cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Étienne-au-Mont
Biztanleria
2007an Saint-Étienne-au-Mont udalerrian erroldatutako biztanleak 5.068 ziren. Familiak 1.832 ziren, horien artean 388 pertsona bakarrekoak ziren (140 bakarrik bizi ziren gizonak eta 248 bakarrik bizi ziren emakumeak), 476 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 736 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 232 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.984 etxebizitza zeuden, 1.880 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 100 hutsik zeuden. 1.623 etxeak ziren eta 357 apartamentuak ziren. 1.880 etxebizitza nagusietatik 1.074 bere jabearen bizilekua ziren, 779 alokairuan okupaturik zeuden eta 27 doan lagata zeuden; 11 etxek gela bat zuten, 89 etxek bi zituzten, 239 etxek hiru zituzten, 488 etxek lau zituzten eta 1.053 etxek bost zituzten. 1.254 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 904 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 650 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.302 ziren, horien artean 2.250 aktiboak ziren eta 1.052 inaktiboak ziren. 2.250 pertsona aktiboetatik 1.909 lanean zeuden (1.072 gizon eta 837 emakume) eta 341 langabezian zeuden (155 gizon eta 186 emakume). 1.052 pertsona inaktiboetatik 250 erretiraturik zeuden, 372 ikasten zeuden eta 430 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Étienne-au-Mont udalerrian 1.893 unitate fiskal zeuden, 5.059,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.517 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 128 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 34 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 margolariak, 2 zurginak, 9 iturginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 5 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 2 harategiak, 2 arraindegiak, 1 arropa denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Thymallus svetovidovi
Thymallus svetovidovi Thymallus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Saint-Étienne-au-Mont
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Étienne-au-Mont udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 586 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bosgarren Zigiluaren irekiera
Bosgarren Zigiluaren irekiera (edo Apokalipsiko Bosgarren Zigilua edo San Joanen begitazioa) 224,8 x 199,4 cm luze-zabal den olio-pintura bat da, El Grecok 1608tik 1614ra bitarte margotu zuena Toledoko harresietatik kanpoko San Joan Bataiatzailearen elizaren alboko aldare baterako. Egun, New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten dago.
Obra amaitu gabe zegoen El Greco hil zenean. Elizako beste bi erretauletan ez bezala, bere seme Jorge Emanuelek ez zuen osatu. Pintura nabarmenki murriztu zen Pradoko Museoan 1880an egindako zaharberritze batean. Zaharberritzaileak 175 zentimetro moztu zuen goiko aldean eta 20 zentimetro kendu zituen ezkerreko ertzetik.
Obraren gaia
Margolanaren gaia ez zen argi eta garbi zehaztu denbora luzez. 1908 baino lehen, El Grecoren koadro honi Maitasun profanoa deitzen zitzaion. Izan ere, falta den goiko zatiak El Grecok eliza bererako margotutako beste erretaula baten antza izan zezakeen (Aingeruen Kontzertua). Hortaz, ulertu zen gorde den beheko atalak maitasun profanoa islatzen zuela, eta goiko aldeak, berriz, maitasun jainkotiarra edo sakratua.
Azken epaiketaren edo hautatuen berpizkundearen profezia zela esan zuten zenbait interpretaziok. Ignacio Zuloagak interpretatzen zuen zeruko eta lurreko maitasuna irudikatzen zuela. Manuel Bartolomé Cossiok adierazi zuen lehendabiziko aldiz 1908an obraren gaia zela Joanen begitazioa eta Bosgarren Zigiluaren irekiera, eta harrezkeroztik finkatu da artearen historian.
Margolanak Apokalipsiaren liburuaren pasarte bat (6:9-11) irudikatzen du: jazarritako martiriek justizia eskatzen diote Jainkoari. Obran, San Joanen irudia nagusitzen da, eta atzealdean, berriz, haren begitazioa azaltzen da. Horko irudiek bi talde osatzen dituzte -ezkerrean bi gizon eta bi emakume, eskuinaldean hiru gizon-, kolore ezberdineko oihalekin identifikatzen direnak. Eskuinean dagoen gizona oihal zuri bati heltzen dio, zeina bi kerubinetako batek helarazten baitio. Oihal horien funtzioari dagokionez, ez dago argi garbitu edo estaltzeko erabiltzen diren. Keinu sendoen eta oihal-tolesduraren konbinazioarekin, El Grecok Kapera Sistinoko Michelangeloren freskoetako ignudiak ekartzen ditu gogora.
Jabetza
El Greco hil zenean, 1614an, obra bere seme Jorge Manuel Theotocópuli pasatu zitzaion. Gero, badakigu Antonio Cánovas del Castillo Espainiako lehen ministroa izan zela jabea. Lanaren egoerarekin konforme ez zegoenez, 1880an zaharberritzen saiatu zen. Zaharberritze saiakerak gutxienez 175 zentimetro kendu zituen goialdetik.
Cánovas 1897an hil ondoren, margolana 1.000 pezetatan saldu zioten Ignacio Zuloaga margolariari, zeina funtsezkoa izan baitzen Europan El Grecoren gaineko interesa suspertzeko. Margolan hau haren Mis amigos lanaren atzealdean ikus daiteke, 98ko Belaunaldiko hainbat kide nabarmenekin batera. Ezaguna da Zuloagak Pablo Picassori eta Rainer Maria Rilkeri koadroa erakutsi ziela. Adierazi zuen "Modernismoaren aitzindaria" zela. 1956an, Zuloaga Museoak artelan hau New Yorkeko Metropolitan Museum of Arti saldu zion, eta gaur bertan dago ikusgai.
Saint-Victor (Paris)
Saint-Victor (17), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Panthéon (5) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 11.661 biztanle zituen.
Witold Lutosławski
Witold Roman Lutosławski (polonieraz ahoskatua;Varsovia, Polonia, 1913ko urtarrilaren 25a - ibidem, 1994ko otsailaren 7a) poloniar musikagilea izan zen. Poloniako XX. mendeko musikagile handientzat hartzen da.
Graulhet
Graulhet Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 12.009 biztanle zituen.
Witold Lutosławski
Biografia
Varsoviako Kontserbatorioan ikasi zuen. 1932-1955 urteen bitartean kontzertuak eman zituen pianista gisa, eta 1952tik aurrera orkestra-zuzendari gisa nabarmendu zen. Konposizio-irakaslea izan zen Europako eta Estatu Batuetako hainbat ikastetxetan. Gaur egungo Musikako Nazioarteko Elkartean lehendakariorde izan zen, Suediako Musikako Errege Akademiko kide eta doctor honoris causa izendatu zuten Cleveland, Chicago eta Varsovian. Hainbat sari eman zizkioten, besteak beste, UNESCO saria (hiru alditan, 1959 eta 1968 bitartean), Herder (1967) eta Ravel (1971) sariak.
Graulhet
Biztanleria
2007an Graulhet udalerrian erroldatutako biztanleak 12.009 ziren. Familiak 4.995 ziren, horien artean 1.541 pertsona bakarrekoak ziren (609 bakarrik bizi ziren gizonak eta 932 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.731 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.343 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 380 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Witold Lutosławski
Biografia
Lutosławskiren lehenengo lanetan Bartóken eragina nabarmena da, baina "Hileta musika" lanaren ondoren, serialismoaren osagaiak ikusten zaizkio. Lan horren aurrekoak dira, besteak beste, "Bariazio sinfonikoak" (1938), lehenengo sinfonia (1957) eta "Bariazioak Paganiniren lan bati buruz" (1941). Gerra-garaian Panufnikekin jotzen zituen lan horiek Varsoviako gaueko klubetan. Nazioartean "Veneziar jokoak" (1961) lanarekin egin zen ospetsu. Izugarrizko arrakasta izan zuen "Kontzertua biolontxelorako" (1970) lanarekin. 1972an "Preludioak eta Fuga" egin zituen orkestra eta harirako. 1980an "Kontzertua" osatu zuen oboe eta harparako, eta harizko eta perkusio tresnetarako. 1988an Krystian Zimmerman pianistak W. Lutosławski lehiaketa sortu zuen Witold Lutosławskiren omenez.
Graulhet
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 6.980 ziren, horien artean 4.647 aktiboak ziren eta 2.333 inaktiboak ziren. 4.647 pertsona aktiboetatik 3.873 lanean zeuden (2.141 gizon eta 1.732 emakume) eta 774 langabezian zeuden (333 gizon eta 441 emakume). 2.333 pertsona inaktiboetatik 817 erretiraturik zeuden, 640 ikasten zeuden eta 876 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Graulhet udalerrian 5.266 unitate fiskal zeuden, 12.412 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.151,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 720 komertzioetatik, 17 erauzte enpresak ziren, 10 janari enpresak ziren, 6 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 84 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 95 eraikuntza enpresak ziren, 204 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 15 garraio enpresak ziren, 26 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 31 finantziazio enpresak ziren, 32 higiezinen enpresak ziren, 74 zerbitzu enpresak ziren, 71 administrazio publikoko enpresak ziren eta 43 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 187 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 7 banku bulegoak, 2 funerariak, 20 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 17 igeltseroak, 20 margolariak, 9 zurginak, 13 iturginak, 12 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 23 ile apaindegiak, 5 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 16 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 76 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 7 okindegiak, 6 harategiak, 1 arraindegi zen, 6 liburu dendak, 13 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 4 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 3 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Graulhet udalerrian 71 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.530 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Graulhet udalerrian1 Bigarren Hezkuntzako ikastetxea eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 605 ikasle zeuden eta lizeo teknologikoetan 294.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ennery (Oise Harana)
Ennery Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ennery udalerrian erroldatutako biztanleak 2.137 ziren. Familiak 724 ziren, horien artean 148 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 100 bakarrik bizi ziren emakumeak), 204 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 304 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 68 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 760 etxebizitza zeuden, 735 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 657 etxeak ziren eta 97 apartamentuak ziren. 735 etxebizitza nagusietatik 591 bere jabearen bizilekua ziren, 126 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 28 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 224 etxek lau zituzten eta 375 etxek bost zituzten. 618 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 273 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 417 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.341 ziren, horien artean 1.015 aktiboak ziren eta 326 inaktiboak ziren. 1.015 pertsona aktiboetatik 976 lanean zeuden (498 gizon eta 478 emakume) eta 39 langabezian zeuden (22 gizon eta 17 emakume). 326 pertsona inaktiboetatik 115 erretiraturik zeuden, 153 ikasten zeuden eta 58 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ennery udalerrian 748 unitate fiskal zeuden, 2.014 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.025 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 31 zerbitzu publikoetatik, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 7 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Ennery udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 909 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anplitude (fisika)
Fisikan, era periodiko harmonikoan aldatzen ari den magnitude fisiko baten kasuan, anplitude (latineko amplitūdō hitzetik) deritzo magnitudeak erdiko baliotik aldenduz hartzen duen elongazio edo desplazamenduaren balio maximoari.
Kontzeptu hau era guztietako oszilazioetan ageri da, hala nola higidura harmonikoa n, uhin-higiduran, uhin elektromagnetiko etan eta soinu-uhin etan.
Susako medina
Susako medina Susaren bihotz historikoan kokaturiko Tunisiako medina bat da. 1988an UNESCO k Gizateriaren Ondarean inskribatua izan zen. Susa hiria Magrebeko konkista islamiarreko lehen hirien adibide tipikotzat hartzen da. Honela, kasbah (gotorlekua), Mezkita Handia, ribat eta Bu Ftata meskita kontserbatzen ditu, eraikin militar eta erlijioso bat.
Anplitude (fisika)
Anplitudeak adierazten du oszilazioaren energia, baina higidura harmonikoaren kasuan, anplitudeak ez du eraginik periodoa n eta maiztasun ean.
Susako medina
Mediterraneoaren ertz bien arteko borroka amaitu zenean, eta gerra tekniken bilakaerarekin, ribatek euren paper militarra galdu zuten, eta hezkuntza eta espiritualtasunera jo zuten, erlijio eskola bihurtuak, baina euren estiloa, Tunisiako amaordeak eraikitzeko inspirazio bezala erabili zen.
Historia
Susako medina Tunisiako Sahelen dago eta toki arkeologiko aparta da. Hau, nagusiki, zibilizazio islamiarraren egunsentian eraiki zelako izan zen, eta, beraz, Magrebeko konkista islamiarren ondorengo lehen eraikuntzetako bat da. Medinaren kokapenagatik ere izan zen, pirateriaren eta arpilatzearen aurkako babesa behar izan zuen toki bat.
Susannah York
Susannah York, Susannah Yolande Fletcher jaioa (Londres, 1939ko urtarrilaren 9a - ibidem, 2011ko urtarrilaren 15a) ingeles aktorea izan zen. Antzerkian, zineman eta telebistan lan egin zuen, eta 1960ko hamarkadan zinema ingelesean egindako emanaldiek ezagun egin zuten nazioartean.
Milagroko geralekua
Milagro Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geraleku bat da, Milagro udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1861eko maiatzaren 16an ireki zen eta 2010eko urtarrilaren 1an itxia.
Egoera
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Geralekua 1861eko maiatzaren 16an ireki zen, Aragoi eta Nafarroa lotu nahi zituen trenbidearen Tutera-Murelu Konde zatia ireki zuenean, Zaragozatik Iruñerako Burdinbide Konpainia delakoak, Zaragoza-Altsasu burdinbidea. Azken horrek Zaragozatik Bartzelonarako Burdinbide Konpainia bat egin zuen, eta ondorioz, Zaragozatik Iruñea eta Bartzelonarako Burdinbide Konpainia sortu zen.
1941ean, Espainiako trenbidearen nazionalizazioak Norteko Konpainia sortu berrian integratzea ekarri zuen, RENFE enpresa publikoa sortu zen.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Geralekuan zerbitzua ematen zuten distantzia ertaineko zerbitzuak 2010eko urtarrilaren 1etik aurrera utzi zioten geralekuari; beraz, estazioa itxita dago teknikoki, nahiz eta sarekoa izan.
Geralekua
Geralekua Milagro eta Kadreita artean dago, lehenengoaren ekialdean eta bigarrenaren mendebaldean. Eraikin fakultatibo bat du, gaur egun erabiltzen ez dena, eta nasa bat mendebaldean.
Zerbitzuak
Ez dago zerbitzuak geralekuan.
Grândola
Grândola Portugalgo hegoaldeko udalerri bat da, Setubalgo barrutikoa, 1544an sortua. 2011n 14.826 biztanle zituen, eta 825,94 kilometro karratu ditu.
Auzoak
Grandolako auzo edo fregesiak honako hauek dira:
Grândola, Vila Morena
Herria ezaguna da Grândola, Vila Morena abestiarengatik. José Afonsok konposatu zuen, Sociedad Musical Fraternidad Operaria Grandolense elkartearentzat, eta 1974an Krabelinen Iraultzaren ikur bihurtu zen.
Stauder v. Stadt Ulm - Sozialamt auzia (29/69), 1969ko azaroaren 12koa
Stauder v. Stadt Ulm Europako justizia auzitegiak 1969ko azaroaren 12an emandako sententzia bat da. Demanda tarteratu zuena Erich Stauder izeneko gizon bat izan zen, berriz, demandatua bere hiriko gizarte-laguntzako zentroa izango zen, hau da, Ulm hiriko gizarte-laguntzako zentroa. Gatazka honetan aipatzen zena zen ea bateragarritzat jo zitekeen indarrean zegoen zuzenbide komunitarioko printzipio orokorrekin Europako Erkidegoetako Batzordearen 1969ko otsailaren 12ko 69/71/EEE erabakia. Azkenean, honekin aipatu nahi zena zen ea gizarte-laguntzako erregimen jakin batzuen onuradunei gurina prezio murriztuago batean hornitzeko baldintza, baldintza izanik saltzaileei onuradun hauen izena jakinaraztearena, legezkoa zen edo ez.
Egitateak - Auziaren testuingurua
Gatazkaren aurrekariak ulertzea beharrezkoa izango da, ondoren, gatazka honen nondik-norakoa ulertzen lagun diezaguten. Hasteko, erabaki zen gizarte-laguntzako erregimen jakin batzuei laguntzeko helburuarekin gurina prezio murriztuago batean hornitzeko aukera ematea, baina, horretarako hainbat baldintza bete beharko lirateke, gatazka sortu zuena izanik, ea legezkoa zen saltzaileei onuradun hauen izenaz jakinaraztea. Azken finean, gurina prezio murriztuago batean eskaintzearen erabakia estatu-kide guztiei zuzendutako erabakia izan zen, honen atzean zegoen helburua izanik garai horretako merkatu bateratuan zeuden gurin kantitateak merkaturatzen laguntzea.
Horrenbestez, erabaki honekin lortu zen kontsumitzaile kategoria konkretu batzuen eskuetan gurina jartzea ohiko prezioan baino merkeago. Horretarako 69/71 erabakiaz baliatu ziren eta bertan baldintza batzuk ezarri ziren onuradun horiek identifikatzea errazagoa izan zedin. Hala ere, baldintza konkretu horietako batek, gaur egun, nahiko garrantzi handikoa den sententzia bat beharrezkoa izatea eragin zuen. Azkenean, baldintza hori itzultzeko orduan, hainbat arazo suertatu ziren, adibidez, hizkuntza alemanera itzultzerakoan ezarri zen beharrezkoa izango zela onuradunen izena aipatzen zuen bonu bat aurkeztea. Bestalde, gainontzeko hizkuntza ofizialetan ez zen horrelakorik aipatzen, baizik eta bonu indibidualizatu batekin nahikoa izango zela gurinaren prezio baxuago horren onuradun izateko, honen bitartez, itzulpen desberdin honen bitartez kontrol hau gauzatzeko beste zenbait kontrol-metodo aplikatzeko aukera eskaintzen zien.
Hauek izanik gatazkaren aurreko egitate garrantzitsuenak, Erich Stauder jaunak demanda bat ezartzea erabaki zuen, argudiatuz beraien izena eskatzen zitzaien pertsonei, hauen oinarrizko eskubideak urratzen zitzaizkiela.
Erabakia
Gatazkaren nondik norakoak eta hizkuntzen arteko talka ezagutu ostean, Europar Batasuneko Justizia Auzitegiak emandako erantzunaren berri eman behar dugu. Epaian esaten den bezala, kontuan hartzen da Erabaki bakar bat estatu kide guztietara zuzentzen denean, aplikazio batean eta, beraz, interpretazio bakar batean zuzentzearen beharra dagoela. Eta honek esan nahi du arau hori ez dela modu isolatuan hartzen bere bertsioetako batean, baizik eta egilearen benetako borondatearen arabera eta hark lortu nahi duen helburuaren arabera interpretatzea eskatzen dela. Beraz, bi hizkuntza ezberdinetan bat ez datozen interpretazioak bateratu egin behar dira. Honen ondorioz, identifikazio nominala galdatzen zuen eta bestelako indibidualizazio metodoak baimentzen zituen interpretazioen artean aukeratzeko beharra suertatu zen.
Orduan, sententziak dioen moduan, interpretazio ez hain zurrunari eman behar zaio lehentasuna, baldin eta nahikoa bada erabaki horrekin legegileak proposatzen dituen helburuak beteko direla bermatzeko; gainera, ezin da pentsatu Erabakiaren egileek estatu kide jakin batzuetan beste batzuetan baino betebehar zorrotzagoak ezarri nahi izan dituztenik. Hau da, xedapena honela interpretatu behar da: ez du onuradunen identifikazio nominalik inposatzen -ezta debekatu ere- eta estatu kide bakoitzak indibidualizazio-metodoen artean aukera dezake. Gainera, interpretazio hau baieztatuta zegoen jadanik, urte bereko uztailaren 29an Europako Batzordeak Egindako Adierazpenarekin. Zeinaren bitartez, aldaketa bat proposatu zen, bonu izendun baten eskakizuna ezabatzeko.
Gainera, Auzitegiak gehitzen du interpretazio horrekin pertsonen oinarrizko eskubideak kolokan jar ditzakeen edozein elementu baztertzen dela. Are gehiago, garrantzitsuagoa delarik, oinarrizko eskubideak Europar Batasuneko Zuzenbidearen printzipio orokor bezala definitzen ditu.
Garrantzia/Ekarpen nagusiak
Epai hau aurrerapauso garrantzitsua izan zen Erkidegoko zuzenbidea eta EBko oinarrizko eskubideak babesteko sistema garatzeko. Europar Batasuneko zuzenbideak zuzenbide nazionalaren gainetik duen lehentasunaren printzipioa Europar Batasuneko Justizia Auzitegiaren epai askotan berretsi da, eta EBko sistema juridikoaren funtsezko zutabeetako bat da. Giza eskubideen lehen aipamen garrantzitsuenetakoen aurrean gaude, zuzenbide komunitarioaren lehentasunaren adibide nagusienetako bat da.
Gainera, EBJA-k zehaztu zuen oinarrizko eskubideak Erkidegoko zuzenbidearen parte zirela eta estatu kideak behartuta zeudela eskubide horiek errespetatzera. Stauderren kasuan, Auzitegiak ondorioztatu zuen aurrekari penalak zituzten pertsonei gizarte-laguntza ukatzeko aukera ematen zien lege alemaniarra bateraezina zela Erkidegoko zuzenbidearekin, eta, beraz, deuseza.
Bigarrenik, epaiak aitortu zuen oinarrizko eskubideak Europar Batasuneko zuzenbidearen zati integrala direla. Horrek esan nahi du estatu kideek beren herritarren oinarrizko eskubideak errespetatu eta babestu behar dituztela, Erkidegoko zuzenbidearen arabera.
Hirugarrenik, Stauder v. Stadt Ulm-Sozialant epaiak aurrekari garrantzitsu bat ezarri zuen EBn oinarrizko eskubideak babesteko. Epai horretatik aurrera, EBJA k EBn oinarrizko eskubideak babesteko esparru juridikoa garatzen jarraitu du, eta horrek aurrerapen handiak ekarri ditu genero-berdintasunean, langileen eskubideetan eta migratzaileen eskubideetan.
Garapena
Gerora, Gutxinaka, Luxenburgoko Auzitegia k zenbait oinarrizko eskubide aitortzen joan da denbora pasa ahala. Oinarrizko eskubideen katalogo oso bat garatu arte. Aipagarria da, 1992ko otsailaren 7an egidako Maastritchten itunean jurisprudentiza honetan jasotako oinarrizko eskubideeko konpromiso guzti hau positibizatu (hots, idatziz jaso) zela, hala adieraziz tratatuko 1.tituluko F.artikuluko 2.atalean :
Ondoren, batasunak Europar Batasuneko oinarrizko eskubideen karta onartu zuen 2000. urtean, nahiz eta honek hasiera batean izaera loteslerik ez izan. Nolanahi ere 2007ko Lisboako ituna z geroztik, kartak tratatu baten balio bera lortu zuen.
RÚV
Ríkisútvarpið edo RÚV Islandiako irrati-telebista publiko erakundea da. 1930ean eratu zen. Hiru irrati kate eta bi telebista kate igortzen ditu.
Cafèambllet
Cafèambllet (euskaraz, kafesnea) 2004ean sortu zen hilabetekari bat da. Hasiera batean, Gironako eskualdean gertatzen ziren ekintza eta berrien inguruan informazioa emateko sortu zen, La Selva eta Maresme eskualdeetan gertatzen zenaren berri ere ematen zuen.
2011ean Kataluniako osasun publikoaren inguruan hainbat ikerketa egiten hasi zen, bertan zegoen ustelkeria aztertzeko, besteak beste. Ikerketa hauen ondorioz, aldizkari hau eskualde jakin batzuetako informazioa ematetik Katalunia guztiko berriak ematen hasi zen, horrela, 2014ean 145.000 ale banatu zituen aldizkariak, Katalunia guztian zehar.
Parte hartzaileak
Aldizkari honetan, hainbat pertsonek beraien iritzia eman izan dute sarritan, horien artean ditugu, Alba Ferrara, Eduard Panames, Eli Parera, Enric Murgades, Jordi Alum, Josep Duran, Mireia Balliu, Oriol Junqueres, Pau Vidal eta aldizkariaren zuzendaria, Albano Dante Fachin.
Ikus, gainera
Albano Dante Fachin
Katalunia
Aldizkaria
Lander Gabilondo
Lander Gabilondo Bernal (Donostia 1987ko apirilaren 30a-) futbolari gipuzkoarra da. Erdilari gisa jokatzen du Leioa Kirol Elkartean.
Ibilbidea
Antiguokotik Errealaren bigarren taldera pasa zen 2005ean. 2009an Osasunaren bigarren taldera pasa zen. Azkenik, 2011an, talde nafarrak aske utzi zuen Gabilondo. Uda berean Ingalaterrara joan zen, de Football League Two izeneko Laugarren Mailako Swindon Town klubean 2011-2012 denboraldia emanez.
2012-2013 denboraldian Amorebieta Kirol Elkartean jokatu eta 2013-2014 denboraldian Irungo Real Unión Clubean, biak Bigarren B mailan.
2014-2015 denboraldiari Sociedad Deportiva Formenteran (Hirugarren mailan ekin zion, eta 2015,ko urtarrilean Leioa Kirol Elkarteak hartu zuen.
Estatistikak
2015eko maiatzak 18an Datu ofizialak.
Amaral Ferrador
Amaral Ferrador Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Windows 98
Windows 98 Microsoft-ek Microsoft Windows sistema eragileen Windows 9x familiaren barruan garatutako sistema eragilea da. Windows 95-en oinordekoa da, eta 1998ko ekainaren 25ean kaleratu zen. Aurrekoaren antzera, 16 bit eko eta 32 biteko produktu monolitiko hibridoa da. Windows 98 Second Edition (SE) 1999ko maiatzaren 5ean kaleratu zen eta 2000. urtean Microsoft-ek Windows ME aurkeztu zuen, hau Windows 98ren kopia zen aplikazio gehiago gehituta.
Historia
Windows 98, Windows-eko aurreko bertsioarekin antzekotasun ugari ditu. HTML hizkuntzan oinarritzen da. Hobekuntza gehienak erabiltzailearen esperientzia hobetzeko diseinatuta daude, baina sistemaren funtzionaltasuna eta gaitasunak hobetzen dituzten ezaugarri batzuk daude. Besteak beste, USB irisgarritasuna hobetzeaz gain, DVD erreproduzitzaileak bezalako hardware aurrerapenetarako laguntza ere eskaintzen du. Windows Driver Model onartu zuen lehen Windows sistema eragilea izan zen. Windows-en etorkizuneko belaunaldietan estandark bihurtuko ziren funtzioak ere aurkeztu zituen, hala nola Disko Garbiketa, Windows Update, monitore anitzeko laguntza eta Interneteko konexioa partekatzea.
Ezaugarriak
Windows 98-k zekarren berrikuntzak ordenagailuaren optimizazioan eta erabilgarritasunaren hobekuntzan oinarritzen zen. Orain, programak aurreko bertsioetan baino azkarrago exekutatzen dira, diskoaren espazioaren %25 edo gehiago irabazi dezakezu, Internet ordenagailuaren ezaugarri garrantzitsu bat izatera pasako da eta gainera, kalitate handiko multimediako edukien entregetan aurrerapauso handia emango du.
Windows bertsio honek, hainbat abantaila eta desabantaila zituela esan dezakegu:
Abantailak
Bertsio honek DOS eta MAC fitxategientzako laguntza eskaintzen du. Honekin batera, pasahitzak aldatzeko aukera ere eskaintzen du. Inprimagailuarekin lan egiteko aukera dago eta ekipoa pizteko eta itzaltzeko aukera badago. Bestetik, sisteman errore bat badago, errore hau detektatzeko abantaila du, gaizkileen detekzioarekin batera. Azkenik, fitxategien informazioa eskuratzeko aukera dauka eta gainera, FAT32 fitxategi sistema erabiltzen du. Azken honi esker, ordenagailua azkarragoa izatea lortzen da.
Desabantailak
Windows 98 abantaila asko ekarri zituen, baina hauekin batera ere zenbait desabantaila ere. Batetik, ezin daiteke disko gogorraren espazioaren kantitatea limitatu. Nahiz eta gaizkileen detekzioa ekarri, gaizkile hauek blokeatzeko aukera ez zetorren bertsio honetan. Azkenik, ez du DOS aplikazioetarako eta irekitako fitxategi maximorik eusten.
Bertsioak
Bi bertsio daude: Windows 98 eta Windows 98 Second Edition (SE).
Windows 98
Windows 98 1998ko ekainaren 25ean kaleratu zen. 16 biteko eta 32 biteko sistema hibridoa da, baina hainbat hobekuntza ditu, hala nola FAT32, AGP, USB, FireWire eta ACPI rako euskarri hobetua. Windows 95 eta Windows 98ren arteko desberdintasun nagusia kernela aldatu zela izan zen, Windows 9x-eko Windows NT kontrolatzaile en erabilera ahalbidetzeko eta alderantziz. Hau Windows NT kernelaren zati bat Windows 98ra migratzearekin lortu zen, nahiz eta MS-DOS / Windows Erabiltzaile Interfaze Grafikoak bere arkitektura mantentzen jarraitu. Horrek produkzio kostuak txikitu zituen, Windows NT eta Windows 98 kontrolatzaile ia berdinak erabiltzeko gai baitziren orain. Windows 98-k historia egin zuen Voodoo, NVIDIA edo ATI txartel grafikoak berarekin finkatu zirelako. Bideojoko garatzaileak 3D esperientzia paregabeak sortzen hasi ziren.
Windows 98 Bigarren Edizioa (SE)
Windows 98 Bigarren Edizioa 1999ko maiatzaren 5ean kaleratu zen. Ezaugarri aipagarriena, telefono linea bakar baten bidez Interneteko konexioa ordenagailu batzuen artean partekatzeko gaitasuna zen. Internet Explorer-ek sisteman sortutako akats asko ere ezabatu zituen. Bertsio egonkorrena da, eta bi gauza garrantzitsu hobetu zituen:
Sistemaren errekerimendu minimoak
Posible da Windows 98 instalatzea 8 MB-eko RAM batekin eta 386 prozesadorearekin. Hori bai, hau posible izateko, instalazioa DOS-etik egin beharko duzu.
Gainera, bai Windows 98 eta bai Windows 98 SE arazoak zituzten 32 GB baino gehiago dituzten disko gogorrekin. Hala ere arazo hau konpondu zen sowtware eguneraketa baten bidez.
Rial (argipena)
Rial hitzak hainbat adiera ditu:
Sabanejewia caspia
Sabanejewia caspia Sabanejewia generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Atzeraguardia
Terminologia militarrean, atzeguardia erasotzen ari diren indar militarren frontearen aurkako aldea eta horien komunikazioak eta hornikuntzak defendatzen dituen indarren multzoa da.
Rhipidura rennelliana
Rhipidura rennelliana Rhipidura generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhipiduridae familian sailkatua dago.
Rysy
Rysy (Meeraugspitze; Tengerszem-csúcs) Tatra mendilerroko mendia da. Polonia eta Eslovakia arteko mugan kokaturik, hiru haitza ditu: erdialdekoak 2.503 metroko altuera du, ipar-mendebaldekoak 2.499 eta hego-ekialdekoak 2.473. Ipar-mendebaldeko haitza Poloniako mendirik altuena da eta beste biak Prešov eskualdean daude.
Keiji Chiba
Keiji Chiba (千葉 恵二, 1971ko ekainaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Thymallus thymallus
Thymallus thymallus Thymallus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Fronte (argipena)
Fronte hitzak esanahi zenbait ditu:
Thiernu
Thiernu Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 56 etxebizitza zeuden, 51 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 51 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 47 lanean zeuden (29 gizon eta 18 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thiernu udalerrian 48 unitate fiskal zeuden, 107 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.149 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Thiernu udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Siegelsbach
Siegelsbach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Gilles (Gard)
Saint-Gilles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2007an 13.211 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Gilles udalerrian erroldatutako biztanleak 13.211 ziren. Familiak 4.988 ziren, horien artean 1.398 pertsona bakarrekoak ziren (679 bakarrik bizi ziren gizonak eta 719 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.427 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.701 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 462 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.933 ziren, horien artean 5.789 aktiboak ziren eta 3.144 inaktiboak ziren. 5.789 pertsona aktiboetatik 4.640 lanean zeuden (2.781 gizon eta 1.859 emakume) eta 1.148 langabezian zeuden (525 gizon eta 623 emakume). 3.144 pertsona inaktiboetatik 791 erretiraturik zeuden, 817 ikasten zeuden eta 1.536 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Gilles udalerrian 5.107 unitate fiskal zeuden, 13.263,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.027 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 173 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 5 funerariak, 18 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 2 autoeskolak, 23 igeltseroak, 16 margolariak, 7 zurginak, 12 iturginak, 16 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 16 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 21 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 59 establezimendu komertzialetatik, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 7 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 16 okindegiak, 5 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 4 liburu dendak, 5 arropa dendak, 5 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 1 kirol-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Gilles udalerrian 211 nekazaritza-ustiategi zeuden, 8.476 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Gilles udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 663 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Takeshi Saito
Takeshi Saito (斉藤 剛史, 1972ko maiatzaren 29a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Rhipidura verreauxi
Rhipidura verreauxi Rhipidura generoko animalia da. Hegaztien barruko Rhipiduridae familian sailkatua dago.
Anta Gorda
Anta Gorda Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Litoria
Litoria anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Hylidae familian sailkatua.
Noriaki Suzuki
Noriaki Suzuki (鈴木 紀昭, 1975eko apirilaren 23a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Shimizu S-Pulse.
Valderas
Valderas Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
Egipto
Egipto (Αἴγυπτος, Aígyptos, aurreko izenetik hartua; مِصر Miṣr), izen ofiziala Egiptoko Arabiar Errepublika (جمهورية مصر العربية, Jumhûrïyat Misr al 'Arabïyah), ipar-ekialdeko Afrikan eta Sinai penintsulan kokaturiko estatu burujabea da. Mugakide ditu Mediterraneo itsasoa iparraldean, Gazako zerrenda eta Israel ipar-ekialdean, Itsaso Gorria ekialdean, Sudan hegoaldean eta Libia mendebaldean. 1.001.450 kilometro koadroko eremua hartzen du, Nilo ibaiaren bi ertzetan, eta 97,1 milioi biztanle zituen 2018an. Kairo da hiriburua eta hiri nagusia; beste hiririk jendetsuenak Alexandria, Giza, Port Said eta Suez dira.
Valderas
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 2.038 biztanle zituen. biztanle zituen.
Egipto
Afrikako eta Ekialde Hurbileko estaturik jendetsuenetakoa da. Biztanleen gehiengo zabala Niloren ertzetan bizi da, 40.000 kilometro karratuko eremuan, landa lurrak aurkitzen diren eskualde bakarrean. Sahara basamortuko eskualde zabalek ia ez dute biztanlerik. Mundu osoan dira ezagunak Egiptoko antzinako zibilizazioak eta haiek eraikitako monumentu ikusgarriak, hala nola, Gizako piramide multzoa eta Esfinge Handia. Hegoaldeko Luxor hirian Karnak eta Erregeen harana arkeologia gune garrantzitsuak daude.
Mugak
Afrikako ipar-ekialdeko izkina eta Sinai penintsula hartzen ditu, ipar latitudeko 22° eta 32° artean, eta ekialdeko longitudeko 25° eta 35° artean. Ipar-ekialdean Israel eta Palestinarekin (Gazako zerrenda) ditu, ekialdean Aqabako golkoa eta Itsaso Gorria, hegoaldean Sudan, mendebaldean Libia eta iparraldean Mediterraneoa. Estatuak duen garrantzi geopolitikoa kokapen estrategikotik datorkio: kontinentearteko nazioa da, Afrika eta Asiaren arteko zubi-lurraldea baitu (Suezko istmoa) eta, toki berean, Mediterraneoaren eta Indiako ozeanoaren arteko ubide nabigagarria (Suezko kanala) Itsaso Gorrian zehar. 1.001.450 kilometro koadroko eremuarekin, munduko estaturik handienetan 31.a da.
Eskualde naturalak
Hiru eskualde nagusi bereizten dira Egipton:
Hidrografia
Nilo ibaia da Egiptoren bihotza. 1.550 kilometroz zeharkatzen du herrialdea, Sudango mugatik (Wadi Halfa) Mediterraneoraino. Munduko delta handienetako bat eratzen du ahoan: 36.500 kilometro koadro. Ibar honetara egokitu ziren zibilizazioek etekin handiak atera zizkioten laborantzari uholdeei neurria hartzeko modua aurkitu zutenean. Gorabehera horien arabera antolatu behar izan zuten, bestalde, gizartearen egitura. Batez ere XX. mendeaz gero lan handiak egin dira urtegien bidez ura ubideen hasierako mailaraino altxatzeko, ur eutsien bidez ura lehorraldietarako gorde ahal izateko etab. Horietan ezagunena Aswango presa da, Nasserren aintzira deitua, 1971n inauguratu zena. 700.000 hektarea labore-sail ureztatzen da aintzira horretako urari esker.
Klima
Guztiz beroa eta idorra da basamortuan, eta epelagoa Mediterraneotik hurbilagoko lurraldetan. Hori dela-eta, biztanle guneak zerrenda estu batean daude bilduak, Niloren ertzean eta deltan. Hau da, biztanleriaren % 99k eremu osoaren % 5,5 baino ez du erabiltzen.
Historia
3000 urtez, Niloren ertzetan historiako zibilizazio ikusgarrienetakoa garatu zen, Antzinako Egipto. Egiptoarrek tenplu erraldoiak eta hilobi eraikin ikaragarriak eraiki zituzten, non faraoiak goraipatzen zituzten. Bertan idazketa sortu zen, hieroglifo izeneko ideogramak, eta gizateria historiaurretik atera. Idazteko sistema garatu zuten, hieratikora pasatuz, ondoren grafia sinplifikatuz demotikora. Medikuntza saiakerak idatzi zituzten, matematika eta kontakizun mitologiko eta historiko ikaragarriak, papiroetan idatziak, harrian edota zurean zizelkatuak. Faraoien aroan, egiptoarren kultura-ezaugarriek iraun zuten, eta erromatar probintzia bihurtu arte Mediterraneo osoan izan zuen eragina, besteak beste erlijioaren eta arkitekturen aldetik. Isisen azken apaizek 535 arte mantendu zuten haren gurtza Filae uhartean, hots, Justiniano I.ak debekatu zuen arte.
Zenbait inbasio eta okupazioaren ostean, faraoien herria arabiarren menpe geratu zen VII. mendean. Bertako kulturak arabiar nortasunaren eragin sakona jaso zuen, egun nagusi diren Islama eta arabiera barne. Egipto musulmana Ekialde Hurbileko egoera politikoaren baitan kokatzen da, eta Israelekiko gatazka ugarietan. Gainera, herri lan monumental garaikide nagusiak ditu, batik bat, Suezko kanala eta Aswango presa.
Jardin-des-Plantes
Jardin-des-Plantes (18), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Panthéon (5) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 11.661 biztanle zituen.
Egipto
Antzinako Egipto
Egiptoko antzinako zibilizazioa Nilo ibaiaren behe arroan garatu zen. Afrikatik eta Asia mendebaletik etorritako biztanle taldeak nahasi ziren bertan. K.a. 10000. urterako harri landua ezagutzen zuten. K.a. 5000. urte aldera, Neolitoan bizirik iraun zuten bi zibilizazio mota agertu ziren iparraldean eta hegoaldean. K.a. 4000 urtean bi erresuma zeuden: Butoko erresuma iparraldean (Egipto Beherea) eta Nekhengo erresuma hegoaldean (Egipto Garaia). K.a. 3300. urtearen inguruan, Menes hegoaldeko erregeak Tinis hiriko iparraldea hartu eta bi erreinuak bateratu zituen; hala I. tiniar dinastia, lehenbiziko faraoi dinastia, sortu zen. Abidosko eta Sakkarako eraikuntzei esker ezagutzen dira lehen bi tiniar dinastietako eta Menfisko III. dinastiako faraoien izenak.
Jardin-des-Plantes
Izena auzo honetan dagoen Jardin des plantes lorategiari zor dio.
Egipto
Inperio Zaharretik Tarteko Bigarren Arora
Egiptoko Inperio Zaharra K.a. 2720–2300 urte bitartean garatu zen, eta IV. eta V. dinastiak izan ziren agintean. Keops, Kefren eta Mizerino faraoien garaietan iritsi zen gailurrera: hauek eraiki zituzten Gizako piramideak. Hiriburua Tinistik Menfisa aldatu zuten eta Nubiako meatzeak hasi ziren ustiatzen. Garai hartakoak dira Menfisko biztanleek gogoko zituzten eskultura erraldoiak (Gizako Esfinge Handia).
Erdiko Inperioaren ondoren, Egiptoko historiako garai ilunenetako bat etorri zen, Tarteko Bigarren Aroa (K.a. 1785–1580, XIII–XVII. dinastiak). Hiksoen etorrerak markatu zituen XIII. eta XIV. dinastiak. Haien jatorria ez da ezaguna, ustez semitak baziren ere. XV. eta XVI. dinastiak leinu horretakoak izan ziren. Indoeuropar teknikak, ohiturak eta erlijio erak eraman zituzten (zaldia eta gerra orga, besteak beste). Amosisek egotzi zituen hiksoak, eta Inperio Berria sortu zen.
Inperio Berria
Amenofis IV.ak Akenaton izena hartu zuen, eta Aton jainkoaren gurtza ezarri zuen Amon zaharraren gurtzaren ordez; hiriburua Amarnara aldatu zuen. Haren seme Tutankhamonek Tebasa itzuli zuen atzera hiriburua, eta Amonen gurtza ezarri zuen berriro. XIX. dinastian (K.a. 1314–1200) Seti I.ak hititen kontrako guduak irabazi zituen, eta haren seme Ramses II.ak berriro garaitu zituen Kadeshen, baina hititak erabat menderatzea lortu gabe. XX. dinastian (K.a. 1200–1085), Ramses III.ak itsasoko herriak (Egeoko uharteetakoak) garaitu zituen, baina ordurako Egipto gainbehera zetorren, eta Amonen apaizen indarra areagotu egin zuen. XX. dinastiaren garai horren amaieran, Ramses faraoiaren aroan azaldu zen anarkia giroa areagotu zen eta inperioa bitan banatu zen: Esmendes I.a faraoia Tanis hirian (Egipto Beherea) finkatu zen eta Herihor apaiza Tebasen, bere burua faraoi izendatu ondoren. Egoera horrek bere horretan iraun zuen XXI. dinastian.
Tarteko Hirugarren Aroa eta Aro Berantiarra
XXI. dinastiak hasiera eman zion Tarteko Hirugarren Aroa deitu izan zaion aldiari (K.a. 1085–633). Dinastia libiar eta kuxiten garaian (K.a. 950–663; XXII–XXV. dinastiak) inperioen gainbehera areagotu zen, eta handik gutxira asiriarren mende geratu zen (Asurbanipalek Tebas hartu zuen K.a. 664. urtean). Berpizkunde aro labur bat etorri zen ondoren, Psametiko I.ak sortu zuen Sais hiriko XXVI. dinastiaren garaian (K.a. 663–525). Asiriarrak egotzi zituzten; horrek arteen eta erlijioaren loraldia ekarri zuen. Haren ondorengo Nekao II.ak Palestina eta Asiria berriro menderatu nahirik, Josias Judeako erregea garaitu zuen (Megiddo, Kanaan, K.a. 609), baina Babiloniako errege Nabukodonosor II.ak menderatu zuen Eufrates ibaiaren ondoan (Karkemish, K.a. 605).
Haren ondorengoek ere ez zuten arrakasta handirik izan, eta azkenik 525ean persiarrek Egipto konkistatu eta beren dinastia ezarri zuten (Pelusio, egun Tell el-Farama, K.a. 525). Egipto mende batez egon zen persiarren mendean (K.a. 525–404), XXVII. dinastiarekin: Kanbises II.a, Dario I.a, Xerxes I.a, Artaxerxes I.a eta Dario II.a). K.a. 404 eta 341 artean nolabaiteko askatasuna lortu zuten XXVIII. eta XXX. bitarteko dinastietan, baina azkenik Artaxerxes III.ak eta Dario III.ak Persiako Inperiora lotu zuten Egipto. Alexandro Handiak egotzi zituen persiarrak Egiptotik K.a. 332. urtean.