cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Absolutu (filosofia)
Absolutua ulertzeko hainbat modu
Absolutua bururatzeko moduei dagokienez, ez dago beti adostasunik, ezta absolutu bat bururatzeko aukera onartzen dutenen artean ere. Batzuek uste dute absolutua arrazoimen huts edo espekulatiboaren bidez ulertzen dela; beste batzuek, berriz, esperientziaz ezagutzen dela uste dute, bai esperientzia arruntaz, bai esperientzia bereziaz. Beste batzuen ustez, ordea, arrazoimena eta esperientzia ez dira bide egokiak; izan ere, Absolutua ez da gauza zehatz bat, eta horrela ezin da pentsatu, ezta esan ere, susmatu baino ez da egiten.
Bestalde, intuizioa intelektuala, emozionala, borondatezkoa eta abar izan daiteke. Beste pentsalari batzuek ohartarazten dute absolutuaren inguruan jardutea tautologikoa dela ezinbestean, ezin baita alde batera utzi baieztapena, “absolutua absolutua baita”. Orduan ondorioztatzen dute absolutuaren alderdi zehatzei buruz bakarrik hitz egin daitekeela, alferrik baita alderdi formalei buruz hitz egin nahi izatea. Absolutuaren inguruan egon daitekeen argipen bakarra, beraz, absolutu hori existitzen dela frogatzea da, eta ez absolutuaren izaera ikertzen saiatzea.
Absolutuaren hainbat forma historiko
Absolutuaren erabilera ohikoa izan da tradizio filosofikoan. Absolutuaren analisia egiteko asmorik izan ez duten autoreek ere beren pentsamenduan zerizan absolututzat hartu ohi denari erreferentzia egiten dioten kontzeptuak sartu dituzte. Kontuan hartu, adibidez, Parmenidesen Esfera, Platonen Ongiaren ideia, Aristotelesen lehen motore mugiezina, Plotinoren Bat-a, Spinozaren substantzia, Kanten bere baitako gauza, Fichteren Nia, Hegeliar izpiritu absolutua, Schopenhauerren nahia, etab. Azter ditzagun, beraz, ideia horietako batzuk sakonago.
Agustin Hiponakoa
Bere irakaskuntzaren aurrekari historiko asko dauden arren, Agustin absolutuaren adiera filosofikoa eta teologikoa azpimarratu zuen pentsalaria da. Dakigunez, Plotinoren bitartekaritzarekin batera, platonismoa da doktrina augustindarraren iturri nagusia. Afrikako gotzain handiak Akademia Berriaren eszeptizismoaren aurkako defentsa egin behar izan zuen lehenik. Akademia Berriak, ezagutzaren kausa bezala Platonen irakaspena onartu zuen, zentzumenen munduaren desegokitasunari buruz, baina ez zuen bere ziurtasuna ideien existentzian partekatu. Horrela, ezagutzaren posibilitatea zalantzan jartzen zen.
Agustinek, akademiko berriei eraso egin zienean, zentzumenen mundutik independentea izango zen mundu ulergarri baten existentzia defendatu zuen, Platonen terminologia bera erabiliz. Harentzat, ideien existentzia Jainkoak sortu eta zuzendutako mundu bat da. Horregatik ideiak Jainkoak sortzen dituen ereduak dira, eta hor kokatzen da filosofoek beti bilatzen duten jakinduria. Horrela, Jainkoaren atributu gorena, Agustinen arabera, egia da, bertan Jainkoak funtsatzen baititu beste egia guztiak.
Laburbilduz, Agustinentzat Absolutua Jainkoari dagokio, izaki eta existentzia ororen sorburu baitak. Berak uste zuen Jainkoa dela egiazko errealitate bakarra eta gainerako guztia harengandik sortua dela. Horrenbestez, argudiatzen zuen munduko gauzak gure zentzumenen bidez ezagut ditzakegun arren, egia absolutua arrazoimenaren eta Jainkoarenganako fedearen bidez bakarrik uler dezakegula. Horrela defendatzen du bere "Aitorpenak" lanean, non bere ezagutzaren eta egiaren aldeko bilaketa propioa deskribatzen duen, azkenean Absolutua bezalako Jainkoaren ulermen sakonagora eraman duena.
Tomas Akinokoa
Tomas Akinokoren pentsamenduan absolutuaren existentzia lehen kausaren frogapenean agertzen da,. Hau da, izaki absolutuarekin lotuta dago, unibertsoan pentsa eta ezagut daitekeen Jainkoaz haraindi. Jainkoaren existentziaren frogapenaren bost bideen teoriaz aparte, Jainkoaren existentziara Jainkoaren existentziara sortutako gauzen ezagutzaren bidez irits daitekeela proposatzen du.
Era berean, Akinoko Tomasen pentsamenduan lotura estua dago betiereko edo erabateko egiaren nozioaren eta izate absolutuaren artean. Jainkoa egia absolutua ote den galdetzean egiazta dezakegu. Ikus dezagun, beraz, esaldien egia adimenaren egia besterik ez dela, esaten dena gogamenean eta hizkuntzan ere badelako. Horrela, hitz egiten denean, egia dela esaten da gogamenean egia dela adierazten duen heinean. Gauza bera esan dezakegu adimenaren egiari dagokionez. Horregatik, gogamena betierekoa ez balitz, ezein egia ez litzateke betierekoa izango. Eta, Jainkoaren Izpiritua bakarrik betierekoa denez, horretan bakarrik du egiak betierekotasuna. Eta hortik ez da ateratzen Jainkoaz kanpoko zerbait betierekoa denik, zeren Jainkoaren Izpirituaren egia Jainkoa bera baita. Akinosen ontologiak Jainkoa bere izaera duen izate gisa deskribatzen du. Jainkoa ez den beste edozein izaki ez da existitzen, eta, beraz, bere baitatik kanpo bilatu behar da haren existentziaren kausa. Jainkoa, beraz, absolutua da, beste zerizanetik erabat independentea.
Fichte
Ni absolutuaren esanahia, J. G. Fichte-ren pentsamenduan, idealismo kritiko kantiarraren zuzentzaile gisa ulertu behar da. Kantiar kritiken emaitza izan zen kritika horiek oinarri bat eman ziotela gizakiari askatasunaren esparruan fede arrazional bat izateko. Bere baitako gauza, jatorriz kantiar sisteman oinarrituriko elementu postulatua, moralaren eta Jainkoaren erresuma bihurtu zen, arrazoimen kritikoari helezina zaiona. Kanten ustez, barne-lege moralak oinarri bat ematen du Jainkoaren existentzian, ordena izpiritualean eta arimaren hilezintasunean sinesteko, baina ez haiek ezagutzeko. Bere ustez, nahiz eta gizakiak ezin duen horrelako ezer frogen bidez ezagutu, badu berme bat arrazoi praktikoengatik onartzeko. Fichtek uko egin zion askatasunaren eta ni-aren baztertze hori egiazko ezagutzaren bazterretara uzteari; bere filosofia bera askatasunaren, ni-aren, kontzepzioaren baieztapenarekin hasi zen, erabat oinarrizko printzipio gisa. Printzipio horretatik atera behar dira esperientziaren kategoriak. Horrela, ni aske eta prestua ezagutza eta esperientzia ororen iturri bihurtu zen Fichteren filosofian.
Gauzak horrela, askatasuna, mundu-ordena eta Jainkoa ziren oinarrizko errealitateak; beste edozer onartu behar bazen errealtzat, horietatik ondorioztatu behar zen. Beraz, ordena praktikoa ez zen bere baitako erresuma gisa bakarrik salbatu, baizik eta errealitatearen funtsezko ordena erregulatzaile bihurtu zen. Fichtek, bere niaren errealitate osoa ondorioztatzen ari zela salatzea saihesteko, ni partikularren eta ni absolutuaren arteko bereizketa bat sartu zuen, ni indibidualak azkenengoaren adierazpenak izanda. Horregatik, ukatu egin zuen idealismo subjektiboaren sistema bat garatu zuenik. Kanpoko munduaren existentziaren berri emateko gai izan zen, bere gogobetetzeari zegokionez, ez baitzen bere niaren mende bere osotasunean. Horrela Fichteren filosofiaren erdigune bihurtu zen ni absolutua Jainkoa da, baina Jainkoa prozesu gisa ulertua, eboluzio espiritual autodeterminatu gisa. Ni absolutu hori ni indibidualetan adierazten eta agertzen da; haien baitan bere izaeraren lege gisa bizi eta jokatzen du, mundu fenomenikoaren zein pentsamenduaren lege beharrezkoen azken oinarri gisa.
Schelling
Fichterenean, natura ni absolutuaren emaitza da; hala ere, ni indibidualari dagokionez, oztopo bat besterik ez da. F. W. J. Schelling saiatu zen dualismo horretatik harago joaten, absolutu-deenaren kontzeptuan, natura edo prozesu gisa, errealitaterako oinarri erabat monista aurkitzeko. Harentzat natura jada ez da prozesu hil eta mekaniko bat; adimen inkontzientea da, gizakia adimen kontzientea den bezala. Bada, beraz, ezagutza ahalbidetzen duen kidetasun bat.
Errealitatearen nota komuna, Schellingentzat, aktibitate hutsa da, energia autodeterminatzailea; natura eta adimena ez dira alderdi paraleloak, ni absolutuaren garapenean etapak baizik. Absolutua ez da existitzen den zerbait, baizik eta eboluzionatzen duen zerbait, garatzen dena, historia bat duena; eta natura eta adimena historia horren uneak dira. Horrela, Schellingek dio ni indibidualak, adimen itsua bere buruaz jabetzen den lekuak direnez, ezin direla errealak izan absolutuan errotuta ez badaude. Schellingen izaera, beraz, physis presokratikoaren oso antzekoa da; zientziarako ezartzen duen ideala pentsamenduaren legeen eta naturaren legeen azken identifikazioa da. Identitate horren bidez, errealitate osoa adimenera mugatzen da.
Hegel
Pentsamenduaren eta errealitatearen legeen identifikazioa, Schellingek irakatsia, G. W. F. Hegele k onartu zuen. Hegelentzat absolutua dena ez da lausoa eta amorfoa, absolutuak Schellingengandik hartu zuen bezala, eta ez da substantziala, Spinozarentzat izan zen bezala. Absolutua une inkontzienteetatik igarotzen den prozesua da, baina bere oihalak autokontzientzia osoa dira. Prozesuaren zentzua azken xede horretan dago, non absolutua bere buruaz erabat kontziente izatera iritsi den eta bere identitatea unibertsoaren azken xedearekin berrezagutzen duen.
Hegeliar absolutua aldi berean presente dago prozesu orotan eta bertatik sortzen da. Filosofiak, beraz, arrazoimena bilatu eta aurkitu behar du prozesu orotan, irrazionala eta absurdua badirudi ere. Hegelek historiarekiko duen interesa aurreikus daiteke: historian absolutua bilatzeko eskatzen dio gizakiari. Motibo erlijiosoak ematen ditu bilaketa honetarako, esanez gizakiari Jainkoa maitatzeko ez ezik, hura ezagutzeko ere esaten zaiola. Jainkoa gizakiari agertzen zaio historian. Pentsa daiteke historian gauzak halabeharrez eta modu txarrean gertatzen direla, baina hau ezin da izan. Gizakiak ez du pentsatu behar bereizketa bat dagoenik gauzak nolakoak diren eta nolakoak izan beharko luketen. Historian dena gertatzen da nahitaez eta onerako, eta filosofoaren zeregina da hori frogatzea.
Prozesu dialektikoa eta kontraesanaren printzipioak dena gobernatzen duela dioen baieztapena Hegelek pentsamenduaren eta errealitatearen inguruan egiten duen identifikazioaren adierazgarri dira. Pentsamendua nahasmen globaletik determinazio eta bereizketara doan prozesu gisa pentsa litekeen bezala, Hegelek errealitatea abstraktu homogeneo eta bereizgabetik bereizketa konkreturaino garatzen dela uste du. Prozesuaren urrats bakoitzak atzera eta aurrera begiratzen du. Dena ez da izan zena, ezta izango dena ere: oraingo egoera aurreko egoera baten kontraesankorra da, eta orain denaren kontraesanera darama. Kontraesana, beraz, bizitzaren eta mugimenduaren legea da. Guztiz, kontrakoak eta kontraesankorrak irentsiak eta adiskidetuak dira. Pentsamenduaren metodo dialektikoa bere kontraesana sortzen duen nozio abstraktu batekin hasten da, eta bi hauek hirugarren kontzeptu batean biltzen dira: tesia, antitesia eta sintesia. Higidura abstraktutik orokor-den konkretura da. Horrela, Hegelek pentsamenduaren aurrerapenaz eta errealitatearen bilakaeraz egiten duen deskribapena berbera da. Hegelen absolutua, beraz, errealitatearen prozesu ebolutiboa eta prozesu horren helmuga da, Espiritu Absolutua, alegia.
Hegelentzat horrek esan nahi du ezagutza absolutuak erlazio absolutua baino ezin duela adierazi, non esperientziaren oinarria eta hura esperimentatzen duen eragilea bat eta bera diren: ezagutzen den objektua ezagutzen duen subjektua da esplizituki. Hau da, egiazki absolutua den "gauza" bakarra bere burua erabat auto-baldintzatua duena da, eta Hegelen arabera, hori gogoak bere burua objektu propiotzat hartzen duenean bakarrik gertatzen da. Beste hitz batzuekin esanda, absolutua dena da beste kontzientzien beharra ez duena bere burua definitzeko, bere burua auto-baldintzatze baitu. Hau da, bestearen ezeztapena beharrezkoa ez denean kontzeptua ulertzeko, erabat, autonomoa delako.
Simone de Beauvoir
Simone de Beauvoirrek Bigarren Sexua liburuan emakumearen inguruan plazaratu diren esentzia ezberdinak komentatzen ditu. Berak, ikuspuntu existentziala batetik azterketa egiten badu ere (kritika egiteko), Hegelen terminologia erabiltzen du emakumearen auzia jorratzeko. Liburuari heltzen badiogu, labur esanda, Beauvoirrek emakumea izatea zertan datzan galderari erantzun nahi dio, hau da, emakume izatearen definizio bat ematen saiatzen da. Horretarako, aipatu denez, subjektu eta objektuaz hitz egiten digu (Hegelen terminologia).
Hegelen ustez, besteak funtsezkoak dira gure nortasuna eratzeko. Nahiz eta gure ziurtasunarentzat eta munduaren egia izateko nahiarentzat mehatxu bat izan, besteak gabe ezingo genuke gure nortasuna eratu. Zergatik? Gure nortasuna osatzeko, errekonozimendua behar delako, eta hori beste gizaki batek bakarrik eman dezake alteritatearekin. Kasuak kasu, botilaren adibidea ekarri dezakegu gogora. Botila nigandik aparte dagoen objektua da, horregatik honekiko ni agentea izango naiz. Horrela, botila objektua den heinean, ez digu ezer berririk ematen. Dena den, nik pertsona batekin topo egiten badut (Unax demagun), Unax, ni bezala, agentea izango da, berak nire existentziaren kontzientzia duelako, eta alderantziz. Horregatik existentziaren kontzientzia elkarrekikotasuna eskatzen du. Bi subjektuen artean elkarrekikotasun bat dago, hau da, bestea zuretzako bestea izango da, baina uler dezakezu bestearentzat norbera bestea izango dela ere. Edozein kasutan, bestearen nozioaren bitartez konturatzen naiz ni naizela, zerbait naizela. Norberaren kontzientzia sortzen da bestearen bitartez (alteritatea), nire burua kontrajarriz. Hitz gutxitan esan da, norbera izateko bestea behar dugu.
Beauvoirren teoriara bueltatuz dio emakumea alteritatearen bitartez definitzen den izakia dela. Gizon-emakume dikotomian gizona subjektuak izango da eta emakumea bestea, objektua. Emakumea topatzen da egoera batean non kondenatuta dagoen beti bestea izatera. Gizonen taldeak bere burua subjektu bat bezala hartu du, eta horretarako, bere kontzientzia bermatzeko, emakumea bestea izatea tokatzen zaio kanpotik eman zaizkion balore batzuen bitartez: feminitatea, errespetatua, aginduak betetzea,... kasu. Gainera, ordena naturaltzat saldu dute. Bere transzendentziari uko egin behar dio emakumeak, izaki inmanente batean bihurtzeko. Horren ondorioz, gizona emakumearen bestea da, emakume gizonaren bestea izan gabe. Horrela laburtzen du autoreak: "Bi sexuen harremana ez da bi elektrizitaterena, bi polorena: gizonak positiboa eta neutroa ordezkatzen ditu aldi berean, 'gizonak' erabiltzen denez gero gizakiak izendatzeko, 'vir' hitzaren zentzu singularra eta 'homo' hitzaren zentzu orokorra baturik. Emakumea negatibo gisa ageri da,..."Zer esan nahi du horrekin? Aurrerago dagoen azalpen batekin argitzen digu: "Gizonaren gorputzak berez du zentzua, emakumearena kontuan hartu gabe ere; emakumearenak, berriz, gabetua ematen du gizasemea gogoan ez badugu [.] Gizona pentsa daiteke emakumea gabe. Emakumea ez daiteke pentsa gizona gabe'. Eta emakumea ez da gizonak erabakitzen duena baizik; hala, 'sexua' deitzen zaio, eta horrek esan nahi du emakumea, gizonarentzat, izaki sexudun bat dela funtsean: gizonarentzat, emakumea sexu da, eta, beraz, horixe da guztiz. Gizonaren aldean determinatzen eta bereiten da emakumea, baina ez emakumearen aldean gizona; emakumea inesentziala da, esentzialaren kontrakarrean. Gizona Subjektua da, Absolutua: emakumea Bestea da: (Beauvoir, 2019, 10)"Honekin autoreak azaldu nahi digu, emakumeak gizonaren aurrean bestea dela, hori den guztiaren kontrakoa delako. Baina gizona, bere aldetik, ez da emakumearen negazioarekin identifikatzen, absolutua delako. Gizona norbera da, subjektua, absolutua, hau da, izaki esentzial bat. Gizonak askatasuna du bere nortasuna eraikitzeko, hain zuzen, absolutua delako, espirituaren azkenengo pausuan dagoelako. Gizona historia da, zientzia, filosofia, Gizonak ez du inoren beharrik behar definitzeko, are gutxiago emakumearen beharra. Horregatik, emakumea bestea izango da, izaki inesentziala.
Sekzio ikur
Sekzio-ikurra, sail-ikurra, atal ikurra, paragrafo ikurra, S bikoitzaren karakterea, § karakterea, karaktere tipografiko bat da, dokumentu formaletan erabili ohi dena. Atal bateko banakako zenbaki-sekzioak adierazteko erabiltzen da; maiz erabiltzen da lege-kode baten atalak aipatzen direnean. Sekzioaren sinboloa, sekzioaren marka, S bikoitza ere deitu izan zaio.
Erabilera
Sekzio-ikurra sarritan erabiltzen da legezko testuetan atal bati aurkezpena egiteko. Adibidez, ingelesez ohikoa den Bluebook estiloan, "Estatu Batuetako Kodearen 580p ataleko 16. titulua" "16 U.S.C." § 580(p)" bihurtzen da. § karakterea erabiltzen da sekzio edo atal hitzaren balioarekin.
Sebastião Salgado
Sebastião Salgado (Aimorés, Minas Gerais, 1944ko otsailaren 8a) brasildar argazkilaria da, zuri-beltzeko argazkilaritzaren maisutzat hartua dena. 1998an, Arteetako Asturiasko Printzearen saria eman zioten.
Sekzio ikur
Jatorria
Sekzioaren ikurrerako bi jatorri aipatu dira: ziur aski, bi S gliforen (latinezko signum sectiοnis-etik) konbinazioak eratutako lotura bat da. Aditu batzuek, ordea, azalpen horren eszeptikoak dira.
Sebastião Salgado
Bizitza
Salgadoren argazki gogoangarri batzuk Lurra eta Langileak liburuetan daude. Nazioarteko sariak irabazi dituzten irudi nagusiak, berriz, hauek dira: Nômades atravessando o Lago Faguibim, ressecado (Mali, 1985), Refugiados da Seca (Txad, 1985), Refugiados en marcha para o Sudão (1985), Mina de ouro de Serra Pelada (Brasil, 1986), Franceses na Indochina (1987), Familia de Mineiro de Carvão (India, 1989), Guerra do Golfo (Kuwait, 1991).
Sekzio ikur
Jatorria
Ikurraren forma modernoa, esanahi modernoarekin, XIII. mendetik erabiltzen da.
Ennetières-en-Weppes
Ennetières-en-Weppes Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ennetières-en-Weppes udalerrian erroldatutako biztanleak 1.088 ziren. Familiak 429 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 72 bakarrik bizi ziren emakumeak), 149 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 453 etxebizitza zeuden, 427 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 25 hutsik zeuden. 435 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 427 etxebizitza nagusietatik 366 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 70 etxek lau zituzten eta 324 etxek bost zituzten. 350 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 235 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 701 ziren, horien artean 503 aktiboak ziren eta 198 inaktiboak ziren. 503 pertsona aktiboetatik 477 lanean zeuden (249 gizon eta 228 emakume) eta 26 langabezian zeuden (12 gizon eta 14 emakume). 198 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 92 ikasten zeuden eta 58 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ennetières-en-Weppes udalerrian 454 unitate fiskal zeuden, 1.191 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.636 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 70 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 10 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 iturginak, 1 argiketaria, 5 jatetxeak eta 1 tintoreria.
El Paisnal
El Paisnal El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 14551 biztanle zituen.
Ennetières-en-Weppes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 arropa dendak, 1 altzari denda zen eta 3 lur eta paretak apaintzeko dendak ziren.
2000. urtean Ennetières-en-Weppes udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ingurumen gatazka
Ingurumen gatazka da ingurumenaren egoera andeatze edo okertze batek sortutako gatazka, ingurumen baliabideen kudeaketa txarraren ondorioz. Oro har, zenbait alderdi egon ohi da halako gatazkatan: orobat, alde batetik, ingurumena babestu nahi duten ekintzaileak; eta, bestetik, ingurumena beste zerbaitetarako (erauzketa industriarako, eskuarki) eskatzen edo kudeatzen dutenak. Ingurumen baliabideak gaizki kudeatzen direnean, baliabide berriztagarriak gehiegi ustiatzera iritsi gaitezke; hau da kasua, esate baterako, gehiegizko arrantza edo basogabetzea. Gainera, horrela jokatuz gero gainkarga bat ezartzen zaio ingurumenari, kutsadurari eta beste sargai batzuei erantzuteko duen gaitasunean, eta gizakien nahiz naturaren bizi espazioa hondatzen da.
Sarritan, ingurumen gatazkak loturik egoten dira justizia klimatikoarekin, herri indigenen eskubideekin, nekazarien eskubideekin edo beste bizibide batzuei egindako mehatxuekin, adibidez arrantzaleena edo ozeanoko baliabide naturalen mendeko komunitateena. Ingurumen gatazkak beste era bateko eztabaida, liskar edo hondamendi naturalen erantzunak larriagotzeko gai izan daitezke, batez ere tartean gatazka geopolitikoak edo ingurumen migratzaileak daudenean.
Gatazka motak eta maiztasuna
2020an, Ingurumen Justiziako Atlasean jasotako 2743 bata gatazkatan ingurumenaren defendatzaileek azaldutako argudioak eta kezkak kartografiatu ziren. Azterketaren arabera, ingurumen gatazkak sortzen zituzten industria sektoreak zirela meatzaritza (% 21), energia fosilen sektorea (% 17), biomasa eta lurraren erabilera (% 15) eta uraren kudeaketa (% 14). Halako gatazkatan, gainera, ingurumenaren aldeko aktibistek arrisku handiko mehatxuak jaso ohi dituzte, azterketak dioenez: kriminalizazioa (% 20), indarkeria fisikoa (% 18) edo, zuzenean; erailketa (% 13). Halaber, alde nabarmen bat zegoen diru sarrera handiko eta apaleko herrialdeetan gertatutako gatazkak eta haien ondorioak kontuan hartuta:
Ikerketak erakutsi zuen, halaber, gatazka gehienak tokiko talde autoantolatuekin hasten direla. Talde horiek delituen aurka egiten dute lan, eta indarkeriarik gabeko taktikak nabarmentzen dituzte.
Ura babesteko edo lurrak defendatzeko indigenen eskubideen inguruan antolatutako taldeak kriminalizazio tasa ikaragarri bat pairatzen dute, beste edozein gatazka motarekin alderatuta.
Kritika
Zenbait ikertzailek kritikatu izan dute gehiegi nabarmentzen direla baliabide naturalak ingurumen gatazken azalpenetan. Izan ere, askotan, ikuspegi horrek ingurune naturalaren komertzializazioan oinarritzen da, aitortu gabe ingurumen osasuntsu baten benetako balioa.
Dolný Kalník
Dolný Kalník Eslovakiako udalerri bat da, Martingo barrutian kokatuta. 1,33 km²ko azalera du eta 242 biztanle 2017ko datuen arabera.
Eugenio Beitia
Eugenio Beitia Aldazabal (Solokoetxe, Bilbo, - Santander, ) bizkaitar apaiz katolikoa izan zen.
Comillasko Pontifize-Unibertsitatean filosofia ikasi eta 1927an apaiz bihurtu zen. Gasteizko elizbarrutiaren bikario orokorra izandakoa, 1962an Santanderko apezpiku izendatu zuten.
Izotz-kontrako
Izotz-kontrakoak likidoei gehitzen zaizkien konposatuak dira, urtze-puntua edo solidatze-puntua aldatzeko. Horren ondorioz, egindako nahasketaren ondorioz izozteko tenperatura baxuagoa izango denez likido egoeran jarraituko du, tenperatura oso baxuetan ere.
Eraikuntza arloan, klima hotzetan erruz erabiltzen da hormigoiari izozt-kontrakoak nahastuz, egun hotzetan hormigoia izoztu barik lan egin ahal izateko.
Izotz-kontrako konposatu batzuk:
Metanola
Hogeita hamarreko hamarkadaren amaieran, metanola izan zen gehien erabilitako izotz-kontrako elementua. Eraginkorra izan arren, aplikazio batzuetarako ez da gomendagarria.
Etilen glikola
Etilen glikol disoluzioak 1937an erabili ziren lehen aldiz eta "izotz-kontrako iraunkorra" modura merkaturatu zuten, bai udan bai neguko hotzetan ere, abantaila handiak eskaintzen baitzituen, eta, oraindik ere erabiltzen da. Etilen glikolen izotz-kontrakoa pozoitsua izateaz gain, gozoa da, beraz kontu handia izan behar da batez ere umeak eta txakurrak dauden tokietan; izan ere, giltzurrunetan giltzurruneko gutxiegitasuna sortzen du eta heriotza sor dezake. Hortaz, isurketa guztiak ongi garbitu behar dira edo, bestela, isurketa gertatu den tokira sartzea galarazi.
Chesnonia verrucosa
Chesnonia verrucosa Chesnonia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.
Izotz-kontrako
Etilen glikola
Ingestioa saihesteko, agente mingotsa (denatonio benzoato) gaineratu ohi zaio, gustu desatsegina izan dezan.
Propileno glikola
Propilen glikola aldiz, toxikotasun askoz txikiagoa du eta "izotz kontrako ez toxikoa" esaten zaio. Etilen glikola aproposa ez denean erabiltzen da, esaterako, elikagaiak prozesatzeko sistemetan edo etxeko iturgintzetan, baita beste hainbat egoeratan ere. Elikagaietan, sendagaietan eta kosmetikoetan ere erabil daiteke, askotan lotesle gisa. Elikagai eta Sendagaien Administrazioa propilen glikola "orokorrean segurua" dela dio.
Faoug
Faoug Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leptodrymus pulcherrimus
Leptodrymus pulcherrimus Leptodrymus generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Faoug
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Piratini
Piratini Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Puttigny
Puttigny Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puttigny udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 22 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 7 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 27 etxebizitza zeuden, 24 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 27etxeak ziren. 24 etxebizitza nagusietatik 20 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek lau gela zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 46 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (21 gizon eta 8 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Jose Mari Gorrotxategi
Jose Mari Gorrotxategi Pikasarri (Tolosa, Gipuzkoa, 1929ko martxoaren 24a - 2019ko ekainaren 11), euskal gozogile eta gozogintzan ikertzaile eta sortzaile ezaguna izan zen.
Biografia
Tolosan jaio zen 1929an. Gozogintza familiaren tradizioa izan zen eta berak jarraitu zuen. Hamalau urtekin negozioan lanean hasi zen, horretarako beste ikasketak baztertuz. Dena dela, kulturarekiko zituen kezka garbi gelditu zen bere bizitzan: haren dendaren ondoan Tolosako Gorrotxategi museoa bultzatu zuen. Halaber, Tolosan egin ziren ekintza kultural askotan hartu zuen parte. Berea gozogintzan bigarren belaunaldia zen. Haren aurkikuntza ezagunena "Xaxu" izeneko gozoa izan zen.
Laurogeita hamar urtez hil zen Tolosan.
Puttigny
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jose Mari Gorrotxategi
Biografia
Bere bi semek, Rafa eta Iñaki, tradizioarekin jarraitzeko asmoa erakutsi dute.
Isabella Karle
Isabella Helen Lugoski, Isabella Karle izenarekin ezaguna (Detroit, Michigan 1921eko abenduaren 2a- Arlington, Virginia, 2017ko urriaren 3a) ikertzaile estatubatuarra izan zen, X izpien bidezko kristalografien molekulen egitura tridimentsionala zehazteko tekniken garapenagatik nabarmendu zena.Bere ekarpen zientifikoengatik hainbat sari eta errekonozimendu jaso zituen, Zientziaren Domina Nazionala eta Zerbitzu Zibil bereziaren Armadaren Saria kasu.
Biografia
Isabella Helen Lugoski (Detroit, Michigan, AEB, 1921eko abenduaren 2a) poloniar immigrante familia batean jaio zen. Kimika ikasketak egitea erabaki zuen, eskolan urtebete eman ondoren. Beka batekin Michigango Unibertsitatera joan zen eta Fisikokimikan lizentziatu zen hemeretzi urte zituela. Ondoren, Zientzian masterra eta Zientzia Fisikoetan doktoretza egin zituen 1940an. Unibertsitatean egon zen bitartean, Jerome Karle ezagutu zuen, eta harekin ezkondu zen 1942an.
Ikertzaile ibilbidea
Isabella Karlek Manhattan Proiektuan lan egin zuen Bigarren Mundu Gerran, plutonio oxidoa zuten materialetatik plutonio kloruroa ateratzeko teknikak garatzen. Gerra amaitzean, Michiganera itzuli zen denbora labur batez eta bertan Kimika Fakultateko lehen emakume kidea izan zen.
1946an, Estatu Batuetako Itsas Ikerketarako Laborategian hasi zen lanean, eta bertan jarraitu zuen bere karrera amaitu arte. Han, aurrerapen garrantzitsuak egin zituen bere senarraren ideietarako aplikazio praktikoen garapenean, kristalen egitura x izpien difrakzioaren analisi zuzenaren bidez ebazteko.Bere ekarpenak funtsezkoak izan ziren metodo hauen baliozkotasuna esperimentalki baieztatzeko, eta ekarpen hauei esker Jerome Karlek eta bere laguntzaile Herbert Hauptmanek 1985eko Kimikako Nobel Saria lortu zuten. Teknika horiek erabiliz, Isabella Karle-k molekula organiko ugariren egitura zehaztu zuen, hala nola esteroideak, alkaloideak, toxinak, ionoforoak eta peptidoak. Ikerketa arlo honek kimikan eta biologian, produktu farmazeutikoen garapenean eta medikuntzan izandako eraginaz gain, Karlek argitutako egiturak X izpien kristalografian metodo konputazionalak garatzeko oinarri izan ziren. 1993an Amerikako Arte eta Zientzien Akademiako kide hautatu zuten Amerikako Kristalografia Elkarteko presidentea ere izan zen eta kimika eta kristalografia aurreratzeko hainbat batzorde nazionaletako kidea.
Erretiroa
2009ko uztailean, erretiroa hartu zuen senarrarekin batera, Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuaren zerbitzura hirurogei urte baino gehiago eman ondoren. Rayo Mabus Ameriketako Estatu Batuetako Armadako idazkaria izan zen erretiro-zeremonian, eta bi ikertzaileei Zerbitzu Zibilari Armadaren Saria eman zien, Estatu Batuetako Armadako langile zibilei emandako aintzatespenik handiena.
Heriotza
2017ko urriaren 3an, Arlington-eko (Virginia) ospitale batean hil zen garuneko tumore baten ondorioz.
Sariak
Isabella Karlek sari eta errekonozimendu ugari jaso zituen, horien artean:
Bonba zikin
Bonba zikina, bonba erradiologikoa edota gailu sakabanatzaile erradiologikoa (ingelesez radiological dispersal device edota RDD) erradioaktibitatea eta lehergailuak batzen dituen arma erradiologiko bat da. Arma mota hauen helburua leherketa baten bidez atmosferan material erradioaktiboa sakabanatzea da.
2001eko irailaren 11ko atentatuen ondoren gai honek gaurkotasun handia bereganatu du, ekoiztea erlatiboki merkea denez, talde terroristek arma gisa erabiltzeko hautagai egokia baita. Bonba zikinek jendearengan izua sortu arren, ez da berez suntsiketa masiboko arma bat, ez bailuke hildako kopuru erraldoirik eragingo. Aldiz, arma psikologiko boteretsua da, jendearengan izua eragin eta kalte ekonomiko handiak eragin baiditzazke.
Wild Bill (1995eko filma)
Wild Bill 1995eko Walter Hill estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Mendebalde Urruneko Wild Bill Hickok pistolari ospetsuaren bizitza kontatzen du. Pete Dexter idazlearen Deadwood eta Thomas Babe antzerkigilearen Fathers and Sons ("Aita-Semeak") antzezlanean oinarritua dago. Jeff Bridges, Ellen Barkin, John Hurt, Diane Lane, Keith Carradine, Christina Applegate, Bruce Dern, James Gammon, David Arquette eta Marjoe Gortner aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
James Butler "Wild Bill" Hickok (Jeff Bridges) Mendebalde Urruneeko pistolari arras ospetsua izan zen. Kansasen legearen zerbitzari izan zen, Buffalo Bill ezagunaren Show Cody's Wild West ikuskizunean parte hartu eta ospetsu bilakatu zuten hainbat pistolarien arteko dueluetako protagonista ere izan zen.
Erdialdeko Amerikako eta Karibeko VI. Jokoak
'''Erdialdeko Amerikako eta Karibeko VI. Jokoak''' Guatemalan jokatu ziren, 1950eko otsailaren 28tik martxoaren 12 arte.
Historia
Joko haietan, 1390 kirolarik parte hartu zuten; horietatik 163, emakumeak.
Hydromys ziegleri
Hydromys ziegleri Hydromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Muridae familian sailkatuta dago.
Mustuka
Mustuka, luma-eskuila edo luma-erratza etxeko hautsa kentzeko erabiltzen den tresna bat da. Tradizionalki egurrezko makil bat eta ostruka ar edo emearen lumak erabiltzen dira. Mustukak tamainan aldakorrak dira, baina 36 eta 81 zentimetro artekoak izan ohi dira. Mustuka batzuek makila tolesgarria edo bilgarria dute, apalak errazago garbitu ahal izateko eremu itxi edo txikietan.
Epigonus crassicaudus
Epigonus crassicaudus Epigonus generoko animalia da. Arrainen barruko Epigonidae familian sailkatzen da.
São Jerônimo (Rio Grande do Sul)
São Jerônimo Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Guazapa
Guazapa El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 22906 biztanle zituen.
ETB 2
ETB 2 Euskal Telebistaren bigarren katea da, gaztelaniaz emititzen duena. 1986an sortu zen, ETB 1 baino ia lau urte beranduago. Euskal Herri osoan ikus daiteke.
Orokorrean, denetariko programazioa eskaintzen du, baina ez du kirol emankizunik eta haurrentzako saiorik eskaintzen, horiek ETB1ek emititzen baititu. Vaya Semanita eta Mi querido Klikowsky dira saiorik famatuenetariko batzuk.
Euskal Telebistak Lurreko Telebista Digitalean (LTD) ETB 1 HD eta ETB 2 HD kanalak eskaintzeari ekin zion 2016ko abenduaren 21ean.
Audientzia urtez urte
Estatu mailan 1992. urtean hasi ziren telebistako audientziak neurtzen. Beraz, data horretatik aurrerako datuak ditu Euskal Telebistak ere.
Freemanichthys thompsoni
Freemanichthys thompsoni Freemanichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.
Cornell Woolrich
Cornell George Hopley-Woolrich (New York, 1903ko abenduaren 4a - ib., 1968ko irailaren 25a) estatubatuar idazlea izan zen. Bere liburutan Cornell Woolrich, William Ireland eta George Copley izenak erabili zituen. Eleberri beltza idatzi zuen eta bere zenbait kontakizunek filmak inspiratu zituzten. Francis Nevins Jr. biografoa bere garaiko krimenen laugarren idazlerik onena dela uste du, Dashiell Hammett, Erle Stanley Gardner eta Raymond Chandler atzetik.
Barbara Castle
Barbara Anne Castle (Chesterfield, Derbyshire; 1910eko urriak 6-2000ko maiatzak 3) jaio zen.
Biografia
Castle Oxfordeko Unibertsitatean lizentziatu zen, eta kazetari gisa lan egin zuen Tribune eta Daily Mirror taldeentzat, Blackburnek 1945ean Parlamentua MP gisa aukeratu aurretik. Stafford Cripps-eko Parlamentuko Idazkaritza Partikularra izan zen, eta geroago Harold Wilson-ena, bere adiskidetasunaren hasiera markatuta. Castle Wilsonen laguntza handia izan zen Lan Alderdiko buru izateko kanpainan. 1964ko hauteskunde orokorretan garaipena lortu ondoren, Castle izendatu zuen bere kabineteko atzerriko garapen-ministro eta, geroago, Garraio ministro. Azken postu horretan, erreformista eraginkorra zela frogatu zuen, abiadura iraunkorreko mugak sartu baitzituen lehen aldiz errepide britainiarretan, eta alkoholemia-probak legeztatu eta segurtasun-uhala nahitaezkotzat jo zuen. 1968an, Wilsonek Castle Estatuko lehen idazkari izendatu zuen, Kabineteko kideen eta Enpleguko Estatu Idazkaritzako kideen artean maila handieneko bigarrena. Enpleguko idazkari gisa In Place of Strife legeria onartzearen alde agertu zen, sindikatu britainiarraren esparru operatiboa neurri handi batean berrikusiko baitzuen. Proposamenak banatu egin zuen kabinetea eta, azkenik, erretiratu egin zen.Fordeko jostetako makinistek genero-arrazoiengatiko soldata-bereizkeriaren aurka egindako greban izandako parte-hartze arrakastatsuagatik ere nabarmendu zen, grebalarien babesa adierazi eta Soldata Berdintasunaren Legea onartu zela gainbegiratu baitzuen. Laboristek 1970eko hauteskundeak ustekabean galdu ondoren, batzuek Castleren paperari errua bota zioten porrotaren ondorioz sindikatuari buruzko eztabaidan, akusazio horri aurre egin baitzion. 1974ko hauteskundeetan, partidara itzuli zen, eta Wilsonek Osasun eta Gizarte Zerbitzuetarako estatu-idazkari izendatu zuen. Han sortu zituen zaintzailearen pentsioa eta Erresuma Batuan Haurrak zituen onurak. 1975eko erreferendumean Britainia Handiak Europako Ekonomia Erkidegoan irautearen aurka agertu zen. 1976an, James Callaghanek Wilson ordezkatu zuen, 1976an, Castle berehala kaleratu zuten Kabinetetik, eta, beraz, biak ez ziren ondo konpontzen gainerako bizitzan. Castlek 1979ko hauteskunde orokorretan Parlamentutik erretiratzea erabaki zuen. Castlek lehenbailehen aurkeztu zuen Euroganbera, 1979tik 1989ra Gran Mánchester ordezkatuz. Denbora horretan, European Parliamentary Labour Partyko zuzendaria izan zen 1979tik 1985era, eta publikoki inbertitu zuen Euroeszeptizismoa. Los Lores ganberako kide bihurtu zen, eta horrek biziarteko pare bat ziurtatzen zuen 1990ean, eta politikan aktiboki jarraitzen zuen 2002an 91 urte zituela hil zen arte. Pneumoniaz eta biriketako gaixotasun kronikoz hil zen Hell Corner Farm-en, Ibstoneko etxean (Buckinghamshire), 2002ko maiatzaren 3an.
Ibilbidea
Lehen urteak
Barbara Anne Betts 1910eko urriaren 6an jaio zen 64 Derby Roaden Chesterfielden, Frank Bettseko hiru haurretatik gazteena eta Annie Rebecca emaztea. Pontey Bradforden hazi zen politikoki aktiboa den etxe batean, eta sozialismoan sartu zen goiz. Bere ahizpa nagusia, Marjorie, aitzindaria izan zen, eta Londresko Hezkuntza Agintaritza bihurtu zen; Tristram anaiak (ia beti Jimmie izenekoak), berriz, Oxfamekin landa-lanean aritzeko konpromisoa hartu zuen Nigerian. Castle Lan Alderdian sartu zen nerabe gisa. Lehen Mundu Gerran, aita zerga-ikuskatzaile salbuetsia izan zen zerbitzu militarretik, okupazio erreserbatu batean maila handia zuelako, bere lanbidearen izaeragatik, zerga-bilketaren izaeragatik, edo, bestela, lan-arloan gora egin eta herrialde osora maiz joan zelako. 1922an Bradfordera iritsi zirenean, Betts familia berehala sartu zen Lan Alderdi Independentean. Haren ama Bradfordeko lan-zinegotzi hautatu zuten, Barbara jada familiaren etxetik banandu zenean.
Santos Labaka
Santos Labaka Martínez (Pasaia, 1949ko azaroaren 1a - ) gipuzkoar eskubaloi jokalari ohi eta arkitektoa da.
Barbara Castle
Hezkuntza
Castle, Bradforden, hamabi urte zituela, nesken gramatika-eskolara joan zen. Akademikoki bikaina izan zen, eta hainbat sari irabazi zituen eskolan; hauteskunde simulatuak antolatu zituen eskolan, eta lan-hautagai gisa aurkeztu zen. Azken urtean Head Girl izendatu zuten. Hugh-eko unibertsitatean, Oxforden, jarraitu zuen ikasten, eta Filosofia, Politika eta Ekonomian hirugarren mailako BA mailako graduatu zen. Oxforden hasi zuen bere jarduera politikoa, eta Oxfordeko Unibertsitateko Lan Klubeko diruzaina izan zen, garai hartan emakume batek klubean izan zezakeen posiziorik altuena.
Santos Labaka
Municheko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Vully-les-Lacs
Vully-les-Lacs Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Y
Y edo i greko euskal alfabetoko hogeita seigarren letra da. Y (larriz) eta y (xehez) idazten da. Ohiko euskal hitzak idazteko erabiltzen ez den arren, kanpotar izenak transkribatzeko beharrezko delarik, euskal alfabetoan sartu zuen Euskaltzaindiak.
Epigonus ctenolepis
Epigonus ctenolepis Epigonus generoko animalia da. Arrainen barruko Epigonidae familian sailkatzen da.
Lafayette konderria (Wisconsin)
Lafayette konderria (Lafayette County) Wisconsinko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Darlington da. 2010eko zentsuaren arabera 16,836 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Lafayette konderriak 164,352 kilometro koadro ditu. Horietatik 254 ura dira. Beste 164,099 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,24 da.
Ilopango
Ilopango El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 34.6 km²ko azalera du eta 2007ko erroldaren arabera 103862 biztanle zituen.
Lafayette konderria (Wisconsin)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 16,836 pertsonetatik 16,624 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 522 dira. 39 beltzak edo afroamerikarrak. 36 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 57 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 80 pertsonek kokatzen zuten.
Teófilo Otoni
Teófilo Otoni Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
An Ba-Ul
An Ba-ul edo An Baul (, ahoskatua; Seul, 1994ko martxoaren 25a) judo borrokalari hegokorearra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina lortu zuen (Daniel Cargnin brasildarrarekin partekaturik) ≤66 kg-ko gizonezkoen kategorian, Hifumi Abe japoniarrarekin (urrezkoa) eta Vazha Margvelashvili georgiarrarekin (zilarrezkoa) galduz.
Saint-Solve
Saint-Solve Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Solve udalerrian erroldatutako biztanleak 388 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 27 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 231 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 169 lanean zeuden (92 gizon eta 77 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Solve udalerrian 172 unitate fiskal zeuden, 397,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.979 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Saint-Solve udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bettens
Bettens Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Châteauneuf (Côte-d'Or)
Châteauneuf Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Châteauneuf udalerrian erroldatutako biztanleak 87 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 105 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 102 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ile apaindegia zen eta 3 jatetxeak.
2000. urtean Châteauneuf udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mejicanos
Mejicanos El Salvadorko San Salvador departamenduko udalerri bat da. 2007ko erroldaren arabera 140751 biztanle zituen.
Hypsagonus corniger
Hypsagonus corniger Hypsagonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Agonidae familian.
Visitatio (ekintza liturgikoa)
Visitatio termino latinoak adierazten du Eliza Katolikoan, elizako hierarkiako nagusi batek bere aginte-alorrean, diozesi edo dena delakoan, egin ohi duen gainbegiratze ekintza. Bisita kanonikoa deritzo oro har, baina Aita Santuaren edo Vatikanoaren aginduz denean, bisita apostolikoa ere esaten zaio. Hierarkiak bisitari bat izendatzen du, eta honek elizbarruti, kongregazio edo pertsona eta leku zehatzak bisitatuko ditu, fedeari eta diziplinari eusteko eta, kasu batzuetan, gehiegikeriak zuzentzeko ere.