cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pseudobagrus eupogoides
Pseudobagrus eupogoides Pseudobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Bruelh
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liburutegi nazional
Liburutegi nazionala da ondare bibliografikoa (liburuak, egunkariak, aldizkariak, liburuxkak, grabazioak, etab.) bildu, konpilatu, zaindu eta zabaltzen duen erakundea. herrialde batekoa. Liburutegi publikoa ez bezala, oro har jendearentzat sarbide mugatua duten bilduma bakar eta historikoek osatzen dute. Adibidez, obra historikoen lehen argitalpenak ditu. Artxibategi Nazionalak ez bezala, ez ditu dokumentu administratiborik, legalik edo erakunde publiko edo partikularren bildumarik gordetzen.
Nazio baten ondarea zaintzeko, gehienetan legez, inprimatutako edo herriari emandako beste laguntza batzuei emandako lanen ale kopuru jakin bat liburutegi nazionalean utzi behar da. Legezko gordailu gisa ezagutzen den neurri horrek autore-eskubideak erregistratzeko eta egiaztatzeko ere balio du. Lege-gordailua Frantzian ezarri zen lehen aldiz 1537an, liburutegi errealak betetzeko, geroago liburutegi nazionalak bihurtuko ziren. Liburutegi nazionaletako funtsak bilduma pribatuetatik ere atera daitezke.
Liburutegi nazionalek herrialdeko ondare bibliografikoa zaindu eta kontserbatu behar dute, eta, beraz, kontserbazio-baldintza ezin hobeak izan behar dituzte, ingurumen-baldintzak (tenperatura, aireztapena, hezetasuna, argiztapena...) eta segurtasun-baldintzak (zaintza, sarbide mugatua, suteen aurkako sistemak...).
Amerikaren eta Espainiaren kasuan, beren liburutegi nazionalak Iberoamerikako Estatuen Elkartean bilduta daude, Iberoamerikako Liburutegi Nazionalak garatzeko (ABINIA, 1989). The European Library (Europako Liburutegia) Europako liburutegi nazionaletako izakinak biltzeko estamentua da.
2012. urtearen inguruan, webgunea ingelesez egiten zuten liburutegi nazionalen %42k Web 2.0 teknologiak erabiltzen zituzten.
Kramer vs. Kramer
Kramer vs. Kramer 1979ko Robert Benton zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Avery Cormanen eleberrian oinarrituta.
Liburutegi nazional
Historia
Liburutegi nazional batzuen aurrekariak errege-liburutegietan aurkitzen dira, hau da, printze eta errege-erreginen antzinako bilduma pribatuetan. Frantziako Iraultzaren ostean, errege-bilduma horiek publikoari irekitzen zitzaizkion, eta liburutegi nazionalak deitzen hasi ziren. Halakoak dira Frantziako, Espainiako eta Austriako liburutegi nazionalen kasuak.
Liburutegi nazionaletako eraikinetarako lehen planetako bat John Dee matematikari ingelesak asmatu zuen, eta 1556an Ingalaterrako Maria I.ari irudizko plan bat aurkeztu zion liburu, eskuizkribu eta erregistro zaharrak kontserbatzeko eta liburutegi nazional bat sortzeko, baina proposamena ez zen gauzatu.
Kramer vs. Kramer
Sinopsia
Ted Kramer (Dustin Hoffman) bere lana familiaren aurrean jartzen duen gizona da. Joanna (Meryl Streep) emazteari egoera jasanezina egiten zaio eta senarra utziko du. Tedek etxea eta umea zaindu beharra du. Hasieran zaila egiten zaion ere, denbora pasa ahala moldatuko da. Baina Joanna itzuliko da eta umearen zaintza eskatuko du epailaren aurrean.
Liburutegi nazional
Historia
Deskolonizazio prozesuaren ostean, herrialde independente berriek ere beren liburutegi nazionalak sortu zituzten. Halakoa da Latinoamerikan, Europako inperioetatik askatu ondoren, liburutegi nazionalen sorreraren kasua.
Euskal Liburutegi Nazionalaz
Joan Mari Torrealdaik liburuen inguruan jorratutako bizitzan, euskal liburugintza sendotzeko urrats esanguratsu bat lortze aldera, ahalegin handiak egin zituen Euskal Liburutegi Nazionala sortzeko. Liburutegi Nazionalaren proiektuak garrantzi berezia zuen Torrealdairen ustetan, buru-belarri jardun zuen azken urteetan ere zeregin horren inguruko lanetan, eta gogoeta sakona idatzi eta argumentatu zuen, instituzioek hura sor zezaten motibatzeko. Bide horretan, mugarria izan zen euskaltzain oso izendatu zutenean 2009an Foruan eman zuen sarrera hitzaldia: ''Bibliografiatik Bibliotekara. Esperantzari leihoa.'' Aipatu zuen esperantzari zabaldutako leiho horrek luzaro daramala zabalik (1914-1923 urte tartea gogora ekarri zuen Torrealdaik hitzaldi hartan, Euskal Pizkundearen aro historikoaren erdi aldera) baina, tamalez, euskarak liburutegi nazionalik gabe segitzen du.
Utersum
Utersum Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Brécey
Brécey Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brécey udalerrian erroldatutako biztanleak 2.154 ziren. Familiak 961 ziren, horien artean 335 pertsona bakarrekoak ziren (112 bakarrik bizi ziren gizonak eta 223 bakarrik bizi ziren emakumeak), 355 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 223 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.133 ziren, horien artean 808 aktiboak ziren eta 325 inaktiboak ziren. 808 pertsona aktiboetatik 765 lanean zeuden (417 gizon eta 348 emakume) eta 43 langabezian zeuden (15 gizon eta 28 emakume). 325 pertsona inaktiboetatik 137 erretiraturik zeuden, 99 ikasten zeuden eta 89 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brécey udalerrian 976 unitate fiskal zeuden, 2.169,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.566 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 142 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 9 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 25 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 6 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Brécey udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 339 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cerdale fasciata
Cerdale fasciata Cerdale generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.
Jose Antonio Agote
Jose Antonio Agote Jemein (1953 - 1999) mediku traumatologo euskalduna izan zen, osasun-arloan euskara bultzatzeko eta garatzeko ahaleginak egin zituena, besteak beste pazienteekin erabiliz eta zenbait dokumentu kliniko idatziz. Aitzindaria izan zen horretan.
Marc Aillet
Marc Aillet (Benin, 1957ko apirilaren 17a) Baionako apezpikua da.
Biografia
Beninen jaio zen aita Frantziako armadako militarra zuelako. Ama berriz, bretainiarra zuen.
Jose Antonio Agote
Lan handia egin zuen eskualde-erietxea den Zumarragako Ospitalea sortzeko prozesuan. 1984an inauguratu zuten.
Marc Aillet
Biografia
1982ko uztailaren 3an ordenatu zen apaiz Frejus-Toulongo elizbarrutian. Teologian doktoreduna da Friburgeko Unibertsitatetik. Teologia moraleko irakaslea izan zen zazpi urtez Fréjuseko apaiztegian. San Rafaelgo apaiz izan zen zazpi urtez eta Fréjus Touloneko bikario nagusia da 2002az geroztik. Horrez gain, San Martingo komunitateko kidea da. 2008ko azaroaren 30etik Baionako apezpikua da, aurrekoak, Pierre Molèresek erretiroa hartu baitzuen.
NA-2114
NA-2114 edo Leireko monasterioaten errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-2113 nafar errepidearen 3,44 kilometroan hasi eta Esako udalerrian dagoen Leireko monasterioa inguratzen du. Errepide laburra da, 0,57 kilometro baino ez ditu.
Seicercus
Seicercus hegazti genero bat da. Phylloscopidae familiaren barruan sailkatzen dira.
Jose Antonio Agote
Bere kemen hori omentzearren Osasungoa Euskalduntzeko Erakundeak (OEE) sari bat sortu zuen, Agoteri egin ahal zitzaion omenaldirik onena osasungoa euskalduntzeko ahalegin nabarmenak saritzea izango zelakoan.
Jose Antonio Agote Saria OEEk antolatzen du LKS eta Mondragon Health enpresa kooperatiben babes ekonomikoarekin.
Tao Gey-Emparan
Tao Gey-Emparan (Urruña, 2003ko azaroaren 25a) eskubaloi jokalari lapurtarra da.
Ibilbidea
Bidasoa Klubeko harrobiko jokalaria da, eskuin hegalean jokatzen duena. 2020-2021 denboralditik ari da talde nagusian jokatzen.
Hybomys planifrons
Hybomys planifrons Hybomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Elia Eudozia
Elia Eudozia, (Aelia Eudocia Augusta; Αιλία Ευδοκία Αυγούστα; Atenas, c. 401 - Jerusalem, 460) Bizantziar Inperioko edo Ekialdeko Erromatar Inperioko enperatriza izan zen, eta V. mendeko literatoa. Teodosio II.a enperadorearen arreba Pulkeria k babestuta, enperadorearekin 421ean ezkondu zen. Gero eta eragin handiagoa izan zuen senarrarengan, eta horrek Pulkeriaren etsaitasuna ekarri zion, batez ere 439. urtean.
Biografia
Elia Eudozia 400 inguru jaio zen Atenasen, jatorri grekoko familia batean. Eudoziaren izena Athenais zen, Pallas Athena jainkosa paganoaren babesean gurasoek aukeratua. Leontzio sofista ren alaba izan zen, Atenasko Akademia n erretorika irakaslea,eta literatura n eta erretorika n prestakuntza handia jaso zuen berarengandik. Aita aberatsa zuen eta etxe bikaina zuen Akropolian.
Historia tradizionalaren arabera, Joan Malalas ek eta beste batzuek kontatzen duten bezala, bere anaiek zuen ondare txikia kendu zioten, eta Konstantinopla ko gortean konpondu nahi izan zuen arazoa. Haren dohainek atentzioa eman zioten Teodosioren ahizpari, Pulkeria ri, eta konpainiako dama bihurtu eta enperadorearen emazte izateko prestatu zuen.
Beste historialari garaikide batzuek, hala nola Sokrates Eskolastikoak eta Juan Panongoa k, xehetasun horietako asko berresten dituzte, baina ez dute aipatzen Pulkeriak Eudoziaren eta haren anaiaren arteko ezkontzan izandako esku-hartzea. Hori dela eta, Eudoziaren jardueren beste xehetasun batzuk ulergarriagoak dira; esate baterako, gortean duen eragin handiaren erabilera, paganoak eta juduak jazarpenetik babesteko. Bere leku pribilegiatutik kultura bultzatu zuen, gramatikariz eta filosofoz inguratuta.
438. eta 439. urteetan, erromesaldia egin zuen Jerusalem era, eta zenbait erlikia eder eraman zituen berarekin ; Antiokia n egon zenean, bertako senatuarekin jarri zen harremanetan estilo helenikoan, eta funtsak banatu zituen eraikinak konpontzeko. Itzuli zenean, Pulkeria jeloskor zegoelako eta Paulino bere babestuarekin, lanbideen jaunarekin, intriga bat zegoela uste zutelako mehatxatu zuten. Azken hau hil zutenean 440an, Jerusalemera erretiratu zen, eta han, ofizial bat hiltzea leporatu zioten, bi jarraitzaile hiltzera bidalia. Hori dela eta, langile inperialen zati bat kendu zioten. Hala ere, eragin handia izan zuen; 453ko siriar monofisiste n matxinadan sartu zen arren, azkenean Pulkeriarekin adiskidetu zen eta berriro onartu zuten eliza ortodoxoan. Jerusalemen hil zen 460ko urriaren 20an, eta azken urteak literaturari eskaini zizkion.
Kristautasuna kultura klasikoarekin nahastea
Eudozia Atenasko hezkuntza sofistiko tradizional eta klasikoan hazi eta hezi zuten, baina helburua hezkuntza pagano klasikoa eta kristautasuna nahastea zen. Enperatriz gisa zuen boterea erabili zuen irakasleak eta hezkuntza ohoratzeko, eta hori oso garrantzitsua zen bere bizitzan.
Eudoziak Konstantinoplan eraiki zuen San Polieutoken eliza originala, eta Anizia Juliana birbilobak VI. mendean zabaldu eta egokitu zuen neurri handi batean.
Ondorengoak
Eudoziak eta Teodosio II.a k hiru seme-alaba izan zituzten:
Mexican Hat (Utah)
Mexican Hat Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Juan konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lenny Wilkens
Leonard Randolph Wilkens, Lenny, (Brooklyn, New York, AEB, 1937ko urriaren 28a) saskibaloi jokalari eta entrenatzaile izan zen. Seattle Supersonics taldearen lehendakariordea izan zen.
Biografia eta lorpenak
Leonard Randolph Wilkens, Lenny, Brooklynen jaio zen, New Yorken, AEBetan, 1937ko urriaren 28an. Aita afroamerikarra zen eta ama, berriz, irlandar jatorriko amerikarra eta erlijio katolikoan hezi zuten Wilkens gaztea.
Berehala hil zitzaion aita, 5 urte besterik ez zituenean eta amak atera zuen aurrera familia.
3 urtez jokatu zuen Providence Unibertsitatean eta, txiki samarra bada ere (1,85 m), 14,9 puntu eta 7,3 erreboteko promedioa egin zuen. Bi alditan aukeratu zuten estatuko bost hoberenen artean.
Txinara joateko aukera etorri zitzaion, baina Wilkensek ez zuen denbora osoko lana nahi, familiaz eta gozatzeko bete ere ez baitzuen galdu nahi.
Ez zituen sekula ahaztuko hasierako zailtasun haiek eta, aukera izan zuen bezain pronto, laguntzeko grinan ibiliko zen beti. Lenny Wilkens izeneko fundazioa dauka behartsuei laguntzeko eta Seattleko Odessa Brown Children's Clinic da bere helburu nagusienetako bat.
NBA
1960an, St. Louis Hawksek hartu zuen drafteko lehenengo biran, seigarren posizioan. Puntuak egiten zituen basea zen eta ondo pasatzen zuen. 1970eko ligan, 9,1eko promedioa egin zuen asistentziatan.
1968an, ia-ia MVP izan zen, baina bigarren geratu zen, Wilt Chamberlainen atzetik. Seattle eta Clevelandik pasatu zen eta Portland Trail Blazersen izan zen jokalari. Erretiroa hartu zuenean, historiako asistenteetan bigarren zen, Oscar Robertsonek aurrea hartu ziolarik.
Entrenatzaile NBAn
Oraindik erretiratu gabe zegoen, entrenatzaile lanetan hasi zenean, Seattle Supersonics (1969-1972) eta Portland Trail Blazers (1974-1975).
1979an, jokalari lanak baztertuta, NBAn lortutako titulu bakarra lortu zuen Seattlekin.
32 denboraldietan zehar, errekor ugari lortu du. 1994an, Urteko entrenatzaile aukeratu zuten eta 1996an, berriz, historian izan diren 10 entrenatzaile hoberenetariko bat.
Ekipoak zuzentzeko lanetan, garaipen portzentaien errekorra du: %53,6; 45 partidako batezbestekoa denboraldiko. 16 aldiz eraman ditu bere ekipoak Play-offs-etaraino eta 69 partida irabazi ditu haietan, garaipen gehien lortu dituzten entrenatzaile artean, saigarrena.
Liga erregularrean, garaipen gehien lortu dituztenen artean, bigarren entrenatzailea da, Don Nelsonen atzetik.
Natalia Makarova
Nataliya Romanovna Makarova, artistikoki Natalia Makarova (San Petersburgo, Sobietar Batasuna, 1940ko azaroaren 21a), estatubatuar nazionalizatutako ballet dantzari errusiarra da.
Hyla euphorbiacea
Hyla euphorbiacea Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Natalia Makarova
Biografia
1940ko azaroaren 21ean jaio zen Leningradon, Sobietar Batasunean, eta 13 urterekin sartu zen Vagánova Ballet Akademian. Akademia 1959an amaitu ondoren, Kírov Balletean jardun zuen, eta lehen dantzari izatea lortu zuen 1960an.
1970ean, Kírov-en bira batean, asilo politikoa eskatu zuen Londresen, eta, gero, American Ballet Theatre-n sartu zen New Yorken, eta Londresen, Royal Ballet-ean, Odette/Odile izendatu zuten Beltxargen aintzira eta Gisellen.
Makarovak Paris Opera Ballet, National Ballet of Canada, Stuttgart Ballet, Royal Danish Ballet, London Festival Ballet, Maurice Béjarten XX. mendeko Baleta eta eta Roland Petiten Marseilleko Baletetan aritu zen.
1976an, Edward Karkarrekin ezkondu zen, 1978an jaiotako Andre Michael semearen aitarekin. 1989an, Kírovera itzuli zenean, Makarova Returns dokumentalerako filmatu zuten. Erretirotik, La Bayadère, El lago de los cisnes eta Loti ederra bezalako balletak eszenaratu zituen.
Broadwayko musikalean arrakasta handia izan zuen, eta Tony Saria irabazi zuen 'On your toes' lanarekin.
Errepertorioa
Makárovak El lago de los cisnes, La muerte del cisne, La bella durmiente del bosque, Giselle, Les Sylphides, Raymonda, Don Quijote, La Bayadera, Manon, Cinderella, Serenade, Les Biches, Romeo and Julices, Song of the Earth, Concerto, A Month in the Country, Voluntaries, Dances at a Gathering, Elite Syncopations, Rituals, Checkmate, etabar.
Cerdale floridana
Cerdale floridana Cerdale generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.
Luis Sabalza
Luis Sabalza Iriarte  (Zangoza, 1947ko urriaren 23a-) CA Osasunako presidentea da.
Abokatua izan zen, Nafarroako Kutxarentzat urte askoz. 1998 eta 2012 artean Osasunaren bazkidearen babeslea izan zen. 2014an Osasunako presidente hauteskundeetara aurkeztu zen Regreso a nuestras raices esloganarekin (Gure sustraietara itzulera, gaztelaniaz). Beste hautagai guztiak hautagaitza kendu zuten eta ondorioz Sabalza hauteskundeak ospatu gabe bilakatu zen presidente berria. Osasunako hiru bazkide hautaketaren kontra agertu ziren. Hauteskunde batzordeak kontra-egite hau ezeztatu zuen.
Cuttitta Cup
Cuttitta Cup urtero Sei Nazioen Txapelketan Eskoziaren eta Italiaren arteko irabazleari eman ohi zaion saria da. Sari berriena da, 2022an ezarri zen.
Izena
Massimo Cuttitta jokalari eta entrenatzailearen izena darama. Italiako selekzioko kapitaina izan zen, baita 1991 eta 1995eko Munduko txapelketatan ere. Ondoren entrenatzaile ibilbidean Eskoziako selekzioko scrum entrenatzailea izan zen 2005 eta 2019 artean. 2021ean hil zen COVID-19ak jota.
Ainara Ruiz
Ainara Ruiz Benito (Gasteiz, 1968) itzultzailea da; lehenago euskara irakaslea izan da. Pertsona transexualen defentsarako eta gizarteratzearen aldeko Errespetuz elkarteko ekintzailea izan da, 2012. urtera arte.
Ikasketez Biologian lizentziaduna da. 2010ean Howard Phillips Lovecraften Eromenaren mendietan (At the Mountains of Madness) eleberria euskaratu zuen. Mazedona Craquis Díaz aktibistarekin ere kolaboratu du COGAM elkarterako.
Joxe Mari Fagoaga
Joxe Mari Fagoaga Oieregi, Fagoaga II (Ituren, 1963) nafar bertsolaria da. Hainbat Nafarroako Bertsolari Txapelketetan aritu da, batez ere 80ko hamarkadan. Euxebio Fagoaga bertsolariaren anaia da.
Amanda Acedo
Amanda Acedo Suberviola (Torres del Río, 1959ko abenduaren 13a) PSNko politikaria da.
Nafarroako Unibertsitatean zuzenbidean lizentziaturik, 1983tik Tafallako udaleko idazkaria da. 2003ko hauteskundez geroztik Nafarroako Parlamentuko kidea da.
Bizar Zuri (postaria)
Bizar Zuri Gipuzkoako hainbat herritan Errege Magoentzako haurren eskutitzak jasotzen dituen pertsonaia da. Janzkera desberdinak erabiltzen ditu toki bakoitzean baina beti bizar zuri handi bat izaten du, hortik datorkio izena.
Debagoienan
Debagoiena eskualdean Aretxabaletara eta Bergarara etortzen da.
Aretxabaletan abenduaren 31ko ilunabarrean, Gabonzahar egunean, Bizar Zurik desfilea egiten du zaldiz. Ibilbidean zehar hainbat geldialdi izaten ditu eta Aretxabaletako haurrek Errege Magoentzako eskutitzak emateko aukera izaten dute geldialdi horietan. Errege Magoen gisara jantzita dago eta ibilbidean zehar erromatar soldaduek eta suziak daramatzaten gazteek inguratzen dute.
Bergaran aldiz udaletxean egoten da eta han jasotzen ditu haurren eskutitzak. Antzina Gabonzahar egunean etortzen zen Bizar Zuri baina 2000. urtean Errege Magoen kabalgata hasi aurretik agertzeko erabakia hartu zuten, urtarrilaren 5ean bertan.
Save the Tiger
Save the Tiger (euskaraz Tigrea Salbatu) 1973ko John G. Avildsen estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama filma bat da. Gidoia Steve Shagan idazle eta gidoigileak idatzi zuen, aurrez 1972an berak idatzitako izenburu berdineko eleberria berregokitzatuz. Jack Lemmon, Jack Gilford, Laurie Heineman, Thayer David, Lara Parker eta Liv Lindeland aktoreek antzeztu zuten.
Bizar Zuri (postaria)
Urola Kostan
Urola Kostako hainbat herritan agertzen da Bizar Zuri eta horietan ere Errege Magoentzako eskutitzak biltzen ditu. Getarian, Zarautzen eta Aian urtarrilaren 4an etortzen da, Errege Magoen kabalgataren bezperan hain zuzen ere, Orion aldiz urtarrilaren 5eko eguerdian. Herri bakoitzean janzkera eta ohitura desberdinak ditu:
Save the Tiger
1973ko Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Jack Lemmon) irabazi zuen. Bestalde, Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Jack Gilford) eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Sariaren (Steve Shagan) izendapenak ere jaso zituen.
Argumentua
Harry Stoner (Jack Lemmon) lurjotzetik hurbil dagoen arropa enpresa bateko nagusia da. Legalki enpresa mantentzeko inolako modurik ez dagoenez, Stonerri enpresaren biltegia nahitan erretzea bururatuko zaio, honela aseguruetxeak kalte ordainaren dirua eman diezaion. Harry eta bere lankide Phil Greenek (Jack Gilford) sutea gauzatzea adostuko dute, Phil familia egonkor bateeko burua da, eta Harryren etsipenaren lekukoa. Baina heuren asmoa betetzea uste baina zailagoa egingo zaie, une horretantxe bezero bati bihotzekoa eman eta Harryk eskuratzen zion Margo (Lara Parker) izeneko emagaldu baten besoetan hilko baita.
Itziar Laka
Itziar Laka Mugarza (Bilbo, 1962ko otsailaren 2a) Euskal Herriko Unibertsitateko irakasle katedraduna da, Letretako Fakultatean, Hizkuntzalaritza eta Euskal Ikasketak sailean.
Euskaltzain urgazlea da 2006tik, eta 2013an euskaltzain osoa izateko proposatua izan zen. Euskarazko gramatika deskribatu zuen ingelesez 1996an argitaratu zuen liburu batean. Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak idatzitako 50 lan baino gehiago agertzen dira.
Jakueren Gutuna
Jakueren epistola Bibliako Itun Berriko liburu bat da.
«Santiago, Jainkoaren eta Jesu Kristo Jaunaren zerbitzaria» bezala ageri da egilea (1,1). Seguruenik, ez da hamabi apostoluen zerrendan agertzen diren bi Jakue haietako bat bera ere. Litekeena da «Jaunaren anaien» taldekoa izatea (Mk 6,3; 15,40) eta Jerusalemgo elkartearen buru moduan azaltzen den Jakue (Santiago) izatea (Eg 12,17; 15,13; 21,17-18; Ga 1,19; 2,12); ez da, ordea, segurua. Askok uste dute beste norbaitek idatzi zuela, Jakueren irakatsien tradizioa hartuz eta haren izenaz eta aginpideaz baliatuz.
Idazlana nori zuzendua den jakitea ere ez da erraza. «Atzerrian zabaldurik dagoen Jainkoaren herriko guztiei» dio agurrean. Ez dirudi eliz elkarte jakin bati idatzia denik, helenismoko kultur giroan bizi ziren kristau-komunitateei baizik. Haietan, Pauloren irakaspena urrutiegi eraman dute, fedeari garrantzi handia emanez, baina horrek dituen ondorio moralak ahaztuz (2,14-26); era berean, aberatsek behartsuak zapaldu egiten dituzte (2,5-7; 5,1-6).
Idazkia K.o. I. mendeko 80ko hamarkadan kokatu ohi da.
Epistolaren hari nagusiak
Testuak ez du egitura handirik. Puntu nagusitzat hauek aipa daitezke:
1. Bereizkeriarik ez egitea (2,1-13): Zorrotz eta hizkera biziz adierazten du norbait honelakoa edo bestelakoa izateagatik bereiztea fedearen aurka doala.
2. Fedea eta egintzak (2,14-26; ik. 1,22-25.27): Idazkiaren puntu nagusia da. Fedeak, egiazkoa izateko, egintzak behar ditu lagun; egintzarik gabeko fedea hila da, hutsa da. Jainkoaren mezua entzun eta bete egin behar da. Hori argitzeko irudi eta alegia xumez eta Itun Zaharreko zenbait pertsonaiaren adibideez baliatzen da.
3. Mihia hezi beharra (3,1-12; ik. 1,19-20.26): Beste gai askotarako bezala, Itun Zaharreko jakinduria-liburuetatik hartzen du ikasbidea.
4. Egiazko jakinduria (1,5-8; 3,13-18): Goiko jakinduria eta lurrekoa bereizten ditu. Goikoa bere maitasunezko fruituez ezagutzen da; Jainkoaren dohaina da, konfiantza osoz egindako otoitzaz lortzen dena.
5. Aberatsen aurkako mehatxuak (5,1-6; ik. 2,7; 4,13-17): Aberatsen aurka jardunaldi gogorra egiten du, aberastasunak segurtasun faltsua sortzen duela eta behartsuen gupidarik ez duela salatuz.
Antzeko beste zenbait gai ere ageri dira epistolan, logika handirik gabe nahasturik. Dena den, idazlan honetan gizarte-justiziaren ardura begi-bistakoa da; agian, ardura horixe du alderik nabarmenena. Fedea eta bizitza, lagun hurkoarekiko maitasuna batik bat, bata bestetik banaezinak direla azpimarratzen du.
Ikus, gainera
Biblia
Itun Berria
Jenny McCarthy
Jennifer McCarthy Wahlberg (Evergreen Park, Illinois, Ameriketako Estatu Batuak, 1972ko azaroaren 1a), jaiotza-izenez Jennifer Ann McCarthy eta ezagunagoa Jenny McCarthy izenez, estatubatuar aktorea, modeloa, telebista aurkezlea, idazlea eta txertoen aurkako konspirazionista sutsua da. Bere ibilbide artistikoa 1993an hasi zen, Playboy aldizkariko modelo bezala. 1994an aldizkariko irakurleek Urteko Playmate hautatu zuten. Ondoren, telebistan eta zineman lan egiten hasi zen.
McCarthyk guraso izateari buruzko liburuak idatzi ditu. Bestalde, ingurumen-gaiei buruzko ikerketak eta autismoa tratatzeko medikuntza alternatiboa sustatzen du. Baita ere txertoek autismoa eragiten duten ideia frogagabea babestu izan du.
Montejo de Arévalo
Montejo de Arévalo Segoviako udalerria da, Comunidad de Villa y Tierra de Arévalo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 234 biztanle zituen.
Dominois
Dominois Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dominois udalerrian erroldatutako biztanleak 149 ziren. Familiak 58 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 17 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 193 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 118 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 193etxeak ziren. 68 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 14 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 58 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 86 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (34 gizon eta 21 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dominois udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 181 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.912 euro zen.
Weimarko Errepublika
Weimarko Errepublika 1919tik 1933 arte Alemaniak izan zuen erregimen politikoa izan zen. Lehen Mundu Gerrako porrotaren ostean, Weimar hirian nazio-batzarra bildu zen, herrialdeari konstituzioa emateko. Gobernu era berria gorabehera, Errepublikaren izen ofiziala Deutsches Reich («Alemaniar Inperioa») zen. Weimarko Errepublika historialariek asmatutako esapidea da.
Étercy
Étercy Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Weimarko Errepublika
Historia
Wilhelm II.ak erregetza utzi eta errepublika aldarrikatu zen 1918ko azaroaren 9an. Biltzar konstituziogileak —bertan sozialista moderatuak nagusi ziren— Ebert hautatu zuen Errepublikako lehendakari eta 1919ko urtarrilean konstituzio berria ezarri zuen, espartakisten iraultza birrindu ondoren. Erregimen berriak, ordea, ezin izan zien aurre egin gerraondoak ekarritako arazo larriei (gerra zela kausa, alemaniarrek ordainetan eman behar izan zituzten indemnizazioek sorraraziriko inflazioa, langile asaldatzea eta eskuin muturreko mugimendu nazionalisten hazkundea, alegia).
Dominois
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 garraio enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Dominois udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Weimarko Errepublika
Historia
1923tik aurrera, Dawes planari jarraituz, indemnizazioak ordaintzeko bideratu ziren laguntzei esker, egoerak neurri batean onera egin bazuen ere, ezin izan zuen 1929ko krisi ekonomikoa gainditu eta langabezia guztiz zabaldu zen Alemanian barrena. Miseria-giro hartan eskuin muturreko Alderdi Nazionalsozialistak gora egin zuen eta, 1933ko urtarrilean, aginpidea hartu zuen Hitlerrek, hauteskundeetan lehen indarra izan zirenean.
Saint-Clair-de-Halouze
Saint-Clair-de-Halouze Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Clair-de-Halouze udalerrian erroldatutako biztanleak 865 ziren. Familiak 352 ziren, horien artean 96 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 120 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 410 etxebizitza zeuden, 359 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 408 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 359 etxebizitza nagusietatik 290 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 13 etxek bi gela zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 132 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 279 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 166 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 158 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 529 ziren, horien artean 416 aktiboak ziren eta 113 inaktiboak ziren. 416 pertsona aktiboetatik 385 lanean zeuden (211 gizon eta 174 emakume) eta 31 langabezian zeuden (14 gizon eta 17 emakume). 113 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Weimarko Errepublika
Ondorengoa
Nazien diktaduraren makina abiarazia zen: oposizioa gupidagabe suntsitu ondoren, jaun eta jabe bihurtu ziren, Gestapo polizia politikoan oinarriturik: naziek Reichstag-i su emandakoan, komunistak eta sozialistak garbitu zituzten; juduen aurkako esetsaldia izugarri areagotu zen eta, azkenik, alderdi nazionalsozialista barneko oposizioa deuseztatu zuten («Labana luzeen gaua», 1934ko ekainaren 30ean). Reichsführer bihurturik, gerrarako prestatu zuen Hitlerrek Alemania. Langabezia ezabatzeko lan publiko handiei ekin zien eta auzo-herrien aurkako ekintza militarrak bideratu zituen: Renaniaren militarizazioa, Austriaren anexioa (Anschluss), Txekoslovakiaren zatiketa (Sudete germaniarren anexioa) eta Poloniaren inbasioa (1939ko irailaren 1a), Bigarren Mundu Gerra piztu zuena. 1942aren hasieran, ezin garaituzkoak ziruditen Ardatzeko indarrek. Stalingradeko porrotak eta Ipar Afrikako lehorreratzeak indarren arteko oreka hautsi eta 1945eko maiatzaren 8an Alemaniak errenditu behar izan zuen. Deuseztatua eta lur joa, Alemania lau eskualdetan banatu zen, AEB, Frantzia, Britainia Handia eta Sobietar Batasunaren artean, eta Pomerania eta Silesia, lurralde garrantzi handikoak, galdu zituen, Poloniari eman zitzaizkiolako. Aliatuek buruzagi naziak epaitzeko (Nurembergeko epaiketak) eta nazien ideologiaren arrastoen ezabapenari ekiteko elkarrekin jardun bazuten ere, ez zuten adostasunik lortu eskualde bakoitzeko orientabide politikoa zehazterakoan eta, Mendebaldeko potentziek erabaki zuten diruaren erreformari erantzunez, sobietarrek Berlin itxi zuten (1948ko ekaina). Urtebete geroago, Mendebaldean xedatu zen Lege Nagusiak eta Ekialdean idatzi zen Konstituzioak haustura berretsi baizik ez zuten egin: horrela, Alemaniako Errepublika Demokratikoa eta Alemaniako Errepublika Federala jaio ziren.
Saint-Clair-de-Halouze
Diru sarrerak
2009an Saint-Clair-de-Halouze udalerrian 359 unitate fiskal zeuden, 861,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.614 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Saint-Clair-de-Halouze udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 258 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Étercy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 245 etxebizitza zeuden, 227 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 236 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 227 etxebizitza nagusietatik 212 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 19 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 155 etxek bost zituzten. 207 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 162 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 482 ziren, horien artean 369 aktiboak ziren eta 113 inaktiboak ziren. 369 pertsona aktiboetatik 349 lanean zeuden (182 gizon eta 167 emakume) eta 20 langabezian zeuden (10 gizon eta 10 emakume). 113 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 27 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Étercy udalerrian 228 unitate fiskal zeuden, 681 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.693,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 3 iturginak eta 2 argiketariak.
2000. urtean Étercy udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 301 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lur fosfatikoak Naurun
Aurrekariak
Nauru herri kolonizatua izan zen urte luzez; hainbat potentzia ezberdinen menpe egon zen. Aipatu behar da Nauru lurralde irrikatua zela, bertan aurkitzen ziren lur fosfatikoak zirela eta.
1888an tropa alemaniarrek Nauru okupatu zuten. Hala ere, Lehen Mundu Gerra garaian, Alemaniaren ahultasunak bide emanda, Australiak bereganatu zuen lurraldea. Behin gerra amaitu zenean, Versaillesko Itunak (1919) Britainiar inperioaren esku utzi zuen Nauru. Honek irlaren mandatu edo agintea Australiak izango zuela erabaki zuen. Bigarren Mundu Gerrarekin bat lurraldea berriz ere okupatu zen; oraingoan Japoniak hartu zuen.
Sacaton (Arizona)
Sacaton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pinal konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lur fosfatikoak Naurun
Aurrekariak
Bigarren Mundu Gerraren amaierak Nazio Batuen erakundearen sorrera ekarri zuen, honek, aldi berean, egoera kolonialen nazioarteko arautze juridikoaren etapa berri bat ekarri zuen. Kontuan izan behar da nazioarteko komunitateak herri edo lurralde kolonialekiko izan dituen jarrerak ugariak izan direla eta nazioarteko ordenamendu juridikoa garatu ahala, erregimen kolonialen menpeko lurraldeen egoera juridikoa ere aldatuz joan dela.
1947an, Nazio Batuen Gutunaren xedapenekin bat, Naururi administrazio fiduziarioko eraentza aitortu zitzaion Batzar Nagusiaren 140 (II) ebazpenaren bitartez. Britainia handia, Zeelanda Berria eta Australia ezarri ziren agintaritza administratzaile gisa, hala ere, agintaritza eta erantzukizuna Australiak izango zituela erabaki zuten.
Nazioartean herrien libre determinaziorako eskubidea onartzen denean, 60ko hamarkadan, administrazio fiduziarioaren menpe dauden lurraldeen egoera egonkortzeko edota hauek egoera berrira hurbiltzeko saiakuntzak hasten dira. Testuinguru honetan, Australiak Nauruko biztanleak Curtis uhartera lekualdatzea proposatzen du; horrela, Nauru fosfato-meatze batera murrizteko eta honen herri edo kolonia izaera atzean uzteko. Ez da akordiorik iristen, izan ere, nauruarrek baldintza bezala finkatzen dute Curtis irlaren subiranotasuna eskuratzea eta Nauruko meategien probetxu eta mozkinak eskuratzea.
Valjouze
Valjouze Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Lur fosfatikoak Naurun
Aurrekariak
Beraz, Batzar Nagusiaren 2111 (XX) ebazpenaren bitartez, Naururen independentziaren zutabeak finkatzen dira eta hau lortzeko bideari ekiten zaio. Hiru potentzia administratzaileen ordezkarien eta uharteko ordezkarien arteko elkarrizketak hasten dira, Naururen etorkizuna zehazteko helburuarekin. Elkarrizketa hauetan garrantzia berezia ematen zaio lur fosfatikoen gaiari; lurren birgaitzeari zein lurren etorkizuneko ustiapenari.
Azkenik, 1967an lurren ustiapenerako akordioa lortzen da, nahiz eta, lurren birgaitzeari ez zaion inongo erreferentziarik egiten. Akordioak zehazten du 3 urteko epean lur fosfatikoak ustiatzeko ahala Nauruk eskuratuko duela. 1967ko urriaren 24an Nazio Batuen erakundeari Naururen independentziaren berri ematen zaio. Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 2347 (XXII) ebazpenaren bitartez Naururen independentzia aitortzen da
Valjouze
Biztanleria
2007an Valjouze udalerrian erroldatutako biztanleak 27 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 26 etxebizitza zeuden, 12 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 14 bigarren erresidentzia ziren. 22 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 12 etxebizitza nagusietatik 7 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 5 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Lur fosfatikoak Naurun
Gatazka
1989ko maiatzaren 19an Nauruk Australiaren aurkako demanda tarteratu zuen Nazioarteko Justizia Auzitegiaren aurrean. Demandaren bitartez, Nauruk bere funtzioen kudeaketa txarra egotzi zioen Australiari, administrazio fiduziario bezala aritu zenean burututako egintzengatik. Australiak Nazio Batuen Gutuneko 76.artikuluak (administrazio fiduzioarioari buruzkoa) zehaztutako betebeharrak ez zituela bete sostengatzen zuen. Baita, Nazio Batuen Batzar Nagusiaren 140 (II) ebazpena eta libre determinaziorako eskubidea urratu zituela Australiak.
Valjouze
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 20 ziren, horien artean 13 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 13 pertsona aktiboetatik 8 lanean zeuden (2 gizon eta 6 emakume) eta 5 langabezian zeuden (4 gizon eta 1 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Valjouze udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lur fosfatikoak Naurun
Gatazka
Australia herrialdearen agintari izan zen garaian ustiatutako lur fosfatikoen birgaitzea ere eskatzen zuen Nauruk. Izan ere, honen ustez, Australiak bere papera egoki bete izanez gero, automatikoki ekin beharko zion kaltetutako lurren birgaitzeari.
Demandaren nondik norakoak ulertzeko, beharrezkoa da bi puntu garrantzitsu ebaztea edota ulertzea: batetik, demandatuaren izaera; eta, bestetik, demandaren garrantzia.
Aurreko atalean azaldu bezala, nahiz eta, Nauru Australiaren kargupean egon zen, beste bi herrialdek (Britainia Handia eta Zeelanda Berria) ere bazuten herrialdearen mandatuarekin lotura. Hau da, nahiz eta, teorian, Nauru hiru estaturen menpe zegoen, errealitatean estatu bakar batek egikaritzen zuen lurraldearen gaineko ahala. Modu berean, jurisprudentziak eta doktrinak hala erabaki zutelako, erantzukizuna ere herrialde bakar bati egokitu zitzaion. Bestela esanda, Britainia Handiaren eta Zeelanda Berriaren erantzukizuna “nuda obligation” bezala ulertu zen.
Bestetik, azpimarratu beharrekoa da Nauruko bizitza estu lotuta zegoela lur fosfatikoekin, izan ere, nauruarren bizitza guztiz baldintzatzen zuten lur fosfatikoek. Lur fosfatikoak herrialdearen ekonomiaren ehuneko handi bat suposatzen zuten. Hortaz, hein handi batean, behin independentzia lortuta, Naururen etorkizuna bermatzeko, lur fosfatikoen papera beharrezkoa zen.
Auzitegiaren aurreko prozedura
1989ko uztailaren 18an prozesu judizialari ekin zitzaion. Idatzizko fasearen baitan, 1990ko apirilean Nauruk memoria bat aurkeztu zuen. Bertan, demandaren xehetasunak jasotzen ziren. Honen aurka, 1991ko urtarrilaren 16an dokumentu bat aurkeztu zuen Australiak. Demandatuak demanda baliozkoa ez zela, eta, hortaz, hau ez zuela onartuko adierazi zuen. Australiaren iritziz gorteak ez zuen eskumenik auzia aztertzeko. Ondoren, 1991ko uztailaren 17an Nauruk beste dokumentu bat aurkeztu zuen, Australiaren adierazpenei erantzun gisa. Bertan, Australiaren jarrera ez onartzea, eta funtsean, demanda onargarritzat antzematea edo aitortzea eskatzen zuen Nauruk. Azkenik, 1992ko ekainaren 26an Nazioarteko Justizia Auzitegiak erantzun bat eman zuen.
Epaia
Epaia 4 zutabe edo ideia nagusiren inguruan aritzen da: Australiak aurkeztutako objekzioak, Auzitegiaren eskumena, demandaren edukia eta Britainia Handiaren eta Zeelanda Berriaren papera.
Gainera, Justizia Auzitegiaren epaia Shahabudden epailearen iritzi indibidualarekin eta Jennings, Oda, Ago eta Schwebbel epaileen iritzi disidenteekin osatzen da.
Auzitegiak, Australiak aurkeztutako objekzioak errefusatu edo atzera bota zituen orokorrean. Izan ere, Auzitegiak gehiengoz (9 boto alde eta 4 kontra) onartu zuen, auziaren gain erabakitzeko Auzitegiaren eskumena. Izan ere, nahiz eta, Nauru ez zen Nazio Batuen kide, eta, aldi berean, Justizia Auzitegiaren estatutuen parte ere ez zen, Nazio Batuen Gutuneko 9.3.artikuluak ahalbidetuta, irtenbidea eman zitzaion planteatutako arazoari. Hortaz, auziaren parte ziren bi estatuak Auzitegiaren estatutuko 36.artikuluak jasotako eskumen modalitateak onartzen zituztela ulertu zen. Bestalde, demanda eduki aldetik ere onargarria zela iritzi zuen Justizia Auzitegiak.
Bestetik, aurrerago azaldu bezala, Britainia Handiaren eta Zeelanda Berriaren papera erabat murriztuta geratu zen prozesu honetan. Izan ere, testuinguruak hala ahalbidetu zuelako, aipatutako bi herrialdeen erantzukizuna baliogabekoa izan zen.
Azkenik, auziari amaiera eman zitzaion, arlo pribatuko konponbide batekin. Bertan, hondatutako guneak birgaituko zirela eta sortutako hondakinak irlatik kanpo eramango zirela zehaztu zen.
Kasuaren ondorioak
1992ko ekainaren 26ko epaiak herrien libre determinaziorako eskubidearen inguruan eta Nazio Batuen Erakundeak honen inguruan duen paperaren inguruan hausnartzen du. Horrela, nolabait esateko, bide edo norabide finkoak zehazten ditu antzeko kasuak ebazterako orduan. Kasua oso aberasgarria izan da deskolonizazio prozesuak eta administrazio fiduzioario pean kokatzen ziren herrialdeak nazioarteko jurisprudentziara egokitzerako orduan.
Bibliografia
CORET, A. (1968). L’indépendance de l’ile Nauru.
International Court of Justice (2023/01/06). Certain Phosphate Lands in Nauru (Nauru vs. Australia). https://www.icj-cij.org/en/case/80
José Oneto
José Manuel Oneto Revuelta, kazetari gisa izenpetzen José Oneto eta Pepe Oneto bezala ere ezaguna (San Fernando, 1942ko martxoaren 14a - Donostia, 2019ko urriaren 7a) kazetari eta idazle espainiarra izan zen.
Allan (Drôme)
Aland Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Allan udalerrian erroldatutako biztanleak 1.596 ziren. Familiak 596 ziren, horien artean 120 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 84 bakarrik bizi ziren emakumeak), 212 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 228 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: