cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Carolina Malchair
1998: munduko titulua Sevillan
1998an, ariketak 3 zinta eta 2 eraztunenak eta 5 pilotarenak izan ziren, eta Sevillako «Juego de luna y arena» (Lorcaren poema batean inspiratua) eta «El vaivén» tangoa erabili zituzten musika gisa, José Luis Barrosorenak. Carolina lehenaren ordezkoa eta bigarrenaren titularra izan zen. Taldeak Kalamatan edo Budapesten prestatze-txapelketa batzuk jokatu ondoren, 1998ko maiatzean Munduko Txapelketa irabazi zuen Sevillan. 3 zintako eta 2 eraztuneko lehiaketan lortu zuen taldeak Bielorrusia 19,850 punturekin gainditzea. Gainera, lehen egunean taldeak zilarrezko domina lortu zuen lehiaketa orokorrean, 39,133ko nota metatuarekin. 5 pilotan lehiaketako zazpigarren postua bete zuten. Espainiako konbinatuak Elegantziaren Longines saria jaso zuen txapelketa horretan. Sari horrek erloju homologoen marka eta FIG ematen zituen gimnasia nabarmeneko nazioarteko lehiaketetan. Urte horretan, Carolina, Sara Bayón, Marta Calamonte, Lorena Guréndez, Beatriz Nogales, Paula Orive eta Nuria Cabanillas izan ziren ordezko.
1999 - 2000: Osakako Munduko Txapelketa eta Sidneyko Joko Olinpikoak
1999an, Nancy Usero zen taldeko hautatzaile eta entrenatzaile berria. Nancyk Dalia Kutkaitérekin kontatu zuen denboraldi hori, juniorren multzoko laguntzaile eta entrenatzaile gisa, eta Cristina Álvarezekin lehenengo urtean koreografo gisa. Urte horretan, bi ariketak 3 zintakoak eta 2 eraztunekoak izan ziren, eta 10 mazakoak, lehena «Zorongo gitano»rekin eta bigarrena Chano Domínguezen, Hozan Yamoto eta Javier Paxariñoren «Babelia» musikarekin. Carolina titularra izan zen bi ariketetan. Talde titularra Carolina, Sara Bayón, Marta Calamonte, Lorena Guréndez, Beatriz Nogales eta Paula Orive izan ziren urte hartan. Maiatzaren amaieran Europako Txapelketa jokatu zen Budapesten. Lehiaketa orokorrean, taldea zazpigarren postuan geratu zen, ariketan 10 mazako kalifikazioa txarra izan zelako. 3 zintako eta 2 eraztuneko lehiaketan brontzezko domina lortu zuen. Abuztuan, taldeak zilarrezko domina lortu zuen 3 zintatan eta 2 eraztunetan DTB-Pokal de Bochum-en. Irailaren amaieran, Osakako Munduko Txapelketa jokatu zen. Taldea zazpigarren postuan geratu zen lehiaketa orokorrean, eta horrek hurrengo urteko Sidneyko Joko Olinpikoetarako sailkapena eman zien. Ondoren, seigarren postuan egon zen, bai 3 zinta eta 2 eraztunetan, bai 10 mazatan. 2000. urterako (urte olinpikoa), Espainiako konbinatuak muntaia berriak egin zituen, bai 3 zinta eta 2 eraztunetarako. Ordukoan Los Activos eta Vicente Amigoren musikarekin, bai 10 mazako musikarekin, The Corrs eta Loreena McKennitten medley batekin. Bietan gimnasta titularra izan zen Carolina. Urtarrilaren 2tik 11ra Errendimendu Handiko Zentroan kontzentratu ziren, Sierra Nevadako (Granada) CSDren altuerako entrenamendurako. Denboraldi hasierako nazioarteko txapelketetan emaitza onak lortu zituzten, hala nola zilarra orokorrean, urrea mazoetan eta zilarra mistoan Madeiran, brontzea orokorrean, 8. postua mazoetan eta zilarra mistoan Thiaisen, zilarra Kalamatan eta berriro zilarra Malagan. 2000ko irailean egin ziren Sidneyko Joko Olinpikoak. Espainiako taldeak, Carolina, Igone Arribas, Marta Calamonte, Lorena Guréndez, Beatriz Nogales eta Carmina Verdúk osatuak, aukera izan zuen lau urte lehenago Atlantan lehiaketa berean lortutako urrezko domina berriro baliozkotzeko. Hala ere, bi ariketak egitean zenbait akats gertatu ziren, hala nola korapilo bat zinta batean eta bi maza-erorketa, eta, horren ondorioz, Espainiako konbinatua sailkapen-fasean hamargarren eta azken postuan jarri zen; beraz, ezin izan zuen finalean parte hartu. Carolina Andaluziako hirugarren gimnasta olinpikoa izan zen, Agustín Sandovalen eta Elisa Cabelloren atzetik, eta gimnasia erritmikoan lehena izan zen.
Gimnasia uztea
Carolina 2000. urtearen amaieran erretiratu zen, Sidneyko Joko Olinpikoak jokatu ondoren. Zenbait urtez, Cadizen "Carolina Malchair Selecque" Gimnasia Erritmikoko Txapelketa egin zen, bere omenez. Turismoa ikasten hasi zen, baina amaitu baino lehen Idazkaritza ikasten hasi zen, eta abokatu-bulego bateko Zuzendaritzako idazkari lanetan hasi zen. 2016ko uztailaren 23a Gala 20ra gonbidatutako gimnasia erritmiko espainiarreko pertsona garrantzitsuenetako bat izan zen Atlanta '96ko Urrezko Dominaren urteurrena, Badajozen. Gero, Madrilgo Gimnasia Eskola Europarrean eta Coslada Gimnastika Elkartean aritu zen entrenatzaile, Marina Viejo gimnasta ohiarekin batera.
Espainiako selekzioa
{| width="100%"
Junior taldea
1996
Senior taldea
1997:
1998
1999
2000
Azalpen-oharrak
= Ikus, gainera ==
Barbara Ehrenreich
Barbara Ehrenreich (Butte, Montana, AEB, 1941eko abuztuaren 26a - Alexandria, Virginia, 2022ko irailaren 1a) AEBetako saiogile eta gizarte-ekintzailea izan zen. Ehrenreichek Portlandeko Reed Collegen (Oregón) ikasi zuen eta biologiako doktoretza lortu zuen New Yorkeko Rockefeller Unibertsitatean. Doktoratu ondoren, ikertzaile zientifiko ez bihurtzea erabaki zuen, eta politikan parte hartzen hasi zen, gizarte-aldaketaren aldeko ekintzaile izanik. Amerikako Alderdi Sozialista Demokratikoen goi-karguduna izan zen.
Karrera profesionala
1991tik 1997ra, Time aldizkarian ohiko zutabegile izan zen, eta The New York Times, Mother Jones, The Atlantic Monthly, Ms, The New Republic, Z Magazine, In These Times eta Salon.com bezalako argitalpenetarako idatzi zuen. 2005eko abuztuan The Progressive egunkarirako idatzi zuen.
Nickel and Dimed (2002) liburua, Por cuatro duros izenburupean espainieraz argitaratua, Estatu Batuetako salmenta arrakastatsua bihurtu zen. Bertan, gutxi ordaindutako lanetan izandako esperientziak biltzen zituen, Estatu Batuetako klase pobreen lan-baldintzei buruzko ikerketa-lan baten parte gisa.
2009an, Sonríe o muere: la trampa del pensamiento positivo argitaratu zuen, non pentsamendu positiboaren jatorria eta arriskuak salatzen baitzituen. Pentsamendu hori puritano jatorriko korrontea da, eta irribarre alikonoarekin eta bizitzako zoritxarrik beldurgarrienak gainditzeko espirituarekin onartzera behartzen gaitu.
2018an, Causas naturales: como nos matamos por vivir más argitaratu zuen, heriotzari aurre egiteko ahalegin barregarriak kontatzen zituen.
Barbara Ehreinreicheko artikuluak
Sin Permiso aldizkarian Barbara Ehrenreich-en artikulu ugari kontsulta daitezke, besteak beste:
Pulcinella (balleta)
Pulcinella (edo euskaraz Politxinela) Igor Stravinski konpositore errusiarraren balleta da, XVIII. mendeko Quatre Polichinelles semblables ("Lau antzeko Politxinela") antzerkian oinarritua.
Balleta 1920ko maiatzaren 15ean estreinatu zen Parisko Operan, Ernest Ansermeten zuzendaritzapean, Sergei Diaghilev buru zuen Errusiar Balletek eskatua izan zelarik. Bai libretoa eta baita koreografia ere Léonide Massine dantzariak sortu zituen, eta eszenografia eta jantziak Pablo Picassok diseinatu zituen.
Lana Commedia dell'arteko pertsonaia arketipo den Politxinelan oinarritzen da, eta haren interpretazioak 35 minutu inguru iraun ohi du. 1965ean Stravinskik balletaren partitura berrikusi zuen.
Historia
Diagilevek XVIII. mendeko commedia dell'arteko libreto batean oinarritutako ballet bat burutu nahi zuen, aldi berean musika Giovanni Battista Pergolesiren zenbait lanetan oinarrituta zegoelarik. Hala ere, gaur egun badakigu informazio hori faltsua dela, eta balletaren oinarri moduan erabili ziren obrak ez zirela bere osotasunean Pergolesirenak izan; tartean Domenico Gallo, Unico Wilhelm van Wassenaer, Carlo Ignazio Monza eta Alessandro Parisottiren lanak baitzeuden.
Ernest Ansermet zuzendariak 1919an idatzi zion Stravinskiri proiektuaren inguruan. Hasieran, konpositoreari musika Pergolesiren obretan oinarritzeko ideiak ez zion erakarri, baina Diagilevek Napoliko eta Londresko liburutegietan aurkitu zituen partiturak aztertu ondoren iritziz aldatu zuen. Stravinskik estilo modernoago batera egokitu zuen antzinako musika, zenbait motibo edo textura hartuz eta hauek erritmo, kadentzia eta armonia modernoz apainduz.
Instrumentazioa
Pulcinella ganbera-orkestra moderno baterako idatzia izan zen, hiru abeslari bakarlarirekin:
Forma
Balleta ekinaldi batean dago idatzita, eta 21 ataletan banatzen da:
Pulcinella Suitea
Pulcinella suitea Stravinskik 1922an idatzi zuen balletaren kontzertu orkestarako moldapena da, ahotsik gabea. Lehen emanaldia Bostonen izan zen, Bostongo Orkestra Sinfonikoaren eskutik, eta Pierre Monteuxek egin zuen 1922ko abenduaren 22an.
Suiteak zortzi mugimendu ditu:Zenbait inprimaketa-akats zuzentzeko, metronomo marka aldatzeko eta VII. zatiaren izena aldatzeko suitea berrikusia izan zen 1947an.
Suite italienne (Italiar suitea)
Stravinskik balletean oinarritutako ondorengo moldapenak ere burutu zituen:
Enterotoxina
Enterotoxinak hainbat bakteriok ekoizten dituzten toxinak dira, ostalariaren digestio-aparatua kaltetzen dutenak. Gehienak exotoxinak dira. Egitura kimikoari dagokionez proteinak dira.
Enterotoxinek heste-mukosaren iragazkortasunari eragiten diote, eta bertako elektrolitoen eta uraren oreka aldatu egiten dute. Ondorioz, hesteko lumenetik uraren galera eragiten dute, ohiko beherako bortitzak agertuz.
Janari-intoxikazioek sortzen duten sintomatologia gastro-intestinala enterotoxinei dagokie.
Santa Catalinaren Arkua
Santa Katalinaren Arkua Guatemalako Antigua hiriko lekurik ezagunenetako bat da. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu duen hirira joaten diren milaka turistek bisitatzen dute urtero. Arkua hiriaren benetako ikonoa da.
Historia
Arkua Santa Katalina Ama Birjina eta Martiriaren mojen komentukoa zen. 1773an Santa Martaren Terremotoen ondoren, egitura abandonatuta geratu zen. Santa Katalinaren Arkuak, Klaustro Konbentualak eta Elizaren Nabeak osatzen dute Santa Katalina Ama Birjina eta Martiriaren Komentu Zaharreko monumentu-multzoa. Elizako arkua eta nabea udalarenak dira, eta komentu-klaustroa jabetza pribatukoa da. Arkua 1890eko hamarkadan berregokitu zuen Manuel Lisandro Barillas Bercián jeneralaren gobernuak, eta erloju bat jartzeko dorretxo bat eraiki zuten haren gainean.
Narvaezen espedizioa
Narvaezen espedizioa Espainiar Inperioko kanpaina bat izan zen, Espainiar Florida kolonizatzea helburu zuena. Pánfilo de Narváezek zuzendu zuen, eta hura izendatu zuten adelantado gisa gobernatzeko. 1528tik 1536ra bitarteko esplorazio-bidaia batean, gaur egun Estatu Batuak eta Mexikoko iparraldea denaren hegoaldea zeharkatu zuen. Espedizio horretatik bizirik atera ziren kideak Misisipi ibaia ikusi zuten lehen europarrak izan ziren, eta Mexiko eta Texasko golkoko kostaldea zeharkatu zuten.
Santa Catalinaren Arkua
Arkuaren zergatia
Arku barrutik komentuaren bi aldetako komunikazioa egiten zen. Komentuan zeuden mojak klausurakoak ziren eta, ondorioz, kalera ezin ziren atera. Mojek kalea ixtea eskatu zuten baina udalak proposamena ez zuen onartu eta arkuaren aukera eskaini zien. Horrela, arkuaren barruan korridore itxi bat eraiki zen.
Narvaezen espedizioa
Hasieran, 600 bat lagunek osatzen zuten espedizioa, Espainiako, Portugalgo eta Italiako gizonak barne. Hispaniola eta Kuba uharteetako Floridarako bidean eskalak eginez, urakan bat jasan zuen espedizioak, beste ekaitz batzuen artean. Tampako badiatik gertu lehorreratu ondoren, amerikar indioek eraso egin zieten, eta janari- eta gaixotasun-falta larriaren ondorioak jasan zituzten. 1528ko irailean, Floridatik Mexikora nabigatzeko saio baten ondoren, gizonetatik 80 bakarrik atera ziren bizirik Galveston uhartean (Texas) urakan berri batek ekortu ondoren. Hurrengo urteetan ia gizon guztiak hil ziren eta lau pertsona baino ez ziren bizirik atera.
1536an, bizirik atera ziren lau pertsona horiek —Álvar Núñez Cabeza de Vaca, Alonso del Castillo Maldonado, Andrés Dorantes de Carranza eta Estevanico, haren esklabo moroa— Espainiako herrikideekin elkartzea lortu zuten gaur egungo Mexiko Hirian. Espainiara itzuli ondoren, Cabeza de Vaca nabarmendu egin zen 1542an argitaratutako La Relación espedizio handiari buruz idatzi ondoren (hurrengo edizioetan Naufragios izena eman zioten).
Antigua Guatemala
Antigua Guatemala edo Santiago de los Caballeros de Guatemala hiria, ofizialki Muy Noble y Muy Leal Ciudad de Santiago de los Caballeros de Guatemala, udalerri homonimoaren eta Sacatepéquez departamenduaren burua da. Guatemalako Hiritik 25 kilometrotara mendebalderutz dago, 1470 metrotako altitudean. Gaur egun Guatemalako estatuaren 20 hiri garrantzitsuenen artean dago. 1979tik Unescok Gizateriaren Ondarea izendatu zuen. Amerika kolonialaren hiri ederrenetariko bat da. Naturaren ikuspegitik oso inguru arriskutsua da.
Kokapena
Egungo udalerria Sacatepéquez barrutiaren udalerriez inguratuta dago:
Izadi arrisku nagusiak
Hiru dira:
Historia
Espainiarrek 1543an sortu zuten, Santiago de los Caballeros de Guatemala izenarekin, Guatemalako Erresumako hirugarren hiriburua izateko helburuarekin. Bernal Díaz del Castillo konkistatzailea, Hernán Cortésen lagun ohia, bertako gobernadore izan zen luzaroan. Urrezko Aroan garatzen ari zen bitartean, Espainiako Indietako hirugarren hiririk ederrena bezala aitortua izan zen. Garai batean kontinenteko hirugarren unibertsitatea hartu zuen, 1676an sortu baitzen San Carlos de Borromeo Unibertsitatea, gaur egun museoa eta kontzertu-areto klasikoaren egoitza dena.
Latinoamerikako hiri kolonial askotan bezala, hiri-planoa hipodamikoa da: plaza nagusi baten inguruan angelu zuzenetan gurutzatzen diren kalez osatua.
Sarritan hiria lurrikaren biktima izan da. Naturaren indarkeriak Antigua hiria suntsitu egin du behin baino gehiagotan, hondakinen azpian lurperatuz; horren ondorioz, hiriak bere estatusa galdu zuen: 1773ko lurrikararen ostean, Espainiako Gobernuak hiriburua beste leku batera eramatea erabaki zuen. Harrezkero bere jatorrizko itxura mantendu du. 1976an, lurrikara berri batek ere hainbat eliza suntsitu zituen.
Ileana Cotrubaş
Ileana Cotrubaş (Galati, Errumania, 1939ko ekainaren 9a) opera-abeslaria da, soprano-erregistroarekin, eta 1960ko hamarkadatik XX. mendeko 80ko hamarkadara arte egin zuen karrera. Violeta rola izan zuen La traviata operan, Carlos Kleiber-ek zuzendua.
Familia eta heziketa
Musika-familia batean hazi zen; haren aita, Vasile, tenorea zen koru amateur batean. Bederatzi urte zituela hasi zen bere karrera musikala, haurren irrati-koru bateko kide bihurtu zenean. Hamaika urterekin, bakarlarietako bat zen. 1952an, Bukarestera joan zen Muzíako Specialala eskolan, musika-supergaituen eskolan ikasteko.
Musikari lana
Cotrubaşek Bukaresteko Operarekin egin zuen debuta, Yniold rolean, Claude Debussyren Pelléas et Mélisanden operan, 1964an. Ondoren, bere errepertorioa zabaldu egin zuen, besteak beste, Oscar izan zen Un baile de máscaras lanean, Gilda Rigoletton eta Blondchen El rapto en el Serrallo n, eta Europa osoko ekoizpenetan agertzen hasi zen.
1969an, Erresuma Batuan debuta egin zuen, Glyndebourneko Jaialdian, Mélisande gisa, eta bi denboraldi arrakastatsu kantatu zituen han, Cavalliren (Kalisto) operaren titular gisa. 1971n Londresko Royal Covent Garden/ Opera Housen hasi zen Tatiana gisa, Eugenio Oneguin Chaikovskiren operan.
Cotrubaşek hiru urteko kontratua sinatu zuen Vienako Estatuko Operarekin 1970ean. Han egon zen bitartean, bere errepertorioan sartu zituen Susanaren rolak: Figaroren ezteiak, Zerlina Don Giovannin, Violetta La Traviatan, Mimi La Bohèmen eta Sophie Der Rosenkavalierren.
1973an, Estatu Batuetan hasi zen lanean, Mimi gisa, Chicagoko Opera Lirikoan.
Nazioarteko ospea lortu zuen Cotrubaşek 1975eko urtarrilaren 7an Mirella Freniren ordez, Mimi izan zenean La Scalan. Azkar batean irten behar izan zuen bere etxetik, Kentetik, eta oihala altxatu baino hamabost minutu lehenago iritsi zen. Haren interpretazioa txalotu egin zuten bai kritikak bai ikusleek.
1977ko martxoaren 23an egin zuen debuta Metropolitan Operan, Mimi gisa, José Carreras eta Renata Scottoren produkzio batean. Met-ean, Gilda ere interpretatu zuen, Plácido Domingo eta Cornell MacNeil-ekin, Rigolettok 1977ko azaroaren 7an egindako telebistako interpretazio batean, eta Violetta gisa, berriz ere Domingo eta MacNeil-ekin, 1981eko martxoaren 28an La Traviataren telebistako interpretazio batean. Guztira beste hiru paper kantatu zituen Met-en: Ilia Idomeneon (Metropolitan Operan estreinatu zenean), Tatiana Eugene Onegin en eta Micaela Carmenen, 1987ko martxoaren 26an konpainiarekin egin zuen azken emanaldian.
Alex Tetuan
Alex Tetuan Iriarte (Lasarte-Oria, Gipuzkoa, 1958) aktorea da.
Ileana Cotrubaş
Musikari lana
Oso ezaguna da zuzendari eta kantariei eskakizunak planteatzeagatik. Behin baino gehiagotan - Eugene Onegin Vienan, 1973an, eta Don Pasquale, 1980an - produkzioetatik alde egin zuen, eszena-zuzendariarekin ados ez egoteagatik.
1990ean, jarduera publikoetatik erretiratu zen, baina irakasten, eskola magistralak ematen eta kantari gazteei laguntzen jarraitzen du.
Sardana Avksentieva
Sardana Vladimirovna Avksentieva (Gogoleva ezkongabe-abizenez), Сардана Владимировна Авксентьева eta Сардаана Владимировна Авксентьева, (Txuraptxa, Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna, 1970eko uztailaren 2a) errusiar politikaria da. 2018 eta 2021 bitartean Sakhako Errepublikako Jakutsk hiriko alkatea izan zen Errusia Batua alderdiko kide zela.
Caldo verde
Portugalgo Caldo verde zopa, plater ezagunenetako bat da eta Portugal osoan prestatzen bada ere, bereziki Minho probintzian du jatorria. Gaur Brasilen ere asko jaten da. Platera hau prestatzeko modu ugari badaude ere,  normalean patata edo arto irinarekin eginiko  zopa fin batean Galiziako Couve aza lerrotan moztuta egosten da. Oliba olioa, tipula, baratxuria eta txerriki desberdinak ere erabiltzen dira  hornigai moduan.
Errezeta
Sukaldaritza_liburua/Errezetak/_%22Caldo_verde%22_zopa
Dei Gaztelumendi Mendarte
Biografia
Batxillergoa Arte alorrean ikasi zuen Donostiako Usndizaga institutoan. Bukatutakoan, Torontoko Sheridan Collegen izena eman zuen baina ez zuten onatu eta urtebete eman zuen lanean eta marrazketan gehiago trebatzen, Gipuzkoako artista elkartean. Hurrengoan lortu zuen eta graduatu ondoren lanean hasi zen Toronton bertan, Guru Studios-en. Ondoren hasi zen pertsonaien diseinatzaile gisa, Deisign izengoitia erabiltzen eta alor horretan lan egiten korporazio ezberdinetan, hala nola, Paramount Pictures, Animation Mentor, etab. . Bere lanen gainean askatasun eta kontrol gehiago izateko asmoz proiektu propioa sortu zuen, Deisign studio. Ondoren, Disney Imagineering eta Googlerentzar lan egin ondoren, LUDA izeneko startup sortu du langile ohiekin, non sormena eta fantasia lanak egiten dituzten, tartean Neo Faries (Iratxoak) proiektua. .
Apateismo
Apateismoa, apatia + teismo hitzen elkarketatik datorren neologismoa, Jainkoaren existentziarekiko edo existentziarik ezarekiko apatia-jarrera da. Sinesmen bat, aldarrikapen bat edo sinesmen sistema bat baino gehiago, jarrera xume bat da. Robert Nash, Georgia ko Mercer Unibertsitateko teologia-irakasleak sortu zuen terminoa 2001ean, (: apatheism).
Apateo bat jainkoak existitzen diren edo ez diren baieztapenak onartzeko edo baztertzeko interesik ez duen norbait da. Jainko edo jainkosa baten existentzia ez du, agian, erabat baztertuko, baina garrantzirik gabeko kontutzat jotzen du kontu hori apateoak. Erregistratutako lehen apatikoetako bat, ezbairik gabe, Denis Diderot-ek (1713–1784) idatzi zuen:
Liz Truss
Mary Elizabeth Truss (1975eko uztailaren 26a - ) politikari britainiarra da, 2022ko irailaren 6tik Erresuma Batuko Lehen Ministroa, Boris Johnsonen ordezko. Alderdi Kontserbadoreko liderra da. Kanpo Arazoetako, Commonwealtheko eta Garapeneko Estatu Idazkaria izan da 2021az geroztik, eta Emakumeen eta Berdintasunaren ministroa 2019az geroztik. Alderdi Kontserbadoreko kidea, 2010az geroztik Parlamentuko diputatu (MP) izan da Norfolkeko hego-mendebaldetik. David Cameron, Theresa May eta Boris Johnson Lehen Ministroen Kabineteko zenbait kargutan lan egin du. Trussek Alderdi Kontserbadorearen lidergo-hautaketa irabazi zuen 2022ko irailaren 5ean, Rishi Sunak aurka zuela. Irailaren 6an, Lehen Ministro hori beteko duen hirugarren emakumea izango da.
Truss Oxford Merton Collegera joan zen eta Oxford University Liberal Democratseko lehendakaria izan zen. 1996an, graduatu eta Alderdi Kontserbadorearekin bat egin zuen. Shell eta Cable & Wirelessen lan egin zuen, eta Reform think tankeko erreformaren zuzendari laguntzailea izan zen. Norfolkeko hego-mendebalderako aukeratu zuten Truss 2010eko hauteskunde orokorretan. Zenbait politika-arlotan erreformak eskatu zituen, besteak beste, haurren zaintzan, matematika-hezkuntzan eta ekonomian. Diputatu Kontserbadoreen Enpresa Libreko Taldea sortu eta artikulu eta liburu kopuru bat idatzi edo idatzi zuen, After the Coalition (2011) eta Britannia Unchained (2012) barne.
Trussek Hezkuntzaren eta Haurren Zaintzako Parlamentuko idazkariorde gisa lan egin zuen 2012 eta 2014 artean, Cameronek Ingurumen, Elikadura eta Landa Gaietako Estatuko idazkari izendatu baino lehen, 2014ko Kabinetearen birmoldaketan. Erresuma Batua Europar Batasunean egoteko Britain Stronger in Europe kanpaina bultzatu zuen arren, 2016ko erreferendumean, Brexitaren alde egin zuen. Cameronek 2016ko uztailean dimisioa eman ondoren, Truss Estatuko Justizia Idazkari izendatu zuten eta Lord Chancellor maiatzean, kargu horretako mila urteko historian lehen emakumea. 2017. urteko hauteskunde orokorren ondoren, Truss Altxorreko idazkari nagusi izendatu zuten. Mayk 2019an kargua utzi zuenean, Truss-ek Johnson lider kontserbadorea babestu zuen. Truss Nazioarteko Merkataritzako Estatu idazkari eta Merkataritza Batzordeko buru izendatu zuen. Emakumeen eta Berdintasunaren ministroa izan zen 2019ko irailean. Nazioarteko Merkataritza Sailetik Kanpo Arazoetarako Estatu Idazkaritzara, Commonwealthera eta Garapenera igo zen 2021eko kabinetea birmoldatzean. Europar Batasunarekiko Gobernuaren negoziatzaile nagusi eta Erresuma Batuko UEko Kontseiluko buru izendatu zuten 2021eko abenduan.
Georgios Zoitakis
Georgios Zoitakis (Γεώργιος Ζωιτάκης; Nafpaktos, 1910eko martxoaren 3a - Atenas, 1996ko urriaren 21a) greziar militar eta politikaria izan zen.
1932an graduatu zen Greziako Akademia Militarrean eta Bigarren Mundu Gerran esku hartu zuen. Greziaren porrotaren ondoren, alemaniarren aurkako gerrilla borrokan esku hartu zuen. Greziako Gerra Zibilean ere borrokatu zen eta komunistek preso hartu zuten.
Parte hartu ez bazuen ere, 1967ko apirilaren 31ko estatu-kolpe militarra babestu zuen. 1967ko abenduaren 13an erregeorde izendatu zuten, Konstantino II.a errege iheslariaren ordez. 1972ko martxoaren 21an Georgios Papadopulos erregeordetzan ordezkatu zuen. Aldi berean, jeneral mailarekin erretiratu zen armadatik.
1975ean bizi osorako kartzela zigorra ezarri zioten traizioagatik, baina 1988an askatu zuten osasun-arrazoiengatik. Etxean atxilotuta egon zen 1996an hil zen arte.
Peter Straub
Peter Francis Straub (Milwaukee, 1943ko martxoaren 2a - New York, 2022ko irailaren 4a) estatubatuar idazlea izan zen. Arrakasta lortu zuen beldurrezko eta fikziozko naturaz gaindiko eleberriekin, hala nola Julia, Ghost Story edo The Talisman, azken hau Stephen Kingekin batera idatzia.
Kathoey
Kathoey (กะเทย; thailandieraren errege transkripzio sistema orokorra: kathoei, ) Thailandiako pertsona batzuen genero nortasuna da. Hauen identitatea emakume transgenero gisa euskaratu daiteke kasu batzuetan, eta emagizon gay gisa besteetan. Hala ere, Thailandiako emakume transgeneroek nagusiki phuying (ผู้หญิง, 'emakume') hitza erabiltzen dute euren buruak izendatzeko. Thailandiar gizartearen zati handi batek kathoeyak genero bereizizat hartzen du, baita zenbait emakume transgenerok ere.
Silvia Bel
Silvia Bel Busquet (Bartzelona, Espainia, 1970eko ekainaren 24a) antzerki, zinema eta telebistako aktorea da.
Biografia
Arte Dramatikoan lizentziatua da, Bartzelonako Arte Dramatikoko Goi Eskolan (1992-1996).
Lan ibilbidea
1998an, ikasketak amaitu eta Bartzelonako antzerki-ikuskizunetan parte hartu ondoren, Madrilera joan zen. Han, Karra Elejalde aktore eta zuzendariarekin batera, Año Mariano eta Torapia filmen protagonista izan zen. 2003an, agertokietara itzuli zen, eta lehen paperak interpretatu zituen, besteak beste, Sergi Belbel, J. M. Mestres, Àlex Rigola, Amos Gitai, Hermann Bonnín, T. Casares eta Joan Ollé zuzendarien ondoan.
2005ean, Joan Brossaren La xarxa antzerki-ikuskizunaren protagonista izan zen. Interpretazio horri Serra d’Or kritikaren saria eman zioten, urteko antzerki-ekarpen onenaren saria, eta Aktore Onenaren Saria jaso zuen Butaca sarietan. Interpretazio horrengatik kritika osoaren gorespena jaso zuen. Une horretatik aurrera, antzerkitik, telebistatik eta zineman lan egin zuen. Infidels, Ventdelplà edo El cor de la ciutat telesailetako protagonista izan da telebistan. 2007an, La Plaça del Diamanteko Colometa izan zen, Kataluniako Antzoki Nazionalean denboraldia egin ondoren, herrialdeko hainbat antzokitan bira egin zuen urtebetez, eta Madrilen amaitu, Zentro Dramatiko Nazionalean. Lluís Llach eta Jordi Savall bezalako musikariekin aritu da elkarlanean, poesia- eta musika kontzertuetan.
2012an, Margarida Xirgu Oroimenezko Saria jaso zuen, Bartzelonako antzerki-denboraldiko emakumezkoen interpretaziorik garrantzitsuenarengatik.
Aktore-lana eta hainbat kultura-ingurune eta -espaziotako literatura-lanak uztartzen ditu.
Bizitza pertsonala
Karra Elejalde aktorearekin ezkonduta egon zen eta Ainara alaba aktorea dute.
Gotzone Sestorain
Gotzone Sestorain Zabaleta (Leitza, Nafarroa Garaia, 1965eko irailaren 26a) irrintzilaria, poeta, feminista eta nekazaria da.
Katia-Sofia Hakim
Katia-Sofia Hakim (Baiona, 1988ko urriaren 4a) franko-libanoar poeta, itzultzaile eta musikologoa da.
Gotzone Sestorain
Etxalde baserritar mugimenduko kidea eta elikadura eta nekazaritza eredu iraunkor justu eta burujabe baten aldeko emakume nekazaria. Lurraldea ekologismo koordinadorako partaidea. Ekarrin bakegile
Negakin
Fumaria muralis urteroko landare bat da, papaberazeoen familiakoa.
Katia-Sofia Hakim
Biografia
Katia-Sofia Hakim "Place de la Sorbonne" Sorbonne Université Presses-ek (SUP) argitaratutako poesia garaikideko nazioarteko aldizkariaren erredakzio batzordeko kidea eta komunikazio zuzendaria da. Stéphane Chaumetekin batera, Cristina Peri Rossiren obra poetikoa frantsesera eraman zuen.
Poeta, frantsesez eta gaztelaniaz idazten du. Bere poemak Frantziako (metropolikoa eta itsasoz haraindikoa), Espainiako, Italiako, Mexikoko, Argentinako, Txileko, Costa Ricako, Estatu Batuetako, Turkiako eta Libanoko antologia eta aldizkarietan argitaratu dituzte. Frantziako "Biennale de Poètes en Val-de-Marne", "Poesia en el laurel" jaialdia, Espainiako Poesiaren Munduko Eguna (Granada UNESCO Literatur Hiria), Mexikoko "En el lugar de los Escudos" jaialdia, Europako "Women in Translation Month" (PEN America Translation Committee) eta Bangladeshko "Teerandaz Poetry Festival" jaialdian parte hartu zuen. Diziplina anitzeko proiektuetan lan egiten du, Flore Chemin, José Manuel Darro edo Hugues Absil bezalako artistekin edo Elisa Valero eta Cristina Hurtado Campaña bezalako arkitektoekin elkarrizketan.
Negakin
Deskribapena
Zurtoina duen landarea da, baina igokaria ere izan daiteke, urterokoa, mehea edo sendoa, eta lore arrosa du, petalo zorrotzekin. Lore-zurtoinaren luzeraren lore-elkarteak ditu; 9-12 mm-ko loreak ditu. Fruitua batzuetan pixka bat zimurtua egoten da, lehor dagoenean. Espezie aldakorra da. Apirila eta abuztua bitartean loratzen da.
Gotzone Sestorain
Nekazari
Leitza eta Ezkurra artean, Basakabi aldean dagoen Gorritz baserrian jaio zen Gotzone eta bertako martxa darama nebarekin batera. Eraikuntza enpresa batean lan egiten zuen zenbait urtez eta 2013an baserrian hasi zen. Ordura arte nebak eta amak eraman zuten. Ama osasun arazoengatik erretiratu, eta, Gotzone lanik gabe zegoenez, nebarekin ardura hartzea proposatu zioten.
Katia-Sofia Hakim
Biografia
Parisko Kontserbatorioan (CNSMDP) diplomatua eta agrégé edo irakasle titularra, Katia-Sofia Hakimek eskolak ematen ditu Sorbonako Unibertsitateko Letren Fakultatean, Paris 3-Sorbona Berria Unibertsitatean eta Granadako Unibertsitatean. Bere ikerketak Frantziako eta Espainiako XX. mendearen lehen erdiko musikan, musikaren eta literaturaren arteko harremanean, poesia garaikidean eta, oro har, musikaren irakaskuntzan oinarritzen dira.
Negakin
Banaketa eta habitata
Landutako lurretan, heskaietan, hormetan eta artadietan bizi da, Europako mendebaldean.
Taxonomia
Fumaria muralis Sondek deskribatu zuen. ex W.D.J.Koch Synopsis Florae Germanicae et Helveticae argitalpenean argitaratua. 2: 1017. 1845.
Katia-Sofia Hakim
Biografia
Granadako Manuel de Falla Artxiboko ikertzaile gonbidatua, Jean-Pierre Bartoliren eta Yvan Nommicken zuzendaritzapean Manuel de Fallaren antzerki musikalari buruzko doktorego-tesia egiten ari da.
Naji Hakim konpositore eta organistaren alaba da.
Eva Hesse
Eva Hesse (Hanburgo, Alemania, 1936ko urtarrilaren 11 - New York, AEB, 1970eko maiatzaren 29a) Alemanian jaiotako eskultore estatubatuarra izan zen, latexa, beira-zuntza eta plastikoa bezalako materialetan egindako lan aitzindariagatik ezaguna. Bere lana postminimalismoaren eta povera artearen barruan sartzen da.
Gotzone Sestorain
Burujabetza lantzeko plana
Gizarte segurantzan alta emanda dauden 24 bat baserritarretatik 16 emakumeak dira Leitzan. Ez da ohikoa. Gotzonek dioenez:"«Hemen eutsi egiten zaio baserriari, baina ekoizle gehienok 40 urtetik gorakoak gara»."Leitzan 2017an egin zuten baserrien diagnostikoa. Horren arabera, kolokan dago geroa. Udalak egin zuen azterketa, baserritarren eta kontsumo taldeen laguntzaz. Bertako ekoizpena, salmenta eta kontsumoa zein egoeratan zegoen behatu zuten, bertako elikagaiek zein leku zuten denda eta tabernetan, eta kontsumitzaileen ohiturak eta kezkak zeintzuk ziren. Elikadura burujabetza lantzeko plan bat egitea zen asmoa, hurrengo bi urteetarako.
2019an Markel Azkargorta udal ordezkariak eta Gotzone Sestorain ekoizleak Leitza Kontsumituz proiektua aurkeztu zuten Elikadura politikak toki administrazioan ikastaroan. Herrian kontsumo arduratsuaren kontzientzia sortu eta lantzeko garatu zuten prozesua izan zuten hizpide.
Alicia Amatriain
Alicia Amatriain (Donostia, 1980ko abuztuaren 8a) gipuzkoar ballet dantzaria da. 2002 eta 2022 artean Stuttgarteko Balletaren prima ballerina izan zen.
Eva Hesse
Lan ibilbidea
Pintore espresionista gisa hasi zuen bere karrera artistikoa, Albersen espresionismo abstraktuaren eraginetik edanda, baina laster eskulturaren alorrean garatu zen, diziplina horrekin gogotsu, non zentratu eta ez zuen alde egin.
Alicia Amatriain
Biografia
Jaioterrian ballet munduan hasi eta gero John Cranko Schulen ikasi zuen, Stuttgarten. 1998an graduatu zen eta Stuttgart Balleten sartu zen ikasle gisa. Urtebete geroago, balleteko kidegora igo zuten. 2002an dantzari nagusi izendatu zuten. 2015ean, Kammertänzerin izendatu zuten, dantzari batek Alemanian jaso dezakeen ohorerik handiena. Hurrengo urtean, Prix Benois de la Danse bat irabazi zuen A Streetcar Named Desire eta The Soldier's Tale obretan egindako lanagatik. Amatriainek agerraldiak ere egin ditu Errusian, Frantzian, Kuban, Argentinan eta Alemanian. Roberto Bolleren galan ere agertu zen.
Gotzone Sestorain
Poeta
Poesia liburua argitaratu zuen Irene Bordaren marrazkiekin
Alicia Amatriain
Biografia
Amatriainek John Crankoren Tatiana Oneginen, Odette/Odile Beltzargan eta Julieta Romeo eta Julieta obretan dantzatu ditu. John Neumeier, William Forsythe eta Hans van Manenen lanak ere dantzatu ditu. Koreografo askorentzat rolak sortu zituen, horien artean Christian Spucken Lulu balleteko rol nagusia.
Eva Hesse
Lan ibilbidea
1961ean, Hesse Brooklyngo Museorako (Nazioarteko 21. Akuarela Biurtekoan) eta John Heller Galeriarako (New York) erakusketa kolektiboetan sartu zen. Orduan hasi zen zenbait obra saltzen. Urte hartako apirilean, Hessek Tom Doyle eskultorea ezagutu zuen, eta harekin ezkondu zen. 1962ko abuztuan, biek parte hartu zuten Allan Kaprow-en happening batean, New Yorkeko Arte Ikasleen Ligan, Woodstock-en. Han egin zuen lehen objektu tridimentsionala, jendea eta oihalez egindako hodia.
Alicia Amatriain
Biografia
2022ko apirilean, Amatriainek aldakako lesio baten ondorioz erretiroa iragarri zuen.
Gotzone Sestorain
Diskografia
Hainbat abeslari eta musikariren diskoetan eta ekitaldietan jardun du irrintzilari:
Eva Hesse
Ehun-fabrikan bizitzen Alemanian
Arnold Rudlinger eta Arnhard Scheidten proposamenez, 1964an senar-emazteak Kettwig herrira joan ziren, Ruhr-en arroan, jaioterrian, dagoen herrixka batera. Han, erabiltzen ez zen ehun-fabrika baten barruan egindako azterlan bat ematen zuen. Sorkuntza-blokeoaren eta Eguzkiaren motibazio-gutunaren ondoren, Eva fabrikan utzitako materialekin sortzen hasi zen, eta hainbat lan sortu ziren, hala nola "An Ear in a Jakin", "Two Handled Orange Keyed Herramienta" edo "Oomamaboomba". Hasieran, koloretako errelebo oso biziekin lan egin zuen, forma eta testura erotikoekin. 1965. urtean, Ringaround Aroise lana idatzi zuen, Alemanian errelebuz egin zuen lehen lana, sexu-esanahiz betea eta Rosie Goldman lagunaren haurdunaldiaren berriak inspiratua. Ordura arte sortutako lanak azaldu zizkion Oxenfest-i. Scheid familiak antolatu zuen jaialdia, eta bi obra saldu zituen.
Hesseren eskulturako lehen erakusketa Kunstvereinera aurkeztu zen Düsseldorfen, 1965ean.
New Yorkerako itzulera
New Yorkera itzultzean, 1965ean, Hesse-k atzera utzi zuen postu-espresionismo abstraktua, eta korronte surrealista antzematen da haren lanean. New Yorkera iristean, haren lanak arte minimalistaren eragina ere izan zuen, baina minimalismoaren kezkekin bat datorren arren, haren lana ezin da erraz sailkatu arte-mugimendu jakin batean. Hessek ez zuen joera artistikorik erabili nahi, artistaren hitzetan: "Ez zait axola jendearengandik urrun egotea."
Aintzatespena
Hirurogeiko hamarkadaren amaieran hasi zen aintzatespena lortzen, Fischbach Galeriara (New York) banakako erakusketak eginez eta talde-erakusketa garrantzitsu askotan sartuz. Lucy R. Lippard-ek “Eccentric Abstraction” Fischbach galeriarako erakusketa antolatzen zuen. Erakusketa horrek eredu bat markatu zuen, eta, gero, postminimalismoa edo formaren kontrako zen. Hesse-rekin harremanetan jar zen erakusketan lan handia egiteko eskatzeko. Museo- arduradunaren hitzetan: "Minimalismo hotza ez zen zerbait bilatzen ari nintzen eta eraman, beste zerbait bilatzen zuen. Eta konturatu nintzen hura feminista edo femeninoa zela". Lippard arte-kritikak definitzen duenez, Eva Hesseren arte-aldi hura arte feministaren hitzaurrea litzateke. Erakusketak arrakasta izan zuen eta Hilton Kramer-ek kritika bat idatzi zuen New York Timesen, baina Lippard-ek dioenez, "kritikak askoz leku gehiago ematen zien erakusketako gizonei, eta horrek haserretu egin zuen Hesse, diskriminatua sentitu baitzen."
Materialen esperimentazioa
1988an onartu zen "Experimentas in Arte and Technology" taldea, non polimeroen eta latexaren erabilerari buruzko hitzaldietara joan zen. Orduan hasi zen eskulturetako materialekin esperimentazio handiko garaia, eta, Bob Morris-en bidez, Doug Johns ezagutu zuen, beira-zuntzezko geroko eskulturetan laguntzaile gisa aritu zena. Beira-zuntzak soft hautematea ahalbidetzen zuen, lehortzean gogortasuna lortu arren. Serie honetako lan garrantzitsuenetako bat "Repetition Nineteen" edo "Accession IV" da.
Zenbait prozesu lantzean, hala nola akabera gomaztatuak edo latexa ehunetan edo elkarren ondoan jarrita, artistak onartzen zuen erabiltzen zituen materialek degradazio-osagai bat eta iraunkortasun mugatua zutela, eta "good, let them worry about that" esaten zuen (museoetako jendeaz ari zen).
Bildumak
20 obra baino gehiago daude New Yorkeko Arte Modernoaren Museoan. Hessek Estatu Batuetatik kanpo egindako lanen bilduma handiena Wiesbaden Museoan dago. 1990eko "Emakume artistak XX. mendean" erakusketaren ondoren ekin zion artistaren lanak izateari.
Hannah Wilke
Hannah Wilke (New York, AEB, 1940ko martxoaren 7a - Houston, Texas, AEB, 1993ko urtarrilaren 28a) margolari, eskultore, argazkilari, bideoartista, performancelaria eta irakaslea izan zen. Feminismoari, sexualitateari eta feminitateari buruzko gaiak aztertzeagatik da ezaguna Wilkeren lana.
Biografia
Guraso juduen alaba; aitona-amonak Ekialdeko Europako etorkinak ziren. 1962an, Arte Ederretako lizentziatura eta Tyler School of Art-eko (Temple University, Filadelfia) Hezkuntzako Zientzietako lizentziatura jaso zituen. Arte-irakaslea izan zen zenbait bigarren hezkuntzako eskoletan, eta New Yorkeko Arte Bisualen Eskolako fakultatean hasi zen lanean. 1974tik 1991ra bitartean, eskultura eta zeramika irakatsi zituen. 1969tik 1977ra, Claes Oldenburg artista estatubatuarrarekin harremana izan zuen Wilke-k. Elkarrekin bizi, lan egin eta bidaiatu zuten denbora horretan. Wilkeren lana Espainian eta nazioartean erakutsi zuten bere bizitza osoan, eta hil ondoren ere erakutsi dute. Bere lanaren banakako erakusketak New Yorken eta Los Angelesen antolatu ziren lehen aldiz 1972. urtean. Kaliforniako Unibertsitatean, Irvinen, egin zuen lehen erakusketa osoa museo batean, 1976an, eta lehen atzera begirakoa Misuriko Unibertsitatean, 1989an. Atzera begirakoak agertu ziren Kopenhagen, Helsinkin eta Malmön (Suedia) 2000n, eta Neuberger Arte Museoan, 2008tik 2009ra. Hil zenetik, Wilkeren lana banakako erakusketetan, talde-erakusketetan eta emakumeen arteari buruzko hainbat azterlanetan erakutsi da, WACK! barne. Artea eta iraultza feminista Los Angelesko Arte Garaikideko Museoan, Elles Georges Pompidou zentroan eta Iraultza fabrikazioan: emakumeek egindako eskultura abstraktua, 1947 - 2016 Hauser &amp-en; Wirth Los Angelesen.
Hannah Wilke bilduma eta artxiboa, Los Angeles, 1999an sortu zuten Hannah Wilkeren ahizpak, Marsie Scharlattek eta haren familiak, eta Alison Jacques Galleryk (Londres) ordezkatu du 2009tik.
Hamabitar xiismo
Hamabitar xiismoa (ٱثْنَا عَشَرِيَّة), edo imamiarra (إِمَامِيَّة), islam xiitaren adarrik nagusiena da. "Hamabitar" izena Aliren leinuko hamabi oinordetza-gidatan agertzen den korrontearen sinesmen definitzaileetan sortzen da, hamabi imamak bezala ezagutzen diren jainkozko izendapenetan, eta hauetan hamabigarrena, 874. urteaz geroztik desagertu eta ezkutuan dagoela uste dena, denboren amaieran berrerosle gisa agertu behar duen agindutako Mahdia (المهدي المنتظر) da. Tradizio xiitaren arabera, agerpen honek Jesusen (ʿĪsā) bigarren etorrerarekin bat egingo du eta biek, elkarrekin, Dajjala edo Mesias faltsua hilko dute. Imam Ezkutuaren doktrinak dimentsio esoteriko handia ematen dio xiismoari. Iturrien arabera, xiiten % 80 eta % 85 artean hamabitarrak dira, eta, beraz, ohikoa da xiita oro har hamabitar xiitarekin parekatzea.
Hannah Wilke
Lan goiztiarra
Wilke ospetsu egin zen lehenbizikoz 1960ko hamarkadan, "vulval" terrakota-eskulturekin. Haren eskulturak, 1960ko hamarkadaren amaieran New Yorken lehen aldiz erakutsi zirenak, emakumeak askatzeko mugimenduaren ondorioz sortu ziren baginako irudi esplizitu gisa aipatzen dira maiz. Hauek beren sinadura bereizgarri bihurtu ziren eta hainbat bitarteko, kolore eta tamainatan egin zituen, instalazio handiak barne, bizitza osoan zehar. Ingurune batzuetan, buztina, maskatzeko goma, zirriborro oratuak, ikuztegiko ileak eta latexa zeuden. Material ez-konbentzionalak erabiltzea ohikoa da arte feministan, eta emakumeek arte eta hezkuntza tradizionaleko materialak eskuratzeko duten ezintasun historikoari dagokio. Wilke-ren eskulturak erotismoaren adibide berritzailea izan ziren, postminimalismoa eta estetika feminista konbinatzen zituen estiloa erabiliz. Marrazkilari ospetsu gisa, Wilke-k marrazki ugari sortu zituen 1960ko hamarkadaren hasieratik, eta bizitza osoan jarraitu zuen. Ronald Feldman Fine Arts-en 2010ean ikusgai jarri zituen marrazkiei buruzko aipamen batean, Thomas Micchellik The Brooklyn Railen idatzi zuen: "'bere funtsean, gauzen sortzailea zen... artista horren sentsualitatea eta umorea eskutik doaz bere pertspikazia formal eta ukimenezkoarekin.'"Performanceak egin zituen zuzenean eta bideoan, 1974an Hannah Wilke Super-t-Art-ekin. The Kitchen lanean (New York) zuzeneko emanaldia izan zen, eta argazki-lan ikoniko bihurtu zen. Simone Forti, Trisha Brown eta Yvonne Rainer gogoratzen dituzte Wilkeren emanaldiak. Wilke-k sortutako eskultura-artea, bere material ez konbentzionalekin eta narratiba feministarekinkin, Louise Bourgeois, Eva Hesse, Alina Szapocznikow eta Niki de St Phalleren lanekin ere erlazionatzen da.
Gorputz artea
1974an, Wilke SOS - Starification Object Series izeneko Gorputz-artean/ Body art-en hasi zen lanean. Eskultura minimalista eta bere gorputza batu zituen, txikleetatik abiatuta eta bere buruari itsatsita herri-eskultura txikiak sortuz. Ondoren, hainbat pin-up posturetan bere buruari atera zion argazkia, glamourra elkarren ondoan jarriz eta tribuen eskarifikazioaren antzeko zerbait emanez. Bere gorputzeko orbainak Holokaustoaren kontzientziarekin lotu ditu Wilke-k. Jarrera horiek AEBetako emakumeen edertasunaren eta modaren balio kulturalak puztu eta satirizatzen dituzte, baita insinuazio eta eskarifikazio zeremonialean interesa ere. 50 autoerretratuak joko gisa sortu ziren hasieran, "S.O.SStarificaion Object Series: An Mayores Game of Mastication", 1974-75, eta Wilke-k Parisko George Pompidou zentroan dagoen instalazio bihurtu zuen. Pieza hori Parisen ere interpretatu zuen 1975ean, ikusleek txiklea mastekatu zezaten, zizelkatu aurretik, eta, ondoren, berak paretatik zintzilikatu zituen paperetan jarri zituen. Wilke-k, halaber, koloretako maskaratzeko goma erabili zuen banakako eskulturetarako, gomazko hainbat pieza erabiliz bulba irudikatzen duen geruza konplexu bat sortzeko.
Hamabitar xiismo
Xiiten doktrina-printzipioen zati handi bat adar xiita, hamabitar, ismailiar eta zaidiar desberdinentzat komunak diren arren, bereizi egiten dira imanerriaren oinordetza-lerro ezberdin batean eta iman legitimoen kopuru ezberdin batean sinesteagatik, imamaren kategoria erlijiosoaren kontzepzioan ere diferenteak izateaz gain.
Hamabitar sinesdunak Iran, Azerbaijan, Bahrain, Irak eta Libanoko populazioen proportzio nagusi edo nabarmenak dira. Hamabitartzat ere hartzen dira, halaber, Turkiako aleviarrak, nahiz eta doktrina-desberdintasun handiak izan nagusi den adarrarekin. Gainera, India, Pakistan, Afganistan, Kuwait eta Saudi Arabiako ekialdeko kostaldean hamabitar gutxiengo handiak daude.
Hannah Wilke
Gorputz artea
Wilke-k "autoerretratu performalista" terminoa asmatu zuen lagundu zioten argazkilariei kreditua emateko, aita (First Performalist Self-Portrait, 1942–77) eta haren ahizpa Marsie (Butter) Scharlatt (Arlene Hannah Butter eta Cover of Appearances, 1954 – 77) barne. Wilkeren lan fotografiko eta performatikoaren izenburua, So Help Me Hannah, 1979, 1930 eta 40 urteetako esaldietatik hartu zen, eta ama juduaren estereotipoaren jolas gisa interpretatu da, baita Wilke-k amarekin zuen harremanaren erreferentzia gisa ere.
1974ko Hannah Wilke Super-t-Art izeneko lanaz gain, beste performance ezagun batzuetan, Wilke-k bere gorputza erabili zuen: Gestures, 1974; Hello Boys, 1975; Intercourse with... (audio-instalazioa) 1974–1976; Intercourse with.. (bideoa) 1976; eta Hannah Wilke Through the Large museoan aurkeztutako Glading.
Heriotza eta Intra-Venus
Hannah Wilke 1993an hil zen, Houstonen (Texas), linfoma baten ondorioz. Bere azken lana, Intra-Venus (1992 – 1993), bere eraldaketa fisikoaren eta kimioterapiaren eta hezur-muinaren transplantearen ondoriozko narriaduraren argazki-erregistroa da, hil ondoren argitaratua. Donald Goddard senarrak 1982az geroztik harekin bizi izan zen, eta 1992an ezkondu zen hil baino lehentxeago. Argazkiek Wilkeren irudi pertsonalak dituzte aurrez aurre, adin ertaineko zoriontasunetik burusoiltasunera, kaltera eta etsipenera aurreratuz. Intra-Venus bere argazki-diptikoa islatzen du. Artistaren erretratua amarekin, Selma Butterrekin, 1978-82, amak minbiziaren aurka zituen borrokak islatzen zituen, eta "ama, gaixotasuna eta dena hitzez hitz gehituta". Intra-Venus hil ondoren erakutsi eta argitaratu zen, hein batean, prozedura klinikoek gaixoei ezkutatzen dizkieten sentimenduei erantzuteko, "lotsa pertsonala" balitz bezala.
Intra-Venus lanek ere aurpegi eta eskuetako akuarelan egindako marrazkiak, Brushstrokes, bere adatsarekin egindako marrazkiak eta Intra Venus Tapes, 16 kanaleko bideo-instalazioa.
Pose eta nartzisismoa
Wilke-k artista feminista gisa hartu zuen bere burua hasieratik. Ann-Sargent Wooster arte-kritikak esan zuen Wilkeren eta mugimendu feministaren arteko identifikazioa nahasgarria zela, haren edertasunagatik: haren autorretratuak Playboyren erdiko orrialdeen antzekoagoak ziren, ohiko feminista biluzien antzekoak. Wooster-en arabera, "Wilke-k, serio hartu zutenean, arazo bat izan zuen: berez ederra zen, eta haren edertasunak eta nartzisismo autoxurgatuak galarazi egiten zizun emakumeek objektu sexual gisa berezkoa duten voyeurismoaren inbertsioa. Bere buruaren argazkietan, jainkosa gisa, artelan handiez betetako edo pin-up gisa, emakumeen irudi maskulinoa sortzeko baliabideak kendu eta bere argazkietan jarri zituen."Kritikarien iritziz, Wilkeren edertasuna oztopo bat zen bere lana ulertzeko, eta hori aldatu egin zen 1990eko hamarkadaren hasieran, Wilke linfomak suntsitutako gorputzaren deskonposizioa dokumentatzen hasi zenean. Autoerretratoko Wilke-ren erabilera xehetasunez aztertu da Intra-Venus bere azken argazki-serieari buruz idaztean.
Kritikaren goraipamenak
Bizitza osoan, Wilke ederki erakutsi zuen eta, eztabaidagarria izan arren, kritikaren goraipamenak jaso zituen. Hala ere, duela gutxi arte, museoek zalantza egiten zuten emakume artisten lanak erosten, besteak beste, Wilke-k, hirurogeita hamarreko hamarkadako mugimendu feministan sartu ez izana salatzen zuten protestetan parte hartzen zutenak. Wilke-ren lanak, emakumeen sexualitatea norgehiagokan erabiltzeak eta sexualitatea genero edo estilo garbi batean ez egoteak, bizirik zegoenean bilduma iraunkor gutxi batzuetan egotea ekarri zuen. Hil zenetik, New Yorkeko Arte Modernoko Museoko bilduma iraunkorrek, Whitneyko Arte Amerikarreko Museoak, Los Angelesko Konderriko Arte Museoak, Los Angelesko Arte Garaikideko Museoak eta Europako museoek (Pompidou, Paris) erosi dituzte Wilkeren lanak.
Just Jaeckin
Just Jaeckin (Vichy, 1940ko abuztuaren 8a - Saint-Briac-sur-Mer, Bretainia, 2022ko irailaren 6a) frantziar zinema zuzendari, argazkilari eta eskultorea izan zen.
Afra Saraçoğlu
Afra Saraçoğlu (Istanbul, Turkia, 1997ko abenduaren 2a) turkiar aktorea da.
Sportswashing
Sportswashing (ingelesez) edo kirolezko zuriketa gizabanakoen, taldeen, korporazioen edo gobernuen jardunbide bat da, kirola erabiliz beren fama kaltetua hobetzeko helburua duena. Kirolezko zuriketa egiteko, kirol ekitaldiak antola daitezke, kirol taldeak erosi edo babestu, edo kirol batean parte hartu. Gobernuen aldetik, giza eskubideen eta ustelkeria eskandaluen arloko datu kezkagarrietatik arreta desbideratzeko erabili da kirola. Gizabanakoek eta korporazioek, berriz, ustelkeria, krimenak eta eskandaluak estaltzeko erabili da kirola. Kirolezko zuriketa erreputazio zuriketaren mota bat da.
Ricardo Flores Magón
Cipriano Ricardo Gerónimo Flores Magón, Ricardo Flores Magón izenez ezagutzen dena (San Antonio Eloxochitlán, Oaxaca, Mexiko ; 1873ko irailaren 16a - Leavenworth, Kansas, Estatu Batuak ; 1922ko azaroaren 21a ) anarkista, sozialista eta mexikar aktibista nabarmena izan zen, idazle eta filosofoa. Flores Magón hiru anaietako bat zen, magonisten liderrak. Mexikoko Iraultza bultzatu zuen mugimendu sozialeko pertsonaia garrantzitsutzat hartzen da.