cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hillerse
Hillerse Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
FC Gifu
FC Gifu (FC岐阜) Japoniako futbol talde bat da, Gifu hirikoa.
Phrynomedusa appendiculata
Phrynomedusa appendiculata Phrynomedusa generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Aphyosemion teugelsi
Aphyosemion teugelsi Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Urosticte benjamini
Urosticte benjamini Urosticte generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Nizea
Nizea (Νίκαια) antzinako greziar hiria izan zen, Bitinian zegoena. Bertokoek nizear zuten izena. Egungo İznik herrian zegoen.
Hiri helenistikoa, Nizeako Inperioaren eta Bizantziar Inperioaren hiriburua izan zen. Lehenengo kristauek Kontzilio nagusi batzuk egin zuten bertan.
Denise Paulme
Denise Paulme (Paris, 1909ko maiatzaren 4a - Ib., 1998ko otsailaren 14a) Frantziako antropologoa eta legelaria izan zen.
Biografia
Parisen Zuzenbideko ikasketak egiten ari zen bitartean Antropologiarekiko interesa piztu zitzaion. Marcel Mauss antropologo handia izan zuen irakasle, Unibertsitateko Etnologia Institutuan. 1932an Zuzenbide eta Etnologia tituluak, biak lortu zituen. 1935. urtetik aurrera zenbait espediziotan parte hartu zuen, Afrikan. Saharako Sudanen izan zen, Marcel Griauleren gidaritzapean, eta beste behin, egungo Malin, Debora Lifchitz antropologoarekin batera. Aurrerago, bere senar A. Schaeffnerrekin batera, beste espedizio askotan parte hartu zuen. Bien bitartean, Historia Naturaleko Museo Nazionalean eta École Pratique des Hautes Étudesen lan egin zuen, eta afrikar gaietarako ikerkuntza-zentro bat zabaldu eta Cahiers d´Études Africaines aldizkaria sortu zuen.
Denise Paulmeren xede nagusiak, baina, ez zuen sekula alboratu afrikar herrien zuzenbide tradizionala eta antolakuntza soziopolitikoaren azterketa. Bere lanen artean aipagarriak dira, besteak beste: Organisation sociale des Dogon de Sanga (1940, Sanga-ko dogonen gizarte antolakuntza); Les Civilisations africaines (1953, Afrikar zibilizazioak); Les gens du riz: Kissi de Haute-Guinée française (1954, Arrozaren herria: Frantses Ginea Garaiko kissiak); Une societé de Côte-d'Ivoire, hier et aujourd'hui: les Bété (1962, Boli Kostako gizarte bat, atzo eta gaur: bete herria); Les Sculptures de l'Afrique Noire (1956, Afrika beltzeko eskulturak). Halaber, Afrikako literatura tradizionala eta errituak aztertu zituen beste liburu batzuetan: La Mère dévorante: Essai sur la morphologie des contes africaines (1976, Ama irenslea: afrikar ipuinen morfologiari buruzko saiakerak); ''La Statue du commandeur. Essais d'Ethnologie (1984, Komendadorearen estatua: etnologiako saiakerak''). Emakumearen funtzio soziala eta klase- eta adin-taldeak ere sakonki aztertu zituen: Femmes d'Afrique noire (1960, Afrika beltzeko emakumeak); Classes et associations d'âge en Afrique de l'Ouest (1971, Klase- eta adin-taldeak Mendebaldeko Afrikan). 1992an, ondorengo hau idatzi zuen: Lettres de Sanga à André Schaeffner, suivi des Lettres de Sanga de Deborah Lifchitz et Denise Paulme à Michel Leiris
Courcelles-sous-Châtenois
Courcelles-sous-Châtenois Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Courcelles-sous-Châtenois udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 37 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 hutsik zeuden. 41 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 37 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 8 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 51 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (21 gizon eta 12 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Courcelles-sous-Châtenois udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 342 hektarea erabiltzen.
1709ko hotz-bolada
William Derhamek 1709ko urtarrilaren 5ean Upminsterren, Londrestik gertu, - 12°C tenperatura erregistratu zuen, 1697an bere erregistroa hasi zenetik tenparaturik baxuena izan zena. Europako beste begirale meteorologikoek zero azpi 15 graduko tenperaturak ere erregistratu zituzten. Derhamek Philosophical Transactions bere liburuan honela deskribatu zuen hotz-bolada: "Gizakiaren Memoriak ezagutu duen izozterik handiena (baita unibertsalena ere) izan dela uste dut".
Iparraldeko Gerra Handian, hotz-boladak Karlos XII.aren errusiar kanpaina zeharo kaltetu zuen, izozteek eta elur-ekaitzek milaka suediar soldadu hil zituzten erasoetan; izan ere, kanpamentutik at pasa ziren gau bakar batean 2.000 lagun baino gehiago hil ziren. Errusiar aldean, klimak eragindako eroriak gutxiago izan ziren, alde batetik ondoen prestaturik zeudelako eta bestetik bere kanpamentuetan geratzen zirelako.
Frantziak ere asko jasan zuen klimaren eragina, izan ere, 1710eko amaieran izandako gosete batean 600.000 lagun inguru hil ziren. Orduko historialari nazionalistek, berriz, 1709an Frantziako Erresuman ez zirela goseteak eragindako hildakoak baizik eta gerrak eragindakoak esan zuten. Kostalde atlantikoa eta Sena ibaia izoztu ziren eta Parisen 24.000 lagun hil ziren. Gainera, Ipar itsasoan icebergak topatu zituzten.
Akitanian urtarrilaren 8 eta 9 arteko gauean eta 9 eta 10 artekoan gogor egin zuen elurra. Bordelen urtarrilaren 22ra arte −18,5 °C baino gutxiagoko tenperatura minimoak izan zituzten. Tortosa aldean Ebro izoztu zen.
Europar Batasuneko 'Millennium' proiektuak ezohiko negu ikertu du klimatologo garaikideek klima hotzaren kausak eta dokumentaturiko eredu meteorologikoak lotzeko gai ez direlako. Sunderlandeko Unibertsitatean lan egiten duen Dennis Wheeler klimatologoaren arabera, "zerbait ezohikoa gertatu omen zen".
Ursula Kemp
Ursula Kemp edo Ursley Kempe ezizenez Grey (ca. 1525 - 1582) ingeles emagina eta petrikiloa izan zen, 1582an sorginkeria egiteaz akusatu eta urkamendira eraman zutena.
Mutiloagoiti
Mutiloagoiti Aranguren udalerriko kontzejua zen. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 2.821 biztanle zituen. 2010eko ekainaren 4an udalaren erabaki baten ondorioz, Mutiloagoiti, Mutiloabeitirekin batu zen, Mutiloa kontzeju berria osatuz.
Inguru naturala eta kokapena
Mutiloagoiti Arangurengo udalerriaren iparraldean dago, Iruñerriko gune metropolitarraren hegoaldean, eta hiriko PA-30 ingurabide autobidearen mendebaldean. Kontzejuak Mendillorrirekin egiten du muga iparraldean, eta Mutiloabeitirekin hegoaldean.
Mutiloabeitin gertatu ez bezala, Mutiloagoitiko herri zaharraren arrasto gutxi mantendu dira, eta kontzejuko eraikin gehienak berriak dira. Orokorrean dentsitate txikiko eraikuntzak dira nagusi. Etxebizitzez gain, Mutiloagoitin industrialde txiki bat dago, autobidearen ondoan 2000ko hamarkadatik aurrera garaturikoa.
Boraginaceae
Boraginazeoak boraginaceae familiak era askotako zuhaixka, zuhaitz eta belarrak biltzen ditu. Guztira, 2.000 espezie inguru dira, 100 generotan banatuak eta mundu osoan barreiatuak. Boraginazeoen espezie batzuei oroilore deritze.
Mutiloagoiti
Inguru naturala eta kokapena
Mutiloabeiti eta Mutiloagoiti bitartean ehundaka etxebizitza berri eraikitzea aurrikusten da ("Mutiloabitarte" izeneko proiektuaren bidez), eta azkenik bi kontzejuak elkarturik geratu ziren.
Boraginaceae
Azpifamilia hauek bereizten dira:
Mutiloagoiti
Ondarea
San Saturnino parrokia, Erdi Aroan eraiki zela uste den harrizko eraikina da. Dena den, elizaren gaur egungo egitura XVI. mende eta XVII. mendeen artean eginiko birmoldaketa sakonaren ondorio da.
Boraginaceae
Familiako espezie askok hosto bilodunak dituzte, eta biloen ukitua lakarra da, silizio oxidoa eta kaltzio karbonatoa dutelako. Espezie batzuetan, loreen kolorea gorritik urdinera aldatzen da zahartu ahala, antozianinaren eraginez.
Mutiloagoiti
Garraioa
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 3 linea daude:
Boraginaceae
Hauek dira boraginazeoen espezie ezagunenetako batzuk:
Mutiloagoiti
Jaiak eta ospakizunak
Mutiloagoitiko jaiak maiatzeko hirugarren asteburuan ospatzen dira, maiatzaren 21aren inguruan betiere.
Viviez
Viviez Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Viviez udalerrian erroldatutako biztanleak 1.403 ziren. Familiak 689 ziren, horien artean 268 pertsona bakarrekoak ziren (90 bakarrik bizi ziren gizonak eta 178 bakarrik bizi ziren emakumeak), 208 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 130 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 83 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 830 etxebizitza zeuden, 691 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 122 hutsik zeuden. 574 etxeak ziren eta 254 apartamentuak ziren. 691 etxebizitza nagusietatik 470 bere jabearen bizilekua ziren, 205 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 47 etxek bi zituzten, 143 etxek hiru zituzten, 291 etxek lau zituzten eta 206 etxek bost zituzten. 463 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 364 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 208 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 814 ziren, horien artean 586 aktiboak ziren eta 228 inaktiboak ziren. 586 pertsona aktiboetatik 542 lanean zeuden (285 gizon eta 257 emakume) eta 45 langabezian zeuden (18 gizon eta 27 emakume). 228 pertsona inaktiboetatik 88 erretiraturik zeuden, 50 ikasten zeuden eta 90 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Viviez udalerrian 692 unitate fiskal zeuden, 1.365,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.346 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 62 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria, 3 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen eta 1 liburu denda zen.
St. Clair konderria (Alabama)
St. Clair konderria (St. Clair County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ashville and Pell City da. 2010eko zentsuaren arabera 83,593 zituen, 1692,92 kilometro koadroko azaleran.
Euskal estiloko arkitektura
Euskal estiloko arkitektura XIX. mendetik gaur arte Euskal Herriko etxegintza tradizionalean oinarritutako arkitektura estiloa da. Batez ere Euskal Herrian bertan garatutako estiloa da, baina Euskal Herritik kanpo ere ageri da. Gainera, XIX. mende amaieran eta XX. mende hasieran gaina izandako estiloa da, nahiz eta egun ere erabiltzen den.
Frantsesez néo-basque izena hartzen du eta gaztelaniaz, neovasco. Ez da nahastu behar Euskal Arkitekturarekin, Euskal Herriko arkitektura guztia baita, tradizionala izan ala ez.
Sorrera
XIX. mendean, arkitektura estilo eta garaien aztertzearekin batera, arkitektura historizista garatzen joan zen. Horrela garai eta estilo guztietakoak eraikitzen hasi zen. Gainera, abertzaletasuna garatzen joan zen Europa osoan eta, horrekin batera, ‘’nazio eta eskualde estiloak’’ jaio ziren.
Euskal Herrian, abertzaletasunak eta turismoak bultzatua, euskal nortasun adierazi nahian, euskal estiloko arkitektura garatu zen.
Estiloak eta aldaerak
Estilo nagusia Lapurdiko baserrien arkitekturan oinarritzen da. Baina beste hainbat aldarea ere baditu, hala nola, euskal barroko berria edo euskal neo-barrokoa.
St. Clair konderria (Alabama)
Geografia
St. Clair konderriak 1692,92 kilometro koadro ditu. Horietatik 56,3 ura dira. Beste 1636,62 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 49,38 da.
Akzhol Makhmudov
Akzhol Makhmudov, (Aravan Distritoa, Kirgizistan, 1999ko apirilaren 15a), 77 kiloko borroka greko-erromatarrean lehiatzen den kirolari kirgizistandarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen borroka greko-erromatarrean, Kirgizistanen izenean; Tamás Lőrincz hungariarraren atzetik eta Shohei Yabiku japoniarraren eta Rafig Huseynov azerbaijandarraren aurretik.
Gotarzes I.a
Gotartzes I.a Partiako errege izan zen K.a. 95 eta K.a. 88 bitartean. Priapatioren biloba zen.
Bi erregegaiek, atzerritar lehiakide bati aurre egin behar izan zioten, Tigranes II.a Handiari, hain zuzen, nork "70 haranak" berreskuratu zituen, Tigrisen ezkerreko ertza okupatu zuen eta Gordiana eta Adiabene kendu zizkion Partiar Inperioari Median sartu aurretik. Erregeen errege titulua eman zion bere buruari K.a. 83an.
Gotartzes modu naturalean hil zen Orodes Mesopotamia erdialdeagatik borrokatzeko prestatzen ari zenean.
Viviez
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bellaguarda
Bellaguarda Kataluniako udalerria da, Garrigues eskualdean eta Lleidako probintzian kokatuta dagoena. 17,14 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 336 biztanle zituen.
Saint-Antoine-Cumond
Saint-Antoine-Cumond Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Antoine-Cumond udalerrian erroldatutako biztanleak 386 ziren. Familiak 176 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 254 etxebizitza zeuden, 183 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 238 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 183 etxebizitza nagusietatik 141 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 70 etxek bost zituzten. 161 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 220 ziren, horien artean 135 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 135 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (68 gizon eta 56 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Antoine-Cumond udalerrian 182 unitate fiskal zeuden, 382 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.385 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak eta 1 argiketaria.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Saint-Antoine-Cumond udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 832 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nora (Italia)
Nora aurre-erromatar eta erromatar hiria izan zen, Pulatik gertu dagoen penintsula batean, Sardinian zegoena. Hasieran feniziar kolonia, erromatarrek kartagotarren eskuetatik hartu zuten K.a. 238an. VIII. mendean hustu zuten.
Malcolm I.a Eskoziakoa
Malcolm I.a Eskoziakoa edo Malcolm MacDonald (Máel Coluim mac Domnaill), (900, Eskozia - 954, Eskozia), Piktoen erregea eta Eskoziako Erresumako zortzigarren erregea izan zen, garai hartan Alba izenaz ezagutzen zena.
Biografia
945ean, Edmundo I.a Ingalaterrakoak Olaf errege bikingoa (Amlaíb Cuaran) kanporatuz Strathclyde Erresuma konkistatu zuen, baina lurraldearekiko eskubideak Malcolm I.ari eman zizkion. Horren ordez, elkarri laguntza emateko hitzarmen bat sinatu zuten. 950an Olaf erregeak berriz konkistatu zuen hegoaldea eta orduan Malcolmek Northumbria eraso zuen "jende eta abere ugari hartuz" kroniken arabera.
954an hil zen borrokan ari zela eta Ionan lurperatu zuten.
Norman Schwarzkopf
Biografia
West Point Akademian egin zituen militar-ikasketak. Gero, Hego Kaliforniako Unibertsitatean, master bat egin zuen urrutiko kontrolez gidaturiko misilen ingeniaritzan. Vietnamgo Gerran Saigongo gobernuaren aholkulari izan zen, eta hango soldaduen prestakuntza-lanetan aritu zen. 1965ean, komandante izendatu zuten, eta Asiako Hego Ekialdeko Gerran parte hartu zuen. Aurrerago, Fort Stewarteko (Georgia) infanteria mekanizatuko 24. dibisioko komandante gisa, 1983an Karibeko Grenada uhartea inbaditu zuen armadako bigarren burua izan zen. 1988an, United States Central Command delakoaren (Estatu Batuetako Aginte Nagusia) ardura hartu zuen; aginte horren helburua Ekialde Hurbila, Asia Mendebaldea eta Afrika Ekialdea kontrolpean edukitzea da.
Zortzi hilabetez armada aliatuaren buru izan ondoren, apirilaren 21ean Tampara itzuli zen, eta abuztuaren 30ean, armadan hogeita hamabost urtez aritu ondoren, erreserbara pasatu zen. Domina asko irabazi ditu: Ingalaterrako Elisabet II.a erreginak bosgarren izar sinbolikoa eman zion (Estatu Batuetako Kongresuak ukatzen diona, Desertuko Hartza Estatu Batuetako elezaharretako militarrekin ez berdintzeagatik) eta Ohorezko Zaldunaren Ordena, 1991ko maiatzean. Estatu Batuetako lehendakari George Bushek Askatasunaren Domina eman zion, 1991ko uztailean. Kuwaiteko emir Jaber Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah-k Urrezko Domina ezarri zion, herrialde hartako ohorezko sari nagusia. Ohorezko Legioaren Ordenaren Domina eman zioten eta ohorezko lehen mailako legionario izendatu zuten, 1991ko uztailean. Halaber, Ellis Island-en Ohorezko Domina eman zioten, Estatu Batuetara joandakoen edo haien seme-alaben adorea saritzen duena.
Erretiratu eta gero, autobiografia bat idatzi zuen, It Doesn't Take a Hero, 1992an argitaratua. Analista militar gisa lan egin zuen, batez ere Irakeko inbasioan, 2003an.
Phrynomedusa fimbriata
Phrynomedusa fimbriata Phrynomedusa generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Alice Kyteler
Alice Kyteler (Kilkenny konderria, 1280ko urriaren 31 - 1325 baino beranduago) Irlandako noble hiberno-normandiarra izan zen, Irlandan sorginkeriaz kondenatua izan zen lehenengoa.
Biografia
Alice Kyteler Kilkenny konderriko Kyteler Etxeko alaba bakarra izan zen. William Outlaw merkatari eta prestamistarekin ezkondu zen eta 1302an hil zenean Adam le Blund prestamistarekin ezkondu zen. Une hartan biek sorginkeriaz lehenengo senarra hil zutela esan zen baina salaketak ez zuen aurrera ein. 1309an Richard de Valle terratenientearekin ezkondu zen aurrekoa hiltzean eta 1316an berriz alargundu ondoren laugarrenez ezkondu zen Sir John Le Poer-ekin. 1324an laugarren senarra gaixotu egin zen eta Alicek pozoindu zuela zabaldu zuen honek Sir John Le Poer hil zenean aurreko ezkontza batetik zituen semeek sorginkeriaz salatu zuten eta aurreko senarren heriotzak jarri zituzten froga gisa. Jesukristo eta elizaren fedeari uko egin ziola esan zuten, baita deabruari animaliak sakrifikatu zizkiola ere.
1324an bertan Ossoryko apezpikua zen Richard de Ledrede-ren aurrean aurkeztu zen auzia eta honek Alice Kytelerren atxiloketa agindu zuen. Alicek ordea, bere influentziak erabiliz Ledrede bera gartzelaratzea lortu zuen. Hilabete batzutan zehar bertan behera gelditu zen prozesua, baina azkenean bere neskameetako batek (Meatheko Petronila) torturapean Kytelerren sorginkeria aitortu zuen. Alice Kytelerrek Irlandatik alde egin zuen orduan, ziurrenik Ingalaterrara, baina beraren inguruko aipamen berririk ez da ezagutzen. Meatheko Petronila flagelatua izan zen eta 1324ko azaroaren 3an sutan exekutatua.
Literatura
Irlandako literaturan agertzen den pertsonaia da Lady Alice Kyteler.
Urosticte ruficrissa
Urosticte ruficrissa Urosticte generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Shelby konderria (Alabama)
Shelby konderria (Shelby County) Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Columbiana da. 2010eko zentsuaren arabera 195,085 zituen, 2096,66 kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Shelby konderriak 2096,66 kilometro koadro ditu. Horietatik 63,7 ura dira. Beste 2032,96 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 93,05 da.
Amaia Saizar
Biografia
Hamasei urte zituela, Trigo Limpio taldea sortu zuen Iñaki de Pablo eta Luis Carlos Gilekin batera. Arrakasta izan ondoren, 1984an utzi eta Bravo taldea sortu zuen. Talde honetan Espainia ordezkatu zuten urte hartako Eurovision Abesti Txapelketan "Lady, Lady" abesten.
1989an Venus eta 1996an Txarango musika taldeak sortu zituen, beste bi albumak argitaratuz.
Leiferde
Leiferde Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nesle-l'Hôpital
Nesle-l'Hôpital Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 66 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 78 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 66 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren eta 30 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Zolia
Zolia Aranguren udalerriko kontzejua da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 36 biztanle ditu.
Historia
Biztanleria hazkunde handia izan zuelako Mutiloabeitira mugitu baino lehen Aranguren ibarreko udalburua izan zen; bederatzi herrien erdialdean dago.
Yoshino mendia
Yoshino mendia (比叡山) Japoniako Nara prefeturako mendia da. 2004. urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen mendia bera eta bertako tenpluak Kii mendizerrako toki eta erromes bide sakratuak multzoan.
Clara Schumann
Clara Schumann, jaiotze-izena Clara Josephine Wieck Tromlitz (Leipzig, Alemania, 1819ko irailaren 13a - Frankfurt am Main, Alemania, 1896ko maiatzaren 20a), XIX. mendeko pianista eta musikagile gailena izan zen. Europar publikoak Franz Liszten (1811-1886) edota Sigismund Thalbergen (1812-1871) maila berekotzat hartzen zuen.
Aphyosemion thysi
Aphyosemion thysi Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Clara Schumann
Biografia
Clara, Friedrich Wieck-en eta Mariane Tromlitz (gero Marianne Bargiel bigarren ezkontzaz) alaba txikiena izan zen. Txikitatik ikasi zuen musika, haren aita piano-irakaslea baitzen. Aitarekin batera pianoa, biolina, teoria, harmonia, kantua, konposizioa, instrumentazioa eta kontrapuntua landu zituen. Pianoa bereziki 4 urterekin hasi zen ikasten. Aita oso gogorra izan zen alabarekin eta horrek eztabaidak sortu zituen gurasoen artean. Clararen ama Leipzig-eko abeslari famatua zen. Clarak bere lehenengo estreinaldia 9 urterekin egin zuen, 1828ko urriaren 20ean Leipzig-eko Gewandhaus-ean (bere amak kontzertuak ematen zituen tokian). Urte berean, Ernst Caruseko Leipzigeko etxean jardun zuen, Colditzeko gazteluko ospitale psikiatrikoko zuzendaria zena. Han, piano-jole gazte trebe bat ezagutu zuen, Robert Schumann, musika-jaialdira gonbidatu zutena eta bederatzi urte zaharragoa zena. Schumannei hainbeste gustatu zitzaion Clararen interpretazioa, amari ikasteko, Clararen aitarekin musika-eskolak hartzeko, baimena eskatu ziola. Eskolak hartzen ari zela, gela bat alokatu zuen Wieck-en etxean, eta gutxi gorabehera urtebete geratu zen han. Clarak 18 urterekin Robertekin ezkontzeko baimena eskatu zion aitari baina aitak ezetz esan zion. 3 urte beranduago, gortera joan eta auzitara eraman ondoren, Robert eta Clara ezkondu egin ziren. Orduan, musikagile lana utzi eta kontzertuak bakarrik egiten zituen, familia zaindu ahal izateko. Clarak eta Robertek 8 ume eduki zituzten.
Yoshino mendia
1714 urtean 1000 gereziondo zeuden oinarrian, 1000 erdialdean, 1000 gailurrean eta beste 1000 tenpluaren barnean. Sakura ikusgarria izatearen fama du Yoshino mendiak.
Clara Schumann
Interpretatzaile
Interpretatzaile gisa famatua egin zen, batez ere, Bach, Mozart, Beethoven eta senarraren lanak jotzen.
Yoshino mendia
Literatura
X mendean Kokin Wakashū poema liburuan aipatzen da, bai eta Ogura Hyakunin Isshu antologian ere.
Clara Schumann
Interpretatzaile
Johannes Brahmsek bikotea ezagutu zuen 1853an, 20 urte zituenean, eta Clararekin adiskidetasun handia izan zuen bizitza osoan zehar. Urte horretan bertan ezagutu zuen Joseph Joachim biolinistak askotan lagundu zion Clarari bere kontzertuetan. Clara Schumann Erresuma Batuan ibili zen lehen aldiz 1856ko apirilean, senarrik gabe, gaixorik zegoen eta. London Philharmonic Societyben kontzertu batean jotzeko gonbita egin zion William Sterndale Bennett zuzendariak, Roberten lagun onak. Robert Schumann urte horretan hil zen Bonn-etik gertu zegoen klinika batean. 2 urte lehenago kolapso mental bat izan zuen eta bere borondatez sartu zuten klinika horretan. Hortik aurrera, Brahmsekin zuen adiskidetasuna areagotu zen. 1865tik aurrera, Londresen kontzertu ugari eman zituen, eta bidaia bakoitzean Franklin Taylor piano-jotzaileari estiloa hobetzen laguntzen zion. 1878an piano-irakasle izendatua izan zen Frankfurteko kontserbatorioan.
1896ko martxoaren 20ean garuneko isuri bat izan zuen eta urte bereko maiatzaren 26ean hil egin zen 76 urte zituela.
Arrakasta Vienan
1833an pianorako kontzertu bat hasi zuen, 1835ean amaitu eta 1837an argitaratu zena. Felix Mendelssohn eta Frédéric Chopin ere ezagutu zituen. 1837ko abendutik 1838ko apirilera, 18 urte zituela, Wieckek hainbat emanaldi egin zituen Vienan. Franz Grillparzer Austriako poeta dramatiko nagusiak poema bat idatzi zuen, «Clara Wieck eta Beethoven» izenekoa, Ludwig van Beethovenen Appassionata sonata jotzen entzun ondoren, emanaldi horietako batean. Benedict Randhartinger Franz Schuberten lagunak konpositorearen Erlkönig-en kopia autografiatua eman zion, «Clara Wieck artista ezagunari» eskainita. Frédéric Chopin-ek Franz Liszt-i deskribatu zion bere interpretazioa. Wieck-en kontzertu batera joan zen, eta, ondoren, Parisko Revue et Gazette Musicale-n argitaratu zen gutunean goraipatu zuen, eta, gero, itzulpengintzan, Leipzig-eko Neue Zeitschrift fr aldizkarian. Martxoaren 15ean, Clara Königliche und Kaiserliche Österreichische Kammer-virtuosin («Real eta Inperial Ganbera Austriarraren birtuosoa») izendatu zuten, Austriako musika-ohorerik gorena.
Vienako errezitaldiak deskribatzen zituen musika-kritika anonimo batek esan zuen:
«Artista honen agerpena garai bat izan daiteke... Bere esku sortzaileetan, pasarte arruntenean, motiborik errutinazkoenak esanahi bat hartzen du, kolore bat, arte kontsumituena dutenek bakarrik eman dezaketena».
Egunerokoa
Ezkondu ostean, bikoteak egunkari musikala, pertsonala eta bikotearena izan zituen. Egunerokoaren lehen sarreran, Robertek adierazi zuen familiako bizitza pertsonalaren autobiografia bat izan behar zuela, bereziki bikotekidearena, eta arteetan zuten desio eta lorpenena. Bere ahalegin artistikoen eta hazkundearen erregistro gisa ere funtzionatu zuen. Clarak erabat onartu zuen egunerokoa konpartitzea, sarrera ugariek erakusten duten bezala. Senarrarekiko maitasun leiala erakusten du, bi bizitza arte batean konbinatzeko desioarekin, bizitza osoko helburu horrek arriskuak ekartzen zituen arren.
Musikagile
Garai hartan, ohikoa zen konpositoreek beren lanak jotzea, hala nola Liszt eta Chopin. Baina Robert Schumannek esku batean min hartu zuen, bere asmakizun bat erabiltzen saiatzean, horrekin pianoa jotzeko artea hobetuko zuela uste baitzuen, eta piano-jole birtuoso bihurtzeko itxaropenak ahaztu behar izan zituen; beraz, musika idazten eta kritika musikala egiten aritu zen. Clarak, oso gaztetatik, jendaurrean jo zituen Roberten lanak. Hasieran, pianorako eta ganbera-talde txikietarako bakarrik idatzi zituen, baina konpositore gisa arrakasta izan zuen Lehen Sinfoniarekin eta ganbera-obrekin. Handik gutxira, bikoteak abesti-multzo bat idatzi zuen, eta Robertek Clarari ezkutatu zion, ezkontzaren lehen urteurrenean aurkezteko. Hala, Zwölf Lieder auf F. Rückerts Liebesfrühling op-en 12 abestietatik. 12 (op. Roberten 37, hiru Clararenak dira. Roberten lanak esanahi estramusikalez beteta daude, non Clara etengabe agertzen den. Adibide bat Inauteriak op. 9, non pieza bat baitago, hain zuzen ere «Chiarina» deritzona, eta, «Chiara» edo «Zilia» bezala, Robertek Clarari egiten zion erreferentzia. Roberten lan asko emazteari eskaini zizkion. Era berean, Leipzigen, 1846an, senarraren Pianorako eta orkestrarako kontzertua mi menorrean eman zuen.
Bikoteak elkartuta jarraitu zuen, bai familia-bizitzan, bai bere karreretan. Bere obra asko estreinatu zituen, hasi pianorako bakarrik egindako lanetatik eta Roberten orkestra-obren pianorako bertsioetaraino. Sarritan, etxeko finantzez eta gai orokorrez arduratu zen. Bere erantzukizunaren zati batean dirua irabazten zuen kontzertuak emanez, nahiz eta bizitza osoan zehar jotzen jarraitu zuen, ez diru-sarrerengatik bakarrik, baizik eta formazio eta natura aldetik artista zelako. Familiaren betebeharren karga handitu egin zen denborarekin, eta artista izateko gaitasuna murriztu. Konpositorearen emazte loretsu gisa, bere aurrera egiteko miaketetan mugatuta zegoen.
Sema-alabak
Clarak eta Robert Schumannek zortzi seme-alaba izan zituzten: Marie (1841-1929), Elise (1843-1928), Julie (1845-1872), Emil (1846-1847), Ludwig (1848-1899), Ferdinand (1849-1891), Eugenie (1851-1938) eta Felix. Ludwigek aitak bezalako gaixotasun mentala zuen, eta, Clararen hitzetan, azkenean «bizirik lurperatu» behar izan zuten erakunde batean.
Schumannek Joseph Joachim biolin-jotzailea ezagutu zuten lehen aldiz 1844ko azaroan, 14 urte zituela. Urtebete geroago, Clara Schumannek bere egunerokoan idatzi zuen 1845eko azaroaren 11n kontzertu batean «''Joachim txikiari asko gustatu zitzaion. Felix Mendelssohnen biolinerako beste kontzertu bat jo zuen, zoragarria dela esaten baita''».
Clarak bortizkeriatik erreskatatu zituen seme-alabak Dresdeko maiatzeko Altxamenduan, 1849an. Maiatzaren 3ko gauean, Robertek eta Clarak entzun zuten Dresden iraultza hasi zela Federiko Augusto II.a Saxoniakoaren aurka, «Alemaniako konfederazio baterako konstituzioa» ez onartzeagatik. Familiako kide gehienak joan ziren eta «auzokoen segurtasun-brigada» batean ezkutatu ziren, baina maiatzaren 7an, «ausart», Dresdera itzuli zen, neskamearekin geratu ziren hiru seme-alabak erreskatatzera, eta gizon armatu batzuei desafio egin zien. Gero hiritik atera zen berriro eremu arriskutsuetatik. 1853ko maiatzean, senar-emazteek Joseph Joachimi entzun zioten bakardadea jotzen Beethovenen Biolinerako kontzertuan. Berak idatzi zuen «amaiera batekin, sentimendu poetikoaren sakontasunarekin, bere arima osoarekin nota bakoitzean, hain idealki, ez zuela inoiz horrelako biolina jotzen entzun, eta benetan esan dezaket inoiz ez dudala jaso bertutetsuen hain inpresio ezabaezina». Adiskidetasun iraunkorra izan zen Clara eta Josephen artean, eta berrogei urte baino gehiago iraun zuen. Schumannek 238 kontzertu baino gehiago eman zituen Joachimekin Alemanian eta Britainia Handian, beste edozein artistarekin baino gehiago. Biak bereziki ezagunak izan ziren Beethovenen biolinerako sonatak jotzeagatik
1854ko otsailean, Robert Schumannek buru-kolapsoa izan zuen, bere buruaz beste egiten saiatu zen eta, berak hala eskatuta, erietxe batean sartu zuten Endenichen, Bonnetik gertu, eta han egon zen bere bizitzako azken bi urteetan. 1854ko martxoan, Brahms, Joachim, Albert Dietrich eta Julius Otto Grimmek denbora eman zuten Clara Schumannekin, harentzat musika jotzen eta harekin tragediaren gogoa entretenitzeko. Brahms-ek piano-pieza pribatu batzuk konposatu zituen kontsolatzeko: lau piano-pieza eta Robert Schumannen gai bati buruzko bariazio-multzo bat, non urtebete lehenago ere aldaketak idatzi baitzituen, op. 20. Brahmsen musika ez zegoen argitaratzeko, berarentzat bakarrik baizik. Geroago, Brahms-ek modu anonimoan argitaratzea pentsatu zuen, baina, azkenean, Lau balada piano op gisa argitaratu ziren. Robert Schumannen gai bati buruzko aldaketak, op. 9. Konpositoreak senar-ermazteei eskaini zizkien aldaketak, eta Robert laster alta ematea eta familiarekin elkartzea espero zuen. Robert Schumannek erakundean eman zituen bi urte osoetan, emazteari ez zioten bisita egiten utzi; Brahms-ek, berriz, bisita erregularra egiten zion. Robert heriotzatik hurbil zegoela ikusi zutenean, azkenean ikusi ahal izan zuen. Berak aitortu zuen eta hitz gutxi batzuk besterik ezin izan zituen esan. Robert Schumann bi egun geroago hil zen, 1856ko uztailaren 29an.
Clara izan zen familiarentzako diru-iturri nagusia, eta senarra ospitaleratu eta hil ondoren bakarra. Kontzertuak eman eta irakatsi egin zuen, eta bere kontzertu-bira gehienak antolatu zituen. Giltza-ama bat eta sukaldari bat kontratatu zituen etxea mantentzeko bira luzeetan kanpoan zegoen bitartean. Marie alaba zaharrenak laguntza handia eman zion amari, eta etxeko sukaldari-postua hartu zuen. Halaber, Brahms-ek bidalitako gutunak erretzen ez segitzeko esan zion Mariek amari, hark suntsitzeko eskatu bazion ere. Beste alaba bat, Eugenie, piano-jotzailea, gazteegia zen aitaz oroitzeko hil zenean, eta Erinnerungen (Memoriak) liburua idatzi zuen, 1925ean argitaratua, gurasoen harremanaz eta Brahms-ez hitz egiten zuena. Senarra ez ezik, lau seme-alaba ere hil ziren. Emil, bere lehen semea, 1847an hil zen, urtebete zuela. Julie alaba 1872an hil zen, eta 2 eta 7 urteko bi haur txiki utzi zituela, gero amonak hazi zituenak. 1879an, Felix semea 24 urterekin hil zen. 1891n, Ferdinand semea 41 urterekin hil zen, eta seme-alabak amaren zaintzapean utzi zituen.
Kontzertu-birak
Clara Schumann Erresuma Batuan ibili zen lehen aldiz 1856ko apirilean, senarra bizi zen artean, baina ezin zuen bidaiatu. London Philharmonic Societyren kontzertu batean jotzeko gonbita egin zion William Sterndale Bennett zuzendariak, Roberten lagun onak. Atsekabetuta zegoen entseguetarako denbora gutxirekin: «Hemen saiakuntza deitzen diote pieza bat behin ukituz gero». Erresuma Batuko «artista» musikalak «euren burua beheragoko gisa tratatzen uzten dute» idatzi zuen. Hala ere, pozik zegoen Carlo Alfredo Piatti biolontxelo-jole italiar famatuari entzun zionean, eta «tonu bat, erritmo bat, ziurtasun bat, inoiz entzun ez zuen bezala» jo zuen. 1856ko maiatzean, Wylde doktoreak zuzendutako New Philharmonic Society delakoarekin interpretatu zuen Pianorako kontzertua bere senarraren txikienean, Clarak esan zuenez «saiakera beldurgarria zuzendu zuen» eta «ezin izan zuen azken mugimenduaren erritmoa hartu». Hala ere, Londresera itzuli zen hurrengo urtean, eta Erresuma Batuan jarraitu zuen hurrengo 15 urteetan.
1857ko urritik azarora bitartean, Clarak eta Joachimek emanaldi bira bat egin zuten Dresde eta Leipzigera. Londresko St. James's Hall-ek, 1858an inauguratu zenak, ganbera-musikako «Herri-itunak» antolatu zituen. Joachim Londresera joan zen urtero 1866tik aurrera. Schumannek urte asko eman zituen Londresen, Joachim eta Piattiren «Herri-itunak»en parte hartuz. Joseph Ries bigarren biolin-jotzailea, Ferdinand Ries konpositorearen anaia, eta J.B. Zerbini biolinjolea kontzertu-programa beretan jotzen zuten. George Bernard Shaw dramagile eta musika-kritikari ezagunak idatzi zuen «Herri-itunak» asko lagundu zutela Erresuma Batuan musika-gustua zabaltzen eta argitzen.
1867ko urtarrilean, Schumannek Edinburgo eta Glasgow zeharkatu zituen, Joachim, Piatti, Ries eta Zerbinirekin batera. Bi ahizpa, Susanna eta Louisa Pyne, Ingalaterrako opera-konpainia bateko kantari eta gerenteak, eta Saunders izeneko gizon bat, moldaketa guztiak egin zituzten. Bere alaba zaharrenak, Mariek, lagundu zion, eta Mánchesterretik Rosalie Leser lagunari idatzi zion Edinburgon pianista «txalo itzelekin hartu zuten eta bis bat eman behar izan zuen, Joachimek bezala. Piatti ere oso maitea da beti». Mariek hauxe idatzi zuen: «Bidaia luzeenetarako 'egongela' (automobila) izan genuen, erosotasunez besaulki eta sofekin hornitua... bidaia oso erosoa izan zen». Orduko honetan, musikariak ez ziren beheragoko gisa tratatu.
Schumannek gogotsu jo zuen 1870 eta 1880ko hamarkadetan. Alemanian luze eta maiz interpretatu zuen, eta konpromisoak hartu zituen Austrian, Hungarian, Belgikan, Herbehereetan eta Suitzan. Urteroko kontzertu-birekin jarraitu zuen (Ingalaterran barrena). Horietako 16 1865 eta 1888 artean egin zituen, sarritan Joachim biolin-jotzailearekin.
Kontzertu emanaldietatik atseden hartu zuen, 1874ko urtarrilean hasi zena, eta Ingalaterrako ohiko bira bertan behera utzi zuen besoan izandako lesio baten ondorioz. Uztailean, mediku bati galdetu zion, eta hark, besoa masajeatu ondoren, egunean ordubete bakarrik egiteko gomendatu zion. Urte osoan atseden hartu zuen, 1875eko martxoan kontzertuen agertokira itzuli aurretik. Ez zen erabat berreskuratu, eta neuralgia gehiago izan zuen bere besoan maiatzean berriz ere, eta esan zuen «ezin zuela bere besoagatik idatzi». 1875eko urrirako, Alemanian beste bira bat hasteko adina berreskuratu zen.
Pianoko bakarlari, ganbera-musika eta kantarien akonpainamenduez gain, sarritan orkestrekin jo zuen. 1877an, Berlingo Beethovenen Pianorako Bosgarren Kontzertua interpretatu zuen, Woldemar Bargielen zuzendaritzapean. Bargiel amaren aldetiko erdi-neba zen, eta arrakasta izugarria izan zuen. 1883an, Beethovenen Fantasia korala interpretatu zuen Berlingo Orkestra Filarmoniko sortu berriarekin, eta gogo biziz egin zen, nahiz eta aurreko egunean eskailera batetik erorita min handiz mindutako eskuarekin jotzen ari zen. Geroago, urte hartan, Beethovenen Pianorako Laugarren kontzertua jo zuen, bere kadentziekin, Joachim orkestran bertan zela, arrakasta handiz berriro ere.
Irakaskuntza
1878an, Clara izendatu zuten Frankfurteko Hoch kontserbatorio berriko pianoko lehen irakasle. Stuttgart, Hannover eta Berlinen beste eskaintza batzuen artean aukeratu zuen hiria, Joachim Raff zuzendariak bere baldintzak onartu baitzituen: ezin zuen egunean ordu edo ordu eta erdi baino gehiago irakatsi, etxean erakutsi eta lau hilabeteko oporrak eta denbora librea zituen neguko ibilbide laburretarako. Bi laguntzaile eskatu zituen, Marie eta Eugenie alabak.
Fakultateko emakume bakarra zen. Bere ospeak atzerriko ikasleak erakarri zituen eta ikasle aurreratuei bakarrik irakatsi zien, gehienak emakume gazteak; bere bi alabek, berriz, hasiberriei. Karrera musikala egin zuten 68 ikasle ezagunen artean Natalia Janotha, Fanny Davies, Nanette Falk, Amina Goodwin, Carl Friedberg, Leonard Borwick, Ilona Eibenschütz, Adelina de Lara, Marie Olson eta Mary Wurm zeuden. Kontserbatorioak hainbat ekitaldi egin zituen bere 50. urteurrena ospatzeko 1878an agertokian eta karreraren 60. urteurrena hamar urte geroago. 1892 arte aritu zen irakasten, eta hein handi batean lagundu zuen pianoa interpretatzeko teknika modernoa hobetzen.
Azken urteak
1885ean, Schumannek Mozarten 'Pianorako kontzertua re minorrean' interpretatu zuen, Joachimen zuzendaritzapean, eta berriz ere bere kadentziak jo zituen. Biharamunean, Bargielen zuzendaritzapean jo zuen senarraren pianorako kontzertua. «Uste dut inoiz baino freskoagoa izan naizela», idatzi zion Brahmsi, «Kontzertuan asko gustatu zitzaidana izan zen Woldemarri haren norabidea eman ahal izatea, urteetan aukera hori irrikatu baitzuen».
1891ko martxoaren 12an jo zuen bere azken kontzertu publikoa Frankfurten. Brahmsen Haydnen gai bati buruzko bariazioak, bi pianorako bertsioan, interpretatu zituen azken lana James Kwastekin izan zen. 1896ko martxoaren 26an garuneko isuri bat izan zuen eta maiatzaren 20an hil zen 76 urte zituela. Bonnen lurperatu zuten Alter Friedhof-en, Robertekin batera, bere nahiaren arabera.
Big Sand
, 'Sannda Mhòr', Eskoziako baserriz osatutako urruneko etxalde txiki bat da, Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutian.
Clara Schumann
Errepertorioa interprete gisa
Schumann nazioarteko kontzertu-pianista ospetsua izan zen. 1831 eta 1889 bitartean, Europa osoko emanaldien 1.300 kontzertu-programa baino gehiago gorde dira. Robert Schumannen eta beste garaikide batzuen (Brahms, Chopin eta Mendelssohn) lanen alde egin zuen. Schumanntarrak Chopinen miresleak ziren, batez ere "Là ci darem la mano"ri buruzko bariazioak, eta berak interpretatu zuen pieza. 14 urte nituenean eta haren senarrak 23 hauxe idatzi zion: ''Bihar, hain zuzen ere, hamaiketan puntuan, Chopinen Bariazioen adagioa joko dut, eta, aldi berean, zugan pentsatuko dut arreta handiz, zugan bakarrik. Orain, gauza bera egitea eskatzen dut, gu ikusi eta espirituan egon gaitezen.'' Lehen urteetan, aitak aukeratutako errepertorioa deigarria zen eta garaiko estilo komunean, Friedrich Kalkbrenner, Adolf von Henselt, Sigismund Thalberg, Henri Herz, Johann Peter Pixis, Carl Czerny eta bere konposizioen lanekin. Konpositore barrokoen konposizioak ere sartu zituen, hala nola Domenico Scarlatti eta Johann Sebastian Bach, baina bereziki interpretatu zituen Chopin, Mendelssohn eta haren senarraren musika garaikidea, 1850eko hamarkadara arte ez baitzen ospetsu egin.
Nesle-l'Hôpital
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 121 ziren, horien artean 86 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 86 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (46 gizon eta 30 emakume) eta 10 langabezian zeuden (1 gizon eta 9 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Clara Schumann
Errepertorioa interprete gisa
1835ean, Leipzigeko Gewandhaus orkestrarekin jo zuen pianorako kontzertua, Mendelssohnen zuzendaritzapean. 1845eko abenduaren 4an, bere senarraren pianorako kontzertua estreinatu zuen Dresden. Brahmsen aholkuari jarraituz, Mozarten Piano kontzertua do minorrean, Hannover-en eta Leipzig-en. Interprete-lanetan eman zituen urte landuenak 1856 eta 1873 bitartean izan ziren, Robert hil ondoren. Denboraldi horretan, interprete gisa arrakasta izan zuen Erresuma Batuan; Beethovenen Piano Maiorrerako Kontzertuaren 1865eko interpretazioari txalo ugari eman zitzaizkion. Ganbera-musika gisa, sarritan kontzertuak ematen zituen Joseph Joachim biolin-jotzailearekin. Ondorengo lasterketan, sarritan joaten zen kantariekin, emanaldietan.
Nesle-l'Hôpital
Diru sarrerak
2009an Nesle-l'Hôpital udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 179 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.918 euro zen.
Clara Schumann
Konposizioak
Aitak eman zion musika hezkuntza zabalaren parte gisa, Clara Wieckek konposatzen ikasi zuen, eta, haurtzarotik adin ertainera, produkzio ona egin zuen. Clarak hauxe idatzi zuen:
Nesle-l'Hôpital
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa batena zen.
Clara Schumann
Konposizioak
«Konposatzeak plazer handia ematen dit... ez dago sorkuntzaren poza gainditzen duen ezer, nahiz eta haren bidez norberak bere burua ahazteko orduak irabazten dituelako, soinu-mundu batean bizi denean».
Nesle-l'Hôpital
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen.
Clara Schumann
Konposizioak
Haren op. 1 Quatre Polonaises pour le pianoforte izan zen, 1831n konposatua eta op. 5 Quatre pièces caractéristiques en 1836, pianoko pieza guztiak emanaldietarako. Pianorako kontzertua 14 urte zituela idatzi zuen, bere senarraren laguntzarekin. Pianorako bigarren kontzertu bat prestatu zuen, baina «Konzertsatz» bat bakarrik atera zuen bizirik 1847an fa minorrean.
Nesle-l'Hôpital
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Clara Schumann
Konposizioak
Clara Schumannen musika gehiena ez zuen inoiz beste inork interpretatu, eta hein handi batean ahaztu egin zen, 1970eko hamarkadan berpiztu zen arte. Gaur egun bere konposizioak gero eta interpretatuagoak eta grabatuagoak dira.
Editore
Robert Schumannek Breitkopf & Härtel argitaletxerako idatzitako lanen argitaletxe baimendua izan zen Schumann, Brahmsen eta beste batzuen laguntzarekin. Domenico Scarlattiren 20 sonata, 1885ean senarraren gutunak (Jugendbriefe) eta pianorako lanak digitazioarekin eta bestelako jarraibideekin (Fingersatz und Vortragsbezeichnungen) argitaratu zituen 1886an.