cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Montigny-lès-Vesoul
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 439 ziren, horien artean 346 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 346 pertsona aktiboetatik 324 lanean zeuden (175 gizon eta 149 emakume) eta 22 langabezian zeuden (9 gizon eta 13 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 39 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montigny-lès-Vesoul udalerrian 255 unitate fiskal zeuden, 686 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.370 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Montigny-lès-Vesoul udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Poisson
Poisson Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Poisson udalerrian erroldatutako biztanleak 578 ziren. Familiak 230 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 83 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 79 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 268 etxebizitza zeuden, 231 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 260 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 231 etxebizitza nagusietatik 178 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 125 etxek bost zituzten. 173 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 101 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 367 ziren, horien artean 274 aktiboak ziren eta 93 inaktiboak ziren. 274 pertsona aktiboetatik 253 lanean zeuden (134 gizon eta 119 emakume) eta 21 langabezian zeuden (8 gizon eta 13 emakume). 93 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Poisson udalerrian 235 unitate fiskal zeuden, 601,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.967 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Poisson udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.208 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ibilgu
Ibilgua edo (ibai-)ohea ibai edo beste ur-bide bateko ura doan bidea da.
Ibai-ohea aldakorra izan daiteke sasoiaren edo beste arrazoi batzuen arabera:
Ibaiaren tarteak
Ibaietan hiru zati bereizten dira: goi-ibilgua, erdiko-ibilgua eta behe-ibilgua:
Bouc-Bel-Air
Boc Bèl Èr Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 13.604 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouc-Bel-Air udalerrian erroldatutako biztanleak 13.604 ziren. Familiak 4.804 ziren, horien artean 884 pertsona bakarrekoak ziren (353 bakarrik bizi ziren gizonak eta 531 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.560 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.951 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 409 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Corpe
Corpe Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Bouc-Bel-Air
Etxebizitza
2007an 5.142 etxebizitza zeuden, 4.924 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 36 bigarren erresidentzia ziren eta 181 hutsik zeuden. 4.721 etxeak ziren eta 379 apartamentuak ziren. 4.924 etxebizitza nagusietatik 3.801 bere jabearen bizilekua ziren, 983 alokairuan okupaturik zeuden eta 140 doan lagata zeuden; 58 etxek gela bat zuten, 231 etxek bi zituzten, 629 etxek hiru zituzten, 1.766 etxek lau zituzten eta 2.241 etxek bost zituzten. 4.315 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.713 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 2.966 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Corpe
Biztanleria
2007an Corpe udalerrian erroldatutako biztanleak 870 ziren. Familiak 333 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 39 bakarrik bizi ziren emakumeak), 118 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 137 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bouc-Bel-Air
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.903 ziren, horien artean 6.133 aktiboak ziren eta 2.770 inaktiboak ziren. 6.133 pertsona aktiboetatik 5.685 lanean zeuden (3.024 gizon eta 2.661 emakume) eta 447 langabezian zeuden (185 gizon eta 262 emakume). 2.770 pertsona inaktiboetatik 908 erretiraturik zeuden, 903 ikasten zeuden eta 959 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Corpe
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Bouc-Bel-Air
Diru sarrerak
2009an Bouc-Bel-Air udalerrian 4.769 unitate fiskal zeuden, 13.050 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.624 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 835 komertzioetatik, 9 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 5 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 36 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 119 eraikuntza enpresak ziren, 171 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 45 garraio enpresak ziren, 41 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 23 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 23 finantziazio enpresak ziren, 42 higiezinen enpresak ziren, 138 zerbitzu enpresak ziren, 128 administrazio publikoko enpresak ziren eta 50 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Corpe
Etxebizitza
2007an 381 etxebizitza zeuden, 342 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 381etxeak ziren. 342 etxebizitza nagusietatik 263 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 10 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 104 etxek lau zituzten eta 180 etxek bost zituzten. 282 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 132 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 188 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bouc-Bel-Air
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 185 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 15 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 3 autoeskolak, 26 igeltseroak, 15 margolariak, 18 zurginak, 16 iturginak, 17 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 13 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 25 jatetxeak, 11 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 7 apaindegiak.
2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 5 okindegiak, 5 harategiak, 2 liburu dendak, 6 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 5 kirol-dendak, 2 drogeria, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Corpe
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bouc-Bel-Air
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bouc-Bel-Air udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 56 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, psikiatriko 1 bat, 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Corpe
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 575 ziren, horien artean 454 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 454 pertsona aktiboetatik 429 lanean zeuden (238 gizon eta 191 emakume) eta 25 langabezian zeuden (7 gizon eta 18 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 35 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bouc-Bel-Air
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bouc-Bel-Air udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 592 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Corpe
Diru sarrerak
2009an Corpe udalerrian 356 unitate fiskal zeuden, 941,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.045 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Corpe udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.204 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pietrabbondante
Pietrabbondante Italiako udalerri bat da. Iserniako probintzian kokatuta dago, Molise eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pietrabbondantek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dongling Barrutia
Dongling Barrutia (txinera sinplifikatuz: 东陵区; pinyineraz: Dōnglíng Qū), Shenyang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 410.000 pertsona bizi ziren 896,0 kilometro koadroko azaleran.
Copella vilmae
Copella vilmae Copella generoko animalia da. Arrainen barruko Lebiasinidae familian sailkatzen da.
Alexander Schmid (eskiatzailea)
Alexander Schmid (Oberstdorf, Alemania, 1994ko ekainaren 9a) eskiatzaile alemaniarra da. Eslalom erraldoi eta eslalom diziplinetan espezializatua da. Bere anaia nagusia Manuel Schmid ere eskiatzailea da
Chabařovice
Chabařovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.557 biztanle ditu eta 16,89 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Labem barrutian dago.
Alexander Schmid (eskiatzailea)
Biografia
Schmid bi urterekin hasi zen eskiatzen. Lau urte zituela, bere amak (aurretik Munduko Kopan parte hartu zuenak) zuzentzen zuen bertako eski klubeko entrenamenduetan parte hartzen zuen erregularki. Barrutiko eta estatu mailako zenbait arrakastaren ostean, selekzioko Ia ikastaro taldeko kide egin zen. 2009ko abenduaren 19an, San Moritzeko eslalomean, FIS lasterketa batean, 19. postuarekin debutatu zuen. 2011ko otsailean, Liberec-en ospatutako Europako Gazte Olinpiar Jaialdian lehiatu zen, eta lehen hamarren arteko bi postu lortu zituen. Ia zehatz-mehatz urtebete geroago, Schmidek, 2011/2012 denboraldia, lehen aldiz Europako Kopan, 2012ko otsailaren 17an hasi zuen Oberjoch-en. Aste batzuk geroago, eslalom erraldoian, bosgarren amaitu zuen 2012ko junior mailako Roccarasoko Munduko Txapelketan. Lehen hamar onenen artean behin bakarrik amaituta, azkenean, lehen garaipena ospatu zuen Europako Kopako bere 19. lasterketan, 2015eko otsailaren 19an Bad Hindelang-eko eslalom erraldoian
Schmid, 2013az geroztik Zoll Ski Team taldeko kide dena, Eski Alpinoko Munduko Kopan debutatu zuen 2014ko urriaren 26an, Söldeneko eslalom erraldoian. 2015eko udaberrian, garai arrakastatsua bizi izan zuen, zeren, aipatutako Europako Koparen garaipenaren ondoren, Alemaniako junior txapeldun eslalom erraldoian eta Alemaniako txapeldun eslalom eta eslalom erraldoian izan baitzen, eta, talde alemaniarrarekin, brontzezko domina lortu zuen Hafjell-en jokatutako junior mailako Munduko Txapelketan. 2017ko abenduaren 9an Val-d'Isère-n, (Frantzia) jokatutako Munduko Kopako eslalom erraldoian, Schmidek seigarren amaitu zuen, Munduko Kopako lehen puntuak lortuz eta Pyeongchang-eko 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetarako sailkatuz. Bertan, taldekako lehiaketan parte hartu zuen, eta, eslalom erraldoiko lehen proban, kanporatua izan zen.
Schmidek, bere lehen Munduko Kopako podiuma, apirilaren 2020ko otsailaren 9an lortu zuen, Chamonix-eko eslalom erraldoi paraleloan. 2021eko Cortina d'Ampezzoko Munduko Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen taldekako lehiaketan Andrea Filser, Emma Aicher, Lena Dürr Stefan Luitz eta Linus Straßerrekin batera. Munduko Kopako eslalom erraldoian, 2021eko abenduaren 20an Alta Badian, Schmidek bere lehen eslalom erraldoiko podiuma lortu zuen 3. postuarekin. 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan, Schmidek zilarrezko domina irabazi zuen taldekako lehiaketan Emma Aicher, Lena Dürr, Julian Rauchfuss eta Linus Straßerrekin batera, eslalomean 19. postuaren ondoren eta eslalom erraldoian huts egin ostean.
Kermorvan uharteko gotorlekua
Kermorvan uharteko gotorlekua (frantsesez Fort de l'Îlette de Kermorvan) Bretainiako Finistère departamenduko Le Conquet udalerriko kostaldean dagoen gotorleku bat da, hain zuzen ere Bro Leon lurralde historikoan.
Jada 1847an aipatua da, 1889an desarmatua izan zen eta batterie sud de Kermorvan izendapena jaso zuen. Gaur egun nahiko egoera onean mantentzen da, bertara oinez iristeko modu bakarra itsas behera dagoenean delarik.
NGC 7121
NGC 7121 galaxia bat da, Aquarius konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Newsboy txapela
Newsboy edo newsie txapela, txapel lauaren estiloko txapel bat da.
Aurrealdean txapel lauak bezalako forma du, bisera zurrun batekin, baina txanoaren gorputza borobilagoa eta beteagoa da, eta goiko aldean botoi batez estalita dago, eta, askotan, aurrealdea hegalarekin lotzen duen botoi batez (batzuetan txapela lauak izaten duen bezala).
Historia
Estiloa ezaguna izan zen Europan eta Ipar Amerikan XX. mendearen hasieran, bai haurren artean, bai gizon helduen artean. Ingelesezko izenak dioen bezala, oso lotuta zegoen egunkariak banatzen zituzten mutil gazteen artean. Horrek gaizki-ulertu bat sortzen du: egia da egunkariko mutil askok eta garai hartako beste langile batzuek txapel lauak zeramatzatela beste estilo batzuekin batera. Estilo hau, ordea, ez zuten haurrek bakarrik erabiltzen.
Txapel lauak oso ohikoak ziren klase guztietako amerikar eta europar gizon eta haurrentzat XX. mendearen hasieran, eta ia unibertsalak izan ziren 1910-20 urteetan, bereziki klase baxuko langileen artean. Garaiko argazki askok, kazetariek ez ezik, zamaketariek, altzairugileek, armadoreek, uzta-biltzaileek, nekazariek, eskaleek, bidelapurrek, artisauek eta mota askotako merkatariek ere erabiltzen zituzten txapel horiek erakusten dituzte. Aldi honetako eleberri eta filmetan ere ondo azaltzen da hori.
Klase sozial guztietako haurrek eta gizonek eramaten zituzten bitartean, klase "altuek" aisialdiko jardueretarako erabiltzen zituzten batez ere, eta estiloa landa-kirolari aberats, gidari eta golflari aberatsekin lotu zen.
Simetria
Simetria kontzeptua (συμμετρεῖν grezieratik, elkarrekin neurtu) forma geometriko, sistema, ekuazio eta beste objektu material edo abstraktu batzuen ezaugarri berezi bat da, transformazio, mugimendu eta aldaketetan oinarritzen dena.
Definizio hain zabala adibide honekin ikus daiteke erraz: demagun ispilu baten aurrean gaudela oinak eta besoak luzatuta. Laster ikusiko dugu gure gorputzaren ezkerreko eta eskuineko aldeak (lehen begiratuan behintzat) berdinak direla. Adibide hori aldebiko simetria deritzona da. Kasu horretan, objektua gure gorputza izango litzateke, eta eragiketa bi aldeen arteko konparazioa.
Skjaldmö
Nordisk familjebok suediar entziklopediaren arabera skjaldmö andereak beste germaniar herrien kontakizunetan ere agertzen omen zen: godoak, nahiz zinbrioak eta markomanoen istorioetan. Skjaldmö emakumezko gerlari birjinak Walkirien sorreraren oinarri izan zire. Jada XX. mendean, John Ronald Reuel Tolkien idazleak Eraztunen Jauna kontakizuneko Éowyn anderea sortzeko oinarri gisa ere Skjaldmö emakumezko gerlari birjinak, honi Rohango Ezkutudun Anderea ezizena ipini ziolarik (Tolkienek erabilitako ingeleszko Shieldmaiden ezizena, antzinako eskandinavierazko Skjaldmö izenaren parekidea da)..
Simetria
Orokorrean, bi esanahi nagusi dituen kontzeptua da. Lehenak, harmonia edo ikuspegi estetikotik, proportzionaltasun eta oreka atsegineko sentsazio lausoa du, edertasuna edo perfekzioa islatzen duena. Hori dela eta, simetria sinbolo eta kultur artefaktu ugaritan agertzen da, psikologo batzuen arabera gizakiak, instintiboki, harmonia simetrikoa bilatzen baitu; sexu-erakarpenarekin ere erlazionatu liteke, aurpegi simetrikoenak izanik erakargarritzat jo ohi direnak, komunzki.
Bigarren esanahia, sistema formal baten arauen arabera, frogatu edo froga daitekeen oreka edo autoantzekotasun eredua kontzeptu zehatza eta ondo definitua da: geometriaren bidez, fisikaren bidez edo beste diziplina batzuen bidez. Testuinguru batzuetan, esanahiak desberdinak badira ere, simetriaren bi adierak erlazionatuta daude, eta paraleloki aztertzen dira.
Simetria forma geometrikoen, sistemen, ekuazioen eta beste objektu materialen edo entitate abstraktuen ezaugarri bat da, eraldaketa, mugimendu edo truke jakin batzuen azpian duten aldaezintasunari lotuta dagoena. Termino formaletan, objektu bat eragiketa matematiko jakin baten aldean, simetrikoa dela esaten dugu, baldin eta objektuari aplikatzen zaionean eragiketa horrek objektua edo itxura aldatzen ez duen. Eragiketa-multzo jakin bati dagokionez, bi objektu elkarren simetrikoak dira beste batetik lortzen badira eragiketa batzuen bidez (eta alderantziz). 2D geometrian, interesgarri diren simetria-klase nagusiak espazio euklidear baten isometriei dagozkienak dira: translazioak, biraketak, islapenak eta irristatze islapenak.
Skjaldmö
Eskandinaviar sagetan ezkutudun Andere hauen aipamenak ugari dira, esate baterako Volsunga sagako Brynhildr izeneko Walkiria, Hervarar sagako Hervor anderea, Hrólfs saga Gautrekssonar kontakizuneko Thornbjörg suediar printzesa, edota Gesta Danorum kontakizuneko Hed, Visna eta Veborg pertsonaiak. Saxo Grammaticus kontakizunaren arabera, Brávellirgo guduan daniarren alde 300 ezkutudun anderek borrokati omen zuten.
Simetria
Operazio matematikoan oinarritzen bagara, objektu bat simetrikoa da operazioa aplikatu ondoren objektuak eta bere itxurak aldaketarik gabe jarraitzen dutenean.
Simetria geometrikoa
Jende gehienarentzat, simetria mota ohikoena, simetria geometrikoa da. Objektu geometriko bat simetrikoa dela esaten da: geometrikoki eraldatu ondoren jatorrizko objektuaren propietateren bat mantentzen badu (hau da, objektuak aldaezintasun bat badu transformazioaren azpian). Adibidez, bere baitan biratzen duen zirkulu batek jatorrizko zirkuluaren forma eta tamaina bera izango du. Orduan, zirkulu bat biraketan simetrikoa dela edo errotazio simetria duela esaten da.
Objektu fisiko edo elementu geometrikoetan simetriaz aritzean, transformazio geometrikoaz hitz egiten da: birak, translazioak eta islapenak. Objektu batek hainbat simetria mota izan ditzake:
Aurreko bi edo gehiago konbinatzen dituzten simetria mota batzuk hauek dira:
General Isidoro Resquín
General Isidoro Resquín Paraguaiko udalerri bat da, San Pedroko departamenduan kokatua. 1044 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 25238 biztanle zituen.
Simetria
Logikan
R = S × S erlazio bitar simetrikoa da S-ko a, b elementu bakoitzeko, Rab egia den bitartean, Rba ere egia izango da. Beraz, adin berekoa da erlazioa simetrikoa da, zeren Pablok Maríaren adina badu, orduan, Maríak Pabloren adina du.
Proposizio-logikan, lokailu logiko bitar simetrikoek eta (∧, edo &), edo (∨, edo |) eta baldin eta soilik baldin (↔) barne hartzen dituzte, baldin eta (→) lokailua simetrikoa ez den bitartean .​ Beste lokailu simetriko logikoen artean barne hartzen dituzte: ez eta (ez-eta, edo ⊼), xor (ez-bibaldintzazkoa edo ⊻) eta Ez-edo (ez-edo, edo ⊽).
Matematikaren beste arlo batzuk
Objektu matematiko bat eragiketa matematiko jakin baten aldean simetrikoa dela esan daiteke, baldin eta, objektuari aplikatuta, eragiketa horrek objektuaren propietateren bat gordetzen badu. Objektuaren propietate jakin bat gordetzen duten eragiketen multzoak talde bat osatzen du.
Oro har, matematikako egitura mota bakoitzak bere simetria mota izango du. Adibideak kalkuluko funtzio bikoitiak eta bakoitiak hartzen duten bere baitan daude: aljebra abstraktuko talde simetrikoak, aljebra linealeko matrize simetrikoak eta Galoisen teoriako Galois taldeak. Estatistikan, simetria probabilitate-banaketa simetriko gisa eta asimetria gisa ere agertzen da: banaketaren asimetria.
Arkitekturan
Simetria eskala guztietan dago arkitekturan, hasi eraikinen kanpoko bista orokorretatik (katedral gotiko eta Etxe Zuriaraino, adibidez) edo solairuen diseinutik banakako eraikuntza-elementuen diseinura (baldosa-mosaikoak, esaterako). Eraikin islamiarrek, hala nola Taj Mahal eta Lothostahko meskitak, simetriaren erabilera landua egiten dute, bai egituran, bai ornamentazioan. Alhambra moduko eraikin moriskoak patroi konplexuz apainduta daude, translazio- eta islapen-simetriak eta errotazioak erabiliz.
Arkitektura modernista, nazioarteko estiloarekin hasita, «hegaletan eta masa-orekan» oinarritzen da, ordea.
Marrazketan
Marrazketan bost simetria mota daude: translazioa, errotazioa, handitzea, aldebiko simetria eta eraispena.
Alfonbra eta tapetetan
Alfonbretan, simetria erabiltzeko tradizio luzeak hainbat kultura hartzen ditu bere baitan. Amerikako navajo indiarrek diagonal beltz ausartak eta motibo angeluzuzenak erabiltzen zituzten. Ekialdeko alfonbra askok erdigune korapilatsuak eta patroi bat jarraitzen duten ertz ispilatuak dituzte. Ez da harritzekoa alfonbra angeluzuzenek, normalean, laukizuzen baten simetriak edukitzea, hau da, ardatz horizontalean zein bertikalean islatzen diren motiboak.
Ohazaletan
Ohazalak bloke karratuz egiten direnez (oro har, 9, 16 edo 25 pieza bloke bakoitzeko) eta bakoitza pieza txikiagoz eta, oro har, oihal-triangeluz osatuta dagoenez, eskulanak erraztu egiten du simetria aplikatzea.
Beste arte eta lanbideetan
. Mota guztietako objektuen diseinuan, simetriak agertzen dira. Adibideak barne hartzen dute beira-aleak, altzariak, hareazko pinturak, korapiloak, maskarak eta musika tresnak. Simetriak funtsezkoak dira M. C. Escherren artearentzat, baita arte eta artisautza formetan mosaikoaren aplikazio ugarietan ere, hala nola horma-paperetan, zeramikazko teila islamiar dekorazio geometrikoan, batik, ikat, alfonbragintzan eta ehungintza-eredu eta brodatu mota askotan.
Logotipoaren diseinuan ere, simetria erabiltzen da. Simetriaren teoria erabiliz logotipo bat lauki-sare batean sortzean, diseinatzaileek beren lana antola dezakete; diseinu simetriko edo asimetriko bat sor dezakete; letren arteko espazioa zehaztu; diseinuan zenbat espazio negatiboa behar den zehaztu; eta nola azpimarratu logoaren zatiak nabarmentzeko.
Estetikan
Simetriak estetikarekin duen harremana konplexua da. Gizakiak, fisikoki aurpegi erakargarrietan, aldebiko simetria aurkitzen dute ; osasuna eta egokitasun genetikoa adierazten du. Horri, gehiegizko simetria aspergarritzat edo interesik gabekotzat hartzeko joerari, aurre egiten dio. Jendeak nahiago du nolabaiteko simetria duten formak, baina interesgarriak egin ditzaketen konplexutasun nahikoarekin.
Literaturan
Simetria hainbat formatan aurki daiteke literaturan, adibide sinple bat palindromoa da, non testu labur bera aurrera edo atzera irakurri daitekeen. Istorioek egitura simetrikoa izan dezakete, Beowulf-en igoera/jaitsiera ereduan bezala.
Simetria fisikan
Fisika arloan, simetria ez du zertan forma geometrikoetan oinarritu. K objektu matematikoen multzoa da (funtzioak, forma geometrikoak, ekuazioak, etab.), G, aldiz, transformazio multzoa da, eta K-ren gainean jokatzen du, modu honetan:
Hori dela eta, fisikako iraupenaren legeak lagrangear simetria abstraktuen existentziaren ondorioak dira, Noether teoremak islatzen duen bezala. Teorema honetan, K lagrangearrak multzo onarkorrak irudikatzen ditu; K 0</subV lagrangearrak sistema baxuarenak, eta G-k gauza asko irudikatu ditzake:
Aurreko bi adibide horiek Noether-en teoremaren kasuak dira, emaitza orokorrak adierazten duena parametro bakarreko G simetria-talde bat existitzen bada Lagrangiarrentzat, hala nola:
Orduan kantitate eskalarra:
Simetria kimikan
Kimika arloan, simetria geometrikoak garrantzi handia du molekuletan, molekulak sailkatzeko balio baitu. Horretaz gain, memento dipolarraren propietateak eta trantsizio espektroskopiko onartuak (hautatzeko arauetan oinarrituta) molekularen simetriaren bidez aurresan edo azaldu daitezke. Kimikan agertzen diren simetriak lotuta daude isometriako mugagabeen multzora, zehazkiago, isometriaren transformazioen talde puntualetara.
Simetria biologian
Biologian, simetria bikoiztuta agertzen diren gorputzeko organismoen banaketa orekatua da. Organismo zelulanitzen gehienek forma simetrikoa dute, hau da, simetria erradial zein aldebiko simetria. Hala ere, gutxiengo batek ez du inolako simetriarik azaltzen (hau da, asimetrikoak dira).
Simetria erradiala
Simetria mota hori ardatz heteropolar balitz gisa definitzen da (ezberdina bi ertzetan). Ahoa duen ertzari, ahozko alboa deritzo, eta, kontrako ertzari, abaktinal edo aborala. Ardatz horretan, simetriako plano nagusiak finkatzen dira: Per-erradikalak definitzen dituzten bi perpendikularrak. Beste planoetako egiturak (per-erradikalen erdikariak) inter-erradikalean geratzen dira. Per-erradikal eta inter-erradikal eremuen artean, ad-erradikala kokatzen da
Aldebiko simetria
Itsas izarrak eta trikuak bezalako animaliek bigarren mailako simetria erradiala agertzen dute (garapenaren aldi goiztiarrekoak eta larbek duten aldebiko simetria helduak direnean desagertzen da). Hala ere, animalia gehienek aldebiko simetria dute, eta, beraz, aldebikotasun taldearen barruan sartu genitzake. Aldebiko simetriak mugimenduaren norabidearekiko ardatzaren definizio bat zilegitzen du, eta horrek sistema nerbioso zentralizatu baten formazioan laguntzen du.
Psikologia eta neurozientzian
Giza behatzailearentzat, simetria mota batzuk beste batzuk baino nabarmenagoak dira; bereziki nabarmenena ardatz bertikala duen isla da, giza aurpegian dagoena, adibidez. Ernst Machek Sentsazioen analisia liburuan egin zuen behaketa hori, eta horrek esan nahi du simetriaren pertzepzioa ez dela era guztietako erregulartasunen erantzun orokorra. Jokabide zein neurofisiologia-ikerketek, simetria islatzailearenganako sentsibilitate berezia dela baieztatu dute gizakietan eta beste animalietan ere. Gestalt tradizioko lehen ikerketek iradoki zuten aldebiko simetria pertzepzio-multzoaren funtsezko faktoreetako bat zela. Hori simetriaren printzipioa bezala ezagutzen da. Simetriaren papera, irudi/zoruaren taldekatze eta antolaketan, azterketa askotan baieztatu da. Esaterako, islapen-simetriaren detekzioa azkarragoa da hori objektu bakar baten propietatea denean. Psikofisikoen eta gizakien pertzepzio-ikerketek simetriaren detekzioa azkarra, eraginkorra eta sendoa dela nahasteetarako erakutsi dute. Adibidez, simetria detekta daiteke 100 eta 150 milisegundo arteko aurkezpenekin.
Neuroirudi-ikerketa berriagoek dokumentatu dute garuneko zein eskualde dauden aktibo simetriaren pertzepzioan. Sasakik eta beste batzuek erresonantzia magnetiko funtzionalaren irudia (fMRI) erabili zuten ereduen erantzunak puntu simetriko edo ausazkoekin alderatzeko. Aktibitate handia zegoen kortex okzipitalaren eskualde estraildaskatuetan, baina ez ikusizko kortex primarioan. Estraildaskatuako eskualdeek barne hartu zuten V3A, V4, V7 eta alboko okzipital konplexua (LOC). Ikerketa elektrofisiologikoek, eremu bereko jatorrian, atzealdeko negatibotasun berantiarra aurkitu dute. Orokorrean, ikusmen-sistemaren zati handi batek simetria bisualaren prozesamenduan parte hartzen duela dirudi, eta eremu horiek ikusizko simetria detektatzeko eta objektuak ezagutzeko ardura dutenen antzeko sareak dute tartean.
Four Brothers (filma)
Four Brothers (euskaraz Lau Anai) 2005eko John Singleton estatubatuar zinema zuzendariaren drama thriller filma bat da. Mark Wahlberg, Tyrese Gibson, André Benjamin eta Garrett Hedlund aktoreek antzeztu zuten eta Detroit hirian girotua dago.
Argumentua
Lau Mercer Anaiak mutil gogor eta kalean laztutakoak dira. Bi zuriak dira, Bobby odolberoa (Mark Wahlberg) eta Jack "txiki rockzalea (Garrett Hedlund, eta beste biak beltzek, Engel gonazalea (Tyrese Gibson) eta Jeremiah familiadun aita eeta negoziogizona (André Benjamin). Baina lauen arteko arraza ezberdintasuna ez da lauen arteko lotura estua egoteko eragozpena izango, hientzat odolaz haratago heuren familia lotura baitago, anaitasuna denaren gainetik jarriz. Iraganean lauak kalegorritik atera, adoptatu eta hezitu zituen Evelyn amaordea (Fionnula Flanagan) denda bateko lapurretan batean erailtzen dutenean, lauak anaiak Detroit hiriko haren hiletan berrelkartuko dira. Mendeku egarriz, amaordearen hilketa ikertzen hasi eta hura hiltzaile profesional batzuk nahita hil zutela jabetuko dira. Hiltzailearen arrastoaren bila dabiltzan bitartean heuren iraganeko "lan" metodoez baliatu daieeztekal ohartuko dira, polizia bera ukitzen duen ustelkeria kasu baten aurrean baidaude.
Simetria
Musikan
Musika klasikoan, badaude konposizioak, non aldebiko simetria, translazioa edo bira erdiak sortutako noten banaketak aurki ditzakegun. Konposizioen adibide batzuk hauek dira: Johann Sebastian Bachen, Preludioa; Domenico Scarlattiren, Sonata Sol maiorrean; Robert Schumannen, Lotosblume; edo, Richard Wagnerren, Die Meistersinger.
Aplastodiscus musicus
Aplastodiscus musicus Aplastodiscus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Brookside (Delaware)
Brookside Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. New Castle konderrian kokatuta dago, Delaware estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Desnibel
Desnibela altuera batetik bestera dagoen aldea da, bien artean dagoen malda kontuan hartu gabe. Horrela, 400mtako altueran dagoen puntu batetik 600mtako beste batera 200mko desnibela dago. Mendizaletasunean, desnibel metatu esamoldea erabiltzen da, ibilbide batean igotako desnibel guztien batura adierazteko.
Simetria
Tonuaren egiturak
Simetria ere garrantzitsua da eskala eta akordeen eraketaren kontuan, musika tradizionala edo tonala tonu talde ez-simetrikoek osatzen baitute, hala nola eskala diatonikoa edo akorde nagusia. Eskala edo akorde simetrikoek (tonu-eskala osoa, akorde handitua edo zazpigarren akorde txikitua) norabiderik edo aurrera egiteko zentzurik ez dutela esan izan da; anbiguoak dira tonalidade edo tonu-zentroarekiko, eta funtzionalitate diatoniko ez hain zehatza dute. Hala ere, Alban Berg, Béla Bartók eta George Perle gisako konpositoreek simetria-ardatzak edo/eta tarte-zikloak tonalidade edo tonu-zentro ez-tonalen antzera erabili izan dituzte.
Abenduaren 7
Abenduaren 7a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta berrogeita batgarren eguna da, 342.a bisurteetan. 24 egun falta dira urtea amaitzeko.
Sandy urakana
Urakanaren bilakaera
Urriaren 22an sortu zen mendebaldeko Karibe itsasoan eta depresio tropikalak indarra hartu eta sei ordu beranduago ekaitz tropikal bihurtu zen Antilla txikietara ailegatuz. Urriaren 24an ekaitza urakan kategoriara igo zuten eta handik ordu gutxira urakanak Jamaika zeharkatu zuen. Hurrengo egunean ekaitzak itsasoan indarra hartu eta Kuba 2. kategoriako urakan moduan zeharkatu zuen. Urriaren 25eko arratsaldean urakanak indarra galdu zuen eta Floridako urakanen zentroak lehen kategoriara jaitsi zuen ekaitza.
Simetria
Tonuaren egiturak
Tarte-zikloak simetrikoak dira, eta, beraz, ez dira diatonikoak. Hala ere, Do-5eko zazpi tonuko segmentu batek (Bostunen zirkulua, laugarrenen zikloarekin enarmonikoak direnak) eskala diatoniko nagusia sortuko du. Gustav Mahler eta Richard Wagner gisako konpositore erromantikoen lanetako progresio tonal ziklikoek, horrenbestez, lotura bat osatzen dute modernisten musika atonalaren progresio ziklikoekin, hala nola Bartók, Alexander Scriabin, Edgard Varèse eta Vienako eskola. Aldi berean, progresio horiek tonalitatearen amaiera adierazten dute.
Abenduaren 7
Kanpo estekak
Abenduaren 6 | Urteko egutegi | Abenduaren 8
Sandy urakana
Urakanaren bilakaera
Ondorengo egunetan lehen kategoriako urakanak iparralderantz jo zuen Golkoko korrontea jarraituz, baina urriaren 28an Ozeano Atlantikoaren erdian zegoen goi presio gune indartsu batek ekaitzek ipar atlantikoan urakanek duten ekialderanzko joera oztopatu eta Sandy urakanak mendebalderantz jo zuen, Ameriketako Estatu Batuetako ipar-ekialdeko kostaldean haize gogorrak eta olatu handiak eraginez.
Norabide aldaketa urriaren 29ko goizeko 8etan hasi zen nabaritzen eta Sandy ipar-mendebalderako norabidea hartu zuen. Azkenik, egun bereko arratsaldeko 5:46etan urakanaren begia kostaldera ailegatu zen New Jersey estatuko Avalon eta Sea Isle city bitartean Cape May konderrian.
Urriaren 29ko arratsaldeko zazpietan Sandy zikloi estratropikal izendatu zuten, hasierako ezaugarri tropikalak galtzean.
Simetria
Tonuaren egiturak
Harreman tonal simetrikoetan oinarritutako lehen konposizio hedatua ziurrenik Alban Berg Quartet, op. 3 (1910) izan zen .​
Korronte aldizkatzailearekin
Irrati-maiztasun elektronikoaren testuinguruan, korronte aldizkatzaile edo alternoko hornidura simetrikoaz hitz egiten da eroale bat lurrera ez doanean. Eroaleetako bat lurrera doanean eta besteak tentsio-aldaerak jasaten dituenean, elikadura-iturria asimetrikoa dela esaten da.
Sandy urakana
Haiti
Urakanaren begia zuzenean Haititik igaro ez bazen ere, ekaitzaren haize eta euri-jasa indartsuek 52 hildako eragin zituzten eta beste 200.000 pertsona etxe gabe geratu dira. Herrialdearen hiriburuan, Port-au-Princen hainbat kale urez bete ziren eta 2010eko lurrikararen ondorioz altxatutako errefuxiatu kanpamenduek ere kalte handiak jasan zituzten.
Nazio Batuen elkartearen ustetan uholdeek Haitik bizi duen egoera oker lezakete.
Simetria
Korronte aldizkatzailearekin
Badaude elikadura simetrikoan oinarritutako aplikazio teknologiko garrantzitsuak, elikadura simetrikoak abantaila handia baitu transmisio-lerroan potentzia-galera magnitude ordena txikiagoa delako kable ardazkidearen bidezko elikadura asimetrikoa baino.
Jario orekatua da, beraz, QRP funtzionamenduan eta EME moduan, non irabazitako dB bakoitzak balio duen.
Estatistikan
Alborapen (estatistika)
Literaturan
Palindromo
Sandy urakana
Dominikar Errepublika
Dominikar Errepublikan bi pertsona hil ziren eta beste 8755 pertsona euren etxeetatik atera behar izan zituzten euriteek eragin zezaketen lubiziengatik. CNN telebista kateak esandakoaren arabera herrialdeko hiriburuko kaleen %70ean uholdeak izan ziren.
Simetria
Fisikan
Chen-Ning Yang
Beste batzuek
M. C. Escher Simetria-erlazio
Sandy urakana
Jamaika
Jamaikan urakan baten begia lehen aldiz igaro zen lehen aldiz 24 urtean. Urakanak lehen kategoriako haizeekin jo zuen uhartea eta kalte material handiak eragin zituen. Haizeak zuhaitzak bota eta etxeetako teilatuak eraman zituen. Kingston hiriburutik gertu, gizon bat hil zen eta egoera aprobetxatuta lapurretan aritutako pertsonek polizia bat zauritu zuten.
Kuba
Jamaikan kaltean eragin eta hurrengo egunean Sandyk itsasoan indarra hartu eta 2. kategoriako urakan modura ailegatu zen Kubara. Gobernuak 55.000 pertsona ebakuatu zituen isasoaren igoerak eragin zezakeen uholdetik babesteko. Urakanaren begia Santiago de Cuba hiritik mendebaldera igaro zen, herrialdeko bigarren hiririk jendetsuena.
Ameriketako Estatu Batuak
Urriaren 28an urakanak ipar-mendebalderako norabidea hartzean Ameriketau Estatu Batuetako ipar-ekialdeko estatuek Sandy ekaitzaren eragina zuzenean jasan zuten. Kalte gehien jasan zuten estatuak Virginia, Washington DC, Maryland, Delaware, Connecticut, Pennsylvania, Rhode Island, New Jersey, New York eta Massachusetts izan ziren.
Virginian estatuaren mendebaldean urakanaren hezetasunari Kanadatik etorritako haize hotzari batu zitzaion eta metro erdirainoko elurra jausi zen lekurik menditsuenetan. Ekaitzaren haizerik indartsuenen momentuan 200.000 etxebizitza izan ziren argindarrik gabe eta hurrengo egunean kopuru hori oraindik 92.000koa zen.
Washington DC estatuan, AEBetako hiriburuan erakunde publikoetako langileak etxera bidali zituzten urriaren 29tik urriaren 30era bitartean, lan egitera etortzeak zekarren arriskua zela eta. Hiriko aireportu nagusia itxita egon zen urriaren 29an 120 kilometro ordu arteko haize boladengatik.
Maryland estatuan Ocean Cityn itsasoak kostaldeko egurrezko kaia eta hainbat etxe kaltetu zituen. Horrez gain, estatuko gobernadoreak Millard E. Tydings Memorial eta Chesapeake badiaren gaineko zubiak itxi zituen. AEBetako meteorologia zerbitzuak 500mm-ko prezipitazioak neurtu zituen urriaren 29an Cheasapeake badiaren inguruan.
Delaware estatuan, Rehoboth Beachen 160mm jausi ziren eguneko lehen orduetan eta 13.900 etxe argindarrik gabe geratu ziren, haize gogorrengatik. Kostaldea hegoaldetik iparraldera zeharkatzen duen Delaware estatuko "Route 1" errepidea moztu behar izan zuten, olatuek eta itsasgorak eragindako uholdearengatik.
New Jersey estatuak, urakanaren indarra gogorren jasan zuen estatua izan zen New Yorkekin batera. Hoboken eta Atlantic City hiriak ia erabat bete ziren urez. Gobernadoreak Goardia Nazionalaren laguntza eskatu behar izan zuen.
"Jersey Shore" edo Jerseyko kostalde osoa urez bete zen urriaren 29 eta urriaren 30aren bitarteko gaueko itsasgoran.
New York estatuan kaltetuena New York hiria izan zen. Arratsaldean haizeak One57 eraikitzen zegoen etxeorratzaren garabia bat bota zuen eta hiriko suhiltzaileek 57. kalea itxi behar izan zuten, kalera jausi zitezkeen garabia zatiengatik. Manhattanen bertan Chelsea auzoan, haizeak lau solairuko fatxada oso bat eraitsi zuen. Gaueko hamaiketan itsasgorak Manhattan hegoaldeko Battery park urez bete zuen eta gauak aurrera egin ahala gorantz jarraitu zuen eta uholdea Chinatown, 33th street edo First Avenue bezalako guneetara hedatu zen.
Urriaren 30eko gauerdiko ordu bietan itsasgoraren gorengo momentuan ura World Trade Center berriaren eraikuntza gunera, New Yorkeko metrora, eta burtsako sotora ailegatu zen.
Chabeřice
Chabeřice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 251 biztanle ditu eta 7,96 kilometro koadroko azalera. Kutná Horako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Lapazarra
Lapazarra Pirinioetako Belagoa haranean dagoen mendia da. 1.785 metro ditu. Izaba udalerrian dago (Nafarroa Garaia).
Clive (Iowa)
Clive Iowako hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 15,447 biztanle zituen, 19.65 kilometro koadrotan banatuta.
Lakhura
Lakhura mendebaldeko Pirinioetako mendi bat da, Nafarroa Garaiaren eta Zuberoaren artean dagoena. Itsas mailatik 1.877 metro gorago du tontorra.
Abiapuntuak
Hala Erraizeko lepotik nola San Martingo Harritik ordubete eta 15 minutuko igoera dugu. Belagoako aterpetik luzeago jotzen du eta bertzela, Santa Graziko Kalla auzotik 4 ordu behar dira tontorrera iritsi ahal izateko; aukeretako bat Ehüjarreko arroila igotzea da.
Pellet
Pelleta (ingelesetik: "bolatxoa", "pikorra") jatorrizko material bat trinkotuz sortzen den partikula txikia da. Pelletik ezagunenak hurrengoak dira:
2. linea (Araba Bus)
'''Araba Buseko 2. linea''' (estilitzatua) hiriarteko autobus linea bat da, Gasteizko geltokia Ibarrarekin lotzen duena. Guztira 7 geltoki ditu, 32,3 kilometrotan banatuta, eta 40 minutu inguru behar dira horiek egiteko.
Linea 2015ko urriaren 26an inauguratu zen eta ordutik Hermanos Arriaga enpresak ustiatzen dute.
Historia
Araba Buseko linea 2015ko urriaren 26an inauguratu zen eta lineetarekin. Hermanos Arriaga enpresari eman zitzaion emakida, hamar urterako.
Txartelak
Txartelak eta prezioak Araba Bus sarekoak dira. Zonalde-jauzirik gabeko joan-etorriek 1,45 € balio dute; zonalde-jauzia eginez gero, berriz, 1,90 € jauzi baterako eta 2,90 € bi jauzirako. Hobariak daude BAT, BARIK eta MUGI txartelen erabiltzaileentzat, bai eta familia ugarientzat ere.
Yataity del Norte
Yataity del Norte Paraguaiko udalerri bat da, San Pedroko departamenduan kokatua. 496 km²ko azalera du eta 2017ko estimazioen arabera 12749 biztanle zituen.
Raberita
Raberita mineral bat da.
Ezaugarriak
Raberita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 - 3 da.
NGC 7123
NGC 7123 galaxia bat da, Indus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Tarnów
Tarnów barruti-eskumenak dituen Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko hiria eta udalerria da. 72,38 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 110110 biztanle zituen.
Shenbei Barruti Berria
Shenbei Barrutia (txinera sinplifikatuz: 沈北新区; pinyineraz: Shěnběi Xīn Qū), Shenyang osatzen duten barrutietako bat da. 2003ko erroldaren arabera 280.000 pertsona bizi ziren 852,0 kilometro koadroko azaleran.
Gymnapogon africanus
Gymnapogon africanus Gymnapogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Madril-Hendaia burdinbidea
Madril — Hendaia burdinbidea Euskal Herriko eta Iberiar Penintsulako burdinbide bat da, Madril–Chamartin-Clara Campoamor eta Hendaia geltokiak lotzen ditu. Norteko Konpainia k eraiki zuen Espainiako Gobernuaren emakidaz, 1857z geroztik erresumako iparraldera Madrildik eratu zen izar moduko burdinbide sarean oinarriturik.
Burdinbidea 1860ko abuztuaren 1an inauguratu zen Valladolid–Campo Grande eta Venta de Baños geltokien artean. Euskal Herrian, Araba eta Gipuzkoa zeharkatzen ditu, baita Nafarroako Burunda harana ere, eta 1864ko abuztuan inauguratu zen Hendaiaraino. Madril-Hendaia burdinbideari 100 kodea dagokio, ADIFen arabera.
Euskal Herrian
1845ean, Bartzelona-Mataró penintsulako lehendabiziko burdinbide eraiki baino lehen, Isabel II.a k Madril eta Bidasorainoko burdinbidea Bilbon barrena egin eta ustiatzeko esleipena emana zien bizkaitarrei. Bizkai tarrek Alexander Ross ingeniari ingeles aitzindari eta ospetsua kontratatu zuten horretarako, baina eragozpen politiko eta ekonomikoek plana zapuztu zuten. 1856an Crédito Mobiliariok hartu zuen egitasmoa aurrera ateratzeko ardura, baina haien esleipena Ebron bukatzen zen, gainerakoan ez baitzen zehaztu ere egiten burdinbideak jarraitu beharreko norabidea.
Orduan, bizkaitarrek indarra egin zuten Bidasora heldu beharreko trena Bilbotik pasa zedin eta, gero, kostaldetik, Irungo mugaraino. Aldiz, Hego Euskal Herriko lurralde guztiek eta Errioxak beren aldera erakarri nahi zuten egitasmoa. Iruindarrek, zehazki, Iruñeraino heldu eta, hortik, burdinbideak Aldude zeharkatzea nahi zuten. Gipuzkoan, eta Euskal Herrian oro har bezala, bestalde, industrializazioaren atzerapenak, inbertsioen premiak eta arazo politikoek atzeratu egin zuten burdinbidearen ezarpena, baina Foru Aldundia goiz konturatu zen Gipuzkoaren etorkizunerako egitasmoak bazuela garrantzia.
Gipuzkoarrak eta arabarrak elkartu egin ziren trenak Gasteiz eta Aguraindik Altsasu, Etzegarate, Zumarraga, Beasain, Tolosa, Donostia eta Hendaiako bidea egin zezan. Gipuzkoako Foru Aldundiak Fermin Lasala eta Luis Mariategi mandatariak igorri zituen Parisera Crédito Mobiliariorekin negoziatzera. Tratu batera heldu ziren, baina trukean, 25.000.000 errealetako diru ekarpena egin behar izan zioten frantses-espainiar konpainiari.
Espainian
Burdinbidea sortu ondoren, Iberiar penintsula egituratzeko burdinbideak antolatu ziren, eta horien artean dago burdinbidea hori. 1846an, Compañía del Ferrocarril de Irún a Madrid por Bilbao Espainiako eta Frantziako hiriburuak nahastuz trazadura bultzatu nahi zuen lehen sozietatea sortu zuen. Helburua Madril eta Paris lotuko zituen trenbide bat sortzea zen, Euskal Herria zeharkatuz. Asmoa zen Madril eta Irun Burgosetik eta Bilbotik lotzea, baina inoiz ez zen halakorik gertatu. 1855ean, Espainiako Erresuma eta Frantziako Bigarren Inperioak erabaki zuen bi herrialdeen arteko trenbide lotura Euskal Herrian zehar egitea, Irun eta Hondarribia artean, Hendaiarekin lotuz. Urte horretan bertan, Burdinbideen Lege Orokorra onartu zen, besteak beste trenbide hori bultzatuz. Horren ondorioz, enkante publiko bat aurkeztu zen, Madril eta Irun artean 640 kilometroko ibilbidea eginez, Iparraldeko burdinbide orokorra deituz. Beraz, hiru tarte nagusiak definitu ziren:
Orduan, eztabaida handia sortu zen burdinbideak Avilatik edo Segoviatik igaro behar ote zuen, baina, azkenean, lehen aukera aukeratu zen, konplexutasun orografiko txikiagoa zegoelako.
Eraikuntza
Crédito Mobiliario, oraindik eratze prozesuan zegoena, izen bereko sozietate baten menpe zegoen, Frantzian kokatua eta Pereire anaiak buru zituena. Valladolid eta Burgos arteko zatian jada hasita zeuden obrekin, 1858an Compañía de los Caminos de Hierro del Norte de España sortu zen, hasiera batean Crédito Mobiliarioren filial bat besterik ez zena, zeina, aldi berean, lehen aipatutako Frantziako etxe nagusiaren mende baitzegoen.