cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Entropia (termodinamika estatistikoa)
Mikroegoeren kontaketa
Non h Planck-en konstantea, \nu_0 bibrazioaren maiztasun karakteristikoa, eta n bibrazioaren zenbaki kuantikoa (energia maila bezala ere interpretatu daiteke) diren. Nahiz eta n=0 (zero puntuko energia) izan, E_n ez da nulua. Hau Heisenberg-en ziurgabetasunaren printzipioarekin bat dator, izan ere, printzipio honen arabera ezinezkoa da partikula baten posizioa eta momentua aldiune berean zehazki ezagutzea.
Biscarrosse
Biscarrosse (Biscarròssa) Frantziako hego-mendebaldeko kostaldeko hiria da, Landetako departamenduaren iparraldean eta Akitania Berriako eskualdean. Cazaux eta Sanguinet eta Biscarrosse eta Parentis urmaelen artean dago.
Udalerriak 12.209 biztanle zituen 2007an. XV. mendeko eliza, XVI. mendeko gaztelua eta bainu-etxe ospetsua ditu.
Administrazioa
Ondorengo taulan Biscarrosseko alkateak ageri dikra, 1983 urtetik aurrera.
Bhama Srinivasan
Bhama Srinivasan (Chennai, India, 1935eko apirilaren 22a) indiar matematikaria da, multzo finituen adierazpen teoriaren alorrean egindako ekarpenengatik ezaguna. Izan ere, 1990ean Noether Lecture saria irabazi zuen bere ekarpenak sarituz. 1981etik 1983ra Association for Women in Mathematics elkarteko lehendakaria izan zen.
1959an doktoregoa lortu zuen. Problems on Modular Representations of Finite Groups (Multzo Fintuen Modulu Adierazpenen Inguruko Problemak) izenburudun tesia landu zuen Manchesterko Unibertsitateko James Alexander Green matematikariak zuzenduta. Gaur egun, Srinivasan unibertsitate irakasle dabil Chicagoko Illinoisko Unibertsitatean. Guztira, bost doktorego-ikasle izan ditu. Paul Fongek eta biek hainbat ikerketa-artikulu argitaratu dituzte modulu-adierazpen eta Deligne–Lusztigen teorien inguruan.
2012an Ameriketako Estatu Batuetako Matematiken Elkarteko kide bihurtu zen.
Colletes cunicularius
Colletes cunicularius erle espezie bat da, Colletes generoan eta Colletidae familian.
Babylon (New York)
Babylon  New York estatuko herri bat da. Suffolk konderrian kokatua dago. 2010ean 12,166 biztanle zituen, 6.33 kilometro koadrotan banatuta.
Amphisbaena bakeri
Amphisbaena bakeri Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Zenarchopterus pappenheimi
Zenarchopterus pappenheimi Zenarchopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Bereguardo
Bereguardo Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Simon van der Meer
Simon van der Meer (Haga, 1925eko azaroaren 24a - Geneva, 2011ko martxoaren 4a) herbeheretar fisikaria izan zen. Ikasketak bukatuta, Philips enpresan hasi zen lanean, Eindhovenen. 1956an Ikerkuntza Nuklearreko Europar Kontseiluan sartu zen, antiprotoi metagailuaren taldeko ingeniari gisa. Geneva eta Amsterdameko unibertsitateetako doktore honoris causa da, eta atomo sortak hozteko tekniken bultzatzaile nagusia izan da. 1984an Fisikako Nobel saria jaso zuen, Carlo Rubbia kubatarrarekin batera. Lotura elektroniko ahularen oinarriak aurkitu zituen. Zatiki astunak (bitartekariak deituak) –W zatikia (karga negatiboa edo positiboa), batetik, eta Z zatikia (neutroa), bestetik– trukatzean gertatzen da lotura hori. Garrantzi handiko aurkikuntza gertatu zen zatikirik xehenen egitura ezagutzeko eta unibertsoaren ezagutzan sakontzeko.
Pisodonophis hijala
Pisodonophis hijala Pisodonophis generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Hebridetako itsasoa
Hebridetako itsasoa (Sea of the Hebrides) iparraldeko Ozeano Atlantikoan dagoen itsasoa da, Eskoziako mendebaldeko kostaldean dagoena. Iparraldean Minch itsasartea du.
Geografia
Hebridetako itsasoaren mugak ez daude erabat zehaztuta baina gutxi gorabehera esan daiteke honako muga hauek dituela:
Hebridetako itsasoaren barnean badaude hainbat uharte txiki ere:
Petrochromis macrognathus
Petrochromis macrognathus Petrochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Henri Fayol
Henri Fayol (Istanbul, 1841eko uztailaren 29 – Paris, 1925eko azaroaren 19) frantses meategi-ingeniari bat izan zen, kudeaketa eta administrazioari buruzko teoria zientifiko bat osatu zuena, fayolismo izendatzen dena, meategietan bere bizitzan zehar egindako behaketetan oinarrituz. Ezagunak dira bere 14 kudeaketa-printzipioak, kudeatzailearen ezaugarri, ekintza eta tresna zenbaitekin osatzen direnak.
Bizitza
Bere aita André Fayol izan zen, eraikin-ingeniari bat. Istanbulen lantegi berri bateko lanak zuzentzen ari zela jaio zen Henri Fayol, bere aita eraikitzen ari zen lantegitik oso gertu, Istanbuleko periferian. Frantzia hegoaldeko La Voulte-sur-Rhône herrian egin zituen bere lehenengo ikasketak, bertatik gertu zegoen Valence hirian eskola politeknikoan sartu zen. 1960 urtean, 19 urterekin, Saint-Etienneko Meategi-eskolan gradutatu eta urte horretan bertan hasi zen lanean meategi batean. 34 urterekin, 1875 urtean, Adélade Céleste Marie Saulérekin ezkondu zen. Ordurako meategiko zuzendaria zen. 1888 urtean, konpainiako zuzendari izendatu zuten.
Svetlana Gannuxkina
Svetlana Alekseievna Gannuxkina (Mosku, Errusia, 1942ko martxoaren 6a) errusiar matematikari eta giza eskubideen aldeko ekintzailea da. 2010ean Bakearen Nobel Saria irabazteko hautagaia izan zen.
Gannuxkinak hainbat urtez egin zuen lan Moskuko Unibertsitatean. 1990ean Hiritar Laguntza (Grazhdanskoe Sodeistvie) izeneko gobernuz kanpoko erakundearen sorreran parte hartu zuen. GKE honek etorkinen eta iheslarien giza eskubideen alde egiten du errusiar gizartean. 2015etik Errusiako Gobernuak delako erakundea kanpoko agentetzat hartzen du.
2006an Homo Homini Saria irabazi zuen giza eskubideen alde egindako ekintzaile-lanagatik.
Clintwood (Virginia)
Clintwood Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Dickenson konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 2082
NGC 2082 galaxia espiral bat da, Dorado konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Thompson (Connecticut)
Thompson Connecticuteko herri bat da. Windham konderrian kokatua dago. 2010ean 9,458 biztanle zituen, 121.57 kilometro koadrotan banatuta.
Pisodonophis hoeveni
Pisodonophis hoeveni Pisodonophis generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Borgarello
Borgarello Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Borgarellok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bainbridge (New York)
Bainbridge  New York estatuko herri bat da. Chenango konderrian kokatua dago. 2010ean 1,355 biztanle zituen, 3.21 kilometro koadrotan banatuta.
Frantzisko I.a Lorrenakoa
'''Frantzisko I.a Lorrenakoa, Joinvilleko printzea, Guiseko II. dukea, Aumaleko dukea''' (Bar-le-Duc, Lorrena, 1519ko otsailaren 17a - Saint-Hilaire-Saint-Mesmin, Frantzia, 1563ko otsailaren 24a) Guiseko etxeko soldadu eta politikaria izan zen.
Biografia
Gudari handia izan zen. Karlos V.aren kontra nabarmendu zen, batez ere Metzeko guduan. 1553an, Paulo III.ari laguntzeko Italiara bidalitako osteen buruzagitza hartu zuen, baina Saint-Quentingo hondamenaren ondoren berriro deitu zioten eta egoera aldatu zuen (Calais).
Frantzisko II.a errege egin zutenean, protestanteen kontra hasi zen (Amboiseko zapalkuntza, 1560). Frantzisko II.a hil zenean Katalina Medicik bultzatu nahi zuen bake akordioa hautsi zuen Wassyko sarraskiaz (1562) eta Condé garaitu zuen Dreuxen. Orléansgo setioan Poltrot de Mérék tiroz zauritu eta sei egun geroago hil zen.
Anfion
Greziar mitologian Anfion Zetoren anaia bikia eta Zeus eta Antioperen semea da.
Beste mitologia batzuetan ez bezala, non bikiek euren arteko izaera ezberdina adierazten duten, zintzotasuna gaiztotasunarekin edo norberekoikeria altruismoarekin orekatuz, Anfionek eta Zetok guztiz kontrakoa irudikatu zuten, anaien arteko ulermenaren eredu izan ziren, euren arteko leiha beharrean, konpentsazio eredua ziren: Zeto, indarrezko lanetan nabarmentzen zen bitartean, Anfion, delikatua zen, musika eta artean interesatua.
Hermes izan zen bere jagolea, esaten denez, jainkoak propio oparitu zion lira bat eta jotzen erakutsi zion, eta hain ondo egiten zuen, ze, Tebasen eraikuntzan (berak eta bere anaiak sortutakoa eta non biak elkarrekin erregeak izan ziren) Zetok bloke astunak eraman behar zituen bitartean, Anfionek egiten zuen bakarra, bere lira jotzea zela, modu batean, ze harriek jarraitu egiten zioten eta euren tokian jartzen ziren.
Anfion Nioberekin ezkonduta egon zen, Lidiako erregearen alaba, norekin seme-alaba mordoa izan zuen. Zoritxarrez, zortea ez zen bere aldeko egon, eta bere seme-alaba guztiak oso modu tragikoan hil ziren.
Bere zoritxarreko historia gora-behera, Anfion erotu egin zen eta Tebaseko Apoloren tenplua suntsitu nahi izan zuen bere amorrua askatzeko, baina jainkoak, honegatik, zigortu egin zuen Tartaroan.
El Puig
2011ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 9.097 biztanle zituen.
Shah Jahan
Mirza Shahabuddin Baig Muhammad Khan Shah Jahan (Sha Jahan edo Shajehan ere deitua, 1592ko urtarrilak 5-1666ko urtarrilak 22), mogoldar inperioaren gobernaria izan zen Indian 1628 eta 1658 bitartean. Sha Jahan izena, persieratik dator, شاه ‌جهان, "munduko erregea" esan nahi duena, eta bereziki Taj Mahala eraiki zuelako da ezaguna, bere bigarren emaztea izan zen Arjumand Bano Begumentzako, Mumtaz Mahal (Jauregiko Bitxia) bezala ezaguna, monumentua zena, honekin, 1612ko maiatzean ezkondu zelarik, 20 urte zituenean.
Hainbat eraikinen bultzatzailea izan zen, hauetariko batzuk gaur egun Gizateriaren Ondare izendatu dituelarik UNESCOk:
Teresa Moure
María Teresa Moure Pereiro (Monforte de Lemos, Galizia, 1969ko irailaren 21 - ) galiziar idazlea da.
Ibilbidea
Hizkuntzalaritza orokorrean doktorea da eta Santiagoko Unibertsitateko Filosofia eta Filologia fakultateetan irakasten du. 2011ko hauteskunde orokorretan, BNGk Senaturako hautagai izan zen, baina ez zuten hautatu.
Zenarchopterus philippinus
Zenarchopterus philippinus Zenarchopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Baldwinsville (New York)
Baldwinsville  New York estatuko herri bat da. Onondaga konderrian kokatua dago. 2010ean 7,378 biztanle zituen, 8.01 kilometro koadrotan banatuta.
Colletes daviesanus
Colletes daviesanus erle espezie bat da, Colletes generoan eta Colletidae familian.
Stoiocus
Stoiocus, Euskal mitologiako jainkoa; Akitania erromatarrraren garaian Pirineo aldean. Berari buruzko inskripzioa Asque-n azaldu zen, Bagnéres-de Bigorre herrian.
Ez dugu berari buruzko ezaugarririk ezagutzen.
Inskripzioa
DEO STOIOCO D.C: JVL. JUSTI NUS VATVUM SOLVIT LUBENS MERENTI
Amphisbaena camura
Amphisbaena camura Amphisbaena generoko animalia da. Narrastien barruko Amphisbaenidae familian sailkatuta dago.
Bombus consobrinus
Bombus consobrinus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Petrochromis orthognathus
Petrochromis orthognathus Petrochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
San Piarres Usakoa
San Piarres Usakoa Donazaharreko eliza katolikoa da.
Gerd Binnig
Gerd Binnig (Frankfurt am Main, 1947ko uztailaren 20a) alemaniar fisikaria da. Fisika Nobel saria eman zioten 1986an –EAF Ruska eta H. Rohrerrekin batera– tunel efektuaren bitartez lortutako ekorketa-mikroskopioaren garapenagatik. IBMrako lan egin zuen.
San Piarres Usakoa
Eliza XII. mendekoa da, Orreagako monasterioaren menekoa zena. Hau ere eraitsia izan zen eta portale erromanikoa besterik ez zen geratu. 1630. urtean berriztatua izan zen. Eraikin erromaniko hau 1986ko irailaren 1ean monumentu historiko izendatu zuten.
Darmannes
Darmannes Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Darmannes udalerrian erroldatutako biztanleak 255 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 103 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 103etxeak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 86 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 57 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 172 ziren, horien artean 142 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 142 pertsona aktiboak lanean(79 gizon eta 63 emakume) zeuden.. 30 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Darmannes udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 256,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.600 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
Ipar Al Batinah
Ipar Al Batinah (محافظة شمال الباطنة, Muḥāfaẓat Šamāl al-Bāṭinah) Omango 11 gobernoratoetako (muhafazah) bat da. 2011n eratu zen, Al Batinah eskualdea bitan banatu zutelarik. 483.582 biztanle zituen 2010ean. Hiririk garrantzitsuena Sohar da.
Hego Esporadak
Hego Esporadak (grezieraz: Nóties Sporádes) greziar uhartedia da, Zikladak eta Turkia artean dagoena. Dodekaneso eta iparraldeko uharte batzuk (batez ere Samos eta Ikaria) osaturik dago. Batzuen ustez Kios eta Lesbos uharteak ere uhartedian daude.
Ipar Al Batinah
Barrutiak
Eskualde honen barnean 6 barruti (wilayat) daude:
Clover (Hego Carolina)
Clover Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. York konderrian dago, Hego Carolina estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lezo
Lezo Gipuzkoako ipar-ekialdeko udalerria da. Oiartzualdeko eskualdean dago, Errenteriarekin, Pasaiarekin eta Oiartzunekin batera. 0 biztanle zituen. urtean
Geografia
Lezo Jaizkibel mendiaren eta Pasaiako badiaren artean kokaturik dago, Errenteria eta Pasai Donibaneren arteko bidean. Gaintxurizketa gainean ere Lezoko auzune batzuk badira.
Antzinaroa
Lezok badian antzina zuen kokagune estrategikoak bide ematen digu hipotesi gisa seinalatzeko bere lurretan erromatarrek portu bat eduki zutela, gaur egun parrokia-eliza dagoen muinoaren babesean. Interesgarria da zenbait toponimo nabarmentzea, esaterako, "Port de Lazon" XIII. mendean eta "Portua" XVII. mendean, Zubitxoren inguruetan, gaur egun badiako uretatik lehorraldera urrun dauden guneetan.
Erdi Aroa
Lezoko herrialdean finkaturiko populazio-gune baten lehen aztarrenak X. mendetik datozkigu, Oiartzun ibaiaren bailara Nafarroako erregeren menpean zegoeneko garaietatik alegia. Historiako momentu hura, oro har, segurtasun faltak markatu zuen, are gehiago gure kasuan, pirata normandiarren harrapaketa-erasoak medio. Halere, XIII. mendean jadanik, Gipuzkoa Gaztelako Erresumak hartuz gero, Done Jakue Bidearen itsasaldeko pausalekuetariko bat bilakatutako hirigune txiki bat izaki, eta itsas lanetan gero eta gehiago saiatzen zen populazioa zuela, Lezoren lurralde-esparrua zedarriturik geratu zen.
Aro modernoa
XVI. mendean eta XVII.aren zati batean, nolabait ere oparotasun garaia, itsasoari lotutako jarduerek egundoko garapena izan zuten Lezon nekazaritzaren aldean. Horretan eragin handia izan zuen Pasaiako portuaren garrantzi estrategikoak, eta halaber, merkantzien karga eta deskargari dagokienez bertakoek eduki zituzten itsas pribilegioek.
Alabaina, XVII. mendeko krisiaz gero, ekonomia nekazaritzara itzuliz joan zen poliki-poliki, harik eta XVIII. mendearen bukaerarako Lezoko ekonomian garrantzirik zeukan itsas lanbide bakarra itsas bazterreko arrantza izan arte. Laborantza, aitzitik, aberasturik suertatu zen, neurri batean teknika berriak erabiltzeagatik eta kanpotik ekarritako laboreak sartu zirelako, esate baterako artoa eta patata.
Herria
Lezoko hirigunea garai hartan Gurutze Santuaren plazara biltzen ziren antzinako Kale Nagusiak eta San Joan kaleak, parrokia- elizatik hurbileko zenbait etxek (esaterako, Jauregia eta Lezoandia etxea) eta Bizkaia auzoak osatzen zuten. Etxeetan ugariak ziren baratzeak eta dolareak. Alabaina, bertako jendearen enpleguak gehienbat itsas bazterreko arrantza, balearen eta bakailaoaren arrantza, Andaluziarekin eta Amerikarekin merkataritza, itsasohointza, Erregeren Armada eta ontzigintza izan ziren. Interesgarria da nabarmentzea 1641 eta 1750. urteen artean parrokiako zenduen liburuan erregistraturikoen %18 baino gehiago itsasoan edota Euskal Herritik kanpo hil zela.
Nekazaritza arloan, eskualdean, baserria izan zen produkzioaren oinarrizko gunea. Horrelako jarduera nagusiak lan hauetara biltzen ziren: gari, arto eta barazkien laborantza, sagardogintza, eta behi, ardi eta zerrien hazkuntza.
Era berean, Lezok Pasaiako portuan duen kokaguneak bi ontziraleku eta ontziola batzuk edukitzeko bide eman zuen. Ontziraleku nagusiak, Lezoko kaikoak, Kale Nagusitik eta San Joan kaletik bidexka ugari zituen; arrantzontzi txiki eta txalupentzako babeslekua izan zen. Bestea, Portua izeneko ontziralekua, Bekoerrotako itsasadarrean kokatua pasaiarien ontziak abiatzen ziren tokia zen Herrera edo badiako edozein puntutara joateko.
Port de la Borda izenez ere ezagunak ziren Lezoko Erregeren Ontziolak. XVIII. mendetik aurrera Bordalaborda izena hartu zuten. Port de la Bordako itsasadarrean kokaturik zeuden, Bizkaia auzoan, eta bertan Lezoko arotz eta itsas-arotz ugari aritu zen lanean. Espainiar Inperioko garrantzitsuenetakoak izan ziren. 1597an hasi ziren eraikuntza lanak Antonio Urkiola jenerala, superintendentea, eta Onofre Isasti gaztea hornidura arduraduna zirela. Ontziolen alboan soka lantegi handi bat eta Maria Magdalenari eskainiriko ermita ere bazeuden.
Lezo Unibertsitate izenarekin, 1203tik XIX. mendearen lehen herenera arte, Hondarribiaren jurisdikziopean egon zen, XIX. mendean lortu zuen herri izaera bere udaletxe eta guzti. Lehen ere bitan saiatua zen izaera hori lortzen, 1615ean Hazienda Kontseiluaren aurrean eta 1754an Gaztelako Kontseiluaren aurrean, beti Irun eta Pasai Donibanerekin loturik egon baitzen.
Aro garaikidea
XVIII. mende amaieratik 1876 arte Lezok, probintzia osoak bezala, gerrate eta eskasia aro luzea bizitu zuen, XIX. mendea bukatu baino lehenago, ordea, industrializazioa, eta ondorioz, modernizazioa hasi ziren. XX. mendean zehar industria garapenak hazkunde demografiko handia eragin du.
Independentziako gudaren ondotik baxurako arrantzak Lezoko ekonomian berebiziko garrantzia izaten jarraitu zuen, nahiz eta 1816 eta 1817ko hondoratzeetan bi txalupa galdu eta 16 arrantzale hil. Industriak eragin izugarria izan zuen gerora eta baxurako arrantza desegin zuen. Era berean, nekazaritzaren nagusitasunarekin ere bukatu zuen.
Lezoren industria garapenaren hasiera XIX. mendekoa da. Hala, 1857an Errenteriako "Sociedad de Tejidos de Lino"ren menpeko 8 ehundegi bakarrik baldin zeuden, bakoitzak lagun bati lan ematen ziola, eta mende bukaerarako zenbait lantegi zabaldu ziren. 1901ean hiru ziren: "La ocasión" teila eta adreilu fabrika, 34 langilerekin; "Sociedad Anónima Española de Productos Tárticos", 30 langilerekin; eta "Ustekabekoa" tapiz eta ehun fabrika, 6 langilerekin. Gainera, lezoar askok Errenteriako lantegietan egiten zuen lan.
1923 baino lehenago, lantegi berriak zabaldu ziren, "Unión Alcoholera Española" legami fabrika, "Unión Comercial Pakers" galleta fabrika, "Guittet y Cía. berniz eta sekante fabrika, "Fabrica Española de Papeles Químicos, S.L." eta "Castellanos y Cía." upel fabrika.
1950az geroztik, Francoren diktadura garaian, industrializazioa arrunt azkartu zen, immigrazio uhin handia eragin zuena. Horrek ekarri zuen hiritartzearen ondorioz, etxe asko egin ziren, karrika eta auzo berri ugari sortu eta baserri asko galdu ziren.
Demografia
2019an 6.102 biztanle zituen Lezok. Horietatik %17,91k 65 urte edo gehiago zituen. Eta atzerrian jaiotakoak %6,62 ziren.
Politika
2007ko maiatzaren 25eko udal hauteskundeetan 2.852 hauteslek hartu zuten parte, hautes erroldaren % 57,93k. Alderdien botoak honela banatu ziren: EAE-ANVk zortzi zinegotzi, EAJk hiru zinegotzi, PSE-EEk zinegotzi bat eta EB-Aralar koalizioak beste zinegotzi bat.
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, Bildu koalizioko Ainhoa Zabalo hautatu zuten alkate. Hauteskunde horietan ezker abertzalearen ordezkari zen Bildu koalizioak bederatzi zinegotzirekin gehiengo osoa lortu zuen. EAJ alderdiak hiru zinegotziak mantendu zituen, eta PSE-EEk bat.
2015eko udal hauteskundeetan aldaketa nabarmena gertatu zen, EAJ izan baitzen boto gehien eskuratu zuen alderdia. Hiru zinegotzi gehiago lortu zituen, aurreko hauteskundeetan baino hiru gehiago. Bilduren ondorengoa zen Euskal Herria Bildu koalizioak, berriz, hiru zinegotzi galdu zituen eta seirekin geratu zen. PSE-EEk lehendik zeukan zinegotzia mantendu zuen. Emaitza horien ondorioz, EAJ alderdiko Kepa Garbizu hautatu zuten alkate.
2016an, Atez atekoaren emaitzak ikusita, Pello Garbizu (EAJ) alkateak Atez atekoa mantentzeko akordioa egin zuen EHBildurekin. Gipuzkoa Buru batzar eta PSE-EE ko zinegotziak ez zeuden ados eta ika-mika horien ondorioz dimisioak eman zituzten EAJko zinegotzi batek eta Pello Garbizuk berak. Jesus Maria Martiarena jarri zuten alkate eta akordioa hautsi zuten.
2019ko udal hauteskunde etan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 1.418 boto eta 6 zinegotzi. EAJ-PNVk 1.310 boto eta 6 zinegotzi. PSE-EEk 277 boto eta zinegotzi 1. PPk 32 boto eta zinegotzirik ez. Jesús Mari Martiarena (EAJ) izendatu zuten alkate, PSE-EEren babesarekin.
Alkateak
Hauek izan dira Lezoko azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
b 2003ko hauteskundeetan, Lezoko ezker abertzaleko hautagaitza (ordu arte alkatetza izan zuena) legez kanpo utzia zuten Espainiako Legebiltzarrak eta Espainiako Justizia administrazioak, Espainiako Alderdien Legea zela bide.
c Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu, Eusko Abertzale Ekintzaren hautagai bezala.
d 2016ko martxoan Kepa Garbizu alkateak dimisioa aurkeztu zuen.
Ekonomia
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak herrian: Lehen sektorea BEGaren %0,2. Bigarren sektorea %38,1. Hirugarren sektorea %53,3. Eraikuntza %8,4.
Euskara
2016an herritarren %60,29 euskalduna zen.
Gipuzkera (erdialdeko euskara) egiten da Lezon. Aurreko mendeetan, ordea, Lezoko euskara iparraldeko goi nafarrera zen; Irungo aldaerakoa, zehazki esanda. Halaxe sailkatu zuen orduko hartan Luis Luziano Bonapartek, eta geroztiko euskalariak bat etorri ziren. XX. mendearen bukaeratik, ordea, gipuzkeraren aldaera bat da Lezokoa; zehazki, Bidasoko euskara, Koldo Zuazok eta beste hainbat euskalarik egindako dialektologia azterketetan agertu denez.
Ereserkia
Tomas Garbizuk idatzi zuen Lezoko Herria:
Itsaso gainetik
Jaizkibel mendia. (Bis)
Mendi gibelean
Jaizkibel oinetan
Lezoko herria.
euskaldun jendea, (Bis)
antzinetik baita
guztiz ezaguna
Gurutze Ahalduna.
zelai baserri,
ohitura zaharrak,
agurgarriak,
herriko seme gizon argiak.(Bis)
Gora, gora Lezo
Slovenj Gradec
2012ko erroldaren arabera 7.557 biztanle ditu.
Lezo
Ereserkia
hain izen haundiko, (Bis)
gure aurrekoen
Slovenj Gradec
Geografia
Mislinja haranean kokaturik dago, Karavanke mendien ekialdeko muturrean, Austriarekiko mugatik gertu.
Etimologia
Slovenj Gradec izenak "gaztelutxo esloveniarra" esan nahi du. Alemaniarrek eslaviarrei Windisch izena ematen zieten, hortik alemanierazko Windischgraz ("eslaviarren gaztelua") izena.
Lezo
Ereserkia
sorleku garbia
Slovenj Gradec
Historia
1091eko agiri batean aipatzen da Gradec. 1220tik aurrera Windisch-Graetz familiaren lurrak izan ziren, garai hartan Estiriako dukerriaren barnean zegoen, eta hala iraun zuen 1918an Austria-Hungariako Inperioa desegin zen artean.
XIX mendetik aurrera Eslovenia barnean zegoen alemaniera hiztunen "uhartea" izan zen, 1880ko erroldak %75ak alemanieraz hitzegiten zuela erakutsi zuen. Lehen Mundu Gerraren ondoren hauetako gehienez Austriara alde egin zuten. Bigarren Mundu Gerran naziek okupatu zuten herria eta biztanleek germanizazio bortitza izan zuten. Jugoslaviako partisanoek askatu zuten herria eta alemaniazaleak kanporatuak izan ziren.
1950etik aurrera industrializazio azkarra gertatu zen eta Esloveniako Karintiako hiri nagusia bihurtu zen.
2012an Maribor hiria Europako kultura-hiriburu izendatu zuten, eta izendapen horren barnean Slovenj Gradec eta Ptuj ere sartu zituzten gertutasunagaitik.
Gangster Squad (filma)
Gangster Squad 2013. urteko akziozko polizia filma da Ruben Fleischerrek zuzendua. Protagonista nagusien roletan daude Josh Brolin, Ryan Gosling, Nick Nolte, Emma Stone eta Sean Penn aktoreak. Bigarren mailako roletan Jack Conley aktoreak Eugene Biscailuz Los Angelesko jatorri euskalduneko sheriffaren papera betetzen du. Warner Bros etxeak ekoiztu zuen.
Argumentua
Benetako pertsonaia izenak eta gertaera batzuk daude filmaren argumentuaren oinarrian, baina fikzio elementu asko jaurtita gainera.
1949. urtean Los Angeles hirian, Mickey Cohen mafia eta gaizkintzaren figurarik bihurtu da. Jatorri juduko Cohen gaizkileak erosita ditu hiriko zenbait botere gune, nahi bezala bere negozio ilunak garatzeko. Los Angelesko Poliziako Bill Parker buruzagiak talde berezi bat antolatuko du Cohenen aurka egiteko.
Eugene Biscailuz sheriff eusko-estatubatuarra
Bigarren mailako pertsonaietako bat da Eugene Biscailuz Los Angelesko jatorri euskalduneko sheriffa. Sheriffaren polizia atala ez da Los Angeles hiriko bera, konderrikoa baita, eta filmaren argumentuan Cohen gaizkileak erosita duen polizia gorputza da. Biscailuz bera Cohenen lagun gisa ageri da eszena batzuetan, eta beste batzuetan bere nahiak ez betetzeagatik mesprezatzen duen panpin gisa ageri da,
Eugene Biscailuzen biografian ez dago puntu honen egiazkotasunerako zantzurik. 1949. urtetik aurrera sherif postuan jarraitu zuen, eta ohorez erretiratu zen 1956. urtean, bizi osorako sheriff postu ohorezkoa eman ziotelarik.
Le Bourg-d'Oisans
Biztanleria
2007an Le Bourg-d'Oisans udalerrian erroldatutako biztanleak 3.352 ziren. Familiak 1.347 ziren, horien artean 428 pertsona bakarrekoak ziren (200 bakarrik bizi ziren gizonak eta 228 bakarrik bizi ziren emakumeak), 402 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 429 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 88 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 1.872 etxebizitza zeuden, 1.383 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 303 bigarren erresidentzia ziren eta 186 hutsik zeuden. 1.160 etxeak ziren eta 700 apartamentuak ziren. 1.383 etxebizitza nagusietatik 798 bere jabearen bizilekua ziren, 526 alokairuan okupaturik zeuden eta 59 doan lagata zeuden; 49 etxek gela bat zuten, 175 etxek bi zituzten, 249 etxek hiru zituzten, 367 etxek lau zituzten eta 543 etxek bost zituzten. 858 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 675 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 512 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Saint-Girod
Saint-Girod Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Le Bourg-d'Oisans
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Limp Bizkit
Limp Bizkit 1994an Floridan (AEBetan) sortutako nu metal musika taldea da. Kornekin batera, generoa (nu metal alegia) sortu eta zabaldu zuten. 1990eko hamarkadaren bukaeran zein hurrengo hamarkadaren hasieran arrakasta handia lortu zuten eta 30 miloi disko baino gehiago saldu dituzte mundu osoan. Hala ere, batzuetan ez dute oso kritika onik jaso, batez ere azken urteotan. Hip-hopek eragindako errimak, letra esplizitoegiak eta Fred Dursten papera dira horren adibidea.
Saint-Girod
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Le Bourg-d'Oisans
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.103 ziren, horien artean 1.632 aktiboak ziren eta 471 inaktiboak ziren. 1.632 pertsona aktiboetatik 1.543 lanean zeuden (813 gizon eta 730 emakume) eta 89 langabezian zeuden (36 gizon eta 53 emakume). 471 pertsona inaktiboetatik 157 erretiraturik zeuden, 172 ikasten zeuden eta 142 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Girod
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Le Bourg-d'Oisans
Diru sarrerak
2009an Le Bourg-d'Oisans udalerrian 1.383 unitate fiskal zeuden, 3.352,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.700 euro zen.
Saint-Girod
Etxebizitza
2007an 220 etxebizitza zeuden, 196 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 208 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 196 etxebizitza nagusietatik 181 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 116 etxek bost zituzten. 166 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 64 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 120 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Le Bourg-d'Oisans
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 334 komertzioetatik, 13 erauzte enpresak ziren, 9 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 42 eraikuntza enpresak ziren, 69 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 49 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 17 finantziazio enpresak ziren, 17 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 46 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Saint-Girod
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Le Bourg-d'Oisans
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 79 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 1 funeraria, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 11 igeltseroak, 4 margolariak, 9 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 12 jatetxeak eta 6 higiezinen agentziak.
Saint-Girod
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 361 ziren, horien artean 282 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 282 pertsona aktiboetatik 264 lanean zeuden (148 gizon eta 116 emakume) eta 18 langabezian zeuden (4 gizon eta 14 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Le Bourg-d'Oisans
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 40 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 6 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 9 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Saint-Girod
Diru sarrerak
2009an Saint-Girod udalerrian 199 unitate fiskal zeuden, 571,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.184 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
2000. urtean Saint-Girod udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 207 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Leon M. Lederman
Leon Max Lederman (New York, 1922ko uztailaren 15a - Rexburg, Idaho, 2018ko urriaren 3a) estatubatuar fisikaria izan zen. New Yorkeko Columbiako Unibertsitatean egin zituen fisikako ikasketak eta bertako irakasle izan zen 1951n. 1988an Fisikako Nobel saria jaso zuen, Melvin Schwartz eta Jack Steinberger fisikariekin batera, neutrinoen gainean egin zituen ikerketengatik.
Le Bourg-d'Oisans
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Bourg-d'Oisans udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 312 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Saint-Girod
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Le Bourg-d'Oisans
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Le Bourg-d'Oisans udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 570 ikaslekin.
A-70
A-70 edo Alacanteko Saihesbidea El Campello eta Elx lotzen duen autobia da.
Le Bourg-d'Oisans
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ángel González
Biografia eta lana
Hemezortzi hilabeterekin aita galdu zuen, eta horrek eragin nabarmena izan zuen bere haurtzaroan. Espainiako Gerran ere, familiari galerei eta oztopoei aurre egitea egokitu zitzaion. 1936an, frankistek Manolo anaia erail zuten; Pedro anaiak atzerrira ihes egin behar izan zuen, errepublikaren alde egindako ekintzengatik, eta Maruja arrebak ezin izan zuen irakasle-lanik egin, arrazoi berarengatik.
Zenarchopterus quadrimaculatus
Zenarchopterus quadrimaculatus Zenarchopterus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Ángel González
Biografia eta lana
1943ean tuberkulosiak jo zuen, eta León probintziako (Espainia) Páramo del Sil herrira joan zen, sendatzeko tratamendua jasotzera. Hango atsedenaldiko ordu luzeetan poesiarekin zaletu zen, eta bera ere poesia idazten hasi zen. Hiru urte geroago, ozta-ozta osatu ostean, Oviedora itzuli zen. Zuzenbide- eta irakasle-ikasketak egin zituen Oviedoko Unibertsitatean, eta 1950ean Madrilera joan zen, kazetaritza ikastera.
1954an, oposizioak gainditu eta Herri-lanetako Ministerioko Administrazio Zibilean hasi zen lanean. Lehenengo Sevillara bidali zuten, baina 1955ean eszedentzia bat eskatu zuen eta Bartzelonara joan zen. Han, argitaletxe batzuetako estilo-zuzentzaile gisa lan egin zuen, eta Bartzelonako Eskola zeritzon taldeko poetak ezagutzen hasi zen, hala nola Carlos Barral, Jaime Gil de Biedma, José Agustín Goytisolo eta Gabriel Ferrater.
1956an lehenengo poesia-liburua argitaratu zuen, Áspero mundo, gerraosteko ume gisa bizi izandako esperientziak bultzatuta, eta lan horrekin Adonais Sariaren accesit bat irabazi zuen. Madrilera itzuli zen, berriro ere Administrazio Publikoan lan egitera, eta bere belaunaldiko poeta-taldea ezagutu zuen —hots, Juan García Hortelano, Gabriel Celaya, Caballero Bonald eta beste batzuk—, gerora 50eko Belaunaldia izendatuko zena. 1959an Antonio Machado poetaren heriotzaren hogeigarren urtemugako ekitaldian parte hartu zuen, Colliure-n, Frantzian.
1970ean Albuquerque-ko Mexiko Berriko Unibertsitatean hitzaldi batzuk ematera gonbidatu zuten. Hitzaldien ostean, seihileko batean eskolak ematen geratu zen. Horrela, bada, AEBetan bizitzen jarri zen, eta 1973an Utah, Maryland eta Texas-eko unibertsitateetan egon zen, haietan ere irakasle gonbidatu moduan. 1974an Mexiko Berriko Unibertsitatera itzuli zen, orduko hartan Espainiako Literatura Garaikideko irakasle finko gisa lan egitera. Lan horretan erretiratu zen, 1993an. Urte berean Susana Riverarekin ezkondu zen, zeina 1979an ezagutu baitzuen. Erretiratu ondoren, Mexiko Berrian bizitzen jarraitu zuen; alabaina, 2006tik aurrera gero eta gehiagotan bidaiatzen zuen Espainiara. 2008ko urtarrilaren 12an hil zen, Madrilen, 82 urterekin, urte luzeetan pairatutako arnas gutxiegitasun kronikoaren ondorioz.
Poesia soziala egiten zuen, ironiaz josia, eta denboraren iragaiteaz eta maite-kontuez ere jarduten zuen. Hizkuntza garbi eta gertukoa zerabilen, eta bere hitzetan nabarmenak dira elkartasunaren eta askatasunaren aldeko adierazpenak.
Poesia
•	Áspero mundo (1956) •	Sin esperanza, con convencimiento (1961) •	Grado elemental (1962) •	Palabra sobre palabra (1965) •	Tratado de urbanismo (1967) •	Breves acotaciones para una biografía (1971) •	Procedimientos narrativos (1972) •	''Muestra de... algunos procedimientos narrativos y de las actitudes sentimentales que habitualmente comportan'' (1976) •	Muestra, corregida y aumentada, de algunos procedimientos narrativos y de las actitudes sentimentales que habitualmente comportan (1977) •	Prosemas o menos (1985) •	Deixis en fantasma (1992) •	Otoños y otras luces (2001) •	Nada grave (hil ostekoa)
Sariak
1962an, Pariseko Ruedo Ibérico argitaletxearen Antonio Machado Saria, Grado elemental liburuagatik 1985ean, Letren Asturiasko Printzea Saria 1991n, Poesiako Nazioarteko Salerno Saria 1996an, Espainiako Errege Akademiako (RAE) kide 1996an, Poesia Iberoamerikarraren Reina Sofía Saria 2001ean, Artearen eta Letren Julián Besteiro Saria 2004an, Federico García Lorca Poesiako Nazioarteko Sariaren lehenengo irabazlea
Euskaraz
Munduko Poesia Kaierak: Angel Gonzalez (Susa, 2016; itzultzailea: Gerardo Markuleta). Poemen antologia bat.
Kanpoko estekak
Munduko Poesia Kaierak: Angel Gonzalez, bildumaren zuzendari Beñat Sarasolaren hitzaurrearekin
Mendebaldeko Kazakhstan
Mendebaldeko Kazakhstan (Батыс Қазақстан облысы, Batıs Qazaqstan oblısı) Kazakhstango probintzia bat da. Hiriburua Oral da (Uralsk eta Ural'sk bezala ere ezaguna) 200.000 biztanle inguru ditu.
Cloverland (Wisconsin)
Cloverland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Douglas konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Salsabil
Salsabil ( سلسبيل Salsabīl ) islamaren eta bahá'í fedearen terminoa. Salsabiil edo Salsabeel ere idatz daiteke, baina gehienetan "Salsabil" izena erabiltzen da.
Islama
(Korana, 76. sura: Gizona (Al-Insaan), 17 eta 18. txatalak) Aurreneko txatalean, paradisuan sartzen direnei ematen zaien edaria aipatzen da. Oso litekeena da, beraz, hurrengoan aipatzen den iturria edari horren sorburu izatea.
Bahá'í fedea
Bahá'í fedearen iruditerian oso presente dago paradisuko iturburuaren irudia, jakituria, desatxikimendua eta ontasun guztien inspirazio-iturburu gisa. Idazteunetan hainbat aldiz aipatzen da سلسبيل Salsabil hitza, Bahá'u'lláh-ren idazkietan, batik bat, Koranean ematen zaion adierari helduta. Modu desberdinetara ekarri da Salsabil hitza euskarara, testuinguruaren arabera; hala nola, jainkozko misterioaren erreka, isuri gozoko iturria, usaingozoko uhinak, aukeratutako ardoa, ur gardenak, santutasun mistikoaren ibaia, jario gozoa, eta abar. Oi ene neskamearen seme!
Errukitsuaren mihitik edan ezazu jainkozko misterioaren erreka (Salsabil), eta jainkozko hitzaren egunsentitik beha ezazu zuhurtziaren goiz-izarraren distira ageria...
(Hitz Ezkutuak, Persierazko 78.a)
Besteak
Salsabil, Irango Teheranen dagoen auzo zahar baten izena ere bada.
Woodrow Wilson
New Jerseyko gobernatzailea 1910ean izendatuta, 1913an hautatu zuten presidente. Lehen agintaldian lege ugari jarri zituen indarrean. Berriro 1916an aukeratua, bigarren agintaldi horren ardatz nagusia Lehen Mundu Gerra izan zen: neutral izateko ahaleginak egin zituen, baina alemaniarrek Estatu Batuen ontziak hondoratu ondoren, gerran sartu behar izan zuen. Aliatuen alde eginda, 1917an Europara soldaduak bidaltzen hasi zen. Herrialdeko ekonomia kontrolatu zuen eta maileguen bidez behar adina diru bildu zuen. Gerraren kontrako mugimenduak, Alderdi Sozialistakoa esaterako, geldiarazi eta isilarazi zituen. Afera militarretatik at, Aliatuei eman zien dirulaguntza eta hornidurei esker, haien garaipena ahalbidetu zuen. Parisa joanda, Versaillesko Hitzarmena osatzen lagundu zuen, eta Nazioen Ligaren sortzaileetako bat izan zen. Nolanahi ere, AEBetako senatuak ez zuen Versaillesko Hitzarmena baieztatu, eta, horren ondorioz, herrialdea Nazioen Ligatik kanpo geratu zen. Barne politikari dagokionez, gerra garaiko oparotasuna gerraosteko depresio bihurtu zen. Gainera, grebak eta arraza-istiluak ugaritu ziren.
1919ko Bakearen Nobel Saria eman zioten. 1919an elbarritasunak jo zuen, eta bere agintaldia bukatu zenean politika utzi zuen.
Borgo Priolo
Borgo Priolo Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Borgo Priolok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Andrena fulva
Andrena fulva erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Felipe Lizaso Eizmendi
Felipe Lizaso Eizmendi —izengoitiak: Muskilarri, Lieizpe— (Orio, Gipuzkoa, 1908ko apirilaren 30a - 1999) euskal idazlea izan zen. EAJko kidea, Itxarkundia gudari-taldearen komandantea izan zen 1936ko gerran. Italiar osteek atxilo harturik, Santoñan espetxeratu zuten, eta hiltzera kondenatu, birritan, baina ez zuten hil. El Día, Euzkadi eta Argia aldizkarietan argitaratu zituen lan aipagarrienak. Gerra aurretik kirol-kronikak idatzi zituen, eta preso zegoela Espetxean izeneko aldizkaria sortu zuen «Lurgorri»rekin batera.
Idazlanak
Obra nagusiak:
Sauzé-Vaussais
Sauzé-Vaussais Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sauzé-Vaussais udalerrian erroldatutako biztanleak 1.636 ziren. Familiak 830 ziren, horien artean 341 pertsona bakarrekoak ziren (124 bakarrik bizi ziren gizonak eta 217 bakarrik bizi ziren emakumeak), 261 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 156 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 72 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Torrington (Connecticut)
Torrington Connecticuteko hiri bat da. Litchfield konderrian kokatua dago. 2010ean 36,383 biztanle zituen, 103.06 kilometro koadrotan banatuta.
Sauzé-Vaussais
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.003 etxebizitza zeuden, 836 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 92 hutsik zeuden. 876 etxeak ziren eta 70 apartamentuak ziren. 836 etxebizitza nagusietatik 536 bere jabearen bizilekua ziren, 277 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 53 etxek gela bat zuten, 79 etxek bi zituzten, 110 etxek hiru zituzten, 228 etxek lau zituzten eta 366 etxek bost zituzten. 508 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 404 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 261 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 949 ziren, horien artean 631 aktiboak ziren eta 318 inaktiboak ziren. 631 pertsona aktiboetatik 540 lanean zeuden (292 gizon eta 248 emakume) eta 91 langabezian zeuden (36 gizon eta 55 emakume). 318 pertsona inaktiboetatik 172 erretiraturik zeuden, 48 ikasten zeuden eta 98 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 107 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 14 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 39 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 1 funeraria, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 igeltseroak, 5 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 5 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 10 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Sauzé-Vaussais udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.008 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen. Sauzé-Vaussais udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 189 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ballston Spa (New York)
Ballston Spa  New York estatuko herri bat da. Saratoga konderrian kokatua dago. 2010ean 5,409 biztanle zituen, 4.14 kilometro koadrotan banatuta.
Cervon
Cervon Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cervon udalerrian erroldatutako biztanleak 599 ziren. Familiak 275 ziren, horien artean 94 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 55 bakarrik bizi ziren emakumeak), 98 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 59 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 518 etxebizitza zeuden, 280 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 178 bigarren erresidentzia ziren eta 60 hutsik zeuden. 497 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 280 etxebizitza nagusietatik 228 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 34 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 71 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 141 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 370 ziren, horien artean 244 aktiboak ziren eta 126 inaktiboak ziren. 244 pertsona aktiboetatik 221 lanean zeuden (132 gizon eta 89 emakume) eta 24 langabezian zeuden (10 gizon eta 14 emakume). 126 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cervon udalerrian 289 unitate fiskal zeuden, 611 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.684 euro zen.