cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juan Francisco Solórzano Foppa
Partido Agua
2020ko martxoaren 1ean Palínen, Escuintlan, egindako asanblada batean Partido Agua (Partido Político Ambientalista Guatemalteco) izeneko alderdia sortu eta idazkari nagusia aukeratu zuten Foppa. Sorrera aktan hainbat akats topatu zituen Hauteskunde Auzitegi Gorenak. Alderdiaren arabera, akatsak akta hori sinatu zuen notarioarenen erantzukizuna ziren. Hala ere, Ministerio Publikoak legez kontrako elkartea sortzea eta konspirazioa egotzi zien Juan Francisco Solórzano Foppa, Anibal Argüello, Giovani Zepeda, Roberto Cáceres Estrada eta José Miguel Quintanillari. Rafael Curruchiche fiskalaren argudioen aurka epaileak legez kontrako elkartea sortzea eta konspirazioa frogatu ezin zirela eta maiatzaren 19tik atxilotua zegoen Foppari prebentzio neurriak aplikatu zizkion, atxiloketa bere etxean gauzatzea, eta ikertzen jarraitu zuen. European left atxiloketaren aurka agertu zen.
Foppa X la Ciudad
2023ko otsailean Movimiento Semilla, Winaq eta URNG alderdiek elkarbanatutako hautagaitza aurkeztu zuten Guatemalako Hirirako, FoppaXlaCiudad izenekoa. Udal zerrenda inskribatua izan bazen ere, Hauteskunde Auzitegi Gorenak ez zuen zerrendaburua inskribatu. Fopparen ordez, Ninotchka Matute zerrendaren bigarren izena litzateke lehenengo zinegotzia eta ondorioz, alkategaia.
Crossocheilus reticulatus
Crossocheilus reticulatus Crossocheilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Green City (Missouri)
Green City Missourieko hiri bat da. Sullivan konderrian kokatua dago. 2010ean 657 biztanle zituen, 3.71 kilometro koadrotan banatuta.
Cabassous centralis
Cabassous centralis Cabassous generoko animalia da. Cingulata ordenaren barruko ugaztuna da. Tolypeutinae azpifamilia eta Dasypodidae familian sailkatuta dago.
Blennioclinus brachycephalus
Blennioclinus brachycephalus Blennioclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Verkhovna Rada
Ukrainako Kontseilu Gorena (Верховна Рада України) Ukrainako kamera bakarreko legebiltzarraren izena da. Aurretik Ukrainako Sobietar Errepublika Sozialistako autoritate gorena izan zen, nondik izena datorkion (rada errusiar sobietaren baliokidea da).
Greendale (Missouri)
Greendale Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 651 biztanle zituen, 0.53 kilometro koadrotan banatuta.
Ebringen
Ebringen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Blaney
Blaney (Bléinigh) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Erne aintziraren hegoaldeko ertzean dago, Enniskillen udalerritik 14 kilometro mendebaldera.
Ctenopharyngodon idella
Ctenopharyngodon idella Ctenopharyngodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Boho (Fermanagh konderria)
Boho (Botha ) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Enniskillen udalerritik 11 kilometro hego-mendebaldera dago.
Maxton (Roxburghshire)
Maxton, 'Baile Mhacais', Eskoziako etxalde eta parrokia zibil bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Janet Baker
Dame Janet Abbott Baker (Hatfield, Hegoaldeko Yorkshire, Ingalaterra, 1933ko abuztuaren 21a) britainiar mezzo-sopranoa da.
Biografia
60ko hamarkadaren erdialdera, XX. mendeko opera britainiarreko paperak, bereziki Benjamin Britten musikagilearen obrei dagozkienak, antzezten hasi zen. 1964an The Rape of Lucretia operako protagonista izan zen, 1966an, New Yorken lehen aldiz kantatzeaz gainera, Brittenen A Midsummer Night´s Dreameko Hermia antzezpenarekin debutatu zuen Covent Gardenen eta 1971n, berriz, musikagile horrek Bakerrentzat idatzitako Owen Wingrave operako Kateren papera antzeztu zuen.
Mahleretik hasi eta Purcellenganaino era guztietako interpretazioak egin zituen. Lied erromantikoen kantari bikaina zen bestalde. 1981ean erretiratu zen kantagintzatik, baina aurretik bere lanaren aitorpen gisa 1970ean Britainiar Inperioaren Ordenako Komandante eta 1976 Dama Komandante tituluak jaso zituen Ingalaterrako erreginarengandik.
Apezpiku
Apezpikua (grezieraz: επισκοπος epískopos, 'zaindaria, ikuskaria') edo gotzaina Kristau-erlijioan, elizbarruti bateko buru den pertsona da. Eliza katolikoan, ordenako sakramentua hartu duen eta presbitero eta diakonoaren gaineko maila duen gizonezkoa da.
Etimologiaren ikuspegitik elizbarrutian Elizaren legeak bete daitezela kontrolatu behar du. Apostoluen ordezkoa, Erromako apezpikua den Aita Santua eta beste apezpikuekin batera Eliza osoren erantzunkizuna du.
Ezaugarriak
Timoteoren lehendabiziko eskutitzak apezpiku baten ezaugarriak aipatzen ditu:
Anna Kiełbasińska
Anna Kiełbasińska (1990eko ekainaren 26a) abiadura eta hesi probetan lehiatzen den poloniar atleta da. Kiełbasińskak hainbat domina irabazi ditu gazte mailako lehiaketetan. Polonia ordezkatu zuen 2012, 2016 eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, eta 2011 eta 2015eko Munduko Txapelketan.
Alopecia areata du, gaixotasun autoimmune bat.
Rhamphocharis crassirostris
Rhamphocharis crassirostris Rhamphocharis generoko animalia da. Hegaztien barruko Melanocharitidae familian sailkatua dago.
Lanmuchangita
Lanmuchangita sulfato motako minerala da eta alum taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Lanmuchangita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 3,5 da.
Datu-meatzaritza
Datu-meatzaritza (inglesez data mining) estatistikaren (datu-analisiaren) eta konputazio-zientzien esparru bat da, datu-multzo erraldoietan ereduak aurkitzea helburu duena; informazioaren erauzte-prozesu horretan adimen artifizialeko, estatistikako eta ikasketa automatikoko metodoak erabiltzen dira. KDD (knowledge discovery in databases) izenez ezagutzen den prozesuaren zati bat besterik ez da. Izan ere, KDD prozesuak datu-meatzaritza aplikatu aurretik datuak biltzea, aukeratzea, garbitzea eta eraldatzea eskatu ohi du. Ondoren emaitzak ebaluatu, interpretatu eta azken erabakiak hartu behar izaten dira.
Datu-multzo erraldoi horietan ezezagunak diren ereduak aurkitzearen ataza modu automatikoan edo erdi-automatikoan egiten da. Mota desberdineko ereduak izan ohi dira: datuen multzokatzea (clustering analisia), ohikoak ez diren instantzien (kasuen) detekzioa (Elementu atipikoen detekzioa), mendekotasunak aurkitzea etab. Aurkitutako eredu horiek sarrerako datu-multzo erraldoien interpretazio bat eskaintzen dute eta gerora aplika daitezkeen analisi gehigarrietan (ikasketa automatikoa) lagungarri izan daitezke.
Ezagutza aurkitzeko prozesuaren urratsak
Datu-meatzaritza datu-multzo handietan ezagutza aurkitzeko prozesuaren (KDD-ren) zati bat da. Prozesu osoaren urratsak honakoak dira: Ereduak ebaluazioaren azken urratsa gaindituko ez balu, prozesu osoa hasieratik edo tarteko urratsen batetik aurrera errepika liteke.
Datu-meatzaritzako teknikak aplikatzen hasi ziren lehen urte haietan, egitura jakin bat zuten datu-baseetan gordeta egoten ziren datuek; enpresa ugari izan dira munduan zehar halako datu-baseak sortu eta elikatu izan dituztenak. Egun ordea, gero eta arruntagoa da datu-meatzaritzako teknikak egiturarik gabeko datu-multzoei aplikatzea, hots: testu-fitxategi, interneteko web-orri (web-meatzaritza), etab.
Datu meatzaritzako teknikak
Datu-multzoko datuekin egin nahi den analisiaren arabera, sailkapen gainbegiratua (a priori datu-baseko kasuen klasea ezaguna da) edo sailkapen gainbegiratu-gabea (a priori datu baseko kasuen klasea ez da ezaguna) bereiz daitezke. Hona hemen sailkapen gainbegiraturako teknika adierazgarrienetariko batzuk: Sailkapen gainbegiratu gaberako teknika ezagunenak hauek dira:
Software-tresnak
Datu meatzaritzako ereduak sortzeko software ugari existitzen dira, libre zein komertzialak. Hemen adibide batzuk:
Sorigny
Sorigny Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sorigny udalerrian erroldatutako biztanleak 2.105 ziren. Familiak 768 ziren, horien artean 152 pertsona bakarrekoak ziren (64 bakarrik bizi ziren gizonak eta 88 bakarrik bizi ziren emakumeak), 256 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 316 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 44 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 833 etxebizitza zeuden, 780 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 39 hutsik zeuden. 780 etxeak ziren eta 47 apartamentuak ziren. 780 etxebizitza nagusietatik 604 bere jabearen bizilekua ziren, 163 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 10 etxek gela bat zuten, 32 etxek bi zituzten, 118 etxek hiru zituzten, 199 etxek lau zituzten eta 421 etxek bost zituzten. 613 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 313 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 415 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.396 ziren, horien artean 1.068 aktiboak ziren eta 328 inaktiboak ziren. 1.068 pertsona aktiboetatik 1.008 lanean zeuden (569 gizon eta 439 emakume) eta 60 langabezian zeuden (29 gizon eta 31 emakume). 328 pertsona inaktiboetatik 109 erretiraturik zeuden, 143 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sorigny udalerrian 802 unitate fiskal zeuden, 2.108 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.921 euro zen.
Takayuki Nishigaya
Takayuki Nishigaya (西ヶ谷 隆之) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Sorigny
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 120 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 11 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 15 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 5 igeltseroak, 5 margolariak, 6 zurginak, 5 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa eta 1 jatetxe.
Takayuki Nishigaya
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Nagoya Grampus Eight, Avispa Fukuoka, Verdy Kawasaki, JEF United Ichihara eta Albirex Niigata.
Entrenatzaile gisa Mito HollyHock eta SC Sagamihara taldeak zuzendu zituen.
Sorigny
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sorigny udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.752 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bat Out Of Hell
Bat Out of Hell Meat Loaf estatubatuar abeslariaren bigarren albuma izan zen. Cleveland International/Epic Recordsek 1977ko urriaren 21ean argitaratu zuen eta 1971ko Stoney & Meatloaf albumaren ondorengoa izan zen. Historiako albumik salduenetariko bat da, 43 milioi ale baino gehiagorekin. Bertan Meat Loafek rock, hard rock eta glam rock uztartu zituen.
Jim Steinman musikagilearen eta Todd Rundgren ekoizlearen lehendabiziko lana izan zen.
Nélida Piñon
Nélida Piñon (Rio de Janeiro, Brasil, 1937ko maiatzaren 3a - Lisboa, 2022ko abenduaren 17a) brasildar idazle eta kazetaria izan zen.
Biografia
Eskola aleman batean egin zituen ikasketak, eta ondoren kazetaritza ikasi zuen Rio de Janeiroko Unibertsitate Katolikoan. Txikitatik izan zuen literaturarako zaletasuna, baina bere lehen eleberria 1961ean argitaratu zuen: Guía mapa de Gabriel Arcanjo ''(Gabriel Arcanjoren mapa-gida). Haren ondoren idatziak dira, besteak beste, Tempo das frutas (1966, Fruitu-garaia), Fundador (1969, Fundatzailea), Tebas do meu coraçao (1974, Bazoaz nire bihotzetik), A República dos Sonhos (1984, Ametsetako errepublika), A força do destino (1978, Patuaren indarra) eta La hora de la estrella (1990, Izarraren ordua'').
Piñonek ahalegin berezia egin du topikoen mundu zurruna eraldatuko duen hizkuntza bat aurkitzeko, eta ahalegin horretan gizarte-hitzarmenak eta formulak zalantzan jartzen dituen ikuspegi umoristiko bikaina eskaintzea lortu du. Bere lanak zenbait hizkuntzatara itzuli dira, eta berak ere ingelesez idatzi izan du, batez ere ipuinak. Literatura-alorreko lanaz gainera, zenbait mintegitako irakasle gisa egindako lanak du aipagarria bai Brasilen bertan eta baita Estatu Batuetan ere. Era berean sari ugari irabazi ditu, eta literaturako sarietako epaimahaikide izan da askotan. Brasilgo Letretako Akademiako lehendakaria izan da. Brasilgo erregimen militarraren kontrako sutsu gisa agertu da, eta giza eskubideen eta emakumearen eskubideen alde borrokatu da.
Greenfield (Missouri)
Greenfield Missourieko hiri bat da. Dade konderrian kokatua dago. 2010ean 1,371 biztanle zituen, 2.94 kilometro koadrotan banatuta.
Andonaegi jauregia
thumb|right|300px|Andonaegi jauregia. Andonaegi jauregia, Gipuzkoako Pasaia udalerriko Trintxerpe barrutian dagoen jauregi bat da. 1927an Antonio Setien arkitektoak eraikiarazi zuen
Sahats arrunt
Sahats arrunta (Salix aurita) Salicaceae familiako zuhaixka da, ia Europa osotik hedatua. 2 m inguru luzeko zuhaixka da, adar laburrak, arrautza egiturako hosto horztunak, gainetik berdeak eta azpitik berde grisaxkak eta iledunak dituena. Leku hezeetan hazten da.
Sahats hauskararen antzekoa, bere peziolo gorrixkei esker bereizten da.
Blennioclinus stella
Blennioclinus stella Blennioclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Ceret
Ceret (frantsesez Céret) Ipar Kataluniako hegoaldeko udalerri bat da, administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan kokatua, Okzitania eskualdean, Pirinioen iparraldeko magalean. Vallespir izeneko eskualdearen hiriburua da. Gerezien Hiria goitizenaz ezaguna da Ceret. Bertakoei cérétans (frantsesez) edo ceretans (katalanez) deritze, eta els sac-i-corda ezizena dute. 7291 biztanle zituen 1999an, eta ezaguna da bere Arte Modernoaren Museoagatik (Museu d’Art Modern edo Musée d'art moderne de Céret). Udaletxearen ondoan dago, eta Picassoren eta beste margolari batzuen artelanak ditu.
Café Pablo kafetegiak Pablo Picassoren omenez du izena, eta XX. mendearen lehen erdialdean zenbait artista famatu gaur egun ere irekita dagoen Le Grand Café kafetegian biltzen ziren.
Margolari eta eskultore askok izan dute bizilekua eta lantokia Cereten. 1910 urtean heldu zen Manolo Hugué margolari eta eskultorea, Picassoren adiskidea; 1911. urtean etorri zen Pablo Picasso, eta geroago Max Jacob poeta, idazle eta margolaria, bai eta Georges Braque margolaria ere.
Arte Modernoaren Museoaz eta kafe ospetsuez gain, Cereten badira beste toki interesgarri batzuk: Font-Frède, Saint-Ferréol ermita, Arkeologia Museoa, Deabruaren zubia (Pont du Diable, XIV. mendekoa), Kaputxinoen konbentoa, Frantziako eta Espainiako ateak, eta Saint-Pierre eliza.
Gainera, mendiko ibilbide ugari egin daitezke Pirinioetan barrena, igerilekua badu, eta udan Tech (Katalanez Tec) ibaira edo herrian bertan dagoen ur-jauzi batera joatea aukera dago. Turismo bulegoa du.
Walt Davis
Walter Francis "Buddy" Davis (Beaumont, Texas, 1931ko urtarrilaren 5a - Port Arthur, Texas, 2020ko azaroaren 17a) estatubatuar atleta altuera jauzian aditua eta saskibaloi-jokalaria izan zen. 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 2,04 metroko jauziarekin. 1953 eta 1958 bitartean Philadelphia Warriors saskibaloi taldean jokatu zuen eta bi NBAko txapelketa irabazi zituen (1956 eta 1958). 1958ko denboraldian St. Louis Hawks taldean jokatu zuen.
San Francisco de Mostazal
San Francisco de Mostazal Mostazal komuneko hiri nagusia eta hiriburua da, O'Higgins eskualdean, Rancaguatik 21 km iparraldera dagoena, Txileko erdialdean.
Historikoki baserri zahar batean eta 1858an eraikitako eliza txiki batean sortu zen, Txileko erdialdeko tradizioak eta landa arkitektura mantentzen dituena. Estero Troncó errepide eta trenbide zubiaren ondoan kokatua, hasiera batean treneko langileek betetzen hasi zen. 1894ko martxoan, Mostazal komuna izendatu zutenean; San Frantzisko hiria hiriburu bihurtu zen eta Angostura, La Punta eta Peuco hiriak bildu zituen.
Sarbide erraza du Panamerikako autobidearen ondoan egoteagatik, herrialdeko hiriburua den Santiagotik 64 km hegoaldera (errepidetik 74 km). Iparraldeko muturrean kasino bat dago Metropoliko Eskualdearekin mugaren ondoan.
Ospitalea, farmaziak eta udaltzaingoaren auzitegia ditu. Zubi nagusiaren ondoan Arma Plaza eta Udalerri ospetsua daude, non Udal Antzokia ere badago.
Brookeborough
Brookeborough (Achadh Lon) Ipar Irlandako udalerri bat da, Fermanagh konderrian dagoena. Enniskillen udalerritik 11 milia ekialdera dago.
2001eko erroldaren arabera 517 biztanle zituen.
Elfoen hizkuntzak
Tolkienek sortutako fikziozko unibertsoan eta Silmarillion eta Eraztunen Jauna bezalako lanetan, zenbait elfoen hizkuntza daude. Tolkienek, lanbidez filologoa zena, urte ugari eman zituen hizkuntza hauek garatzen.
Tengwar izeneko idazketa sistema bat ere asmatu zuen, benetako zein fikziozko hizkuntzetarako erabil daitekeena. Elfoerazko hitz baten adibidea, "Fangren" da, gerlaria esan nahi duena.
Gehien garatu zituen elfoen hizkuntzen artean, honako hauek daude:
Culter alburnus
Culter alburnus Culter generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Marbella Fútbol Club
Marbella Fútbol Club futbol talde andaluziarra da, 1997an Marbella hirian sortutakoa.
Historia
1947 eta 1997 artean Club Atlético Marbella taldea izan zen hirian. Azken urteetan izan zuen arrakasta handiena, 1992 eta 1996 artean lau denboraldi egin baitzituen bigaren mailan. Diru arazoen ondorioz taldea desegin zen.
1997an talde berria eratu zen eta bigarren B mailako ohiko taldea izan da.
Datuak
2022-23 barne:
Irabazitako txapelketak
1991-92 1990-91, 2001–02, 2013–14
Aktibo eta pasibo (sexualitatea)
Sexualitatean, aktibo eta pasibo izatea sexu harremanean ari diren bi pertsonek har ditzaketen rolak dira. Baliteke sexu harremaneko kideak sexu-harreman zehar aktibo eta pasibo rolak trukatzea edo, orobat, rol hauetan ez sartzea. Adiera zabala, lausoa eta anitza duen kontzeptua da. Rol hauei euskaraz, hurrenez hurren, bugre eta malgu edo aurrelari eta atzelari izenak ere eman zaizkie.
Azpian eta gainean
Aktiboa sexu harremanean bestearen gainean jartzen den horri dei dakioke. Azpian dagoenari pasibo deritzo. Gainean jartzen denak mugimendu askatasun handiagoa du eta azpian dagoenak edo pasiboak aktiboaren mugimenduen mendean geratzen da. Bi jarrerak izan daitezke neurri berean gozagarriak eta norberak une batean dituen gogoak zein diren hartuko du jarrera bat edo bestea. Horrela, bikote heterosexualetan, misiolariaren jarreran gizonezkoa da aktiboa. Andromakaren jarreran, berriz, emakumezkoa da aktiboa eta gizonezkoa pasiboa.
Green Park (Missouri)
Green Park Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 2,622 biztanle zituen, 3.51 kilometro koadrotan banatuta.
Jose Urrutia (esploratzailea)
Jose Urrutia (c. 1678 - 1741eko uztailaren 16a) esploratzaile eta kolono euskaldun bat izan zen Texas en, San Antonio de Béjarreko presondegiko kapitain bihurtu zena eta zazpi urtez bertako tribu amerikar batzuekin bizi izan zena, bere etsai ziren apatxeen aurkako kanpainen buru izan zelarik Texasko ekialdean. Apatxe herriaren etsai ziren amerikar jatorrizko herri guztietako kapitain nagusi izendatua izan zen.
Sarron
Sarron Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Jose Urrutia (esploratzailea)
Hasierako urteak
Urrutia Gipuzkoan jaio zen, 1678 inguruan. Bere anaia Toribiorekin batera soldadu bihurtu zen.
Sarron
Biztanleria
2007an Sarron udalerrian erroldatutako biztanleak 99 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Jose Urrutia (esploratzailea)
Bizitza
Josek eta bere anaia Toribiok Domingo Teran de los Ríos en espedizioan parte hartu zuten. Texasen kokatu ziren 1691 baino lehen. Garai horretan, Urrutia eta bere anaia Neches ibaitik gertu finkatutako garnizioko kide izan ziren. Domingo Teran de los Riosekin esploratzen ari ziren soldadu askok Texas utzi zuten 1693ko neguan, Texasko amerindiarren etsaitasun gero eta handiagoaren ondorioz.
Sarron
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 49 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 47 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 26 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Jose Urrutia (esploratzailea)
Bizitza
Handik gutxira, José de Urrutiak istripu bat izan zuen San Marcos ibaian (adituek uste dute Colorado ibaia n izan zela). Bere lesioak, bertatik gertu kokatutako jatorrizko tribu amerikarrekin geratzera behartu zuen. Hiru soldaduk berarekin geratzea erabaki zuten. Urrutia amerindiar herri batzuekin bizi izan zen zazpi urtez, bereziki Kanohatino, Xarames eta Tohos tribuekin, eta haiekin lotura garrantzitsuak ezarri zituen. Bere hizkuntza eta ohiturak azkar ikastea lortu zuen, tribuen errespetua ekarri ziona. Apatxeen aurkako nazio guztietako "kapitain jeneral" bihurtu zen, eta apatxe tribuen aurkako zenbait gerra zuzendu zituen. 1696an Mexiko ra itzuli zen. Han, Espainiako armadan postu nabarmena izan zuen. 1700ean, San Joan Bataiatzailea Misioa sortu ondoren, bere esplorazioei berrekin zien Texasen.
San Antonion kokatu ondoren, Urrutia Bexarko San Antonio presondegiko kapitain izendatu zuten 1733ko uztailaren 23an. Hurrengo berrogei urteetan, beste herri indigena batzuekin harremanak izan zituen Texasen, baita Coahuila eta Nuevo Leon en ere. Hala ere, apatxe enganako gorrotoa mantendu egin zen, eta 1739ko neguan Urrutiak beste gerra bat deklaratu zien San Saba n. Urrutia 1741eko uztailaren 16an hil zen.
Sarron
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jose Urrutia (esploratzailea)
Bizitza pertsonala
1697ko urtarrilaren 7an, Urrutia Antonia Ramon Camachorekin ezkondu zen eta alaba bat izan zuen, Antonia, Joseph Antonio Menchacarekin ezkonduko zena.
Sarron
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (27 gizon eta 18 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jose Urrutia (esploratzailea)
Bizitza pertsonala
José eta Antonia Monclovako Santiago Apostol parrokia-elizan ezkondu ziren, Coahuila estatuan, Mexikon. Erditzean bere lehen emaztea hil ondoren, Urrutiak bigarren emazte bat izan zuen, Rosa Flores y Valdez, eta honekin hamar seme-alaba izan zituen, horien artean Toribio de Urrutia, Bexarreko Presidioko kapitaina ere izan zena.
Sarron
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Sarron udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 155 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gazteen Munduko Jardunaldia
Gazteen Munduko Jardunaldia mundu osoko gazteak elkartzeko helburuz Erromatar Eliza Katolikoak antolatutako jardunaldia da. Urtero Erramu Igandean elizbarruti guztietan ospatzen da eta, bizpahiru urtetik, nazioarteko ospakizun handi bat egiten da hiri desberdin batean. Jardunaldi horrek zenbait egun irauten du, aita santuaren parte hartzearekin. Lehenbizikoa Erroman egin zen, 1984ko apirilaren 15ean, aita santua Joan Paulo II.a zelarik.
Oramendu
Oramendua kristau-eskatologia protestantean, Jesukristo Aintzatik jaitsikeran bizitza kristaua egindako hildakoak berpiztuko direlako eta bizirik dauden sinestunak, Jaungoikoarekin elkartzeko, Lurretik Aintzara eroango dituztelako sinesmena da. Oramenduaren esangura zehatza, unea (bestelako eskatologia-jazoerei dagokiena) eta eragina eztabaidagarriak dira fededunen artean. Adigaia Tesalonikarrei Lehen Gutunaren laugarren kapituluko hamabosgarren, hamaseigarren eta hamazazpigarren txatalen hainbat interpretaziotan datza, eta, horretaz gain, txatal haiek Bibliako beste pasarte batzuekin daukaten harremanetan (esate baterako, Tesalonikarrei Bigarren Gutuna, Mateoren Ebanjelioa, Korintoarrei Lehen Gutuna eta Apokalipsia).
Katolizismoak oramendua okertutzat jotzen du, Bibliaren hitzen faltsutzetik abiatutako irakurketa batetik ei dator-eta.
Their Greatest Hits (1971–1975)
Their Greatest Hits (1971–1975) Eagles estatubatuar musika taldearen lehenengo bilduma izan zen. Asylum Recordsek 1976ko otsailaren 17an argitaratu zuten eta 1975eko One of These Nights albumaren ondorengoa izan zen. Inoiz ateratako bigarren albumik salduenetariko bat da (eta baita bildumarik salduena ere), 42 milioi ale baino gehiagorekin.
Oedistoma iliolophus
Oedistoma iliolophus Oedistoma generoko animalia da. Hegaztien barruko Melanocharitidae familian sailkatua dago.
Blennophis anguillaris
Blennophis anguillaris Blennophis generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Liburutegiko bildumaren garapen
Liburutegi baten bildumaren kudeaketa edo garapena "liburutegi baten materialen bildumaren indarguneak eta ahuleziak identifikatzeko aukera ematen duen prozesu bat da, erabiltzaileen beharretan eta komunitatearen baliabideetan oinarrituta, eta hautematen diren beharrak zuzentzeko saiakera".
Bildumaren plangintzarekin, prestakuntzarekin, ebaluazioarekin eta mantentze-lanekin zerikusia duen guztia kontuan hartu beharko litzateke, eta antolaketa-prozesu zabala osatu beharko litzateke. Horretarako, hainbat jarduera koordinatu egin beharko lirateke, hala nola, bildumaren erabileraren azterketa egitea, liburutegiko beharrak ebaluatzea, bildumara gehituko diren ale berrien hautaketa, liburutegirako ale berrien eskuratze-prozesua egitea, kontserbatzea, beste liburutegietako baliabideak partekatuz lankidetzan aritzea eta, baita ere, beharrezkotzat jotzen ez diren aleak garbitzea, baztertzea, alboratzea edo xahutzea.
Eginbeharrekoak idatzizko dokumentu batean zehaztu beharko litzateke, erabiltzaileentzat, eta batez ere kudeatzaileentzat, eskuragarri. Aldizka, idatzizko dokumentu hori berrikusia eta erabiltzaile-kudeatzaileen artean adostua izan beharko luke.
Pedro Agirre (esploratzailea)
Biografia
Agirre Arantzan, Bortzirietan, jaio zen, Pedro Agirre eta Maria Sagardiaren semea. Agirre gaztetan sartu zen Espainiako armadan eta kapitain izendatu zuten. Ondoren, Coahuilara bidali zuten San Juan Bautista del Río Grande del Norte presidioan lan egiteko, non komandante aritu zen.
Taldea 1709ko apirilaren 5ean abiatu zen San Juan Bautista misiotik, Sabinas ibaia n (gaur egungo Mexikon).
San Antoniora iristean, eskualdea esploratu zuten. Toki honetan, San Pedro Springs (iturburuak) eta Paduako San Antonio ibaia aurkitu zituzten, euren izen modernoekin izendatuak izan zirenak. Bidaian aurrera egin ahala, taldea ezagutzen ez zituen herri indigena batzuekin harremanetan jarri zen, batez ere Yojuanekin eta hauen aliatuekin, Simonoekin eta Tusonibiekin. Amerindiarrek, taldea, Brazos ibaian zehar zeuden euren herrixketara eraman eta euren familiei aurkezteko tematu ziren. Hala ere, gonbidapenari uko egin zioten.
Apirilaren 19an Colorado ibaira iritsi ziren, baina ez zuten Tejas natiborik aurkitu. Apirilaren 28an, bere azken misioak porrot egin ondoren, taldea eskualdea utzi eta San Joan Bataiatzailera itzultzeko bidea hartu zuen.
Cabassous chacoensis
Cabassous chacoensis Cabassous generoko animalia da. Cingulata ordenaren barruko ugaztuna da. Tolypeutinae azpifamilia eta Dasypodidae familian sailkatuta dago.
Keisuke Kurihara
Keisuke Kurihara (栗原 圭介) Japoniako futbolari ohia eta entrenatzailea da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Verdy Kawasaki, Shonan Bellmare, Sanfrecce Hiroshima, Albirex Niigata, Vissel Kobe eta Tochigi SC.
Entrenatzaile gisa Fukushima United FC taldeak zuzendu zituen.
Vordingborg gaztelua
Vordingborg gaztelua (Vordingborg Slotsruin) Danimarkako Vordingborg hirian dauden erorkinak dira. XII. mendean eraikia, hiriko turismoa erakartzeko eraikin nagusia da.
Historia
Gaztelua Valdemar I.a Danimarkakoaren aginduz altxatu zen, 1175an. Eraikina defentsarako prestatu zen baina baita bertatik alemaniar itsasertzean erasoak antolatzeko. Eraikina gaur egun erorita dago. Hobeto gordetzen diren aztarnak XIV. mendeko defentsa eraztuna eta Gåsetårnet dorrea. Dorreak 26 metro ditu eta hiriaren ikurra da.
Urtarrilaren 16
Urtarrilaren 16a gregoriotar egutegiaren urteko hamaseigarren eguna da. 349 egun falta dira urtea amaitzeko, 350 egun bisurteetan.
Kanpo estekak
Urtarrilaren 15 | Urteko egutegi | Urtarrilaren 17
Edingen-Neckarhausen
Edingen-Neckarhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oleg Antonov
Oleg Konstantinovitx Antonov (Оле́г Костянти́нович Анто́нов, Оле́г Константи́нович Анто́нов; Troitsy, Mosku, Errusia, 1906ko otsailak 7-Kiev, Ukraina, 1984ko apirilak 4) sobietar hegazkin diseinatzaile bat izan zen, Antonoven eraikitzaile nagusia.
Culter flavipinnis
Culter flavipinnis Culter generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Oleg Antonov
Gaztaroa
Antonov 1906ko otsailak 7an jaio zen Moskutik gertu dagoen Troitsy herrian. Bere aita Konstantin Konstantinovitx Antonov ingeniari zibila izan zen, eta bere ama Hanna Yukhymivna Bykoryukina berak 9 urte zituenean hil zen. 1912an familia Saratovera bizitzera joan zen, non Oleg bertako eskola teknikora joan zen. Gaztetatik, Antonovek hegazkinenganako zaletasuna izan zuen, eta bere denbora librearen zati handi bat hango aireportuan eman zuen.
Karrera aeronautikoa
17 urterekin Antonovek Abiazio Amateur Kluba eta Aire Armadaren Lagunen Elkartea sortu zituen. Urte horretan bertan OKA-1 Pigeona diseinatu zuen Moskun lehiaketa bat irabazteko balio izan zien planeatzaile bat.
1930ean Antonov Kalinin Institutu Politeknikoan graduatu zen, San Petersburgon. Planeatzaileen diseinuarekin jarraitu zuen, eta 1931n Antonov Moskuko Planeatzaile Fabrikako diseinatzaile buruzagia bihurtu zen. Hurrengo zortzi urteetan 30 planeatzaile mota ezberdin diseinatu zituen, horien artean Standard-1a, Standard-2a, OKA-6a eta City of Lenin planeatzaile handia. Sobietar Batasunean pilotu guztiek euren lehen hegaldia planeatzaile batean egin behar izatearen ondorioz, Antonov urtean 8.000 planeatzaile ekoizteko gai izan zen.
Bigarren Mundu Gerra
Gerran zehar, Antonovek A-7a diseinatu zuen. 1943an, Antonov Yakovleven diseinu programara itzuli zen Yakoleveko diputatu bezala betetzeko zegoen postu bat betetzeko. Bere denbora eta energiaren zati handi bat behar izan ziren Yakak hobetzeko, Bigarren Mundu Gerran gehien ekoitzi zen hegazkina.
Gerraren ondoren
Gerraren ondoren, Antonovek Yakolevi modu independentean lan egiten uzteko eskatu zion. 1946ko maiatzak 31n Antonov Antonov Aircraft design bureau berri eta berdiseinatuko nagusi izendatua izan zen, ondoren Ukrainako hiriburu den Kievera eraman zena. 1946ko irailean Antonov R eta D Siberiar Institutu Aeronautikoaren Zuzendari izendatua izan zen.
Antonov Diseinu Zentruaren lehen diseinua SH-1 nekazal hegazkina izan zen, ondoren Antonov An-2 bezala berdiseinatua.
Lars Vilks
Lars Endel Roger Vilks (Helsingborg, Suedia, 1946ko ekainaren 20a - Markaryd, Suedia, 2021eko urriaren 3a) suediar artista bisuala eta ekintzailea izan zen. Mahomari buruzko marrazki eztabaidagarriengatik ezaguna zen. Nimis eta Arx eskulturak egin zituen ur gaineko egurrak eta harriak erabiliz. Eskulturok Vilksek Suediatik independentetzat aldarrikatu zuen Ladonia lurraldean daude.
René Worms
René Worms (Rennes, 1869ko abenduaren 8a - Paris, 1926ko otsailaren 12a) frantses soziologoa izan zen. Pariseko Société de Sociologie-ko, Société Internationale de Sociologie-ko eta Revue Internationale de Sociologie aldizkariko sortzailea izan zen. Era berean, Estatu Kontseilari lanak bete zituen.
Perkins konderria (Nebraska)
Perkins konderria (Perkins County) Nebraskako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Grant da. 2010eko zentsuaren arabera 2,970 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Natrolemoynita
Natrolemoynita silikato motako minerala da.
Perkins konderria (Nebraska)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 2,970 pertsonetatik 2,943 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 95 dira. 10 beltzak edo afroamerikarrak. 3 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 5 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 1 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 8 pertsonek kokatzen zuten.
Natrolemoynita
Ezaugarriak
Natrolemoynita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Ordezkapen aromatiko nukleozale
Ordezkapen aromatiko nukleozalea ordezkapen-erreakzio bat da zeinetan nukleozale batek eraztun aromatiko bateko talde bat, haluro bat adibidez, desplazatzen duen
Gregorio Amunátegui Jordán
Gregorio Amunátegui Jordán (Santiago, 1901eko urtarrilaren 17a - 1981eko uztailaren 22a). Txileko politikari eta ingeniari liberala. Errepublikako diputatu eta senatari jardun zuen, 1937tik 1941era behe-ganberako presidentea izanez.
Gregorio Amunátegui Solar politikari eta Ana Luisa Jordán Swinburnen semea ere izan zen. Yolanda Valentina Prá Balmacedarekin ezkondu zen.
Jarduera profesionalak
Institutu Nazionalean ikasi zuen. Geroago Txileko Unibertsitatean sartu zen eta bertan ingeniari zibil lizentziatu zen 1923an, "Puente de concreto armado" ("Hormigoi armatuzko zubia") izeneko tesiarekin.
Dirección General de Servicios Eléctricos-en (1925 - 1928) jardun zuen bere lanbidea eta Amunátegui y Leonvendagar Eraikuntza Enpresako bazkidea izan zen ( 1926 - 1932 ). Gainera, La Agraria aseguru-etxeko, Sociedad Minera Inca de Oro elkarteko eta Sociedad de Abogados Calizos elkarteko zuzendaria izan zen.
San Gabriel eta La Placilla de Linares eta San Francisco de Mostazal ondasunak administratu zituen hurrenez hurren.
Ordezkapen aromatiko elektroizale
Ordezkapen aromatiko elektroizalea kimika organikoaren alorreko erreakzio-mota bat da zeinetan sistema aromatikoari lotutako atomo bat, hidrogenoa eskuarki, talde elektroizale batez ordezkatzen den. Oso erreakzio inportantea da bai industriaren alorretan eta baita laborategi-sintesietan ere. Berari esker talde funtzional asko txerta daitezke konposatu aromatikoetan.
Gregorio Amunátegui Jordán
Jarduera Politikoak
Alderdi Liberaleko militantea 1921az geroztik, bertako presidente nazional bihurtuz.
Diputatu aukeratua izan zen 1. Metropolitan Barrutian: Santiago (1933-1937), Ogasunaren batzorde iraunkorra integratuz. Barrutiko talde bereko diputatu berriro hautatua (1937 - 1941).
1940ko otsailean Senaturako hauteskunde osagarrietan parte hartu zuen, Cristóbal Sáenz Cerdak utzitako lanpostua betetzeko, Kanpo Arazoetako eta Merkataritzako ministro kargua hartu baitzuen. Hala ere, Rudecindo Ortega Mason erradikalak garaitu zuen, 22.619 lortu baitzituen 18.564 botoren aurka. Amunátegik lortu zituena.
Diputatuen Ganberako presidentea izan zen (1937 - 1941).
Senatari hautatu zuten Biobío, Malleco eta Cautín 8. probintziako taldean (1941 - 1949). Finantza eta Aurrekontu batzorde iraunkorreko kidea izan zen.
Berriz ere senatari hautatua da probintzia talde berak ( 1949 - 1957 ), eta presidentea jarraitu zuen izaten Ogasun eta Aurrekontu batzordean. Senatari izaten jarraitu zuen (1957 - 1965), aurreko batzorde berbera osatzen.
1964ko abuztuan bere komunitatetik dimisioa eman zuen, nahiz eta alderdiaren barruan kanporatzeaz hitz egin zen, Salvador Allende sozialistaren presidentetzarako kanpaina babesten amaitu zuenetik.
Ordezkapen aromatiko elektroizale
Hainbat adibide.
Halogenazio aromatikoak bromoa edo kloroa usatuz aril haluroak sortzen ditu katalizatzaile moduan burdin haluroak edo aluminio haluroak baliatuz. Konposatu nitroaromatikoak ere ordezkapen aromatiko elektroizalez sintetizatzen dira aziko nitrikoa eta azido sulfurikoa baliatuz. Azido sulfonikoaren sintesia bentzenoa azido sulfurikoz tratatuz egiten da. Friedel-Crafts erreakzio ezaguna ere adibideetako bat da.
Gregorio Amunátegui Jordán
Jarduera Politikoak
Hauteskundeetarako Auzitegi Kalifikatzailearen presidentea izan zen, 1963ko udal hauteskundeetan.
Brunei
Brunei, izen ofiziala Bruneiko Estatua, Bakearen Egoitza (Negara Brunei Darussalam, jawi alfabetoan: نڬارا بروني دارالسلام), Hego-ekialdeko Asiako estatu burujabea da, Borneo uhartearen iparraldeko kostaldean dagoena. Iparraldean Hego Txinako itsasoa du, eta Malaysiako Sarawak estatua gainerakoan (Sarawakek Brunei bitan banatzen du, gainera). 5.765 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2018an 442.400 biztanle zituen. Hiriburua Bandar Seri Begawan da.
Geografia
Hego-ekialdeko Asiaan dago, Borneo uhartearen iparraldeko itsasbazterrean. Mendebalde, hegoalde eta ekialdetik Malaysiako Sarawak estatuak inguratzen du, eta bitan zatitzen. Iparraldean 161 kilometroko kostaldea du Hego Txinako itsasoaren ertzean. Itsasaldea laua da, eta ekialdea menditsua; mendebaldea zelaia da, muinoalde batzuekin. Bukit Pagon (1.850 metro) da mendirik garaiena. Klima ekuatoriala dago, beroa eta euritsua.
Bertso jarri
Bertso jarri edo bertso-papera bertsolariek bat-batean kantatzen ez duen bertsoa da, gehienetan paperean idatzia. Izan ere, Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegian honela definituta daude bertsopaperak: «galerada moduko orrialde inprimatuak, herri mailako bertso sortak jendartera iritsarazteko paratuak». Edukiei dagokionez, bertsopaperek jasotzen dituztenak dira oroimenaz gain, gordetzeko diren bertsoak, Jendearen gogoa irabazteko biderik egokiena direlako.
Brunei
Historia
1984. urtean burujabetasuna lortu zuenez gero, Hassanal Bolkiah sultana izan da Bruneiko estatuburu eta gobernuburua. Errege-familiaren barneko liskarrak eta administrazio publikoan, armadan eta ekonomian atzerritarrek (Britainia Handiak eta Estatu Batuek batez ere) izan duten boterea izan dira azken urteetako historiaren ezaugarri nagusiak. Sultanak ez du onartu liberalizazio politikoa eta oso politika itxia eraman du aurrera, nahiz eta 1993az gero nolabaiteko zabaltzea ekarri zuten aldaketa txikiak izan ziren; harreman diplomatikoak sortu zituen Albania, Bulgaria, Costa Rica eta Myanmarekin; inbertsioak egin zituen Vietnamen eta Txinan; 1993an APEC elkartearen bileran parte hartu zuen (Asia-Ozeano Bareko Elkarte Ekonomikoa) eta GATT hitzarmena sinatu zuen. 1998an, sute handiak izan ziren Borneo uhartean, Indonesiaren lurraldean, eta Bruneiraino iritsitako keak kalte handiak eragin zituen eguneroko bizitzan.
Bertso jarri
Historia
Antonio Zavalak kokatzen du bertsopaperen jatorria XVIII mendean idazten ziren Gabon kantak motako eskuizkribuetan, hasieran kulturadun lagunek jasoak eta ondoren, abantailak ikusita, bertsozaleen artean zabalduta. Bertsopaper zaharrena Bilbon kokatu da, 1755. urtean. Adituek badute susmoa Bizenta Mogel izan zela horien egilea. Ondoren, XIX. mendean, eskolatzea gehiagorengana heldu zen neurrian, gero eta gizarte-geruza zabalagoetara hedatu zen irakurtzen eta idazten ikasteko ahalbidea, nahiz eta askotan neurri apalean. Ordu arte, ahoz baizik ez ziren zabaltzen bertsoak. Bertsopaperak aldaketa horren erakuskari garbia dira. Horrela, bertsolari agrafoei, kopiatzaile bat eskura izanik, beren ahozko sorkariari letra bidez zabaltzeko aukera eskainiko zaie.
Lamu uharteak
Lamu uharteak Kenya estatuan barne eta Somaliatik gertu dagoen uharte multzo bat da, Indiako ozeanoan. Uharte horien artean ezagunena Lamu da, Gizateriaren Ondare izendatua. Beste uharteak Pate, Manda, Kiwayu eta Toto Manda dira. Kiwayun Kiunga Itsas Erreserba Naturala dago. Mandan aireportu txiki bat dago.
Uharte hauetan aztarna arkeologiko interesgarriak daude, bereziki swahili kulturaren elementuak, esaterako Takwa eta Manda, Manda uhartean, Shanga Paten eta Shela Lamun. Uharteak, bestetik, mangladiz inguratuta daude eta aztarna arkeologiko horietara ailegatzeko itsasotik mangladien bitartez heldu behar da.
Txinatarrek uharte hauetan komertziatzen ibili ziren XV. mendearen inguruan. Ondorioz zenbait aztarna aurkitu da: portzelana antzeko objtuak, hilerri bat, herri baten aztarnak. Dena dela, deigarriena pertsona askoren itxura txinatarra da.
Bertso jarri
Historia
Bertsozale Elkarteak dioenez XIX. mendean, bereziki Karlistaldiei lotuta, garapen handia izan zuten. Bertso-guduak baino paperean errazagoa zen aldarriak banatzea, eta horrek bertso jarrien loraldia ekarri zuen. Garaiko bertsolari askok ez zekiten idazten, beraz industria txiki bat eratu zen bertsopaper idazle eta saltzaileen artean.
1963. urtean Euskaltzaindiak bertsopaper txapelketa bat antolatu zuen, ordurako ohitura zaharra zena berrindartzeko asmoz. Izan ere, gaur egun lehiaketagai bihurtu dira edo zenbait komunikabideetan zutabe gisa azaldu dira, ez lehen bezala, sail luzeetan.
Brunei
Historia
2019an, sultanak zigor kodea erreformatu eta xaria lege islamikoa ezarri zuen. Nazio Batuen Erakundeak eta hainbat eragilek gogor kritikatu zuten neurria.
Politika
Sultanerri konstituzionala da (konstituzioa 1959an sartu zen indarrean), eta sultanak du aginpide absolutua; bera da estatuburu eta gobernuburua, eta berak izendatzen ditu kargu politiko eta administratibo gehienak eta, oro har, agindu bidez gobernatzen du herrialdea. 2019an, xaria lege islamikoa ezarri zen.
Banaketa administratiboa
Lau barruti (daïra) eta 38 azpibarrutitan (mukim) banaturik dago.
Biztanleria
2018an 442.400 biztanle zituen. Adineka, honela dago banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak % 22,4 dira, 15-24 urte bitartekoak % 16,1, 25-54 urte bitartekoak % 47,2, 55-64 urte bitartekoak % 8,3, eta 65 urtetik gorakoak % 5,9. Bizi itxaropena 77,9 urtekoa da; 75,5 urtekoa gizonezkoena eta 80,4 urtekoa emakumezkoena (2020ko zenbatespenak). Hezkuntza doakoa da maila guztietan, baita bertako zein atzerriko unibertsitateetan ikasketak egiten dituztenentzat ere. Biztanle gehienak hiriburuan bizi dira.
Banaketa etnikoa
Gizatalde nagusiak malaysiarrak (% 65,7) eta txinatarrak (% 10,3) dira. .
Hizkuntzak
Malaysiera (ofiziala), ingelesa (harreman ofizialetarako erabiltzen dena) eta txinera dira hizkuntza nagusiak.
Erlijioa
Biztanleen % 78,8 musulmanak dira, % 8,7 kristauak, eta % 7,8 budistak (2011ko zenbatespena). .
Ekonomia
Oro har, aski herrialde aberatsa da, eta Asiako hego-ekialdeko estatuen artean bizi-maila altuena duena. Bertako eta atzerriko enpresen mende dago Bruneiko ekonomia, eta petrolioaren ustiapena da jarduera nagusia (petrolio-ekoizle handietakoa da). Petroliotik eta gas naturaletik ateratzen da barne produktu gordinaren % 65, gutxi gorabehera. Bruneiko sultana, Hassanal Bolkiah, munduko pertsonarik aberatsenetakoa da 2021. urteko sailkapenean; eta errege-etxe eta printzeen azpis-sailkapenean munduko bigarren aberatsena Tailandiako errege Maha Vajiralongkornen atzetik.
Dena dela, ekonomia-jarduerak ugaritzeko ahaleginak egiten ari da gobernua, petrolioaren gorabeheren mende baitago bestela herrialdea. Petrolioaren prezioen beherakadaren eta Asiako krisiaren eraginez, esaterako, Bruneiko ekonomiaren hazkundea oso murritza izan zen 1999an. Petrolioaz gainera, garrantzitsua da baso-ustiapena eta nekazaritza.
Turismo sustapena ere egiten da Brunei. Alor horretan Ulu Temburong parke nazionala nabarmentzen da, baso tropikal nahiko birjina gorde dena. Baso gehiago ikus daitezke Perdayan erreserban, eta mangle-basoak ere itsastertzean. Brunei ibaiaren ertzetan uraren gaiean eraikitako herrixkak ere turistiten bisitetarako prestatuta daude.
Isabella Santiago
Bizitza
Caracasen sortu zen 1991ko otsailaren 18an. Kreiban Carballo Santiago jaiotza-izenez, gizonezko gorputzarekin jaio arren, bere burua emakumetzat izan du txikitatik.
2014ko azaroaren 14an Pattayan urtero egiten den emakume transgeneroentzako Miss International Queen nazioarteko edertasun-lehiaketa irabazi zuen.
Belem Guerrero
Erreferentzia biografikoak
Kirol honetatik erretiratutakoan, belodromoetara itzultzea erabaki zuen, 2011an bere entrenatzailea hil ostean. Omenaldi moduko batean, munduko txapelketarako sailkatu nahi izan zuen. Bere lehen lehiaketa 2011an izan zen, Aguascalientesen, bere helburua munduko koparako sailkatzea zen.
Maila gorenera itzultzea zaletasun bat zela ziurtatu zuen Londreseko Olinpiar Jokoei uko eginez. Bere jarduera nagusia txirrindularitza eskola da eta hau, Mexikoko Estatuan sortu zuen. Hogei ume inguru entrenatzeko oinarriak barneratuta ditu, eta gero prestatzaile konpetenteago bat esku uzten ditu, aurrera egiten jarrai dezaten.
Instripu baten ondorioz elbarrituta gelditu zen eta lehiaketara itzultzeko bi urte pasatzeak ez zituzten bere aurreikuspenak bete. Hala ere, 2013an, Mexiko Hirian Panamerikar Txapelketa hasi baino astebete lehenago, antolatzaileek puntu-lasterketan parte hartzeko gonbidapena eskaini zioten, bere nazio titulua kontuan hartuta. Entrenamendu falta izan arren, Belem Guerrerok podiumeçaren oinean amaitzea lortu zuen lehiakide gazteagoen eta bere betiko arerio Maria Luisa Calleren aurrean huts eginez. Emaitzak asetzen badu ere, hautapenera itzultzea prestaketarik gabeko baldintzetan pentsaezina da.
Angeduc
Angeduc Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Angeduc udalerrian erroldatutako biztanleak 108 ziren. Familiak 44 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 55 lanean zeuden (33 gizon eta 22 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.