cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dido
Dido iturri klasikoetan
Hiria eraikitzeari ekin ziotenean, eta zimenduak zulatzean, idi-buru bat aurkitu zuten. Horrek adierazi nahi zuen hiria aberatsa izango zela baina beti besteen kontrolpean egongo zela, beraz, indusketak beste muino batera eraman zituzten. Han zaldi baten burua agertu zen adierazi nahi zuena, hiria, gerran boteretsua izango zela. Baina Kartagoko hiri berria ezarri eta aurrera egin zutenean, Iarbasek, maxitanitarren edo mauritarren errege batek (eskuizkribuen arabera), Kartagori exijitu zion Dido bere emazte izateko, bestela gerra egingo zion. Hala ere, Didok nahiago izan zuen bere lehen senarrari leial jarraitzea. Horregatik, Iarbasi esan zion omenaldi-sutzar zeremonial bat sortuko zuela senarraren izpirituari biktimak sakrifikatzeko azken omenaldi moduan, eta gero Iarbasekin ezkonduko zela. Didok, sutzarrera igo eta bere senarrarengana joango zela iragarri ondoren, honen ezpatarekin bere buruaz beste egin zuen. Autosakrifizio horren ondoren, Dido jainkotu eta gurtua izan zen Kartagok iraun zuen bitartean. Kontakizun honetan, Kartagoren fundazioa Erromarena baino 72 urte lehenago gertatu zen. Servioren ustez, Virgilioren Eneidari buruzko bere iruzkinean, Sitxarbas zen Didoren senarraren izena.
Historikotasuna eta datazioa
Muinoaren izena azaltzen duen idi larruaren istorioa, ziuraski, greziar jatorrikoa da, Byrsak, grezieraz, Idi larrua esan nahi baitu, ez punikoeraz. Muinoaren izena, punikoeraz, beharbada, brt semitikoaren deribazio bat baino ez zen izan, Leku gotortua. Baina horrek ez du eragozten historiako beste xehetasun batzuk kartagotarrak izatea, nahitaez historikoak ez badira ere. Michael Grantek dio, Roman Myths-en (1973), Dido-Elissa, jatorrian, jainkosa bat zela eta idazle greziar batek, jainkosa erregina hilkor bihurtu zuela K.a. V. mendearen amaieran.
Beste batzuek uste dute Dido, izatez, historikoa izan zela, hurrengo kontakizunetan deskribatzen den bezala. Ez da ezagutzen nork konbinatu zuen lehen aldiz Didoren historia, Eneas-Erromako tradizioarekin, edo Erromaren jatorrizko kokalekuekin. Gnaeo Nevioren olerki epiko batean (Utikan K.a. 201ean hil zena), Eneas eta Didoren arteko elkarrizketa baten pasarte bat sartzen da. Serviok, bere iruzkinean (4.682; 5.4), Varronen beste bertsio bat aipatzen du (K.a. I. mendea): Didoren ahizpa izan zela, Anna, bere buruaz beste egin zuena Eneasekiko maitasunagatik.
Didoren historikotasunaren ebidentzia (Eneas inoiz ezagutu ote zuen alde batera utzita), bere familiaren beste kide batzuekin ebidentzia daiteke: bere neba Pigmalion eta bere aitona Balazeros kasu. Bi erregeak, baita Dido ere, Menandro Efesokoa Tiro monarken zerrendan agertzen da, Josefo Apionen kontra, I.18. Josefok Menandroren aipamena esaldi honekin amaitzen du: Orain, bere erregealdiko (Pigmalionena) zazpigarren urtean, bere arrebak berarengandik ihes egin zuen eta Kartago hiria eraiki zuen Libian.
Norako harria, Sardinian aurkitua, Frank Moore Crossek interpretatu du Pigmalion izan zela bertako herritarren aurka lortutako garaipena erregistratzeko harria erabiltzen ari zen jeneralaren erregea. Paleografikoki, harria K.a. IX. mendean datatuta dago. Crossen interpretazioa zuzena bada, K.a. IX. mendeko Tiroko errege baten existentzia berresten duen idazkuna da: Pigmalionarena. Zenbait adituk Baa 'li-maanzer identifikatu dute, K.a. 841ean Salmanasar III.ari zerga eman zion Tiroko erregearekin. Izenaren forma feniziarra zen 𐤁𐤏𐤋𐤏𐤑𐤅𐤓‎ Ba‘al-‘azor edo Baal-Eser/Balazeros (izenaren forma greziarra), Didoren aitona. Horrek sinesgarritasuna ematen dio Josefo/Menandroren kontakizunari, Abibaal eta Hiram I.a tik Pigmalion eta Didoren garaia arte, Tiroko erregeak izendatzen dituelako.
Balazerosen beste erreferentzia posible bat Eneidan dago. Hipokoristiko edo izenaren forma laburtua erabiltzeko antzinako praktika bat zen, elementu jainkotiarra bakarrik hartzen zuena, eta, beraz, Virgiliok, Eneidan, Didoren aita Belus izendatzen zuen, Baal- Eser II.a/Balazeros aitonari erreferentzia izan zitekeena.
Pigmalion eta Didoren historikotasuna babesten duten erreferentzia literario eta inskripziozkoak baino garrantzitsuagoak dira kontsiderazio kronologikoak. Hauek Pigmalión/Dido sagaren ezaugarri nagusiaren egiazkotasunaren nolabaiteko froga matematikoa ematen dute, hau da, Didoren ihesa Tirotik Pigmalionen zazpigarren urtean, eta Kartago hiriaren fundazioa. Egile klasikoek Kartago sortzeko bi data ematen dituzte. Lehena da Ponpeio Trogok esan zuena, hots, Erroma sortu baino 72 urte lehenago gertatu zela (Erromaren sorrerarako datarik erabiliena, K.a. 753 izan zen ). Horrek, Didoren ihesa K.a. 753 +72=K.a. 825 bitartean kokatuko zuen. Beste tradizio bat Timeo historialariarena da (K.a. 345-260), Kartagoren fundaziorako K.a. 814ean ematen duena.
Aditu moderno gehienek K.a. 814. urteko data nahiago dute. Hala ere, Salmanasarren testuaren argitalpena, Baal-Eser II.a Tirokoaren zerga aipatzean, K.a. 841ean, gaia berriro aztertzera behartzen du. Izan ere, Menandro/Joseforen testurik onenek Baal-Eser/Balazerosetik eta Pigmalionen zazpigarren urtera arte eta K.a. 814tik, soilik 22 urte daude, beraz, ez zuen Balazeros Salmanasarri 841eko zergarekin gainjartzerik onartuko. K.a. 825eko dataren aldeko ebidentzia gehigarria, Menandroren deklarazioan dago, Josefok errepikaturik, Tiro gorteko erregistroetan, (Apionen kontra I.17,18), Didoren ihesa (edo Kartagoren fundazioa) 143 urte eta zortzi hilabete beranduago gertatu zela, Hiram Tirokoak Salomoni tenplua eraikitzeko laguntza bidali ondoren. K.a. 825eko data erabiliz, Tiro erregistro honek, tenpluaren eraikuntzaren hasiera 969 edo 968an emango luke, (I. Erregeetako 6: 1)eko izendapena kontuan hartuz, tenpluaren eraikuntza, Salomonen erregealdiko laugarren urtean hasi zela. Kalkuluen arabera, Salomonen laugarren urtea K.a. 968ko udazkenean hasi zen. K.a. 931/930ean Salomon hil ondoren, erresuma zatitu zen. Beraz, gogoeta kronologiko horiek nahiago dute K.a. 825. urtea, K.a. 814.a baino, Didok Tirotik alde egin zuenean behin betiko. Hori baino gehiago, data honetan Salmanasarri egindako zergaren urtearekin eta lehen tenplua eraikitzen hasi zen urtearekin adostasunak, gutxienez Pigmalion eta Didoren existentziaren funtsezko historikotasunaren ebidentzia ematen du, baita K.a. 825ean izan zuen haustura ere. Kartagoren fundaziora eraman zuena.
J.M. Peñuelaren ustez, Kartago sortzeko bi datetan dagoen aldeak, azalpen bat du, Didok Tirotik K.a. 825ean ihes egin zuela ulertzen badugu. Hala ere, hamaika urte igaro ziren jatorrizko biztanleek lehorrean hiri bat eraikitzeko baimena lortu zuten arte, urte gatazkatsu horietan, tiriarrek portuko uharte batean, lehen aldiz hiri txiki bat eraiki zuten. Tiro utzi ondoren, Didoren jarduerei buruzko informazio gehigarria Pigmalionen artikuluan dago, Peñuelaren tesia onartu zuten ikerlarien laburpen batekin.
Horrela, kontsiderazio kronologikoek Didoren oinarrizko historikotasuna ezartzen laguntzen dute, eta erreginak Eneasekin erlazioren bat izan zezakeenaren ideia ezeztatzeko ere balio dute. Eneas Troiako Gerran borrokatu zen, konbentzionalki K.a. XIV. eta XII. mendeen artean dataturik dagoena, ondorioz, goizegi zen Eneas bizirik egon zedin Didoren garaian. Nahiz eta David Rohl errebisionista historikoak Troiako gerraren amaierarako K.a. 864 eman, Eneasek 77 urte inguru izango zituen Didok Tirotik K.a. 825ean ihes egin zuenean, eta 88 Kartago eraikitzen hasi zenean (Peñuelaren arabera), ez oso koherentea Virgiliok Eneidan irudikatutako Dido eta Eneasen arteko azpijoko erromantikoekin.
Virgilioren Eneida
Virgiliok Eneidan izan zituen erreferentziak, oro har, Justino Trogoren Epitomeekin bat datoz. Virgiliok dio Belus zela Didoren aita. Didoren istorioak oinarri faktiko bat badu eta historiarekin behar bezala sinkronizatuta badago, orduan Belus honek Mattan I.a ordezkatu beharko luke, Pigmalion historikoaren aita zena. Virgiliok (1.343f) dio Dido eta Azerbasen arteko ezkontza bere aita bizirik zegoela gertatu zela. Pigmalionek isilpean hil zuen Azerbas bere ondasunengatik, eta Azerbas Didori ametsetan agertu zitzaion haren heriotzaren berri emateko, eta Tirotik ihes egitera premiatu ondoren, haren urrea non zegoen azaldu zion. Didok Pigmalion gorrotatzen edo beldurtzen zutenekin ihes egin zuen. Xehetasun hauetako batek ere ez du Justinoren Epitomea gezurtatzen, baina Virgiliok, Eneas eta bere jarraitzaileak Kartagora eraman zituenean, inportantzia eta istorioaren xehetasun asko aldatzen ditu. (1.657f) Dido eta Eneas Juno eta Venusen laguntzaz maitemindu ziren, baina arrazoi ezberdinengatik. (4.198f) Iarbas gatuliar erregeari (Jupiter Ammonen eta honek bortxatutako ninfa garamantear baten semea) maitasun-kontuaren zurrumurrua iritsi zitzaionean, Iarbasek bere aitari otoitz egin zion, Didori egotziz berarekin ezkontzea arbuiatzen zuen bitartean, Eneas jauntzat hartzen zuela bere herrialdean. (4.222f) Jupiterrek Merkurio bidali zuen Eneasengana bere bidea jarrai zezala, eta Eneas jainkotiarrak tristuraz obeditu zuen. Merkuriok, Eneasi, Italiako etorkizun handiko lurraldeari buruz kontatu ondoren, Eneasi agindu zion flota presta zezala. (4.450f) Didok ezin zuenez gehiago jasan bizitzea, bere ahizpa Annak sutzar bat antolatu zuen Eneas gogorarazten zion guztia erretzeko aitzakiarekin, baita Eneasek utzitako arma eta jantziak eta haien ezkon-ohea ere (nahiz eta, Eneasen arabera, ez ziren inoiz ofizialki ezkondu). (4.584f) Didok Eneasen flota irteten ikustean, madarikatu zuen bera eta bere troiarrak, amaigabeko gorrotoa aldarrikatuz Kartagoren eta Troiaren ondorengoen artean, Gerra punikoak aurrikusten dituena.
Dido sutara igo, Eneasekin partekatutako sofan etzan, eta, ondoren, Eneasek emandako ezpata baten gainean erori zen. Annak, hilzorian zegoen ahizpa besarkatuz, deiadar egin zuen: Junok zerutik bidali zuen Iris, Didoren espiritua gorputzetik askatzeko. (5,1) Ontzietatik, Eneasek eta bere tripulazioak Didoren hileta-sutearen distira ikusi zuten, baina ez zekiten zer gertatzen ari zen.
Gutxienez, bi adituk argudiatu dute Didoren suizidioa, Kartagoko azken erreginaren autoinmolazioa, eta Hasdrubal Beotarkaren jeneralaren emaztearena imitazio bat izan zela, bere buruaz beste egin zuenean K.a. 146an. (6.450f) Behe munduan zehar egindako bidaian, Eneasek, Didorekin topo egin zuen, eta bere burua desenkusatzen saiatu zen, baina Dido ez zen begiratzera ausartu. Aldiz, Eneasengandik urrundu eta zuhaizti batera joan zen, non Azerbas senar ohia zain zuen.
Virgiliok jatorrizkoaren motibo gehienak sartu ditu: Iarbasek, Dido bere borondatearen aurka desiratzen zuena, sutzarraren eraikuntza eta Didoren azken suizidioaren azalpen engainagarria. Bi bertsioetan, Dido bere jatorrizko senarrari leiala zen. Baina Dido/Elissa beti bere senarraren oroimenari leial mantendu zen bitartean, Virgilioren Didoa, leialtasun horretatik aldendu zen eta hil zen emakume torturatua eta damutua bailitzan.
Virgiliok modu sendoan erabiltzen du Dido forma izendun moduan, baina Elissatik eratorria da zeiharrak diren kasuetarako.
Geroko erromatar tradizioa
Ovidioko ''Heroien 7. gutuna'', Didok Eneasi idatzitako gutun itxurati bat da, sutzarrera igo baino lehenago. Egoera berdina da Virgilioren Eneidan. Ovidioren Fasti lanean (3.545f), Ovidiok sartu zuen Eneas eta Annaren artean (Didoren ahizpa) argudio berri bat.
Barzidak, Hanibalen familia, Didoren neba gazteago batengandik zetozela zioten, Silio Italiko ren arabera, bere Punikan (1,71 – 7).
Historia Augustan (Tirrani Triginta 27, 30), Palmirako Zenobia erregina, Kleopatra, Dido eta Semiramisen ondorengoa zela dio.
Tradizioaren jarraipena
Jainkotiar Komedian, Dantek, Didoren itzala Infernuko bigarren zirkuluan jarri zuen, non (bere lizunkeriaren ondorioz) betierekotasunak zurrunbilo basati batean jaurtikitzera kondenatua baitzen. Elezahar horrek Dido drama errenazentista inspiratu zuen, Christopher Marlow eren Dido Kartagoko erregina. XVII. mendekoa ere, Dido eta Eneasen arteko harremanean inspiratutako balada bat da. Balada, sarritan albo batean inprimatua, Troiako Printze Errantea deitzen da, eta bi maitaleen arteko harremanaren amaiera aldatzen du, Didoren Eneasi buruzko azken sentimendua birpentsatuz, beraz, Didok Eneas jazartzen zuen honek behe mundua bisitatu zuenean. Dido eta Eneasen istorioak, ezaguna izaten jarraitu zuen Errenazimentuaren ondorengo aroan, eta opera askoren oinarria izan zen, Metastasioren libretoarekin, Didone abbandonatarekin, bereziki ezaguna izan zena XVIII. mendean zehar eta haratago konposatzaileen artean: William Shakespeare k hamabi aldiz aipatzen du Dido bere lanetan: lau aldiz Ekaitzean, baina denak elkarrizketa batean; bi aldiz Titus Andronicus-en, eta baita Henrike VI.a 2. atalean ere, Antonio eta Kleopatra, Hamlet, Romeo eta Julieta, Udako gau bateko ametsa eta ezagunagoa Veneziako merkataria lanean, Lorenzo eta Jessicaren elkarrekiko jarraigoan:
1794an, Charlotte von Steinek bere drama propioa idatzi zuen, Dido izenekoa, elementu autobiografiko batekin. Gaur egun ere, Dido, Sid Meier Civilization II eta Civilization V.aren estrategia jokoetan agertzen da, kartagotar zibilizazioaren lider gisa, lehenengoan Hanibalekin batera agertzen den arren. Civilization V.ean, fenizieraz hitz egiten du, hebreera kutsu modernoarekin. 2019an, Dido Feniziako lider bihurtu zen Civilization VI: Gathering Storm filmean, Tiro hiriburua zuelarik. Didoren omenez, 1879an aurkitutako 209 Dido asteroideak, bere izena jaso zuen. Dido erreginaren beste oroigarri bat, Antartikako Dido mendia da. Idi-larruaren historiaren oroitzapena eta Kartagoren fundazioa matematikan kontserbatzen da, batzuetan Didoren problema deitzen dena edo Problema isoperimetrikoa. Zenbaitetan, eztabaidatzen da Didok jarri ote zuen idi-lurrazalaren zerrendaren mutur bakoitza itsasoaren kostaldea ukituz, zirkuluerdi bat eginez (horrek azalera asko handituko zuen), baina, iturriek, zerrenda baino ez dute aipatzen, eta ez dute ezer esaten itsasoari buruz. Kartago, Erromatar Errepublikaren arerio eta etsairik handiena zen, eta Virgilioren Didok, hein batean, hau sinbolizatzen du. Bere garaian Erroma existitzen ez bazen ere, Virgilioren Didok, erromatarren aitagaia madarikatu zuen. Italian, erregimen faxistaren pean, haren irudia deabrutu egin zen, ez bakarrik erromatarren aurkako figura zelako, baizik eta elkarrekin gutxienez beste hiru ezaugarri desatsegin irudikatzen zituelako: bertute femeninoa, arraza semitikoa eta Ipar Afrikako zibilizazioa. Adibide xume moduan: Benito Mussoliniren erregimenak Erromako auzo berrietako kaleak Eneidaren pertsonaiekin izendatu zituen, baina Dido ez zen agertzen.
NGC 3826
NGC 3826 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Malbork landa-udalerria
Malbork Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Malbork barrutian kokatuta. 100,67 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4739 biztanle zituen.
Polemon gabonensis
Polemon gabonensis Polemon generoko animalia da. Narrastien barruko Aparallactinae familian sailkatuta dago.
Coustouges
Coustouges Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Coustouges udalerrian erroldatutako biztanleak 116 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 61 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 62 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 124 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 61 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 33 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 66 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 31 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (20 gizon eta 8 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 31 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Coustouges udalerrian 61 unitate fiskal zeuden, 109 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.720 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Coustouges udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Boddam (Aberdeenshire)
Eskoziako udalerria da, Aberdeenshire konderrian dagoena. 2012ko erroldaren arabera 1.290 biztanle zituen.
Eindhovengo aireportua
Eindhovengo aireportua (NAGE: EIN, NAZE: EHEH), Eindhoven eta Herbehereetako hegoaldeko aireportu nagusia da. Aireportua Eindhovendik zazpi kilometro ekialdera dago.
Historia
1932an eraiki zen eta zazpi urte beranduago aireportu militar moduan erabiltzen hasi ziren. Hegaldi komertzialak 1980ko hamarkadan hasi arren, 2003. urterarte ez zen hasi aireportuaren benetako hazkundea. 2003tik 2012ra bidaiari kopurua hamarkoiztu egin da eta Transavia, Wizzair edo Ryanair bezalako airelineek hainbat hegaldi eskaintzen dituzten Eindhovendik gaur egun.
Diana Bacosi
Diana Bacosi (1983ko uztailaren 13a) italiar kirol-tiratzailea da. 14 urterekin hasi zen tirokatzen. 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan bere herrialdea ordezkatu zuen emakumezkoen plater-tiroketa proban, non urrezko domina irabazi zuen, eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, non zilarrezko domina irabazi zuen.
Xeni Jardin
Xeni Jardin (jaiotzez Jennifer Hamm, Richmond, Virginia, AEB, 1970) estatubatuar blogari eta kazetaria, berezitua hedabide digitaletan, eta IKT alorreko kultura gaietan bereziki. Boing Boing agerkariko ko-editore da Cory Doctorowrekin batera.
Kolaboratu izan du halaber Wired aldizkariarekin. Estatu Batuetako NPR irrati publikoarekin, PBS telebista publikoarekin, eta agerpenak egin ohi ditu CNN, Fox News, MSNBC eta ABC bezalako telebistetan, teknologiari buruzko gaiak iruzkintzen.
Minbizia gainditu duen emakumea da, eta osasun zerbitzu publikoen alde egiten du borroka AEBetan. Teknologia digitalen alorrean MeToo mugimenduaren ahotsa zabaltzen ere lan egiten du, bereziki 2019an Jeffrey Epstein-en kasuak eztanda egin ondoren, ikusi baitzen Epsteinek lotura estuak zituela teknologia eta zientziako izen handi askorekin.
Mikroegoera
Estatistika klasikoan, sistema baten partikulak berdinak dira, baina bereizezinak. Hau da, eskala makroskopikoan ezin dugu partikula bat beste batengandik bereizi, baina eskala mikroskopikoan partikulak banaka bereizteko moduren bat dagoela suposatu dezakegu. Horretarako  makroegoerak eta mikroegoerak erabiltzen dira.
Mekanika estatistikoan, mikroegoera bat, sistema termodinamiko batek bere fluktuazio termikoetan konfigurazio mikroskopiko zehatz bat betetzeko probabilitatea da. Bestalde, sistema baten makroegoerak, sistema honen propietate makroskopikoen adierazlea da, hala nola: tenperatura, presioa, bolumena, dentsitatea…. Mekanika estatistikoaren jarduerak, hurrengo eran definitzen du makroegoera: energia zehatz batzuk, partikula kopurua, eta sistema termodinamiko isolatu baten bolumenak duen ezaugarri bereizgarria. Deskribapen honetan, mikroegoerak, makroegoera zehatz bat lortzeko moduak bezala deskribatzen dira.
== Txanponaren eredua == Mikroegoeren eta makroegoeren arteko desberdintasunak ulertzeko, hurrengo adibidea kontsideratu dezakegu:
Demagun txanpon bat airera bota egingo dela, aurpegia (A) eta gurutzea (G) ateratzeko probabilitatea %50 izanik egoera bakoitzerako. Onartu egingo da saiakuntzak, hau da, txanpona botatzen den aldi bakoitza, independenteak direla, beraz, batak ez du bestearekiko menpekotasunik izango. Txanpona bi aldiz botatzen bada, emaitza posibleak 4 dira (22): AG, GA, AA, GG.Txanpona N aldiz botatzen bada, n aurpegi (eta beraz, (N-n) gurutze) lortzeko posibilitate guztiak ondorengo ekuazioaren bidez adierazten da.
eta 2N mikroegoera posible daudenez, n aurpegi lortzeko probabilitatea hurrengoa da:
den.
Partikula bereizgarriak
Txanponaren adibidearekin zenbait ekuazio ulertzea zaila izan daiteke. Beste modu batean azaltzeko lehenik partikula bereizgarriak definitu behar dira.
Adibide batekin ikusiko dugu. Demagun burdin atomoz osatutako solido bat aztertuko dela. Nahiz eta sistema osatzen duten partikulak berdinak izan, atomo bakoitzak oreka posizio desberdina dauka. Hortaz, atomoak oszilatu arren, elkarrengandik desberdindu egin daitezke.Orokorrean, edozein sistematan (N partikula bereizgarriz osatuta), energiaren espektroa diskretua bada, energiaren balioa sailkatu egin daiteke:  ε1 ≤ ε2≤ ε3 ≤ …
Sistemen energia ez da zertan infinitua izan behar (orbitalak atomoetan, osziladore harmonikoaren energian edo potentzial-osinaren energien kasuan gertatzen den bezala), batzutan energia kopurua murriztua izaten da. Hala ere, sistema isolatua baldin badago, energia hori beti konstantea izango da denboran zehar, N partikulen artean bananduta.
Isolatuta dagoen sistema batean, partikula kopuruak finkatuta egon behar du, eta baita sistema osoaren energia ere,
Beraz, aurretik aipatutako mikroegoera eta makroegoera beste modu honetan definitu daitezke. Mikroegoerak partikula bakoitza zein energia mailan dagoen zehazten du, eta partikulak bereizgarriak direnez, partikula bakoitza zein den ere jakin daiteke. Makroegoera zehazteko, aldiz, energia-maila bakoitzean zenbat partikula dauden zehaztu behar da. Kasu honetan ez da kontuan hartzen zeintzuk diren partikula horiek, kopurua soilik.
== Kontzeptu termodinamikoen deskribapen mikroskopikoa == Mekanika estatistikoa k sistema termodinamiko baten propietate enpirikoak mikroegoeren multzo baten banaketa estatistikoarekin lotzen du. Sistema baten propietate termodinamiko makroskopiko guztiak partizio funtzioaren bidez kalkulatu daitezke, mikroegoera guztien energiak batzen dituenak.
Edozein momentutan sistema bat, N mikroegoeren multzo batean zehar banatzen da, aldagai bakoitza i deituz, eta pi-ko probabilitatea eta Ei energia edukiz. Mikroegoerek izaera mekano-kuantikoa badaukate, multzoa mekanikoa estatistiko kuantikoa ren bidez definituta dago eta  Ei sistemaren energia maila da.
Entropia
Multzo kanonikoaren kasu orokorrenean, entropia absolutua mikroegoeren probabilitateen menpe dago soilik, eta modu honetan dago definiturik:
non k_B Boltzmann konstantea den. Mikroegoeren eta makroegoeren energia berdina den multzo makrokanonikoen kasuan, entropiaren adierazpena era honetan sinplifikatzen da:
S=k_BlnW
non W mikroegoeren kopurua den.
Entropiaren bigarren legeak,  sistema isolatu baten entropiaren aldaketa adierazten du denboran. Entropiaren hirugarren legea honekin bat dator, sistemaren entropia 0 bada, makroegoera mikroegoera batera murrizten baita.
Lana eta beroa
Beroa eta lana desberdindu egin daitezke sistemaren natura kuantikoa kontuan hartuz.
Sistema isolatu batean (materiaren transferentziarik ez duena), mekanika estatistikoa n beroa, sistema desordenatu bati (aldaera mikroskopikoa) lotutako energia transferentzia da, energia maila kuantikoen arteko saltoak gauzatuz, maila hauek betetzeko, energia mailen balioak aldatu gabe.
Lana, sistema ordenatu bateko (aldaera makroskopikoa) energia transferentzia da. Akzio hau oso geldoa bada, mekanika kuantikoko teorema adiabatikoaren arabera, honek ez du energia mailen arteko saltorik sortuko. Kasu honetan, sistemaren barne-energia sistemaren energia mailen aldaketaren ondorioz aldatzen da soilik.
Lana eta beroaren definizio mikroskopikoa hurrengoak dira:
.
Goiko beroaren eta lanaren definizioak, kasu mikroskopikoan definitutako aldagai termodinamikoak mekanika estatistikoko definizioekin berdintasunik aurkitu ez daitekeen kasu bakarrenetakoak dira, limite klasikoaren barruan. Honen arrazoia, mikroegoera klasikoak ez daude mikroegoera kuantiko zehatz baten bidez definituta, ondorioz, lanak banaketarako erabilgarria den sistemako mikroegoera klasikoko energia guztia aldatzean, mikroegoeraren energia mailek ez dute aldaketa jarraitzen.
Fase espazio klasikoa
F askatasun graduko sistema klasiko baten deskribapena, 2F dimentsioko fase espazio baten bidez adierazita egon daiteke, zeinen koordenatu axialak F koordenatu orokortuekin qi adierazten diren eta haren  F momentu orokortuak pi. Fase espazioan dagoen puntu bakar batek adieraziko du  sistema mota honen mikroegoera bakoitza. Baina askatasun gradu asko dituen sistema batean, normalean haren mikroegoera zehatzak ez dira garrantzitsuak. Ondorioz, fase espazioa h0=ΔqiΔpi tamainako gelaxketan banandu daiteke, bakoitza mikroegoera bat balitz bezala. Orain mikroegoera diskretuak eta zenbakarriak dira, eta barne-energiak orain ez dauka balio zehatzik, U eta U+δU tartean egongo da, δU<<U izanik. Sistema isolatu batean okupatu daitezkeen Ω mikroegoera kopurua, fase espazioaren bolumenaren proportzionala izango da:
non funtzio adierazle bat den. 1 izango da, H(x) funtzio Hamiltondarra, x=(q,p) puntuan U eta U+δU tartean badago, bestela 0. konstanteak Ω(U) magnitudea adimentsionala egiten du. Gas ideal batean,
.
Deskribapen honetan partikulak bereizgarriak dira. Partikula biren momentua eta posizioa elkar aldatzen badira, egoera berria fase espazioko puntu berri baten bidez adieraziko da. Kasu honetan puntu bakar batek mikroegoera bat adieraziko du. M partikulaz osatutako azpimultzoak elkarrengandik bereziezinak baldin badira, orduan M! permutazio posibleak, hau da, partikulen arteko posizio aldaketa posibleak, mikroegoera bakar baten moduan hartuko litzateke. Mikroegoera guztien multzoa sistema termodinamikoaren mugan ere adierazita daude.
Adibidez, U energia osoko eta V bolumeneko kutxa baten barruan dagoen N partikulaz osatutako gas sinple baten kasuan, zeina ezin den beste gas baten laginarengandik desberdindu, mikroegora aipaturiko fase espazioko N! puntuz osatuta egongo da. Horrez gain, mikroegoera multzoa osatzen duten puntu guztiak V bolumeneko kutxa baten barruan mugatuta egongo dira, eta gainazal hiperesferiko baten gainean kokatzeko momentua U erradioko momentuko koordenatuetan ere mugaturik egongo da. Bestalde, sistema, bereizgarriak diren bi gasez osatuta badago, demagun A eta B gasak, orduan mikroegoera kopurua handitu egingo da,  A eta B gasen partikulak elkar trukatzen diren egoera ez baita mikroegoera bera izango. Dena den, berdinak diren bi partikula bereizgarriak izango dira posizioari erreparatuz gero. Hortaz, kutxako gasa orekan dauden partikula bereiztezinez osatuta badago, eta bat batean kutxaren erdian horma bat kokatzen bada (bolumena eta partikula kopurua erdira murriztuz), orduan hormak banatzen dituen partikulak bereizgarriak izango dira haien artean. Fase espazioan, N/2 partikula egongo dira kutxa bakoitzean, V/2 bolumenera murriztuta daude, U/2 energiara mugatuta eta mikroegoera bakarra deskribatzen duen puntuen kopurua aldatu egingo da: fase espazioaren deskribapena ez da berdina izango.
Honek inplikazioak dauzka Gibbs-en paradojan eta Maxwell-Boltzmann-en banaketan. Bigarren kasuan, puntuen anizkoiztasunak fase espazioan mikroegoera kopurua murrizten ditu eta baita entropia estentsiboa bihurtu ere. Gibbs-en paradoxari dagokionez, mikroegoera kopurua handitzea (eta, beraz, entropiaren hazkundea) partizioaren txertatzearen ondorioa da eta hori bat dator mikroegoeren kopurua gutxitzearekin (eta, beraz, entropia txikitzearekin) partikula bakoitzak duen bolumena murriztean, zero entropia-aldaketa garbia emanez.
Casaubon
Casaubon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cazaubon udalerrian erroldatutako biztanleak 1.622 ziren. Familiak 776 ziren, horien artean 292 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 180 bakarrik bizi ziren emakumeak), 252 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 164 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 68 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.355 etxebizitza zeuden, 790 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.377 bigarren erresidentzia ziren eta 188 hutsik zeuden. 726 etxeak ziren eta 1.608 apartamentuak ziren. 790 etxebizitza nagusietatik 471 bere jabearen bizilekua ziren, 279 alokairuan okupaturik zeuden eta 40 doan lagata zeuden; 55 etxek gela bat zuten, 80 etxek bi zituzten, 132 etxek hiru zituzten, 213 etxek lau zituzten eta 310 etxek bost zituzten. 595 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 384 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 310 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Cazaubon udalerrian 811 unitate fiskal zeuden, 1.605 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.242 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 224 komertzioetatik, 10 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 46 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 45 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 32 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 24 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 6 okindegiak, 1 harategi zen, 2 liburu dendak, 6 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 2 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Cazaubon udalerrian 90 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.580 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Cazaubon udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 87 ikaslekin.
Oxynoemacheilus ercisiana
Oxynoemacheilus ercisiana Oxynoemacheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Pembroke (Ipar Carolina)
Pembroke Ipar Carolinako herri bat da. Robeson konderrian kokatua dago. 2010ean 2,973 biztanle zituen, 7.42 kilometro koadrotan banatuta.
Casaubon
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Patmos (Arkansas)
Patmos Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Hempstead konderrian kokatuta dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Magnus VI.a Norvegiakoa
(42 urte) }} Magnus Haakonsson (Magnús Hákonarson; Magnus Håkonsson; Tønsberg, – Bergen, ) Norvegiako erregea izan zen, Legegilea (Magnús lagabœtir; Magnus Lagabøte) deitua. Håkon Håkonsson eta bere emaztea zen Margrét Skúladóttirren seme gazteena izan zen.
1263-1280 bitarteko urteetan izan zen errege. Aginpidean izan zen garaian Norvegiako erresuma osorako lege arautegia eman zuen (1274-76).
Courtetain-et-Salans
Courtetain-et-Salans Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Courtetain-et-Salans udalerrian erroldatutako biztanleak 72 ziren. Familiak 29 ziren, horien artean 7 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
NGC 3827
NGC 3827 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Courtetain-et-Salans
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 42 ziren, horien artean 30 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 30 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (21 gizon eta 8 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
2000. urtean Courtetain-et-Salans udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
La Morte
La Morte Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Courtetain-et-Salans
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Morte
Biztanleria
2007an La Morte udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 68 ziren, horien artean 29 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 14 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 637 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 559 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 253 etxeak ziren eta 385 apartamentuak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 58 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 105 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (47 gizon eta 38 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Morte udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 141,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.529 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 59 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 30 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 ile apaindegia, 7 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 3 kirol-dendak eta 1 drogeria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anatoliita
Ezaugarriak
Anatoliita mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Anarkia
Anarkia (antzinako grezierazko jatorri duten an aurrizkitik —eza adierazten duena— eta arkia atzizkitik —hierarkia—) aginpidearik eta hierarkiarik gabeko gizartea izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Era gaitzesgarrian, gizarte kaosa, nahasmendua eta anomia izendatzeko ere erabili izan da.
Anarkia hitza Antzinako Greziatik dator, «ἀναρχία» ("Anarkhia"). Hitz honek, bi zatiz osatuta dago, "Ez" edo "gabe" esan nahi duen greziar aurrizkia (ἀν) eta "jatorria", "Printzipioa", "Boterea" edo "mandatua" esan nahi duen greziar erroa. Terminoaren etimologiak, oro har, printzipio zuzentzailerik eta jatorrikorik ez duena izendatzen du. Hau da, "Apriorismorik eza", "Araurik eza", "Hierarkiarik eza", "Autoritaterik eza" edo "gobernurik eza", eta balio du estaturik edo botere publikorik gabeko egoerak izendatzeko. Autarkia (norberaren gobernua) filosofia moralaren kontzeptua ez bezala, anarkia ordena politikoko egoera bati dagokiona.
Filosofia politikoan anarkia hitza polisemikoa da, kaos politiko edo gobernu modu bezala erabiltzen delarik. Nazioarteko harremanen doktrinaren arloan, nazioarteko harremanen anarkia esaten zaio nazioarteko zuzenbidearen aurrean estatuak autonomoak direla uste izateari, nazioko gobernuei buruzko munduko gobernurik ez dagoen heinean.
Etimologia
Anarkia hitza, grezieratik dator,«ἀναρχία» ("Anarkhia"), eta a aurrizkiaz osatua dago – pribatiboa an – (Grezieraz ακ, "gabe" edo "ez"), arkhê hitzarekin parekatua (grezieraz "jatorria", "Printzipioa", "Boterea" edo "agintea"). Honek "printzipio eza", "araurik eza", "buruzagitzarik eza", "autoritate eza",eta "gobernurik eza" esan nahi du.
Bere erabilpen ohikoenetako batean, anarkiak kaosa, desordena (antolatuaren kontrakoa)... ekartzen du gogora.
"Anarkia" eta "anarkista" terminoak libreki erabili ziren, zentzu politikoan, XIII. mendean Filipe IV.a Frantziakoak bere ordenantzetan hitz hauek sarri erabiltzen zituen desordena edo kaosak izendatzeko. Hitzari esanahi berri bat gehitu zitzaion, gizabanakoak autoritate baten mende ez dauden sistema edo erakunde baten baliokidea, Pierre Joseph Proudhon ek Zer da jabetza? (1840) argitaratu zuenean; mugimendu sozial anarkistaren aitzindari gisa ezarri zuen liburua. Izenburuari erantzun ondoren ("jabetza lapurreta bat da"), autorea bere burua anarkistatzat jotzen duen lehen gizona bihurtu zen, eta anarkiaz zer ulertzen duen zehaztu zuen: "Nagusirik eta subiranorik gabeko gobernu mota bat" .Hala ere, egile bera, 1848ko Iraultzaz geroztik, "Anarkista" bezala definitzeari utzi zion, bere pentsamendu erradikalerako beste hitz batzuk erabiltzea nahiago zuelarik.
Antzinako Grezia
Homero eta Herodotoren arabera, anarkhia hitzak, talde armatu edo armada bat buruzagitzarik gabe zegoen egoera bat adierazten zuen. Adibidez, zazpiak Tebasen aurka (467. urtea) lanean, Eskilok, tragedia honen lehen aldiz, αναρχία hitza erabili zuen desobedientzia zentzuan. Izan ere, pieza horretan, Antigonak, hiriaren (edo polis) aginduak betetzeari uko egin zion; bere anaiaren gorpua lurperatuz, "Txakurrentzako janari" bezala erabiltzera kondenatua izan zelarik.
Jenofonte historialariak Helenikak lanean dioenez, -404. urteari "anarkia" deitu zioten atenastarrek. Izan ere, Atenasek Peloponesoko gerran porrot egin ondoren, Espartak hogeita hamar magistratu tiranoz osatutako gobernu oligarkikoa ezarri zion hiriari. Atenastarrek, garai hartan Atenasen erabiltzen zen ohituraren kontra, ez zioten ohorerik eman Pitodorosi, oligarkek arkonte aukeratua izan baitzen, eta, horrela, ez zuten izena jarri nahi izan urte horreri.
Sokrates eta Platon filosofoek, euren aldetik, termino hau modu negatiboan erabili zuten, erregimen demokratikoaren forma ustel batekin lotuz. Errepublika obran, Platonek argi eta garbi salatzen zuen demokrazia, gobernarien eta gobernatuen artean nahasmena eragiten zuela salatuz, baita, neurri batean, tiraniara eramanez ere. Platonek, orduan, demokraziak sortu edo eragindako anarkiari buruzko ikuspegi oso negatiboa deskribatzen zuen: hierarkien amaiera, belaunaldien arteko eta gizon eta emakumeen arteko gatazkak, basatiak eta era guztietako gehiegikeriak.
Terminoa frantsesez
Frantsesez, anarkia hitza Erdi Aroan sortu zen, Aristotelesen lanan itzulpenekin, Nicole Oresmek eginak (1320-1382) eta Karlos V. aren (1364-1380) eskaeraren ondorioz. Lan horiek ez ziren grekoaren zuzeneko itzulpenak izan, Robert Lincoln (1175-1253), Guillaume de Moerbeke (1215-1286) eta Durand d 'Auvergneren latinezko bertsioetatik abiatu baitziren, obra eta garaiko kultura ulertzen laguntzeko glosario batekin batera joan zirenak.Itzulpen horiek frantsesari eman zizkioten bereziki bere hiztegi politikoaren oinarrietako batzuk, besteak beste: démocratie, oligarchie, tyrannie, monarchie, aristocratie, etab. Guztira, eta Robert Taylorren arabera, Nicole Oresmek 450 hitz berri sartu zituen frantsesez, eta horien artean "anarchie" terminoaren frantsesezko lehen definizioa ezarri zen.
Filosofia politiko anarkista
Oro har, "Anarkia" deitzen dioten estaturik gabeko gizarte politikoki antolatua planteatzen du anarkismoak. Anarkisten ideia komuna Estatua ez dela beharrezkoa eta zuzenean kaltegarria ere badela da, askatasun kolektiboaren aurka egiten duen neurrian. Kontzeptu hori, kontsultatzen den anarkismo-adarraren arabera, horizontalismo-kontzeptuekin batera joan daiteke, hierarkiak baztertzen badu, edo boluntarismoa, hierarkiak baztertzen ez dituena eta giza harremanak nahitaez alderdien borondatezkotasunetik sortu behar direla planteatzen duena. Korronte ezberdinetako anarkistak, neurri handi batean, gizarte ideal honen forma zehatzetik bereizten dira. Eztabaida gehien sortzen duen puntua gizartearen antolaketa ekonomikoa da, mugimendu anarkistaren baitan gai horri buruzko eztabaida sakonak sortuz; horien artean handiena eta ezagunena XIX. mendearen amaieran kolektibismoaren eta komunismo libertarioaren artean gertatu zena izan zen, azken hau nagusituz. XX. mendean, anarkismo moduen arteko bereizketa ekonomikoa anarkokapitalismoaren eta anarkosozialismoaren (ideia ekonomiko sozialistak hartzen dituen anarkismo klasikoa biltzen duen kontzeptua) artean gertatu zen batez ere, bi joera horiek tradizio ideologikoetatik, testuinguru historikoetatik eta autore oso desberdinetatik datoz, nahiz eta Estatuaren teoriari buruzko ikuspegiak partekatzen dituzten.Ados dauden oinarrizko printzipioa da ez dagoela estatu bat erasorik edo anarkiarik gabeko sistema baten barruan. Esparru horren barruan, joera anarkista gehienek proposatzen dute mota bateko edo besteko borondatezko elkartze-sistema batek gizakiek Estatuaren kanpoko erakunde hertsatzaileengan fidatu diren zerbitzuak eman ditzakeela.
Autore batzuek anarkiaren kontzeptua, gizarte ideal gisa ulertuta, akzidentearen edo ordena naturalaren kontzeptuarekin parekatzen dute.
Patten (Maine)
Patten Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Chantemerle (Marne)
Chantemerle Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chantemerle udalerrian erroldatutako biztanleak 58 ziren. Familiak 24 ziren, horien artean 5 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 5 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 5 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 5 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 23 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 34 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 23 etxebizitza nagusietatik 20 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 1ek hiru zituen, 10 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 27 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 27 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (10 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 2 ikasten zeuden.
Alfred Nobel
Alfred Bernhard Nobel (Stockholm, Suedia, 1833ko urriaren 21a - Sanremo, Italia, 1896ko abenduaren 10a) kimikaria, asmatzailea eta ingeniaria, dinamitaren asmatzailea izan zen. "Bofors" arma konpainiaren jabea izan zen, eta dirutza handia egitea lortu zuen bizitzan zehar. Horretaz gain, Nobel sarien sortzailea izateagatik da ospetsua.
Chantemerle (Marne)
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra informazio eta komunikazio enpresa batena zen.
Alfred Nobel
350 asmakizun baino gehiago patentatu zituen. Famatuena 1867an asmatutako dinamita da: Nitroglizerinaren ezegonkortasunak heriotz asko eragiten zituen, berak adreilu area gehitu eta egonkortu egin zuen. Ordutik aurrera, lehergailuak egiten hasi zen eta horrekin dirutza handia irabazi zuen.
Malczyce udalerria
Malczyce Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Środa Śląska barrutian kokatuta. 52,57 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6005 biztanle zituen.
Chantemerle (Marne)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alfred Nobel
1895eko azaroaren 27an Parisko Suediar-Norvegiar Klubean sinatutako testamentuan bere aberastasunaren parte batekin diru gordekin bat sortuko zen urtero fisika, kimika, medikuntza eta bakearen arloan ekarpen adierazgarriak egindako pertsonei diru-sari bat emateko.
Jose Urrutia
Jose Urrutia herritar otsagiarra izan zen.
Alfred Nobel
Bere Sanremoko etxean zegoen, bihotza gelditu zitzaionean, heriotza eraginez.
Jose Urrutia
Arturo Campionen "Orreaga" kantua zaraitzuko uskarara itzuli zuen. 1877an argitaratu zen bere itzulpena, bertze euskalkietako bertsio anitzekin batera.
Alfred Nobel
Bere borondatea errespetatuz, Nobel Sariak ematen dituzte urtero, haren heriotzaren urteurrenean, 1901etik.
Jose Urrutia
"Orreaga"
I
''Gaberdi da. Errege Karlomano Auritz-perrin dago bere ejerzito guziarekin. Zeruan ezta ageri ez ilaskirik eta ez izarrik; urruneala su andi batzurek argitzen dizie mendienartean; Fransesek kantatzen dizie errian; Altobiskarko errudio senti dra otsoen lotsagarrizko añuriak, eta Uskaldunek chorrosten tizie artekontan beren dardo eta aizkurak Ibañetako peña eta arrietan.''
II
Antsiarekin Karlomanok ezin al izan du loa bildu beregana; ogatze saetsean bere pajesko batek leitzen du amoriozko kontu bat; urrunchiago, Erroldan indartsuak garbitzen du bere Durandarte ezpata famatua, eta Turpin arzobispo onak errezatzen du Jangoikoaren Ama sanduari.
III
—Ene pajeskoa —erraten ziakozun Errege Karlomanok;— zer da gabazko isiltasuna austen duen arroitu kori?—Jauna, —errespondatzen ziakozun pajeak;— ditzu Iratiko ichasoa beño andiagoko boskearen ostoak, aizeak mogitrik.—Ah!, gazte maitia, iduri dizu ilzearen oyua eta ene biotza beldur zu.
IV