eskubide orokor batzuk izango dituzte.
Baina zer gertatzen da jaiotzeko bidean dagoen haurrarekin, nasciturus-arekin, alegia? Historikoki, betidanik egon da nasciturusaren eskubide mailaren inguruko gatazka bat, baina gaur egun, aurretik esan dugunez, oraindik jaio ez denez, Zuzenbideak ez du pertsona kontsideratuko, eta ez du ahalmen pasiborik izango, hau da, oraindik ez da izango eskubide eta obligazioen egozpen puntu. Horrela, orain dela gutxira arte, jaiogabearen eskubideak babesteko, ez zegoen haurdunaldia eteteko eskubiderik, arrazoi hauek salbu: amaren osasuna edo bizia, umearen bizitza-kalitatea edo amaren duintasuna.
Gaur egun, berriz, akatasun osoa eskaintzen zaie emakumeei, haurdunaldiko lehenengo 14 asteetan, nahi izanez gero, hura eteteko. Umekiak ez dauka bizitzeko oinarrizko eskubiderik, bai, ordea, ordenamenduaren babesa. Beraz, pisu handiagoa ematen zaio amaren erabaki libreari, umekiari zor zaion babesaren aurrean.
Hala eta guztiz ere, Zuzenbideak nolabaiteko babesa ematen dio Nasciturusari, nahiz eta pertsona ez kontsideratu: Oinordetza-eskubidea aitortzen dio. Hori horrela, haur horrek, jaiotakoan, eskubide eta obligazio horiek jasoko ditu nahiz eta bere gurasoak... hilda egon, bere onura eta interesak babesten direlako. Alegia; norbaitek bere testamentuko eskubideak onartzen badizkio jaiogabeari (hil egiten bada eta oinordekotzat izendatu), nahiz eta jaiotzeko dagoen umeak nortasun juridikorik ez izan, herentzia hori jasotzeko eskubidea du. Hau da, bere onerako diren eskubideak eskuratzeko ahalmena ematen du Espainiako Kode Zibileko 29.artikuluak:"Jaiotzak nortasuna dakar; baina ernaldua jaiotzat jotzen da, mesedegarri zaizkion ondore guztietarako, ernaldu hori jaio bada hurrengo artikuluak adierazten dituen baldintzetan."Beraz, nahiz eta Nasciturus-a pertsona ez izan, jaiotakoan, atzeraeraginez jasoko ditu eskubideak, eta jaio bitartean, arduradun batek kudeatuko ditu.
Antzeko zerbait gertatzen da sortzeko dagoen haur-proiektuarekin, Concepturus-arekin, alegia. Kasu honetan, Zuzenbideak 3 aukera eskaintzen ditu:
Ahalmen pasiboa eta pertsonaltasuna
Hala eta guztiz ere, pertsona fisiko batek pertsonaltasuna noiz lortzen duen inguruko aldaketa bat egon da Espainiako Kode Zibilean. Espainiako Erregistro Zibilari buruzko 20/2011 Legeko Azken Xedapenetatik Hirugarrenak erreformatu zuen Espainiako Kode Zibileko 30. artikulua. Honek, zera zioen:
Artikulu hori erreformatu ondoren, horrela gelditu da gure ordenamenduan:
“Nortasuna bizirik jaiotzen den unean lortzen da, amaren zilborra erabat askatzen denean.”
Gaur egun, aldiz, umea jaiotzen den momentuan, honek, pertsona egoera eskuratuko du Zuzenbidearentzat ere, nahiz eta jaio eta denbora gutxira hil. Horregatik diogu, gaur egun, ahalmen pasiboa jaiotzeagatik lortzen dugula, existitzeagatik, eta gutxieneko babesa dela zuzenbidearen aldetik, interes minimo batzuk errespetatzen dizkiolako jaioberriari.
Ahalmen pasiboari harreman juridikoetarako ahalmena ere deitzen zaio, hau da, zuzenbidean eraginda izateko ahalmen pasiboa. Transakzio, negozio eta harreman juridiko guztietan, eskubide eta obligazioak aurkitzen ditugu bi pertsonen artean. Adibidez, dohaintzak eta jaraunspenak. Horrelako kasuetan, pertsonak ondasun batzuk jasotzen ditu, ez du ezer berezirik egin behar, emandakoa jaso eta onartu bakarrik egin beharko du. Pertsonak ezin badu onartu, ordezkari batek onartuko ditu bere izenean.
Ahalmen pasiboaren eta aktiboaren arteko desberdintasunak
Ahalmen pasiboa, pertsona izateagatik, existitzeagatik lortzen dugun gutxieneko ahalmena da. Honi esker eskubide eta obligazioen titular izan gaitezke. Gutxieneko interes batzuk juridikoki babestuta egotea bilatuko da ahalmen honekin.
Aipagarria da, ahalmen pasiboa estatikoa dela, mundu guztiak duena, baina inoiz aldatzen ez dena.
Ahalmen aktiboa, aldiz, ahalmen pasiboari esker aitortu zaizkigun eskubide eta obligazio horiek jarduteko/ekiteko eta trafiko juridikoan gaitasun osoz aritzeko ahalmena da. Horrela, gure ekintzen bitartez, eskubide eta obligazio gehiagoren titular bihurtu gaitezke (Jabetza berria eskuratzea, adibidez). Baina, gure ekintzen erantzule izango gara ere (sortzen ditugun kalte eta delituen erantzule izango gara).
Beraz, gauza bat da zerbaiten titularra izatea (gaitasun juridikoa edo ahalmen pasiboa) eta beste bat, titulartasun hori erabiltzeko gaitasuna edukitzea (jarduteko gaitasuna edo ahalmen aktiboa).
Ahalmen pasiboa guztiontzat berdina da, baina ahalmen aktiboa ez. Ahalmen aktiboa eskuratzeko bi gauza behar dira (pertsona fisikoen kasuan):
Gaur egungo gure ordenamenduan ez da aurreikusten egoerarik non pertsona bati zeharo kentzen zaion ahalmen aktiboa. Beste garai eta ordenamendu batzuetan, ordea, bai; horixe da erromatar zuzenbidean esklabuen edo heriotza zibilaren kasuan gertatzen zena.
Ezgaituen egoera
Pertsona fisikoaren jarduteko gaitasunari egiten zaion mozketa edo murrizketa da ezgaitzea.
Epaileak erabakitzen du ea ezgaitzea izango den erabatekoa- ezgaitua jaio berri baten pareko bihurtzen duena— edo partziala, jarduteko murrizketa jakin batzuk besterik ezartzen ez dituena.
Ezgaitua zaintzeko erakundeak desberdinak daude, izan daitezkenak: tutoretza, kuratela, guraso-boterea luzatua edo defentsa judiziala. Epaileak esan beharko du horietako zein ezarri behar zaion ezgaituari. Guraso-botere luzatuak eta tutoretzak, esate baterako, ezgaituaren ordezkapen osoa dakar; kuradoreak, berriz, ezgaituaren ekimenak berretsi eta ikuskatu besterik ez du egin behar.
Arlo pertsonalari dagokionez, ezgaituak, ezkondu ahal izateko, medikuaren aldeko informea beharko du, epailearen epaiak kontrakorik esaten ez badu. Naziotartasuna eta auzotartasuna eskuratzeko, berriz, ezinbestekoa zaio legezko ordezkoaren laguntza (Espainiako Kode Zibilaren 20.2 eta 21.2 artikuluak). Espainiako Zigor Kodearen arabera ezgaitua antzutzeko eskaria egin diezaiokete haren ordezkoek epaileari.
Ondarezko eremuan, arau orokorra izaten da ezgaituek ezin dituztela beren ordezkoen edo kuradoreen laguntzarik gabe negozio juridikoak egin (Espainiako Kode Zibilaren 1.263.2 artikulua). Horien onespenik gabe egindakoak deuseztagarriak dira.
Ezgaitze-epaiak irmotasunetik aurrera sortzen ditu efektuak. Horrek esan nahi du epaiaren aurretik egindakoak ezin daitezkeela epaiaren indarrez deuseztatu.
Ahalmen pasiboaren galera
Espainiako Kode Zibilaren 32.artikuluak dioenez heriotzak nortasun zibila iraungitzen du, hots, ahalmen pasiboaren galera heriotzarekin emango da.
Honen harira, aipatu beharra dago, gertaera honekin 3 motatako ondorioak eman daitezkela. Lehenik eta behin, hildakoaren familia-eremuan, ezkontza, guraso izatea, eta tutoretzak desagertuko dira. Horrez gain, ondare-arloei dagokionez, obligazio pertsonalak iraungiko dira eta era berean, nortasun eskubideak mantenduko dira.
Azkenik, azpimarratu beharra dago, heriotza frogatzeko Espainiako Erregistro Zibilera jo behar dela.
Fagosoma
Fagosoma biologia zelularrean fagozitosi bidez xurgatutako partikula baten inguruan eratutako bakuoloa da. Bere barnean molekulak edo zelula mintza garraio aktibo edo pasiboz zeharkatzeko handiegiak diren egiturak egon daitezke.
Bakuolo hau xurgatutako partikularen inguruan zelula mintzaren fusioz sortzen da eta bere barnean mikroorganismo patogenoak daudenean fagolisosomek hauek suntsitzeko gaitasuna dute. Horretarako, lisosomekin bat egiten dute fagolisosomak eratuz. Lisosomek fagosomaren barnean dagoen materia degradatzeko entzimak dituzte.
K.a. 296
K.a. III. mendearen taula (K.a. IV. mende | K.a. III. mende | K.a. II. mende)
K.a. 310ko hamarkada | K.a. 300ko hamarkada | K.a. 290ko hamarkada | K.a. 280ko hamarkada | K.a. 270ko hamarkada
K.a. 301 | K.a. 300 | K.a. 299 | K.a. 298 | K.a. 297 | K.a. 296 | K.a. 295 | K.a. 294 | K.a. 293 | K.a. 292 | K.a. 291
Bailén
Bailén Jaéngo udalerria da, Sierra Morena eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 18.798 biztanle zituen.
Berio futbol zelaia
Berio Gipuzkoako Donostia hiriburuko, Antigua auzoko futbol zelai bat da. Bertan hainbat klub eta ikastetxek entrenatzen eta jokatzen duten arren, zelaiaren jabetza Donostiako Udalarena da. Berioko kirol instalazioek bi futbol zelai, hainbat aldagela, estalitako harmailak eta taberna bat eskaintzen ditu, ikuslearen gozamenerako. Futbol zelaia, 80. hamarkadan sortu zen Berio Futbol Taldearen sorrerarekin.
Kokapena
Berio Futbol zelaia, Donostiako Antigua auzoko Berio Pasealekuko 26. zenbakian dago, bere postakutxa zenbakia 20018 delarik.
Ezaugarriak
Berio Futbol zelaiak 100 pertsona ingururentzako estalitako harmailak eskaintzen ditu. Instalazioak bi futbol zelaiek osatzen dituzte, lehenengoa Futbol 7-koa eta bestea Futbol 11-koa. Futbol 11-ko zelaiak 60 metro neurtzen ditu zabalean eta 100 metro luzetara. Horrez gain, 10 aldagelak eta taberna batek osatzen du kirol gune hau.
Taldeak
Berio Futbol zelaian bost taldek jokatzen dute:
Rhinogobius linshuiensis
Rhinogobius linshuiensis Rhinogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Plectorhinchus pictus
Plectorhinchus pictus Plectorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Haemulidae familian sailkatzen da.
Tropidophorus micropus
Tropidophorus micropus Tropidophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Banaketa
Espezie hau Borneoko endemikoa da. Kalimantanen aurki daiteke, Indonesian eta Sabah eta Sarawak estatuetan, Ekialdeko Malaysian.
Mlynárovce
Mlynárovce Eslovakiako udalerri bat da, Svidníkeko barrutian kokatuta. 11,22 km²ko azalera du eta 220 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1414. urtekoa da.
Portales kalea (Logroño)
Portales kalea (Calle Portales) Logroñoko alde zaharrean kokaturik dagoen kalea da. XX. mendeko zabalkundea izan artean hiriko kale nagusia izan zen. Logroñoko konkatedrala eta merkatuaren plaza daude bertan.
Historia
Portales kalea XV. mendean eraiki zen eta hiriko merkatariek bertan ezarri zituzten denda eta tabernak. Denboran zehar izen desberdinak izan ditu, kale nagusia izanik Espainiako historiako garaiaren arabera aldatuz joan baitzen.
Ezagutzen den aurreneko izena Rúa de las Tiendas ("dendak dauden kalea") da eta berandugo Calle de la Herventia izan zen. "Herventia" izena "hervir" (egosi) hitzetik dator eta hipotesi baten arabera gaizkileak bizirik egosten zirelako jarri zioten izena. 1812an Calle de la Constitución bihurtu zen, Espainiako 1812ko Konstituzioaren omenez eta 1839an Bergarako besarkada izan ondoren Calle de la Paz ("Bakearen kalea") izena hartu zuen. Izen aldaketa honen inaugurazio ekitaldian Baldomero Espartero jenerala izan zen, Logroñon bizi baitzen.
XX. mendean ere izan zuen izen aldaketarik. Espainiako Bigarren Errepublika garaian Calle de la República izena izan zuen eta Gerra Zibilaren ondoren Calle del General Mola izena hartu zuen Emilio Mola jeneralaren omenez. 1979ko urriaren 4an orduko alkate zen Miguel Ángel Marínek Calle Portales izena berreskuratu zuen.
Ospakizunak
Ekainaren 9an Errioxaren eguna ospatzen da eta 11n Logroñoko patroia den San Bernaberen jaiak izaten dira.
Sainte-Croix-du-Verdon
Biztanleria
2007an Sainte-Croix-du-Verdon udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 69 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Portales kalea (Logroño)
Ospakizunak
San Bernabe jaietan 1521eko urriaren 11n Asparrotseko jaunaren tropa nafar-frantsesen setioaren aurkako erresistentzia ospatzen da. Portales kalearen hasieran, Txapitelen etxearen alboan, ezpel hostoz apainduriko San Bernaberen arkua ezartzen da. Jendearen artean, amuarrain frijituak, ardoa eta ogia banatzen da.
Sainte-Croix-du-Verdon
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Portales kalea (Logroño)
Zinema
1956. urtean Juan Antonio Bardem zuzendariak Calle Mayor filmea grabatu zen Logroñon, Portales kalean eta Moderno kafetegian. Veneziako Mostran nazioarteko kritikaren saria jaso zuen.
Sainte-Croix-du-Verdon
Etxebizitza
2007an 281 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 193 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 126 etxeak ziren eta 151 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 40 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.