cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahatma Gandhi
Indiaren independentziarako funtsezko eginkizuna egin zuen, baina Pakistan banatu izanak asko desanimatu zuen. Independentziaren ondoren, Gandhi Indiako gizartea eraldatzen saiatu zen eta maila behereneko kastak integratzeko ahalegina egin zuen (shudrá edo esklaboak, pariak edo ukiezinak eta mlecha edo barbaroak), nekazari guneak garatzen saiatu zen bezalaxe. Ez zituen Indiaren independentziaren ondoren etorri ziren erlijio istiluak ontzat hartu; aitzitik, hinduen lurraldeetako musulmanak defendatu zituen. Horregatik, 1948ko urtarrilaren 30ean, 78 urte zituela, Nathuram Godsek, indiar integrista fanatikoak hil zuen. Errautsak Ganges ibaira bota zituzten.
Germolles-sur-Grosne
Etxebizitza
2007an 69 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 64 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 53 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 11 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mahatma Gandhi
Haren printzipioek gerora arrazismoaren aurka eta demokraziaren alde borroka egin izan duten pertsonaia ugari inspiratu zituzten; besteak beste, Martin Luther King, Jr. eta Nelson Mandela.
Germolles-sur-Grosne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Mahatma Gandhi
Gaztaroa
Mohandas Karamchand Gandhi 1869ko urriaren 2an jaio zen, Guhindu Modh Baniya familia hinduan, Porbandar hirian, Kathiawar penintsulako kostaldeko herria. Aita Karamchand Porbandarreko diwan edo ministro nagusia zen, eta lau aldiz ezkondu zen. Haren lehen bi emazteak gazte hil ziren, bakoitza alaba batez erditu ondoren, eta hirugarren ezkontza seme-alabarik gabekoa izan zen. 1857an, Karamchandek hirugarren emazteari baimena eskatu zion berriro ezkontzeko. Horrela ezkondu zen Putlibairekin, eta hiru seme-alaba izan zituzten hurrengo hamarkadan: lehen seme Laxmidas 1860an; Raliatbehn alaba 1862an; Karsandas bigarren semea 1866an, eta 1869ko urriaren 2an, azken semea, Mohandas.
Familiaren jatorri erlijiosoa eklektikoa zen. Aita hindua zen, eta ama familia hindu batekoa. Oso jainkotiarra zen eta harengan izugarrizko eragina izan zuen, "eguneroko otoitzik gabe otorduak hartzea pentsatzen ez zuena... boto gogorrenak hartuko zituen, eta zalantzarik gabe mantendu. Bi edo hiru baraualdi jarraian mantentzea ez zen ezer berarentzat."
Bederatzi urte zituela, Rajkoteko tokiko eskolan sartu zen, bere etxetik gertu. Han, aritmetika, historia, gujaratera eta geografia landu zituen, eta ondoren batxilergoa. Batez besteko ikaslea zen, sari batzuk irabazi zituen, baina lotsatia eta isila zen, jolasetan interesik ez zuelako. Haren laguntzaile bakarrak liburu ak eta eskola ikasgaiak ziren.
Germolles-sur-Grosne
Diru sarrerak
2009an Germolles-sur-Grosne udalerrian 51 unitate fiskal zeuden, 128 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.900 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 jatetxe.
Miguel Luis Amunátegui
Miguel Luis Amunátegui Aldunate (Santiago, 1828ko urtarrilaren 11 - IB., 1888ko urtarrilaren 22a) Txileko historialari eta politikaria izan zen. Gregorio Víctor Amunátegui Aldunate historialariaren anaia zen.
Germolles-sur-Grosne
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Germolles-sur-Grosne udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Miguel Luis Amunátegui
Bizitzako lenengo urteak
José Domingo Amunátegui eta Carmen Aldunate Irarrázavalen semea izan zen. Euskaldunen ondorengoa. 14 urterekin umezurtz geratu zen aitaz, baina Ramon Freire jenerala bere familiaren babesle bihurtu zen, etorkizuneko historialariak esker on handia gordez. José Miguel Carrera Institutu Nazional Nagusian sartu zen 1840an, eta bertan ikasle garrantzitsuenetako bat izan zen. 1846an, latinezko azterketa egin zuen Andres Belloren aurrean, Horazioren bertsoak itzularazi zizkiona, hain arreta handiz egin zuena, non Venezuelako maisu handiaren grina eta maitasuna ekarri zizkion.
Germolles-sur-Grosne
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mahatma Gandhi
Gaztaroa
1883ko maiatzean, 13 urterekin Kasturbai Makhanji Kapadia 14 urteko neskarekin ezkondu egin zuten, ezkontza antolatuaz, eskualde eta garai hartako ohituren arabera. Prozesuaren ondorioz, urtebete galdu zuen eskolan, baina gerora ikasketak azkartzea lortu zuten. Haren ezkontza gertaera bateratua izan zen, anaia eta lehengusua ere ezkondu egin zituztelako. Ezkontza eguna gogoratuz, geroago idatzi zuen, "ezkontzari buruz ez genekien gauza handirik, guretzat arropa berriak eramatea, gozokiak jatea eta senideekin jolastea besterik ez zen izan". Tradizioa zen bezala, emazte nerabeak denbora luzea igaro behar zuen gurasoen etxean, senarrarengandik urrun.
Germolles-sur-Grosne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gloria Anzaldúa
Gloria Evangelina Anzaldúa (Rio Grande Valley, Texas, 1942ko irailaren 26a - Santa Cruz, Kalifornia, 2004ko maiatzaren 15a ) estatubatuar akademikoa, aktibista politiko chicanoa, feminista, idazlea eta poeta izan zen.
Biografia
Gloria Anzaldúa, Urbano eta Amalia Anzaldúaren alaba izan zen. Hamaika urte zituenean, bere familia Hargill-era (Texas) joan zen bizitzera. Hamalau urterekin aitaren heriotza jasan zuen. Anzaldúak unibertsitate-hezkuntza lortu zuen, nahiz eta zazpigarren belaunaldiko texatar bezala bizi behar izan zituen arrazakeria, sexismoa eta beste zenbait zapalkuntza mota. Texas-Panamerikako Unibertsitatean gradua eta Austin Texasko Unibertsitatean masterra jaso zituen.
Anzaldúak zenbait urtez eskola-irakasle lan egin zuen, masterra lortzeko Austinera joan aurretik, halaber, doktoregoko ikasketak burutu zituen literatura konparatuan, Texasko Unibertsitatean Austin-en. 1977an Kaliforniara joan zen eta bertan jarraitu zuen ikasten.
Ada (Oklahoma)
Ada Oklahomako hiri bat da. Pontotoc konderrian kokatua dago. 2010ean 16,810 biztanle zituen, 51.07 kilometro koadrotan banatuta.
Gloria Anzaldúa
Biografia
San Francisco State Unibertsitatean katedratikoa izan zen, baita Kaliforniako Santa Cruz Unibertsitatean eta Floridako Unibertsitate Atlantikoan ere.
Idazle gisa, This Bridge Called My Back ( Redical Women of Color (1981) da idazlan famatuena, Cherríe Moragarekin batera, Anzaldudak fikzio eta poesia lan ugari ere idatzi zituen. Ingelesez eta gaztelaniaz idatzi zuen. Anzaldúak espazioak kulturak - erlijio sinkronismoa -, hizkuntzak - ingelesa eta gaztelania -, prosa eta poesia, eta sexualitatea eta generoa landu zituen.
Anzalduak feminismoaren definizioan lagundu zuen, baita Chicano / teoriaren arlo kulturalean ere. Oso ekarpen berezia izan zen mestizaje terminoa sartzea AEBko publikoarentzat, "Haratago" egotearen kontzepzioa esan nahi duena. Bere lan teorikoetan, Anzalduak mestiza berri bat aipatzen du ("New mestiza"), berak bere identitate gatazkez jabetzen den subjektu bezala deskribatzen duena, eta ikuspegi angelu berria ("New angles of vision") terminoa erabiltzen du mendebaldeko pentsamendu bitarrari erronka egiteko."New mestizaren" pentsamoldea feminismo post-kolonialean ilustratuta dago.
Arrazak normalean jendea zatitzen duen bitartean, Anzaldúak arraza desberdinetako jendeari bere beldurrak konfrontatzeko eskatzen dio, gorroto gutxiago eta guztiontzat emankorragoa den mundu bat eraikitzeko.
Anzaldúa 2004ko maiatzaren 15ean hil zen Santa Cruz-eko bere etxean, konplikazio diabetikoen ondorioz, Kaliforniako Unibertsitatean doktoregoko tesia defendatu eta aste gutxira.
Mahatma Gandhi
Gaztaroa
1885 amaieran, aita hil zitzaion, Gandhik 16 urte zituela, eta 17 urteko emazteak lehen haurra izan zuen, egun gutxi batzuk soilik bizirik iraun zuena. Bikoteak beste lau seme izan zituzten gerora: Harilal, 1888an Indian jaioa; Manilal, 1892an eta hau ere Indian jaioa; Ramdas, 1897an Hegoafrika n jaioa; eta Devdas, 1900. urtean jaioa, hau ere Hegoafrikan.
1887ko azaroan, 18 urterekin, batxilergoa amaitu zuen Ahmedabaden, eta 1888ko urtarrilean, Bhavnagar estatuko Samaldas Collegen matrikulatu zen, orduan eskualdeko unibertsitate mailako hezkuntzako titulua ematen zuen erakunde bakarrean, baina familia behartsua zuen, eta ordain zezakeen unibertsitate merkeena utzi eta Porbandarera itzuli zen, familiarengana.
Hiru urte Londresen
Porbandarera iritsitakoan, Mavji Dave Joshiji apaiza eta familiako lagunak Gandhiri eta bere familiari gomendatu zien Londresen zuzenbide ikasketak egitea kontuan hartu behar zuela. Ama ez zegoen eroso Gandhik emaztea eta familia utzi, eta etxetik oso urruti joan behar zelako. Osaba Tulsidas ere ilobari ideia burutik kentzen saiatu zen, baina Gandhik joan egin nahi zuen: emaztea eta ama konbentzitzeko, bere amaren aurrean promes egin zuen haragia, alkohola eta emakumeak baztertu egingo zituela. Anaia Laxmidasek, jada abokatua, animatu zuen Londresko ikasketa planarekin, eta laguntza eskaini zion. Azkenean Putlibaik bere baimena eta bedeinkapena eman zizkion.1888ko uztailean, Kasturba emazteak, Harilal lehenbiziko semea izan zuen.
1888ko abuztuaren 10ean, Gandhik 18 urte zituela, Porbandar utzi eta Mumbaira abiatu zen, han irailean itsasoratzeko Londreserako bidaian. Iritsitakoan, Londres ko Unibertsitateko University Collegen matrikulatu zen. Bertan, zuzenbidea eta jurisprudentzia ikasi zituen, eta bere haurtzaroko lotsa eta auto-erretiro joera segitzen bazuten ere, publikoki hitz egiteko praktiketako talde batean sartu zen, eta abokatua izateko zuen gabezia hori gainditu egin zuen.
1891ko ekainean, 22 urterekin, abokatu jarduteko titulua lortu zuen, eta Indiara itzuli zen. Han zela jakin zuen ama hil zela Londresen zen bitartean, familiak albistea gorde ziolako. Bombayn zuzenbide praktika bat ezartzeko saiakerak huts egin zion, lekukoak ezin izan baitzituen psikologikoki aztertu. Rajkotera itzuli zen, eta auzi-jartzaileen eskaerak idazteko bizimodu apala eginez bizi izan zen, britainiar ofizial batek galarazi zion arte.
Eskubide zibilen aktibista Hegoafrikan (1893-1914)
1893ko apirilean, 23 urte zituela, Hegoafrikara abiatu zen abokatu izateko. Guztira 21 urte eman zituen bertan, eta han garatu zituen bere ikuspegi etikoak eta politikoak.
Hegoafrikara iritsi eta berehala, Gandhik diskriminazioari aurre egin behar izan zion, bere larruazalaren koloreagatik eta jatorriagatik, zuritzat joa ez zen jendea guztia bezala. Ez zitzaion baimenik eman diligentzietan Europako bidaiariekin batera esertzeko, eta gidariaren ondoan lurrean esertzeko esan zioten, eta uko egin zionean jo egin zuten. Beste behin lurrera bota zuten etxe baten ondoan oinez ibiltzera ausartzeagatik. Eta beste kasu baten trenetik kanporatu zuen Pietermaritzburgen, lehen klaseko bagoia uzteari uko egiteagatik. Tren geltokian eseri zen, eta gau osoan dardaraka eta pentsatuz eman zuen, Indiara itzuli behar ote zen edo Hegoafrikan bere eskubideen alde protesta egin. Protesta egin zuen eta hurrengo egunean trenera igo ahal izan zen. Beste gertakari batean, Durbango auzitegi bateko magistratuak turbantea kentzeko agindu zion, eta hori ere ukatu egin zuen. Indiarrei ezin zitzaien Hegoafrikako bide publikoetan ibiltzen utzi, eta horren ondorioz, Gandhi polizia batek inongo abisu barik ostikoz jaurti zuen espaloitik bidera.
Gandhi Hegoafrikara iritsi zenean, bere burua "britainiar lehenengo, eta bigarren indiar" zela pentsatzen zuen, India Britainia Handiko parte baitzen. Baina britainiarrek harekin eta beste indiarrekin zuten jokaera ikusita, sakonki gogaitu zen. Umiliagarria iruditu zitzaion, nola zenbait pertsonak ohorea edo nagusitasuna edo plazera senti zezaketen horrelako praktika ankerrekin. Gandhi Britainiar Inperioan zegoen jendea zalantzan jartzen hasi zen.
Kontratua bukatu zitzaionean, Indiara itzultzeko prestatu zen. Durbanen agurtzeko festa antolatzen ari zirela, KwaZulu-Nataleko Asanblada Legegilean indiarrak botorik gabe utziko zituen legea prestatzen ari zirela jakin zuen egunkarian. Bertan behera utzi zituen Indiara joateko asmoak eta eskariak egiteari ekin zion, bai KwaZulu-Nataleko asanbladari, baita britainiar gobernuari ere, legea onartua izan ez zedin. Ez zuen helburua lortu eta legeak aurrera egin zuen, baina Hegoafrikako indiarrek jasaten zuten arraza diskriminazio gaineko arreta erakarri zuen. Egonaldia luzatuz, 1894an, KwaZulu-Nataleko Legebiltzarreko Alderdi Indiarra sortu zuen eta, erakunde honekin, Hegoafrikako indiar komunitatea bildu zuen, prentsa eta gobernuari diskriminazio eta eskubide zibilen urratzeen ebidentzia ugari bidaliz.
Boerren aurkako gerraren hasieran, Gandhik indiarrak parte hartu beharrean zeudela uste zuen, eskubide osoko hiritar izan nahi bazuten. Borrokan egingo ez zuten boluntario taldeak antolatu zituen, britainiarrei laguntzeko. Hala ere, gerra amaitutakoan, indiarren egoerak ez zuen onera egin.
1906an, Transvaaleko gobernuak indiar orok erregistratu behar zuela xedatzeak protesta itzela eragin zuen Johannesburgon. Hura izan zen Gandhik satyagraha, biolentziarik gabeko protesta, erabili zuen lehen aldia. Gandhik indiarrak lege berriaren aurkako protestara animatu zituen, baina bortizkeriarik gabe eta gobernuak ezarritako zigorra jasanez. Desafioak zazpi urtez iraun zuen eta milaka indiar kartzelatu, jipoitu eta fusilatu ere egin zituzten. Erregistratzeari uko egin zioten eta derrigortutako erregistro txartelak erre zituzten, beti biolentziara jo gabe. Gobernuak indiarren protesta erreprimitzea lortu zuen, baina atzerrian izan zuten Hegoafrikako gobernuak erabiltzen zituen metodo bortitzen berri, eta Jan Christian Smuts jeneralak Gandhirekin irtenbide bat negoziatu behar izan zuen.
Hegoafrikan izan zen bitartean, Gandhik indiarren arraza jazarpenean jarri zuen arreta baina, afrikar beltzenak, ordea, alde batera utzi zituen. Zenbait kasutan, haren jokabidea arrazako estereotipoen alde zegoen afrikarren esplotazioari dagokionez. 1896ko irailean egindako hitzaldian, Gandhik salatu zuen Hegoafrikako britainiar koloniako zuriak Indiako hinduak eta musulmanak "Kaffirren mailara" degradatzen ari zirela. Ikerlari batzuk aipatzen dute Gandhiren ustez garai hartan indiarrak eta hegoafrikar beltzak desberdinak zirela. Horrela, 24 urte zituela, 1895eko Natal Batzarrentzako legezko idazkia prestatu zuen, indiarrentzako boto eskubidea eskatuz. Gandhik arrazen historia aipatzen zuen, Europako orientalisten iritziak aipatuz: "anglosaxoiak eta indiarrak ariar adar beretik edo indoeuropar herriengandik datozela", eta argudiatu zuen indiarrak ez liratekeela afrikarrekin taldekatu behar.
Urte batzuk geroago, Gandhik eta kideek erizain bezala afrikarrei lagundu zieten, eta arrazakeriaren aurka aritu ziren, Nelson Mandela Bake Nobel Sariaren arabera. Gandhiren irudi orokorra, bere hilketaren ondoren berrasmatu egin zen, beti santua izan balitz bezala agerraraziz. Egiaz, bizitza konplexuagoa izan zuen, egiazko kontraesanak izan zituen, eta denboran zehar eboluzionatu egin zen. Aitzitik, Afrika ko aditu batzuek adierazten dute badela frogarrik Gandhik eta indiar jatorriko hegoafrikarrek lankidetza historia aberatsa dutela, apartheidaren jazarpenaren aurka agertuz.
Hegoafrikar beltzek boto eskubidea lortu ondoren (1994), Gandhiri hainbat monumentu eraiki zizkioten, heroi nazional gisa aldarrikatuta.
Dendrelaphis papuensis
Dendrelaphis papuensis Dendrelaphis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Julita Astaburuaga
Julia Elena Astaburuaga Larraín (Santiago, 1919ko apirilaren 17a - IB., 2016ko martxoaren 14a), Julita Astaburuaga izenaz ezagunagoa, Txileko sozialité bat izan zen, Txileko goi mailako gizartearen ikono femeninoetako bat.
Mahatma Gandhi
Indiako independentziaren aldeko borrokan (1915-1947)
1915ean, Gandhi Indiara itzuli zen. Garai horretarako, bizimodua aldatuta zuen, Indiako ohitura tradizionalenak praktikan jarriz. Egunkari bat sortu eta abokatu lanetan hastekotan ibili zen, baina Gopal Krishna Gokhalek, Indiako Kongresu Nazionaleko Kongresuko Alderdiaren funtsezko liderrak, nazioarentzako garrantzi handiko pertsona zela sinestarazi zion, eta nazioarteko ospea lortua zuela Indiako nazionalista, teoriko eta komunitate-antolatzaile bezala. Gokhalek, bere moderazioagatik eta sistema barruan lan egiteko ahaleginagatik ezaguna zenak, Gandhi Kongresu an sartu zuen, Indiako politikan eta indiar pertsonen arloetan lanean aritzeko batez ere. Gandhik Gokhaleren planteamendu liberala hartu zuen, britainiar tradizio whiggishetan oinarrituta, eta Indiar itxura eman ondoren. Gandhi eta emazte Kasturba India osoan bidaiatzen aritu ziren. Korrespondentzia aberatsa zeraman pertsonaia garrantzitsuekin eta dietarekin esperimentatzen jarraitu zuen, erlijioan, filosofian, eta batez ere politikan sakonduz.
Julita Astaburuaga
Bizitza
Familia tradizional eta kontserbadore batekoa, Jorge Astaburuaga Lyon eta Elena Larraín Velascoren bigarren alaba izan zen, Carlos eta Jorge anaien artean. Aitaren aldeko aitona, Jorge Astaburuaga Vergara, diputatu, intendente eta diplomatiko izan zen. Amaren aldeko aitona, Carlos Larraín Claro, Pedro Montt Montt, Elías Fernández Albano eta Emiliano Figueroa Larraín en gobernuetan aritu zen Gerra eta Marina ministro gisa.
The Beast (1988ko filma)
The Beast (euskara literalki Piztia, Hego eta Ipar Euskal Herrian Gerraren Piztia izenburuaz zinemaratua) 1988ko Kevin Reynolds estatubatuar zinema zuzendariaren gerra drama filma bat da. George Dzundza, Jason Patric, Steven Bauer, Stephen Baldwin, Erick Avari eta Don Harvey aktoreek antzeztu zuten.
Sant'Elia Fiumerapido
Sant'Elia Fiumerapido Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mahatma Gandhi
Indiako independentziaren aldeko borrokan (1915-1947)
Gandhik Kongresuko lidergoa 1920an hartu zuen, eta eskariak handitzen hasi zen harik eta 1930eko urtarrilaren 26an Indiako Kongresu Nazionalak Indiako independentzia deklaratu zuen arte. Britainiarrek ez zuten aitorpena onartu, baina negoziazioak aurrera egin zuten, Kongresuak 1930eko hamarkadan probintzietako gobernuetan protagonismoa hartuz. Gandhik eta Kongresuak sostengu kendu zieten Raj i, erregeordeak 1939ko irailean Alemania ri gerra deklaratu zionean kontsultarik egin gabe. Tentsioak handitu egin ziren, eta Gandhik berehalako independentzia eskatu zuen 1942an. Britainiarrek bera eta milaka Kongresu-kide espetxeratuz erantzun zuten. Bitartean, Liga Musulmana Britainia Handia rekin lankidetzan aritu zen, eta Gandhiren oposizio gogorraren aurka, Pakistan go Estatu musulman guztiz bereizia eskatu zuten. Azkenean, 1947ko abuztuan britainiarrek India eta Pakistanen lurrak banatu zituzten, Gandhik onartu ez zituen baldintzetan.
Belonoglanis tenuis
Belonoglanis tenuis Belonoglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Julita Astaburuaga
Bizitza
Parisen bizi izan zen denbora batez, eta, itzuli zenean, hainbat ikastetxetik igaro zen: Jeanne d 'Arc, Monjas Inglesas, Universitario Inglés eta Monjas Francesas.
Sant'Elia Fiumerapido
Mugakideak
Sant'Elia Fiumerapidok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Julita Astaburuaga
Ezkontza eta seme-alabak
27 urte zituela ezkondu zen Fernando Maquieira Elizalde diplomatikoarekin, eta bi seme-alaba izan zituzten: Cristian, aitaren karrera jarraitu zuena, eta Diego, poeta.
Ranchette Estates (Texas)
Ranchette Estates Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Willacy konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
The Beast (1988ko filma)
Afganistango gerran (1979-1989) girotua dago, gerraren laztasunak irudikatzen dituzten irudi latzak jasotzen ditu (tartean sobietar batasuneko tanke batek zigor gisa mujahidin afganistandar bat gainetik pasa eta zapalduta lagatzen duen eszena), filma bakezalea dela hasiera-hasieratik garbi uzten duelarik, halere gerraren aurkako kritika izateaz gain, estatubatuar filma dela jakinik eta Gerra Hotzaren azken urteetan filmatua dagoenez, Sobietar Batasunaren kanpo politikaren aurkako propaganda kutsua ere badu.
Mahatma Gandhi
Lehen Mundu Gerran izan zuen rola
1918ko apirilean, Lehen Mundu Gerra ko azken garaian, erregeordeak Delhiko Gerra Konferentzia batera gonbidatu zuen Gandhi. Gandhik adostu egin zuen aktiboki indioak gerrarako errekrutatzea. Hegoafrika n 1906ko Zulu en aurkako Gerran, eta 1914an Lehen Mundu Gerraren hasieran, anbulantzien zerbitzurako boluntarioak errekrutatu zituen bitartean, oraingoan Gandhi soldaduak errekrutatzen saiatu zen. 1918ko ekaineko "Errekrutatze deia" izenburuko eskutitzean, Gandhik honakoa idatzi zuen "Horrelako egoera bat aurrera eramatekotan geure burua defendatzeko gaitasuna izan beharko genuke, hau da, armak eramateko eta erabiltzeko gaitasuna... Nahi badugu. Armak ahalik eta ondoen erabiltzen ikastea, armadan sartzea da gure eginbeharra". Hala ere, erregeordetzako idazkari pribatuari idatzitako gutunean adierazi zuen" pertsonalki ez duela hilko edo zaurituko inor, lagun edo etsai."
The Beast (1988ko filma)
Argumentua
Afganistango gerran (1979-1989), Sobietar Batasunak Afganistan inbaditu du. 1981ean misio bat arrakastaz gauzatu eta afganistandar herrixka batean sekulako sarraskia burutu ostean sobietar tanke bat bere gainontzeko gudarostetik banandu eta basamortuan galduko da, orduan bizirik ateratzeko nola edo hala bide zuzena berriz ere topatu eta atzetik mendeku bila eta jarraika dituen mujahidin afganistandar errebeldeen gudarosteari aurre egin beharko die.
Mahatma Gandhi
Champaran eta Khedako asaldurak
Gandhiren lehen lorpen nagusia 1917an iritsi zen, Bihar probintziako Champarango agitazioarekin. Tokiko nekazariek britainiar jabeen aurka jo zuten, horiek administrazioaren babesa izan arren. Nekazariak Indigofera haztera behartuta zeuden, indigo tindagaia lortu ahal izateko zereal bat. Baina koloratzailearen eskaria bi hamarkadetan zehar murrizten ari zen, eta zereala prezio finkoan saldu behar zuten. Horrekin pozik ez, eta nekazariak Gandhiri deitu zioten, Ahmedabadenera joateko. Indarkeriarik gabeko protesta estrategia jarraituz, Gandhik administrazioa ezustean hartu zuen, eta kontzesioak lortu zituen agintarien aldetik.
1918an, Kheda probintzia uholdeek eta goseteak jo zuten eta nekazariek zergak arintzea eskatzen zuten. Gandhik bere egoitza Nadiadera eraman zuen, eskualdeko laguntzaile eta boluntario berrien partaideak antolatuz. Kooperazio-ezaren teknika erabiliz, Gandhik sinadura kanpaina bat hasi zuen, non nekazariak diru sarrerak ez ordaintzeko konpromisoa hartzen zuen, lurra konfiskatzeko mehatxupean. Mamlatdars eta talatdars zerga biltzaileek ere, asaldurara boikot soziala eginaz gehitu ziren. Gandhik gogor lan egin zuen, nazio osoan agitazioari laguntza publikoa emateko. Bost hilabetez administrazioak uko egin zion, baina azkenean 1918ko maiatzaren amaieran, Gobernuak xedapen garrantzitsuak jarri zituen eta diru sarreren zerga ordaintzeko baldintzak lasaitu, gosetea amaitu arte.
Khilafat mugimendua
1919an, Lehen Mundu Gerra ren ondoren, 49 urteko Gandhik musulmanen lankidetza politikoa bilatu zuen britainiar inperialismoaren aurkako borrokan, Mundu Gerran garaitu zuten Inperio Otomandarraren alde eginez. Gandhiren ekimen honen aurretik, India britainiarrean hinduen eta musulmanen arteko istilu erlijiosoak ohikoak ziren, esate baterako, 1917-18 urteetako iskanbilak. Gandhik jada britainiar koroa babestu zuen baliabideak eman eta soldadu indiarrak kontratatuz, Europan britainiarrek gerrari aurre egiteko. Hein batean, Gandhiren ahalegin honek bultzatu zuen britainiarrek Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren indiarrei emandako autogobernuaren promesa. Baina bete ordez, Erresuma Batuak erreforma txikiak eskaini zituen, eta Gandhi etsita geratu zen. Orduan, Gandhik bere satyagraha (desobedientzia zibila) asmoak iragarri zituen. Kolonia britainiarreko funtzionarioek beren kontagailua mugitu zuten Rowlatt Legea pasatuz, Gandhiren mugimendua blokeatzeko. Legeak britainiar gobernuari desobedientzia zibilaren parte-hartzaileei gaizkiletzat tratatzeko baimena onartzen zien, eta oinarri juridikoa eman zien edonori "atxiloketa prebentibo mugagabea, atxiloketa berrikuspen judizialik gabe, edo epaiketaren beharrik gabe" ezartzeko. Gandhiren ustez, hinduen eta musulmanen arteko lankidetza beharrezkoa zen britainiarren aurka aurrerapen politikoa egiteko. Khilafat mugimendua baliatu zuen, bertan Indiako musulman sunitak, haien buruzagiak, hala nola Indiako estatu printziarren sultanak eta Ali anaiak, turkiar kalifa hartu zuten komunitate islamiar sunitaren elkartasun ikur bezala. Baina Gandhik Khilafat mugimenduari babesa emateak lorpen nahasiak ekarri zituen. Hasieran musulmanen atxikimendua Gandhirentzat laguntza handia izan zen. Hala eta guztiz ere, Rabindranath Tagore barneko buruzagi hinduak zalantzan jarri zuen Gandhiren buruzagitza, hein handi batean, Turkiako Sunifa Islamiar Kalifa aitortu edo babestearen aurka zeudelako.
Gandhiren proiektuak behin-behinean hinduen eta musulmanen arteko indarkeria komunala gelditu zuen. Komunitateen arteko armoniaren frogak eskaini zituen Rowlatt satyagraha manifestazio bateratuetan, Gandhiren izena britainiarrei buruzagi politiko gisa altxatuz. Baina Khilafat mugimenduak Muhammad Ali Jinnah baztertu zuen, eta bere laguntza kenduz Mendebaldeko eta Ekialdeko Pakistan en eskaera egin zuen. Horren ondorioz, 1922. urtearen amaieran Khilafat mugimendua erori egin zen, eta Gandhik musulmanen babesa galdu zuen neurri handi batean. Buruzagi eta ordezkari musulmanek Gandhi eta bere Kongresutik alde egin zuten, eta berriro hasi ziren hinduen eta musulmanen arteko gatazkak, matxinatuen arteko hilketa erlijiosoak suertatuz hiri askotan.
Kooperaziorik eza
Berroegei urte zituela, 1909an idatzi zuen Hind Swaraj liburuan zioenez, Indian britainiar agintea indioen lankidetzarekin ezarri zen eta lankidetza horren ondorioz bakarrik iraun zuen. Indiarrek lankidetzari uko egingo baliote, britainiar agintea erori egingo litzateke eta Swaraja —independentzia— nagusitu.
1919ko otsailean, Gandhik Indiako erregeordeari ohartarazi zion, kablezko komunikazio bidez, britainiarrek Rowlatt Legea ezartzen bazuten, desobedientzia zibila hasteko deia egingo ziela indiarrei. Britainia Handi ko gobernuak ezikusiarena egin zuen eta legea onartu, adieraziz mehatxuak ez zituela kontuan hartuko. Satyagraha desobedientzia zibilak jarraitu zion onarpenari, jendea Rowlatt Legearen aurka protesta egiteko elkartuz. 1919ko martxoaren 30ean, britainiar soldaduek su egin zuten batzarrean bakean bilduta zeuden armatu gabeko pertsonen aurka.
Jendea matxinatu egin zen erantzun gisa. 1919ko apirilaren 6an, hinduen jai egunean, Gandhik jendetzari eskatu zion gogoratzeko britainiarrak ezin zirela zauritu edo hil, eta bakearekiko frustrazioa adierazteko, britainiar ondasunak boikotatzera eta zituzten jantzi britainiarrak erretzera deitu zituen. Indarkeriarik eza azpimarratu zuen, ez britainiarrekin ez eta elkarren artean, nahiz eta arerioek indarkeria erabili. India osoko komunitateek protesta egiteko kopuru handiagoak biltzeko asmoa iragarri zuten. Gobernuak Delhin ez sartzeko ohartarazi zuen, baina Gandhik aginduari uko egin zion. Apirilaren 9an atxilotu egin zuten.
Jendea matxinatu egin zen. 1919ko apirilaren 13an, Amritsar parkean bildu ziren emakumeak haurrekin, eta britainiar ofizial batek, inguratu eta bere tropei tiro egiteko agindu zien. Ondorioa Jallianwala Baghko (edo Amritsar eko) sarraskia izan zen, ehunka sikh eta hindu zibil erailez. Azpi-kontinentean zehar haserrea hedatu zen, baina britainiar batzuek eta zenbait hedabide britainiarrek erantzun egokia izan zela aldarrikatu zuten. Gandhik, Amritsarreko sarraskiaren biharamunean, ez zituen britainiarrak kritikatu eta horren ordez, bere herrikideak kritikatu zituen britainiar gobernuaren gorrotoaren aurka maitasuna ez erabiltzeagatik. Gandik jendeari eskatu zion indarkeria guztia geldiarazteko, ondasunen suntsipen guztiak geldiarazteko, eta heriotza sortzen zuten matxinadak saihesteko.
Gertatzen ari ziren istiluek, sarraski ek eta britainiarren erantzunak, zera berretsi zioten Gandhiri: indiarrek sekula ez zutela tratu bera lortuko britainiar agintarien menpe, eta bere arreta Swaraj edo autogobernuan eta independentzia politikoan jarri zuen. 1921ean, Gandhi Indiako Kongresu Nazionaleko buru izatera iritsi eta Kongresua berrantolatu egin zuen. Kongresua haren alde zegoenez, musulmanen laguntzaz Khilafat mugimendua sustatu zuen, Turkia n kalifatza berrezartzeko.
Salt Satyagraha (Gatzaren Martxa)
1924an espetxetik askatu zuten ondoren, 1920ko hamarkadaren bigarren erdian, Gandhik Swaraja lortzeko asmoekin segitzen zuen. Kalkuta ko Kongresuan 1928ko abenduan emandako ebazpen baten bidez, britainiar gobernuari adierazi zion Indiari menpeko egoera estatusa ematen ez bazion, herrialdeari erabateko independentzia lortzeko kooperazio ezaren kanpaina berri bati ekiteko eskatuko ziola. Hala ere, lider musulman batzuk zalantzan jarri zituzten Gandhiren baloreak eta biolentziaren kontrako jarrera. Eta lider hindu askok, aldiz, independentzia berehala lortzeko eskaera bultzatu zuten. Gandhik bere deialdia urtebeteko epera jaitsi zuen, biren ordez.
Britainiarrek haren proposamenari ez zioten aldeko erantzunik eman. Lord Birkenhead eta Winston Churchill bezalako britainiar buruzagi politikoak "Gandhiren ateraldien" aurka agertu ziren, Indiako eskaerak ondo ikusten zituzten europar diplomatikoekin izandako eztabaidetan. 1929ko abenduaren 31n Indiako bandera zabaldu zen Lahore n, eta Gandhik 1930eko urtarrilaren 26an Indiako Independentzia Eguna ospatzera eraman zuen kongresua. Egun hori Indiako beste erakunde guztiek ospatu zuten. Ondoren, Gandhik beste Satyagraha bat jarri zuen abian1930eko martxoan, gatzari buruzko zergaren aurka. Aurretik ultimatum bat bidali zion Indiako erregeorde Lord Irwini martxoaren 2an, gutunean britainiar agintaria gaitzetsiz. “Madarikazio" bezala deskribatu zuen "milioika hindu memelo ustiatu dituen sistema progresibo bat, eta administrazio zibil eta militar izugarri garesti batek ... Politikoki morrontzara murriztu gaitu". Gandhik gutunean gehitzen zuen erregeordearen soldata "Indiako batez besteko errenta baino bost mila aldiz handiagoa zela." Eta britainiarren bortizkeria indiarren biolentzia ezaz gainditua izango zela.
Ekimena martxoaren 12tik apirilaren 6ra Dandirainoko Gatz Martxan nabarmendu zen. Bertan, 78 boluntariorekin batera, Ahmedabad etik Dandirako 387 kilometroak ibili zituen gatza berak egiteko, legeak hausteko asmoarekin. Martxak 25 egun behar izan zituen 240 mila egiteko (390 km inguru), eta Gandhik askotan eman zituen hitzaldiak jendetza handien aurrean. Amaieran, milaka indio batu zitzaizkion Dandin. Maiatzaren 5ean, 1827ko araudi baten oinarrituta espetxeratu egin zuten, protesta antolatzeagatik. Beraz, maiatzaren 21ean Dharasanako gatz lanetan egin zuten protesta Gandhiren zuzeneko parte hartzerik gabe burutu zen. Webb Miller amerikar kazetaria beldurtuta zegoen britainiarren erantzunarekin, eta honakoa idatzi zuenː
Gandhik emakumeak errekrutatu zituen gatz aren zerga kanpainetan parte hartzeko, eta atzerriko produktuak boikotatzeko. Emakume askorentzat, bizitza publikorako beren buruarekiko konfiantza eta duintasuna igotzea suposatu zuten. Hala ere, batzuen ustez emakumeek boluntario bezala parte hartzea nahi zutela ziotenean, Gandhik etxean baimena lortzeko eskatu zien, eta haurren zaintzak antolatzeko aukera zuten emakumeek bakarrik bat egin behar zuten. Gandhiren keinuak eta ikuspuntuak alde batera utzita, Indiako milaka emakume sartu ziren Gatz Martxan, britainiar gatz zergei eta gatz meatzearen monopolioari aurka egiteko. Gandhi atxilotu ondoren, emakumeak bere kabuz sortu zituzten piketeak dendak ixteko, bere baitan onartuz britainiarrengandiko indarkeria eta hitzezko gehiegikeriak, Gandhik inspiratutako moduan.
Gandhi, herritar heroia
1920ko hamarkadan Indiako Kongresuak Andhra Pradesh probintziako nekazariei eskatu zien antzezlanak sortzeko telugu hizkuntzan, Indiako mitologia eta kondaira k konbinatuz, Gandhiren ideiekin lotuta. Horrela egin zuten, Gandhi Mesias moduan erretratatuz, antzinako eta Erdi Aroko Indiako buruzagi nazionalisten eta santuen berraragitze bezala. Antzerki ok nekazarien artean onespena jaso zuten kultura hindu tradizionalarekin lotuz, eta ahalegin horrek Gandhi pertsonaia herrikoia bihurtu zuen Telugu hizkuntza mintzatzen zen herrietan, Mesias bezalako figura sakratutzat hartuz.
Negoziazioak
Britainia Handian, Winston Churchill politikari kontserbadore ospetsuak Gandhiren kritika gogorra eta artikulatua egin zuen bere epe luzeko planaren aurka. Churchillek sarri barregarri utzi zuen Gandhi, 1931ko hitzaldi ezagunean bezala:
Kezkagarria eta higuingarria da Gandhi jauna ikustea, Erdi Tenpluko abokatu sediziogilea, orain Ekialdean ezaguna den mota bateko fakir bezala aurkezten dena, erdi biluzik urratsak emanez erregeordearen jauregian… Errege Enperadorearen ordezkariarekin berdintasun mailan hitz egin nahiez.
Mahai-inguru Jardunaldiak
1931-1932 urteetan, britainiar gobernuarekin izan zituen eztabaidetan, mahai inguruaren biltzarretan, Gandhik —artean 62 urte zituen—, konstituzio erreformak bilatu zituen, britainiar aginte kolonialari amaiera emateko, eta indiarrek autogobernua hasteko. Alde britainiarrak Indiar azpikontinentea kolonia bezala mantenduko zuten erreformak bilatu zituen. Britainia Handiko negoziatzaileek konstituzio erreformak proposatu zituzten, Britainia Handiko kolonia eredu batean, banaketa erlijioso eta sozialetan oinarritutako hauteskundeak finkatzen zituena. Britainiarrek Kongresuko alderdia eta Gandhiren agintea India guztiaren alde hitz egiteko kolokan jarri zuten. Horrela, Indiako erlijio buruzagi musulmanak eta sikhak gonbidatu zituzten, beraien eskakizunak lerro erlijiosoetan aztertzeko, eta baita B. R. Ambedkar ere, ukiezinen ordezkari gisan. Gandhik gogotsu egin zion aurka zatiketa komunitarioetan oinarritutako eskubideak edo irudikapenak ezartzen zituen konstituzioari, beldur baitzen ez zuela jendea elkartuko, banatuko baizik, haien egoera betikotu eta Indiako britainiarren aginte koloniala amaitzeko borroka desbideratuz.
Bigarren Mundu Gerra eta Utzi India mugimendua
Gandhik britainiar gerraren ahaleginari laguntzarik ez ematea erabaki zuen, eta Bigarren Mundu Gerran Indiako edozein parte-hartzeren aurka egin zuen; haren ustez, India ezin zen askatasun demokratikoaren alde borrokatzen zen gerra batean parte hartu, askatasun hori Indiari berari ukatu egiten zitzaion bitartean. Era berean, nazismoa eta faxismoa gaitzetsi zituenez, Indiako buruzagi batzuen onespena lortu zuen. Hala ere, haren kanpainak ez zuen indiar askoren onarpena izan, ez eta buruzagi askorena ere, hala nola Sardar Patel eta Rajendra Prasadena: kanpaina porrota izan zen, 2,5 milioi indiarrek baino gehiagok ez zioten jaramon egin, eta boluntario sartu ziren britainiar militarrekin indar aliatuen hainbat frontetan borrokatzeko. Gerra aurrera joan ahala, Gandhik bere independentzia eskaera indartu zuen, Mumbain 1942an egindako hitzaldian britainiarrei Utzi India eskatuz. Gandhiren eta Kongresuko Alderdiaren matxinada garrantzitsuena izan zen, Indiatik britainiarraren irteera ziurtatzeko.
Zatiketa eta independentzia
Gandhik Indiako azpikontinentearen lerro erlijiosoen araberako zatiketaren aurka zegoen. Indiako Kongresu Nazionalak eta Gandhik britainiarrei India uzteko eskatu zieten. Hala ere, Liga Musulmanak "Banatu eta Utzi India" eskatu zuen. Gandhik hitzarmena proposatu zuen, Kongresuak eta Liga Musulmanak behin-behineko gobernu bat izendatuz, elkarlanean independentzia lortzea ahalbidetzeko. Hortik aurrera, zatiketaren auzia plebiszitu batek gehiengo musulmana zuen barrutietan konpon zitekeen.
Jinnahk Gandhiren proposamena baztertu eta Ekintza Zuzeneko Eguna deitu zuen, 1946ko abuztuaren 16an, musulmanak hirietan publikoki biltzeko eta Indiako azpi-kontinentea estatu musulman eta estatu ez musulmanean sartzeko proposamena babesteko. Ekintza Zuzeneko Egunak Kalkutan hinduen hilketa masiboa ekarri zuen, eta haien jabetzen suntsipena, baina polizia eta militar britainiarrek ez zuten gobernutik  indarkeria gelditzeko agindurik jaso. Ekintza Zuzeneko Egunean egindako indarkeriak Indiako musulmanen aurkako mendeku indarkeria ekarri zuen. Milaka hindu eta musulman hil ziren eta hamarnaka milaka zauritu izan ziren indarkeria zikloan ondorengo egunetan. Gandhik matxinatuen inguruko eremuak bisitatu zituen sarraskiak geldiarazteko asmoz.
Archibald Wavell Indiako britainiar erregeorde eta gobernadore nagusia 1947ko otsailean hasi eta hiru urtez, Gandhi eta Jinnahrekin aritu zen oinarri komun bat bilatzeko, printzipioz Indiako independentzia onartu aurretik eta ondoren. Gandhiren izaera eta motiboak gaitzetsi zituen, baita haren ideiak ere: buruan ideia bakarra zuela leporatu zion, hots "britainiar agintea eta eragina indargabetu eta hinduaraja ezartzea". Eta gaineratu zuen Gandhi politikari "maltzur, gaizto, izugarri gogorra" zela. Wavellek Indiako azpi-kontinenteko gerra zibilari beldurra zion, eta zalantzan zen Gandhi hura geldiarazteko gai izango ote zen.
Zatiketa eztabaidagarria eta bortizki eztabaidatu zen. Milioi erdi lagun baino gehiago hil ziren erlijio istiluetan, 10 milioitik 12 miliora musulman ez zirenak (gehienbat hinduak eta sikhak) Pakistanetik Indiara migratu zirenean, eta alderantziz musulmanak Indiatik Pakistanera, sortu berriak ziren India, Mendebaldeko Pakistan eta Ekialdeko Pakistaneko mugetatik zehar.
Gandhik independentzia eguna ez zuen britainiar agintearen amaiera ospatzen igaro, baizik eta bere herrialdeko bakearen alde hitz egiten Kalkutan 1947ko abuztuan. Zatiketak Indiako azpi-kontinentea indarkeria erlijiosoak harrapatu zuen, eta kaleak hilotzez bete ziren, Gandhik komunitateen bortizkeria erlijiosoa geldiarazteko barau eta protestak egin arren.
Hilketa eta hileta elizkizunak
1948ko urtarrilaren 30ean, bilobekin zen Birla Etxeko lorategian (orain Gandhi Smriti), otoitz bilera bat egiteko bidean, Nathuram Godse abertzale hinduak pistolaz gertutik hiru tiro bularrera egin zizkionean. Batzuen arabera, berehala hil zen, eta azken hitzak “Hey, Rama!” (hinduismo ko jainko etako bat) izan ziren, baina beste kronista batzuk diotenez, Birla Etxeko logela batera eraman zuten, eta 30 minutu geroago hil zen, senideetako batek hinduko eskrituren bertsoak irakurtzen zituen bitartean.
Godse abokatu nazionalista bat zen, eta eskuin muturreko Hindu Mahasabharekin zuen lotura. Ez zen ihes egiten saiatu, eta laster beste bost konspiratzaileak ere atxilotu egin zituzten. Delhiko Gotorleku Gorrian epaitu zituzten, eta Godsek ez zuen kargurik ukatu, ez eta inolako damurik adierazi ere. Adierazi zuen Gandhi hil zuela musulmanekiko zuen tolerantziagatik, Gandhi erantzule egin baitzuen azpikontinentea Pakistan eta Indiaren arteko zatiketaren garaiko bortizkeria eta sufrimenduengatik. Godsek subjektibismoa leporatu zion Gandhiri, eta egiaren monopolioa berak bakarrik izango balu bezala jokatzea. Errudun jo zuten, eta 1949an urkatu.
Hilketa horrek izugarri aldatu zuen egoera politikoa. Nehru haren oinordeko politiko bihurtu zen. Gandhi bizirik zegoen bitartean, Pakistan ek "estatu musulman a" zela aldarrikatu zuen, eta Indiako talde batzuek "estatu hindu a" izenda zezaten eskatu zuten. Nehruk Gandhiren martirioa arma politikotzat erabili zuen hindu nazionalismoaren defendatzaile guztiak isilarazteko, eta baita haren erronka politikoak ere. Gandhiren hilketa gorrotoaren eta borondate txarraren politikari lotu zion.
Gandhiren heriotzaren dolu a nazio osoan egin zen. Milioi bat lagun inguru batu ziren bost kilometroko hileta prozesio an Raj Ghatera iristeko Birla etxetik, hil zuten tokitik, eta beste milioi batek ikusi zuen alboetatik prozesioa pasatzen.
Gandhi erraustu a izan zen hindu tradizioari jarraituz, eta errautsak hainbat kutxatan sartu ziren, India osora bidaltzeko oroitzapen zerbitzuak egiteko. Gehienak 1948ko otsailaren 12an Sangam Allahabadera bidali ziren, Ganges, Yamuna eta Saraswat i hiru ibai sakratuak bateratzen diren tokira; batzuk Nilo ibaiaren iturrian sakabanatu ziren, Uganda ko Jinja ondoan, eta oroitzapen plaka batek gertaera markatzen du, eta beste batzuk Girgaum Chowpatty-ra, Pune ko Aga Khan en jauregira (hantxe preso politiko egon zen 1942tik 1944ra) eta Los Angelesera.
Birla Etxea egun Gandhi Smriti izeneko memoriala da gaur egun. Erraustua izan zen Yamuna aldameneko ibaiaren inguruan, New Delhi ko Rāj Ghāt monumentu bar eraiki zen haren izenean. Bertako marmol beltzeko plataforma batek honako epigrafea darama "Hēy Rāma".
Printzipioak, praktikak eta sinesmenak
Gandhiren adierazpenek, eskutitzek eta bizitzak bere printzipio, praktika eta sinesmenen inguruko azterketa politiko eta akademikoak erakarri dituzte, eta baita zer eragin izan zituen. Idazle batzuek bizitza etikoa eta bakezaletasuna ren eredu gisa aurkezten dute. Beste batzuek, aldiz, bere kulturak eta inguruak eragindako pertsonaia konplexuagoa, kontraesankorragoa eta eboluzionista bezala aurkezten dute.
Eraginak
Gandhi hindu eta Jain erlijio giroan hazi zen bere jatorrizko Gujaraten, eta hauek izan ziren bere lehen eragin nagusiak, baina halaber, Hindu Bhakti santuen, Advaita Vedantaren, islam aren, budismo aren, kristautasuna ren eragina ere izan zuen, baita hainbat gogoeta pertsonal eta literaturarena ere (Tolstoi, Ruskin eta Thoreau bezalako pentsalari ena, adibidez). 57 urterekin Hindu Advaitista zela aitortu zuen bere erlijioaren pertzepzioari zegokionez, baina gaineratu zuen ikuspegi duvaisten eta pluralismo erlijiosoaren alde ere egiten zuela.
Gandhik Vaishnava bere ama hinduaren eragina izan zuen, eta Gujaraten aldi berean zeuden eskualdeko tenplu hindu eta santu ak, zein Jain tradizioak. Cribb R.B. historialariak dio Gandhiren pentsamendua denboran zehar garatu egin zela, bere hasierako ideiak haren filosofia helduaren ardatz edo aldamio bilakatuz. Gazte heldu zion egiatasunari, kastitateari eta begetarianismoari.
Gandhiren Londresko bizimoduan hazi zituen balioak txertatu zituen. 1891n Indiara itzuli zenean, bere ikuspegia parrokiazkoa zen eta ezin zuen abokatu bezala bizitzeko lain irabazi. Horrek pentsaeran erronka jarri zion, ea praktikotasuna eta morala bat zetozen bizitzan. 1893an Hegoafrikara joanez, arazo horri irtenbidea aurkitu eta bere filosofia helduaren kontzeptu nagusiak garatu zituen.
Tolstoy
Goian aipatutako liburuarekin batera, 1908an Leo Tolstoi k Eskutitza Hindu bati (A Letter to a Hindu) idatzi zuen, adieraziz soilik maitasuna erresistentzia pasiboa ren arma bezala erabiliz, indiarrek aginte koloniala indargabetu ahal izango zutela. 1909an Gandhik Tolstoiri idatzi zion Gujaratin Eskutitza Hindu bati berriro argitaratzeko aholkua eta baimena eskatuz. Tolstoi erantzun egin zion, eta biek korrespondentzia jarraitu zuten Tolstoi 1910ean zendu zen arte (Tolstoik idatziriko azken eskutitza Gandhiri bidali zion). Gutunek indarkeriarik gabeko aplikazio praktiko eta teologikoei buruzkoak dira. Gandhik bere burua Tolstoiren jarraitzailetzat zuen, izan ere, biak estatuaren agintaritza ren eta kolonialismoa ren aurka agertu ziren; eta biak gorrotoa zieten bortizkeriari, erresistentzia pasiboa predikatuz. Hala ere, estrategia politikoari zegokionez oso desberdinak ziren. Gandhik inplikazio politikoa eskatu zuen; nazionalista zen eta indarkeriarik gabeko indarra erabiltzeko prest zegoen. Konpromisoa hartzekoaren aldekoa zen. Tolstoiren baserrian Gandhi eta Hermann Kallenbach sistematikoki trebatu zituzten bere ikasleak biolentziarik ezaren filosofian. Shrimad Rajchandra
Gandhik, bere autobiografian, Rajchandrari bere "gidari eta laguntzailea" deitzen zion, eta bere "babeslekua [...]  krisi espiritualeko uneetan". Pazientzia izateko eta hinduismoa sakon aztertzeko gomendatu zion Gandhiri.
Testu erlijiosoak
Hegoafrikan egon zen bitartean, hinduismoaren eta Indiako beste erlijio batzuen testu filosofikoekin batera, Gandhik Biblia bezalako kristau testuak itzuli zituen, eta baita Islamekoak ere, Koran a barne. Hegoafrika n zegoen Kakeroen misio bat Gandhi kristautasunera bihurtzen saiatu zen. Gandhi beren otoitzetara joaten zen, eta kristau teologia eztabaidatzen zuen haiekin, baina konbertitzeari uko egin zion, ez zuelako onartzen haien teologiak zioen bezala Kristo Jainkoa ren seme bakarra izan zenik.
Gandhi Hegoafrikan egon zen garaian Sufismoa, Islamaren Chishti Ordena ere ezagutu zuen. Khanqah bileretan parte hartu zuen Riversiden. Kronista batzuen arabera, Gandhik balore batzuk partekatzen zituen Vaishnava Hinduarekin, hala nola apaltasuna, debozioa eta behartsuekiko senidetasuna, sufismoan ere aurkitzen direnak. Winston Churchill ek ere Gandhi fakir sufi batekin alderatu zuen.
Gerrak eta indarkeriarik eza
Gerrako laguntza Gandhik 1899an britainiar aldean hartu zuen parte Hegoafrikako gerran boerren aurka. Garai hartan Herbehereeta ko boer kolono ek eta britainiar inperialek baztertu egiten zituzten gutxiagotzat jotzen zuten koloretako arrazak, eta Gandhik gerora idatzi zuen Boer gerrako bere sinesmen gatazkatsuei buruz. Bere esanetan, "gerra deklaratu zenean, nire sinpatia pertsonal guztiak boerrentzat ziren, baina britainiar rekiko leialtasunak gerra hartan britainiarrekin parte hartzera bultzatu ninduen". Gandhiren esanetan, britainiar herritar bezala eskubideak eskatzen zituenetik, britainiar indarren zerbitzura ere betebehar bat zuela uste zuen.
Egia eta Satyagraha
Gandhik bere bizitza egiaren, edo satya-ren, bila eman zuen, eta bere mugimenduari satyagraha deitu zion, eta esan nahi du, "deia egin, ekin eta ekin, edo Egian fidatu". Satyagraha mugimenduaren eta printzipio politikoaren lehen formulazioa 1920an gertatu zen. Urte hartako irailean, "Kooperazio ezaren ebazpena" aurkeztu zuen Indiako Kongresu ko saio baten aurrean. Dennis Daltonek dioenez, Satyagraharen formulazioak herriaren sinesmenekin eta kulturekin oihartzun handia izan zuen, herri kontzientzian txertatu zen, eta bera azkar bilakatu zen Mohandas.
Indarkeriarik eza