cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Leukotoe
Greziar mitologian, Leukotoe, printzesa hilkor bat zen, Orkamoren alaba eta Klitiaren ahizpa. Helios jainkoak liluratu zuen, nor Leukotoeren ama zen Eurinome bezala mozorrotu zen, Leukotoeren gelara sartu ahal izateko. Klitia, bere ahizpagatik jeloskor, honek Helios berarentzako bakarrik nahi zuelako, Orkamori egia kontatu zion, bere ahizparen sekretuak eta konfidantza tradituz. Haserre bizian, Orkamok, Leukotoe bizirik lurperatua izan zedila agindu zuen. Helios, Leukotoe berpizten saiatu zen, baina ezin izan zuen, eta, beraz, intsentsu landare bihurtu zuen. Klitia ere utzi zuen, honen traizioagatik mindurik, eta hau, desesperaturik, bederatzi egun jan gabe eman zituen, soilik Helios zerutik pasatzen ikusiz, ekilore bihurtu zen arte.
Conflans-Sainte-Honorine
Diru sarrerak
2009an Conflans-Sainte-Honorine udalerrian 13.245 unitate fiskal zeuden, 34.321,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.963 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 1.589 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 23 janari enpresak ziren, 15 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 71 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 175 eraikuntza enpresak ziren, 342 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 111 garraio enpresak ziren, 120 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 58 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 65 finantziazio enpresak ziren, 63 higiezinen enpresak ziren, 219 zerbitzu enpresak ziren, 224 administrazio publikoko enpresak ziren eta 101 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Leukotoe
Leukotoe, Higinoren arabera, nereida baten izena ere bada, baita Leukotearen aldaera bat ere, honekin nahastu behar ez delarik.
Kleptoplastia
Kleptoplastia sinbiosi kasu bat da, plastidioak (algek dituzten kloroplastoak batez ere) beste izaki batek bahitzen dituena ondoren bere probetxurako erabiltzeko. Grekerazko κλέπτης (Kleptes) ("lapur") eta "plastidio" hitzen elkarketatik osatu da izena.
Conflans-Sainte-Honorine
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 374 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 2 posta bulegoak, 17 banku bulegoak, 3 funerariak, 26 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 5 autoeskolak, 27 igeltseroak, 22 margolariak, 19 zurginak, 32 iturginak, 28 argiketariak, 18 eraikuntza enpresak, 28 ile apaindegiak, 6 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 84 jatetxeak, 28 higiezinen agentziak, 7 tintoreriak eta 12 apaindegiak.
Kleptoplastia
Prozesua
Alga jaten duen izakiek plastidioa ez dute liseritzen, eta bere horretan mantentzen da. Kloroplastoaren kasuan organulua animaliaren barnean gordetzen da eta bertan fotosintesia egiten du. Kloroplastoak ekoizturiko glukosa molekulak ostalariak jasotzen ditu eta ondorioz animaliak denboraldi luzeak egin ditzake janaririk eskuratu beharrik gabe. Itsas bareek esate baterako jaten dituzten algen kloroplastoak haien digestio aparatuetako dibertikuluetan gordetzen dituzte. Ondoren fotosintesia egiteko beharrezkoa duten elikagaiez hornitzen dituzte kloroplasto hauek. Ez dago argi nola bukatzen den sinbiosi harreman hau, hots, kloroplastoak berak fotosintatoa isurtzen duen edo itsas barea gutxinaka kloroplastoa degradatzen joaten den.
Conflans-Sainte-Honorine
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 107 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 4 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 6 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 17 okindegiak, 12 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 5 liburu dendak, 20 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 3 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 5 drogeria, 7 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
Kleptoplastia
Prozesua
Hitza 1990an asmatu zen, kloroplastoen sinbiosia adierazteko.
Conflans-Sainte-Honorine
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Conflans-Sainte-Honorine udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Kleptoplastia
Animalia erreinuan
Kleptoplastia egten duten hainbat animalia talde ezagutzen dira:
Protista erreinuan
Protisto talde batzuek ere horrela jokatzen dute:
Conflans-Sainte-Honorine
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 9 haur-eskola eta 10 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Conflans-Sainte-Honorine udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.792 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.807.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Meru mendia
Meru (sanskritoz मेरु) bost tontorreko mendi sakratua da kosmogonia budista, jain eta hinduan, eta unibertso fisiko, metafisiko eta espiritual guztien erdigunetzat jotzen dena.
Tenplu budista, jain eta hindu asko eraiki dira Meru mendiaren irudikapen sinboliko bezala.
Tibetarren ustez, Meru mendia Kailash mendia bera da (Tibeten kokatua dagoena).
Izena
Etimologikoki, mendiaren berezko izena Meru mendia (Pāli Meru) da, zeinari gehitu dakiokeen su- onespenezko aurrizkia, honen emaitza delarik "Meru bikaina" edo "Meru miragarria". Horrela, beste izen batzuk ere hartzen ditu, hala nola Sumeru, Sineru edo Mahāmeru.
Beste hizkuntza batzuetan honela izendatzen da:
Hindu kosmogonia
Hindu batzuentzat, Meru mendia 109 tontorrez osatuta dago, hauen artean garaiena Kailāsh mendia delarik (Shiva jainkoaren bizilekua). Testu epiko batzuen arabera (Mahābhārata 3.503 eta 3.1697, Harivilās eta Rig-veda 3.4.44 eta 3.4.27) Kailash mendia Himalaian aurkitzen da. Meru mendiaren gainontzeko tontorretan, 33 milioi jainko bizi dira, horien artean Vishnu eta Brahma.
Esnezko itsasoaren irabiaketa
Behin, Meru mendia bere tokitik eramana izan zen, eta Kurma (Vishnuren dortoka haragitzea) jainkoaren oskol gainean egokiro jarria, eta jainko eta deabruek esnezko itsasoa irabiatzeko erabili zuten, hilezkortasunaren nektarra lortzeko asmoz.
Megalurulus rubiginosus
Megalurulus rubiginosus Megalurulus generoko animalia da. Hegaztien barruko Locustellidae familian sailkatua dago.
Mack Horton
Mackenzie James "Mack" Horton (Melbourne (Australia) 1996ko apirilaren 25a) igeriketan aritzen den kirolari australiarra da.
M. C. Escher
Maurits Cornelis Escher ( ahoskatua; Leeuwarden, 1898ko ekainaren 17a - Hilversum, 1972ko martxoaren 27a) herbeheretar artista izan zen, matematikan inspiratutako litografiei, grabatu xilografikoei eta kedarrezko grabatu ei (mezzotint) esker ospetsu bilakatu zena. Bere sorkuntzak ohiko irudikapen moduei erronka egiten dieten espazio paradoxikoak irudikatzeko metodo ezberdinekin esperimentatzen du.
Porticulasphaera
Porticulasphaera Globigerinoidea superfamaliako generoetako bat da. Familiako ezaugarriak ditu eta gainera honako hauek:
M. C. Escher
Bere lanak objektu eta eragiketa matematikoak biltzen ditu, besteak beste, ezinezko objektuak, infinituaren esplorazioak, islapenak, simetriak, perspektibak, poliedro moztuak eta izardunak, geometria hiperbolikoak eta teseladunak. Escherrek matematikarako gaitasunik ez zuela uste bazuen ere, George Pólya, Roger Penrose, Harold Coxeter eta Friedrich Haag kristalografoarekin elkarreraginean aritu zen, eta teseladunen inguruko ikerketa propioa egin zuen.
Mack Horton
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio 2016an (Rio de Janeiro), domina bat eskuratu zuen: 400 m estilo librean urrezkoa 3.41,55eko denborarekin Sun Yang txinatarra (zilarrezkoa, 3.41,68koarekin) eta Gabriele Detti italiarra (brontzezkoa, 3.43,49koarekin)) garaituz.
Porticulasphaera
Eozenoan bizi izan ziren.
Bellach
Bellach Suitzako udalerria da. Solothurn kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
M. C. Escher
Bere ibilbidearen hasieran, naturan inspiratu zen, intsektu, paisai eta landareen azterketak eginez, hala nola likenak, eta horiek guztiak xehetasun gisa erabili zituen bere artelanetan. Italian eta Espainian bidaiatu zuen, eraikinak, hiri-paisaiak, arkitektura eta Alhambrako eta Kordobako Meskitako baldosak zirriborratuz, eta haien egitura matematikoaz gero eta gehiago interesatu zen.
Escherren artea zientzialarien eta matematikarien artean eta herri kulturan ezaguna egin zen. Hainbat paper teknikotan erabiltzeaz gain, bere lana liburu eta album askoren azaletan agertu da.
Mack Horton
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), domina bat eskuratu zituen, berriro: 4x200 m estilo librean, brontzezkoa eskuratu zuen Australiako taldea ordezkatzen, 7.01,84ko denborarekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezkoa, 6.58,58ko denborarekin) eta ROC taldearen (zilarrezkoa, 7.01,81koarekin) atzetik sailkatuz. Hauek osatu zuten Australiako taldea: Thomas Neill, Zac Incerti, Mack Horton, Kyle Chalmers, Elijah Winnington eta Alexander Graham-ek.
M. C. Escher
Biografia
Maurits Cornelis Escher 1898ko ekainaren 17an jaio zen Leeuwarden, Frisia, Herbehereetan, gaur egun Princessehof Zeramika Museoa osatzen duen etxe batean. George Arnold Escher ingeniari zibilaren eta bere bigarren emaztearen, Sara Gleichmanen, seme gazteena zen. 1903an, familia Arnhemera joan zen bizitzera, non lehen eta bigarren hezkuntza ikasi zuen 1918ra arte. Bere lagunek eta familiak "Mauk" izenez ezagutzen zuten, haur gaixoa zen eta zazpi urterekin eskola berezi batean sartu zuten. Marrazketan bikain aritzen bazen ere, orokorrean bere kalifikazioak eskasak ziren. Zurgintza eta piano ikasketak hartu zituen hamahiru urte bete arte.
1918an, Delft-eko Eskola Teknikora joan zen. 1919tik 1922ra, Escher Haarlemeko Arkitektura eta Arte Dekoratiboen Eskolara joan zen, marrazketa eta xilografia ren artea ikasiz. Arkitektura ikasi zuen, baina hainbat irakasgai huts egin zuen (neurri batean larruazaleko infekzio iraunkor baten ondorioz) eta dekorazio arteetara pasatu zen Samuel Jessurun de Mesquita artistaren gidaritzapean. 1922a bere bizitzako urte garrantzitsua izan zen. Escher Italiara joan zen Florentzia, San Gimignano, Volterra, Siena eta Ravello bisitatuz. Urte berean Espainian zehar bidaiatu zuen, Madril, Toledo eta Granada bisitatuz. Harrituta geratu zen Granadan, XIV. mendeko Alhambrako arkitektura moriskoarekin. Alhambraren dekorazio-diseinu korapilatsuek, koloretako azulejuetan edo horma eta sabaietan zizelkatutako patroi errepikakorrak dituzten simetria geometrikoetan oinarrituak eta teseladunen matematikak bere interesa piztu zuten, eta eragin handia izan zuten haren lanean.
Escher Italiara itzuli eta Erroman bizi izan zen 1923tik 1935era. Italian zegoela, Escherrek Jetta Umiker ezagutu zuen eta 1924an ezkondu ziren. Bikotea Erroman kokatu zen eta bertan jaio zen bere lehen semea, Giorgio. Escherrek eta Jettak gero beste bi seme izan zituzten– Arthur eta Jan-.
Maiz bidaiatu zuen, besteak beste, 1926an Viterbo, 1927 eta 1929an Abruzziak, 1928 eta 1933an Korsika, 1930ean Calabria, 1931 eta 1934an Amalfi kostaldea eta 1935 eta 1932an Gargano eta Sizilia bisitatu zituen. Leku horietako hiriak eta paisaiak nabarmentzen dira bere artelanetan. 1936ko maiatzean eta ekainean, Escher Espainiara bidaiatu zuen, Alhambra berriro bisitatu eta egunak eman zituen bere mosaiko ereduen marrazki zehatzak egiten. Hementxe liluratu zen, obsesioraino, teseladunekin.
1935ean, Mussoliniren menpeko Italian zegoen giro politikoa onartezina bihurtu zen Escherrentzat. Ez zuen politikarako interesik, baina fanatismoaren eta hipokrisiaren aurkakoa zen. Familiak Italia utzi eta Suitzako Château-d'Œx- era joan zen bizitzera, non bi urtez egon ziren.
Escherrek Italiako paisaiak oso gustukoak zituen eta bere lanerako inspiraziorik ez zuen bilatzen Suitzan. 1937an familia Belgikako Bruselako auzo batera joan zen bizitzera. Bigarren Mundu Gerrak 1941an Baarnera, Herbehereetara, aldatzera behartu zituen, non Escher bizi izan zen 1970era arte. Garai horretakoak dira Escherren lanik ezagunenak. Herbehereetako eguraldi hodeitsu, hotz eta hezeari esker, bere lanean arreta handiz zentratu zen. Ordu arte bere gurasoen laguntza ekonomikoa izan zuen baina 1951tik aurrera bere grabatuen salmentatik bizitzen hasi zen. Enkarguz egiten zituen zigiluak, liburuetako portadak, egur zein bolizko edo marfilezko eskulturak.
1969ko uztailean amaitu zuen bere azken lana, Sugeak izeneko errotazio-simetria hirukoitza duen xilografia handi bat, non sugeak loturiko eraztun-eredu baten bidez hazten diren. Hauek infinituraino uzkurtzen dira zirkulu baten erdigunetik ertzera. Irudiak Escherren simetria-zaletasuna biltzen du; elkarri lotuta dauden ereduak; eta, bere bizitzaren amaieran, infinitura hurbiltzearena.
Escher Lareneko Rosa Spier Huis -era joan zen bizitzera 1970ean, artisten erretiro-etxera eta bertan bere estudioa zuen. Hilversumeko ospitale batean hil zen 1972ko martxoaren 27an, 73 urte zituela. Baarneko Hilerri Berrian lurperatua dago.
Matematikan inspiratutako lana
Escherren lana ezinbestean matematikoa da. Bere originaltasuna eta teknika grafikoen maisutasuna errespetatzen dira, baina bere lanak intelektualegiak direla uste izan da. Hala ere, ezaugarri hauek bere lana oso erakargarria egin zuten publikoarentzat.
Bere ibilbidean 400 litografia eta xilografia baino gehiago egin zituen, baita 2.000 bat marrazki eta zirriborro ere. Askoren ehunka erreprodukzio daude. Bere ibilbidearen amaieran plaka batzuk suntsitu zituen, jatorrizkoen erreprodukzio gehiago egin ez zedin.
Talde esanguratsu bat ikusgai dago Herbehereetako Hagako Escher Museoan.
Berak aitortu zuen ez zitzaiola errealitatea asko interesatzen, ezta gizadia, jendea edo psikologia oro har, baizik eta burutik pasatzen zitzaizkion gauzak. Barnekoia omen zen norbait, tratu zailekoa eta nahiago zuen bere unibertsoa sortzea.
Espazioaren egitura: paisaiak, munduaren eta gorputz matematikoen elkarreragina.
Gainazalaren egitura: metamorfosia, zikloak eta infiniturako hurbilketak.
Hiru dimentsioko espazioaren proiekzioa planoan: irudikapen piktoriko tradizionala, perspektiba eta ezinezko irudiak.
Teseladunak
Bere lehen urteetan Escherrek paisaiak eta natura zirriborratu zituen. Inurriak, erleak, matxinsaltoak eta mantisak bezalako intsektuak ere zirriborratu zituen. Erromako eta Italiako paisaiekiko eta naturarekiko maitasun goiztiarrak teselekiko bere interesa sortu zuen, Planoaren zatiketa erregularra deitu zuena; hau 1958ko bere liburuaren izenburua bihurtu zen, planoaren teseletan oinarritutako xilografia sorta baten erreprodukzioekin osatua, non bere artelanetan diseinu matematikoen eraikuntza sistematikoa deskribatzen zuen. Honela idatzi zuen: " Matematikariek domeinu zabal baterako atea ireki dute".
1936an Alhambrara eta Kordobako Meskitara egin zuen bidaiaren ostean, Escher teseladunen propietateak eta aukerak aztertzen hasi zen, sare geometrikoak erabiliz bere zirriborroak egiteko oinarri gisa. Ondoren, hauek zabaldu zituen elkarri loturiko diseinu konplexuak sortzeko, adibidez, txoriak, arrainak eta narrastiak bezalako animaliekin. Teseladunak egiteko lehen saiakeretako bat arkatzaz, tinta txinatar raz eta akuarelaz margotutako Study of Regular Division of the Plane with Reptiles (1939) lana izan zen, sareta hexagonal batean eraikia. Narrasti gorri, berde eta zurien buruak erpin batean elkartzen dira; animalien isatsak, hankak eta alboak elkartzen dira zehazki. Bere 1943ko Narrastiak litografiarako oinarri gisa erabili zuen.
Bere lehen matematika ikasketak George Pólyaren eta Friedrich Haag kristalografo aren simetria planoko taldeei buruzko artikuluekin hasi zen. Arretaz aztertu zituen 17 horma paper kanonikoak eta simetria mota ezberdineko 43 marrazkirekin aldizkako fitxak sortu zituen. Une honetatik aurrera, bere artelanetan simetria-adierazpenen ikuspegi matematiko bat garatu zuen bere notazio propioa erabiliz. 1937an hasita, 17 taldetan oinarritutako xilografiak egin zituen. Bere Metamorfosia II (1939) irudien bitartez istorio bat kontatzen zuten diseinu sorta bat hasi zuen. Metamorfosia I -n, poligono ganbilak eredu erregularretan eraldatu zituen plano batean giza motibo bat osatzeko. Lau metro luze den Metamorfosia III piezan zabaldu zuen.
(1) Zeintzuk dira planoaren zatiketa erregularra sor dezakeen fitxa baten forma posibleak, hau da, planoa bere irudi kongruenteekin bete dezakeen fitxa batentzat, fitxa guztiak modu berean inguratuta egon daitezen?
(2) Gainera, zer modutan lotzen dira halako fitxa baten ertzak isometrien bidez elkarren artean?
Euskaltzaindia
Euskaltzaindia, zuzenbidez, Hego Euskal Herriko lau aldundiek sortu zuten, Eusko Ikaskuntzarekin batera. Egoitza Bilboko Zazpikaleetako Plaza Barrian du, eta ordezkaritzak ditu Gasteizen, Donostian, Iruñean eta Baionan. Euskaltzaindiaren finantzaketa iturri nagusia diru laguntzak dira eta, egun, lau erakunde publiko hauek ditu finantzatzaile nagusi: Eusko Jaurlaritza, Arabako Foru Aldundia, Bizkaiko Foru Aldundia eta Gipuzkoako Foru Aldundia.
Xedeak
Euskaltzaindiaren berariazko helburuak Arautegi akademikoan azaldurik eta mugaturik daude (1920). Hasierako Arautegi hura behin eta berriz eguneratua izan da, eta osatua ere bai, Barne Erregelen bidez; izan ere, garaian garaiko hizkuntzazko edo kulturazko aldakuntzek halaxe eskatu dute une bakoitzean (1954, 1972, 1976, 2005, 2009, 2011).
M. C. Escher
Geometriak
Escherrek prestakuntza matematikorik ez bazuen ere (matematikaren ulermena bisuala eta intuitiboa zen neurri handi batean), bere arteak osagai matematiko handia zuen, eta marraztu zituen hainbat mundu ezinezko objektuen inguruan eraiki ziren. Ezinezko errealitate baten lehen inprimakia Natura hila eta kalea (1937) izan zen; ezinezko eskailerak eta ikusmen- eta grabitate-ikuspegi anitz agertzen dira Erlatibitatea (1953) bezalako lan ezagunetan. Eskaileren etxea (1951). Escherrek behin eta berriz erabili zuen etengabeko mugimenduko makina gisa funtzionatzen duen eraikin baten litografian, Ur-jauzia (1961).
Oronoz-Mugairiko geltokia
Oronoz-Mugairi (lehen: Oronoz-Mugaire) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geltoki zahar bat da, Baztan ibarreko Oronoz-Mugairi herrian kokatuta dagoena.
M. C. Escher
Geometriak
Escherri nahikoa interesatu zitzaion Hieronymus Bosch -en 1500. urteko Atseginen baratzea triptikoan bere eskuineko panelaren zati bat, Hell, birsortzeko 1935ean litografia gisa. Erdi Aroko emakume baten irudia berrerabili zuen bi puntako buruko soineko batekin eta soineko luze batekin bere Belvedere litografian 1958an.
Euskaltzaindia
Xedeak
Hala ere, Euskaltzaindiaren azken xedeez ziharduten arautegi-artikuluek berretsi baizik ez dituzte egin hastapenean esandakoak, premiazko zehaztapen berriak gehituz (ikus, adibidez, 1976ko 1. artikulua). Horregatik, gogoratzekoa da Euskaltzaindiaren lehenengo Arautegian Erakundearen xedeak nola marraztu ziren (nahiz eta orduko hizkera aski aldatua dugun gaur):
Horrela, bada, Euskaltzaindia hizkuntzaren corpusaz arduratzen da, baina, halaber, baita berorren estatus sozialaz ere. Hortaz, handik hona bi sail ditu Euskaltzaindiak bere jardueraren baitan: Iker eta Jagon.
Sorrera
Eusko Ikaskuntzaren lehenengo biltzarrean, lau lurralde historikoetako (Araba, Bizkaia, Nafarroa eta Gipuzkoa) aldundien babesean sortu zuten, Oñatin, 1919an. Sortze-ekitaldian orduko Espainiako erregeak, Alfontso XIII.ak honako hau esan zuen:
Irailaren 5ean izendatu ziren lehen lau euskaltzainak: Resurreccion Maria Azkue, Luis Eleizalde, Julio Urkixo eta Arturo Kanpion. 1919ko urte horretan bertan, hamabi euskaltzain izendatzeko araudia onartu zen, eta honako kideak izendatu: Txomin Agirre, Piarres Broussain, Jean-Blaise Adema, Erramun Intzagarai, Jose Agerre, Juan Bautista Eguskitza, Raimundo Olabide eta Pierre Lhande. Resurreccion Maria Azkue izan zen lehenengo euskaltzainburua, eta hamabi izan ziren lehen euskaltzain osoak.
M. C. Escher
Geometriak
Escherrek litografiaren eta xilografiaren euskarrietan lan egin zuen batez ere. Bere arte grafikoan, formen, irudien eta espazioaren arteko erlazio matematikoak irudikatu zituen. Bere estanpatuetan kono, esfera, kubo, eraztun eta espiralen ispilu irudiak zeuden.
Oronoz-Mugairiko geltokia
Gaur egun, Bidasoako bide berdearen barruan dago.
M. C. Escher
Geometriak
Escherri ere liluratu zitzaion gainazal bakarra duen Möbius zerrenda bezalako objektu matematikoek. Bere zur-grabatuak Möbius Zerrenda II (1963) inurri kate bat irudikatzen du, edozein lekutatik objektuaren kontrako bi aurpegiak gainazal bakarreko zati gisa ikusten direnak.
Euskaltzaindia
Sorrera
Erakundearen helburuak era honetan agertzen dira lehenengo Arautegian: "1. Izkeraketz eta gizarteketz, euskera ayolaz landu ta yagoten zain egotea, Bazkun aunen elburua da: andik ere bere izena. 2. Zainbide bioi dagokienez, Sail bitan ere bereizturik euskaltzaiñak beren arloan diardukete; euskal-ikerleen sailean, ta yagoleenean, lagun bakoitza bietan dagokelarik".
Oronoz-Mugairiko geltokia
Historia
Hasieran burdin mea garraiatzeko sortu bazen ere (1889. urtean onartu zen jatorrizko proiektua, Endarlatsa eta Irun artean), 1916. urtean Elizondo eta Irun lotuko zituen bidaiari eta ondasunak garraiatzeko linea hasi zen martxan. Jatorrizko linea The Bidasoa Railway and mines enpresak kudeatzen zuen eta ondasunak zenbaitetan eskuz aldatu ondoren, Compañia de los Ferrocarriles del Bidasoa izan zen behin betiko proiektua kudeatuko zuena. Proiektuak Iruñera luzatzeko baimena bazuen ere, luzaketa hau ez zen inoiz eman, eta Nafarroako hiriburua Gipuzkoarekin konektatuko zuena Plazaolako trena izan zen.
Euskaltzaindia
Egitura
Denboraren poderioz, kopuru hori handitu egin da eta, egun, 24 dira euskaltzain osoak. Euskaltzain osoez gain, urgazleak 150 inguru dira. Ohorezko euskaltzainak: J. Alliers, J. Bilbao, J. Caro Baroja, Basarri, J. Etxaide, J. Garate, N. Holmer, J.M. Jimeno, B. Larrakoetxea, G. Lopez de Gereñu, A. Martinet, S. Onaindia, R. de Rijk, H. W. Terence, P. de Irizar eta Y. Zytsar. Euskaltzain osoen kopurua finkoa da, baina ohorezkoena eta urgazleena beharren araberakoa da. Euskaltzain osoek hitza eta botoa dute, baina gainerakoek hitza bakarrik.
M. C. Escher
Solido platonikoak eta bestelakoak
Escherrek dimentsioaren garrantzia azpimarratu zuen:"Forma lauak haserretzen nau — Nire objektuak kontatzeko gogoa daukat, fikziozkoegiak zarete, bata bestearen ondoan geldirik eta izoztuta: egin zerbait, atera paperetik eta erakutsi zertarako gai zaren!"
Oronoz-Mugairiko geltokia
Historia
1920. urtean izan zituen bidaiari gehien trenak, 171 000 guztira. Hamalau urte geroago, ordea, erdira baino gehiago jaitsi zen kopurua (78 000). Ondasunen garraioa ere gainbeheraren lekukoa izan zen: 1924. urtean 77 000 tona garraiatu ziren eta bederatzi urte geroago, 14 000 bakarrik. Erabilera gero eta gutxiagoak zekarren krisian murgilduta, 1953ko uholdeek gogor jo zioten zerbitzuari, azpiegitura kaltetuz. Hiru urte beranduago, 1956ko abenduaren 31an, behin betiko itxi zen trena.
Egoera
Geltokia Irun — Elizondo burdinbidearen 43,2 kilometro-puntuan zegoen, 180 metroko altueran, Erreparatzea eta Arraioz geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Euskaltzaindia
Gerraostea
Espainiako Gerra Zibilak eta Mundu Gerrak eragin handia izan zuten, euskaltzainak bi bandoetan bereizirik eta sakabanaturik gelditu baitziren. 1941eko apirilean Resurreccion Maria Azkuek adierazi zion Agustin Zarrantzi Euskaltzaindia berriro abian jarriko zela, hilaren amaieran egindako batzar batean, Bizkaiko Diputazio frankistaren baimenarekin. 1947ko azaroan Federiko Krutwig euskaltzain oso izendatu zuten, historiako gazteena, 26 urterekin. 1949ko irailean sinatutako gutun batean aurkeztu zuen Krutwigek Euskaltzaindia berritzeko proposamena. Ondorioz, 1949ko azaroan gerra zibilaren ostean lehen aldiz izan zen Ipar Euskal Herriko ordezkaririk Euskaltzaindiaren batzar batean.
Julio Urkixo 1950eko urrian hil ondoren, Krutwigek hala proposatuta, akademiaren batzarrak euskaraz egiten hasi ziren. 1951ko azaroan Azkue hil zen, lehen euskaltzainburua. 1952ko maiatzean Luis Villasante euskaltzain osoaren sarrera hitzaldiari emandako erantzunean, Krutwigek gogor kritikatu zuen Eliza Katolikoa, euskara baztertzeagatik bere jardunean. Adierazpen horien ondorioz, erbesteratu egin behar izan zuen. 1952ko azaroan Ignazio Maria Etxaide izendatu zuten euskaltzainburu. 1954ko abuztuan Euskaltzaindiaren araudiaren berriztapena onartu zen eta urte bereko abenduan Euskera agerkaria argitaratzeko baimena berreskuratzen du Euskaltzaindiak.
M. C. Escher
Infinitua eta geometria hiperbolikoa
1954an Matematikarien Nazioarteko Biltzarra bildu zen Amsterdamen, eta NG de Bruin-ek Escherren lanen erakusketa antolatu zuen Stedelijk Museum-en parte-hartzaileentzat. Roger Penrose eta HSM Coxeter oso harrituta geratu ziren Escherrek matematikaren ulermen intuitiboarekin. Erlatibitatean inspiratuta, Penrose-k bere tribuna asmatu zuen, eta bere aitak, Lionel Penrose-k, eskailera amaigabea asmatu zuen. Roger Penrosek bi objektuen zirriborroak bidali zizkion Escherri, eta asmakizunaren zikloa itxi egin zuen Escherrek, orduan, Ur-jauzia-ren etengabeko mugimenduaren makina eta Igoera eta Jaitsiera monje-irudien martxa amaigabea sortu zuenean.
Ondarea
Escherren pentsamolde bereziak eta grafiko aberatsek etengabeko eragina izan dute matematikan eta artean, baita herri kulturan ere.
Euskaltzaindia
Euskara batura bidean
1979an, Espainiako trantsizioaren garaian, 1970ko hamarkadako azken urteetan, udal hautatu berrietan izenak ofizialki euskaraz jartzeko aukera ireki zen, eta arautu gabeko alorra zenez, presazko eta premiazko lan bat beharrezkoa zela erabaki zuen Euskaltzaindiak, Koldo Mitxelena onomastika batzordeburuak bultzatuta. Ondorioz, Euskal Herriko udalen izendegia argitaratu zuen, zeinean asmatutako izenak ez ziren gutxi. Hango erabakiak zuzentzen eta fintzen joan ziren ondoren, akademiak erabaki baitzuen 1998an herri-izenak arau bihurtu behar zirela, gomendio edo izendegi bateko elementu soilak baino gehiago ..
Azken urteak
Milurtekoa aldatzearekin batera, UPNren Nafarroako Gobernuak ordu arteko diru laguntzak ukatu zizkion Euskaltzaindiari, akademiak Nafarroa Euskal Herriaren barruan agertzen duelako. 2015ean, gobernu berriaren etorreraz, ordea, harremanak hobetu egin ziren. 2019ko otsailaren 23an, Nafarroako Jauregia n egindako ekitaldian, Nafarroako Gobernuak berritu egin zuen hamarkada luzez nafar agintariek Euskaltzaindiarekin izandako lankidetza, erakunde horren mendeurren ospakizunen testuinguruan.
2013ko irailaren 23an, Europako Parlamentuaren Europar Hiritarra 2013 saria jaso zuen. Sari horren bitartez, urtero saritzen dira europar balioen alde borroka egin, estatu kideen eta herritarren arteko integrazioa edo lankidetza bultzatu eta Europar Batasuneko Oinarrizko Eskubideen Gutunean azaltzen diren balioak aldarrikatzen dituzten pertsonak eta erakundeak. 2013ko abenduaren 3an, berriz, Euskaltzaindiko Gramatika Batzordeko hamabost kideek dimisioa eman zuten, Euskaltzaindiko zuzendaritzak baztertu zituelakoan. 2019ko martxoaren 6an, Pedro Sanchezek, kargua uzten zuen Espainiako gobernuburuak, Euskaltzaindiaren Bilboko egoitza bisitatu zuen, eta erakundearen ohorezko liburuan sinatu, herrialde horretako gobernuburu batek inoiz hori egindako lehendabiziko aldia.
Zuzendaritza
2012ko urriaren 18an, Bilbon, Akademiaren egoitzan egin zen bilkura berezian, euskaltzainek hurrengo lau urterako Zuzendaritza berria aukeratu zuten, lagun hauek osatuta:. 2016ko urriaren 28an, Zuzendaritza berretsi zuten.
Euskaltzainak
Euskaltzainak Euskaltzaindiko kideak dira, hau da, euskararen akademiako kideak. Eginkizunen arabera, hiru mailatan sailkatuta daude:
Euskaltzain osoak
Euskaltzain osoak Euskal Akademiako kide izatearen eskubide guztiak dituzten euskaltzainak dira, hau da, Euskaltzaindiko zuzendaritzako kide izan daitezke, eta boto eskubidea dute Euskaltzaindiak akademia gaiak aztertzeko egiten dituen bileretan. Euskaltzain osoek, sortzez edo jatorriz, euskal lurralde guztietakoak izan behar dute, horrela euskalki guztiek Euskaltzaindian ordezkaria izan dezaten. 2019an, 29 dira eta, gehienez, 32 izan daitezke. Euskaltzain osoak 75 urtera iristen direnean, euskaltzain emeritu bihurtzen dira automatikoki. Emerituen kopurua ezin da euskaltzainen heren bat baino gehiago izan.
Euskaltzain urgazleak
Euskaltzain urgazleak dira euskararen arloren batean nabarmendu eta Euskaltzaindiak bere lanean lagun diezaion izendatutako pertsonak. Eskubidea dute Euskaltzaindiak akademia gaiak aztertzeko egiten dituen bileretara joateko eta haietan hitz egiteko, baina botorik gabe; orobat, ez dute Euskaltzandiko zuzendaritzako kide izaterik. Izan ere, euskaltzain osoek bakarrik dituzte bi eskubide horiek.
Euskaltzain ohorezkoak
Euskaltzain ohorezkoak dira euskararen arloren batean nabarmendu eta Euskaltzaindiak ezagutza ematearren izendatutako pertsonak. Eskubidea dute Euskaltzaindiak akademia gaiak aztertzeko egiten dituen bileretara joateko eta haietan hitz egiteko, baina botorik gabe; orobat, ez dute Euskaltzandiko zuzendaritzako kide izaterik. Izan ere, euskaltzain osoek bakarrik dituzte bi eskubide horiek.
Zerbitzuak
Egun, Euskaltzaindiak ondorengo zerbitzuak eskaintzen ditu (koadroan arduradunak adierazita). :
Azkue Liburutegiko eta Artxiboa
Azkue Liburutegiko eta Artxiboa Bilboko Plaza Barrian daude. Bere helburua euskal kulturako gaien ikerkuntzan eta hedapenean dihardutenei laguntzea da. 1997. urteaz geroztik Pruden Gartzia da zuzendaria. Bere funtsen katalogoa oso zehatza da eta paperean zein digitalki kontsultatu daiteke. Dauzkan liburuen artean aipagarrienak hauek dira: Auspoa liburu-bilduma. Antonio Zavalak sortu zuena; Principe de Viana aldizkaria; Anaitasuna aldizkariko ale guztiak (1953-1982); Luis Villasantek idatzitakoak; Nafarkaria astekaria, Euskaldunon egunkariaren gehigarria (1991-2002); Herri literatura jardunaldietako antologia; Euskararen Historia Soziala (EHS). Argibide bibliografikoak liburuaren inguruan eratutako datu-basea ; eta Azkue sariketako liburu sarituak (1975-1990).
Aldizkariak
1919an Euskera aldizkaria argitaratzen hasi ziren, eta zenbait etenaldi izan zituen, halabeharrez. 2009ko urrian Erlea aldizkaria argitaratzen hasi zen, Bernardo Atxagaren zuzendaritzapean.
Lan harremanak
2015eko abenduaren 18an eta 2016ko martxoaren 16an, Euskaltzaindiko langileek lanuzteak egin zituzten, lan hitzarmenaren alde. 2016ko urriaren 27an, Euskaltzaindiko zuzendaritzak eta langileen ordezkariek hitzarmen propio baterako oinarriak ezartzen dituen aurreakordioa sinatu zuten. Horrenbestez, bertan behera geratu zen urriaren 28rako deitutako greba deialdia.
Kritika
Euskaltzaindiari elitista izatea kritikatu zaio. Halaber, bertako kideak dinosauroak direla eta gerontokrazia osatzen dutela adierazi izan da kultura esparru batzuen aldetik, horren autoritatea aitortuta ere, "lan-metodologian eta dinamismoan" lukeen eredugarritasuna zalantzan jarriz. Era berean, hizkuntzaren gaurkotasunari buruzko kritikak sortu dira Euskaltzaindiak hartutako hainbat erabaki direla eta. Akademiak badu guzti horren berri, eta agerikoa da XXI. mendeko premietara egokitzeko azken urteetan egin duen ahalegina: esaterako, 2016an paperean eta Interneten argitaratu zen Euskaltzaindiaren Hiztegia; 2016tik, sare sozialetan tarte nabarmena dauka Akademiak; Jagonet zerbitzua azkartu da... Eta Mendeurrenerako (2018-2019) beste horrenbeste berrikuntza ezarri nahi dira.
Unilever
Unilever britainiar enpresa multinazional bat da, 1929an Margarine Unie margarina konpainia herbeheretarrak eta Lever Brothers xaboi fabrikatzaile ingelesak bat egin ondoren sortua. XX. mendearen bigarren erdian, enpresa dibertsifikatu egin zen olioz eta koipez egindako produktuekin, eta mundu osoan zabaldu zituen bere operazioak.
Hegoaldeko Estatu Batuak
Estatu Batuetako Hegoaldea (ingelesez Southern United States), sarritan eta herrialde hartako herri hizkeran Amerikar Hegoaldea, Dixie, edota soilik «Hegoaldea» (ingelesez American South, Dixie, Down South, edota soilik the South) Ameriketako Estatu Batuetako hego-ekialde eta hego-erdialdeko eskualde handi eta nabarmena da. Bere kultura eta historia ondare bereziaren ondorioz, lehenbiziko europar kokapenak barne, Hegoaldeak bere berezko ohitura, literatura, hizkera, musika motak eta sukaldaritza garatu ditu.
Zackary Drucker
Bizitza
Zackary Drucker 1983an jaio zen eta Syracusen hazi zen. 2005etik Arte Ederretan lizentziaduna da New Yorkeko Ikusizko Arteen Eskolatik eta 2007an Arte Ederretan masterduna Kalifornia Arteetako Institututik.
Tenpōko Gosete Handia
Tenpōko Gosete Handia (天保 の 大 飢饉) Japonian eragina izan zuen gosete bat izan zen, Edo Aroan, Ninkō enperadorearen erregealdian izandakoa. Tokugawa Ienari gosetearen garaian agintean egon zen shoguna izan zen. Oro har, gosetea 1833an hasi zen eta 1837ra arte iraun zuen. Tenpō (1830-1844) aroaren izena hartu zuen. Gosetea gogorragoa izan zen Honshuko iparraldean, eta uholdeek eta klima hotzak eragin zuten.
Gosetea kalapita sail bat izan zen, jendeak agintean zegoen bakufun zuen fedea astindu zuena. Gosetearen aldi berean, Edoko Kōgo sutea (1834) eta Sanriku eskualdean 7,6 graduko lurrikara bat (1835) ere izan ziren. 1837an, gosetearen azken urtean, Ioshio Heihachirōk Osakan funtzionario ustelen aurkako matxinada bat gidatu zuen, hiriko biztanle pobreak elikatzen laguntzeari uko egin baitzioten. Chōshū agintean beste matxinada bat hasi zen. 1837an, Morrison merkantzia ontzi estatubatuarra Shikokuko kostaldearen aurrean agertu zen eta kostaldeko artilleriak kanporatu zuen. Istilu horien guztien ondorioz, Tokugawa shogunerria ahul eta indargabe sentiarazi zuten, plebeioak sufritzen ari ziren bitartean onura jaso zuten funtzionarioen ustelkeria azaldu zuelako.
Gosetea
1830eko hamarkadako Gosete Handian zehar japoniarrek gorriak ikusi zituzten, non Japonia osoak tenperaturen jaitsiera azkarra eta uzten galera jasan zituen, eta, aldi berean, prezio komertzialak igotzen hasi ziren. Asko gosez hil ziren gertaera ilun honetan: "Ipar-ekialdeko herrixka bateko heriotza-tasa ‰ 37koa da, eta Takayama hirikoa ia ‰ 45ekoa da". Laboreek behera egiten jarraitzen duten heinean, prezioek gora egin zuten eta horniduren eskasiak erreserba urrietan bizirauteko borrokatzera eraman zituen pertsonak. Bereziki japoniar oinarrizko elikagaia zen arroz-gastu gero eta handiagoa kolpe latza izan zen bai ekonomiarentzat bai goseak zeudenentzat. Batzuek "hostoak eta sastrakak jatea" ere erabaki behar izan zuten, baita lastozko iragazgaitzak ere.
Samuraiek ere gosetearen ondorioak jasan zituzten, zetozen zerga-betebehar zailak aurreikusiz, japoniar gobernuek soldatak jaitsi baitzieten. Gosetearen bizi-baldintza tamalgarriak okertzeko, azkenean gaixotasunak zabaltzen hasi ziren, eta goseak hiltzen ziren askok ezin zituzten hainbat epidemia jasan, hala nola izurria, baztanga, elgorria eta gripea. 1836-1837an, krisiaren garai gorenean, milaka japoniar gosez hil ziren.
Matxinadak
Ikuta Yorozo (1801-1837) zientzialaria ere Ōshio Heihachirōrenaren antzeko sustraiak zituen matxinada baten jatorrian egon zen. Ikutak nerabeen hezkuntzarako eskola bat ireki zuen, batez ere nekazariek osatua. Tenpōko Gosete Handia ere jasan ondoren, Ikutak bertako burokratak emateko prest zeuden laguntza faltagatik etsi egin zuen, eta 1837an nekazari talde bat bildu zuen errepresalian. Elkarrekin, burokraten aurkako erasoa egin zuten, arrakastatsua izan zena, baina matxinadak Ikutaren suizidio egitean amaitu zen.
Julia Mancuso
Julia Marie Mancuso (Reno, Nevada, 1984ko martxoaren 9a) estatubatuar eskiatzaile alpetar eta olinpiko erretiratua da. Berak irabazi zuen slalom erraldoia 2006ko Neguko Olinpiar Jokoetan, eta zilarrezko domina lortu zuen maldan behera eta taldean 2010ean, eta brontzezko domina 2014an. Munduko Txapelketan bost domina (zilarrezko bi eta brontzezko hiru) eta Munduko Kopako lehiaketa erregularrean zazpi lasterketa irabazi ditu. Bere lau domina olinpikoak eskiatzaile alpetar estatubatuar batentzako handienak dira.
Porto Barreiro
Porto Barreiro Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Julia Mancuso
Lasterketak
Mancusok 15 urte zituela egin zuen debuta Munduko Kopan, Coloradoko kobrezko mendian, 1999ko azaroaren 20an. Patrick Rooneyk esploratu zuen. Mancuso 2001eko Munduko Kopan (Top 30) sartu zituen lehen puntuak. Mancusok sarritan arazoak izan zituen Munduko Kopako lasterketetan hurrengo denboraldietan, baina arrakasta aparta izan zuen Gazte Mailako Munduko Txapelketetan, zortzi domina irabazi baitzituen, baita urrezko bost ere 2002, 2003 eta 2004an. 2002ko Neguko Olinpiar Jokoetarako hautatua izan zen 17 urte zituela, non 13 amaitu zituen ekitaldi konbinatuan.
Mancusoko Munduko Kopako emaitzak nabarmen hobetu ziren 2005 denboraldian, bederatzigarren postura igo baitzen oro har 2004ko 55. postutik. 2005eko Munduko Txapelketan, brontzezko dominak irabazi zituen super-G mailan eta slalom erraldoian. Berak hartu zuen Munduko Kopako lehen podiuma, Cortina d 'Ampezzoko super-G batean bigarren amaitu zuenean 2006an. 2006ko Turingo Neguko Olinpiar Jokoetan bere urrezko domina ustekabekoa izan zen, hiru podium baino ez baitzituen izan (lehen hiruren artean ekitaldiak amaituz) denboraldi horretan, nahiz eta denak Olinpiar Jokoetatik aste gutxira egon. Podium horietako bat bakarrik izan zen slalom erraldoian, hirugarren postuan GSko azken lasterketan Olinpiar Jokoen aurretik.
Mancusok lasterketa irabazi zuen, nahiz eta bere eskuineko belaunean min etengabea izan, azkenean aldakako displasiatik datorrena. 2006ko denboraldia zortzigarren postuan amaituko zuen, podiumak hiru lasterketatan barne, nahiz eta batzuetan denboraldiaren amaieran ia ezin izan.
Behe denboraldiaren hasieran, Mancusok kirurgia artroskopikoa jasan zuen bere eskuineko aldakan, artikulazioaren bolan hazbete luzeko hezur-espora kentzeko. Hainbat hilabete eskirik gabe igaro ondoren, AEBetako taldearekin entrenatzen hasi zen berriro. AEB abuztuan, Sudamerikako udako eski-kanpamentuan. 2007ko denboraldiaren hasieran, ia erabat osatuta zegoen.
Astiro hasi zen arren, lehen asteetan emaitza etsigarriak lortuz, lasterketaren forma berreskuratzen zuen bitartean, 2007an Mancusoren haustura urtea izango zen zirkuituko Munduko Kopan. Bere lehen lasterketa Munduko Kopan irabazi zuen 2006ko abenduaren 19an, maldan behera Frantziako Val-d 'Isèren, eta hurrengo egunean bigarren postua lortu zuen beste jaitsiera batean. Denboraldian zehar beste hiru lasterketa irabazten jarraitu zuen; a super-G, a super combinadoy otra cuesta abajo. 2007ko Munduko Txapelketan, Suedian, zilarrezko domina irabazi zuen superkonbinatuan. 2007ko martxoaren 2tik 4ra Tarvision (Italia) elkarren segidako hiru lasterketatan (2.a, 1.a, 3.a) podiumean amaitu ondoren, Munduko Kopako lidergo nagusian berdinduta zegoen. Denboraldia hirugarren postuan amaitu zuen sailkapen nagusian, 1984an Tamara McKinneytik hasi eta 2008an Lindsey Vonneraino emakume estatubatuar baten emaitzarik onena. Mancuso bigarren sailkatu zen 2007ko denboraldian, jaitsieran zein konbinatuan.
2008ko denboraldiaren ondoren, Mancusok ez zuen ia bi urtez Munduko Kopako lehen hiru ekitaldien artean emaitzarik lortu, bizkarreko arazoengatik. Hori dela eta, Vancouverreko Joko Olinpikoetan emakumeen maldan behera lortutako zilarrezko domina beste ezusteko bat izan zen. Hurrengo egunean, beste zilar bat irabazi zuen emakumezkoen super konbinatuan, jaitsierako zein slalomeko lasterketa bat barne hartzen duen ekitaldia.
2011ko Munduko Txapelketako lehen lehiaketa egunean, Garmischen (Alemania), beste behin ere bere indarra erakutsi zuen ekitaldi handietan, super-G proban zilarrezko domina irabazita. Hilabete geroago, Munduko Kopako lehen lasterketa irabazi zuen lau urte baino gehiagotan, Munduko Kopako finalean Lenzerheiden, Suitzan. Japonian lurrikara eta tsunami izugarri bat gertatu eta egun batzuetara, diru bilketa bat egin zuen, Munduko Kopako finaleko irabazien erdia skiershelpingjapan.com kanpainaren webgunera bidaliz. 2013ra arteko hiru denboraldietan, Mancuso Munduko Kopako podiumean egon zen gutxienez 10 lasterketatan, eta ondo kokatu zen denboraldiko hainbat ekitalditan. Baina 2014. denboraldia abiarazi zuten 2013. urte amaierako ekitaldietako batean bakarrik amaitu zen lehen 15en artean, eta Munduko Kopako zirkuituko atsedenaldi bat hartzea erabaki zuen, 2014ko Olinpiar Jokoetarako freskatzeko. Mancusoren estrategiak funtzionatu egin zuen, bere laugarren domina olinpikoa irabazi baitzuen, brontze bat, 2014ko Sotxiko Olinpiar Jokoetan emakumezkoen super konbinatuan, lehenengo jaitsieran jarri ondoren.
2014-15 denboraldian, Mancusok bere azken podiuma lortu zuen Munduko Kopan Louise lakuko jaitsiera batean, eta hirugarren postuan bukatu zuen Lindsey Vonn eta Stacey Cook taldekideen atzetik, podiumeko lekuetako ekorketa garbi estatubatuar baten zati gisa. Denboraldia amaitu ondoren, Mancusok aldakako kirurgia egin behar izan zion bere buruari, denboraldiak iraun zuen mina (2016-16) arintzeko.
Mancuso 2017ko abenduan itzuli zen lehiara, St. Moritz. Super-G lasterketetan beste bi agerraldi egin zituen Val-d 'Isèren astebete geroago, baina 42. postuan baino ezin izan zuen emaitza hobea lortu. Hurrengo hilabetean, lehiatik erretiratu zela iragarri zuen, Cortina d' Ampezzon, Munduko Kopan lehen podiuma hartu zuen lekuan, azken agerpena eginez, Emakume Maravilla jantzia eta kapa bat zeramatzala.
Mancuso lehiakide bereziki indartsu gisa ezagutzen zen txapelketa nagusietan: 398 lasterketatan Munduko Kopan 36 podium lortu zituen arren ( % bederatzi), bere bederatzi domina olinpikoek eta 40 luzeko Munduko Txapelketakoak % 23ko asmatze tasa eman zioten.
Bizimodua eta babesak
Mancuso 2011ko urtarrilean
Mancuso ezizena bere artean AEBetako eski taldea. AEBetako taldekideak eta zaleak "Super Jules" dira. 2006an bere urrezko domina olinpikoa lortu ondoren, aurretik "erakusketa" izeneko eski-pista bati "Julia 's Gold" izena jarri zioten Squaw Valleyko eski estazioan.
2005ean bere entrenatzaileak plastiko bat eman ondoren, zorte onaren erakusgarri, bere lasterketa kaskoaren gainean erabili zuen slalom lasterketa batzuetan. Berak bere tiara erabili zuen emakumezkoen jaitsieran zilarrezko domina lortu ondoren eta 2010eko Neguko Olinpiar Jokoetan dominak emateko ekitaldian. 2010ean, Mancusok bere arropa zuria merkaturatu zuen, Kiss My Tiara izenekoa. Mancusok ere arropa zuria modelatzen du, eta behin eta berriz aipatu dute esanez: "Uste dut barruko arropa nire bokazioa dela. Emakumezkoa eta azkarra izan zaitezke ".
2006ko abenduan, Langek eskiatzeko botak iragarri zuen Mancuso izango zela lehenengo "Lange Girl Athlete", eta kartel, irudi eta "ahalegin etengabea" egingo zela "aparteko eski-atletei erakargarriak eta inspiratzaileak direla erakusteko". Hark Völkl Eskis eta Marcezera aldatu zituen 2010eko denboraldiaren ondorengo finkapenak; Rossignois-ekin egon zen aurretik, eta, ondoren, Mancus-ekin.
Bizitza pertsonala
Jatorriz italiarra, Mancuso Renon jaio zen, Nevaday inguruan hazi zen Lago Tahoe area hiru ahizparen artean, April ahizpa zaharrenaren eta Sara ahizpa gazteenaren artean. Bere aita, Ciro Mancuso, familiaren etxean atxilotu zuten Juliak bost urte zituenean, eta gero 140 milioi marijuanako kargu bat betetzeagatik kondenatu zuten. Gurasoak dibortziatu egin ziren 1992an, eta bere ama Andrea (Tuffanelli ezkongabea) Juliak "dena pistetan atera" zuela esan zuen. Gobernuari laguntzearen ondorioz, Ciro Mancusori bere trafiko-negozioaren 5 milioiko irabaziekin geratzeko baimena eman zitzaion.
Mancuso Park Cityko (Utah) Neguko Kirol Eskolan graduatu zen 2000. urtean eta Olympic Valleyn (Kalifornia) bizi da.
Alpeetako Aksel Lund Svindal salio norvegiarra lau urtez, harik eta 2013ko irailean bide bereiziak hartzea erabaki zuten arte. 2015aren ondoren kaleratu zutenean, Mancuso Dylan Fish surflariarekin ezkondu zen 2019ko uztailean, Mancuso bere seme Sonny Fish Mancusorekin erditu zen.
Aisialdian, Mancusori beste kirol batzuetan parte hartzea gustatzen zaio, hala nola surfean edo freeride eskian. 2016an, Redbull Media Houseren Shades of Winter filmean agertu zen. Between ", muturreko beste kirolari batzuekin batera.
Lake Tahoe filmean itzal handiko figura izanik, Mancusok korrikalari gazte askorekin harremanak sustatu ditu, eta saldu ere egiten ditu, eta lasterketetako jantzi zaharrak ematen dizkie.
Pablo Eusebio Arguindeguy
Pablo Eusebio Arguindeguy, (Buenos Aires, Argentina, 1922ko ekainaren 20a - ib., 2014ko martxoaren 19a) historialari argentinar eta itsas ofizial militarra izan zen.
Itsas armadako ofizial militarra
Argentinako Itsas Armadan zerbitzatu zuen 1944 eta 1975 artean.
Kadeteen administrazio kidego gisa sartu zen Argentinako Itsas Armadan, 1944ko urtarrilaren 26an, hilabete gutxiren buruan kontulari kadete laguntzaile bihurtuz. Urtebete geroago, kontulari-guardiamarina maila lortu zuen. Itsas Eskola Militarran (Argentina) lizentziatu zen, 1946an, korbeta teniente kontulari gisa. 1972an, kontralmirante maila lortu zuen. Borondatezko erretiro egoeran sartu zen 1975ean.
Itsas historialaria
40 argitalpen baino gehiago ditu, besteak beste, liburuak eta artikulu ezagunak.
Apuntes sobre los buques de la Armada Argentina liburuaren edizioa prestatu zuen, 1810-1970 (1972), laguntzaile heuristikoa zazpi liburukitan. Berritasuna Argentinako Itsas Armadako gerraontziek Armada hasi zenetik eta 1970 arte izan zuten ibilbide osoaren berri ematean datza. Untzi Ikerketa Historikoen Sailak argitaratua, lanak argia ikusi zuen Argentinako Itsas Armadak biztanleria itsasoak nazioen garapenean duen garrantziaz jabetzeko konpromisoa hartu zuen garaian.
L'Escala
L'Escala Kataluniako kostaldeko udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 16,31 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 10.140 biztanle zituen.
Banaketa administratiboa
Lau herritan banaturik dago:
Dactyloscopus heraldi
Dactyloscopus heraldi Dactyloscopus generoko animalia da. Arrainen barruko Dactyloscopidae familian sailkatzen da.
Lindomar Ferreira de Oliveira
Lindomar Ferreira de Oliveira (1977ko azaroaren 20a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.
Ompok brevirictus
Ompok brevirictus Ompok generoko animalia da. Arrainen barruko Siluridae familian sailkatzen da.
Tiroko setioa (K.a. 332)
Tiroko setioa aipatutako hiriaren setioa izan zen — Mediterraneo itsasoan modu estrategikoan kokatutako kostako basea —, Alexandro Handiak k.a. 332 urtean antolatu zuena persiarren aurkako kanpainan. Mazedoniako armadak ezin izan zuen hiria metodo konbentzionalekin harrapatu, uharte batean zegoelako eta harresiak itsasoraino iristen zirelako. Alexandrok, beraz, Tiroren blokeoa eta setioa ezarri zuen zazpi hilabetez, eta plan hori arrakastaz amaitu zen, konkistatzaileak Asian egindako kanpainaren kapitulu garrantzitsuenetako bat bihurtuz.