cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marshall Rosenberg
Bizitza
Hego Amerika, Europa, Asia, Ekialde Hurbila eta Afrika, hezitzaileentzat, terapeutentzat, gurasoentzat, osasun zerbitzuetako langileentzat, bitartekarientzat, enpresetako gerenteentzat, espetxeetako eta presoetako zaindarientzat, polizientzat, militarrentzat, kleroentzat eta Gobernuko ofizialentzat tailerrak eskaintzen ditu Rosenberg-ek CNV eta gatazketan bitartekari lanak egiteko gaitasuna erakutsiz. Rosenberg hiru aldiz ezkondu eta bi aldiz dibortziatu zen, azkenarekin alargun geratuz.
Familia
Bere gurasoak, Jean (Weiner) Rosenberg eta Fred Rosenberg izan ziren. Bere amonak, Anna Satovsky Wiener, bederatzi seme-alaba eduki zituen. Pobrezian bizi arren, kokagune-etxe bat mantendu zuen, pertsona behartsuak hartuz. Bere pasioa dantzatzea zen. Gainera, bere suhiarentzat eredu zen. Bere aitonak Packard Motor Car Company-en lan egin zuen, eta bere amonak dantza erakutsi zien langileen seme-alabei. Rosenberg eskola txiki batera joan zen. Bere gurasoak bi aldiz dibortziatu ziren, bat Rosenberg-ek hiru urte zituenean, eta bestea, etxetik joan zenean.
Aurrerago, familia, Detroit, Michiganera aldatu zen. Hau, 1943ko Detroiteko istiluak baino aste bat lehenago gertatu zen. Istiluetan, 34 pertsona hil eta 433 zaurituta egon ziren. Hiriguneko eskola batean, Rosenberg-ek antisemitismoa aurkitu eta barneratu zuen. Rosenberg haztean, eta atzera begiratzen zuenean, haurra zenean jasandako torturak ezinegona sortarazten zioten. Honela, sufrimendurako kontzientziazioa garatu zuen. Beraz, galdera hauek etorri zitzaizkion burura: "Zergatik egiten du jendeak hau, eta bereziki, zergatik niri pasatu behar zait?".
Hezkuntza
Rosenberg-en aitak auzo hobe batean etxea erosi ondoren, Rosenberg-ek Cooley High School-era jo zuen eta 1952an graduatu zen. Clayton Lafferty, mutil bizilagun batek, Rosenberg-i psikologia aipatu zion lehen aldiz. Psikologia kriminalari buruzko batxilergoa egin zuen Rosenberg-ek.
13 urterekin hebreera eskola hasi zuen, baina kanporatu egin zuten. Ondorioz, bere aitak bi aldiz jo zuen Rosenberg. Rosenberg-ek Wayne State University-n ikasi zuen. Ondoren, Michiganeko Unibertsitatean sartu zen; eta bitartean, morroi eta sukaldari laguntzaile gisa lan egiten zuen ermandade batean. Azkenean, lizentziatu zen. Wisconsin-eko Estatuak Rosenberg hartu zuen psikologiako prestakuntza emateko. Horrela, Rosenberg-ek Carl Rogers-en “Freedom to Learn” liburuan oinarritu zen.
Michael Hakeem-ek eta Rosenberg-ek terapia moral tradizionalari buruz ere irakurri zuten eta erabiltzaileak ikusteko era aldatu zuten, alegia, ez ziren euren gaixotasunean zentratzen, baizik eta zorte gutxikoak izan direlaren ideian. Rosenberg-ek 1961eko Thomas Szasz-en “The Myth of Mental Illness” eta Erving Goffman-en “Asylums” liburuetan eragin zuen.
Rosenberg-en praktikak Wisconsin-eko Diagnostiko Zentroan, neska eta mutil delinkuenteentzako eskoletan eta Mendota Estatuko Ospitalean izan ziren. Mendotan Rosenberg famili-terapia praktikatzen hasi zen, heldu zein haurrekin. Graduatu ondoren, Rosenberg-ek Winnebago-n lan egin zuen Gordon Filmer-Bennett-ekin urtebetez, Estatuarekin zuen betebeharra betetzeko.
Esperientzia
1961ean Roserberg-ek Wisconsineko Unibertsitateko (Madison) Psikologia klinikoaren doktoregotza jaso zuen. “Egoeren estruktura eta autoebaluazioa” bere ildoak, eragina izan zuen bere Komunikazio Ez Bortitzeko hurrengoko ibilbidean. 1966an, Professional Psychology-n American Psychology of Examiners-ek Psikologia klinikoan diploma eman zion.
Eskoletako zuzendariak, Thomas Shaheen, Rockford-en (Illinois), Rosenberg-ri deitu zuen eskola alternatibo batean zeuden gatazkekin aritzeko. 1970ean San Franziskoko  (Kalifornia) eskolen zuzendaria bilakatu zen Shaheen eta hiriko eskolen arraza ezberdinen integrazioaz arduratu zen. Shaheen-ek Rosenberg deitu zuen berriro laguntza bila. Rosenberg laguntzen hasi zen, Shaheen-ek dimititu egin zuen. Rosenberg-ek Kalifornian geratzea erabaki zuen eta han Elkarrekiko Hezkuntzarako Komunitate Batzordea sustatu zuen Vicki Legioaren laguntzaz.
Berak egindako tailerrak gatazkei irtenbideak bilatzeko helburuarekin izan ziren. Pertsonei bere jokaera mingarriak gaineramaten eta aldatzeko moduak bilatzen laguntzen oinarritu ziren. Horrela, herrialde askok Roserberg deitu zuten bere Komunikazio Ez Bortitzeko esperientzia partekatu ahal izateko. 2004ean, 35 herrialde inguru bisitatzen zituen urtero baketzaile izatearen misioarekin, bere lanaren arrakastaz gozatuz. Berak esaten zuen moduan, lan egindako taldeak utzi eta hauetara itzultzean haiek izandako aurrerapenak oso nabarmenak izan zirela ikusten zuen. Berarekin lan egindako pertsonek bere ezagutzak hedatu eta gauzak eraldatu nahi zituzten.
Rosenberg-ek bere jarraitzaileak lagundu ahal izateko, Komunikazio Ez Bortitzeko beste zentro bat ireki zuen Mexiko Berrian. 2015ean hil zen, baina zentroa irekita jarraitu zuen munduko pertsonak konektatzen komunikazio ez bortitzeko adituen bitartez.
Bizia Marten
Bere gertutasuna dela eta, Martek zientzialarien arreta erakarri du aspalditik, baita biologoena ere, eta horregatik balizko bizia Marten ikergai bihurtu da azken hamarkadetan. Gaur egun (2018an) oraindik ez da biziaren arrastorik aurkitu planeta gorrian, nahiz eta bilaketa horretan egin diren saioak oso gutxi izan eta giza-espediziorik oraindik ez burutu.
Egindako ikerketek agerian jartzen dute iragan urrunean ura zegoela planeta gorrian, eta gaur egun ere ura dagoela bere kasko polarretan, izoztuta. Ikerlari batzuek lur azpian ere ura dagoela defendatzen dute. Edozein kasutan, ura bizitzarako ezinbestekoa izan arren bere presentzia hutsak ez du bizia bermatzen.
Marteren ezaugarriak
Marteko tenperaturek espektro zabala dute egun berean: ekuatorean 25 °C-etaraino iristen dira egunean, baina -70 °Ckoak dira gauean. Tenperatura hotzak, zalantzarik gabe, biziarentzat, Lurreko tenperaturekin alderatuta. Marteko atmosfera oso mehea denez, ez du beroa atxikitzen eta horrek tenperaturak nabarmen amiltzen ditu gauean.
Atmosfera ahul horrek CO2 du kopuru handitan (%95), eta baita N, O2 eta metanoa ere, kopuru txikietan. Oxigenoaren urritasunak biziaren aukerak nabarmen murrizten ditu, guk dakigunez mikrobio gutxi batzuk izan ezik gainontzeko bizidunek oxigenoa behar dutelako. Horrenbestez, bizia izatekotan, oso simplea izango litzateke Marten.
Jasokuntzeko eliza (Behorlegi)
Jasokuntzeko eliza Nafarroa Behereko Behorlegi udalerrian kokatzen den eliza da.
Bizia Marten
Marteren ezaugarriak
Metanoaren aztarnak atmosferan topatzeak zientzialarien arreta erakarri du. Gure planetako atmosferan dagoen metano gehiena bizidunek sortzen dutenez, zientzalariek zalantza dute ea Martekoa jatorri geologikoa ala biologikoa daukan. Posible litzateke oxigenorik gabeko mikrobio batzuek atmosferako CO2 hartu eta CH4 sortu, atmosferara askatuko zutena, Lurreko mikrobio metanogenoek egiten duten modura.
Urari dagokionez, zantzuak daude usteko iraganean Martek ozeanoak eta lakuak zituela, garai hartan bere atmosfera trinkoagoa zelako eta tenperaturak ere altuagoak zirelako. Atmosfera ahuldu zenean ur gehiena desagertu zen. Halere, kasko polarretan ur izoztua antzeman dute hara bidalitako zundek. Gerta daiteke ere lur azpian ur likidoa izatea
Marteren bi ezaugarri gehiago, printzipioz, ez dira biziaren aldekoak: planeta gorrira erradiazio ultramorea erraz iristen da, atmosfera oso ahula duelako. Jakina denez, erradiazio ultramorea kaltegarria da bizidunentzat, material genetikoa (DNA) nabarmen kaltetzen duelako. Gure planetan ozono geruzak izpi ultramoreen etorrera Lurrera ekiditen du, bizidunak babestuz. Baina Marten ez dago ozono geruzarik.
Bestalde, Martek ez du eremu magnetiko nabarmenik eta, ondorioz, erradiazio kosmikoa -bizidunentzat oso txarra ere- arazorik gabe iristen da planeta gorrira. Ebidentzia horien aurrean, zientzialari batzuek proposatu dute bizia, izatekotan, ez legoke Marten lur azalean, lur azpian baizik
Espazio zundak
Marteri buruzko lehenengo argazkiak (goitik egindakoak) eta datu fisiko-kimiko esanguratsuak lortu zituen lehenbiziko espazio zunda NASAren Mariner 4 izan zen, 1965ean.
Balizko bizia antzemateko prestaturiko lehenengo zundak Viking 1 eta Viking 2 izan ziren, 1976an. Biek ala biek Marteko lur azalaren argazkiak egin zituzten estreinakoz, eta esperimentu biokimiko batzuk burutu, biziaren aztarnak detektatzeko. Emaitzek aditzera eman zuten Marteko lur azalean ez zegoela jarduera biologikorik, baina zientzialariek ez zuten erabateko adostasuna lortu puntu horretan.
Berriki Curiosity zunda (Mars Science Laboratory), 2011an bidalita eta 2012an iritsita, datu zehatzak eman zituen planetaren atmosferaz. Zundak frogatu zuen Marteko atmosferan metanoren gorabehera handiak zeudela tarteka, eta zientzialari batzuek balizko jarduera biologikoa ikusi dute datu deigarri horren atzean
Marteko meteoritoak
Marteko meteorito batzuk Lurreraino iritsi dira. Meteorito horien analisiak biziaren zantzuak aditzera eman litzaketeela pentsatu zuten zientzialariek, eta lanari ekin zioten. Guregana heldu diren Marteko meteoritoak oso urriak dira, eta horietako hiru, bereziki, oso interesgarriak biziari buruzko informazioa emateko:
Faubourg-du-Roule
Faubourg-du-Roule (30), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Élysée (8) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 10.038 biztanle zituen.
Mañex Zubiat
Mañex Zubiat, (Behorlegi, Nafarroa Beherea, 1848ko abuztuaren 22a-1924ko urtarrilaren 6a) baxenafar bertsolaria izan zen.
Wüstenrot
Wüstenrot Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sparisoma choati
Sparisoma choati Sparisoma generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
1159 Granada
1159 Granada asteroide gerrikoan aurkitutako 1159. asteroidearen izena da. 1929ko irailak 2an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 RD zen. Bere izena Espainiako Granada probintziagatik jasotzen du.
Valerie Arioto
Valerie "Val" Ann Arioto (Pleasanton, Kalifornia, AEB, 1989ko apirilaren 10a) softbol jokalari estatubatuarra da; 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokion, zilarrezko domina irabazi zuen AEBko selekzioarekin; jaurtitzaile eta lehen baselaria da Pac-12 Konferentziako Kaliforniako Golden Bears-en. 2012tik Estatu Batuetako emakumezkoen softbol selekzio nazionaleko kide da, eta, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina irabazten lagundu zion taldeari.
Ibilbidea
Arioto Foothill High School eta Kaliforniako Berkeleyko Unibertsitatera joan zen 2008-10, 12, non bigarren talde bat eta lehen taldeko All-Pac-12 ohoreak lortu zituen, 2012ko Pac-12 Urteko Jokalari izendapena barne. Gainera, National Fastpitch Coaches Association-ek hirugarren talde gisa aitortu zuen, eta, bi aldiz, First Team All-American gisa. Estatu Batuetako emakumezkoen softbol selekzioarekin, 2011ko Softboleko Mundu Kopa irabazi zuen, eta, ordutik, 8 urte daramatza kide izaten.
Nazioarteko ibilbidea
Ariotok Estatu Batuetako taldea ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, eta zilarrezko domina irabazi zuen. Ariotok hiru hit eta bi ibilaldi jaso zituen taldearentzat txapelketan zehar. Japoniako taldeak garaitu zuen AEB taldea urrezko dominarako jokoan. Hauek osatu zuten AEBko taldea: Ali Aguilar, Monica Abbott, Valerie Arioto, Ally Carda, Amanda Chidester, Rachel Garcia, Haylie McCleney, Michelle Moultrie, Dejah Mulipola, Aubree Munro, Bubba Nickles, Cat Osterman, Janie Takeda, Delaney Spaulding eta Kelsey Stewart-ek.
Sondako uharte txikiak
Sondako uharte txikiak edo Nusa Tenggara Insulindiako erdialde-hegoaldean dagoen uharte multzoa da. Sondako uharte handiekin batera, Sonda uharteak uhartedia eratzen dute.
Administrazioa
Bali, Mendebaldeko Nusa Tenggara eta Ekialdeko Nusa Tenggara indonesiar probintzietan eta Ekialdeko Timor estatu independentean banatzen dira.
Diploconger polystigmatus
Diploconger polystigmatus Diploconger generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Myiagra freycineti
Myiagra freycineti Myiagra generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatzen zen.
Villaquilambre
Villaquilambre Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 17.013 biztanle zituen. biztanle zituen.
Carettochelys insculpta
Carettochelys insculpta Carettochelys generoko animalia da. Narrastien barruko Carettochelyidae familian sailkatuta dago.
Matagalpako departamendua
Matagalpa erdialdeko Nikaraguako departamendua da. 6.804 km²ko eremua du eta 2012an 542.419 biztanle zituen. Hiriburua Matagalpa da.
Verdaguerko geltokia
Verdaguer Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1970n inauguratu zen.
Orizânia
Orizânia Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Shinichi Sato
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka eta Sagan Tosu.
Ikuspegia artistaren leihotik
Ikuspegia artistaren leihotik (Udsigt fra kunstnerens vindue) Martinus Rørbye (1803–1848) paisaiaren generoan aditua izan zen margolari daniarraren olio-pintura da. 1825ean bukatu zuen eta Danimarkako Galeria Nazionalean erakusten da. 38×30 zm.ko tamainukoa da. Danimarkako Urrezko Aroko pinturarik aipagarrienetakotzat jotzen da. Garaiko gai eta sinbolo bereizgarriak biltzen ditu lanak. 2016ko apirilean, Ikuspegia artistaren leihotik margolana Danimarkako hamar artelan garrantzitsuenen artean hautatu zuen Europeana proiektuak.
Deskribapena
Margolanak artistak gurasoen etxetik duen ikuspegia irudikatzen du. Itsas ontziola bat ikusten da; honek gerraontziak ditu, horietako bat eraikitzen prozesuan. Leihoen aurreko erlaitzean, loreontzietan dauden landare batzuk daude, eta oinetako igeltsuzko bi molde, bata haur batena eta bestea heldu batena ikusten dira. Landare bat beirazko hodi baten aldaxka bat da. Elementu askok garaiko sinbolismo adierazten dute.
Azalpenak
Garai erromantikoko margolan gehienek bezala, pinturak esanahi sinboliko asko ezkutatzen ditu. Argirantz irekitako leihoa; itsasontziak atzerriko helmugarako bidean, dei ezezagun baten irrika irudikatzen dute; kaiola, txoria leihoaren gainetik preso duela, gurasoen etxearen barnealdearen eta kanpoaldearen arteko trantsizio-posizioan dago, kasu honetan artistak kanpoko mundua esploratzeko duen irrikagatik. Leihoko leiho-ertzean, loreontzietako landareek giza bizitzaren hazkunde-etapa desberdinak sinbolizatzen dituzte – margolari erromantikoentzat, genio sortzailearen irudia landare edo lore batek sinbolizatu zuen sarritan, hazi batetik zerurantz garatzen den landare handi batera hazten direnak, zeinak bizitzaren ziklo propioa duen, hazien ezarpena, urak eta argiak elikatua. Orrialde hutsak dituen marrazki-koaderno bat, hura ere leiho-hegalean jarria, betetzeko zain dago; artistak pintura egiten duen gelaren barrualdea, berriz, leihoan zintzilik dagoen ispilu obalatuan islatzen da.
Tottenham Hotspur Football Club
Tottenham Hotspur Football Club Londresko futbol taldea da, Ingalaterrako hoberenetariko bat historikoki. Taldea 1882an sortu zen. Beti Premier Leaguean (Ingalaterrako ligako lehen mailan) parte hartu izan du, 92-93ko denboraldian izan ezik, bigarren mailara jaitsi zelako. Herrialdearen Lehen Mailako 2 Liga irabazi ditu 1951n eta 1961ean, bai eta 8 Kopa ere.
Talde honek 2017 arte, White Hart Lane futbol zelaian jokatu zuen, zelaia eraistea erabaki zuten arte. Harrezkeroztik Wembley futbol zelaian, 90.000 ikuslerentzako tokia duen zelaian. Gaur egun eta 2019. urtetik Tottenham Hotspur Stadium estadioan jokatzen du.
Europako txapelketa bat irabazi zuen Ingalaterrako lehen taldea izan zen 1963an, Errekopa hain zuzen ere (Atletico de Madriden aurka). UEFA Kopa bi ere eskuratu ditu, 1984an Anderlechten aurka eta 1972an Feyenoorden aurka. 2019an Txapeldunen Ligako finala jokatu zuen baina Liverpool-ek 2-0 emaitzaz garaitu zuen.
Taldearen sorrera
Taldea 1882an sortu zen Londresko Tottenham auzoan, Hotspur Footall Club izenarekin, unibertsitate bateko ikasleen eskutik. Ikasle haiek unibertsitate bereko cricket taldeko partaide ziren.
Hasiera
Cricketeko jokalariek taldea sortu zutenean hasi zen dena. Partiduak Tottenhameko paduretan jokatzen zituzten.
1885ean, beraien lehen partidu ofiziala jokatu zuten. 1887-an Arsenalen kontrako lehen partidua jokatu zuten(beraien iparraldeko aurkaririk nagusiena).1888an “Nortumberland Park”-era aldatu ziren, partiduak baldintza hobea jokatu ahal izateko.
1895eko abenduaren 16a oso data garrantzitsua izan zen taldearentzat, Tottenham taldea, talde profesional bihurtu baitzen.
Euskal Selekzioarekin partida
Zortzi urtetan partidarik jokatu gabe egon ondoren Euskal Selekzioak 1988an partida berria jokatu zuen San Mamesen Bai Eukarari kanpainaren barnean. Aurkaria Tottenham Hotspurs izan zen, garai modernoan futbol elkarte baten aurka jokatu duen aldi bakarra izanik, eta 4-0 irabazi zuten euskaldunek.
2. Mailara jaitsiera
Terry Neilek hartu zuen taldearen ardura 1992an, baina denboraldi bakarra izan zen taldearen entrenatzaile, taldea bigarren mailara jaitsi zelako denboraldi hartan (historiako lehen eta aldi bakarra). Keith Burkinshaw izan zen Terry-ren ordezkoa.
XXI mendea
Liga gehiagorik irabazi ez badu ere Kopa ugari eskuratu ditu, azkenak 1991eko Kopa eta 1999 eta 2008ko Ligako Kopak. Azken denboraldietan Europara sartu izan da noizbehinka, beti ere UEFA Kopan. 2014-15 denboraldian bosgarren egin du ligan eta Ligako Kopako finala jokatu du, baina Chelseak 2-0 gainditu zuen. 2015-16an Ligan hirugarren postua lortu zuen eta 2016-17 denboraldian bigarrena izan zen. 2018-19 denboraldia bikaina egin zuen, ligan laugarrena izan zen eta Txapeldunen Ligako finalera iritsi zen, baina Liverpool-ek 2-0 emaitzaz garaitu zuen.
Historia eta armarria
1921ean klubak armarri bat sortu zuen taldea errepresentatzeko eta urte bereko FA Cup-eko finaleko kamisetan sinbolo bat eraman zezaten. Oilar bat izan zen aukeratutako ikurra. Ordundik eraman du Totenham-ek oilar baten sinbolo, 1966,urtea, urte hartan oilarrari baloi bat gehitu zitzaion azpian, baina oilarra izan dute ikur nagusi.
Uniformea
Tottenham-ek beti jantzi bera eraman du lehen ekipazio bezala, kamiseta txuria, galtza urdinak eta galtzerdi txuriak. Baina bigarrena beti aldatzen joan da.
=== Historikoa ===
2022/2023 Taldea
2022ko abuztuaren 28an eguneratua.
Carlia amax
Carlia amax Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
IJsselmeer
Ĳsselmeer edo IJssel aintzira (IJsselmeer) Erdialdeko Herbeheretan dagoen 1.100 km² lakua da. Lakuak batez besteko 5-6 m sakonera du eta Flevoland, Ipar Holanda eta Friesland probintzien artean kokatzen da. Ĳsselmeer Herbehereetako eta Mendebaldeko Europako lakurik handiena da.
Etimologia
Izena Ĳssel ibaitik datorkio, honek aintzira betetzen du behin urak Ketelmeer lakuaren bidez pasatuta. Hasierako bi letrak larriak izatea IJ nederlandar digrafoa da, ziur asko lotura tipografikoa eta batzuetan letra bakartzat dutena. Gertuko hizkuntzetan IJ baino Y erabiltzen da, nederlanderaz Griekse Ĳ edo IJ greziarra deitua.
Historia
Ĳsselmeer 1932an sortu zuten, 32 kilometroko presak (Afsluitdijk izenekoa) Zuiderzee barneko itsasoa itxi ondoren. 1975ean, Ĳsselmeerri hegoaldeko zatia banatu zaionean Markerwaarddijk sortu zen.
Flevoland probintzia 1986ean sortu zuten Ĳsselmeerren erikitako polderretan.
Labeobarbus gorgorensis
Labeobarbus gorgorensis Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Hegoi
Hegoi, batzuetan Egoi ortografiaz ere idatzia, euskal mitologiako hego haizearen jainkoa da.
Hego haizeak zurrunbiloetan jotzen du askotan mendi, baso eta herrietan, eta batzuetan bere indarragatik txikizioak egiten ditu. Hau dela eta, Hegoi eta hego haizea beste zenbait irelurekin lotua izan dira: Ehiztari beltza, Eate, Izugarri...
Hego Haize eta Egoiren inguruko sinesmen eta elezaharrak
Hala ere Frantziak indarrez berreskuratu zuen herrialdea, eta handik aurrera Printzesa hego haize bilakatuta mendi eta ibarren gainetik itzultzen da berea dena eskatzeko. "Zehar-haizearen alabak dira Ipar-haize eta Haize-Egoaren andreak. Ipar-haizearen andrea oso arretatsua da, eta bere senarrari baratxuri-salda egiten dio. Eta gero gizona haserretu gabe egoten da beti. Haize-hegoak andre lazoa du, ez dio egiten baratxuri-salda, eta gero gizona haserretzen da. Haserretzen da senarra eta aita-arrebengana joaten da eta andrearen dotea eskatzen dio, Lehen agindu ziolako eta ez ziola eman, gero emango ziola aginduz. Aita-arrebak, negar iturriekin esaten dio orain ez duela, gero emango diola. Orduan baketzen da Haize egoa".
Ipuin honek aldaerak dauzka Garazin eta Zugarramurdin.
Errenteria aldean hauxe sinesten duteː Eguak (Egoi) ez duela euririk ekartzen, eta Ernio-haizea (hego-mendebalekoa) bere aurka borrokatzera datorrela. Hala ere Ernio-haizeak kalteak egiten ditu uzta eta zuhaiztietan, bere bortizkeria dela eta. Haize honek eurite handiak dakartza bidera Mendebal-haizea irteten baldin bazion.
Batasun Pribilegioa
Batasun Pribilegioa (latinez: Privilegium Unionis) Karlos III.ak 1423an plazaratutako agiria izan zen, Iruñeko burguen arteko ika-mikak desagerrarazteko asmoa zuena. Horren bidez, hiri jurisdikzio horiek udal batean bildu ziren, armarri, errejidore, zerga eta bandera bakarren azpian. Pribilegioak, aldi berean, hiruren arteko oztopo eta muga fisikoak suntsitzeko agindu zuen, nahiz eta harresiak ez ziren luzaroan desagertu.
Denboraren poderioz gatazka latz horiek ahaztu ziren. Hiruren arteko eremuan udaletxea eraiki zen. San Nikolas eta San Zerninen artekoan, berriz, Kale Berria sortu zen 1585an.
Sevillako urketaria
Sevillako urketaria Diego Velázquezen gaztaroko margolana da, Sevillan egina 1618-1622 bitartean. Koadro horren hiru bertsio daude. Ospetsuena Wellington Museum-en dago (Apsley House), 1813an Espainiako Fernando VII.ak Lord Wellingtoni eman baitzion Frantziaren kontrako gerran jasotako laguntzagatik. Beste biak Uffizi museokoa eta Walters museokoa izanen da.
Urketaria da margolanaren gaia. Bi bezero ditu: mutiko bat, agian Bazkaria eta Arrautzak frijitzen dituen atsoa koadroetarako hartutako modelo bera, eta gazte bat, hura atzealdeko itzalpean (argiago agertzen da Uffiziko bertsioan).
Aurrealdean, ur pitxerrak daude, bodegoi baten antzera. Dir-dir ari dira haien gaineko ura dela eta. Urketariak ur baso bat luzatu dio mutikoari. Eszena lasaia da, Velazquezen lan ugari bezalakoa. Urketaria gauzatzeko era da lan honen ezaugarririk nabarmenena. Aurpegia pentsakorra da, eguzkiak higatua eta adinak zimurtua. Velazquezen txiroenganako begirunea antzematen da, duintasuna ematen baitio urketari zaharrari. Baina hura idealizatzea ez du helburu, errealitatearen isla fidela egin gogo du. Pitxerren matxurak eta pertsonaien aurpegiera errealistak dira horren adibide.
Velazquezen garapen artistikoaren aldetik, mugarri bat da Sevillako urketaria. Gaztea izanagatik ere, hurrengo lanen teknikak ageri dira hemen. Izan ere, urketariaren nortasuna agerian uzteko gaitasuna hurrengo erretratu handietan agertuko da berriz, bai eta xehetasun txikienak islatzeko abilezia ere.
The Gray Race
The Gray Race, Bad Religion taldearen estudioko 9. diska da. 1996an argitaratu zuten Atlantic Records zigiluarekin. Diska honetan, Mr. Brettek ez zuen parte hartu lehen aldiz taldearen grabaketa batean. Bere ordezkoa, Brian Baker izan zen.
Diska honek gainera, 10 portada ezberdin izan zituen.
1160 Illyria
1160 Illyria asteroide gerrikoan aurkitutako 1160. asteroidearen izena da. 1929ko irailak 9an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 RL zen. Bere izena Erromatar Inperioko probintzietako bat izan zen Iliriagatik jasotzen du, gehienbat gaur egungo Kroaziak osatzen duena.
Steel Dawn
Steel Dawn (euskaraz Altzairuzko Egunsentia) 1987ko Lance Hool estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film post-apokaliptiko bat da. Patrick Swayze, Lisa Niemi, Christopher Neame, Brett Hool, Brion James eta Anthony Zerbe aktoreek antzeztu zuten.
Patrick Swayze eta Lisa Niemi aktoreak benetazko bizitzan senar-emazteak ziren.
Argumentua
Etorkizun post-apokaliptiko batean, borroka arteetan aditua den gerlari bat (Patrick Swayze) basamortuan zehar harat-honata ibili eta beren ura bereganatu nahi duten kolono baketsu batzuk hiltzaile talde batetik defendatuko ditu.
Sparisoma chrysopterum
Sparisoma chrysopterum Sparisoma generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Salamandrina
Salamandrina anfibio genero bat da, Caudata ordenaren barruko Salamandridae familian sailkatua.
Youngblood (1986ko filma)
Argumentua
Dean Youngblood (Rob Lowe) 17 urtetako nerabeak izotz hockeyean jokatzeko sekulako dohaiak dituela erakutsi du. Hamilton Mustangs kanadar talde amateurrarekin jokatzen du eta National Hockey League txapelketa profesionalean lehiatzea amesten du. Bere trebeziak ikusle eta zaletuak txundituko dituela ziur egon arren, laister bere abiadura eta adimena bere arerio nagusiak gainditzeko nahikoa ez dela jabetuko da: Thunder Bay Bombers taldea, alegia, ligako mutil gaiztoak. Gainera, ustekabean, Mustangs taldeko Derek Sutton (Patrick Swayze) jokalari nagusiak konortea galtzean, Deanek hasiberria izatetik taldeko izar izatera pasa beharko du.
Altair (São Paulo)
Altair Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gnathophis andriashevi
Gnathophis andriashevi Gnathophis generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Myiagra pluto
Myiagra pluto Myiagra generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Nueva Segoviako departamendua
Nueva Segovia iparraldeko Nikaraguako departamendua da. 3.123 km²ko eremua du eta 2012an 243.014 biztanle zituen. Hiriburua Ocotal da.
Kilwinning
Kilwinning, Cill Fhinnein eta Kilwinnin, Eskozia hego-mendebaldeko udalerria da, Iparraldeko Ayrshire eskualdeko hiriburua. 2014ko erroldaren arabera 21.693 biztanle ditu. Eskualdeko hiriburua den Irvineren ipar-mendebaldean dago eta berarekin batera 50.000 biztanletik gora osatzen du.
Historia
VII mendean St Winin-en omenezko eliza bat izan zela badirudi, izan ere garai zaharretan Sagtoun ("Santuen herria") izena izan baitzuen. Hortik etor daiteke gaelerazko Cill Fhinnein izena.
XII mendean Kilwinningeko abadia sortu zuen lurraldeko jauna zen Richard de Morvillek. Abadian Tironensiar beneditarrak ezarri ziren eta berehala hartu zuten noble eta erregeen laguntza. Lau mendetan zehar Eskoziako abadiarik aberatsenetakoa izan zen, 1560an Erlijio Erreforma etorri zen arte.
XVI mendean Eglintoneko kondeen dinastia sortu zen Kilwinningen eta XIX mendean Eglinton gaztelua eraiki zuten. Gaur egun abadia zein gaztelua hondarretan aurkitzen dira.
1966an Irvineko New Town planifikatu zenean Kilwinning barnean gelditu zen eta honen eraginez nabarmen handitu eta zabaldu zen.
Luis Aguirre Pinto
Luis Aguirre Pinto (Copiapó, 1907-Santiago, 1997ko uztailaren 7a) musikari herrikoia eta folklorista txiletarra izan zen.
Copiapon jaioa, 7 urte zituela Santiagora joan zen. Bertan, José Victorino Lastarria eta Manuel Barros Borgoño lizeoetan egin zituen ikasketak.
1924an, 17 urte zituela, Lluvia de besos abestiarekin Odeón diskoetxeak antolatutako lehiaketa irabazi zuen. Lau urte geroago, Agirre Pintok bere lehen bira kontinentala hasi zuen, Ángela Ferrari tango jotzaile europarrarekin, eta Liman bere lehen abesti ezagunetako bat konposatu zuen, Valsa Reminiscencia.
Txilera itzultzean, Aguirre Pintok bere orkestra sortu zuen, eta harekin hainbat artista grabatu eta lagundu zituen. Lehen filmetarako gaiak ere konposatu zituen, batzuk aipatzearren, Hombres del sur Txileko lehen soinu-filmean, Rayo de luna eta Canción de ausencia abestiak egin zituen, eta Llampo de sangre eta Tierra quemada filmetan parte hartu zuen.
Bere abesti garrantzitsuenak Camino agreste (1950) eta Camino de luna (1958) doinuak dira, Valdivia hegoaldeko hiriari, Niebla kostaldeko bainuetxeari eta Puerto de Corralari eskainitako letrak. Camino de Lunak Valdivia hiriko Ohorezko Herritarren kalitatea lortu zuen.
Sonia eta Myriam von Schrebler abeslari bikoteak Aguirre Pintoren abestiekin debutatu zuen 1941ean, eta haien lanak Alfonso Ortiz Tirado, Imperio Argentina, Xiomara Alfaro, Tito Rodríguez, Leo Marini, Rosita Serrano, Arturo Gatica, Hilda Sour eta Ginette Acevedo bezalako abeslariek interpretatu zituzten.
1984an ospatu zen Viña del Mar Nazioarteko XXV. Kantu Jaialdiko folklore lehiaketako epaimahaiburuordea.
Bere karreraren amaieran, zuzendaritza-karguak ere bete zituen Egile Eskubidearen Txileko Elkartean.
Wutach (udalerria)
Wutach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wenceslau Dutrem i Domínguez
Wenceslau Dutrem eta Solanich botikariaren semea, jatorriz Castellbell-ekoa eta Villano-koa, Sant Pere Más Alto kaleko 50. zenbakian dagoen farmazia bat duelako ezaguna. Bertan Erotyl izeneko Viagraren aitzindari bat egiten da, garai batean oso ezaguna zena. Wenceslau Dutrem eta Domínguez Bartzelonako Unibertsitateko Farmazia eta Medikuntzako ikasketak aztertzen ari dira. 1929an eta 1930 ean lizentziatu ziren.
1929an farmazian lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitatean, baina Agustí Pedro i Pons doktorearen barne-patologiako ikaslea izan zen Bartzelonako Ospitale Klinikoan. Haren aitak, Wenceslao Dutrem Solanichek (apaiza, bizargina, botikaria eta anarkista izan zen), bi farmazia zituen, eta Bartzelonan sendagai espezifikoak egin zituen lehen laborategia, non, besteak beste, Erotyl izeneko bat prestatzen baitzuen, garaiko Viagra bat izatera zetorrena.
Espainiako gerra zibilean, PSUCrekin sinpatizatu zuen eta Aragoiko frontean bidali zuten. Han, Frederic Duran i Jordàrekin lankidetzan aritu zen fronterako Odol Transfusioen Zerbitzua sortzen. 1937an Espainiako lurraldea utzi eta klandestinoki igarotzen da Frantzian eta Parisen. Gaixotasun tropikalak aztertzen ditu Parisko Unibertsitatean, eta “malariologia” diploma lortzen du. 1938ko urrian, aita eta anai-arrebekin, Mexikorantz abiatu zen, eta erbesteko kultura katalanaren sustatzaile bihurtu zen. Veracruzera 1939ko azaroaren 10ean iritsi zen, Flandre ontzian, eta Mexiko Hirira joan zen. Han, Institutu Politekniko Nazionaleko Landa Medikuntzako Eskolan egin zuen lan patologia-irakasle gisa. Aldi berean, familiak (Wenceslao, Eliseu eta Marta) Laboratorios Farbar SA sortu zuen alergiari buruzko ikerketa biomedikorako. Kataluniako eta Balearretako Mutualitateko kidea izan zen, eta Mexikoko Sendagile Katalanaren Poltsaren bultzatzaile nagusietako bat, nahiz eta ez zuen lehendakaritza onartu. 1940an Lev-Trotski hil zen. Haren errautsak Mexikon barreiatu ziren, berak nahi zuelako.
1979an, Dutrem Bartzelonan hil zen Platon Klinikan, "oporretan" zegoen, erori egin zen eta izterrezurra hautsi zuen eta ebakuntzan hil egin zen. Maria Teresa Sitjesekin ezkonduta, Mexikoko erbestealdian, bi alaba jaio dira: Manuela eta Maria Teresa Dutrem Sitjeak, medikuak izango direnak.
Madeleine (Paris)
Madeleine (31), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Élysée (8) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 4.614 biztanle zituen.
Izena auzo honetan dagoen La Madeleine elizari zor dio.
Carlia beccarii
Carlia beccarii Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Labeobarbus gorguari
Labeobarbus gorguari Labeobarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Koji Yamaguchi
Koji Yamaguchi (山口 幸司, 1975eko azaroaren 20a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Ablitasko gaztelua
Ablitasko gaztelua Nafarroako Erriberako izen izen berdineko Ablitas udalerrian dauden gaztelu baten hondakinak dira. Eraikina herrigunearen hegoaldeko alboko muinoan eta mantentze egoera kaskarrean dago.
Herrigunetik Gazteluaren kalean goruntz egin eta muinoan gora eginez berehala gazteluaren hondakinera iris gaitezke. Sarrera doainekoa da.
Historia
Lehenbiziko aipamena 1119koa da, hain zuzen ree, Alfontso I.a Nafarroakoak Ablitas udalerria konkistatu zuenekoa. XII. mendean aurreko musulmandar jatorriko eraikin baten gainean altxa zen, musulmandar eraikin hori ustez, X. mendean eraikia litzateke.
Nafarroako Erresuman hegoaldeko defentsa garrantzi handia izan zuen. Izan ere, gazteluak ke seinaleen bidez inbasio edo eraso saiakerez ohartarazteko komunikazio sistema edo sare bateko zati litzateke, Gaztelako Erresuma eta Aragoiko Erresumako mugako beste hainbat nafar gotorlekuekin batera.
1949ko apirilaren 22an Ondare Historiko Babestua izendatua izan zen.
Eraikina
Gaur egun ozta-ozta zutik dirauen eraikin zilindriko honek, berez, 7 metroko garaiera zuen, gotortutako beste bi oin ere izango liztuzke, hauetan gazteluko jaunaren egoitza eta bizilekua leudeke, ondorioz dorreak denera 17-20 metroko garaiera luke Sarrera doainekoa da.
Iban del Campo
Iban del Campo (Arrasate, 1971) zinema zuzendari gipuzkoarra da. New Yorkeko burlesque giroaren inguruko dokumental ugari egin ditu. Mondragon Unibertsitatean dokumental klaseak ematen ditu eta Huhezinema lehiaketako koordinatzailea da.
Biografia
Erasmus beka baten bidez Parisko Nouvelle Sorbonne unibertsitatean egin zuen doktoretza eta Bartzelonako Universidad Pompeu Fabran dokumentalgintza masterra egin zuen.
Laburmetraiak egin ditu gehienbat eta hainbat lehiaketatan aurkeztu ditu, esate baterako Kimuak lehiaketan. 2008an New Yorkeko Unibertsitatean dokumental ikastaro bat egin zuen eta "Dirty Martini" eta James "Tigger!" Ferguson ezagutu zituen, New Yorkeko burlesque eta underground giroaren aitzindariak izan zirenak. Bien inguruko dokumentalak egin zituen, lehena 2008an eta bigarrena 2018an.
2019an zuzendu zuen aurreneko film luzea. Donostiako Zinemaldian aurkeztu zuen eta hiru sari jaso zituen; zinemira, izendapen berezia eta Sebastiane saria. New Yorkeko burlesquearen inguruko dokumentala hau ere.
Vicente Enrique Tarancón
Vicente Enrique y Tarancón (Borriana, Castelló, 1907ko maiatzaren 14a - Vila Real, Valentzia, 1994ko azaroaren 28a) espainiar kardinala izan zen.
Biografia
Ikasketak Tortosan eta Valentziako Eliza Unibertsitatean egin zituen. 1929an egin zen apaiz, eta 1931n Madrila joan zen. Acción Católicako propagandaren betekizuna zuen apaiz-taldeko kide egin zen.
1945ean Solsonako apezpiku izendatu zuten. 1964an Oviedoko apezpiku-egoitzara joan zen. 1969an Toledoko artzapezpiku izendatu zuten, eta, urte horretan bertan, Paulo VI.a Aita Santuak kardinal izendatu zuen. 1971n administratzaile apostoliko kargua eman zioten, eta, ondoren, Madril-Alcaláko apezpiku-kargua. Espainiako Apezpiku Biltzarreko lehendakari izan zen 1981. urtera arte. Kargu horretan zela, estatuaren aginpidearekiko elizaren independentziaren alde agertu zen.
Garrantzizko lana egin zuen frankismotik demokraziarako trantsizio-aldian. Horrez gainera, lan handia egin zuen irakaskuntzan, eta horren erakusle dira egin zituen idatziak: La renovación total en la vida cristiana (1954), Los seglares en la Iglesia (1958), Sucesores de los apóstoles (1960), La parroquia, hoy (1961), La Iglesia en el mundo de hoy (1965), El sacerdocio a la luz del concilio Vaticano II (1966), La crisis de fe en el mundo actual (1968) eta Liturgia y lengua del pueblo (1970). Espainiako Errege Akademiako (Real Academia Española) kide izan zen, 1969. urteaz geroztik.
Bragança (Pará)
Bragança Brasilgo udalerri bat da, Pará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Wutöschingen
Wutöschingen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Skageneko gizonak udako arratsalde batean eguzkitan
Skageneko gizonak udako arratsalde batean eguzkitan (Mænd af Skagen en sommeraften i godt vejr) Martinus Rørbye (1803–1848) paisaiaren generoan aditua izan zen margolari daniarraren olio-pintura da. 1848ean bukatu zuen, beraz, artista hil zen urte berean. 87×124 zm.ko tamainukoa da.
Historia
Rørbye Skagen bisitatu zuen lehen artistetako bat izan zen. Bere lehen bisita 1833an izan zen, bigarrena 1847an. Bere garaiko daniar artistarik garrantzitsuenetako bat izanik, asko bidaiatu zuen Norvegian, Grezian eta Turkian. Eckersbergen ikasle gogokoenetako bat, Danimarkako Urrezko Aroko margolari nagusietako bat da.
Azalpenak
Rørbye-k paisaia harmonikoen maisutasuna erakusten du kolorearen eta konposizioaren ikuspegi orekatuarekin. Urrezko Aroko margolariek Danimarkako landa-errealitatea irudikatzeko zuten moduaren ohikoa da. Paisaian denak lasaitasun adierazten du.
Myiagra galeata
Myiagra galeata Myiagra generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Kroaziako Ban
Kroaziako Ban titulua (kroazieraz Hrvatski ban) hasieran herri agintariek bazuten ere 1102. urtetik aurrera Kroaziako erregeordeei eman zitzaien.
Historia
Petar Krešimir IV.a erregea ondorengorik gabe hil zenean, Eslavoniako bana (erregeordea) zen Dimitar Zvonimir jarri zen agitari. Hau ere ondorengorik gabe hiltzean, 1102an Hungariako Inperioaren barnean sartu zen kroazia. Errege hungariarrek Kroaziako Banen esku utzi zuten herrialdearen antolaketa. Kroaziako Banaren instituzioak XX. menderarte iraun zuen.
Oste
Ostea (latinetik, hostis, “etsai”), Erdi Aroan, errege, jaun feudal edo kontzeju baten armada zen, espedizio militar bat egiteko antolatzen zena; errege eta jaun feudalen basailuak, edo kontzejuko bizilagunak, behartuak ziren bertan parte hartzera, baldintza jakin batzuetan. XIV. mendeko Nafarroako Foru Orokorraren arabera, infantzoiek hiru egunetako jangaiak eraman behar zituten armadara; hirugarren egunetik aurrera, etxera itzul zitezkeen. Borrokan segitzea erabakitzen bazuten, erregearen gain zegoen jatekoa ordaintzea. Bilauen zerbitzua, berriz, doakoa eta etengabekoa zen, gudaldia amaitu arte.
Joxemari Sors
Joxemari Sors Bagues (Errenteria, Gipuzkoa, 1951) Enpresa kudeaketan lizentziaduna da Donostiako Deusto-Este Unibertsitatean. Elkar argitaletxearen 40 sortzaileen taldeko kide izan zen 1974an eta bertan lan egin du hura sortu zenetik, hainbat arlotan lan eginez;,gaur egun Elkar enpresa-taldeko gerentea da. Liburu eta diskoen euskal ekoizpenaren gaineko azterketetan hartu du parte. eta Euskal Editoreen Elkartearen presidentea ere bada. Euskaldunon Egunkariaren itxiera Espainiako Gobernuak burutu zuenean, atxilotua izan zen; orduan, "bilbearen garuna" omen zen baina 2010ean absolbitua izan zen.
Biografia
Joxemari Sors Errenterian jaio zen 1951an. Donostiako EUTGko fakultatean Enpresa Zientzietako ikasketak burutu zituen. 1973an Ipar Euskal Herrian errefuxiatu zen eta han ezagutu zuen Joseba Jaka, zeinak Zabal aldizkariaren inguruan 1974an Zabal liburu denda sortu zuen Baionan. Iparraldeko zenbait euskaltzalek, hogei guztira, denak Iparraldekoak, Elkar argitaletxea sortu zuten 1972an. Bi urte beranduago Ipar Euskal Herriko 20 bazkideei Hegoaldeko beste 20 batu zitzaizkien, 40ko sortzaile-bazkide taldea sortuz, Sors tartean.
Steele konderria (Ipar Dakota)
Steele konderria (Steele County) Ipar Dakotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Finley da. 2010eko zentsuaren arabera 1,975 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Joxemari Sors
Biografia
1976. urtean, Franco hildakoan, Joseba Jaka Hegoaldera itzuli eta juridikoki eta enpresarialki ekimen berri batzuk abian jartzen zituen bitartean (Bilintx liburu denda eta Zabaltzen banatzailea) Joxemari Sors Iparraldean geratu zen Elkar eta Zabal kudeatzen. Produkzioa ere ez zegoen bermatua, artean eta 1977. urtean eman zion hasiera Hegoaldean Elkar liburu eta disko argitaletxea izateari. 1979an itzuli zenean Sorsek hartu zuen bere gain argitaletxearen gidaritza. 1996an, Joseba Jakaren heriotza gertatu ostean, Joxemari Sorsek Zabaltzenen ardura bere gain hartu zuen Xanti eta Jon Jaka anaiekin batera. Urte berean, urriaren 26an, enpresen ondasun guztiak bere baitan biltzen dituen Euskalgintza Elkarlanean Fundazioa sortu zuen beste kide batzuekin batera. 2005etik aurrera, elkar Fundazioa izena hartu zuena. Norbanakoen izenean zeuden enpresa guztietako partaidetzak Fundaziora pasa ziren. Horrela, lehen akziodunak zirenak lankide soilak bihurtu ziren eta partaidetza guztiak Fundazioaren esku gelditu ziren. Partaidetza-aldaketa horrekin, ziurtatu egiten zen irabaziak egonez gero, ez zirela poltsiko pribatuetara joango, Fundaziora baizik, eta haren bitartez euskara eta euskal kultura sustatzen jarraituko zela.
Steele konderria (Ipar Dakota)
Geografia
Steele konderriak 185,304 kilometro koadro ditu. Horietatik 841 ura dira. Beste 184,463 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,07 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 1,975 pertsonetatik 1,936 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 20 dira. 3 beltzak edo afroamerikarrak. 23 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 10 pertsonek kokatzen zuten.
Joxemari Sors
Biografia
2003ko urriaren 16an, Euskaldunon Egunkariaren itxieraren bigarren operazioa izan zen. Martin Ugalde kultur parkearen eta Egunkariaren enpresa taldearen aurkako operazioa egin zuen Guardia Zibilak, Del Olmo epaileak aginduta. Zortzi pertsona atxilotu zituzten, tartean Joxemari Sors. Urriak 21ean, hamabi mila euro ordainduta, libre gelditu zen. Bitarten horretan inkomunikatuta eduki zuten.
Gaur egun, Joxemari Sors Elkar enpresa-taldeko gerentea izateaz gain elkar Fundazioko patronatuko kidea ere bada.
1161 Thessalia
1161 Thessalia asteroide gerrikoan aurkitutako 1161. asteroidearen izena da. 1929ko irailak 29an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 SF zen. Bere izena Greziako Tesalia eskualde eta hiriagatik jasotzen du.
Rivasko departamendua
Rivas mendebaldeko Nikaraguako departamendua da. 2.155 km²ko eremua du eta 2012an 174.589 biztanle zituen. Hiriburua Rivas da.
Biobío probintzia
Biobío probintzia Txileko probintzia bat da, Biobío eskualdekoa. Bere hiriburua Los Angeles hiria da. 394.802 biztanle ditu 2017ko erroldaren arabera eta 14.987,9km²-ko azalera.
Geografia eta klima
Biobío probintzia izen bereko eskualdearen hego-ekialdean dago, klma mediterraneoa du, Ozeano Barean kostarik ez duelako. Alderdi geomorfologikoan, altuera gutxitzen jarraitzen duen Andeetako mendikatea aurkitzen dugu, gailur maximoak Sierra Velluda (3.585 m), Callaqui sumendia (3.160 m) eta Antuco sumendia (2985 m) dira. Tarteko depresioak garapen zabala du. Probintziaren iparraldean, bere azaleraren zati handi bat Lajako duna-zelaiek hartzen dute eta basoko landaketa zabalek estaltzen dute. Kostako mendikateak probintziaren mendebaldeko muga markatzen du. Biobío ibaiaren hegoaldean Nahuelbuta deitzen da eta bertan 1000 m baino gehiagoko mendiak daude.
Biobío probintziako klima tipologia mediterraniar kontinentalizatuarekin bat dator, tenperaturak neguaren eta udaren artean kontraste handia baitute kostaldeko mendikateak ozeanoaren eragin moderatua iristea eragozten duelako, prezipitazioak 1000 mm baino gehiago dira urtean eta Andeetako mendilerroan 3000 mm baino gehiago izan daitezke, neguko hilabeteetan batez ere elurrezko izaera izanik.
Historia
1970eko hamarkadako Eskualde Prozesazioarekin, Biobioko VIII Eskualdea sortu zen. 1975eko urriaren 27ko 1.213 Lege Dekretuaren bidez (1975eko azaroaren 4an argitaratua) herrialdeko eskualdeak probintziatan banatzen dira: Horrela, Biobío eskualdea Arauco, Biobío eta Concepción probintziek osatzen dute. Departamenduak ezabatu egiten dira.
Ekonomia
2018an, Biobío probintzian erregistratutako enpresa kopurua 8.201 izan zen. Urte berean Ekonomiaren Konplexutasun Indizea (EKI) 0,64 izan zen, eta Abantaila Konparatu Ezagutarazikoaren (AKE) indize handiena izan zuten jarduera ekonomikoak, berriz, erremolatxa-nekazaritza (74,75), Bazka mozteko eta paketatzeko zerbitzua (39,46) eta Egurra zerratzeko eta leuntzeko zerbitzua (21,29).
Komunak
Hauek dira probintzia hau osatzen duten udalerriak:
Sagrada Famíliako geltokia
Sagrada Família Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1970n inauguratu zen.
Sem Westerveld
Sem Westerveld (Donostia, 2002ko uztailaren 18a) euskal herritar atezaina da. Sander Westerveld Errealeko atezain ohiaren semea da.
Estatistikak
''2021ko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Gillermo Bengoetxea
Gillermo Bengoetxea Izagirre (Ermua, Bizkaia 1878ko otsailaren 10a - Ermua, Bizkaia 1966ko martxoaren 15a), bertsolari, idazle eta pilotaria izan zen, Txindurri ezizenetik ezaguna.
Bizitza
Aita bezala armagina izango zen, Ermuko bere sasoiko ofiziorik ohikoena, eta urte batzuk ere emango zituen Eusko Trenbideen Konpainiarentzako lanean. 1902an Luzia Isasi-Isasmendirekin ezkondu eta 9 seme-alaba izango zituen bikoteak, Maria eta Kepe, bi ez beste denak ume-umetan zendu baziren ere. Lehen semea, esaterako, jaiotzeaz batera hil zitzaien; Madrilera abiatu zen orduan Luzia, inude, bularra eman eta beste familia baten umea haztera. 1906an jaiotako Maria alabari jasotako ahozko testigantza ugariei esker kontserbatu da aitxa Gillermoren bertso eta abesti legatuaren zati bat.
1936ko Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz, argitara emandako bere idatziak zein pentsamolde abertzaleak kartzela ekarri zioten Gillermori. 60 urte beteak izan arren, ia hiru eman zituen giltzapean Bilboko Larrinagako kartzelan lehenengo eta Vigoko San Simon irlan gero, preso egonda “2 años, 8 meses y 28 días” berak esateko ohitura zuen bezala.
Ermuko bere jaiotetxean hil zen, neumonia bati aurre egin ezinik, 1966ko martxoaren 15ean. Ohitura zuen esateko:
Gillermo eta Maria Bengoetxearen omenezko izena darama 1975. urtean Ermuan sortutako Txindurri Dantza eta Txistu taldeak.
Kirolari
Gazte-gaztetatik mendigoizale porrokatua izan zen, han eta harutzagoko tontor ugaritan ibilitakoa, eta urteetan eutsiko zion Urtebarri egunez Urko mendira igo eta bertan bertso bat botatzeko ohiturari. Pilotari gisa ere aritutakoa zen eta gogoragarriak ziren berarentzako, besteak beste, Justino Urzelairi irabazitako partida eta Bilboko Deportibon, Maizekin bikote, Baltasar eta Chiquito de Azkoitia mendean hartu zituenekoa.