cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Donazaharre
Geografia
Donazaharre Arzubiko ibarran dago.
Sarbideak
Donazaharre RD 933 (antzinako RN 133), RD 18 eta RD 22 errepideek zeharkatua da.
Orografia
Behorlegiko mugan Aphanize mendia dago, hortik Burdin Olatze zeharkatuz Zuberoan dauden Altzai-Altzabeheti-Zunharreta edo Altzürüküra joan daiteke. Biduze eta Errobi arroen artean kokatuta, iparraldean Eltzarreko ordokia du.
Auzoak
Hala ere, Erdi Aroan, auzo edo banaketa historikoa bi multzoetan agertzen da: Zabalza (purguzaharra, eliza eta Maddalen auzunea) eta Urrutia.
Historia
Erromatar Inperioaren garaian, Donazaharre Imus Pyrenaeus zen, Pirinioen oinean zegoen geltokia, Antoninoren Ibilbidean aipatua zena (IV. mendean batua baina 211. urteko mapetan oinarriturik). Jean Luc Tobieren araketek termak, txanponak eta Terra sigillata zeramika, besteak beste, aurkitu zituzten udalerrian, eta gaur egun museo txiki bat atondu da aurkitutako zeramika eta bestelako piezak ikusi ahal izateko. Esan izan da bertan erromatarrek kanpamendu militarra eraiki zutela, castrum bat, eta horren inguruan, geralekua eraikiko zen. Jatorrizko castrum hori egon ote zen, ordea, zalantzan jarri izan da.
Rikardo I.a Ingalaterrakoak 1177an eraitsi zuen gaztelu bat ere bazen bertan.
Priorena etxean (antzina priorearen etxea zena, hortik izena), Donibane Garazi eta Garazi eskualdeko ahaldunak batzen ziren.
Philippe Veyrinek Donazaharren 1660 arte estatu-zibilarekin lotuta zeuden errituak nafar erromantzez egin ohi zirela esan zuen, Eiheralarren bezala.
1790eko martxoaren 4eko Legeak Frantziako departamenduak eta barrutiak sortu zuen. Era horretan, Ipar Euskal Herria eta Bearnok Behe Pirinioak izeneko departamendua sortu zuten. Ipar Euskal Herrian hiru barrutiak sortu zituen: Maule, Donapaleu eta Ustaritze. Lapurdin egindako gehiegikeriak zirela eta egoitza Ustaritzetik Baionara aldatu zuten. Direktorioak izenen aldaketa bultzatu zuen iraultzaileak izan zitezen. Horrexegatik Donazaharre Franche, Donibane Garazi Nive-Franche, Ustaritze Marat-sur-Nive (Marat zela eta), Itsasu Union, Arbona Constante, Baigorri Thermopyles (Termopiletako gudua zela eta), Donapaleu Mont-Bidouze, Luhuso Montagne-sur-Nive, Donibane Lohizune Chauvin-Dragon, Ainhoa Mendiarte eta Zuraide Mendialde bihurtu ziren.
Naziren okupazioan, Frantziar Estatuaren lurraldea bi eremutan banatu zenez, bata Wehrmachten mendekoa eta bestea Vichyko gobernuak administratua 1940ko ekainaren 22an, Arzubiko ibarra Vichyko gobernuko administrazioari esleitu zitzaion. Demarkazio-linea ibarraren mendebaldean egon zen, Arnegi eta Donibane Garazi artean.
Ekonomia
Udalerriko ekonomia laborantzan dago oinarrituta, Irulegiko arnoaren eskualdean izanik.
Erakunde publikoak
2017ko urtarrilaren 1era arte, Donazaharre Garazi-Baigorri herri elkargoaren kide zen. Une horretatik aurrera, sortu berria zen Euskal Hirigune Elkargoaren parte izatera pasa zen.
Garraioa
Euskal Hirigune Elkargoaren esku dagoko Car Express hiriarteko autobus sareak zerbitzatzen du herria. Guztira, bi lineek eskaintzen du zerbitzua.
Kultura
Donejakue Bidea udalerritik igarotzen da, Larzabaletik datorrena. Hurrengo udalerria Donibane Garazi da.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Garazi eskualdeko herri guztiak sailkatu zituen, Arnegi izan ezik, ekialdeko behe-nafarrera euskalkian, Amiküze eta Oztibarre eskualdetan hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Donazaharrek nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zituen.
Jaiak
Donazaharreko jaiak abuztuaren lehen igandean ospatzen dira
Ondasun nabarmenak
Urrutia auzoan, Donibane eliza erromaniko eta Harrieta gazteluaren aztarnak daude, biak XIII. mendekoak.
San Piarres Usakoa
Eliza XII. mendekoa da, Orreagako monasterioaren menekoa zena. Hau ere eraitsia izan zen eta portale erromanikoa besterik ez zen geratu. 1630. urtean berriztatua izan zen.
Apat-Ospitale
Izenak adierazten duen moduan, monasterio eta ospitalea izan zen 1286. urtean Jerusalemgo Zaldun Ospitalarioek ireki zutena, Donejakuerantz zihoazen erromesak zaintzeko. Gaur egun, San Blas kapera erromanikoa bakarrik geratzen da, errota zahar baten ondoan dagoena. Laborantza-biltegi moduan dago erabilia.
Madalena eliza
XIV. mendeko eliza. 1328an agertzen den eliza Lahonceren prioreatu bateko kapera da.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Åland itsasoa
Åland itsasoa (Ahvenanmeri; Ålands hav) Botniako golkoaren hegoaldean dagoen ur-eremua da, Åland eta Suedia artean dagoena. Botniako itsasoa eta Itsaso Baltikoa lotzen ditu. Hainbat ferryk zeharkatzen dute.
Nieuwerkerken
Nieuwerkerken, Belgikako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasseltik gertu. 2013ko urtarrilaren 1ean 6.691 biztanle zituen. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Binderveld, Wijer, Kozen eta Nieuwerkerken.
St. Johnsbury
St. Johnsbury Vermont estatubatuar estatuko Caledonia konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 7.603 biztanle zituen eta 79,86 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Mixophyes fleayi
Mixophyes fleayi Mixophyes generoko animalia da. Anfibioen barruko Myobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
La Rouquette
La Rouquette Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 443 ziren, horien artean 339 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 339 pertsona aktiboetatik 326 lanean zeuden (168 gizon eta 158 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Hanalei (Hawaii)
Hanalei Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kauai konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Rouquette
Diru sarrerak
2009an La Rouquette udalerrian 279 unitate fiskal zeuden, 718 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.154 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 30 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 garraio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.
2000. urtean La Rouquette udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.008 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nyctophilus geoffroyi
Nyctophilus geoffroyi Nyctophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Corrido (Como)
Corrido Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Corridok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Salvador Barberà
Salvador Barberà Sández (Bartzelona, 1946) kataluniar ekonomialaria da, joko-teorian aditua. Bartzelonako Unibertsitatean eta Bilboko Unibertsitatean ikasi ondoren, Estatu Batuetan amaitu zituen bere ikasketak. EHUko eta Bartzelonako Unibertsitate Autonomoko irakaslea izan da.
Guadalajarako probintzia
Guadalajara Espainiako probintzia bat da. Gaztela-Mantxako autonomia erkidegoan kokatuta dago.
Donald ahatea
Donald ahatea (ingelesez Donald Duck) 1934ko ekainaren 9an Walt Disney ekoiztetxeak sortu eta gizaki itxura eta laranja koloreko mokoa, hankak eta oinak dituen ahate txuri bat irudikatzen duen marrazki bizidunetako pertsonaia bat da. Normalki marinel kamiseta eta kapelaz nahiz gorbata gorri batez jantzirik doa.
Fikziozko pertsonaia honen ezaugarri nabarmen eta ospetsuena bere ahoskera ulergaitz eta bitxia da, ahate baten moduko soinuaz nahastuta mintzatzen baita, bai eta bere izaera petral, odolbero, zalapartari eta bihurria. Izaeraz onberagoa eta lasaiagoa den bere adiskide Mickey Mouse saguarekin batera garai guztietako marrazki bizidunetako pertsonaia ospetsuenen arteak sailkatu ohi dira.
Mickey Mouse, Minnie Mouse, Daisy Ahatea, Scrooge McDuck eta Goofy eta Pluto txakurrekin batera Disneyren marrazki bizidunetako pertsonaia ospetsuenen zazpikotea osatzen du.
Karlos Austriakoa (Asturiasko printzea)
Filipe II.a Espainiakoaren eta María Manuela Portugalgoaren semea zen, eta Espainiako erregetzarako oinordekoa. Gaztelako gorteek oinordekotzat ezagutu zuten 1560an, baina aitak oinordekotza kendu zion. Aitari zion gorrotoak Herbehereetako matxinatuekin haren kontrako azpijokoan aritzera bultzatu zuen. Preso harturik, kartzelan hil zen. Ez da jakin aitak aginduta hil zuten.
Leihatila (argipena)
Leihatila hitzak adiera zenbait ditu:
Belforteko barrutia
Belforteko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 137.408 biztanle ditu 609 kilometro koadrotan. Guztira 102 udalerri ditu. Bere hiriburua Belfort da.
Longueval
Longueval Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Longueval udalerrian erroldatutako biztanleak 268 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 119 etxebizitza zeuden, 106 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 119etxeak ziren. 106 etxebizitza nagusietatik 89 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 162 ziren, horien artean 122 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 122 pertsona aktiboetatik 113 lanean zeuden (66 gizon eta 47 emakume) eta 9 langabezian zeuden (2 gizon eta 7 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Longueval udalerrian 103 unitate fiskal zeuden, 265 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.109 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Longueval udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Uhland (Texas)
Uhland Texasko hiri bat da. Caldwell konderrian kokatua dago. 2010ean 1,014 biztanle zituen, 6.22 kilometro koadrotan banatuta.
Via Augusta
Via Augusta izenekoa, Hispaniako galtzada erromatar luzeena izan zen, ia 1500 kilometroko luzerarekin, Pirinio mendietatik Cadizera zihoana, Mediterranioaren ertzetik.
Gehien aztertu eta erabili den galtzadetako bat da, baita antzinatetik hoberen ezagutuetako bat ere, neurri batean, antzinako testigantzetan sarri agertzen delako, Baso Apolinarretan eta Antoninoren Ibilbidean. Gaur egungo La Junquera herrian abiatzen zen, Via Domitiaren luzapen bat zelarik, Galiako kostaldea Italiaraino ertzatzen zuelarik. Erromatar Hispaniako bidesarearen ardatz nagusia izan zen. Garaiak igaro ahala, izen ezberdinak jasotzen zituen: Via Herculea edo Via Heraclea, Anibalen bidea, Kanpoko Bidea, San Vicente Martiriaren bidea edo Espartzuaren Ibilbidea. Augusto enperadoreak eman zion izena, bere agintealdian zehar egin ziren konponketengatik K.a. 8 eta K.a. 2. urteen artean. Garai honetan, Mediterranioko portu, hiri eta probintzien arteko komunikazio eta merkataritza bide garrantzitsu bihurtu zen. Gaur egun, N-340ak eta Mediterranioko autobideak (A-7, AP-7, A-70) zati askotan, Via Augustaren ibilbide berbera jarraitzen dute.
Stamford (Vermont)
Stamford Vermont estatubatuar estatuko Bennington konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 824 biztanle zituen eta 8,03 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Chordeiles gundlachii
Chordeiles gundlachii Chordeiles generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Vanesa Gimbert
Vanesa Gimbert Acosta (Bergara, Gipuzkoa, - ) futbolaria da. Erdilari jokatzen du. Espainiako eta Euskal Herriko selekzioetan ibilia da.
Biografia
Bergaran eskolako patioan eta kalean hasi zen futbolean jolasten eta gaztea zela familia Cordobara joan zen bizitzera. 14 urte zituela Montilla FC taldean hasi zen jokatzen eta Andaluziako selekziotik deia jaso zuen gazte mailako taldetan aritzeko.
1999. urtean Levantek fitxatu zuen. Levante puntako taldea zen eta lau denboralditan 2 Liga eta 3 Kopa irabazi zituen. Hurrengo urteetan talde ugaritan ibili zen. Rayo Vallecanorekin beste 2 liga eta kopa bat eskuratu zituen. 2013an Athleticek fitxatu zuen eta ordutik talde zurigorrian jokatzen du. Bilboko taldearekin 2015-16ko Liga irabazi zuen.
Saint-Germain (Aube)
Saint-Germain Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Germain udalerrian erroldatutako biztanleak 2.351 ziren. Familiak 858 ziren, horien artean 136 pertsona bakarrekoak ziren (62 bakarrik bizi ziren gizonak eta 74 bakarrik bizi ziren emakumeak), 276 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 359 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 87 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 892 etxebizitza zeuden, 861 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 835 etxeak ziren eta 56 apartamentuak ziren. 861 etxebizitza nagusietatik 619 bere jabearen bizilekua ziren, 235 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 27 etxek bi gela zituzten, 83 etxek hiru zituzten, 248 etxek lau zituzten eta 504 etxek bost zituzten. 705 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 314 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 517 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.563 ziren, horien artean 1.134 aktiboak ziren eta 429 inaktiboak ziren. 1.134 pertsona aktiboetatik 1.033 lanean zeuden (527 gizon eta 506 emakume) eta 100 langabezian zeuden (53 gizon eta 47 emakume). 429 pertsona inaktiboetatik 178 erretiraturik zeuden, 160 ikasten zeuden eta 91 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Kalaheo (Hawaii)
Kalaheo Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Kauai konderrian dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saint-Germain (Aube)
Diru sarrerak
2009an Saint-Germain udalerrian 826 unitate fiskal zeuden, 2.295,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.730 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 78 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Germain udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 880 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Arrikibar plaza
Eraikin interesgarriak
Plaza honen inguruan eraikin hauek daude:
Saint-Germain (Aube)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mixophyes hihihorlo
Mixophyes hihihorlo Mixophyes generoko animalia da. Anfibioen barruko Myobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Sevillako katedrala
Sevillako katedrala edo Santa María de la Sedeko katedrala Sevillan dagoen eraikin erlijiosoa da. Munduko eliza gotikorik handiena da eta munduko hirugarren handiena tamainari dagokionez.
XVI. mendean amaitu zuten katedrala eta Hagia Sofia katedrala ordezkatu zuen munduko katedral handiena bezala. Hagia Sofiak titulua ehun urte baino gehiagotan eduki izan zuen. Katedralean Kristobal Kolonen hilobia dago.
2008an Kantabriako Unibertsitateko ikerlari batek Oñatiko (Gipuzkoa) Bidaurretako Santa Klara monasterioan Sevillako katedralaren planorik zaharrena aurkitu zuen eta planoaren laguntzaz katedralaren eraikuntzarik buruzko informazio gehiago eskuratu zuten.
Maggy Barrère
María Ángeles "Maggy" Barrère Unzueta (Donostia, 1957) gipuzkoar legelaria da. EHUn zuzenbidea ikasi eta bertoko zuzenbidearen filosofiaren irakaslea da.
Bann ibaia
Bann ibaia (gaeleraz an Bhanna, "ibai zuria"), Ipar Irlandako ibai luzeena da, hegoaldean hasi eta Neagh aintzira zeharkatu ondoren Castlerocken itsasoratzen dena. Ekialde protestantea eta mendebalde katolikoaren arteko muga gisa hartzen da.
Ibilbidea
Hiru zati bereizten dira Bann ibaiaren ibilbidean, Upper Bann ("Goiko Bann"), Neagh aintzira eta Lower Bann ("Beheko Bann").
Ekonomia
Gaur egun Bann ibaiko arrantza jarduera ekonomiko garrantzitsua da. Izokin eta aingira hartzen da.
Uncertain (Texas)
Uncertain Texasko hiri bat da. Harrison konderrian kokatua dago. 2010ean 94 biztanle zituen, 1.32 kilometro koadrotan banatuta.
Pilar Garrido
María Pilar Garrido Gutiérrez (Badajoz, ) gipuzkoar legelaria da. EHUn zuzenbidea ikasi eta bertoko zuzenbide konstituzionalaren irakaslea da. 2015ean senatari hautatu zuten Ahal Duguren Gipuzkoako zerrendan.
Itsasoko Ama Arraun Elkartea
Itsasoko Ama Arraun Elkartea Santurtziko arraun elkarte beteranoa da, 1967an sortutakoa. "Sotera" da traineru ezagunaren izena.
Taldeak palmares luzea dauka, tartean Kontxako Bandera lau aldiz irabaziz eta TKE Liga birritan.
Ezkerraldea eskualdeko traineruen tradizio luzea osatzen du, bereziki Kaikurekin batera.
Koloreak
Elastikoak eta trainerua moreak dira, hain zuzen ere herriko banderaren kolorea, beste elkarte batzuek erabiltzen dutena, besteak beste Santurtziko futbol taldeak. Halaber, herriko jaietako zapia ere morea da.
Hasierako urteak
Elkartea 1967ko azaroaren 26an sortu zuten arren Santurtziren historia oso luzea da, izan ere bere lehenengo garaipena 1917koa baita, Abran lorturikoa Nueva Eulalia traineru horiarekin. 20. hamarkadan estropada asko jokatu zituen Portugalete aldean, 1921koa eta 1930koa irabaziz, eta ondoren 1933an garaipen berri bat eskuratu zuen. Kontxako Banderan ere aritu zen eta hirugarren postuak lortu zituen 1920 eta 1922an. 1943an Kontxan lorturiko laugarren postuak amaiera eman zion lehenengo garai horri.
Saioa González
Saioa González Villegas (Barakaldo, - ) futbolari ohia da. Atzelari postuan jokatu zuen.
Itsasoko Ama Arraun Elkartea
Ligak
2003an Liga sistema eratu zeneatik KAE Ligan aritu izan da oraintsu arte. 2010. urteko Liga irabazi bazuen ere, ez zuen lortu TKE Ligara igotzerik. 2012an ere play-offa jokatu zuen baina ezin izan zuen mailaz igo. 2013an 3. postuan gelditu zen.
2014ko martxoaren 23an Deustuko "Bilba" memorialean hartu zuen parte eta hau izan zen datuen arabera Santurtziko traineruak jokaturiko milagarren estropada. Urtea ordea ez da batere ona izan eta azken urteetan Ligaren buruan ibili ondoren aurten zortzigarren postu apala lortu zuen. 2015ean eta 2016an hamargarren egin zuen. 2016an maila galtzea tokatu zitzaion arren, B Liga irabazi zuen Oiartzunek traineru ezin osatu eta A Ligan gelditu zen.
2017an klubaren 50. urteurrena ospatu dute. Urtarrilean KAE 1 edo KAE 2 Ligan egongo zen jakin gabe fitxaje handiak egin zituen, Iker Zabala entrenatzailea eta Asier Zurinaga patroia besteak beste. Azkenean Oiartzunek trainerurik ezin atera eta KAE 1 Ligan aritzeko aukera izan zuen. Denboraldiko lehenengo estropada irabazi zuen eta azkenean KAE Ligako bigarren postua eskuratuz play-offetarako sailkatu zen. Play-offetan traineru onena izan zen eta TKE Ligara igotzea lortu zuen bere historian lehen aldiz.
TKE Ligan
2018 denboraldia bikain hasi zuen, aurreneko lau estropadatan ohorezko txandan aritzeraino. Azkenean bosgarren postuan amaitu zuen denboraldia. Kontxako Bandera jokatzeko ere sailkatu zen 23 urteren ondoren eta seigarren egin zuen. 2019. urtean puntan kokatu zen. Juan Mari Lujanbio eta Cristian Garma patroiak fitxatu ditu eta arraunlari bloke sendoa osatu zuen. TKE Ligako banderak irabazteaz gain Espainiako Txapelketa eskuratu zuen 34 urte eta gero. Kontxako Banderan eta TKE Ligan hirugarren postuan gelditu zen. 2020. urtean Asier Zurinagaren gidaritzapean TKE Liga irabaztea lortu du.
2021 denboraldia bikaina egin zuen, batel eta trainerilletan titulu guztiak irabazi baitzituen, Bizkaikoak, Euskadikoak eta Espainiakoak. Denboraldiaren amaieran bigarren TKE Liga eta Kontxako Bandera berri bat etorri ziren, azken garaipenetik 36 urtetara. Denboraldia ezin hobea izan bazen ere diru arazo larriak azaldu ziren eta Iker Zabala entrenatzaileak eta hainbat arraunlarik kluba utzi zuten. Zuzendaritza ere berria sartu zen. Urte zaila espero zen baina azken estropadan TKE Ligan mantentzea lortu zuen. Urte kaxkarra borobiltzeko, deskuido baten ondorioz Kontxako Banderan aritzeko izenemate epea pasatu egin zitzaion. Antolakuntzak ez zuen parte hartze eskaera onartu eta horrela azken garaileak ezin izan zuen titulua defendatu.
B trainerua
1999 urtean berriz atera zuen bigarren trainerua eta Bizkaitarren Ligako estropadetan aritu zen. 11 trainerutatik 10. bukatu zuen. 2013an lortu zuen berriz ere bigarren traineru bat osatzea KAE 2 Ligan aritzeko. 2014an ere atera zuen. Hainbat urteren ondoren 2020an itzuli da.
Santurtziko Bandera
1980. urtetik aurrera Santurtziko Bandera antolatu du elkarteak. Garai batean sona handiko bandera izan zen, Kontxako Bandera baino astebete lehenago jokatzen baitzen, baina elkartearen maila jeitsierarekin batera Bandera ere liga handietatik kanpo gelditu zen 2001ean. Azken edizioak Karmengo Amaren egunean jokatu dira, uztailaren 16ean, herriko festetan.
Stannard (Vermont)
Stannard Vermont estatubatuar estatuko Caledonia konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 216 biztanle zituen eta 6,65 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Joan Batista Artxu
Joan Batista Artxu —frantses grafian, Jean-Baptiste Arxu edo Archu— (Altzürükü, Zuberoa, 1811ko irailaren 11 - La Réole, Okzitania, 1881eko ekainaren 9a) euskal idazlea izan zen.
Bizitza
Altzürükütarra, lanbidez irakasle aritu zen Bordele eta La Réolen. Gero ikuskari lana ere burutu zuen.
Hizkuntzaz
Alegiak eta hiztegia Klasikoak bildumako 33. zenbakian berrargitaratu dira.
Toledoko probintzia
Toledo Espainiako erdialdeko probintzia bat da, Gaztela-Mantxako autonomia erkidegokoa. 2006. urtean 615.618 biztanle zituen. Hiriburua Toledo da.
Levanteko itsasoa
Levanteko itsasoa (شرق البحر الأبيض المتوسط; מזרח תיכון; Doğu Akdeniz; Της Ανατολικής Μεσογείου) Mediterraneoaren ekialdean dagoen itsasoa da. Iparraldean Turkia, ekialdean Siria, Libano, Israel eta Gazako zerrenda, hegoaldean Egipto eta Libia eta ipar-mendebaldean Egeo itsasoa ditu. Bertoko uharterik handiena Zipre da.
Grainville
Grainville Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 220 etxebizitza zeuden, 197 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 211 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 197 etxebizitza nagusietatik 177 bere jabearen bizilekua ziren, 16 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 158 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 91 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 94 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 339 ziren, horien artean 256 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 256 pertsona aktiboetatik 231 lanean zeuden (128 gizon eta 103 emakume) eta 25 langabezian zeuden (14 gizon eta 11 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lurrin-denda bat zen.
Genetta victoriae
Genetta victoriae Genetta generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Viverrinae azpifamilia eta Viverridae familian sailkatuta dago.
Grainville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Nyctophilus gouldi
Nyctophilus gouldi Nyctophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Margaret Clay Ferguson
Margaret Clay Ferguson (Orleans, New York, 1863 – San Diego, 1951) botanikari estatubatuarra izan zen, arlo horren hezkuntza zientifikoan egindako aurrerapenengatik ezaguna.
Biografia
New Yorkeko Orleans-en jaio zen. Ikasketak New Yorkeko Liman zegoen Genesee Wesleyan Seminary eskolan egin zituen eta ondoren Wellesley College unibertsitatean botanikan eta kimikan graduatu zen 1891n. Cornel Unibertsitatean egin zen botanikan doktore 1901ean.
Azken urteetan, Floridan lehenbizi eta gero San Diegon bizi izan zen. Bihotzekoak jota hil zen bertan, 1951ean.
Lana
Wellesley College unibertsitateko botanika irakaslea izan zen eta sailburua izatera iritsi zen 1930an.
Emakume botanikari asko bultzatu zituen unibertsitatean lan egin zuen urte haietan, non laborategiko lana izan zen batez ere irakatsi zuena.
Fergusonek ikerketa egin zuen, bai onddoei buruz, bai eta landareen kasuan Petunia eta koniferen artean Pinus generoez. Bere ikerketaren azken emaitzetako bat izan zen loreen koloreak eta patroiak ez dutela jarraitzen Mendelen legeak jarraitzen. Bestalde, Ipar Ameriketako pinuen historia ikertu zuen.
1932an erretiroa hartu zuen Wellesley Unibertsitatetik, baina ikerketan jarraitu zuen 1938 arte.
Taxonomian bere izena M.C.Ferguson moduan erabiltzen da.
Ohoreak eta sariak
Ameriketako Botanika Elkartearen lehen emakume presidentea izan zen 1929an. Montar Holyoke Unibertsitateak honoris causa doktore izendatu zuen.
Wellesley College Unibertsitateko Lorategi Botanikoaren negutegiek bere izena daramate bere omenez.
Northbrook (Ohio)
Northbrook Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Omblèze
Omblèze Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Omblèze udalerrian erroldatutako biztanleak 72 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 102 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 35 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 7 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 25 lanean zeuden (14 gizon eta 11 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Omblèze udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.332 hektarea erabiltzen.
Leland John Haworth
Biografia
Haworth Flinten jaio zen, garai hartan bere gurasoak, ohi, New Yorken bizi zirelarik. Bere gurasoak irakasleak ziren, eta kuakeroak. Familia Clevelandera bizitzera joan zen 1907an denbora labur batez, ondoren, 1910ean Newton konderriara (Indiana) joanez. Haworth maisu bezala graduatu zen fisikan Indianako Unibertsitatean 1926an. Indianan unibertsitateko beisbolean ere jokatu zuen, eta erdi profesional bezala ere jokatu zuen.
Karrera
Graduatua lortu ondoren Wisconsingo Unibertsitatean ikasi eta doktoretza lortu zuen 1931n. Bertan, irakasle bezala sei urtez aritu zen, eta partikula azeleragailuetan lan egitera itzuli zen 1934an. 1937an Massachusetts Institute of Technologyn lan egitera joan zen. Bere aita hil ondoren postu berria lortu zuen Illinoisko Unibertsitateko fakultatean.
Espartzu
Espartzua (Stipa tenacissima) Afrika ipar-mendebaldeko eta Iberiar penintsula hegoaldeko landare belarkara da.
Erabilera
Landare honetatik zuntzak lortzen dira. Zuntz horiekin sokak, espartinak, saskiak eta mostratxak egiteko erabiltzen dira. Espartzuaren eskulangintza, Espainiako herri askoren ekonomiaren zati garrantzitsu bat izan da, eta, jada, hainbeste garrantzirik ez duen arren, oraindik ere lantzen da.
Eraikuntza arloan, eskaiola indartzeko erabiltzen da, trakzioarekiko erresistentzia handia emanez, batik bat, sabai faltsuak egiteko beira zuntzez indartutako eskaiola plaken euskarrien eraketan.
El Romeral herrian (Toledo, Espainia), espartzuaren munduko museorik garrantzitsuena dago.
Nyctiprogne leucopyga
Nyctiprogne leucopyga Nyctiprogne generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Union Grove (Texas)
Union Grove Texasko hiri bat da. Upshur konderrian kokatua dago. 2010ean 357 biztanle zituen, 2.42 kilometro koadrotan banatuta.
Mansfield (Ekialdeko Ayrshire)
Manfield, Eskoziako herri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian. New Cumnock herriaren iparraldean dago.
Laino (Como)
Laino Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mixophyes iteratus
Mixophyes iteratus Mixophyes generoko animalia da. Anfibioen barruko Myobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mixophyes schevilli
Mixophyes schevilli Mixophyes generoko animalia da. Anfibioen barruko Myobatrachidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Évryko barrutia
Évryko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 471.435 biztanle ditu 469 kilometro koadrotan. Guztira 52 udalerri ditu. Bere hiriburua Évry da.
Nyctiprogne vielliardi
Nyctiprogne vielliardi Nyctiprogne generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Alborta
Alborta Aralar mendilerroan dagoen mendi bat da, Malloaren ekialdeko muturrean. Abate lepoak, mendebaldean duen Ttutturre menditik banatzen du.
Irispideak
Lekunberritik Guardetxera doan bidetik, azken honetako 10. kilometrora iritsi aurretik, bide batetatik, Atakaxar izeneko lepora daroa, Etzantzako larreetan. Hemendik, tontorrera, hegoaldeko aurpegiko lenarretik igo daiteke. Baraibartik, Atakaxarrera, Bioznako errekaren harana zeharkatuz hel daiteke. Ibilbide luzeagoa bat, Intzatik abiatzen da, Abate leporantz iristeko, non tumulu bat dagoen. Hau, oso sarri erabiltzen zen pasabidea zen Aralarrera joaten zirenentzat. Gaur egun, baina, ez da hain erabilia, Guardetxeko errepidea, eta hemendik abiatuta egin diren beste bideengatik. Abate lepotik, tontorra gertu geratzen da ekialdera.
Moscow (Ekialdeko Ayrshire)
Moscow, Eskoziako herri bat da, Ekialdeko Ayrshire konderrian.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia, HMEA, (Failure Mode and Effects Analysis, FMEA) sistema bateko hutsegite potentzialak antzemateko edota analizatzeko erabiltzen den prozedura bat da.
Manufaktura-enpresek prozedura hau hainbat bizi-ziklotan erabili ohi dute beraien sistema edo produktuen hutsegite potentzialak antzemateko edo hutsegite izan daitezkeenak analizatzeko. Berriki, zerbitzuen industrian ere erabiltzen hasia da. Diseinu-prozesuetako edozein errore izan daiteke hutsegiteen jatorria; bereziki, kontsumitzaileei eragiten diotenak eta hutsegite potentzial edo erreal izan daitezkeenak.
Historia
HMEA prozedura 1940. hamarkadan sortu zen Ameriketako Estatu Batuetako (AEB) armadaren eskutik. Geroago, proiektu aeroespazialetan erabili zen, Apolo programa espazialean adibidez. Bestalde, 70. hamarkadan Henry Ford-ek analisi-prozedura hau erabili zuen bere autoen diseinua, produkzioa eta segurtasuna hobetzeko asmoz.
Pluto (Disney)
Pluto 1930an Walt Disney ekoiztetxeak sortutako txakur bat irudikatzen duen marrazki bizidunetako pertsonaia bat da. Berez, eta Disneyren marrazki bizidun ugari ez bezala Plutok ez du gizaki itxurarik, nahiz eta inoiz hitz egiten ez duenez bere aurpegikoarekin txakurrek egin ohi ez dituzten gizakien antzerako keinu eta imintzio asko egin ohi dituen. Mickey Mouse saguaren maskota da, ofizialki arraza nahasiko txakurra, bere lehenbiziko agerpena Mickey Moosen The Chain Gang filmean burutu zuen.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Historia
Nahiz eta HMEA prozeduraren jatorria AEBetako armadan egon, gerora eremu askotara zabaldu da. Gaur egun, industriako arlo askotan erabiltzen da, adibidez, software munduan, osasun- eta elikadura-esparruetan eta beste hainbat eremutan. Produktuen kalitatearen plangintzan ere lekua dauka sistema honek, batez ere, prozesu eta diseinuen arriskuen gutxipenean eta denboraren aurrezpenean laguntzeko tresna gisa. Azkeneko erabilpen hau, denboraren aurrezpena, automozio arloan erabiltzen da gehien bat.
Azken urteetan, Toyota-k prozedura hau garatu du beraien Design Review Based on Failure Mode (DRBFM) sortuz. Gainera, Kalitaterako Amerikar elkarteak prozedura hau onartu du, bere erabilpena errazteko gidak sortuz.
Inplementazioa
HMEA delakoan, hutsegiteak eta hauen eraginak sailkatzen dira gertatzeko frekuentzia eta erraztasunaren arabera. Informeetan, hutsegiteen informazioa eta konponbideak biltzen dira, bai eta hutsegite horien ezaugarriei aurre egiteko beharrezkoak diren argibideak ere. Analisi-prozedura hau produktuaren sorkuntzako zenbait fasetan erabiltzen da. Hasiera batean diseinu-fasean erabiltzen zen, etorkizunean ager daitezkeen hutsegiteak saihesteko; gerora, prozesuen kontroletan erabiltzen hasi zen.
Pluto (Disney)
Izaera zintzo eta leialeko txakurra da, noizbehinka baldar eta nagi xamarra, baina aldi berean oso griñatsua ere bai. Betiere alai eta umore onekoa. Fisikoki txakur ihar eta mehea da, kafesne kolorekoa, eta belarri luzeak eta sudurra beltzak ditu. Bere lepoa lasa uzten duen lepokoa darama. Maiz txakurren ohitura den legez mingaina ateraz agertzen da.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
HMEA delakoaren erabilera diseinuan
HMEA prozedurak ikuspuntu analitikoa eskaintzen du, hutsegite potentzialen eta hauen eraginak kudeatzerako unean. Prozesuaren arrisku garrantzitsuena zein den zehazteko gai den tresna sinplea da. Era berean, arazoa gertatu baino lehen berau ekiditeko ekintzak proposatzen ditu. Zehaztapen horien garapenak bermatzen du produktu horrek ezarritako baldintzak beteko dituela.
Aldez aurretiko lana
HMEA bideratzeko prozesua prozesu lineal bat da. Hiru fase nagusi desberdinetan garatzen da, eta hiruretan egokiak diren funtzioak definitu behar dira.
Pluto (Disney)
Mickey Mouse, Minnie Mouse, Donald Ahatea, Daisy Ahatea, Scrooge McDuck eta Goofy txakurrarekin batera Disneyren marrazki bizidunetako pertsonaia ospetsuenen zazpikotea osatzen du.
Starksboro
Starksboro Vermont estatubatuar estatuko Addison konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.777 biztanle zituen eta 15,07 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Adeitasun
Kortesia, jendetasuna edo adeitasuna, batzuetan manerak ere deitua, gizartean edo talde baten baitan bizi eta harremanak izateko begirunezko keinu eta jokamolde finak dira, maiz pertsona batekin harremanetan hasi eta hitz egiteko moduarekin, janzkera eta higiene pertsonalarekin eta otorduetan eta beste ekitaldi sozialetan izan beharreko jokaera loturik. Kultura eta talde sozial batetik bestera aldatzen dira: talde baten baitan adeitsua izan daitekeen agurra zakarra izan daiteke beste batean.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Aldez aurretiko lana
HMEA delakoarekin hasi aurretik, beharrezkoa da aurretiko lan bat burutzea, non erresistentziaren inguruko eta produktuaren historiaren inguruko informazioa gehitzen den. Hasteko, beharrezkoa da sistema eta bere funtzioa definitzea, gerora, honen ulermenak analisia sinplifika dezakeelako. Modu honetan, ingeniariak sistemaren zein erabilpen diren egokiak eta zeintzuk ez egiazta dezake. Segidan, diagrama bat sortu behar da, bertan sistemaren multzoak adieraziz. Diagrama honek sistemako ikuspuntu orokor bat eskaintzen du. Diagrama hau oso gomendagarria eta erabilgarria da, beti ere, HMEA prozeduraren barnean azaltzen bada.
Gizalege
Gizalegea edo gizabidea gizartean bizitzeak ezartzen dituen jokabide arauen begirunea da.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Aldez aurretiko lana
Hutsegite eta Eraginen Analisi Modala era egokian burutzeko, hiru fase nagusi bereizten dira: zorroztasuna, eragina eta antzematea. Jarraian azalduko dira jarraitu beharreko hiru pausuak.
Lehen pausua: Zorroztasuna (Z)
Beharrizan funtzionaletan oinarritzen diren hutsegite-mota guztiak eta hauen eraginak zehaztu behar dira. Hutsegite motak deformazioak, korrosioak edota zirkuitulaburra sortzea dira besteak beste.
Gizalege
Jendeak nola jokatzen duen eta gizartean nola bizi den gizalegearen adibidea da. Hurkoarekiko, ingurune naturalarekiko eta objektu publikoekiko errespetuan oinarritzen da; hezibide onean eta kortesian. Gizalege terminoaren erabilerak Frantziako Iraultzan izan zuen jatorria, noiz Iraultzak zekarren bizitzaren sekularizazioarekin lotuta agertu zen.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Lehen pausua: Zorroztasuna (Z)
Osagai baten hutsegiteak beste osagai batetan edo batzuetan eragin dezakeen ondorioa kontuan hartzea garrantzitsua da. Hutsegite baten eragina erabiltzaileak hautemandako sistemako porroten emaitza gisa definitzen da. Horrela, kontuan izan behar da hutsegite bakoitzaren azken eraginak. Horregatik, beharrezkoa da hutsegite hauek idatzita azaltzea non hutsegite hauek erabiltzaileak ikusiko dituen moduan deskribatzen diren.
Gizalege
Gizalegearen arauak desberdinak dira herrialde bakoitzean, baina gehienek funtzio bera dute, hau da, elkar errespetatzea bizikidetza atsegina izateko. Adibidez, bizilagunek etengabe erabiltzen dituzte komunitatearen instalazioak eta zerbitzuak, eta denbora guztian elkar ikusten dute; horregatik, funtsezkoa da haien artean bizikidetza ona egotea (hau da, ongi hezia eta adeitsua izatea, gatazkarik egon ez dadin).
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Lehen pausua: Zorroztasuna (Z)
Aipatutako hutsegiteen adibideak honakoak izan daitezke: errendimendu baxua, zarata, erabiltzaileak jasan dezakeen mina, e.a. Eragin bakoitzari zenbaki bat ezartzen zaio; hauek 1 zenbakian hasi (arriskurik gabekoa) eta 10. zenbakian bukatzen (arrisku larria) dira. Zenbaki hauek, ingeniariari lagunduko diote hutsegite eta eraginak lehenesten.
Gizalege
Batzuetan, hezkuntza aurrebaldintza gisa ikusten da, herritarrei beti erabaki onak hartzen eta iruzur egiten dieten demagogoei aurre egiten laguntzen diena. Roger Soderren arabera, demokrazia batean, non herritar onaren eskakizunak denei jartzen zaizkien, "eskola komunek bakarrik eman diezaiekete guztiei behar duten hezkuntza."
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Lehen pausua: Zorroztasuna (Z)
Zorroztasun edo larritasunean 9 edo 10 mailako zenbakia ezartzen bazaio, diseinu-aldaketa kontsideratu behar da. Bi zenbaki hauek erabiltzaileari mina sor diezaioketeen funtzio eta ekintzekin erabiltzen dira soilik.
Bigarren pausua: Eragina (E)
Pausu hau beharrezkoa da hutsegitearen zergatia eta honen frekuentzia aztertzeko. Azterketa hau, antzeko produktu edo produktuen behaketaren eta hutsegiteen dokumentazioaren bitartez egin daiteke. Hutsegite baten zergatia diseinuaren puntu ahultzat hartzen da. Atal honetan ere, hutsegite bakoitzari 1 eta 10 bitarteko zenbakiak ezartzen zaizkie. Hutsegiteen eraginak handiak badira, funtzio edo ekintzak garatu beharko dira. Lautik gorako zenbakiak segurtasunarekin erlaziorik ez duten ekintza edo funtzioei ezartzen zaizkie eta batetik gorako zenbakiak aldiz, lehen pausuko 9 eta 10 zenbakiei.
Hirugarren pausua: Antzematea (A)
Behin funtzio egokiak zehazturik, hauen eraginkortasuna eta diseinua egiaztatzea beharrezkoa da. Lehendabizi, ingeniariak gaur egun dauden sistemen kontrolak (test, analisi eta monitorizazioak) behatu behar ditu. Aipatutako kontrolen bidez hutsegiteak gertatzeko eta hauek antzemateko probabilitatea jakin daiteke. Aurretiaz deskribatutako bi pausuen arteko konbinaketa eginez, antzemate-zenbakia kalkulatzen da. Zenbaki honek kontrolen bidez hutsegiteak antzemateko eta hauek deuseztatzeko gaitasuna adierazten du.
Hiru pausu hauen ondoren, arrisku lehentasun-zenbakia, ALZ (ingelesez Risk Priority Number,RPN), formula erabiliz kalkulatzen da.
Emaitzen analisia
Emaitzak irakurri eta aztertzerako unean, diseinua optimizatzeko gako diren puntuetan arreta jarri behar da, horiek hobetuz eta beraien eragin latzak saihestuz. Emaitzetan agertutako hutsegiteei aurre egiteko ekintzak zentzu hauetan bidera daitezke:
Emaitzen irakurpen okerra honako gauza hauengatik gerta daiteke:
Berriztapena
Aztergai diren puntu hauetan, HMEA prozedura berriztatu behar da.
Erabilerak
HMEA prozedurak jarraian aipatuko diren erabilerak izan ditzake batik bat.
Abantailak
Prozedura honen abantailak ugari dira, honakoak dira garrantzitsuenak:
Nyctophilus heran
Nyctophilus heran Nyctophilus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Vespertilioninae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Union Valley (Texas)
Union Valley Texasko hiri bat da. Hunt konderrian kokatua dago. 2010ean 307 biztanle zituen, 4.61 kilometro koadrotan banatuta.
Veles binotatus
Veles binotatus Veles generoko animalia da. Hegaztien barruko Caprimulgidae familian sailkatua dago.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Mugak
HMEA prozedura bat hutsegiteak aztertzen dituen lan-taldearen araberakoa da. Hutsegite bat ezin bada aurkitu kanpoko aholkulariei laguntza eskatzea beharrezkoa izango da, hauek hutsegite eta arazo desberdinak ezagutzen dituztelako. Horrela, HMEA prozedura kalitate-kontrolen sistema baten parte bihurtzen da, dokumentazioa ezinbestekoa izanez inplementaziorako. HMEA sistemaren erabilera baldintza orokorra da hainbat herrialdetan produktu baten segurtasuna balioztatzeko.
Tornetar
Tornetarrak, Torne ibarreko biztanleak dira, hala Finlandiako ibar zatikoak nola Suediako ibar zatikoak. Berezko duten mintzairari meänkieli deritzo, eta finlandieraren dialektoa da. Izan ere, finlandiarren ondorengo zuzenak dira, denboraren poderioz ibarrean egokitu zirenak. Häme eta Karelia probintzietatik XIV. mende hasieran edo lehenago heldu ziren, novgorodarren eta suediarren arteko ika-mikak zirela kausa. Tornetarrak iristean, samiek iparralderantz jo zuten, eta, horregatik, Torne ibar osoko samitar bakarrak iparraldean bizi dira, adibidez Enontekiö udalerrian.
Hutsegite Moduen eta haien Eraginen Analisia
Mugak
Tresna bertikal edo hierarkiko gisa erabiltzen denean, HMEA prozedurak sistemen hutsegite handienak baino ezin ditzake antzeman. Behetik gorako tresna hierarkiko gisa erabiltzen denean ostera, HMEA prozedurak eskemen bitarteko analisiak baino hutsegite eta kausa gehiago identifikatzen ditu.
Tornetar
1809. urtean ibarra bitan zatitu zuten. Nahiz eta Finlandiako Dukerri Handiak eta Errusiak ibar osoa eskatu zuten, Suediak ez zuen atzera egin, eta bi herrialdeen arteko muga Tornionjoki ibaian jarri zuten, hitzarmen baten bitartez. Gaur egun ere hortxe dirau muga horrek. Hala, bada, modernizazioarekin bat, Suediar aldeak suediartzea jasan zuen 1850etik 1950era bitartean.