cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Colombes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3.696 komertzioetatik, 19 erauzte enpresak ziren, 44 janari enpresak ziren, 3 coque eta refinazio enpresak ziren, 26 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 6 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 117 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 435 eraikuntza enpresak ziren, 812 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 168 garraio enpresak ziren, 228 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 218 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 142 finantziazio enpresak ziren, 171 higiezinen enpresak ziren, 738 zerbitzu enpresak ziren, 369 administrazio publikoko enpresak ziren eta 200 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 809 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 3 lan bilaketa bulegoak, 3 posta bulegoak, 18 banku bulegoak, 10 funerariak, 46 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 4 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 10 ibilgailuen alokairu bulegoak, 10 autoeskolak, 49 igeltseroak, 76 margolariak, 39 zurginak, 74 iturginak, 60 argiketariak, 73 eraikuntza enpresak, 60 ile apaindegiak, 12 albaitariak, 4 aldi baterako lan enpresak, 158 jatetxeak, 65 higiezinen agentziak, 17 tintoreriak eta 15 apaindegiak.
2009an zeuden 246 establezimendu komertzialetatik, 2 hipermerkatuak, 5 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 5 120 m2 baino gehiagoko dendak, 38 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 38 okindegiak, 25 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 19 liburu dendak, 45 arropa dendak, 8 etxerako tresna dendak, 8 zapata-dendak, 8 elektrotresna dendak, 11 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 4 drogeria, 7 lurrin-dendak, 3 bitxi-dendak eta 8 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 4 osasun-zentro, 26 botika eta 10 anbulantzia zegoen.
2009an 19 haur-eskola eta 20 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Colombes udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 3 hezkuntza orokorreko lizeo eta 1lizeo teknologikoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.756 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 1.873 eta lizeo teknologikoetan 428.
Colombes udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tyrannus verticalis
Tyrannus verticalis Tyrannus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Microglanis lundbergi
Microglanis lundbergi Microglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudopimelodidae familian sailkatzen da.
Walters (Minnesota)
Walters Minnesotako hiri bat da. Faribault konderrian kokatua dago. 2010ean 73 biztanle zituen, 0.52 kilometro koadrotan banatuta.
CD Guadalajara
Club Deportivo Guadalajara, edo "Chivas" izenarekin ezagunagoa, Mexikoko futbol talde nagusietakoa da, Guadalajara hirian egoitza daukana. Lehenengo CONCACAF Txapeldunen Liga irabazi zuen eta Mexikoko 11 liga ere baditu.
Sherlock Holmesen Oroitzapenak
Sherlock Holmesen memoriak, ingelesez The Memoirs of Sherlock Holmes, Arthur Conan Doyle eskoziar idazlearen Sherlock Holmes detektibeari buruzko kontakizun laburren bilduma bat da. 1893an argitaratu zen.
Berez, Doylek Sherlock Holmesen azken liburua izateko asmoz idatzi zuen, "Azken problema" azken kontakizunean Sherlock Holmesen heriotza ematen baita. Baina garaiko Sherlock Holmesen zaletu eta irakurle askoren kexen ondorioz, Baskervilletarren zakurra (1901) eleberria idatzi eta Sherlock Holmesen Itzulera (1903-1904) kontakizun laburren bilduman detektibe ospetsua berpiztu eta kontakizun labur eta liburu gehiago idaztera bultzarazi zuten.
Liburu hau euskaraz argitaratu du Igela argitaletxeak 2021 ean, Sherlock Holmesen memoriak izenburupean, Aitor Blanco Leozek euskaratua.
...eta maita herria, üken dezadan plazera
...eta maita herria, üken dezadan plazera Benito Lertxundi abeslariaren diskoa da. Besteak beste, Atarratzeko gazteluko kantua eta Maria Solt eta Kastero abesti ezagunak barne hartzen ditu lan honek.
Turnu Ruieni
Turnu Ruieni Errumaniako udalerri bat da, Caraș-Severin konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Waltham (Minnesota)
Waltham Minnesotako hiri bat da. Mower konderrian kokatua dago. 2010ean 151 biztanle zituen, 1.19 kilometro koadrotan banatuta.
Montreuil-en-Touraine
Biztanleria
2007an Montreuil-en-Touraine udalerrian erroldatutako biztanleak 692 ziren. Familiak 247 ziren, horien artean 46 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 78 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 111 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 277 etxebizitza zeuden, 255 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 269 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 255 etxebizitza nagusietatik 219 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 142 etxek bost zituzten. 220 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 156 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 456 ziren, horien artean 363 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 363 pertsona aktiboetatik 337 lanean zeuden (184 gizon eta 153 emakume) eta 27 langabezian zeuden (10 gizon eta 17 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 40 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montreuil-en-Touraine udalerrian 282 unitate fiskal zeuden, 760,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.566 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 iturginak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luzaide
Luzaide (behe-nafarreraz: Luzeide) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Garazi eskualdean dago geografiki eta historiki, baina Pirinioetan administratiboki, Iruñea hiriburutik 63,1 kilometrora. Altuera 217 eta 1501 metro artekoa da, eta 44,06 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Luzaide garaztar herri tipikoa da, baina Nafarroa Garaian dago. Egitura deszentralizatua du, auzotan banatuta, eta horien artean Elizaldea nabarmentzen da, handiena eta garrantzitsuena, non udaletxea, eliza eta frontoia dauden. Arnegirekiko mugaren ondoan Pekotxeta dago, bi Nafarren arteko erromesen bidegurutze gisa duen garrantzi historikoagatik nabarmentzen dena. Iparralderago dagoen auzoa, Pertole, da komertzialena, Garazi baxenabartar eskualdeko merkataritza-gune nagusia baita, eta bentak eta denda ugari hartzen baititu.
Bertako biztanleak luzaidarrak (behe-nafarreraz: luzeidarrak) dira. Udalburua Elizaldea auzoa da, non udaletxea da.
Izena
Luzaide edo Luzeide beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Luzaidek tradizio bikoitza du bere izenean, erromantze bat eta euskara beste bat, erabat desberdinak direnak. Historikoki, Valcarlos erromantze izena bakarrik izan da ofiziala, eta euskarazko izena eremu ez-ofizialetara baztertuta geratu da. Hala ere, 1989ko urtarrilaren 31tik aurrera bi toponimoak koofizialak izatera pasa ziren.
Euskal izenak, Luzaide, "bide luzea" esan nahi du, luza ("luzea") eta ide (bide = "bide"). Jean-Baptiste Orpustan euskal filologo ustez, lekuizenak Nafarroa Behereko artzainek ibarra zeharkatzen ari zirenean beren artaldeekin egin behar izaten zuten ibilbide luzeari egiten dio erreferentzia, ibarran populazio-gune egonkor bat ezarri aurretik.
Udalerriaren erromantze izena, Valcarlos edo la Val de Carlos, Karlaundiaren irudiarekin, Errolanen kantuarekin eta Orreagako gudu mitikoarekin lotu izan da tradizioz. XII. mendean lurralde hauek zeharkatu zituen Aymeric Picaud erromes frantziarrak testu bat utzi zuen idatzita Luzaideri buruz Codex Calixtinusen. Haren arabera, ibarrak erromantze izena eman zion herriari, lehen la Val de Carlos (Karlosen ibarra; Karlos = Karlaundi = Karlomagno) baitzen, han kanpatu baitzen Karlomagno bere armadekin, Errolan Orreagan hil zenean.
Armarria
Luzaideko armarriak honako blasoi hau du:
Bandera
Luzaideko banderak Luzaideko armarria dauka hondo gorri ilun baten gainean. Armarria, gainean kasket bat eta bi aldeetan lanbrekinak dituela irudikatzen da.
Geografia
Luzaide izen bereko ibaiaren ibarran barruan dago geografikoki, baina, administratiboki, udalerri independente da. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Aldudeko eta Beherobiko ibarren artean. Ibarra zeharkatzen du Luzaide ibaiak, Errobi ibaiaren adarrak.
Ingurune naturala eta klima
Udalerria Pirinioen iparraldeko isurialdean dago. Egoera horrek, orografia gorabeheratsu baten erdian, Ibañetaren oinean eta altuera handiko mendiz inguraturik, Iruñarekin komunikatzea zailtzen du, errepide bihurgunetsu eta korapilatsu batean barrena egiten baitira. Klima epela eta hotza da. Luzaiden prezipitazio nabarmenak daude, Nafarroako gainerako zonalde piriniar ozeanikoan bezala. Hilabeterik lehorrenean ere euri asko egiten du. Hemengo klima Cfb gisa sailkatzen da Köppen-Geiger sistemaren bidez. Urteko batez besteko tenperatura 10,7°C da. Urtebetean, prezipitazioa 1 577 milimetrokoa da.
Trnová (Plzeň-Iparraldeko barrutia)
Trnová Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 891 biztanle ditu eta 6,5 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Luzaide
Ingurune naturala eta klima
Luzaiden dagoen itsasoaren mailatik 320 metrora Nafarroako Gobernuak 1974an jarritako estazio meteorologikoa dago.
Trnová (Plzeň-Iparraldeko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1785 urtean egin zen.
Luzaide
Auzoak
Luzaide pixka bat aldentzen da Nafarroako Pirinioetako errepidearen alboetako etxeen ohiko kokapen linealetik (herri-kale), eta herriaren erdian kokapen hori beste biztanlegune sakabanatu batzuekin uztartzen du, Baxe Nabarren gertatzen den bezala, Euskal Herriko tipikoena baita. Izan ere, Pirinioetako Nafarroa Garaiko gainerako herrietan ez bezala, Luzaide 300 metro baino gutxiagora dago, eta, beraz, elurteak ez dira hain ohikoak eta sendoak izaten. Goian, isolamendua eta janari eskasia saihesteko, baserri guztiak leku berean (herriak) biltzen ziren, baina ez hemen.
Udalerriak bederatzi auzo ditu:
Historia
Luzaiden Urepel-Ibañetako trikuharri-geltokiaren zati bat dago; Lauriñagako trikuharria, besteak beste. Han historiaurreko aztarna ugari aurkitu dira, ibar horietan zehar gizakiaren presentzia adierazten dutenak.
Erdi Aroa
Arabiarrek Nafarroaren gehiena 717 konkistatzean, ez zuten interes berezirik izan Orreaga eta inguruko lautadarekin, beharbada, bertan elikagaien edo bestelako materialen ekoizpenak garrantzirik ez zuelako. Karlaundi Iruñeari erasota, Pirinioetatik pasatzen ari zela, baskoiek eraso jo zuten, eta haren iloba Errolan, Bretainiako Marmako dukea, hil zuten. Orreagako gudua esaten zaio horri. Esaten denez, Karlaundi Luzaideko ibarran zegoen bitartean, Errolan Ibañetan hiltzen zen. Horregatik, ibarrak Vallis Caroli ("Karlaundiren ibarra") izena hartu zuen, eta la Val de Carlos izan zen nafar erromantzez eta Valcarlos gaztelaniaz.
814. urtetik aurrera Compostelako Donejakue erromesak jasotzen hasi zen, apostoluaren hilobiaren aurkikuntzaren ostean. XII. mendearen lehen erdian bultzada handia izan zuen bertarako erromesaldiak. Aspaldi horretatik Orreaga Done Jakue bidearen Nafarroako lehenengo puntu nagusia da Ipar Euskal Herria eta Frantziatik etorrita, Luzaide bidez, eta horren lekuko dira Orreagako kolegiata bera eta inguruko eraikinak, erromesak arduratzeko sortuak hein handi batean.
Luzaidek hainbat establezimendu izan zituen bidaiariei eta erromesei arreta emateko, hala nola Irauzketa (Donibane Irauzketa), Donejakue Bidearen ekialdeko ertzean kokatua, elizaren aurrean, Leireko monasterioaren mende 1271 arte eta ondoren Orreagakoa. Honen ondoan Kapairon edo Txapiron izenaen aterpetxea egon zen. Gaindola auzoan, Luzaideko kanpaiko aterpetxea. XIII. mendetik aurrera, Giltzapetukoa buruzko dokumentazio ugari dago. Azkenik, Zaldi Zuriaren ostatu-etxeak, Migel Santxitz Aurizperrik 1342an eraikiak. Azken hori izan ezik, denak Orreagako kolegiataren mende egon ziren. Mugan zegoenez (Gaskoiniarekin muga egiten zuen XI. mendera arte), Luzaidek Erdi Aroan, pasabidea defendatzen zuen dorre bat izan zuen, Etxegaztelu izenekoa, eta Zangozako merindadeko errege-gazteluen nominan Guarda bezala agertzen zena. Dokumentazioak ondorengo alkateak erregistratzen ditu. 1280an Lope Martinez Uritzek zuen haren ardura; 1290 eta 1316 bitartean Gartzea Lopitz Leiunek. 1318an Martin Nasek hartu zuen haren lekua, eta 1325ean Martin Enekoitz Urtsuak. XIV. mendearen erdialdean Beñat Lüküze alkaidea zen, 1360an Gilen Arnalt Irunberrik ordezkatu zuena, hurrengo urtean Gaillart Lüküze ordezkatu zuena. Pellot Lüküze izan zen haren oinordekoa, eta 1374an Migel Etxautzek ordezkatu zuen alkatetzan. Hurrengo urteetan Gartzea Nas 1378an agertzen da. Martin Larramendi (1380), Juan Oliver Mitxelko, Zaldi Zuriaren etxeko jauna 1381an. 1388an, Karlos III.a Noblea nafar erregeak Juan Oliver berretsi zuen bere postuan. 1393an Martin Etxaitzek hartu zuen haren lekua, eta 1419an Arnaut Etxaitzek. Zuria andreak 1437an Juan Peretze Ureta izendatu zuen, eta haren ondorengoa izan zen 1450ean Pero Gartzea Uhalde. Urte horretan bertan, Lüküzeko jaunaren tropek gaztelua okupatu eta suntsitu zuten.
IX eta XI. mendeen artean Leireko monasterioak Luzaiden izan zituen jabetzak. 1271n Orreagako kolegiatari saldu zizkioten; 1406an, koroak, era berean, Luzaideko lurraldean zituzten jabetzak prioreari eman zizkion. XIV. mendearen erdialdean, Baionako apezpikutzak Luzaideko elizaren gaineko eskubideak argudiatu zituen, baina horretarako izendatutako arbitraje-batzordeak ukatu egin zituen. Hala ere, 1566ra arte egon zen baionarren orbitan, non Pio V.ak Iruñeko apezpikutzari esleitu zion, Baionakotik bereiziz, Nafarroa Beherean eragin kalbinistaren ondorioz. Hala eta guztiz ere, Baionako autoritatearen interferentziak eta eragina berreskuratzeko saiakerak XX. mendearen hasierara arte luzatu ziren.
Karlos III.ak 1406an Erroibarreko bizkonderria sortu zuenean, hainbat errenta eta jabetza esleitu zizkion eraketarako, horien artean Koroak Luzaiden zituenak, XVI. mendearen erdialdera arte Erroibarko alkatearen jurisdikziopean egon zena, Etxegazteluko mugako gaztelua mantentzeaz arduratzen zena. Gainera, urte honetako errege ediktu baten bidez, Bortuz Bestaldeko Lurraldetik banandu zen, eta Zangozako Merindadearekin bat egin.
Aro Modernoa
Fernando Katolikoak Nafarroa konkistatu ondoren, Luzaideren historia bere mugako izaera berriak baldintzatuko du, bere lurraldea eta eskubideak murrizten ikusiz. Luzaidek, ordea, komunikaziorako bide nagusitik kanpo iraun zuen, errege-bidea Donibane Garazitik Garaziko gainetatik baitzihoan, Altobiskar ingurutik, zuzenean Ibañetara jaisteko. Egoera horrek arazo ugari sortu zizkion, esate baterako, muga-zergen ondorioetarako inportatzaile eta esportatzailetzat hartutako biztanleak izatea, eta 1883-1884 urteetan zabaldu zen mendatea Arnegiko mugarekin lotzen duen errepidea.
Banaketa motelagoa izan zen elizaren jurisdikzioan. Hasiera batean, Luzaideko eliza Baionako elizbarrutikoa izaten jarraitu zuen, eta jendea Azoletatik Ibañetaraino eta Eiheralarreko bidetik Baigorriko gailurretaraino hartzen jarraitu zuen, Arnegi eta Ondarrola auzoak barne, horietako lehena baxenabartar zibilagatik zelarik, geroago frantziarra, 1856ko muga askoz ere berantiarragoaren ondorioz bigarrena izango zen bezala. Jurisdikzio-arazo horretatik kanpo, muga hispanofrantsesa ezartzeak beste ondorio batzuk ekarriko lizkioke Luzaideri, batez ere bere lurraldea eta eskubideak murriztea, Ondarrolaren kasuan bezala, Frantziari atxikita geratu baitzen.
1521ean Nafarroa birkonkistatzen saiatu eta 4 urtera, 1525ean, Auritzen sorginkeria-prozesu bat izan zen, Balanza lizentziadunak parte hartu zuelarik. Luzaideko eta Orreagako auzipetuak ziren. Luzaidekoak Graciana de Esnoz, María del Caballo Blanco, María la Abadesa, Graciana de Ceztau, Martin delako bat eta bertzeren bat ziren. Beharrezko ikerketak egin ondoren, ez zen sorginkeria-jardueren aztarnarik aurkitu. Akusatuek, bestalde, ezkutuko hainbat jardunbidetan aritu zirela adierazi zuten. Hasteko, enkarterriei ondasun guztiak bahitu zitzaizkien. Ez da behin betiko epaia ezagutzen, baina jasota dago 8 sorgin erre zirela.
Florentzio Idoate Iragik Nafarroako historiaren txokoak bere liburuan aipatzen du Luzaideko ibarrak (Luzaide bakarrik) 1723an Nafarroako Foru Aldundiari 1720ko izurritearen ondorioz egindako gastuengatiko konpentsazioa eskatu ziola. Luzaidarrek azaldu zuten beren pertsonekin mugan ezarritako osasun-kordoian parte hartu zutela, eta, gainera, abeltzainen konpainia bati eutsi ziotela, guztira 6 000 erreal gastatuz. Hala ere, Nafarroako Gorteek ez zuten aintzat hartu erreklamazio hori.
1793ko ekainaren hasieran, Luzaidarrek Altobizkarreko bidea irekitzeko eskaintza egin zuten, Ventura Caro jeneral espainiarraren tropek zeharkatu eta Château-Pignon postu estrategikora iritsi ahal izan zezaten. 1794ko apirilean, Luzaidek su hartu eta arpilatua izan zen, Alduden postutik tropa konbentzionalen erasoaldietan. XVIII. mendearen amaieran burdinola bat, batan bat eta irin-errota bat zituen. Beren etxe gehienak ia erabat hondatuta zeuden Konbentzioaren gerraren barruko gertakari hartaz geroztik.
Aro Garaikidea
1834-1835eko udal-erreformekin, Luzaideko "ibar eta hiribilduaren" administrazio-batasuna mantendu zen arren, udal-agintaritza araubide komunaren arabera arautu zen orduz geroztik. Ordura arte, erregeordeak hiribilduak proposatuta izendatutako alkate batek eta herritarrek aukeratutako errejidoreek administratzen zuten.
XIX. mendearen erdialdean, bestalde, Done Jakue eliza parroko batez eta onuradun batez baliatzen zen, biak Orreagako kabildoa edo erregea hornitzeaz, hutsik geratzen zen hilabetearen arabera. Eskola bat zegoen, urtean 2 880 erreal zituena, eta ferrazko hiru bide Donibane, Orreaga, Banka eta Aldude herrietara joateko. Arrullandetako burdin meategia ustiatzen ari ziren, Orbaizetako ola hornitzen zuena, eta bi iltze fabrika, bat ondua eta hiru errota zeuden. XIX. mendearen bigarren erdialdean, Ibañetatik herrira jaisten zen errepidearen eraikuntzak nabarmen aldatu zituen komunikazioak. 1920. urte aldera, egunero autobusak zeuden Agoitzera alde batetik eta Donibane Garazira bestetik, eta herria Espainiar eta Frantziar Estatuen arteko sarbidearen aldaketa horren ondorioz bihurtu zen.
Ordurako, hiru irin-errotez gain, bi iltze-fabriketako batekoak eta ondutakoetakoak, txokolate-fabrika bat eta establezimendu hidroterapiko bat zeuden; Familia Santuaren komentua eta bi eskola zeuden.
Luzaideko elizaren ondoan ospitale-etxe bat zegoen, Konpostelarako erromesentzat atseden hartzen zuena Orreagako ospitale nagusira iritsi aurretik. Orreagarena zen. 1601ean, Orreagako Andre Mariaren Errege Etxeko priorraren eta kabildoaren eta Luzaideko Ibarreko Kontseiluaren artean auzi bat zegoela jasotzen da, azken hori ospitale-etxe horretaz jabetu zelako.
Demografia
biztanle zituen Luzaidek.
Ekonomia
Luzaideko muga-egoerak eragin du historian zehar aduanaren presentziari lotutako ekonomia garatzea (merkataritza, kontrabandoa). Gaur egun, lanbide tradizional asko desagertu ondoren, herriko ekonomia nekazaritza eta abeltzaintzako ustiapenetan eta merkataritza eta zerbitzuen sektorean oinarritzen da.
Abeltzaintza batez ere ardi-azienda (latxa arrazakoa) eta behi-azienda (Pirinioetako arrazakoa) da. Neurri txikiagoan ematen dira zaldi-azienda (behorrak), eta ahuntzak, idiak eta astoak pixkanaka desagertzen ari dira. Gainerako animaliak (txerriak, oiloak eta abar) familien kontsumorako hazten dira. Ustiategi txikiak: etxea, bordak, laborantza-lurrak eta larreak, eta herri-lurren aprobetxamendua (iratzeak, gaztainondoak). Gero eta ustiategi gutxiago, lan-baldintza zailak eta horietako batzuen errentagarritasun txikia direla eta, gazteek beste bizimodu batzuk aukeratu dituzte.
Tilișca
Tilișca Errumaniako udalerri bat da, Sibiu konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Luzaide
Ekonomia
Industria sektorea gazta egiteko artisau-industria txiki baten moduan dago, baita zuraren sektorean ere. Era berean, gaur egun, hiru zentral hidroelektriko daude: Txirriskin, Luzaide eta Arrollandieta. Horiek herriaren aberastasun hidrologikoa aprobetxatzen dute, eta haren indarra areagotu egiten da malda handietan behera egin duelako.
Tilișca
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Luzaide
Ekonomia
Hirugarren sektoreak presentzia oso zabala du eta tokiko beharrak gainditzen ditu. Batez ere, mugak jokatzen duen paperari zor zaio, bai eta Luzaidetik administrazio bereko biztanle-gune hurbilenera dagoen distantziari ere (Orreagatik 24 km), eta horrek eragotzi egiten du zenbait zerbitzu, hala nola osasun-zerbitzuak, eta abar, herritik kanpo kontzentratzea. Sektore horren barruan honako jarduera hauek daude: Merkataritza txikia, merkataritza handia, garraioa, ostalaritza, finantzaketa eta kudeaketa, ile-apaindegiak, osasun-zerbitzuak, administrazio-zerbitzuak, etab. Establezimendu gehienak Pertole auzoan daude, "Luzaideko bentak" izenekoak, Garazi, Baigorri eta Ortzaizeko biztanleriaren zati handi bat zerbitzatzen dutenak.
Politika
Luzaideko udaletxea Elizaldea auzoan dago. Udalbatza udalerriko alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Nicolás Camino Caminondo da, kudeaketa-batzordeak izendatua.
Udal hauteskundeak
1999ko hauteskundeak arte, zinegotziak bi alderdi ezberdinetakoak izan ziren beti (1991 izan ezik, non guztiak Nekazari Independenteak alderdikoak ziren, eta 1987 eta 1995, non alderdi gehiago egon ziren). 2003. urtean anomalia bat gertatu zen, ez baitzen zerrendarik aurkeztu alkate gisa. Horrela, Juanjo Camino Camino kudeaketa-batzordeko zinegotziburua izendatu zen hurrengo hauteskundeetara arte.
2007ko hauteskundeetarako bi zerrenda aurkeztu ziren: Luzaidegatik (5/7) eta Nafarroa Bai (2/7); 2011n zerrenda bakarra izan zen (Luzaidegatik). Hala ere, 2015ean berriro gertatu zen anomalia: ez zegoen hautagairik. Fernando Alzón Aldabe, Luzaidegatik zerrendako alkate ohia, izendatu zuten kudeaketa-batzordeko zinegotziburua. 2019an, hirugarren aldiz gertatu zen. Kasu honetan Nicolás Camino Caminondo izan zen zinegotziburua.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea Elizaldea auzoan dago.
Egungo banaketa
Luzaideko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Nicolás Camino Caminondo da, kudeaketa-batzordeak izendatua. Zinegotziak 4 daude:
Alkateak
1979tik, Luzaidek 7 alkate izan ditu:
Garraioa
PLM konpainiak Iruñea eta Donibane Garazi arteko linea operatzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Luzaide sailkatu zituen, behe-nafarrera euskalkian, Baigorri, Arberoa eta Ortzaize ibarretan hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Luzaidek nafar-lapurtera euskalkian sailkatu zuen.
Bolantak
Luzaideko folklorearen ikur nagusia bolantak dira, ikusgarri eta dotore jantzitako dantzariak alegia, Pazko Igandean agerraldia egiten dutenak. Festa honen jatorria inauterietatik dator, eta egindako dantzek "bolant-iantzak" izena hartzen dute, jauziak, kalapita-iantzak eta makilarienak barne.
Pertsonaia artean ziratepekoak, gorriak, zapuriak, makilariak eta bolantak eurak dira, eta hauen guzien atzetik "atxo ta tupinak" joaten dira.
Jantziei dagokienez, txapel gorria, espartinak, atorra zuria eta kotoizko prakak, urrezko eskubandak, kaskabiloak eta zinta hori eta gorriak eramaten dituzte bolantek.
Gastronomia
Luzaideko plater tipiko batzuk honako hauek dira:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Bortize polar
Bortize zirkunpolarra, normalean bortize polarra deitua, eskala handiko zirkulazio ziklonikoa da, goi- eta erdi-troposferan gertatzen dena polo geografikoen inguruan. Presio polar handiak biltzen ditu eta fronte polarraren parte da. Bortizea indartsuagoa da negu hemisferikoan, gradiente termikoa malkartsuagoa denean, eta udan gutxitu edo desagertzen denean. Antartikako bortize polarra artikoa baino nabarmenagoa eta iraunkorragoa da; izan ere, ipar hemisferioko latitude altuetako lur-masen banaketak Rossby uhinak gehitzea dakar, eta horrek bortizea apurtzen laguntzen du; hego hemisferioan, berriz, bortizeak eragin txikiagoa du. Artikoko bortizeak forma luzea du, bi zentrorekin, bata Kanadako Baffin uhartearen gainean eta bestea Siberiako ipar-mendebaldean.
Antartikako bortize polarraren kimikak ozono akitu larria sortu du. Azido nitrikoak hodei polar estratosferikoetan CFCekin erreakzionatzen du kloro atomikoa eratuz (kloro libreko atomo bakarra, bi atomoko molekula baten ordez), ozonoaren suntsipen fotokimikoa katalizatzen duena. Negu polarreko gauean sortutako kloro-kontzentrazioak eta, ondorioz, ozonoaren suntsipena handiagoa da Eguzkiaren argia udaberrian itzultzen denean (iraila/urria). Hodei horiek -80 °C-tik beherako tenperaturekin soilik sor daitezke, eta, beraz, eskualde artiko beroenak ez du ozono-geruzaren zulorik. Antartikako bortizea normalean abuztutik azarora bitartean mantentzen da.
Badakigu beste gorputz astronomiko batzuek ere badutela zurrunbilo polarra, Venus barne (bortize bikoitzarekin, hau da, polo berean dauden bi bortize polarrekin), Marte, Jupiter, Saturno eta Saturnoren ilargi nagusia, Titan.
Lödla
Lödla Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Francisco Lertsundi
Francisco Lertsundi Ormaetxea (Valentzia, - Baiona, ) gipuzkoar militar eta politikaria izan zen.
Aita donostiarra eta ama debarra zituen. 1833an txapelgorrien batailoi batean sartu zen. 38 urte besterik ez zituela Espainiako presidente izendatu zuten eta gainera, bost aldiz ministro, Kubako kapitain jeneral, Alderdi Moderatuaren buru eta Gipuzkoako Ahaldun Nagusia izan zen.
NGC 6752
NGC 6752 izar kumulu bat da, Pavo konstelazioan. James Dunlopek aurkitu zuen n.
Felipe González Vallejo
Felipe González Vallejo (Kanpezu, 1769 - Madril, ) arabar politikari eta lur-jabea izan zen. 1785ean gobernuan sartu eta estatu-idazkaria izan zen.
Hadley zelula
Hadley zelula alisioak esplikatzeko George Hadleyk (1735) proposatu zuen zirkulazio meridianoa da. Hadley zelula ekuatoreko bi aldeetara, hemisferio bakoitzeko tropikoan, eratzen da. Zelula bakoitzak planeta latitudinalki biltzen dutelarik, ekuatoretik (0º) 30º-ko latituderaino energia transferituz.
Zirkulazio atmosferikoa habiarazten duen indarra planetako azaleraren eguzki bidezko berotze desorekatua da, potenteagoa dena ekuatore inguruan eta makalena poloetan. Hala, zirkulazio atmosferikoak energia transferitzen du poloetarantz, ekuatorearekin duten tenperatura gradientea murriztuz. Energia mugitzeko mekanismoak latitudearen arabera aldatzen dira, gune tropikal eta ez-tropikaletan desberdinak direlarik.
Aurkikuntza
XVIII. mende hasieran, George Hadley abokatu eta meteorologo afizionatu ingelesak ordurarte ekialdeko haizeak azaltzen zituen hipotesia dudan jarri zuen. Izan ere, mometu hartan Edmond Halley astronomoak 1685ean Royal Society-ren aurrean proposaturiko teoria zen onartuena; honen arabera, eguzkiak beroturiko aireak goranzko mugimendua eragiten du ekuatorean eta inguruko latitudeetako aire-masak ordezkatzen zuela gorantz galduriko airea, ekialdeko haizeak sortuz.
Mekanismoa
Hadley zelulako energia zirkulazioa hainbat fenomenoren agerpenen ondorio da:
Hadley zelulen zirkulazioak aldaketa estazionalak jasaten ditu. Solstizio garaian (ekaina-abuztua eta abendua-otsaila), hego hemisferiora zertxobait mugitzen delarik.
Held-Hou modeloa
Held-Hou modeloa, Hadley zelularen zirkulazio atmosferikoa azaltzeko eaturiko modelo teorikoa da, non turbulentzia atmosferikoen faltan emango litzatekeen zirkulazioa azaltzen den. Isaac Held eta Arthur Hou meteorologoek proposatu zuten 1980an.
Fenomeno klimatikoak
- Tropiko Arteko Konbergentzia Eremua (TAKE). Ekuatorean ematen den aire bero eta hezearen konbertsioak prezipitazio handiak eragiten ditu.
- Haize subtropikalen 'Jet stream '-ak.
Beste adibideak
Marteko eta Artizarreko atmosferek Hadleyren zelula globalak dituzte, beroa ekuatoretik poloetara zuzenean garraiatzeko gai direnak. Lehenengo kasuan, atmosfera mehearen ondorioz, eta bigarrenean, planeten errotazio-abiadura baxuaren ondorioz, eta, ondorioz, Coriolisen eragina murriztearen ondorioz.
Stefania riae
Stefania riae Stefania generoko animalia da. Anfibioen barruko Hemiphractidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Dean Village
, Eskoziako Edinburgh hiriburuaren ipar-mendebaldean dagoen auzune bat da, iraganean udalerria izandakoa.
Trnovany
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1750 urtean egin zen.
Trades
Trades Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trades udalerrian erroldatutako biztanleak 105 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (11 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 26 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 82 etxebizitza zeuden, 52 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 68 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 52 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 43 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboak lanean(34 gizon eta 23 emakume) zeuden.. 15 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Trades udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 448 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bangana tonkinensis
Bangana tonkinensis Bangana generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Winona konderria (Minnesota)
Winona konderria (Winona County) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Winona da. 2010eko zentsuaren arabera 51,461 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Winona konderriak 166,169 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,983 ura dira. Beste 162,186 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 30,97 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 51,461 pertsonetatik 49,072 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,244 dira. 642 beltzak edo afroamerikarrak. 116 amerikar natiboak ziren eta 2 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,097 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 27 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 505 pertsonek kokatzen zuten.
Brosses
Brosses Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brosses udalerrian erroldatutako biztanleak 286 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 242 etxebizitza zeuden, 138 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 242etxeak ziren. 138 etxebizitza nagusietatik 127 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 103 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 62 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 179 ziren, horien artean 132 aktiboak ziren eta 47 inaktiboak ziren. 132 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (60 gizon eta 54 emakume) eta 18 langabezian zeuden (6 gizon eta 12 emakume). 47 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Brosses udalerrian 136 unitate fiskal zeuden, 280 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.341 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Brosses udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 868 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hans von Bülow
Freiherr Hans von Bülow (Dresden, 1830eko urtarrilaren 8a - Kairo, 1894ko otsailaren 12a) alemaniar musikagile, piano-jotzaile eta orkestra-zuzendaria izan zen.
Leipzigen Franz Liszt ezagutu zuen eta musikari ekitea erabaki zuen. Pianoa ikasi zuen eta 1851n orkestra bat zuzendu zuen lehen aldiz Zürichen. 1857an Cosimarekin ezkondu zen, Liszten alabarekin.
1864tik Munichen zuzendu zuen eta Richard Wagnerren hainbat opera estreinatu zituen. Johannes Brahmsen eta Piotr Txaikovskiren musika babestu zuen eta bakarlari gisa pianorako bere lanetako batzuk estreinatu zituen.
Manin
Manin Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Manin udalerrian erroldatutako biztanleak 189 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 80etxeak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Microglanis malabarbai
Microglanis malabarbai Microglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudopimelodidae familian sailkatzen da.
Manin
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 86 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 86 pertsona aktiboetatik 85 lanean zeuden (48 gizon eta 37 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Tyrannus forficatus
Tyrannus forficatus Tyrannus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Manin
Diru sarrerak
2009an Manin udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 199 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.933 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Manin udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
El Muerto sumendia
El Muerto sumendia Andeetako mendilerroan dagoen geruza-sumendi bat da, Argentina eta Txile arteko nazioarteko mugan. Itsas mailatik 6.488 metroko altuera du, eta Atacama eskualdearen eta Catamarcako probintziaren artean dago. Sumendi-kate luze baten parte da, beste sumendi handi batzuekin batera, hala nola San Francisco, El Fraile, Incahuasi, Ojos del Salado, Cerro Solo eta Tres Cruces.
Shigeki Tsujimoto
Shigeki Tsujimoto (辻本 茂輝) Japoniako futbolari ohia da.
Juan Karlos Ioldi
Juan Karlos Ioldi Muxika (Ataun, 1963) gipuzkoar abokatu eta politikaria da. 1985ean atxilotu zuten ETArekin harreman zuelakoan. Behin-behineko espetxeratzean zegoela, 1986ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeetan Herri Batasunako lehendakarigaia izan zen. 1987ko ekainean 25 urteko kartzela zigorra jaso zuen, ETAko kidetzat jota, eta 1988an Jose Luis Elkorok hartu zuen haren lekua legebiltzarrean, zigorra irmo bihurtutakoan. Espetxean zuzenbidea ikasi eta irtetxerakoan abokatu moduan lan egin du.
El Muerto sumendia
Sumendira lehenengo kirol igoera 1950ean egin zuten, J. Beñastino, L. Alvarado, V. Álvarez, O. Álvarezek osatutako mendizale talde batek. El Muerto igotzeko garairik onena irailetik apirilera da.
Aitor Silloniz
Aitor Silloniz Aresti (Euba, 1977ko otsailaren 17a -) euskal txirrindulari ohia da, 1999 eta 2005 artean profesionala izan zena. Bere ibilbidean hiru garaipen lortu zituen. Josu bere anaia txirrindularia ere bazen.
Palmaresa
1996
7. Euskadiko Txapelketa
1998 1999 2001 2002
Emaitzak lasterketa nagusietan
-: Ez zuen parte hartu Err.: Erretiratu zen
Drumbrae
edota Drum Brae, 'Drumbrae agus Gyle', Eskoziako Edinburgh hiriburuaren mendebaldean dagoen auzune bat da.
Stefania riveroi
Stefania riveroi Stefania generoko animalia da. Anfibioen barruko Hemiphractidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Zuberoa/Askatasunaren semeei
"Zuberoa/Askatasunaren semeei" Benito Lertxundik (BL) argitaratutako disko bikoitza da.
"Oi Zuberoa" eta "Bizkaia Maite" abesti ezagunak barne hartzen ditu lan honek.
Christiane Rochefort
Christiane Rochefort (Paris, Frantzia, 1917ko uztailaren 17a - 1998ko apirilaren 24a) frantsesezko eleberrigilea izan zen.
Biografia
Psikologiako ikasketak egin zituen, eta marrazkigileentzako modelo gisa lan egiten zuen, ogibidea ateratzeko. Ondoren, kazetaritzan aritu zen, zinema-kritika egiten. Gerra ondoren, Cannesko prentsa-agregatua izan zen, eta hogei urtez aritu zen postu horretan.
Literaturari 1953an heldu zion, kontakizun-bilduma bat argitaratuz, hain zuzen: Le Démon des pinceaux (Pintzeletako deabrua). Hala ere, 1958an lortu zuen ospea, Repos du guerrier (Gerrariaren atsedena) lanarekin. Lan horretan emakume burges bat da protagonista, senarra utzi eta alkoholiko batekin harreman sexual biziak bizitzera joaten dena. Liburua, zenbait kritikariren arabera, pornografikoa zen, eta eskandalu handia sortu zuen; baina Roger Vadimek zinemara eraman zuenean, handitu egin zen haren ospea.
1961ean Les Petits Enfants du siècle (Mendeko haurtxoak) argitaratu zuen. Lan horretako protagonista neska gazte bat da, Parisko aldirietan bizi dena, eta bertan, bizitzako lehenengo esperientziak dituena. Rochefortek frantses gizartearen izpiritua erakusten zuten gaiak zituen gustuko: Les Stances à Sophie (1963, Sofiaren gelak), emakumeen zapalkuntzaz; La Porte du fond (1988, Atzeko atea), haurren kontrako indarkeriaz; Printemps au parking (1969, Udaberria parkingean), homosexualei buruzkoa. Era horretako gaiak landu zituen, bestalde, bere saiakera-lanetan ere; Les Enfants d´abord (1976, Haurrak lehenbizi) izan zen horien artean ospetsuena. 1997an Adieu Andromède (Agur Andromeda) eta Conversations sans paroles (Hitzik gabeko elkarrizketa) argitaratu zituen.
Trnové Pole
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1244 urtean egin zen.
Wanamingo (Minnesota)
Wanamingo Minnesotako hiri bat da. Goodhue konderrian kokatua dago. 2010ean 1,086 biztanle zituen, 3.64 kilometro koadrotan banatuta.
Andueza ospitalea
Andueza ospitalea Zegamako eraikina da, XVII. eta XIX. mendeen artean ospitalea izan zena.
1606ko maiatzaren 2an, Zegamako parrokiako errektore izan zen Nikolas Aranburuk Zegamako Kontzejuari bere ondasunak utzi zizkion, eta hiru egun geroago, maiatzaren 5ean, 'Memoria' edo ongintzazko obra bat sortu zuen. Apaizak Zegamako bizilagunentzako, umezurtzentzako edo apaiza izateko ikasten ari direnentzako ospitale bat bere etxean egitea agindu zuen, eta ez da arloterik onartzen. Bere kontuez herriko elizgizonek eta justiziak osatutako patronatua arduratu zen. Horretarako, funts batzuk utzi zituen, bere interesekin gastuak ordain daitezen.
2012ko urtarrilaren 10ean, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen Donejakue bidearen monumentu multzoaren barnean.
Francisco Javier de Istúriz
Francisco Javier Istúriz Montero (Cádiz, - Madril, ) andaluziar diplomazialari eta politikaria izan zen.
Bangana tungting
Bangana tungting Bangana generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Montigny-le-Gannelon
Montigny-le-Gannelon Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montigny-le-Gannelon udalerrian erroldatutako biztanleak 488 ziren. Familiak 213 ziren, horien artean 55 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 75 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 75 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 309 etxebizitza zeuden, 213 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 69 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 307 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 213 etxebizitza nagusietatik 170 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 63 etxek lau zituzten eta 98 etxek bost zituzten. 156 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 97 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 319 ziren, horien artean 245 aktiboak ziren eta 74 inaktiboak ziren. 245 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (126 gizon eta 101 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 74 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Eduardo Fernández Rubiño
Eduardo Fernández Rubiño (Madril, 1991ko irailaren 13a) madrildar filosofo, politikari eta LGTB ekintzailea da. Gaur egun, Madrilgo Biltzarreko legebiltzarkide da 2015eko ekainean aulkia lortu zuenetik. Carlos Fernández Liria filosofoaren semea da eta Filosofia ikasi zuen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean. Ikasleen ordezkaria izan zen klaustroan, baita Madrilgo Unibertsitate Konplutenseko Ikasleen Ordezkaritza Zentraleko kidea ere.
Montigny-le-Gannelon
Diru sarrerak
2009an Montigny-le-Gannelon udalerrian 215 unitate fiskal zeuden, 505 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.414 euro zen.
Eduardo Fernández Rubiño
Juventud Sin Futuro (Etorkizunik Gabeko Gazteria) espainiar gazteen ezegonkortasun ekonomiko eta sozialaren aurkako taldearen kide izan zen, M-15 mugimenduaren baitan. Testuinguru horretan, sare sozialen esparruan eta kanpaina politiko digitalen diseinuan hasi zen lanean. 2015eko urriko Podemosen «Bai, egin daiteke» Herritarren Batzarrean, Estatuko Herritarren Kontseiluko kide hautatu zuten eta alderdiaren sare sozialen arduradun izendatu zuten. Pablo Iglesiasen aholkulari izan zen arlo horretan eta Europako Parlamentuan Internet bidezko komunikaziorako aholkulari gisa lan egin du. Homosexuala da eta LGBT ikasle-kolektiboetan parte hartu du.
2019ko uztailean, Más País alderdiaren eskutik eta2019ko Madrilgo Batzarrerako hauteskundeen ondoren, senatari aulkia lortu zuten. Madrilgo Asanbladak izendatu zuen eta legegintzaldiko senataririk gazteena bihurtu zen. Akta 2021eko uztailera arte mantendu zuen; izan ere, 2021eko Madrilgo Batzarrerako hauteskundeen harira, Más Madridek hautatutako senataria Pablo Gómez Perpinyà izatera pasatu zen. Rubiño, bestalde, Más Madrid legebiltzar-taldeko presidentea izatera pasatu zen. 2023ko udal hauteskundeetan Más Madriden Madrilgo zerrendan aurkeztuko dela iragarri da.
Montigny-le-Gannelon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 jatetxe.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.