cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Courban
Etxebizitza
2007an 100 etxebizitza zeuden, 71 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 71 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 51 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 98 ziren, horien artean 70 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 70 pertsona aktiboetatik 63 lanean zeuden (38 gizon eta 25 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Courban udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 168,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.713 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Courban udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.360 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Capela (Alagoas)
Capela Brasilgo udalerri bat da, Alagoas estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Sindh
Sindh (Sindhiera: سنڌ, Urdu: سندھ) Pakistango lau probintzietako bat da eta Sindhi herriaren eremua. Gainera Muhajirrak ere bizi dira. Mendebalde eta Iparraldean Balutxistan dago, Punjab iparraldean eta Rajastan (India) ekialdean. Hegoaldean Arabiar itsasoa eta Gujarat (India) daude. Hizkuntza nagusiak Sindhiera eta Urdua dira. Izena Indo ibaitik dator, antzina Sinh-ka-bab izeneko lehoi batetik jaiotzen zela uste baitzuten. Sanskritoz Sindhu izena eman zitzaion, ozeano esan nahi duena. Asiriarrek (K.a. VII. mendean) Sinda moduan ezagutzen zuten eskualdea, pertsiarrek Abisind, greziarrek Sinthus, erromatarrek Sindus, txinatarrek Sintow eta arabiarrek Sind.
Sindh izan zen lehenengo eskualdea Hegoaldeko Asian Islama agertzen, Muhammad bin Qasim jeneralaren etorrerarekin.
Sigrid Nunez
Sigrid Nunez (New York, 1951eko martxoaren 22a) idazle estatubatuarra da eta ezaguna da idatzi dituen eleberriengatik. The Friend eleberriari esker 2018ko National Book Award literatura saria irabazi zuen, fikzioa kategorian.
Nunez literatura sortzaileko irakaslea da Boston Unibertsitatean.​
Koji Hashimoto
Koji Hashimoto (橋本 晃司, 1986ko apirilaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus eta Mito HollyHock.
Arkeologia
Arkeologia, grezieratik eratorria (archaios zaharra, logos zientzia edo ezagutza), metodologia arkeologikoaren bidez antzinako zibilizazioak edo gertuagoko garaitakoak ikertzen dituen zientzia da. Gizakiek utzitako aztarnetan (tresna, arma, eraikitako egiturak, arrasto botanikoak...) oinarritzen da horretarako. Indusketa metodologien bitartez lortzen dira objektuak, aurkitu diren testuingurua ere kontuan hartuta (geruzak, estratuak, etab.) eta, ondoren, sailkatu eta ikertu egiten dira, jakintza historikoa lortzeraino.
Hasieran, arkeologia Antzinaroari lotuta egoten zen; Greziako, Erromako eta Egiptoko aurkikuntza ikusgarriei hain zuzen. Baina Europan, Historiaurrea ikertzeko modu bakanetarikoa izanik, nahitaezkoa da garai horietarako. Bestalde, egun, gizarteen edozein garaitara aplika daiteke. Zientzia honetan aritzen direnak arkeologoak dira.
Estatu batuetan antropologia eta arkeologia estuki lotuta daude eta unibertsitateetako departamentuetan horrela islatzen da.
Ikerketa arkeologikoa
Ikerketa arkeologikoan, datuen eskuratzea eta dokumentatzea parte garrantzitsua da. Hau lurra arakatu, uraren azpian edota eraikinetan egin daiteke. Bakoitzak bere metodologia behar du.
Indusketa da ezagunena, baina horrekin hasi aurretik azterketa geologikoa, topografikoa eta historikoa egin ohi da; beraz, ikertzen dira arroken eta zoruen ezaugarriak, altitudeak, eta abar, eta induskatu nahi den gunearen aipamenak dokumentuetan, horretarako, artxibategi historikoetara jo behar delarik. Gainera, askotan prospekzioak egiten dira, lur azalekoa edo lur barrukoa. Lur azaleko prospekzioen artean, argazkiak, Lidar sistemak eta bertatik bertara egiten diren ikuskatzeak daude. Lur barruan prospektatzeko hainbat teknologia elektro-magnetiko erabil daiteke.
Lurreko indusketaren metodologia
Bi indusketa nagusi bereizten dira: ikerketazkoa eta urgentziazkoa. Azken kasu horretan, leku batean herri-lanak egin behar direnean egiten da, motzagoa izaten da, intentsiboa eta enpresa profesionalek eginda. Ikerketak, ordea, luzerako planifikatzen dira eta ikerketa proiektu baten barruan egiten dira.
Induskatu nahi den eremua mugatu behar da, ez baita beti aztarnak izan daitezken lur eremu osoa altxatzen. Zorua zedarritzen da soken bidez, azalera karratuak definitzaileko eta azalera horiek bere koordenatu geografiko eta sakontasunaren bidez definitzen dira. Horretarako, indusketa azal osoaren 0 puntu bat definitzen da eta horren koordenatu topografiko zehatzak hartzen dira.
Honela, aurkitzen diren objektuak edo egitura zatiak koordenaden bidez koka daitezke aztarnategiaren barruan. Objektua ohikoa dela erabakitzen bada, agertu den azalera eta geruzaren bidez identifikatuko da, berezia bada, ordea, koordenatu egingo da; hau da, bere koordenatu topografikoak hartuko dira.
Geruzak ere definitu behar dira. Geruza arkeologikoek geologiaren estratuetan dute oinarria. Hau da, geruza arkeologiko batek lur edo zoru mota batek edo egitura zehatz batek osatzen du. Lurra edo harriak atera ahala, beherantz egiten dugu indusketan. Sakonera horrek definitzen ditu askotan garaiak, ez beti, ordea, eta horregatik, geruzen "mapa" moduko bat egin ohi da. Hainbat mapa mota egin daiteke baina gaur egun Harris matrizea da gehien erabiltzen dena. Arkeologoek, egutegi batean erregistratzen dute.
Lortzen diren objektuak bere koordenatu eta ezaugarriekin gordetzen dira eta biltegian gordetzen dira, ondoren laborategira eraman eta hainbat metodo erabiliz aztertzeko. Pieza bakoitzean kode bat marrazten da bakoitza identifikatzeko.
Aztarnategi bat osorik induskatzeak urteak eman dezake eta induskatzen den urte bakoitzerako "kanpaina" hitza erabili ohi da.
Arkeologia eta Espeleologia
Arkeologia karstaren zientzia garrantzitsuenetako bat da, espeleologiaren baitan kobazuloetako aztarnak ikertzen duelarik.
Arkeologia esperimentala
Azken urteetan gero eta hedatuago dago Arkeologia esperimentala. Modalitate honetan, garai bateko teknikak erabiltzen dira artefaktuak, materialak, bizilekuak eta bestelako produktuak lortzeko. Honela kultura ezberdinetan sakon dezakegu eta datu berriak lortu. Bidaiak ere egin izan dira horien bideragarritasuna frogatzeko. Bestetik, dibulgazio eta hezkuntzarako ere erabiltzen da, prozesu batzuk hobeto ulertarazteko.
Arkeologiaren sozializazioa eta zabalkundea
Arkeologiaren aurkikuntzen zabalkundea aldizkari espezializatuetan eta kongresuetan, eta hedabide orokorretan egin ohi da lehenik eta behin, eta askotan, aztarnategiko web gunean. Liburuak eta museoetako erakusketak ere oinarrizkoak dira. Aztarnategia bera atondu daiteke bisitak jasotzeko (aztarnategi bisitagarria), orduan, "balorean jarri" dela esaten da eta ohikoa da zati batzuk berreraikitzea.
Arkeologia Euskal Herrian
Aztarnategi eta monumentu arkeologikoen zerrenda ikusteko ikusi hemen: Kategoria:Euskal Herriko aztarnategi arkeologikoak
Euskal herrik arkeologoen zerrendak hemen: Euskal Herriko arkeologia
Euskal Herrian, bertako Historiaurrearen ezagutzan aitzindari izan ziren T. Aranzadi, Jose Migel Barandiaran eta E. Eguren. "Hiru troglodita tristeak" ("Los tres tristes trogloditas") ezizenaz ezagunak, 1916tik elkarrekin lanean aritu ziren, Europa mailan onenetakoa izan zen diziplinarteko lan-taldea osatuz. Gaur egun, ordea, ez dago arkeologia ikasketa programarik Euskal Herriko unibertsitateetan, eta bestako arkeologoak, beraz, kanpora joaten dira formatzera.
Profesionalak eta auzolana
Beste herrialde askotan bezala, hein handi batean boluntarioei esker egiten dira urtero indusketak, eta udako sasoira mugatzen dira gehienak, ikerketa mota honetara bideratzen den inbertsio publiko zein pribatua ez baita nahikoa indusketak jarraian egiteko denbora luzean, eta beraz, ohikoa da aztarnategi bat urtetan industen aritzea, urte bakoitzean epe motz batean. Auzolana bultzatu ohi da proiektu handietan, eta tokiko administrazioa eta inguruko herritarrek parte hartzen dute.
Ipar Euskal Herrian, Eusko Arkeologia - Groupe de recherches archéologiques du Pays Basque taldea aritzen da ikerketak eta difusioa bultzatzen.
Unibertsitateek, zenbait enpresa eta zenbait elkartek egiten dituzte Euskal Herrian prospekzioak, indusketak edota laborategi-azterketak. EHU, Nafarroako Unibertsitatea, Suhar Arkeologia, Aditu Arkeologia, Aranzadi Zientzia elkartea, Quark arkeologia, Lurmen SL., Gestion de paisajes culturales, Ondare Babesa, besteak beste.
Dibulgazioa
Euskal Herriko ondare arkeologikoa ezagutzeko museotan eta aztarnategitan ezagutu daiteke bertatik bertara. museo batzuk arkeologian monografikoak dira eta beste batzuk, horri zuzendutako atal bat dute. Aztarnategi gehienak udan bisita daitezke indusketa arkeologikoa egiten den bitartean eta beste batzuk egokitu dira bisitagarri izateko urte osoan. Gutxi batzuk, museo txiki bat izaten dute gertu bertan aurkitutako objektuak eta informazioa erakusteko. Euskal lurraldeetan soilik bi probintziek dute arkeologi-museo monografikoak: Bizkaiko Arkeologi museoa eta Arabako Arkeologia museoa. Oiasso Erromatar Museoa Irunen dagoen erromatar garaia du ardatz. Besteetan areto batzuk dedikatzen diote: San Telmo museoa Gipuzkoan eta Euskal museoa Lapurdin. Baionako Euskal Museoan etnografia museoa izanik ere, Historiaurreari eskainitako gune bat du. Beste museo txikiagoak batzuk hauek dira: Ekainberri, Santakriz Eslaba, Iruña-Veleia, Amaiurko gaztelua, Las Eretas, besteak beste.
Aldizkariak ere argitaratzen dira: Kobieko Antropologia kultural seriea, Aranzadik publikatzen duen Munibe aldizkariaren Antropologia eta Arkeologia seriea , Arkeogazte , EHUk editatzen duen Veleia , Nafarroako Gobernuak argitaratzen duen Nafarroako Trabajos de Arqueología Navarra , eta abar. EHUko Historiaurreko Ikerketa Taldeak Historiaurreari buruzko albisteen bloga elikatzen du artikulu profesionalekin.
Madinat Isa
Madinat Isa edo Isa Hiria (مدينة عيسى, Madīnat ʿĪsā) Bahraingo hiria da, Manamaren lo-hiria dena. 2002an 40.000 biztanle zituen eta bere azoka ospetsua da herrialde osoan. Isa ibn Salman Al Khalifah erregearen izena du.
Baklava
Baklava (بقلاوة; turkieraz ahoskatua) turkiar pastel bat da, pistatxo edo intxaur birrinduen ore batekin egina, filo ore batean banatua eta almibar edo ezti xarabean bainatua. Hurrak eta arbendolak dituzten hainbat aldaera daude, besteak beste, fruitu lehorrak eta Turkiako sukaldaritzatik datorren kaymakak. Izen ezberdinekin topa daiteke Ekialde Hurbileko eta herrialde arabiarretako gastronomian, Grezian, Indiako azpikontinentean eta Balkanetan.
Prestaketa
Bandeja zabaletan filo oreak ezartzen dira. Gurin urtua eta olioa erabiltzen dira filoak elkartu ez daitezen. Intxaur, pistatxo eta ur txikituzko geruza bat jartzen zaio gainean eta ondoren filo berri bat. Gehienetan hainbat filo-fruitu lehor geruza jartzen zaizkio. Ondoren irudi erregularretan zatitu (triangelu, errektangelu, erronbo...) eta labera sartzen da (180ºC, 30 minututan). Azkenik almibar edo ezti jarabeaz estaltzen da, oreak zapore gozoa har dezan.
Historia
Otomandarren aurretik antzerako gozoak ere egin izan ziren; erromatarren placenta, Erdialdeko Asiako turkiar jatorriko pasteltxoak eta Pertsiako lauzinaj .
1965eko Andaluziako Itzulia
1965eko Andaluziako Itzulia txirrindularitza itzuli honen 12. edizioa izan zen. 1965eko otsailak 7 eta 14 artean ospatu zen, 8 etapatan banatutako 1205 kilometroko ibilbidea eginez, Malagan hasi eta amaituz.
Garailea izan zen José Segúk proba, batez beste, 37,637 kilometro orduko abiaduran bete zuen, eta tarteko helmugen sailkapena ere irabazi zuen. Mendiko sailkapena Fernando Manzanequek irabazi zuen, eta taldekakoa Ferrys taldeak.
Saint-Voir
Saint-Voir Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Voir udalerrian erroldatutako biztanleak 199 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Zero-puntuko energia
Zero-puntuko energia (ZPE) sistema mekaniko kuantiko batek izan dezakeen energia txikiena da. Mekanika klasikoan ez bezala, sistema kuantikoek etengabe fluktuatzen dute energia-egoerarik baxuenean Heisenberg-en ziurgabetasun printzipioak deskribatzen duen moduan. Atomoez eta molekulez gain, hutseko espazio hutsak propietate horiek ere baditu. Kuantikaren eremu-teoria ren arabera, unibertsoa ez da partikula isolatuen multzotzat hartu behar, baizik eta eremu jarraitu eta fluktuatzailetzat:  materia eremuak, zeinen kuantuak fermioiak diren (hau da, lepto iak eta quark ak); eta indar-eremuak, zeinen kuantuak bosoiak diren  (adibidez, fotoiak eta gluo iak). Eremu horiek guztiek zero-puntuko energia dute. Zero-puntuko eremu fluktuatzaile hauek eterraren birsartzea ekar dezakete, sistema batzuek energia hori badagoela hauteman baitezakete. Hala ere, eter hori, Lorentz inbariantea izango bada, ezin da ingurune fisiko gisa ulertu, Einsteinen erlatibitate bereziaren teoriarekin kontraesanik ez egoteko.
Gaur egun, fisikak ez du zero-puntuko energia ulertzeko eredu teoriko osaturik; bereziki, teorizatutako eta behatutako huts-energiaren arteko desadostasuna eztabaida handien iturri da. Richard Feynman eta John Wheeler fisikariek hutsaren zero-puntuko erradiazioa energia nuklearra baino magnitude ordena handiagoa zela kalkulatu zuten, bonbilla bakar batek munduko ozeano guztiak irakiteko adina energia baitzuen. Hala ere, Einstein-en erlatibitate orokorraren teoriaren arabera, horrelako energiak grabitatuko luke. Ordea, unibertsoaren hedapenaren, energia ilunaren eta Casimir efektuaren ebidentzia esperimentalek energia hori oso ahula dela erakusten dute. Gai honi aurre egiten saiatzen den proposamen ezagun bat  fermioi eremuak zero-puntuko energia negatiboa duela esatean datza, bosoi eremuak zero-puntuko energia positiboa duen bitartean. Beraz, teoria horrek dio energia horiek nolabait elkar baliogabetzen dutela. Ideia hori egia izango litzateke supersimetria naturaren simetria zehatza izango balitz; hala ere, CERNeko LHCk orain arte ez du horren frogapenik aurkitu. Gainera, jakina da supersimetria baliagarria bada, gehienez simetria hautsia dela, alegia, bakarrik da baliagarria oso energia altuetan, eta inork ezin izan duela teoriarik erakutsi non zero-puntuko ezeztapenak gertatzen diren energia baxuko unibertsoan eta inork ezin izan duela teoriarik atera non  zero-puntuko ezeztapenak gaur egun dugun energia baxuko unibertsoan azal daitezkeen. Desadostasun horri konstante kosmologikoaren arazoa deritzo eta fisikako argitu gabeko misterio handienetako bat da. Fisikari askoren ustez, "natura guztiz ulertzeko giltza hutsean dago".
Saint-Voir
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Zero-puntuko energia
Eterraren lehenengo teoriak
Zero-puntuko energia hutsaren inguruko ideia historikoetatik dator. Aristotelesentzat hutsa τὸ κενόν da; hau da, gorputzetik independentea den espazioa. Berak uste zuen kontzeptu horrek oinarrizko printzipio fisikoak urratzen zituela: suaren, airearen, lurraren eta uraren elementuak ez daude atomoz osatuta, baizik eta jarraituak dira. Atomistentzat, hutsaren kontzeptuak izaera osoa zuen: existentziaren eta existentzia ezaren arteko bereizketa zen. Hutsaren ezaugarriei buruzko eztabaida filosofiaren eremura mugatu zen neurri handi batean.
Saint-Voir
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 126 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 81 lanean zeuden (43 gizon eta 38 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Zero-puntuko energia
Eterraren lehenengo teoriak
Beranduago, Errenazimentuaren hasierarekin batera, Otto von Guericke-k lehen huts-ponpa asmatu zuen, eta hutsaren inguruko lehen esperimentu egiaztagarriak egiten hasi ziren. Garai hartan pentsatzen zen bolumen bat guztiz hustu zitekeela espazio horretako gas guztiak erauziz.
Saint-Voir
Diru sarrerak
2009an Saint-Voir udalerrian 80 unitate fiskal zeuden, 190 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.942 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Zero-puntuko energia
Eterraren lehenengo teoriak
XIX. mendearen amaieran, ordea, agerian geratu zen husturiko eskualde horretan oraindik erradiazio termikoa zegoela. Hori justifikatzeko, eterraren kontzeptua asmatu zuten, hutsaren ordezko gisa. Maxwell-en elektrodinamikan oinarritutako eter elektromagnetikoaren teoriak eter delakoari energia bat zegokiola ondorioztatzen zuen. Nabaria denez, azken ideia hori espazio guztiz huts baten ideiaren kontrako da.
Saint-Voir
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Voir udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.524 hektarea erabiltzen.
Zero-puntuko energia
Teoria kuantikoa
1900ean, Max Planck ek isolatutako energia erradiatzaile, hau da, unitate atomiko bibratzaile, baten energia lortu zuen:non h Plancken konstantea, ν  maiztasuna, k Boltzmannen konstantea eta T tenperatura diren.
Saint-Voir
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zero-puntuko energia
Teoria kuantikoa
1913an, formula hori oinarritzat hartuta, Albert Einsteinek eta Otto Stern ek oso artikulu garrantzitsua argitaratu zuten, non lehen aldiz iradoki zuten osziladore guztiek zero absolutuan duten hondar energiaren existentzia. Horri "hondarreko energia" edo Nullpunktsenergie (alemanez) deitu zioten, aurrerago zero-puntuko energia gisa itzulia. Emaitza hau lortu ahal izateko tenperatura baxuko hidrogeno-gasaren bero espezifikoaren azterketak egin zituzten. Lan hau garatuz ondorioztatu zuten datuak hobeto irudikatzen direla bibrazio-energia hurrengo forma hartzen badu: Beraz, adierazpen horren arabera, zero absolutuan dauden sistema atomikoek ere energia dute, honen balioa ½ hν izanik.
1916an Walther Nernstek zero-puntuko energiaren ideia berreskuratu zuen hutsa zero-puntuko erradiazio elektromagnetikoz beteta zegoela proposatzean. Einsteinek ideia hau berretsi zuen bere erlatibitate orokorraren teoriarekin: hutsaren bolumeneko energia dentsitateak konstante kosmologikoaren balioan eragiten zuen. Planteamendu hau erabiliz eremu ekuazioen soluzio estatikoak lor zitezkeen. Hortaz, espazio hutsa ez litzake propietate gabeko espazio bat izango, energia gordeko baitzuen bere baitan. Honen inguruan hurrengoa esan zuen 1920an:
Oinarri fisikoak
Fisika klasikoan, sistema baten energia erlatiboa da, eta erreferentzia-egoera batekiko definitzen da. Normalean, zero energia higidura gabeko sistema batekin lot daiteke, nahiz eta hori guztiz arbitrarioa den.
Fisika kuantikoan, ohikoa da energia eragile jakin baten, hots, sistemaren hamiltondarraren, itxarotako balioarekin lotzea. Sistema mekaniko kuantiko ia guztietarako, eragile honek izan dezakeen itxaropeneko balio txikiena ez da nulua; ahalik eta balio txikien horri zero-puntuko energia deritzo. (Oharra: hamiltondarrari konstante arbitrarioa gehitzen badiogu, aurreko hamiltondarraren fisikoki baliokidea den beste teoria bat lortuko dugu. Hori dela eta, energia erlatiboa baino ez da ikusten, eta ez energia absolutua. Hala ere, horrek ez du aldatzen gutxieneko momentua zero ez izatea).
Zeroa ez den energia minimo baten jatorria intuitiboki uler daiteke Heisenbergen zehaztugabetasun printzipioaren arabera. Printzipio honek dio mekanika kuantikoan partikula baten posizioa eta momentua ezin direla zehatz-mehatz ezagutu aldi berean. Partikula potentzial-osin batera mugatzen bada, bere posizioa gutxienez partzialki ezagutzen da: putzuan egon behar du. Hori dela eta, ondoriozta daiteke putzuan partikulak ezin duela momentu nulua izan, bestela, ziurgabetasun printzipioa urratuko litzateke. Mugitzen den partikula baten energia zinetikoa bere abiaduraren karratuarekiko proportzionala denez, ezin da zero izan. Adibide hau, ordea, ez da aplikagarria partikula askeari, energia zinetikoa zero izan baitaiteke.
Zero-puntuko energia barietateak
Zero-puntuko energiaren ideia fisikako hainbat esparrutan agertzen da. Garrantzitsua da, hortaz, haien artean bereiztea eta estuki lotuta dauden kontzeptu asko daudela ohartzea.
Mekanika kuantiko arruntean, zero-puntuko energia sistemaren oinarrizko egoerarekin lotutako energia da. Mota honetako adibiderik ezagunena E = ℏ ω / 2 energia da,  osziladore harmoniko kuantikoaren oinarrizko egoeraren energia, hain zuzen. Beste era batean: zero-puntuko energia sistemaren hamiltondarraren itxarotako balioa da sistema oinarrizko egoeran dagoenean.
Eremuen teoria kuantikoan, espazioaren sarea eremuz osatuta dagoela asumitzen da, espazio-denborako puntu bakoitzean eremua  osziladore harmoniko kuantizatu sinplea izanik, ondoko osziladoreekin elkarreragiten duena. Kasu honetan, espazioko puntu guztiek E = ℏ ω / 2 energia ekarpena daukate, zero-puntuko energia infinitua lortuz. Berriro ere, zero-puntuko energia hamiltondarren itxarotako balioa da; hemen, ordea, itxarotako balio horri hutsaren itxarotako balioa deritzo, eta energiari, berriz, hutsaren energia.
Perturbazio kuantikoen teorian, oinarrizko partikula-hedatzaileari egindako begizta bakarreko eta begizta anitzeko Feynman diagramen ekarpenak hutseko gorabeheren  edo zero-puntuko energiak masari egindako ekarpenak direla esan ohi da.
Ebidentzia esperimentalak
Hutseango zero-puntuko energiaren existentziaren ebidentzia gisa aurkeztu ohi den fenomenoa Casimir efektua da, 1948an Hendrik Casimir fisikari herbeheretarrak proposatutakoa.
Honek eremu elektromagnetiko kuantizatua aztertu zuen karga gabeko bi gainazal metaliko eta paraleloren artean. Hutsaren energiak uhin-luzera guztietako ekarpenak ditu, plaken arteko tarteagatik baztertutakoak izan ezik. Gainazalak elkar hurbildu ahala, uhin luzera gehiago baztertzen dira eta hutsaren energia txikitzen da. Energia gutxitzeak esan nahi du indarren bat egon behar dela gainazalen gainean lana egiten, hauek mugitzen diren heinean.
1950eko hamarkadatik aurrera egindako lehen proba esperimentalek emaitza positiboak eman zituzten, indarra benetakoa zela erakutsiz. Hala ere, kanpoko beste faktore batzuk ezin ziren baztertu lehen kausa gisa, izan ere, errore esperimentalaren tartea kasu batzuetan ia % 100ekoa zen. Urte batzuk geroago, 1997an,  Lamoreaux-ek behin-behinean  erakutsi zuen Casimir indarra benetakoa zela. Ordutik hona emaitzak behin eta berriz errepikatu dira, emaitza berdinarekin.
2009an Munday et al. lanak froga esperimentala argitaratu zuen (1961ean aurreikusitakoaren arabera) non Casimir indarra aldaratzailea zein erakarlea izan zitekeela frogatzen zen. Casimir indar aldaratzaileek fluido batean aurkitzen diren objektuen lebitazio kuantikoa ahalbidetuko lukete. Honek marruskadura estatiko oso baxuko gailu kommutagarriak sorraraziko lituzke, nanoeskalan.
Casimir efektutik ondoriozta daitekeen fenomeno hipotetiko interesgarri bat Scharnhorst efektua da. Fenomeno honek argiaren seinalea c baino zertxobait azkarrago ibiltzen dela proposatzen du, estuki banatutako bi xafla eroaleen artean.
Grabitazioa eta kosmologia
Kosmologian, zero-puntuko energiak konstante kosmologikoaren balio positibo espekulatiboak azaltzeko aukera interesgarria eskaintzen du. Laburbilduz, energia "benetan hor" badago, orduan grabitate indarra egin beharko luke. Erlatibitate orokorrean, masa eta energia baliokideak dira; eta biek grabitazio eremua sor dezakete.
Masaren eta energiaren arteko erlazio horrekin zailtasun nabari bat dugu; alegia, hutsaren zero-puntuko energia izugarri eta zentzugabeki handia dela. Izan ere, infinitua da. Alabaina esan liteke fisika berria bertan behera uzten dela Planck eskalan; beraz, bere hazkundea momentu honetan moztu beharko litzateke. Hala ere, geratzen dena hain da handia, non espazioa  nabarmen tolestuko lukeen; hortaz, badirudi hemen kontraesan bat dugula. Arazo honen konponbide errazik ez dago, zero-puntuko energia izugarria eta behatutako  konstante kosmologikoaren balio txiki edo nuluarekin nolabait bateratzea fisika teorikoaren arazo garrantzitsuenetako bat bihurtu da. Izatez, hori bera hartzen da guztiaren teoria proposamenak epaitzeko irizpide gisa.
Energia iluna
90eko hamarkadaren amaieran aurkitu zen oso urruneko supernoben distira espero zena baino lausoagoa zela, unibertsoaren hedapena, moteldu beharrean, azkartzen ari zela iradokiz. Gertakari honek ondorengo eztabaida hau berpiztu zuen: Einsteinen konstante kosmologikoa, fisikariek aspalditik nulutzat zutena, balio positibo txiki bat zela. Horrek espazio hutsak presio edo energia negatiboren bat duela adieraziko luke.
Iltze zapal
Iltze zapal edo errematxea loturako elementu finkoa da, bi pieza elkarri lotzeko erabilia. Ziri zilindriko itxura du, normalean metalikoa, mutur batean "buru" bat duena, hau da, zabalxeagoa dena. Beste muturra zapaldu egiten da, sekzioa zabalduz, estutu nahi ditugun bi atalak lotzeko.
Dauden lotura-metodo zaharrenetakoa bada ere, gaur egun muntaketa-teknika gisa duen garrantzia inoiz baino handiagoa da. Horren arrazoia da, neurri batean, lotze-prozesua merkatzea lortzen duten automatizazio-teknikak garatu izana. Zapaltzea edo errematxatzea lotze-metodo gisa gehien erabiltzen den eremuak honako hauek dira, besteak beste: automobilgintza, etxetresnagintza, altzarigintza, hardwarea, industria militarra, metal ijezketa, dokumentu ofizialetan eta abar.
Logika filosofiko
Logika filosofikoa kontzeptua filosofiako arlo bati dagokio, problema filosofikoak ebatzi edo eztabaidatzeko logikako metodoak erabiltzen dituen arloari. Horien artean, Sybil Wolfram-ek argumentuaren, esanahiaren eta egiaren azterketa nabarmentzen du, eta Colin McGinn-ek, berriz, nortasunaren, existentziaren, predikatuaren, premia-egoeraren eta egiaren nozioak aurkezten ditu gai horri buruzko bere liburuan. Logika gurekin zerikusia duten izakinei buruzko pentsamenduetarako baino ez da erabiltzen; filosofiaren kasuan, hori imajinatiboa izan daitekeen guztiari dagokio.
Zero-puntuko energia
Energia iluna
Ez dago hautagai naturalik energia ilun a deiturikoa eragin dezakeenik, baina gaur egungo proposamen onena da hutsaren zero-puntuko energiak eragitea. Suposizio honen zailtasun bat da hutsaren zero-puntuko energia izugarri handia dela behatutako konstante kosmologikoarekin alderatuta. Erlatibitate orokorrean, masa eta energia baliokideak dira; biek eremu grabitatorioa sortzen dute eta, beraz, eremu kuantikoaren teoriaren huts-energia teorikoak unibertsoa bera zatitan urratu beharko luke. Nabaria da ez dela horrelakorik gertatu eta arazo hau, konstante kosmologikoaren arazoa deitua, fisikan argitu gabe dirauen misterio handienetako bat da. Europako Espazio Agentzia Euklides teleskopioa eraikitzen ari da, 2022an abian jartzeko. 10.000 milioi argi-urte ra arteko distantziara dauden galaxiak mapatzea du helburu. Energia ilunak haien antolamenduan eta forman nola eragiten duen aztertuta, proiektuak zientzialariei energia ilunaren indarra aldatu den ikusteko aukera eskainiko die. Energia iluna denboran zehar aldatzen dela ondorioztatuko balu, energia hori kintesentzia motakoa izango litzateke, hau da, behatutako azelerazioa energiaren eremu eskalar batek eragingo luke, konstante kosmologikoak ordez. Oraindik ez dago kintesentziaren frogarik, baina ez da baztertu ere. Oro har, eredu honek aurreikusten duen unibertsoaren hedapena konstante kosmologikoarena baino zertxobait motelagoa da. Zenbait zientzialarik uste dute kintesentziaren ebidentziarik onena Einsteinen baliokidetasun printzipioaren urratzea eta espazioan edo denboran oinarrizko konstanteak aldatzea izango litzatekeela. Eremu eskalarrak partikulen fisikaren eta korden teoria ren eredu estandarrak aurreikusten ditu, baina konstante kosmologikoaren ereduan ageri den antzeko arazo bat (edo inflazio kosmologikoaren ereduak eraikitzearen arazoa) ematen da: birnormalizazioaren teoriak aurreikusten du eremu eskalarrek berriro masa handiak eskuratu beharko lituzketela.
Logika filosofiko
Logika filosofikoak logika tradizionalaren hedapenak eta alternatibak ere aztertzen ditu, logika ez-klasikoa da ezagunena. Azken hori zenbait testutan landu da, besteak beste, Logika Filosofikoa, John Blackwell-ena, P. Burgess-en logika filosofikoarako gida eta Dov M. Gabbay-k eta Franz Guenthner-rek argitaratutako Logika filosofikoaren eskuliburua.
Iltze zapal
Zapaltze beroa
Eiffel dorrea 2,5 milioi itzal zapalekin muntatu zen. Normandie ontziak (1935) 11 milioi iltze zapal erabili zituen.
Logika filosofiko
Logika filosofikoak ohiko gertaeren deskribapen formalak aztertzen ditu, zehaztu gabeko hizkuntza naturalean, beste filosofia batzuen adarretan argudioei buruz guztiz berezia dena. Filosofo gehienek uste dute eguneroko arrazonamenduaren zatirik handiena logikan atzeman daitekeela baldin eta hizkuntza arrunta logika horretara itzultzeko metodo bat aurkitzerik balego. Logika filosofikoa, funtsean, logika matematikoa asmatu aurretik "logika" izeneko diziplina tradizionalaren jarraipena da. Logika filosofikoak interes handiagoa du hizkuntza naturalaren eta logikaren arteko loturarekin. Horren ondorioz, logika filosofikoek logika ez-konbentzionala garatzen lagundu dute (adibidez, logika askeak, denbora-logika, etab.), logika klasikoaren zenbait luzapen bezala (adibidez, logika modala) eta logika horietarako semantika ez-konbentzionala (adibidez, Kripkeren superbaluazionismoa logikaren semantikan).
Zero-puntuko energia
Inflazio kosmikoa
Inflazio kosmikoa argia baino azkarragoa den Big Bang-aren ostean gertaturiko hedapena da. Honek, besteak beste, kosmosaren eskala handiko egituraren jatorria azaltzen du. Uste da inflazio aldi mikroskopikoan azaldutako zero-puntuko energiak eragindako huts kuantikoaren gorabeherak geroago tamaina kosmikoa izatera iritsi direla, Unibertsoaren galaxien eta egituraren grabitazioaren hazi bihurtuz. Fisikari askok halaber uste dute inflazioak azaltzen duela zergatik Unibertsoa berdina den norabide guztietan (isotropoa), zergatik mikrouhin-hondoaren erradiazio kosmikoa modu uniformean banatzen den, zergatik den Unibertsoa laua eta zergatik ez den monopolo magnetikorik ikusi. Ez dago argi  zein den inflazioaren mekanismoa. Energia ilunaren antzekoa da, baina askoz ere energetikoagoa. Eta, honekin gertatzen den moduan, azalpenik onena gorabehera kuantikoen ondorioz sortutako balizko hutsaren energia bat da. Baliteke inflazioak bariogenesia eragitea, alegia, oso unibertso goiztiarrean sortutako barioi en eta antibarioien arteko asimetria (desoreka) dakarren prozesu fisikoa; baina hau guztiz hipotetikoa da.
Logika filosofiko
Hizkuntzaren filosofia eta logika estu lotuta daude. Hizkuntzaren filosofiak zerikusia du gure hizkuntza gure pentsamenduarekin nola inplikatzen eta elkarreragiten den aztertzearekin. Logikak berehalako eragina du beste azterketa-eremu batzuetan. Logikaren eta adierazpide arruntaren arteko logika eta harremana aztertzeak lagun diezaioke pertsona bati bere argudioak hobeto egituratzen eta beste pertsona baten argudioak kritikatzen (edo aztertzen). Herri-argudio asko akatsez beteta daude; izan ere, pertsona asko ez dira logikan adituak eta ez dakite nola formulatu argudio bat behar bezala.
Baba ghanoush
Baba ghanoush (بابا غنوج) arabiar eta mediterraneoko sukaldaritzetan tipikoa den berenjena purez egindako pasta bat da. Ogi zapalekin jan ohi da.
Osagai nagusia berenjena errea da, tahinarekin (sesamo hazi ehoak), limoi urarekin, baratxuriarekin, mingranondo xarabearekin eta kuminoarekin nahasten dena. Kontsumitzeko unean, oliba olioarekin aletzen da, eta sarritan mingranondoren pepitak gehitzen zaizkio, edo, bestela, fruta horren zukua erabiltzen da eltxoan, olioarekin nahastuta.
Tradizio herrikoiak dio hau plater gozo eta seduktorea dela, zaila egiten dela behin hasi eta gero jateari uztea, eta normalean jaten duten emakumeek gozotasun eta sedukzio ezaugarri berberak eskuratzen dituztela. Tradizio moralistenak dio, horregatik, zuhurra izan behar dela bere kontsumoan, bertutea arriskuan jar dezakeelako.
Julio César Pinheiro
Julio César Pinheiro (1976ko abuztuaren 22a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kyoto Purple Sanga.
Pilar Ganuza
Pilar Ganuza Goñi (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1948ko urriaren 11) alpinista da, zortzimilako batera igo zen lehendabiziko nafar emakumea. Izan ere, Cho Oyu (Himalaia, 8.201 m) tontorrera igo zen 1992an. Donibane mendi-taldeko kidea da, eta senarra eta mendilaguna du Gregorio Áriz.
Dhaulagiriko espedizioa
Dhaulagiri (Himalaia, 8.167 m) izan zen lehenengo zortzimilakoa euskal herritar alpinistentzat. 1979an izan zen eta espedizioan, Pili Ganuzarekin eta Gregorio Arizekin batera, Xabier Garaioa, Trini Cornellana, Javier Garreta, Mari Abrego, Pitxi Eguillor, Iñaki Aldaia, Agustin Setuain, Angel Irigoien, Jose Ignacio Ariz, Angel Martinez, Gerardo Plaza eta Javier Sorozabal nafarrak eta Jordi Pons, Ramon Bramona, Joan Massons eta Jordi Colomer katalanak joan ziren.
Tontorrera, azkenik, Gerardo Plaza, Xabier Garaioa, Iñaki Aldaia, Jordi Pons eta Ang Rita xerpa iritsi ziren maiatzaren 12an.
Cho Oyuko konkista
Hiru urte geroago, Gregorio Ariz, Pili Ganuza, Joxe Artetxe, Joxe Manuel Goñi, Alfonso Ballano, Javier Bermejo, Juan Beroiz eta Agustin Pagola abiatu ziren Cho Oyura igotzeko asmoz. Orduko horretan helburua lortu zuen Pilik, Joxe Artetxerekin batera. 1992ko irailaren 20an izan zen, eta 3 egun lehenago beste euskal herritar batzuek ere tontorreraino iristea erdietsi zuten: Amaia Aranzabalek eta Josu Bereziartuak alegia.
Arrakasgoiti
Arrakasgoiti Nabaskoze almiranterriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.
1990n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Nabaskozeko Almiranterrira pasa ziren.
Bertako biztanleak arrakasgoitiarrak ziren.
Izena
Arrakasgoiti toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Arrakasgoiti Nabaskoze almiranterrian barruan dago, Zaraitzu ibaiaren ibar geografikoan. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aezkoa eta Erronkaribar ibarren artean. Ibai hau Irati ibaiaren adarra da.
Ingurune naturala eta kokapena
Nabaskozeko Almiradioa Nafarroako Foru Komunitatearen ekialdean dago. Nabaskoze kontzejuak edo almiradioburuak 636 metroko altitudea du itsas mailatik. Bere barruan bi unitate geomorfologiko handi bereizten dira: hegoaldean mendilerro bat eta iparraldean ordoki uhindu bat. Idokorriko mendilerroak Nabaskoze udalerriaren eta Gazteluberri eta Erromantzatua udalerrien arteko muga markatzen du. Mendebaldean, Idokorri gainak eta Illongo mendilerroak osatzen dute. Azken horren barruan daude San Kiriko mendia (1172 m), Monda (1281 m), Collado (1219 m) eta Borregil (1420 m). Mendilerroa Zaraitzu ibaiak mozten du zeharka, Aizpurgiko arroila eratuz. Goi-lautada uhindua udalerriaren iparraldean zabaltzen da, Zaraitzu eta Biniese ibaien artean, batez beste 790 metroko altuera du eta bi ibaien haranen artean dago zintzilik.
Klima eta landaredia
Arrakasgoitik klima submediterraneoa du, hego-mendebaldeko zenbait puntu izan ezik, horiek subatlantikoak baitira, eta foke eta karasol babestuak, gune mediterraneoak baitira. Urteko batez besteko tenperatura 12º eta 9 ° C artekoa da, urteko prezipitazioak 1000 eta 1400 mm artekoak, urtean 100 eta 120 egun euritsu bitartean gertatzen dira, eta ebapotranspirazio potentziala 700 eta 650 mm artekoa.
Almiranterriko baso-azaleraren % 42,6 pinu gorriak dira. Eremu hezeenetan pagoek populatzen dute, baso-azaleraren eta haritzen % 22,6, eta arroila eta karasoletan, klimatologikoki Mediterraneoko enklabeak direnak, arte artadi karraskak, % 3,4. 317 ha inguru birpopulatzekoak dira, batez ere basoko pinuak (baso-azalera osoaren % 20,2), Austriako pinu beltzak % 26,6 eta Austriako larizioak % 23,7.
Estazio meteorologikoak
Nabaskoze almiranterrian dagoen, Nabaskoze kontzejuan, itsasoaren mailatik 615 metrora, Nafarroako Gobernuak 1928n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Mutare
Mutare (1982ra arte Umtali bezala ezagutua) Zimbabweko laugarren hiri handiena da, 170.106 biztanlerekin. Manicaland probintziako hiriburua da.
Arrakasgoiti
Historia
Bai Arrakasgoiti bai Arrakasbeiti XVI. mendearen erdialdean Lope Arrakaskoa jaurerria ziren. Bere seme Joan, 1604an, Zerrenkanogoitiko eta Zerrenkanobeitiko petxen eta Ustaizeko jauregiaren jabea zen. Gainerakoan, bere historia Nabaskozeko almiranterriena da, bertako kide baita.
1847an parrokoa aurkezteko eskubidea Iruñeko Fermin Etxeberria jaunaren etxeari zegokion, zeina oraindik ere herriko aldi baterako jauntzat jotzen baitzen; baina, egia esan, izaera zibileko jaurerri-jurisdikzioak desagertuta zeuden eta, horregatik, Arrakasgoiti zuzenbide komunaren mende zegoen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Saint-Gilles-Vieux-Marché
Saint-Gilles-Vieux-Marché (bretainieraz Sant-Jili-ar-C'hozhvarc'had) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Congolacerta
Congolacerta Lacertidae familia barruan sailkatzen den narrasti genero bat da. Afrikako ekialdean bizi dira.
Hortigüela
Hortigüela Burgosko udalerria da, Sierra de la Demanda eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 117 biztanle zituen.
Comayagua (Hondurasko departamendua)
Comayagua Hondurasko 18 departamenduetako bat da. Bere hiruburua Comayagua da. Comayaguak 5.196 km²ko azalera du eta 2005eko kalkuluen arabera 43.018 biztanle inguru bizi dira.
Udalerriak
Departamendua 21 udalerritan banatzen da:
Saint-Georges (Tarn eta Garona)
Saint-Georges Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Georges udalerrian erroldatutako biztanleak 196 ziren. Familiak 78 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 27 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 78 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 92 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 78 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 45 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 113 ziren, horien artean 90 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 90 pertsona aktiboetatik 84 lanean zeuden (47 gizon eta 37 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Georges udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 215 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.637 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 5 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
2000. urtean Saint-Georges udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 387 hektarea erabiltzen.
San Ignazioko geltokia
San Ignazio (lehen San Inazio) Bilboko metroaren 1. eta 2. lineei dagokien lurpeko geltokia da, Bilboko izen bereko auzoan kokatuta dagoena. 1995eko azaroaren 11n inauguratu zen eta Bizkaiko Garraio Partzuergoaren 1. tarifa-gunean dago.
Geltokia, arkitekturari dagokionez, Bilboko metroaren gainontzeko geltokien ohiko itxura dauka, San Ignaziokoa gainerakoak baino handiagoa den ezberdintasunarekin, izan ere, geltoki honetan 1. eta 2. lineak batzen baitira, bi lineen arteko tarte amankomunari hasiera emanez. Hala, geltokiak nasa gehiago behar ditu Plentziatik eta Kabiezestik datozen, eta baita Etxebarrira zein Basaurira doazen trenentzako, zein kontrako bidea egiten duten trenentzako.
2017ko urriaren 27an San Ignazioko bezeroen arretarako bulegoa itxi zuten.
Izen aldaketa
2017ko abenduaren 18ra arte geltokiaren izena San Inazio izan zen. Metro Bilbao eragileak hala erabakita, lau geltokiren izenak aldatu ziren, horien artean San Ignaziokoa, Bilboko Udalak erabilitako toponimia ofizialarekin bat egiteko asmoz.
Lotuneak
Geltokiaren kanpoaldean Bilbobus eta Bizkaibus zerbitzuak hornitzen dituzten hiru autobus geraleku daude. Hurrengo lineak geralekuetatik pasatzen dira:
Södertälje udalerria
Södertälje udalerria Suediako udalerria da. n kokatua dago. 694,24 km² ditu eta 93,482 biztanle ditu, hauetatik 65.000 inguru Södertälje herrigunean.
Lorena (São Paulo)
Lorena Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Södertälje udalerria
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jose Migel Iturriotz
Gaztaroa
Lehen ikasketak egin ondoren, arotz- eta okin-lanetan aritu zen. Aldi hartan bertan, zesta puntan ikasi zuen, eta pilotari profesionala bilakatu zen.
Amerika
Han Idiazabalgo Mariana Urrestarazu ezagutu zuen, anaia batek deituta lanera joandakoa. Santa Feko Rosarion ezkondu ziren 1891ko martxoaren 30ean, eta orduz geroztik Mariana izan zen ahal zutena aurrezten aritu zena, beren sorterrira lehenbailehen itzuli ahal izateko.
Europara itzultzea
Itzuli zenean Jose Migelek Madril, Bartzelona eta Donostian jokatu zuen.28 urte zituela, Sandalio eta Gil haren semeak jaio ondoren, utzi zion pilotari izateari. Seme horietako bat, Gil, Beasainen jaio zen 1896ko irailean.
Herriko plazan, Udaletxe zaharraren ondoan izan zen etxean ipini ziren bizitzen, Udaletxe zahar horren eta lehenago Aranberri ostatua omen zegoen Etxeberriperen artean. 1905. urte aldera, gaur egun bere izena daraman kaleko laugarren zenbakiko etxea eraiki zuten beren dirutik ordainduz, eta familiak etxe hartako lehen solairua hartu zuen.
Esperientzia handiko gizon zuzena zela eta zuen famagatik, familia askok estimatzen zuten Jose Migel, baserritarrek batez ere, hauentzat lagun ona baitzen eta baserritarrek konfiantza osoa baitzuten harengan, aholkulari bikaina kontsideratzen baitzuten. Haren dohaneko aholkuek, baserriko produkturik onenen ordaina izan zuten beti.
Alkatetza
Hamazazpi urtez hainbat kargu izan zituen Udalean. Epaile, Zinegotzi eta bi aldiz Alkate ere izan zen; lehenengo aldiz 1906--1910 bitartean, eta bigarrengoan 1912-1920 urteen artean.
1906an alkatetzara lehenengo aldiz iritsi zenean, herriak zituen ur-hornidurari beharrei konponbidea ematen saiatu zuen. Aurreko mendearen azken laurdenean Ugartemendiko ur-biltegira egindako ur-ekartzeak eskasegiak ziren jadanik, industri bultzadari esker hazkunde handia izan baitzuen herriak.
1908. urtean heldu ziren Anaiak Beasaina eta, Sangroniz etxea alokairuan hartu eta egin beharreko konponketak egin ondoren, 1909ko otsailaren 5ean, Loinazko San Martin egunean, inauguratu zen Loinazko San Martin Ikastetxea.
Lehen Mundu Gerraren amaiera iragarri zen egunean, 1918an, etxeko balkoia joritsu apaindu eta kalera aterarazi zuen musika-banda, herri guztian ibili zena kalejira alaiak joaz.
Erretiroa
1920an alkatetza utzi ondoren, familia Donostiara joan zen bizitzera, Fermin Calbeton kalera, eta han hil zen 55 urte zituela 1924ko irailaren 12an. Hurrengo egunean Beasaina ekarri zuten haren gorpua eta, hemen, hileta nagusiak egin ondoren, familiaren hilobian ehortzi zuten, bera alkate zela 1917an eraiki eta inauguratutako hilerrian.
Haskell Curry
Haskell Brooks Curry (Millis, Massachusetts, AEB, 1900eko irailaren 12a - State College, Pennsylvania, AEB, 1982ko irailaren 1a) estatubatuar matematikaria izan zen.
Biografia
Harvarden egin zituen ikasketak, eta doktoregoa Göttingenen (Alemania) bukatu zuen, 1932an; tesia, Grundlagen der kombinatorischen Logik (Logika konbinatorioaren oinarriak), Hilberten zuzendaritzapean, egin zuen.
Harvarden eta Princetonen eskolak eman ondoren, Pennsylvania State Unibertsitateko irakasle izan zen 35 urtez.
Bigarren Mundu Gerran, Johns Hopkins Unibertsitatean aritu zen Fisika Aplikatuaren arloan, ikerlanean. 1966an, Amsterdameko matematika-katedra onartu zuen.
Curryk ekarpenik garrantzitsuenak Logika Matematikoaren arloan egin zituen, bereziki sistema formalen eta prozesuen teorian. Erregela inferentzialak erabiliz, kalkulu logiko bat eraiki zuen.
Idazlanak
Bere liburuen artean, Combinatory Logic (1958, Logika konbinatorioa), Robert Feys-ekin batera idatzi zuena, eta Foundations of Mathematical Logic (1963, Matematika logikoaren oinarriak) dira aipagarrienak.
Acentrogobius audax
Acentrogobius audax Acentrogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Jelenec
Jelenec Eslovakiako udalerri bat da, Nitrako barrutian kokatuta. 27,18 km²ko azalera du eta 2123 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1113. urtekoa da.
Mark Hughes
Manchester United taldean 13 urte eman zituen, 345 partida jokatuz eta 119 gol sartuz.
Ibilbidea
Guztira 606 p (163 g)