cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Castres
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2.684 komertzioetatik, 45 erauzte enpresak ziren, 49 janari enpresak ziren, 17 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 137 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 206 eraikuntza enpresak ziren, 813 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 54 garraio enpresak ziren, 130 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 51 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 122 finantziazio enpresak ziren, 127 higiezinen enpresak ziren, 324 zerbitzu enpresak ziren, 421 administrazio publikoko enpresak ziren eta 186 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 562 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 2 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoak, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 6 posta bulegoak, 24 banku bulegoak, 4 funerariak, 53 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 16 autoeskolak, 33 igeltseroak, 46 margolariak, 20 zurginak, 32 iturginak, 31 argiketariak, 13 eraikuntza enpresak, 69 ile apaindegiak, 13 albaitariak, 13 aldi baterako lan enpresak, 89 jatetxeak, 55 higiezinen agentziak, 9 tintoreriak eta 23 apaindegiak.
2000. urtean Castres udalerrian 163 nekazaritza-ustiategi zeuden, 3.402 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 tratamendu laburretarako ospitale, 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 4 psikiatriko, 2 urgentzia zentro, amatasun-klinika 1 bat, 7 osasun-zentro, 18 botika eta 4 anbulantzia zegoen.
2009an 9 haur-eskola, inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta 19 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Castres udalerrian 6 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 4 hezkuntza orokorreko lizeo eta 6 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 3.046 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 2.381 eta lizeo teknologikoetan 1.459.
Castres udalerrian 2 goi-mailako hezkuntza ez-unibertsitarioko zentroak zeuden, horietatik1 osasun-formakuntzako zentroa eta 1 bestelako formakuntzazentroa.unibertsitate-insituto bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Revens
Revens Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Revens udalerrian erroldatutako biztanleak 28 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 10 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 38 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 10 etxebizitza nagusietatik 7 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 1ek hiru zituen, 3 etxek lau zituzten eta 5 etxek bost zituzten. 7 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 17 ziren, horien artean 12 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 12 pertsona aktiboetatik 11 lanean zeuden (8 gizon eta 3 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 5 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aschbach (Alsazia)
Aschbach Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aschbach udalerrian erroldatutako biztanleak 679 ziren. Familiak 237 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 79 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 248 etxebizitza zeuden, 239 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 226 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 239 etxebizitza nagusietatik 203 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 35 etxek lau zituzten eta 172 etxek bost zituzten. 223 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 70 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 150 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 451 ziren, horien artean 363 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 363 pertsona aktiboetatik 341 lanean zeuden (193 gizon eta 148 emakume) eta 22 langabezian zeuden (6 gizon eta 16 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa eta 3 zurginak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Aschbach udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 363 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Euskal Herria eta Gaskoinia arteko muga
Mendebaldean, Atturri ibaiaren bokalean eta Bokale udalerrian hasi, eta ekialdean, Hiru Erregeen Mahaiean amaitzen da, Erronkaribarko Larrako mendigunea, Bearnoko Baretos harana eta Huescako probintziako Ansó ibarrako Zuriza haranaren arteko mugan.
Muga honen mendebaldeko ibilbidearen zatia, Lapurdiren iparraldekoa, Atturri ibaiak adierazten du. Euskal Herriaren aldetik Lapurdi eta Nafarroa Behereko iparraldeko mugak, Zuberoako iparraldeko eta ekialdeko mugak, eta Nafarroa Garaiko ipar-ekialdeko izkina barne hartzen du, eta Gaskonia aldetik, Landetako hegoaldeko muga eta Bearnoko mendebaldeko muga osoa. Bai, Ipar Euskal Herria eta Biarno lurraldea Pirinio Atlantikoak departamenduan daude eta 2016. urteaz geroztik Landekin batera hiruak Frantziako Akitania Berria eskualdean.
Hizkuntza eta kultura
Bestalde, geografikoki ere, euskaldunontzak Baiona, Biarritz edo Eskiula udalerriak Euskal Herria dauden bitartean, gaskoientzat udalerri horiek Gaskoinian eta Okzitanian daude.
John Candy
John Franklin Candy (Newmarket, Ontario, 1950eko urriaren 31 - Durango, Mexiko, 1994ko martxoaren 4a) kanadar aktore bat izan zen.
Berak antzeztutako film nabarmenen artean honakoak daude: 1941, Stripes, The Blues Brothers, Splash, Planes, Trains and Automobiles, Spaceballs, The Great Outdoors, Uncle Buck eta Cool Runnings filmak antzeztu izan zituen.
1994ean bihotzeko batek jota zendu zen.
Pachycephala rufogularis
Pachycephala rufogularis Pachycephala generoko animalia da. Hegaztien barruko Pachycephalidae familian sailkatua dago.
Champagne-Vigny
Champagne-Vigny Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champagne-Vigny udalerrian erroldatutako biztanleak 200 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 81 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 95etxeak ziren. 81 etxebizitza nagusietatik 68 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 48 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 103 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 103 pertsona aktiboetatik 96 lanean zeuden (54 gizon eta 42 emakume) eta 7 langabezian zeuden (2 gizon eta 5 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Champagne-Vigny udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 840 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Goi teknologia
Goi teknologia, azken teknologia edo goi-teknologia ere deitua, garapen-egoera aurreratuenean dagoen teknologia da, edo, besterik gabe, une horretan eskuragarri dagoen teknologia rik aurreratuena. Gaur egun goi-mailako teknologiatzat jotzen diren produktuek informatikako elektronika aurreratua erabiltzen dute askotan, baina bioteknologikoa k edo material berrienak ere badaude. Teknologia aurreratuenak abantaila asko ekar ditzake, baina arrisku eta desabantaila handiak ere baditu. Hori dela eta, askotan, espazioaren esplorazioa n edo eremu militar rean teknologia ziurtatua aukeratzen da, zaharragoa, baina fidagarriagoa eta, batzuetan, merkeagoa eta merke
Rondeletia bicolor
Rondeletia bicolor Rondeletia generoko animalia da. Arrainen barruko Rondeletiidae familian sailkatzen da.
Goi teknologia
agoa mantentzeko.
Goi teknologia, oro har, berrikuntza teknologikoa azpimarratzen duten sektore ekonomiko eta industrialei aplikatzen zaien terminoa da. Goi teknologiako industriek garrantzi handia dute ekonomia modernoan, eta, askotan, beste industria batzuek baino soldata askoz handiagoa izaten dute. Hazkunde ekonomiko handia izan du 1950 eko urtetik aurrera, nahiz eta askotan burbuila ekonomikoa k jasan izan dituen, batez ere mundua sare zabal batean sartu zenetik. Goi teknologiako enplegua manufaktura tik zerbitzu etara aldatu da azken urteotan.
Goi-teknologiako produktuetan kalitate handiko ordenagailuak egon daitezke adibidez; oso tresna ezagunak dira eta informatikaren muina osatzen dute. Ordenagailu rik gabeko informatika k ez luke zentzurik izango. Goi-mailako teknologiak tresna informatikoen hainbat gama nabarmen ditu. Tresna horiez gain, erloju konektatuak ere badaude, smartphoneak bezala Internet bidez konektatzeko aukera ematen dutenak.
Izenaren jatorria
Ez dago Goi teknologia izeneko teknika klase espezifikorik, kontzeptua denbora n zehar aldatzen delako, beraz, 1960 ko hamarkadan "Goi Teknologia" gisa iragartzen den produktu bat gaur egun Behe ​​Teknologia tzat har liteke, hau da, zerbait primitibotzat hartuko litzateke. Definizioari buruzko argitasun faltak marketin-sailak produktu berri eta berrienak Goi Teknologia izena deskribatzeko jarri da.
Goi-teknologiaren kontrakoa behe-teknologia da, teknologia sinpleari erreferentzia eginez, askotan tradizionala edo mekanikoa; adibidez, abako bat teknologia baxuko kalkulu-gailu bat da.
Erabiltzen diren eremuak
Goi teknologia eremu askotan erabil daiteke, baina hauek dira ohikoenak:
Ekonomia
Goi-teknologiak funtsezko zeregina du ekonomia n; izan ere, produkzio-prozesuetarako, batzuetan, azken teknologia behar izaten da, ekoizpen-aukeren muga ahalik eta handiena izan dadin. Azpimarratzekoa da mugaren barruan ekoizpeneko puntu "posibleak" direla; mugan, berriz, ekoizpeneko puntu "maximoak" dira, eta mugatik kanpo ezinezko puntuak dira, egungo teknologia dela eta.
Hemen puntu garrantzitsu batean sartzen da teknologia, horren araberakoa baita ekoiztu daitekeen kantitatea. Adibidez, urtez urte autoen ekoizpena handitu egin daiteke teknologia asko handitu delako, baita botilen ekoizpena ere. Teknologia n gertatzen den aldaketa bat ekoizpen-kurbaren mugimendua da; ezkerrarentzat bada, ekoizpena murriztu egiten da, eta eskuinarentzat bada, ekoizpena handitu egiten da; beraz, abangoardiako teknologia duenez, ahalik eta ekoizpen handiena aukeratuko da.
Son of the Pink Panther
Son of the Pink Panther (euskaraz Pantera Arrosaren Semea), 1993ko Blake Edwards estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. The Pink Panther saileko film bat da. Roberto Benigni, Herbert Lom, Debrah Farentino, Robert Davi, Shabana Azmi eta Claudia Cardinale aktoreek antzeztu zuten. Soinu banda Henry Mancinik konposatu zuen.
Argumentua
Frantzia, Yasmin Lugashko printzesa (Debrah Farentino) Nizako kostaldean bahitua izan da eta Charles Dreyfuss (Herbert Lom) komisariak kasuaren ardura jaso du. Ikerketa burutzeko komisariari laguntzaile bat bidali diote, bertakoa den Jacques Gambrelli (Roberto Benigni) gendarmea. Laister, Dreyfuss komisariak Gambrellik nahiko ezagunak zaizkion ezaugarri xelebre batzuk dituela jabetuko da.
Rolla (Missouri)
Rolla Missourieko hiri bat da. Phelps konderrian kokatua dago. 2010ean 19,559 biztanle zituen, 30.65 kilometro koadrotan banatuta.
Lichères-près-Aigremont
Lichères-près-Aigremont Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lichères-près-Aigremont udalerrian erroldatutako biztanleak 177 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 98 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 95 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 104 ziren, horien artean 87 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 87 pertsona aktiboetatik 83 lanean zeuden (43 gizon eta 40 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lichères-près-Aigremont udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 180,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.198 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 iturgina.
2000. urtean Lichères-près-Aigremont udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Qatar
Qatar (قطر, Qatar), izen ofiziala Qatarko Estatua (دولة قطر, Dawlat Qatar), Ekialde Hurbileko emirerri eta estatu burujabea da, Qatarko penintsula osoa hartzen duena Arabiar penintsula ko ipar-ekialdean eta Persiar golkoaren ertzean. Saudi Arabia mugakide bakarra du, hegoaldean, eta itsasarte batek Bahrain estatutik banatzen du. Luze-zabalean, 11.581 kilometro koadro ditu eta 2,6 milioi biztanle zituen 2017an. Hiriburua Doha da.
Monarkia absolutua da, Al Thani familiak gobernatua XIX. mende erdialdetik, eta harrezkero britainiar protektoratu pobre izatetik, perla arrantzan nabarmendua, estatu burujabe eta aberats izatera igaro da. Izan ere, petrolio eta gas naturalean aberatsa da, munduko hirugarren gas erreserba handienak baititu.
Bahrainen, Otomandar Inperioaren eta Erresuma Batuaren mende egon ondoan, estatu burujabe bihurtu zen 1971ko irailaren 3an. Hurbileko emirerri gehienak ez bezala, ez zen Arabiar Emirerri Batuen edo Saudi Arabiaren kide bihurtu. 1980ko hamarkadaren amaieran eta 1990ekoaren hasieran, Qatarko ekonomia ezinduta zegoen, petrolio irabaziak xurgatzen baitzituen Khalifa bin Hamad Al Thani emirrak, 1972tik agintean zegoena. 1995ean, haren seme Hamad bin Khalifa Al Thanik kargutik kendu zuen estatu-kolpe odol-isurigabean. 2001ean, Qatarrek aspaldiko muga arazoak konpondu zituen Bahrain eta Saudi Arabiarekin.
Mugak
Qatarko penintsula 180 kilometro luze da, eta tokirik zabalenean 56 kilometro ditu. Arabiako penintsularen ipar-ekialdean dago, ipar latitudeko 24° eta 27° artean, eta ekialdeko longitudeko 50° eta 52° artean. 350 kilometroko itsasertzak inguratzen du penintsula; hego-mendebaldean 87 kilometroko muga du Saudi Arabiarekin.
Eskualde naturalak
Mendebaldeko itsasertzean muinoak daude (40 metro garai), eta labar txikiak ekialdeko itsasertzaren iparreko muturrean, baina Qatarko lurraldearen gehiena basamortu laua da, harritsua eta hareatsua. Uharte txiki eta koralezko zerrenda asko daude Qatarren. Ez dago ibairik, eta lurpeko ura ez da edateko ona, mineral asko baitu. Hego-ekialdean Khawr al Udayd (“barneko itsasoa”) ikusgarria dago, hondarrezko dunez inguratutako Persiar golkoaren sartunea.
Mendebaldean Jebel Dukhan mendilerroa dago, Zikritetik Umm Baben barrena hegoaldeko mugara doazen kareharrizko mendiak; bertan dago herrialdeko gailurrik gorena: Qurayn Abu al Bawl (103 metro). Jebel Dukhan eskualdean daude Qatarko lehorreko petrolio zelai nagusiak. Gas natural hobiak, aldiz, itsasoan daude, ipar-mendebaldean.
Klima eta landaredia
Uda oso beroa (40 °C) eta hezea (%85) da Qatarren, eta negua, laburra, epela (10-20 °C) eta hezetasun txikiagokoa; neguko gauak hotzak izaten dira. Oso euri gutxi egiten du, 50-70 mm urtean. Qatarko lur sailen %1 baino ezin da landu; abere larreak ere oso gutxi dira. Landareak iparraldean daude bakarrik, itsas urari gatza kenduta ureztatzen diren lur sailetan; basamortuan, udaberriko euriak 150 landare mota lorarazten ditu.
Historia
XVI. mendean, portugaldarrek Ormuzko itsasartea hartu zuten, eta Maskat eta Bahrain geroago. 1517an, Qatar berenganatu, eta Persiar golkoko itsas-merkataritza kontrolatu zuten. 1538an portugaldarrak egotzirik, ondoko lau mendeetan otomandarren esku egon zen penintsula. Otomandarrek ez zieten turkiera inposatu biztanleei, eta hizkuntza horren erabilpena administraziora mugatu zen. XVII. mendean zehar, tribuen arteko gatazka bortitzak ugaritu ziren, lurraldeak kontrolatzeko asmoarekin. XIX. mendean britainiarrek esku hartzea erabaki zuten arte iraun zuten tribuen arteko borrokek.
Britainiarrentzat, Qatar eta Persiar golkoa kokaleku estrategikoak ziren Indiarako erdibidean. Baina, ehun urte geroago, petrolioa eta hidrokarburoak aurkitzean haien ikuspuntua aldatu zen. XIX. mendean zehar, britainiar enpresen garapen garaian, Al Khalifa familiak gobernatzen zuen Qatarren eta Bahrainen. Nahiz eta Qatar bahraindarren jabego legala izan, Doha eta Al Wakrah inguruko arrantzaleen herrixketan matxinatzen hasi ziren bahraindarren menderakuntzaren aurka. 1867an, khalifatarrek eraso egin eta qatartar matxinoak azpiratu zituzten. Baina, ekintza horrek 1820ko bahraindar-britainiar itun bat urratzen zuenez, protektoratuaren zaintza zuen Lewis Pelly koronela qatartarrekin batzartu zen 1868an; batzarrean Qatarren banaketa adostu zuten. Batzar horretan Dohako enpresaburu errespetatu batek parte hartu zuen: Muhammed Ben Thanik. Harrezkero, Al Thani familia da Qatarko errege-familia, oraindik agintean dagoena.
1916an, Qatarrek itun bat izenpetu zuen Britainia Handiarekin, eraso guztietatik babesteko; halaber, britainiarrek hartu zuten Qatarren kanpo harremanak zuzentzeko ardura. Bigarren Mundu Gerraren ostean, Britainiar Inperioa ahulduz joan zen, batez ere 1947an Indiak independentzia lortu ostean. 1961ean, Erresuma Batuak Kuwaiten independentzia onartu zuten. Zazpi urte geroago, ofizialki iragarri zuen gudarostea Persiako golkotik joanen zela. Orduan, Qatar, Bahrain eta beste emirerri batzuek bildu eta Arabiar Emirerri Batuak osatzea erabaki zuten. Geroago Qatarrek elkartetik kanpo geratzea erabaki zuen.
1981. urteaz geroztik, Golkoko Kooperazio Kontseiluko kidea da Qatar, Bahrain, Kuwait, Arabiar Emirerri Batuak eta Saudi Arabiarekin batera. Erakunde horrek lurralde horretako hainbat alderdi koordinatzen ditu, hala nola politika, ekonomia, gizartea, kultura eta gudarostea. 1986an, Qatar eta Bahrainen artean liskarrak sortu ziren Fasht ad-Dibal uharte artifiziala zela-eta. Baina Kooperazio Kontseiluak bake hitzarmen bat izenpetzera bultzatu zituen bi herrialdeak.
1991n, Irakek Kuwait hartu zuenean, Golkoko Kooperazio Kontseiluak Jordaniari eta Palestinaren Askapenerako Erakundeari laguntza kentzea erabaki zuen. Urte horretan bertan, Egipto eta Siriako Kanpo ministroak eta Kooperazio Kontseiluko kideek hitzarmen bat izenpetu zuten Estatu Batuekin eskualde hartako segurtasuna zaintzeko. Golkoko Gerran Kuwait eta Saudi Arabiako petrolio putzuetan izan ziren suteek ke laino izugarriak eragin zituzten Qatarko zeruan. Kutsadurak euri azidoa ekarri zuen, gainera. Urte berean, 53 lagunek, gobernuko funtzionarioak batzuk, hauteskunde libreak egiteko eskatu zioten Qatarko emirrari. Eskakizun horren ondorioz, zenbait lagun atxilotu zituzten, nahiz eta hilabete gutxira aske utzi.
1995ean, Hamad bin Khalifa Al Thani printze oinordekoak aita aginpidetik kendu eta bere burua izendatu zuen Qatarko emir. Emir berriak agindu zuen saiatuko zela Saudi Arabia eta Bahrainekin zituen liskarrak konpontzen. 1996an, azkenik, Qatar eta Saudi Arabiak beren lurralde arazoak konpondu zituzten eta, 1997an, Qatarek hitzarmen bat izenpetu zuen Bahrainekin. 1996an sortu zuen Qatarko dinastiak Al Jazeera satelite bidezko arabierazko telebista katea, herrialde arabiarretan geroztik zabalkunde handia izan duena. 2022an, Qatarren egitekoa da Munduko Futbol Txapelketa eta, bertako instalazioak eta eraikinak altxatu eta prestatzeko, Asia Hegoaldeko eta Filipinetako milaka etorkin baliatu dira laneskurako. Eraikuntzako lan baldintza prekarioen ondorioz, kalkulatu da 6.750 langile hil direla 2021 baino lehen 2010ean Qatarrek mundu txapelketa eskuratu zuenetik.
Politika
Qatar independentea da 1971z geroztik, britainiarren babesgoa bukatu zenetik, hain zuzen. 1970. urteko behin-behineko konstituzioaren arabera, emirra da estatuburua eta ministro batzordearen ardura duena; aholku-batzorde bat ere bada, emirrak bere senideen artean hautatzen dituen 30 kidez osatua. Qatarko legediak Islama du oinarri. Alderdi politikoak debekatuta daude. Hezkuntza doan eta nahitaezkoa da.
Biztanleria
2017 hasieran Qatarrek 2,6 milioi biztanle zituen. Adinez, biztanleria honela banatzen da: 0-14 urte bitartekoak % 12,6 dira; 15-24 urte bitartekoak, % 12,3; 25-54 urte bitartekoak, % 70,6; 55-64 urte bitartekoak, % 3,4; eta 65 urtetik gorakoak, % 1. Bizi itxaropena 78,9 urtekoa da: 76,8 urtekoa gizonezkoena eta 81 urtekoa emakumezkoena (2017ko zenbatespenak). Azken urteotan, ehunka mila lagun joan dira Asiako herrialde batzuetatik —India, Pakistan eta Filipinetatik gehienbat— Qatarrera lanera; horietako asko gizakiekin trafikatzen duten mafien mendean daude, eta herrialde izugarri aberats horren eraikitze lanetan dihardute.
Banaketa etnikoa
Petrolio hobiak 1949an ustiatzen hasi aurretik, beduino nomaden talde gutxi batzuk baizik ez ziren bizi Qatarren. Gaur egun biztanleriaren % 11,6 besterik ez dira jatorriz qatartarrak. % 60 Hegoaldeko Asiatiko etorkinak dira, India (% 25), Nepal (% 13,5), Bangladesh (% 10,8), Sri Lanka (% 5,6) eta Pakistangoak (% 4,8); Filipinetakoak % 10 dira, Egiptokoak % 8,6, Siriakoak % 2,2 eta Sudangoak % 2,1.
Hizkuntzak
Arabiera hizkuntza ofiziala da eta ingelesa bigarren hizkuntza gisa erabiltzen da.
Erlijioa
Islama erlijio ofiziala da, eta qatartar gehienak musulman suniak dira, wahhabi sektakoak, eta % 5-15 bitartean xiiak. Hala ere, Qatar ez da Saudi Arabia bezain zorrotza doktrinaren betebeharrei dagokionez. Herrialdeko biztanle guztiak kontuan harturik, berriz, musulmanak % 67,7 dira, kristauak % 13,8, hinduistak % 13,8, eta budistak % 3,1.
Ekonomia
Qatarko ekonomiaren egoera Persiar golkoko gainerako herrien oso antzekoa da, eta petrolioaren eta gas naturalaren ustiapena du oinarri. Qatarren gaur egungo erronka nagusia petrolioak dakarren aberastasuna inbertitzean datza, petrolioaren ustiapenaren mendean ez geratzeko eta haren ordezko industria sortu ahal izateko. Izan ere, 1980ko petrolioaren krisiaren ondorioz, Qatar berehala jabetu zen arrisku handikoa zela petrolioaren horrenbesteko mendekotasuna.
Hala, 1989. urtetik aurrera industria indartzen saiatu zen (petrolio findegiak, petrokimika, gas naturala, siderurgia). Petrolioaren industria atzerriko konpainien eskuetan egon zen harik eta 1970. urtean estatua haien jabe egin zen arte. Petrolio hobi gehienak Dukhanen, eta itsasoan, Halul uharte inguruan, daude. Musaiden daude esportaziorako portua eta Qatarko industria nagusiak: findegia eta petroliotik eratorritako gaiak, porlangintza, altzairugintza, eta gas naturala urtzeko lantegia.
Abere hazkuntzak eta arrantzak (perlak) garrantzi gutxi dute. Nekazaritzan aurreramendu handia egin da, eta itsas urari gatza kenduta ureztatzen diren lur sailetan barazkiak eta fruitu arbolak landatzen dira. Herrialdeak ekoizten duen petrolioaren %90, gas natural likidotua, eta altzairu eta barazki gutxi esportatzen ditu, eta makinak, garraio hornidura, gai landuak, janaria, abereak, eta kimika gaiak inportatzen ditu. Txina, Japonia, Hego Korea, India eta Estatu Batuekin ditu Merkataritza harreman gehien. Esportazioak inportazioak halako bi dira.
Kultura
Qatarko biztanleek oraindik bizirik dirauten beduinoen ohitura asko betetzen dituzte. Gizonek abah delakoa jazten dute; emakumeak gutxitan agertzen dira jendaurrean, betiere musu errezel beltza jantzia eta aurpegia estalia dutela. Hala ere, Qatarko puritanismo estuan atzerritar langileek badute eraginik.
Kirola
XXI. mendean, txirrindularitza heldu da herrialdera. 2002. urtean egin zen Qatarreko Tourreko lehen ekitaldia eta ASO enpresak antolatu zuen. Denboraldi hasieran, otsailean, egiten zen 6 etapako itzuli erakargarria zen. 2016. urteko abenduan, eta arazo ekonomikoengatik, itzulia desagertu zen.
Xabier Larena
Francisco Javier "Xabier" Larena Martínez (Santurtzi, ) bizkaitar politikari ohi eta irakaslea da. ETArekin harreman zuelakoan 1969an atxilotu eta Burgosko prozesuan heriotza zigorra jaso zuen. 1977ko amnistia eta gero Belgikan erbesteratu zen. Itzultzean Euskadiko Ezkerraren zerrendetan zinegotzia izan zen jaioterriko udalean.
Aura (mitologia)
Antzinaro klasikoan, Aura (Αὔρα edo Αὔρη) brisaren jainkosa eta titan bat izan zen. Peribea ozeanidearen eta Lelanto titanaren alaba, haizea bezain azkarra zen. Aurak Artemisaren kideekin ehizatzen zuen. Dioniso Auraz maitemindu zen baina alferrik saiatu zen lasterka harrapatzen. Aurak, berak baino arinago izanda, beti lortzen zuen ihes egitea, harik eta Afroditak, jainkoaren eskaerari erantzunez, erotu zuen arte. Honela, Dionisori errenditu zen, eta bi seme izan zituen berarekin, bikiak zirenak. Bere eromenean, Aurak, bat hil zuen, eta, ondoren, bere burua Sangario ibaira bota zuen. Orduan, Zeusek Aura iturri bihurtu zuen. Bikietako bat Jako izan zen. Artemisak garaiz salbatu zuen Jako, Dionisori sagaratuko ziona.
Acantopsis spectabilis
Acantopsis spectabilis Acantopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Indiako egutegi nazionala
Indiako egutegi nazionala edo Shaka Samvat Indiako egutegi ofiziala da.
Urteak zenbatzeko Saka Era, 78an hasten dena, erabiltzen dute, persiar egutegiaren modukoa izanik.
Gutai taldea
Gutai taldea, akziozko artea edo happening-a egiten zuten artista japonesen taldea izan zen. 1955. urtean sortu zen Kansai inguruan (Kyōto, Ōsaka, Kōbe). Bere kide nagusienak, Jirō Yoshihara, Sadamasa Motonaga, Shozo Shimamoto, Saburō Murakami, Katsuō Shiraga, Seichi Sato, Akira Ganayama eta Atsuko Tanaka izan ziren.
Gutai taldea Bigarren Mundu Gerrako esperientzia izugarriaren ondoren jaio zen. Kontsumismo kapitalista baztertu zuten, ekintza ironikoekin, tentsio sentimenduarekin eta ezkutuko agresibitatearekin (objektuen haustura, kearekin ekintzak, eta abar). Taldeak, Fluxus, Joseph Beuys eta Wolf Vostell bezalako artistengan eragina izan zuen.
Taldeko partaideek, esperientzia berriak sortaraztearen alde esfortzu handiak egin zituzten, artearen eta bizitzaren arteko mugak desegiteko.
Lehenengo egindako esperimentuek, Kazuo Shiragaren pintura kaligrafikoak (mihise inguruan egindako pintura aztarnak), Pollock edo arte informalaren keinuzko abstrakzioak gogoraraziko dizkigute. Gero, perfonmance-en, instalazioen eta bideoen enfasiarekin jarraitu zuten.
Taldea giro multimedial, performatiko eta antzerki ekintzetan bilduta zegoen.
Gutai artistek, pintura abstraktuan, estilo garaikideagoetatik haratago doazen formak asmatu zituzten. Esaterako, koadro zehatzagoak egiten eta hauen esanahi adierazgarriak ezabatzen, baita lehengaizko materiak gehituz; denbora eta espazioa artearen material moduan sailkatuz.
Beste alde batetik, argiekiko eta giza formekiko interesak gailurra ikutzera eraman zituzten taldekideak.
Gutaiko artistak, Fluxus mugimenduko formakuntzan eragina izatera iritsi ziren. Happening, performance eta arte kontzeptualaren aintzindari izan ziren. Bestalde, Nam June Paik, Wof Vostell eta Joseph Beuysen lanetan inspiratutako, eta gaur egun instalazio deituriko obrak sortu zituzten. Gainera, 1960ko hamarkadan “arte povera”-ko aitzindari moduan izendatuak izan ziren askotan.
Jatorria
Gutai-k gorpuzte edo pertsonifikazio esan nahi du. “Gu”, erreminta, neurri, zerbait egiteko modua, eta “tai”, gorputza. Gerraoste japoniarreko artisten kolektiborik garrantzitsuenetariko bat izan zen, eta era berean, mendebaldean hain gutxi esploratu den taldea.
1945ean sortu zuen Yoshihara Jiro artista eta maisuak. "Egin inork ez duena egin” leloa izan zuen gidari, 18 urtetan parte hartu zuten bi belaunaldiak bultzatu zituen ezarritako mugak apurtzera.
Gutai taldearen manifestua
1956ko abenduan Yoshiharak Gutai taldearen manifestua idatzi zuen.
Manifestuan egiaztatzen den bezala, Gutaiko artearen asmoa “abstrakziotik haratago joatea” eta sormen puruarekin jarraitzea da. Horrez gain, manifestuak azpimarratzen du arteak ez duela materia aldatzen. Materia eta espirituaren arteko elkarrekintzaz hitz egiten du.
Manifestuak taldearen kezken artean, gauzak hondatzen diren momentuko edertasun horrekiko lilura adierazten du. Kalte edo suntsipen horren prozesua
material edo objektu baten barneko bizitzaren ordezkari moduan ospatzen da.
Gutai taldearen helburua, giza gaitasunak eta materialen ondasunak bat-egitean espazio abstraktua ulertzea da.
Manifestuak artelan askori egiten die erreferentzia Gutai taldea badena eta ez dena azaltzeko. Manifestuak zehazten duen bezala, Gutai arteak esperimentazioarekin du zerikusia. Ongietorria ematen dio edozein ekintza motari; objektu zein soinuei. Gutai arteak ez du araurik.
Metodoa
Gutai taldearen arte metodoak ezaugarritzen du, nahiz eta bertako artista bakoitzak metodo ezberdinak erabili. Sorkuntza prozesua oso funtsezkoa da osotasunaren esanahirako. Gorputzen arteko elkarrekintzak desberdintzen du Gutai artea beste mugimenduetatik. Gorputza funtsezkoa zen, hala ere, gorputzak ez zuen izatez materialekiko lehentasunik. Materialarekin kolaborazio-lana egiten du gorputzak.
Gutai arteak pintura, filma, argia, soinua, etekin eta ohikoak ez diren beste material batzuk sartu ditu.
Aurrekaririk gabeko arte bat sortzearen ahaleginetan, Gutaiko artista askok artearen mugei erronka egiten zieten materialekin esperimentatu zuten. Artea egiteko metodoari aurre egiten zioten artistetako batzuk izan ziren hauek: Saburo Murakami (bere gorputzarekin papera sastu zuena), Atsuko Tanaka (modu eskematiko batean alarmak eta bonbillaz eginiko soineko bat konektatu zuena) eta Shozo Shimamoto (pintura kanoietatik eta pinturazko botilak leku altu batetik jaurti zituena) izan ziren.
Gutai artea sortzeko erabili zituzten baliabideek ez zuten murrizketarik izan.
Perfonmance-ak eta Gutai musika
Gutai taldeak 1957 eta 1958an emaniko bi performance emanaldi izan ziren, hurrenez hurren. Zuzeneko lehen emanaldian zehar, Kanayamak lerro gorri eta beltzak margotu zituen globo handi batean. Ondoren, globo hau poliki-poliki puztez joan zen eskultura abstraktu bihurtu zen ate. Puxika hori leku horretan geldi zegoela, biratzen joan zen argiekin kolorea aldatzen zitzaion bitartean. Momentu horretan globoa moztu eta hautsi egin zen jatorrizko egoerara itzuli arte. Shinamamotok musika “monotonoa” konposatu zuen (Gutai taldearen hainbat egoeretan erabili zutena), eta globoa puzten zen bitartean jarri zuten bere pieza hau.
Mail art
Gutai taldeko artistek, urte berriko postalak erabili zituzten posta-arterako. Postal horiek zoriontzeko txartelak besterik ez ziren. Tradiziozko esanahia dute eta interakzio sozial-erritualista moduan balio dute. Horrez gain, ohiko bizigabekoari espiritua ematearen Gutai taldearen ematearen helburua islatzen dute, Gutai taldearen ohiko bidea jorratuz. Motonaga Sadamasak 1965ean Yamazakiri lehenengo Gutai postala bidali zion. Txartelak pigmentu berdeak, urdinak, gorriak, horiak eta beltzak zituen, geroago zikinduak izango zirenak markak animatzeko. Postalak pinturei bizitza eman zieten eta denborari eta espazioari dagokion pinturaren mugak bultzatu zituen. Gainera, esposizioko espazioen mugak zabaldu zituen (Gutai taldearen beste helburuetako bat izan zena).Dick Higgins-ek adierazten duen moduan, “Denbora pieza batean sartzeko bi modu daude: aurkezpen batean bihurtu edo poliki-poliki ezagutzera eraman, postalaren bidez".
Gutai artearen hamaikagarren erakusketan, bisitariek hamar yen ordaindu ahal izan zuten Gutai txartelen kaxa bat eskuratzeko. Kaxa horren barruan Gutai taldekide baten postal bat zegoen. Guzti hau ikuskizun moduan gauzatu zen, ez kontsumismo moduan, eta irabazi zuten dirua behar ekonomikoak dituzten umeentzako erakunde batera bidali zuten. Horrek piztu zuen postala oparitzat hartzeko ideia.
Kritika
Gutai-ren lehen agerpena Amerikan 1958an izan zen Martha Jackson Galerian, eta kritika ugari jaso zituen Jackson Pollock-en artea imitatzen esan baitzuen. Hala ere, Gutaik ez zuen Pollok-en artea kopiatu, behar zuen inspirazioa hartu zuen askatasunaren arazoa agertzeko Japoniako Mundu Gerraren ondoren. Yoshiharak Pollock saritu zuen bizirik dagoen Ameriketako margolari onena izendatuz, eta bere originaltasun purua eta askatasunaren interpretazio konkretua miretsi zuen. Yoshiharak Pollockekin partekatu zuen ideia hau: natura pertsonifikatzea arte errepresentazionalaren kontrako desioa. Yoshiharak Pollocken alor estetiko berean egotea onartu zuen,baina, hala ere, bestelako arte bat sortzen saiatu zen gogor. Artista japoniarrek mendebaldeko artistak jarraitzeko joera dutenaren supozizioa jarraituz, Yoshiharak Gutai artistei arte estilo oso desberdindua sortzeko eskatu zien.
Yoshiharak salaketak sahiesteko asmoarekin, bere ikasleei liburutegian ikasarazten zien arte garaikidearen joerak, gero beraien lana arte-zentru ofizialeko lanekin bateratzeko.
Gutai proiektua, prozesu gorpuztuetatik sorturikoa zenak, Jackson Pollocken tantazko margolanetan inspirazioa aurkitu arren, kontzeptu horiek zabaldu eta drastikoki aldatu zituen. Gainbegirada bizkor batekin, Gutairen lehendabiziko margolanek Jackson Pollock-en tantazko margolanen itxura izan ahal dute, baina ikuspegi eta metodoak guztiz ezberdinak ziren. Jackson Pollockekin konparatzen baldin bada 7 zenbakia Sumi Yasuoren lanarekin, Pollock-ek nahita erabiltzen ditu muga lerrozuzenak. Bestalde, Yasuo-k “ basati zuhurtzia gabe” eta margoa txipristinduz lan egiten du. Gutai dadaista ere deitu zen, eta honela mintzatu zen “batzuetan, lehen gainbegiradan, dadaismoarekin konparatu eta nahasten gaituzte, eta geure buruaren lorpenak dadaismoari guztiz errekonozitzen dizkiogu. Baina ezberdin pentsatzen dugu, dadaismoak ez bezala, gure lana ikerketaren eta materiala bizitzara ekartzearen posibilitatearen ondorioa da.” Gutai-n aditua den Fergus McCaffreyk esan zuen, “ Shiraga eta beste hainbat Gutai Arte Elkarteko kideen lanak bigarren belaunaldiko Espresionismo Abstraktuaren eratorritzat hartu zituzten 1958an Martha Jackson Galerian, New Yorken aurkeztu zirenean, eta oker ikaragarri hori ez da zuzendu orain dela gutxi arte.
Jiro Yoshiharak genero berri bat sortzea bilatu zuen, sailkapenetik haratago zegoena, benetako originaltasunaren bila, izandako kritiken gainetik.
Influentzia
Yoshihara eta Shimamotoekin batera, Gutai taldeko kideak Takesada Matsutani, Sadamasa Motonaga, Sadamasa Motonaga, Atsuko Tanaka, Akira Kanayama eta beste batzuk izan ziren. Fluxus mugimenduak eragin handia izan zuen talde eta artista hauen hezitze momentuan. Taldeak Europako zenbait artistekin harremana izango du (batez ere Frantsesekin). Georges Mathieu eta Michel Tapié bezalako arte kristikariekin, esaterako. Horiek sustatu zuten Gutairen artea Europan.
Politika
Gutai taldeak mezu politiko oso garrantzitsua zeukan. Japoniako historian aurrez egon ez zena egiten saiatu ziren. 1950ean Japoniako arte modernoan Errealismo soziala zen gai nagusi. Denbora horretan abstrakzioa findu zen (bereziki, Nihongan). Abstrakzioaren monotonia horri ihes egiteko nahia nabarmena zen. Jiro Yoshiharak, Gutaiko kide gaztea zenak, zapalkuntza artistiko / politiko horri ihes egitera bultzatu zituen taldeko beste kideak, banakotasuna bilatuz eta zapalkuntzari aurre eginez.
Ekarpen artistiko garrantzitsu zenbait
Gutai taldeak, erakusketa terminoaren definizioak zalantzan jarri zituen, erakusketak kaletara ateraz eta partaidetza desberdinetako jendea erakarriz.
Arte ekimen esanguratsuak
Sadamasa Motonagak, Kea izeneko lana egin zuen, kezko makina batzuk instalatu zituen eta palanka batzuk eragiten, makina hauek mugitzen zituen. Bere asmoa bonba atomikoari erreferentzia egitea izan zen. Beste hainbat akzio ere egin zituen plastikozko hodiak esaterako, ura eta argia erabiliz. Izugarrizko efektu bisualak sortuko zituen honekin.
Shozo Shimamoto, Nasa honen gainetik- en egilea da. Margotzearen ekintzan, Pollocken keinuena imitatzen du, kristalezko ontziekin eta lurrean puskatutako pinturarekin. Saburo Murakamik, Biomboak zeharkatzearen ekintza egin zuen. Sabaitik zintzilikatutako papel bilgarrizko lau angeluko egitura bat, gero bertan botatzen zena. Katsuo Shiragak, hankekin margotzen zuen. Hanka margotuekin, paperezko euskarri baten gaiean dantza egiten zuen, Yves Kleinen antropometrien eraginarekin. Buztinera bueltan, buztinean biluzik murgiltzen da, buztinarekin nahasi arte, heriotzari aipamena eginez. Performance an oinarritutako Gutai taldearen obrak, informalismoa eta painting ekintzak zabaldu zituzten, astintze erritualen ekintzetan transformatu arte.
Erakusketa esanguratsuak
Gutai taldearen lehen erakusketa Uztailean izan zen, Yoshiraren eskutik egina: "The Experimental Outdoor Modern Art Exhibition to Challenge the Burning Midsummer Sun". Hau, Ashiyako parke publiko batean bi astez hogeita lau orduko erakusketa izan zen, aire zabalean aurkeztu zena. Zuhaitzetatik zintzilikatutako berrogeita hamar bat metroko koadro bat, argiztatutako eskulturak gauez distiratzen zutenak eta lurrean zutik zegoen nylonezko arrosa beroa. "Esperimentua" izenez iragarri zuen taldeak artea gela itxitetatik atera beharra zegoela, lanak eguzki, haize eta euri naturalaren indarrez erakutsi behar zirela. 1970eko martxoakren15ean eta irailaren 13an, Japoniako Expo '70ean Gutai taldeak arte mugimendu nabarmena egin zuen, azkeneko agerraldi garrantzitsuenetariko bat izan zen hau. 70eko Expo horietan zehar, taldearen antzezpen batzuk globo erraldoiak izan ziren, eta gizonak ere azalduko dira burbuila-zapalduen kamioietan flotatzen.
Ferdinand Corrèges
Ferdinand Corrèges —okzitaniera arautuan Corrèjas — (Baiona, Lapurdi, 1844 – 1904) margolaria eta marrazkilaria izan zen. Haren aita François Corrègesek ere margotzea zuen zaletasun.
Ikasketak
1865etik aurrera Pariseko Arte Ederretako Eskolako arkitekturako sekzioan ikasi zuen baina hiri honetan ez zuen denbora luzea eman eta Baionara itzuli zen.
Bizilekua, bidaiak
Santizpirituko itsasontzigile baten semea eta Baiona Handiko rua Major (rue Mayou, egun rue d'Espagne) kalean jaioa, ia bizitza osoa Lapurdiko hiri nagusian eman zuen. Euskal Herriko eta Gaskoniako paisaietan topatu zuen bere inspirazio artistikoaren oinarria.
Hala ere bidaia bi burutu zituen 1895ean; lehenean Gaztelako Burgos, El Escorial, Toledo eta Madril bisitatu zituen, bigarrenean Italiako Milan, Florentzia, Venezia, Erroma eta Napoli. Zenbait artelan egin zuen bidaietan oinarrituta.
Artelanak
Bere burua margolari gisa aurkezten bazuen ere, arlo horretan ez zen gehiegi nabarmendu; batez ere bere ilustrazio figuratibo etnografiko edota historikoengatik da nabarmena.
Ferdinand Corrègesen obra nagusiak hauexek dira, dataren arabera sailkatuak:
Tokiko engaiamendua
Ikusten denez bere ekoizpen artistikoa batez ere bere ingurumarian fokalizatu zen: Baiona jaioterria (uzta bereziki oparoa), Ipar Euskal Herriko hiru herrialdeetako hainbeste txoko, Hondarribia eta Okzitaniako bazterrik hurbilenak. Berarekin kolaboratu zutenak (O'Shea biarriztarra, Ducéré baionesa) ere erreferentziak ziren Ipar Euskal Herriko arkitekturan eta Lapurdiko hiriburuaren historiagintzan hurrenez hurren. Ducérérekin egin zuen Bayonne historique et pittoresque 1962an Euskal Museoak eta Baionako Bibliotekak antolatu zuen erakusketa baten izena ere izan zen, biak gogoratzeko helburuaz egin zelako; gainera, erakusketaren ondorioa Association des amis du Vieux Bayonne elkartearen sorrera ere izan zen.
1902tik aurrera Société des Amis des Arts de Bayonne-Biarritz elkartearen administrazio-kontseiluko kidea izan zen. Ekimen filantropikoetan gastatu zuen bere egoera ekonomiko onak permititu zion diru kopurua.
Baionako Herriko Etxeak karrika bat dedikatu dio, Doneztebeko ordokiko Sainsontan auzoan.
Garra naganensis
Garra naganensis Garra generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Aura
Aura izan daiteke:
1996ko Europako Eskrima Txapelketa
1996ko Europako Eskrima Txapelketa Europako Eskrima Txapelketaren 9. edizioa izan zen. 1996an ospatu zen Europako Eskrima Konfederakuntza eta Frantziako Eskrima Federakuntzaren artean antolatuta.
Roscoe (Missouri)
Roscoe Missourieko herrixka bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 124 biztanle zituen, 3.95 kilometro koadrotan banatuta.
John Davis (esploratzailea)
John Davis (Sandridge, Devonshire, c. 1550 - Malakako itsasartea, ) itsasgizon ingelesa izan zen. Hiru bidaldi behar izan zituen bere izena daraman itsasartea 1587. urtean aurkitu arte. Falkland (Malvinak) uharteak ere aurkitzeko. Thomas Cavendish itsasgizonari Hegoaldeko itsasoetarako bidaia batean lagundu ondoren (1591-1592), Sortaldeko Indietarako beste bidaia batean hil egin zuten. Munduko deskribapen hidrografikoa ezagutarazi zuen 1595. urtean. Urte berean asmatu zuen eguzkiak itsasoarekiko duen altuera neurtzeko tresna. Iparraldeko itsasoetarako eginiko bidaien gorabeherak 1600. urtean argitaratu zuen liburu batean utzi zituen idatzita.
Karburozko lanpara
Karburozko lanpara gas bidezko argiztapen gailua da. Gailuari esker, kaltzio karburoaren (CaC 2) eta uraren arteko erreakzio kimiko exotermikoan sortzen den azetileno gasaren (C2H2) piztearekin sortutako sugar oso distiratsua lortzen da. Lanparak bi erreaktiboz kargatutako bi konpartimentuz (ura goikoan eta kaltzio karburoa behean) osatuta dago. Erregulazio-elementu batek (oro har txorrota bat) karburoari ur kantitate txikiak gehitzea ahalbidetzen du modu kontrolatuan, islatzaile paraboliko batez hornitu daitekeen pita batean erretzen den azetileno gasa sortuz.
Modelo tradizionalek pita dute, islatzaile batekin edo gabe, gailuari berari lotuta.
Juan Moscoso del Prado
Juan Moscoso del Prado Hernández (Iruñea, ) nafar politikaria da. PSNko kidea, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan ikasi zuen. 2004 eta 2015 artean, diputatua izan zen.
Bellefontaine (Oise Harana)
Bellefontaine Frantziako udalerria da, Val-d'Oise departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bellefontaine udalerrian erroldatutako biztanleak 464 ziren. Familiak 155 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 19 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 66 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: