cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Selinonteko gudua (K.a. 409)
Greziar tiranoak
Kartagok Segesta lagundu zuen K.a. 510ean Dorieoren espedizioa menperatzeko. Horren ondoren, bizirik irtendako greziarrek Heraklea Minoa fundatu zuten. Siziliako greziarrek (agian, Akragas, Gela eta Selinus), zehaztugabeko datan, mendeku hartu zuten kartagotarrengandik eta Minoa suntsitu zuten. Ondoren, sinatutako itunak greziarrei onura ekonomikoak ekarri zizkien. Dorieoren heriotza mendekatzeko deiari ez zioten Grezian kasurik egin, ezta Leonidas Espartakoak ere, nahiz eta anaia izan. Beharbada, jarrera horrek adierazten zuen greziar hiriek ezin ziotela banan-banan Kartagori aurre egin edo Greziatik laguntza lortzeko segurtasun falta zutela. Egoera hori aldatuko zen Siziliako tiranoak agertzean. Gelako Kleandro eta Gelon, gerra honetan esku hartu zuten bi greziarrak, hurrengo gertaeren katalizatzaileak izan ziren. Siziliaren mendebaldean gatazkak bukatu zirenean eta Kartago Sardinian nahasita zebilen bitartean, Siziliako kolonia gehienak tiranoen azpian erori ziren.
K.a. 505-480 artean, Gelako, Akragasko eta Reggioko tiranoek jabegoak zabaldu zituzten bertako siziliarren eta beste greziar hirien lepotik. Horietako arrakastasuena Gela, doriar hiria, izan zen. Kleandro Gelakoa (K.a. 505-498) eta horren anaia Hipokrates (K.a. 498-491) gai izan ziren joniar eta doriar lurraldeak eskuratzeko. Honela, K.a. 490erako, Zankle, Lentini, Catania, Naxos, sikuloen eskualdeak eta Camarina, Gelaren menpean erori ziren. Gelonek, Hipokratesen ondorengoak, Sirakusa menperatu ondoren K.a. 485ean, bere hiriburua bihurtu zuen. Garbiketa etnikoa, erbesteratze eta esklabotasuna erabiliz, Gelonek joniar hiriak eraldatu zituen, doriar bihurtuz. Guztien artean Sirakusa izan zen Siziliako boteretsuena. Bitartean, Teron Agrigentoko tiranoak sikuloen eta sikanoen lurrak inbaditu zituen K.a. 488-472 bitartean. Haien arteko edozein gatazka ekiditzeko, Gelon eta Teron elkarren familiatako emakumeekin ezkondu ziren, honela fronte bat eratuz Siziliako sikuloen eta joniarren aurrean. Greziar Siziliako baliabideak eta eskulana tirano horien esku egotean, Sizilian beldurra ematen zuten.
Joniarrek Naxos eta Catania galdu zituztenez Gelaren mesederako, Himerako eta Reggioko tiranoek aliantza bat egin zuten. Anaxilao Reggiokoa, K.a. 490ean Geloni Zankle kendu ziona, Terilo Himerakoa tiranoarekin aliatu zen honen alabarekin ezkondu eta gero. Hurrengo urratsa bi hiri hauek Kartagorekin aliatzea izan zen. Selinonte, Teron lurraldeen ondoko hiri doriarra ere Kartagorekin aliatu zen. Erabaki honetan zerikusia izango zuen Teroni zion beldurrak eta Gelonek Megara Hiblea hiria suntsitzeak (Selinonteren ama hiria), K.a. 483an.
Ondorioz, hiru botere zeuden Sizilian, oreka ezegonkorrean: joniarrak, iparraldea kontrolatzen zutenak (Himera eta Reggio); kartagotarrak mendebaldean, eta doriarrak ekialdean eta hegoaldean (Sirakusa eta Agrigento). Sikuloak eta sikanoak erdian tartekaturik, pasibo zeuden, baina elimoak kartagotarrekin aliatu ziren. Egoera aldatu egin zen Teronek, Himerako biztanleen laguntzarekin, K.a. 483an Terilo boteretik kendu eta hiria kontrolpean hartu zuenean. Kartagok parte hartu zuen Anaxilaok eskaturik, baina Siziliako greziarrek, Gelon eta Teronen gidaritzapean, kartagotar espedizioa zapaldu zuten K.a. 480an Himerako guduan. Kartagotar eremuak Siziliako mendebaldean ez zuen murrizketarik izan, baina Kartagok 70 urtez ez zuen parte hartu Siziliako arazoetan, Afrikan, Sardinian eta Hispanian zabaldu bazen ere.
Kanpoko indar baten porrotak oparotasuna ekarri zuen Siziliara, baina bakerik ez. Egoera politikoa aldatu egin zen demokraziak eta oligarkiek zenbait tirano ordezkatzean. Sirakusaren eragina behera joatean, greziar hirien arteko borrokak hasi ziren. Atenasek flotak bidali zituen Siziliara K.a. 427, 425 eta 424 urteetan gatazketan parte hartzeko. Azkenean, Hermokrates Sirakusakoak Gelako Kongresuan, K a. 424an, Siziliako greziar hiriei eskatu zien bakean egoteko. Hala ere, greziar eta natiboen arteko bakea ez zen itunaren atal bat. Paradoxikoki, irabazitako kartagotarrek eta haien aliatuek, elimoek, egonkortasun gehiago ukan zuten Himerako guduaren geroztik, K.a. 415 arte.
Selinonte Segestaren aurka
Selinontek eta Segestak (elimoen hiria) merkataritza eta gatazka historia luzea partekatzen zuten. Hirien arteko erlazioak hain estuak ziren, non legeek bi hiriren biztanleen arteko ezkontzak ere onartzen baitzituzten. Alabaina, bazeuden gatazkak ere: feniziarrek elimoak lagundu zituzten K.a. 580an Lilibeoko eta 510ean Erixko greziar inbasioak egozteko. Ezezaguna da zein izan zen Segestaren zeregina Kartagok Heraklea Minoa suntsitu zuen gerran. Segesta neutrala zen Himerako lehen guduan (ironikoki Selinonte Kartagorekin aliatuta zegoen). Himerako guduaren ondoko garaiak oparotasuna ekarri zien bi hiriri. K.a. 454 urtearen inguruan, gatazka bat sortu zen Motia, Selinonte eta Agrigentoren artean, nahiz eta arrazoiak ilunak izan, Kartago arazoan sartuta ez bazegoen ere. Selinontek irabazi zuen eta elimoek laguntza eskatu behar zuten Atenasen, baina ez dago argi erantzuna baiezkoa izan zen. Bakea eta gero, hiru hamarkadaz luzatu zena, Segestaren boterea ahultzean, Selinontek borrokari ekin zion K.a. 416an.
Atenastarren espedizioa
Selinonteko greziarrek Mazaros ibaiaren goi arroa zeharkatu eta gero, Segestarekin eztabaidan zeuden eremuez jabetu ziren eta Segestako lurraldea arpilatu zuten. Segestak geratzeko alperrikako eskaera egin ondoren, erabaki zuen lurrak armen bidez berreskuratzea, baina ondorioa kontrakoa izan zen: greziarrek menperatua izan zen. Segestak, orduan, Agrigentori eta Sirakusari bitartekaritza eskatu zien, baina alperrik. Are gehiago, Sirakusa Selinonterekin kokatu zen eta flota bat bidali zuen elimoen kosta blokeatzeko. Etsita, Segestak Kartagora mezulariak bidali zituen, baina hauek laguntzeari muzin egin zioten. Horren ondoren, Segesta Atenasen aliatua zenez K.a. 426tik -joniar hiriak lehenbiziz Sizilian parte hartu zuenetik-, hiri horretara beste mezulari batzuk bidali zituen laguntza eske. Atenasek baietz erantzun zuen bainaatenastarren Siziliako inbasioak porrot egin zuen siziliar hirien konbinatu baten aurrean, non Selinonte eta Sirakusa partaideak baitziren. Segestaren egoerari dagokionez, Atenasen aliatua izatean, larria bihurtu zen.
Selinontek erasoa jo zuen
= Kartagoren erantzuna = Kartagok, Himerako guduaren ostean, ez zuen 70 urtez Siziliako arazoetan esku hartu eta greziarrak saiatu ziren hura ez probokatzen. Izan ere, urte horietan Kartago indartu zen Atlantikoko afrikar eta europar kostetan eta Sardinia Magonida leinuaren agintaldian baretzean. Merkataritzari esker, K.a. 430 inguruan, urre eta zilarrezko kantitate handiak metatuta zituen. Greziarrak Kartagoren botereaz jakinaren gainean zeuden, beraz, Sirakusak atenastarren inbasioaren kontra laguntza eskatu zion. Kartagok ez zion inori laguntza eman, ezta Segestari ere, K.a. 416an laguntza eskatu zionean. Alabaina, egoera bestelakoa izan zen K.a. 411n Segestak berriro laguntzaren bila joan zenean.
Esku-hartzeko arrazoiak
Lehenengo urratsa Segestak eman zuen erabaki zuenean Kartagoren menpekoa eta aliatua izango zela. Horrek adierazten zuen Segestak barruko autonomiaren eta merkataritzaren kontrolei eusten ziela, baina kanpo politikari ez. Bestalde, elimoen lurraldean garnizio punikoak eta, agian, zergak ordaindu behar zituen kartagotarren babesaren truke. Bigarren arrazoia izan zen Hanibal Magonen,(Kartagoko sufete bat) parte-hartzea. Kartagotarren ikuspuntutik bi faktore aintzakotzat hartzen ziren: lehena zen Selinontek irabaztekotan, greziarrek indar handiago izango zutela kartagotarren kalterako; bigarrena, Segestarekin sinatutako aliantza kartagotarren domeinua zabalduko zuela, baina edozein parte-hartzek gerra piztuko zuen Sirakusarekin. Kartagotar senatuak arazoa luze eta zabal eztabaidatu ondoren, Hanibalen aldeko epaia eman zuen Segestaren menpekotasuna eta parte-hartzea onartzean eta hiri honi baldintzarik gabeko laguntza ematean.
Bidaia diplomatikoak
Hanibalek ez zituen bere sentimenduak kontuan hartu arloaz arduratzen zenean. Hark Selinontera bidalitako mezulariek ez zutelako proposatu Segestarekin su-eten bat baizik eta eztabaidaturiko eremuak Kartagok kontrolatuko zituela. Alde batetik, ekimen horrek astia emango zion Kartagori tropak mobilizatzeko eta bestetik, proposamenak arrakastasua izanez gero, Segestak bakea lortuko zuen eta kartagotar domeinua zabalduko zen (jadanik, Segesta menpekoa zelako). Kartagotar eskaintza kontseiluan eztabaidatu zen, eta Enpidionek, Kartagorekin harreman estuak zituen hiritarrak, etengabe eskatu zuen proposamena onartzea Kartagorekin gatazka ekidetzeko, baina selinontarrek ezetza eman zioten. Hurrengoan, Hanibalek Segestako eta Kartagoko mezulariak bidali zituen Sirakusara, Selinonte eta Segestaren arteko gatazkan bitartekaritza egin zezaten. Kartagotarren ustez, Selinontek bitartekaritzari muzin egingo zion eta ondorioz, Sirakusak ez zuen parte hartuko ustezko gudu horretan. Izan ere, Selinonteko mezulariek Sirakusan esan zuten beraiek konponduko zutela arazoa, orduan sirakusarrek erantzun zieten ez zutela nahi Selinonterekin aliantza apurtu ezta Kartagorekin bakea amaitu ere. Hori dela eta, Kartago aske zegoen Selinonterekin jarduteko Sirakusako interferentzien beldurrik gabe. Honela, kartagotar diplomaziak lortu zuen hurrengo urteetarako Selinonte isolatzea.
K.a. 410ko espedizioa
Kartagok Sizilian ez zuenez armada iraunkorrik, Afrikatik 5.000 soldadu eta 800 mertzenario (aurretiaz, atenastarren espedizioan parte hartu zutenak) bidali zituen. Kartagok zaldiak italiarrentzat ekarri orduko, armada Segestan kokatu zuen. Bitartean, Selinonteko armadak, talde txikietan banaturik, Segestaren eskualdeak arpilatzen zituen. Orduan, greziarren berriki indartutako armada Segestatik irten zen eta Selinonteko sakabanaturiko soldaduak ustekabean hartu zituen, 1.000 hildako eraginez eta selinontarrek lortutako ospila berreskuratuz. Oraingoz, Segesta seguru zegoen greziarren arpilaketez, hauek, jipoiaren ostean, Selinontera itzuli zirelako. Horren ostean, Selinontek alperrik eskatu zuen laguntza Sirakusan. Segestak, bere aldetik, Sirakusako errepresalien beldur, laguntza gehiago eskatu zuen Kartagon.
= Espedizio nagusia = Hanibalek baiezko erantzuna eman zion Segestako deiari. Izan ere, 120.000 infante eta 4.000 zaldunen armada antolatu zuen, Afrikatik, Sardiniatik, Hispaniatik eta Siziliako greziar eremuetako biztanleekin. Armadak bazituen kartagotar boluntarioak ere. Gaur egun, pentsatzen da datuak puztuta zeudela, armadak 30.000-40.000 soldaduren artean izango zituelako. Armada K.a. 410ean hasi zen antolatzen, baina ez zen abian jarri K.a. 409ko udaberria arte.
Kartagotar kohorteak
Kartagotar armadak hainbat naziotako mertzenarioak zituen. Libiarrak, infanteria astuna eta arina osatzen zutenak, armadaren unitate disziplinatuenak ziren. Infanteria astunak formazio itxian borroka egiten zuen, ezpata luzeak eta ezkutu biribilak zituen eta lihozko korazak jantzi. Libiar infanteria arinak xabalinak eta ezkutu txikiak zeramatzan, iberiar infanteria bezala. Iberiar soldaduen jantziak tunika zuriak ziren, purpurazko ertzekin eta bururako larruzko kaskoak zituzten. Iberiar infanteria astunak falange trinkoan borroka egiten zuen. haien armak jaurtitzeko lantzak ziren, gorputza babesten zuten ezkutu luzeekin, eta ziztatzeko ezpata laburrak zituen. Campania, Sardinia eta Galietako infanteriek berezko armak zituzten, Kartagok zenbaitetan hornitzen bazituen ere. Libiarrek, kartagotar hiritarrek eta Libiaren aldeko feniziarrek zalditeria disziplinatua eta ondo prestatuta zuten, jaurtitzeko lantzekin eta ezkutu biribilekin horniturik. Numidiar zalditeria arinak xabalina sorta bat zuen eta zaldunek bridarik edo zelarik gabe zaldiak gobernatzen zituzten. Iberiarrek eta galiarrek ere zalditeria zekarten. Kartagotarren aliatuek armadan esku hartzen zuten. Kartagotar ofizialek gudaroste guztien gainean agintzen zuten nahiz eta zenbait unitatetan jatorrizko buruzagien esanetara egon. Greziar hoplitak Italian eta Grezian kontratatzen ziren.
Selinonte: kokapena eta defentsa
Selinonte Siziliako hiri aberatsenetako bat izan zen, Megara Hibleako doriarrek fundatu zutena K.a. 628an. Sirakusako edo Agrigentoko maila berea ez bazuen ere, haien kokapenaz eta hiritarren jarreraz, hiriko defentsa gogorra egingo zuten. Sirakusarrek, behintzat, hori pentsatzen zuten laguntzeko armada prestatzen zuten bitartean.
Hiriko ezaugarriak
Selinonte 47 metro altuerako mendixka baten gainean kokatuta dago (hiriak hiru tokitan aldapak ditu, itsasoaren aldeko hegoaldeko partean izan ezik, Selinus eta Hipsas ibaien artean. Antzinako hiria hegoaldean zegoen, harresiz inguratutako akropolian, eta beranduago iparraldera hedatu zen muino osoan zehar. Akropoliko iparraldean agora zegoen. Selinontek bi portu zituen; muinaren mendebaldean eta, ekialdean, ibaien bokaletan. Hiriko ekialdean eta mendebaldean, ibaien harantzago, bi muino daude hiriko tenpluekin. Ez dago ziur zein izan zen hiriko harresien trazadura, baina ziurrena horrek akropolia eta hiria inguratuko zuen.
Defendatzaileak
Siziliako hiri handiek, Sirakusak eta Agrigentok adibidez, 10.000-20.000 soldadu errekrutatu zitzaketen ; Himera eta Messina bezalako hiri txikiek, berriz, 3.000 eta 6.000 artean. Selinontek, beharbada, 3.000-5.000 soldadu izango zituen, baina mertzenariorik ez. Selinonteko soldaduak hoplitak ziren baina ez zuen zalditeriarik. Ezer gutxi dakigu Selinonteko itsas-armadaz. Selinontek hiritik kanpo gerra gehienetan borroka egin zuenez, litekeena da haren harresiak zaindu gabe egotea. Setioa bitartean, hiritar guztiak mobilizatu ziren, emakumezkoak barne, eta hauetariko asko oldarkor-tropa gisa erabili ziren. Bat-bateko peltasta hauek etsaiei teiak, adreiluak eta beste objektu batzuk jaurtiz, hildako asko eragin liezaiekete kale borrokan (honela gertatu zitzaion Pirro Epirokoari, Argosen hil zela, emakume batek buruan teila batekin jo ondoren).
Kartagotar espedizioa Sizilian
Hirurogei trirremek eskolta eman zien kartagotar armadari. Honek, K.a. 409ko udaberrian, Afrikatik soldaduak, hornidurak eta setiatzeko ekipamendua 1.500 itsasontzietan garraiatu eta gero, Motian lehorreratu zen. Motiako tropak handitzeko, Siziliako kartagotar hirietan errekrutatzeari ekin zieten. Hanibalek soldaduei egun bateko baimena eman zien Selinonterantz abiatu baino lehenago. Bidean, Mazara eta Selinonteko kanpo garnizio bat atzeman zituen. Harrez geroztik, Mazarak hornituko zuen armada punikoa gerrak irauten zuen bitartean. Lehorreko armadak setiatzeko ekipamendua Selinontera eramaten zuen bitartean, itsas-armada Motian porturatuta zegoen. Selinontek bazekien Hanibalen armada urreratzen ari zela, behatzaileek itsas armadaren lehorreratzeaz ohartarazi ziotelako. Selinontarrek defentsak prestatu zituzten eta kanpoan zeudenak deitu zituzten harresien barruan egoteko. Honela, setiorako hornidurak bildu zituzten Gelari eta Sirakusari laguntza eskaten zieten bitartean.
Lehen erasoa
Kartagotarrek destakamentu bat utzi zuten hiriaren ekialdean, etor zitekeen greziar armadaren erasoak ekiditzeko. Beharbada, kartagotarrek iparraldetik eraso zuten sei setio-dorre eta ahari-buruak erabiliz. Lehengo eguneko oldarra italiar mertzenarioen ardura pean egon zen. Ahari-buruak burdinezko plakekin estali zituzten harresietatik zetorren suaren kaltea ekiditzeko. Selinontek ez zuen azken urteetan setiorik jasan; beraz, ezer gutxi zekien setio-armeei buruz. Setio-dorreetan, hiriko harresiak baino handiagoak zirenak, habailariak eta erasoko tropak kokatu ziren. Hauek harresien defendatzaileak eraso zituzten eta azkenean, botarikoaren zaparrada hain handia izan zen non selinontarrek ihes egin baitzuten. Orduan, arieteak erabili zituzten ateak apurtu arte. Hala ere, egun osoko gudu baten ondoren, Campainiako infanteriaren erasoa errefusatu zen. Arrazoia izan zen harresiaren hondakinak ez zirela kendu eta hori eragozpen handia zen kartagotarrak aurreratzeko. Selinonteko gizonezkoek borroka egiten zutenean, emakumezkoek eta zaharrek hornidura ekartzen zuten harresiei, hauek harresiak konpontzen zituzten bitartean. Gaua heltzean, kartagotarrek erasoari utzi zioten haien kanpalekura erretiratuz. Iluntasunez baliaturik, selinontarrek berriro mezuak bidali zituzten Agrigentora, Gelara eta Sirakusara, harresien zaharberritze lanak egiten zuten bitartean. Zaldiz eramandako mezuek bi egun behar zuten Sirakusara heltzeko eta hiri horrek beste bost egun behar zituen armadarekin Selinontera ailegatzeko. Agrigentok eta Gelak erabaki zuten itxarotea Sirakusaren erantzuna jakin arte. Garai hartan, Sirakusa, Lentini eta Naxosen kontrako gerran zegoela , su etena egin zuen armada handi bat antolatzeko, baina ez zuen oso azkar ibili, pentsatzen zuelako Selinonte gai izango zela luzaro kartagotarrei aurre egiteko. Usteak ustel, kartagotarrak setio-armekin nagusiak zirelako.
Azken erasoa
Hurrengo egunean, Hanibalek indar handiagoz borroka egin zuen. Arkulariek eta habailariek sei setio-dorreen gainean kokaturik, lortu zuten harresiak defendatzailerik gabe uztea. Sei ahari-buru erabili ziren harresien kontra eta azkenean, egindako zuloetatik infanteria punikoa sartu zen. Zuloetako hondakinak kendu orduko, soldadu taldeak txandaka sartu ziren. Orduan, greziarrek harresiak defendatu beharrean, kale estuetan barrikadak antolatu zituzten erasotzaileei aurre egiteko. Gudua bederatzi gau eta egunez luzatu zen, erasotzaileen aurrean iberiar mertzenarioak zihoazen. Greziarrek kaleetan adorez borrokatzen zuten bitartean, emakumeek teilatuetaik adreiluak eta teilak erasotzaileei botatzen zizkieten. Nahiz eta hildako asko eragin, kartagotar armada oso handia izatean, poliki-poliki aurrera joan zen hirian barrena. Bederatzigarren egunean, greziar emakumeek ez zuten ezer jaurtitzeko eta horrek erraztu zuen kartagotarren lana. Greziarren hildakoen kopurua gero eta handiagoa zenez, borrokalariak agorara erretiratu ziren. Selinonteko azken erresistentzia bukatu zenean, 6.000 greziar preso hartu ziren, 3.000 soldaduk Agrigentora ihes egin zuten eta 16.000 hil ziren guduan edo ondoriozko sarraskian. Kartagotarrak bakarrik errukitu ziren biztanle haietaz, hiriko tenpluetan babesa bilatu zirenak.
Ondorioak
Sirakusarren 3.000 soldadutako abangoardia Agrigentora heldu zenerako kartagotarrak Selinontez jabetu ziren. Ezinezkoa zenez hiria laguntzea, Dioklesek elkarrizketak hasi zituen Hanibalekin. Lehenengo greziar ordezkariak erantzun txarrekin itzuli ziren, baina bigarrenek (Enpedionesek, kartagotar aldeko selinontar batek zuzendurik), baimena lortu zuten hiria berreraikitzeko eta presoak erreskatatzeko. Kartagotarrek zoruaren altueran birrindu zuten hiria, tenpluak izan ezik, hauen altxorra ospil moduan eraman bazuten ere. Espedizioaren helburua bete egin zen Selinonteko suntsiketarekin, baina Hanibalek greziarrekin negoziazioak hasi beharrean, Himerara abiatu zen, non K.a. 480an, kartagotarrek porrot handia jasan baitzuten. Sirakusarrak, egoeraz oharturik, seriozki hasi ziren Himerarako laguntza prestatzen. Ez dago argi Himerak Selinonteko guduan parte hartu zuenentz. Geroago, Hermokratesek Selinonte erabili zuen base moduan K.a. 407an, eskualde punikoak erasotzeko. Honek Selinonteko harresiak berreraiki omen zituen. K.a. 405eko bakeak erraztu zuen Selinonte birpopulatzea, nahiz eta aurreko ospea lortu ezinik ezta Segestarentzat ez zen berriro mehatxu bat izan. Azkenean, Lehen Gerra Punikoan guztiz birrindu zen eta biztanleak Lilibeon kokatu ziren.
Myslejovice
Myslejovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 667 biztanle ditu eta 6,93 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1243 urtean egin zen.
Aonach Mòr
Aonach Mòr Eskoziako bederatzigarren mendirik garaiena da.
Geografia
Ben Nevis ezagunetik 3 kilometro ipar-ekialdera dago Fort William herrian, Highland eskualdean. Hegoaldean Aonach Mòr mendia dauka.
Igoera bideak
Eski estaziotik gora izaten da bide errazena, bertako igogailua hartu eta tontorretik gertu uzten baitzaitu.
Pervagor randalli
Pervagor randalli Pervagor generoko animalia da. Arrainen barruko Monacanthidae familian sailkatzen da.
Hyloxalus awa
Hyloxalus awa Hyloxalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Boghești
Boghești Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Soutomaior
Soutomaior Galiziako Pontevedrako probintzian dagoen Vigoko eskualdean kokatzen den udalerria da.
Jimmy Carter
James Earl "Jimmy" Carter (1924ko urriaren 1) Ameriketako Estatu Batuetako 39. presidentea izan zen, 1977tik 1981 arte. Hori baino lehen, Georgiako senataria izan zen (1963-1967) eta Georgiako gobernatzailea (1971-1975). Ustekabean demokratek hautagaia aukeratu zuten eta 1976ko hauteskundeetan doi garaitu zuen Gerald Ford.
Boterean, haren lorpen nagusiak energia politikaren sorreran eta gobernuko agentzien finkatzean datza. Ingurumen gaineko arautegia bultzatu zuen eta emakumei eta gutxiengokoei izugarrizko aupada eman zien gobernuan eta justizia-sisteman postu garrantzitsuenetara iristeko. Kanpoko aferetan, Camp David hitzarmena, Txinarekiko harreman diplomatiko osoen normalizatzea eta SALT II akordioa dira haren lorpen nagusiak. Horretaz gain, giza-eskubideak jarri zituen kanpoko politikako oinarrietan, munduan zehar giza-eskubideen gaineko errespetua aldarrikatuz. Hala ere, Iraneko bahituen krisialdiak, halere, Carterren ospea suntsitu zuen. 444 egunetan saiatu zen bahituak aske utz zitzaten. Karguko azken egunean lortu zuen. Sobiet Batasunak Afganistan inbaditu ostean, Carterrek eskuinera egin zuen: 1980eko Moskuko Olinpiadei boikot egin zien, eta botere militarra berrindartzeari ekin zion.
Ekonomiaren aldetik, interes eta inflazio indizeek gora egin zuten, baita langabeziak ere. Miseria-indizea %50 hazi zen haren agintaldian. Kongresuko demokraten aurka borrokatu zuen, baina ezin izan zuen zerga-sistema aldatu edo osasun plan orokorra burutu. 1980ko hauteskundeetan Ronald Reaganek garaitu zuen.
Postua utzi ondoren, presidente ohia izateak ematen duen ospea erabieli du Carterrek nazioarteko gatazka batzuetan bitartekari gisa aritzeko. Carter Center delakoa sortu du, demokrazia eta giza eskubideak bultza ditzan. 2002n, Carterrek Bakearen Nobel Saria jaso zuen, "nazioarteko gatazketan bakean oinarritutako konponbideak bilatzeko ahaleginengatik". Horretaz gain, Habitat for Humanity erakundean parte-hartze handia izan du behartsuek etxeak izan ditzaten. Gaur egun ere proiektu horretan dabil buru belarri.
López de Hoyos kaleko atentatua
López de Hoyos kaleko atentatua ETA erakundeak 1993ko ekainaren 21ean Madrilen bonba-autoz eginiko atentatua da, zeinaren ondorioz 7 pertsona hil ziren eta 25 zauritu izan ziren. Hildakoak Espainiako Indar Armatuetako sei kide eta bere furgonetaren gidaria izan ziren. Horretarako, etakideek 40 kilogramo amosalez beteriko Opel Corsa bat erabili zuten.
Yeste
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.397 biztanle zituen.
Frantziako Gobernua
Frantziar Errepublikako Gobernua (Gouvernement de la République française) Frantziako erakunde botere betearazle nagusienetako bat da. Frantziako Errepublikako politika zehaztu eta zuzentzen du, betiere 1958ko Frantziako Konstituzioaren 20. artikuluaren arabera. Egoitza nagusiak Paris hiriburuko Eliseo jauregia eta Hôtel Matignon eraikinean ditu.
Gaur egungo Lehen Ministroa Jean Castex da eta Frantziako Errepublikako Presidentea berriz Emmanuel Macron.
Osaketa
Gobernuko goi kargu guztiak Errepublikako Presidenteak Lehen Ministroaren proposamenaren arabera izendatzen ditu. Organigrama honakoa da:
Alonso Idiakez Butroe eta Muxika
Alonso Idiakez Butroe eta Muxika (Donostia, 1565eko otsailaren 14a - Milan, 1618ko urriaren 7a), Ciudad Realeko I. dukea, espainiar handiki, militar eta estatu-gizona izan zen, Nafarroako erregeorde (1610-1618), Done Jakueren ordenaren barruan Leoneko komendadore nagusi eta Lonbardiako armadaren kanpo-maisu orokorra. Joan Idiakezen seme bakarra zen.
Banadomalayaita
Banadomalayaita silikato motako minerala da eta titanita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Banadomalayaita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Etxe Arrosa
Etxe Arrosa (Casa Rosada) Argentinako Buenos Aires hiriburuan dagoen eraikina da. Bertan Argentinako Presidentearen bulegoa dago. Eraikin hau Balcarce kalearen 50. zenbakian dago, Plaza de Mayo enparantza ezagunaren aurrean. Bere ezaugarri nagusiena arrosa kolorekoa izatea da, eta Buenos Aires Hiriko eraikin ospetsuenen artean kokatzen da. Horretaz gain, Gobernuaren Etxeko Museoaren egoitza ere bada, hau herrialde honetako presidenteekin zerikusia duten objektuez osatuta dago. Historia Monumentu Nazionala izendatua izan da.
José Ignacio Wert
José Ignacio Wert Ortega (Madril, 1950eko otsailaren 18a - ) espainiar politikoa eta, 2011 urtetik 2015era bitartean, Espainiako Gobernuko hezkuntza, kultura eta kiroletako ministroa izandakoa. Zuzenbidean lizentziatua eta soziologian berezitua, enpresa pribatuan eta administrazio publikoan jardun du hainbat urtetan. Espainiar trantsizioan zehar, eskuineko alderdi zenbaitetan militantea izan da eta 1986 urtean Espainiako Kongresuko diputatu ere aukeratu zuten, 1987 urtean kargua utzi bazuen ere. Ministro moduan, polemika sorrarazi duen politikaria izan da, bere ekimenengatik eta horiek sustatuz egindako adierazpenengatik.
Edurne Uriarte katedradun eta ABC egunkariaren zutabegilearen lagun sentimentala izan da. Gaur egun, Montserrat Gomendio politikariarekin ezkonduta dago.
Karyes
Karyes (grezieraz, Καρυές) Athos mendiko herria da. Estatu monastiko horren administrazio orokorra, erlijiosoa zein zibila, dago bertan. 233 biztanle ditu.
Historia
Sava Serbiakoa urte batzuk herri honetan egon zen eta Hieromonge bihurtu zen. 1201. urtean Archimandrita egin zuten. Karyesen egon zen bitartean Karyes Typicon idatzi zuen. 1219an Serbiako lehen artzapezpiku bihurtu zen.
1283an, Mikel VIII.a Paleologo enperadore bizantziarraren garaian, Gurutzatuek Athos mendiari eraso egin zioten. Protosa erahil zuten eta Protaton arpilatu zuten; monje asko hil zituzten ere bai. Monje horiek Eliza Ortodoxoaren martiriak dira eta haien oroimenez abenduaren 5ean Juliotar egutegiaren arabera; Egutegi gregorianoan, abenduaren 18an, haien festa ospatzen da.
Eraikinak
Karyesen eliza nagusia Protaton da, Protos edo komunitate monastikoaren nagusiaren eliza.
1964ko Alaskako lurrikara
1964ko lurrikara Alaskan edo Alaskako lurrikara handia Richter eskalan 9,2 magnitudera iritsi zen lurrikara bat izan zen. 1964ko martxoaren 27an gertatu zen, Ostiral Santu egunean eta, horregatik, Ostiral Santuko lurrikara (ingelesez Good Friday earthquake) izena ere hartzen du.
Lurrikara honek, bere epizentroa, Alaskako Anchorage herritik gertu izan zuen, Prince William Sound inguruan, eskualde osoan ere eragina izan zuen arren. Kenaiko penintsula eta Alaskako fiordoen inguru osoa, tsunami erraldoiek urez estali zuten. Kaliforniako Crescent City bezain urruneko eskualdeetan ere tsunamiak gertatu ziren, bertan, 12 pertsona hilez.
Alaskan
Anchorage hiriaren ia erabateko suntsipenaz gain, Kenaiko penintsularen eta Alaskako fiordoen inguru guztia, tsunami handiek urez estali zuten.
Kanadan
1,4 metroko altuerako olatu bat iritsi zen Kanadako Prince Rupert hirira lurrikara hasi eta 3,3 ordura. Tsunamia, ondoren, Tofinora iritsi zen.
Mysletice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1253 urtean egin zen.
Holm (Lewis)
Holm, 'Tolm', Eskoziako Lewis uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.
1964ko Alaskako lurrikara
Munduan
Kaliforniako Crescent City hiriak tsunami bat jasan zuen. Honen ondorioz 12 pertsona hil ziren.
Georges Eugène Haussmann
Georges-Eugène Haussmann ( ahoskatua; Paris, 1809ko martxoaren 27a - Paris, 1891ko urtarrilaren 11), sarri Haussmann baroia izenez ezaguna, Sena departamenduko prefeta izan zen 1853ko ekainaren 23tik 1870ko urtarrilaren 5a arte. Aginte horrekin Parisko, hirigintza eraldaketa burutu zuen (haussmanndar lanak) Bigarren Inperioaren garaian.
Parisko eraldaketa
XIX. mende erdialdean, Parisen itxura Erdi Arokoaren oso antzekoa zen eta kaleak arras ilun, estu eta osasungaitzak ziren. Ingalaterrara eginiko bidaia batean (1846-1848), Napoleon III.a Londres mendebaldeko auzoekin harrituta geratu zen, higiene eta hirigintza eredu baitziren (batez ere 1666ko sute osteko berreraikuntza zela-eta). Horrela, enperadoreak Paris hiri erakargarri eta prestigioduna bihurtu nahi zuen eta, horretarako, beste prefet bat izendatu zuen: Haussmann.
Lanen ideia nagusia jendearen eta airearen zirkulazioa hobetzea zen, teoria higienistei jarraiki. Teoria horiek Argien Mendeen ondorengoak dira eta XIX. mendean indar handia hartu zuten, batez ere 1832an Parisen izan zen kolera izurriaren ostean. Kanpainia higienista horren izena "Paris edertua, Paris handitua, Paris sanotua" (Paris embellie, Paris agrandie, Paris assainie).
Beste helburu bat, jendaurrean askoz gutxiago aitortua, balizko matxinadak kontrolatzea zen, 1830ko uztailekoa eta 1848ko ekainekoa gogoan. Horretarako, kale eta hiribide zuzen eta zabalak diseinatu zituen, segurtasun indarrek errazago iritsi eta eragiteko. Gainera, Haussmannek Napoleon IIIari idatzitako gutun batean zioenez, "alokairuaren eta janariaren igoera lagungarritzat onartu behar dira [...] Paris langileen inbasioaz babesteko".
Haussmannek lerro zuzenaren obsesioa du XIX. mendean "ardatzaren gurtza" zeritzona. Horretarako, espazio egituratzaileak anputatzeko gai izan zen (adibidez Jardin de Luxembourg), edo eraikin garrantzitsu batzuk eraisteko (adibidez, Inozenteen merkatua edo Saint-Benoit eliza). Bulebar eta hiribideak ireki ziren antzinako hiri bilbean, place du Trône-tik place de l'Étoileraino, Gare de l'Est geltokitik Parisko Behatokiraino (Observatoire). Gainera, Haussmann baroiak Eliseo Zelaien hiribideari gaur duen itxura eman zion.
Higienea hobetzeko, aire kalitatea hobetuz, parke eta lorategi ugari eraikiarazi zituen (adibidez, Montsouris eta Buttes-Chaumont). Aurretik zeuden berdegune batzuk eraldatu zituen halaber, aisiatoki eta elkarleku bihurtzeko (batez ere, Bois de Vincennes eta Bois de Boulogne). Eraikinak egitekoan, arkitektura estiloan eta garaieran arau zorrotzak ezarri zituen eta eredu sistema zurruna inposatu. Eraikin guztiak oso antzekoak ziren, arrazionaltasunaren estetikaz.
Monumentu zahar eta berriak balioesteko, plaza zabalak eta hiribide-perspektibak sortu zituen. Adibide esanguratsuena place de l'Étoile da, erdigunetik hamabi hiribide izar itxuran hasten diren tokia. Horietako bat da Eliseo Zelaien hiribidea. Elizak eraikitzeko asmo irmoa zuen, industrializazioaren garapenari buruz populazioa influentziatu ahal izateko.
Era berean, edateko ur-hornidura eta estolda sareak berritu, hedatu eta sortu zituen, antzokiak (Théâtre de la Ville eta Théâtre du Châtelet) eta bi geltoki eraiki (Gare de Lyon eta Gare de l'Est). Gainera, Parisko herri mugakideak (adibidez La Chapelle, Montmartre, Auteuil, Belleville edo Passy) anexionatu zituen. Pariseko diseinu eredu horretatik edan zuten besteak beste Bordele hiriko erdialdeak eta Bartzelonako zein Donostiako zabalguneek.
Funtsezko eraldaketa horrek oso kostu handia izan zuen, Napoleon II.ak urrezko 250 milioiko mailegua sinatu baitzuen 1865ean, eta beste 250 milioi libera 1869an (guztira, gaurko 26 milioi euro inguru). Gainera, Pereire anaien bankuak 400 milioi libera inbertitu zituen 1867 arte, lurzoruaren salerosketan. Hein handi batean, higiezinen espekulazioak Parisko eraldaketa lanak ordaindu zituen.
Păulești
Păulești honakoa izan daiteke:
Myomyscus brockmani
Myomyscus brockmani Myomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Christian Andreu
Christian Andreu (Baiona, 1976ko azaroaren 15a) lapurtar musikaria da, Gojira death metal taldean dabilena.
Diskografia
Gojira taldearekin:
Familha Artús taldearekin (ahotsa eta gitarra) :
Karolingiar Pizkundea
Karolingiar Pizkundea Mendebaldeko Europako kultura-pizkundea izan zen, VIII.-IX. mendeetan gertatua, karolingiar enperadoreen babespean eta Elizaren laguntzarekin.
Garapena
Pizkundearen hasieran aipagarria izan zen Alkuino Yorkekoaren (736-804) lana. Hura izan zen Akisgrango Eskola Palatinoaren lehen antolatzailea eta hari zor zaio, orobat, arte liberalen lehen sailkapena; batzuei trivium deitu zien -gramatika, erretorika eta dialektika-, eta besteei quadrivium -aritmetika, geometria, astronomia eta musika-.
Ez da ahaztu behar Elizaren pisua, bai esandako kultura perpizkunde horretan, bai erresuma barbaro bat Erromaren oinordeko bilakatzeak eskatzen zuen ideologia elaborazioan. Elizaren eginkizuna izan zen, orobat, lur menderatu berrien ebanjelizatze lana. Karolingiar konkistekin batera egiten zuen aurrera mundu kristauak. Leon III.a aita santuak Karlomagno enperadore koroatzearekin, honen gain utzi zuen fedearen defentsa eta hedakuntza. Ordura arte izan ez zuten indarra hartu zuten fraide eta lekaime ordenek.
Artea
Karlomagnok Mendebaldeko Erromatar Inperioa berriz zutitzeko zuen asmoak eragin handia izan zuen, politikan bezala, artean ere, enperadoreak berak zaintzen baitzituen obrak eta planoak. Erromatar Inperioaren azken aldiko arkitekturak eragin zuzena izan zuen karolingiar artean. Orobat Bizantziar arteak ere. Horren guztiaren ondorioz, Europako Erdi Aroko lehenengo arte eredu osatua eratu zuen karolingiar arteak.
Arte adierazpen guztietan, eraikuntza da aipagarriena: arkitektura eredu germanikoari jarraituz, zurezko eraikuntzak egin ordez, nahiago izan zen Erromatar Inperioko basilikaren ereduari jarraituz harlandua erabili. Aipatzekoak dira Akisgrango jauregiko kapera, Fuldako monasterioko kapera eta Saint-Germain-des-Présko abadia. Eskulturari dagokionez, berriz, oso urria da, arte prerromaniko guztian bezala, eskultura desagertu egin baitzen ia. Pinturari dagokionez, garai hartan eliza karolingioak margotuak baziren ere, haietako ia pintura guztiak galdu dira. Liburu apainketako miniaturek, berriz, leku berezia izan zuten San Galo eta Tourseko monasterioetan.
Mysletín
Mysletín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 123 biztanle ditu eta 4,14 kilometro koadroko azalera. Pelhřimoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1376 urtean egin zen.
Port Salerno (Florida)
Port Salerno Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Martin konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Luis Maria Perez de Onraita
Luis Maria Perez de Onraita Agirre (Gauna, - Luanda, ) arabar apaiza izan zen. Angolara joan zen misiolari eta 2011n Malanjeko artzapezpiku izendatu zuten.
Jensen Beach (Florida)
Jensen Beach Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Martin konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pervagor spilosoma
Pervagor spilosoma Pervagor generoko animalia da. Arrainen barruko Monacanthidae familian sailkatzen da.
La Baume-d'Hostun
La Baume-d'Hostun Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Baume-d'Hostun udalerrian erroldatutako biztanleak 469 ziren. Familiak 172 ziren, horien artean 39 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 74 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Kneep
, 'Cnìp', Eskoziako Lewis uhartean dagoen udalerri bat da, Kanpoko Hebridetan.
La Baume-d'Hostun
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 202 etxebizitza zeuden, 173 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 182 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 173 etxebizitza nagusietatik 124 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 49 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 66 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 99 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 291 ziren, horien artean 214 aktiboak ziren eta 77 inaktiboak ziren. 214 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (102 gizon eta 93 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 77 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Baume-d'Hostun udalerrian 182 unitate fiskal zeuden, 490,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.154 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean La Baume-d'Hostun udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Ajalvir
Ajalvir Madrilgo Erkidegoko udalerria da, Comarca de Alcalá eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.780 biztanle zituen.
Arcas (Aveyron)
Biztanleria
2007an Arques udalerrian erroldatutako biztanleak 128 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (13 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 9 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 22 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 64 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 54 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 83 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboak lanean(41 gizon eta 30 emakume) zeuden.. 12 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arques udalerrian 51 unitate fiskal zeuden, 115 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.962 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Arques udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 810 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Venevisión
Venevisión Venezuelako doako telebista katea da eta Venezuelako telebista sare handienetako bat da, Gustavo Cisnerosena. Estatu Batuetan, Venevisión-ren programa ezagun asko Univisionen ikus daitezke.
Hyloxalus azureiventris
Hyloxalus azureiventris Hyloxalus generoko animalia da. Anfibioen barruko Dendrobatidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ahmet Necdet Sezer
Ahmet Necdet Sezer (1941eko irailaren 13a) Turkiako politikaria da. Turkiako hamargarren presidentea izan zen. 2000 eta 2007 urteen artean aritu zen. Aurretik Turkiako Auzitegi Konstituzionaleko presidentea izan zen 1998 eta 2000 bitartean.
Droma (mitologia)
Eskandinaviar mitologian, Droma, Æsir jainkoek, Fenrir lotzeko erabili zuten bigarren katea izan zen, otso honek, Leding izeneko lehen katea apurtu ostean. Jainkoek, Fenrirren indarra zenbaterainokoa zen ikusi ondoren, lehenengoa baino gogorragoa zen kate bat sortzea erabaki zuten, honekin, otsoa geldiarazteko gai ote ziren jakiteko. Otsoak, erronka onartu zuen, bere buruagan konfidantza osoa zuelarik, eta, jainkoei, bigarren katea jartzea onartu zien. Lehen saiakeran bezala, Fenrirrek, tiratu besterik ez zuen egin behar izan, jarri ondoren, katea apurtzeko. Guzti hau zela eta, jainkoek, ohiko loturak Fenrir geldiarzteko nahikoa ez zirela ikusirik, nanoei, edozeinentzat hautsiezina izango zen kate bat eraikitzea agindu zuen. Eta nanoek halaxe egin zuten, Gleipnir sortuz.
RPM
RPM Package Manager, pakete kudeaketa sistema bat da. RPM izena bi gauzei egiten dio erreferentzia: rpm formatuan dauden paketei, eta pakete kudeatzailea berari. RPM garatu egin zen batez ere GNU/Linux-reko.
Red Hat Linux-erako garatu egin zen hasieran, hala ere gaur egun GNU/LINUXren banaketa ezberdinetan erabiltzen da sistema hau. Bere jatorrizko izena Red Hat Package Manager izan zen, nahiz eta gaur egun "RPM Package Manager" izatea.
Groß Nordende
Groß Nordende Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Formosania davidi
Formosania davidi Formosania generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Ciudad Realeko dukerria
Ciudad Realeko dukerria (ducato di Cittareale) 1613ko abenduaren 1ean Felipe III.a Espainiako erregeak sortutako noblezia-titulua da, Alonso Idiakezen mesedetan, Aramaioko I. kondea eta Nafarroako erregeordea. Tituluarekin batera Napoliko erresuman Cittarealeko estatua eman zion, gaurko Italiako Rietiko probintzian. Lurralde honen gaineko agintea gorde zuten dukeek Napolin feudalismoa abolitu arte, 1806tik aurrera.
Bolotești
Bolotești Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
York Unibertsitatea
York Unibertsitatea (York University edo YU) Torontoko goi-mailako hezkuntza zentroa da.
Toronton kokatuta dago, Ontario estatuan. 2012an bere ikasle kopurua 54.000koa zen.
Gabriel Caruana
Gabriel Caruana (Balzan, Malta, 1929ko apirilaren 7a – 2018ko uztailaren 16a) zeramikan berezitutako maltar artista ezagunetakoa izan zen. Hainbat arte eskoletan ikasi zuen, besteak beste, Maltako Arte Eskolan (1953–59), Perugiako Pietro Vannucci Akademian (1965), Detroiteko Arte eta Eskulan Eskolan (1966) eta Faenzako Istituto Statale per la Ceramica (1967) erakundean.
Nazioarte mailako erakusketak egin zituen, horien artean nabarmentzekoa da maltar artista talde batekin batera Hunter Collegen egindakoa 1996an, baita ere Vallettako Bankuko erakusketa aretoan egindakoa.
Mysliboř
Mysliboř Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 207 biztanle ditu eta 7,36 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
John Lennon
John Winston Lennon (Liverpool, Ingalaterra, 1940ko urriaren 9a - New York, Estatu Batuak, 1980ko abenduaren 8a) The Beatles taldeko kantaria eta abesti askoren konpositorea izan zen. The Beatles taldearen sortzaile eta partaide izan zen. Gitarra jotzen zuen eta taldeko kanta gehienak ondu zituen, Paul McCartney-rekin batera. XX. mendeko kantu ezagunenen sortzailea izan zen.
Haurtzaroa eta lehen urteak
Beatles taldea osatu aurretik, beste talde batean aritu zen, The Quarrymen (halaber, The Quarry Men idatzia), Johnny and the Moondogs eta The Silver Beetles izenak hartu zituena. 1956. urtean, eliza batean jotzen ari zenean, Paul McCartney ezagutu zuen. Haiekin jotzera gonbidatu zuen, gitarra jotzen eta afinatzen zekielako. Aurrerago, George Harrison sartu zen taldean, McCartney eta Pete Best-i esker. Pete Bestek sarritan taldea alde batera uzten zuenez, taldekideek Ringo Starr-i eskatzen zioten haren postua ordezka zezan.
Johnek 17 urte zituela garai latzak bizi izan zituen, ama polizia mozkor batek autoaz harrapatuta hil zen. Horrek semeari sekula gainditu ez zuen trauma eragin zion, Julia edo Mother bezalako kantak lekuko, 1970. urtean grabatuak
The Beatlesen hasiera
The Beatles taldea 1960an jarri zen abian. Lehen kontzertuak Hanburgon eman zituzten. Taldeko managerrak, Brian Epstein-ek, eragin handia izan zuen taldean; berak esan zien nola orraztu eta baita trajea janzteko ere. Ez gogo onez, baina onartu zuten. 1962an hasi zen laukotearen arrakasta Love Me Do kantuarekin, eta 1963an beren lehen disko luzea kaleratu zuten, Please Please Me. Urte berean, With The Beatles diskoaz merkatu estatubatuarra irabazi zuten, eta abuztuaren 23an, Cynthia Powell-ekin ezkondu zen: bikoteak seme bat izan zuen, Julian, 1963ko apirilaren 8an jaioa. Julian, semea, jaiotzean, aita kanpoan zen musika-taldearekin. Sasoi hartan taldea aparretan zebilen, bai jaioterrian -Britainiar Inperioko Ordeneko kide izendatu zituzten-, bai AEBetan. Baina guztia ez zen ospe: kontzertuetan fanen oihuak musika bera baino ozenagoak ziren, eta Lennon konturatu zen zerbait oker zihoala. Besteak beste, horregatik idatzi omen zuen Help! abestia. Handik gutxira taldeak jende aurrean abesteari utzi egin zion.
Lennon beti izan zen taldeko errebeldea, intelektuala; 1966an kazetariei esaldi hau esan zien: "The Beatles Jesukristo baino ezagunagoak dira". Iskanbila handia sortu ondoren, hau adierazi zuen: "Ez nuen esan The Beatles Jesukristo baino hobeak direnik, ezagunagoak baizik, telebista edo beste edozer izan daitekeen moduan". Gaizki ulertua izan zela azaldu zuen. Ondorioz, AEBetan taldearen diskoak erre eta Lennon bera mehatxatu egin zuten. Garai hartan taldea uztekotan ibili zen. LSDa ere ez zen lagunik aproposena sorkuntzarako.
Haren kantuak oso aitortza handikoak izan ziren, Help! ezagunaren moduan (laguntza-oihu bat zen) zein You've Got to Hide Your Love Away folk-balada, Bob Dylanen eragin handiaz. Gero, hainbat saiakuntza egiten hasi zen, Lucy in the Sky with Diamonds-ekin adibidez, seme Juliani egindako marrazki batean oinarrituta. Halaber, Being for the Benefit of Mr. Kite! eta A day in the Life: kantu horien hitzak XIX. mende bukaerako zirko baten karteletik eta egunkari bateko albistetik ateratakoak dira, hurrenez hurren.