cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Urushiol
Ezaugarriak
Urushiol bere forma puruan likido hori-zurbila da, 0,968 g pisu espezifikoa eta irakite-puntua 200 °C (392 °F) dituena. Eter dietilikoan, azetonan, etanolan, karbono tetrakloruroan eta bentzenoan disolbagarria da. Urushiola estuki lotuta dauden hainbat konposatu organikoren nahasketa da. Bakoitza, 15 edo 17 karbono atomo dituen hidrokarburo kate batekin 3 posizioan ordezkatutako katekol konposatu kimiko batez osatuta dago. Hidrokarburo taldea asea edo insaturatua egon daiteke. Nahasketaren osaera zehatza aldatu egiten da landarearen iturriaren arabera. Mendebaldeko harizti pozoitsuen urushiolak C17 albo-kateak dituzten katekol konposatu kimikoak dauzkate; batez ere, huntz pozoitsua eta sumak pozoitsuak, gehienbat, C15 alboko kateak dituzten katekolak dituzte.
Ugo Colombo
Ugo Colombo (San Giorgio su Legnano, 1940ko otsailaren 22a - Pontremoli, 2019ko urriaren 10a), txirrindulari italiarra izan zen.
Editorial
Motak
Funtzio sozialaren arabera:
Urushiol
Ezaugarriak
Urushiol eta antzeko landareen pozoia izerdiaren barruan dagoen oleoerretxina da, eta landarea lesionatu ondoren, edo udazkenean beranduago, izerdia haren gainazalera isurtzen da; tenperatura eta hezetasun baldintza jakin batzuetan, urushiola beltza bihurtzen da laka oxigenoarekin kontaktuan egon ondoren. Urushi-laka oso egonkorra da. Alkali, azido eta alkoholaren asaldurak, jasateko gai da, eta 300 °C-tik gorako tenperaturak ere jasaten ditu. Hala ere, eguzkiak eta beste iturri batzuetako UV izpiek laka degrada dezakete.
Ugo Colombo
Palmaresa
1965
Editorial
Editorial baten egitura
Editoriala egiteko erabil daitezkeen idazketa teknikak hedabidearen estiloaren, editorial-egilearen ezagutzaren eta talentuaren araberakoak izango dira. Hala ere, kazetaritza testu bat idazteko ezinbestekoak diren zenbait elementu har daitezke kontuan.
Elizabeth J. Tasker
Elizabeth J. Tasker (Britainia, 1980ko uztailaren 12a) astrofisikoa da, idazle zientifikoa eta Japoniako Esplorazio Espazio Agentziako irakasle elkartua. Gure galaxian izarrak eta planetak nola sortzen diren erakusten duten eredu konputazionaletan aditua da. The Planet Factory idatzi zuen, Bloomsburyk 2017an argitaratua, exoplaneten historia, planeten eraketa eta azken urteetan gure ezagutzen aurrerapideei buruzkoa.
Biografia
Taskerrek fisika teorikoa ikasi zuen Durhameko Unibertsitatean eta 2002an graduatu zen. Oxfordeko Unibertsitatera joan zen doktorego-ikasketak egitera, Greg Bryanek gainbegiratuta. 2005ean Numerical simulations of the formation and evolución of galaxies (Zenbakizko simulazioak galaxien eraketan eta bilakaeran) tesia osatu zuen.
Ugo Colombo
Palmaresa
1968
Urushiol
Bigarren mailako efektuak eta tratamendua
Urushiola, larruazala xurgatu aurretik, xaboiarekin eta urarekin kendu daiteke. Garrantzitsua da hori azkar egitea, 10 minututan urushiolaren % 50 xurgatu baitaiteke. [aipamena behar da] Urushiola, larruazalean sartu ondoren, urarekin kentzen saiatzea ez da eraginkorra. Larruazala xurgatu ondoren immunitate sistemaren zelula dendritikoek, Langerhans zelulak ere deituak,.ezagutzen dute. Zelula hauek ganglio linfatikoetara migratzen dute, eta han urushiola T linfozitoei aurkezten diete, eta horrela larruazalera errekrutatzen dituzte, eta T linfozitoek, zitokinak ekoiztean, patologia eragiten dute, eta larruazalean kalte zitotoxikoak sortzen. Horrek erupzio mingarriak, babak eta azkurak eragiten ditu.
Ugo Colombo
Palmaresa
1969
Elizabeth J. Tasker
Ikerketa
Tasker Columbiako Unibertsitatearekin elkartu zen doktoratu ondoko ikerketa-laguntzaile gisa, eta izarren eraketan simulazioekin lan egin zuen, supernoben erreakzioak gehituz, izarren atzeraelikadura hodei molekular erraldoien heriotzaren ondorioa den ala ez aztertuz. 2009an McMaster Unibertsitatera CITA National Fellow gisa joan aurretik, hiru urte eman zituen Floridako Unibertsitatean astrofisika teorikoko doktoratu ondoko bekadun gisa,.
Urushiol
Bigarren mailako efektuak eta tratamendua
Erantzun hau hasten denean, kortisona edo prednisona bezalako sendagai immunosupresoreak bezalako tratamendu batzuek bakarrik lan egin dezakete hori gelditzeko. Narritadura murriztu dezaketen sendagaien artean, antihistaminikoak daude, hala nola difenhidramina (Benadryl) edo cetirizina (Zyrtec). Beste tratamendu batzuen artean, ur beroa edo kalamina lozioa aplikatu behar da mina baretzeko eta azkura eteteko; hala ere, hauek ez dute erupzioa bera kenduko, eta goxotasun txiki bat besterik ez dute emango.
Elizabeth J. Tasker
Ikerketa
Taskerren ikerketak izarrak disko galaktikoetan nola sortzen diren ikertzen du, ordenagailu bidezko simulazioak erabiliz. Galaxiaren egiturak izarren eraketa nola eragiten duen eta izarren eraketak galaxien bilakaera nola bultzatzen duen aztertzen du. Exoplanetak sailkatzeko metriken inguruan hizkuntza ebaluatzeko beharra defendatu du. 2011n Hokkaidoko Unibertsitatearekin elkartu zen nazioarteko akademiko gisa. 2014, 2015 eta 2016 urteetan Presidente’s Award for Education saria irabazi zuen Hokkaidoko Unibertsitatean. 2016. urtean Japoniako Esplorazio Aeroespazialeko Agentziara (JAXA) joan zen, irakasle elkartu izanda,  izarren eta planeten eraketako fluidodinamika ikertzeko.
Un buen día lo tiene cualquiera
Un buen día lo tiene cualquiera 2007. urtean eginiko film dramatikoa da. Santiago Lorenzo portugaletetarrak zuzendua, Valladoliden grabatu zuten.
Ugo Colombo
Palmaresa
1971
Un buen día lo tiene cualquiera
Sinopsia
Arturo hogeita hamar urte inguruko gizona da, lana eta etxea galdu dituena. Joaquín bere lagunak Udalaren plana azalduko dio: adineko gizon bakarti batekin etxea partekatzea.
Ugo Colombo
Palmaresa
1972
La Atalaya
La Atalaya Salamancako udalerria da, Campo de Agadones eskualdean dagoena.
Urushiol
Ekintza mekanismoa
Artikulu nagusia: Urushiolek eragindako kontaktu-dermatitisa
La Atalaya
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 144 biztanle zituen.
Ugo Colombo
Sailakpen orokorra Itzuli Handietan
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu
Urushiol
Ekintza mekanismoa
Dermatitis alergikoaren erreakzioa eragiteko, substantzia kimikoan bi oxigeno-lotura bikoitz sortzeko, urushiola oxidatu egiten da lehen. Ondoren, larruazalean erreakzio bat eragiteko, proteina nukleofilo batekin erreakzionatzen du. Dermatitisa induzitutako erantzun immunologikoa da. Urushiol molekula txikiegia da erantzun immunologikoa zuzenean aktibatzeko. Horren ordez, larruazaleko zenbait proteinei lotzen zaie, eta hapteno gisa jokatzen du, eta IV motako erreakzio hipersentsiblea sortzen du.
Hidrokortisonak, kortisonaren osagai aktiboak, dermatitisaren erreakzioa eragiten duten produktu kimikoak askatzeari utzita, baldintza hori arintzen laguntzen du.
Hidrokortisonak berak ez du urushiolarekin inolaz ere erreakzionatzen.
Mikrobiota
Mikrobiota giza gorputzaren hainbat ataletan dagoen mikrobio multzoa da, jeneralean gizaki osasuntsuen larruazalean, listuan eta ahoko mukosan, konjuntiban, baginan eta digestio-aparatuan dagoena.
Joseph Wilson Swan
Joseph Wilson Swan Britainiar kimikaria (Sunderland, 1828ko urriaren 31 - Warlingham, 1914ko maiatzaren 27a). Goritasun-lanpara elektrikoa asmatu zuen 1878an, Edisonek baino urtebete lehenago. Kartoi ikaztua erabili zuen lanpararen harizpia egiteko. Ondoren, tantalo-harizpiko lanpara asmatu eta hobetu zuen. Argazkiari buruzko ikerketak ere egin zituen; hala, ikatz-papera (1862) eta bromuro-papera (1879) asmatu zituen.
Mikrobiota
Baldintza normaletan mikrobio horiek ez dute gaixotasunik sortzen, eta harreman sinbiotiko edo komentsalista mantentzen dute. Kasu askotan (heste-floraren mikrobioak, adibidez) mikrobiota hori funtsezkoa da osasuna mantendu ahal izateko (gure gorputzak behar dituen bitamina eta beste substantzia batzuk ekoizten dituelako, immunitate-sistema indartzen duelako, mikrobio patogenoen hazkuntza oztopatzen duelako, etab.)
Osaera
Animalia osasuntsu batean, barne-ehunak, adibidez, odola, burmuina eta abar, normalean mikroorganismorik gabe daude. Hala ere, azaleko ehunak (azala eta muki-mintzak) etengabe daude ingurumenaren organismoekin harremanetan, eta mikrobio espezie desberdinek erraz kolonizatzen dituzte. Mikrobiota arrunta bakterio, onddo, protozoo eta beste mikrobio batzuek osatzen dute; giza hesteetako mikrobiota soilik da ekosistema konplexu bat, 400 bakterio-espeziek baino gehiagok osatzen dutena. Halaber, gizakion ingurune espezifikoetan kokatzen da, hala nola larruazalean, orofaringean, traktu gastrointestinalean eta genitourinarioan, besteak beste. Gizakiarekin kontaktu zuzenean bizi diren mikroorganismoen populazioak gizakiaren gorputzeko zelulen kopurua gainditzen du 10:1eko erlazioan (giza zelula bakoitzeko 10 mikrobio daude), kontuan hartuta giza gorputza gutxi gorabehera 1013z osatuta dagoela, gizakiok berezkoak ez diren 1014 zelula daramatzagu gurekin. Mikrobiota honen zatirik handiena bizi den ugaztunen heste lodian, mikroorganismoen kopurua 1012-1014ra igotzen da (1-1,5 kg gutxi gorabehera), baita lurzoruan, lurpean eta ozeanoetan aurkitutakoa baino handiagoa ere. 2008an, traktu gastrointestinaleko espezie bakterianoen guztizko kopurua 40.000ra ailegatu zen.
Onaga (Kansas)
Onaga Kansasko hiri bat da. Pottawatomie konderrian kokatua dago. 2010ean 702 biztanle zituen, 1.67 kilometro koadrotan banatuta.
J. R. R. Tolkien
John Ronald Reuel Tolkien (Bloemfontein, Orangeko Estatu Librea, gaur egun Hegoafrika, 1892ko urtarrilaren 3a - Bournemouth, Ingalaterra, 1973ko irailaren 2a), J.R.R. Tolkien bezala ezagutzen dena, filologoa, irakaslea eta fantasia epikoko idazlea izan zen. Erdi Aro ko literatura fantastikoan oinarritutako eleberri arrakastatsuak idatzi zituen: Hobbita (1937) eta Eraztunen Jauna trilogia (1954-1955), antzinako epikaren bertsio modernotzat jotzen direnak.
Epifisi
Epifisia hezur luze baten muturra da, forma biribila duena eta beste hezur batekiko junturan dagoena. Epifisitia episiaren inflamazioa da eta epifisiolisia epifisiaren banantzea hezurretik.
J. R. R. Tolkien
Bizitza
Landa inguruak eragin handia izan zuen berarengan, Sareholen bizi zen garaian sortu baitzitzaion naturarekiko maitasuna eta erresptua, natura babestu eta zaindu behar dela konturatu baitzen. Naturarekiko maitasunak eragina izan zuen bere idazlanetan.
Mabel Tolkien zuen izena bere amak, eta pertsonalki arduratu zen bi semeen heziketaz. Txikitatik bultzatu zituen gerora idazlea izango zen bere seme Ronalden hizkuntz-zaletasuna eta irakurzaletasuna. Latina zen bere irakasgairik gogokoena.
1900. urtean Mabel Tolkien eta bere semeak katolizismora bihurtu ziren, eta horrek familiaren laguntza eta babes ekonomikoa galtzea ekarri zuen.
Birmingham eko “King Edward” eskolan egin zituen ikasketak, eta bertan, erdi ezkutuan, elkarte bat sortu zuen beste hiru ikaskiderekin batera:Tea Club and Barrovian Society, T.C., B.S. laburdurdurekin adierazitakoa. Geoffrey Smith kidearen agindupean jarduten zuten elkartekoek, helburu hau hartuta: Artearen bitartez, elkarteko lau kideen artean, aurkitu baino mundu hobeago bat utzi behar zuten.
1904. urtean, 12 urte zituela, Ronald-ek ama galdu zuen. Harrezkeroztik, Birminghameko apaiza zen Xavier Morganen babespean hezi ziren Ronald eta bere anai Hillary Arthur. Xavier Morganek eragin handia izan zuen Ronalden heziketan, hizkuntza ikasketak egitera sustatu baizuen. Berarekin ikasi zuen gaztelania, geroago naffarin hizkuntzaren sorkuntzan erabiliko duena.
Amalia Domingo Soler
Amalia Domingo Soler (Sevilla, 1835eko azaroaren 10a - Bartzelona, 1909ko apirilaren 29a) idazlea, nobelagilea, emakumearen eskubideen ekintzailea eta Espainiako mugimendu espiritistaren erakusle handia izan zen dibulgazio-jardueragatik; hainbat mediumekin lan egin zuen eta jasotzen zituzten komunikazioak argitaratu zituen.
J. R. R. Tolkien
Bizitza
Oxford unibertsitatean Ingelesa eta Literatura ikasketak hasi zituen 1908. urtean. 1914 ean, 21 urte bete bezain pronto, Edith Barth i ezkon-hitza eman zion, eta handik urtebetera bukatu zituen ikasketak, ohorezko matrikulekin. Orduan, Edithekin ezkondu eta Frantziara bidali zuten.
Erresuma Batua Lehen Mundu Gerran sartuta zegoen, eta Rolandek Lancashire Fusiliers konpainian izena eman zuen. Somme batailan egon zen, baina gaixorik itzuli zen etxera, lubaki sukarraz kutsatuta. Berriz gaixotu zen 1917 an eta 1918 an.
Gerra amaitu ondoren, Oxford English Dictionary proiekturako aukeratzen dute Tolkien, lexikografo laguntzaile bezala.
1920ko udan lortzen du ingelerazko irakasle-elkartuaren postua Leeds Unibertsitatean. E.V. Gordon ekin lankidetzan, Sir Gawain and the Green Knight XIV. mendeko erromantze heroikoaren argitalpenean parte hartzen du. Ipuinak, istorioak eta poemak idazten jarraitzen du, adibidez, Ipuin galduen liburua. Garai honetan asmatu zituen, baita ere,elfoen hizkuntzak.
1925.urtean Pembroke-Oxford-eko Rawlinson-Bosworth katedra lortzen du eta Oxforrera itzultzen da. Gustuko zituen irakaskuntza, eztabaida eta ikerkuntza. Ikerkuntza lan gutxi batzuk besterik ez zituen argitaratu, baina hedapen handikoak izan ziren: Beowulf: The Monsters and the Critics hitzaldia batez ere.
Amalia Domingo Soler
Iberoamerikan, Espainian eta Portugalen oso ezagunak da bere Memorias del padre Germán liburuagatik, Amaliaren gida espiritualak, aita Germanek, medium bati emandakoa. Bere idazkien ezaugarria estilo poetiko eta delikatua da.
J. R. R. Tolkien
Bizitza
Oxforden, lagun batzuekin batera, The Inklings taldea sortu zuen. Nevill Coghill, Hugo Dyson, Owen Barfield, Charles Williams eta C. S. Lewis zeuden taldekideen artean; maiz elkartzen ziren solas egin eta elkarren lanak irakurtzeko.
Amalia Domingo Soler
Halaber, zailtasun ugari jasateko zuen sendotasunagatik, ikusmen-osasun mugatuagatik, garai hartako emakumeekiko aurreiritziengatik nabarmendu zen, besteak beste, eta horiek indar handiz gainditu zituen.
Haurtzaroa eta gaztaroa
Sevillan hazi zen, Andaluziako eskualdekoa, Espainian.
Garai hartan, Espainia Isabel II.ak gobernatzen zuen, 1833an tronura igo baitzen, eta Maria Cristina, bere ama, erregeordea izan zen. Bere jaioterria, Sevilla, itsasotik haragoko bide askoren helmuga zen, Napoleonen tropek Espainia inbaditu zutenean 1808tik 1814ra bitartean. Krisi horrek eragin zuen Espainiak mende hasieran kolonia amerikar gehienak galtzea.
J. R. R. Tolkien
Bizitza
J. R. R. Tolkien 1973 ko irailaren 2an Oxforden hil zen, 81 urterekin. Oxford eko Wolvercote hilerrian lurperatu zuten, Edith bere emaztearen hilobi berean, zeina 1971. urtean zendu zen. Hilobietan, bikotearen benetako izenak jarri beharrean, "Beren” eta “Lúthien” izenak azaltzen dira, eta Silmarillioneko kondaira batean azaltzen den bezala, elkar maite duten bi pertsonaia dira, baina izatez desberdinak direnak: elfoen arteko dontzeila da Lúthien, gizon hilkorra da Beren.
Asmatutako hizkuntzak
J.R.R. Tolkienek fikziozko mundu bat eraikitzeaz gain, zenbait hikuntz berri ere asmatu zituen. Garrantzitsuenak Quenya eta Sindarin dira.
Amalia Domingo Soler
Haurtzaroa eta gaztaroa
Bizitza zailtasun handiekin hasi zuen. Aita, Amalia jaio aurretik hil zen. Zortzi urterekin ia itsu geratu zen eta botikari batek sendatu zuen partzialki. Garai zail horretan ezinbestekoa izan zen bere amaren konpainia, bere ikusmen arazoek bizitza osoan lagundu baitzioten, baina amaren ahaleginari esker, irakurketa-idazketa ikasi zuen.
J. R. R. Tolkien
Quenya
Hainbat izenez deitu izan zaio hizkuntza honi: Quenya, qnya, quendya, Valinor-eko elfo hizkuntza...Tolkienek asmatutako hamabost hizkuntzetatik, Sindarin hizkuntzarekin batera hau da gehien zabaldu dena. Gaztaroan sortu eta bizitza osoan zehar landu zuen.
Sindarina
Sindarina Tolkienek sortutako hizkuntza da, Arda munduari buruzko istorioetan agertzen dena eta Erdialdeko Lurraldean gehien hitz egiten den elfoen hizkuntza. Sindarina quenyarekin batera Tolkienek gehien garatu zuen hizkuntzetako bat da. Hizkuntzaren jatorrizko izena edhellen izango litzateke (elfoarra). 1917-1930 urteen artean sortua.
Amalia Domingo Soler
Haurtzaroa eta gaztaroa
Hamar urterekin poesia idazten hasi zen eta hemezortzi urterekin argitaratzen.
J. R. R. Tolkien
Idazlanak
Silmarillion Tolkien hil eta gero argitaratu zen, liburuaren formatu komertzial urriarengatik eta egileak bere idazkiei egiten zizkien etengabeko aldaketak zirela medio. Silmarillion- en istorioetako asko ez zeuden amaituta, Tolkienek hitzari ematen zion zentzuan.
Amalia Domingo Soler
Haurtzaroa eta gaztaroa
Hogeita bost urterekin ama hil zitzaion eta beste etapa zail batean sartu zen. Bere finantza baliabideak osasun egoera delikatua mantentzeko erabili zituen. Ez zegoen ezkonduta eta aitaren familiarekin harremanak ezegonkorrak ziren. Amaliak baztertzen zituen ideia batzuk sortu ziren familiakoen eta lagunen partetik: komenentziako ezkontzea edo komentu batean sartzea. Orduan, hiriburura, Madrilera, joatea erabaki zuen, garai hobeekin amets eginez.
J. R. R. Tolkien
Idazlanak
=== Euskaratuak ===
Sakontzeko, irakurri: J. R. R. Tolkien bibliography.
Amalia Domingo Soler
Haurtzaroa eta gaztaroa
Behin hiriburuan, 1868an, zailtasun berriak izan zituen: ez zuen nik aurkitu, eskasia zuen eta karitatezko erakundeetara jotzea beste aukeratik ez zuen izan. Bakarrik eta errekurtsorik gabe, atzera egitea pentsatu zuen.
Lehen harremanak espiritismoarekin
Gau batean, itxaropenik gabe zebilela, bizitzan etsita, ama zena agertu zitzaion. Ikuspegiak beldurra eman zion, baina itxaropenak berpiztu eta Amaliak bere erlijioa gogoratu zuen. Eliza luterano batean bilatu zuen laguntza. Elizako predikazioak eta erlijioarekin harremanetan jartzeak amore ez emateko eskatzen zioten. Poesia eta idazketara itzultzi zen, eta berreraikitzen saiatuko zen. Ikusmenak berriro larritasuna eragin eta itsutasunetik salbatu zuen Hysern mediku homeopatikoaren laguntza eskatu zuen. Homeopata berak, materialista izendatu arren, garai hartan zirkulatzen zuen El Criterio egunkari espiritualistaren ale bat eman zion.
Egunkari espiritualista txiki hark jakin-mina piztu zion eta, argitasun gehiago bilatzeko, Amaliak garai hartako aldizkari espiritualistetarako idazten hasi zen. Eta ausardia hartu eta El Criteriorako poema bat idaztea erabaki zuen baina ez zioten argitaratu, halere editorea animatu zuen Preliminares del Espiritismo (Spiritismoaren aurrekarien) ale bat bidaltzera .
Mugimendu espiritista
Bere lehen argitalpena, poema bat, La Revelación egunkari espiritualistan agerttu zen. La fe espiritista bere lehen doktrina artikulua El Criterio liburuan agertu zen, 1872ko 9. zenbakian. Bere artikuluek arreta erakarri zuten pixkanaka espainiar mugimendu espiritistarekin bat egiten hasi zen eta etxe espiritistetan egiten ziren bileretara joaten hasi zen.
1875eko martxoaren 31n, Allan Kardec-en deskarnatzearen urteurrenean, A la memoria de Allan Kardec poesia irakurri zuen Espainiako Elkarte Espiritistako kideen aurrean, doktrina espiritistaren propagandisten ildoen zati bihurtuz.
Murtziako espiritualistekin batera, lau hilabetez egon zen gaixotasun batetik sendatzen. Amaliak irmoki pentsatu zuen espiritismotik bizitzea akatsa izango zela, eta egunez lan egiten jarraitu zuen, gauez idazten zuen bitartean. Madrilen egon zen harik eta Bartzelonara joan zen arte, 1876ko abuztuaren 10ean, La Buena Nueva zentro espiritualistak gonbidatuta, eta Kataluniako hiriburuan lan baldintza hobeak aurkitzeko itxaropenarekin, jada jarduera ekonomiko handiko hiri ekintzailea baitzen.
Dibulgazioa
Hainbat egunkaritarako idatzi zuen, besteak beste: La Idea de Dios, El Criterio, El Espiritismo, Gaceta de Cataluña, Revista de Estudios Psicológicos eta La Revelación. Ondare handia utzi zion Espainiako eta munduko mugimendu espiritistari.
73 urte zituela hil zen, bronkopneumonia baten ondorioz. Haren ehorzketa zibila hego-mendebaldeko hilerrian egin zen, Montjuiceko hegalean, Bartzelonan.
Bibliografia
Correa Ramón, Amelina, "Amalia Domingo Soler: la santa laica del barrio de Gracia", "Zer agindu didazue niri buruz?" Una historia exvelada de relecturas teresianas en el ámbito cultural de entresiglos, Madril/Frankfurt, Iberoamericana Vervuert, 2019, or. 79-156.
1919ko Belgikako Itzulia
1919ko Belgikako Itzulia txirrindularitza lasterketa honen 8. edizioa izan zen. Lehen Mundu Gerra amaitu ondoren egin zuten lehena izan zen. 1919ko maiatzak 25 eta ekainak 7 artean ospatu zen. 1.383 kilometroko ibilbidea egin zen 5 etapatan banatuta. Itzuliaren garailea Émile Masson belgikarra izan zen.
Amparo Dávila
Amparo Dávila (Pinos, Zacatecas, Mexiko, 1928ko otsailaren 21a - Mexiko Hiria, Mexiko, 2020ko apirilaren 18a) mexikar idazlea izan zen. Xavier Villaurrutia saria lortu zuen 1977an. 2015. urtearen amaieran, Arte Ederren Domina eman zioten, bere ibilbideagatik. Urte horretatik aurrera, Mexikoko gobernuak fantasiazko ipuin-lehiaketa nazionala antolatu zuen, bere izenarekin: Amparo Dávila Ipuineko Arte Eder Saria.
Biografia
Neba-arreben artean bizirik iraun zuen bakarra izan zen, neba zaharrena jaiotzean hil zelako, hurrengoa meningitisaren ondorioz hil zelako eta azkena haurtzaroan hil zelako. Oso gazterik ikasi zuen irakurketa maitatzen, eta denbora pasatu zuen aitaren liburutegian. Zazpi urterekin San Luis Potosíra joan zen lehen eta bigarren hezkuntza ikastera. Haurtzaroa beldurrak markatu zuen, geroko lan batzuetan autore gisa agertzen den gaia.
Lan ibilbidea
1950ean argitaratutako lehen lana “Salmos bajo la luna” izan zen, ondoren “Meditaciones a la orilla del sueño” eta “Perfil de soledades”, biak 1954an, urte berekoak. Ondoren Mexikora joan zen eta 1956tik 1958ra Alfonso Reyesen idazkari lanetan aritu zen. 1966an, Mexikoko Idazleen Zentroko kide izan zen, eta pentsioa jaso zuen idazten jarraitzeko. 1977an, Xavier Villaurrutia saria irabazi zuen, Árboles petrificados lanarengatik; 2015ean, berriz, Arte Ederren Domina lortu zuen, eta, gainera, 2020ko Literaturako Jorge Ibargüengoitia saria jaso zuen, Guanajuatoko Unibertsitateak emana.
Dávilaren kontaketek eromena, arriskua eta heriotza izaten dituzte ardatz, eta, oro har, emakume bat zen protagonista. Badirudi horietako askok indarkeria fisikorako joera duten buru-nahasteak dituztela. Askotan, emakumea ez da gai eromenetik ihes egiteko, hartutako erabakiak jasateko modu gisa. Berak ere jolasten zuen denboraren ideiarekin, aldatu ezin denaren sinbolo gisa.
Bere kontakizunetako pertsonaia femeninoek kritikaren arreta erakarri izan dute, nahiz eta protagonista batzuk gizonezkoak izan. Bi kasuetan, hala ere, pertsonen arteko harremanek zapuztutakoa (ezkontzera iristen ez diren mutil-lagunak, bikote gaiztoak, errutinak asfixiatutako ezkontzak) eta bikote bat izateko gogo bizia eta aspertua nabarmentzen dira.
Sorkuntza-prozesuari eta autorearekiko harremanari buruz, Los narradores ante el público liburuan hauxe dio: "Ez dut sinesten adimen hutsez edo irudimen hutsez egindako literaturan, nik uste dut hori, bizipenak, eragiten diola idazlanari ezagutzen denaren, bizi izandakoaren sentsazio argiari, eta, horren ondorioz, idazlanak oroimenean eta bizi-literaturan irauten du."
Porpora Marcasciano
Porpora Marcasciano soziologo, idazle eta pertsona transgeneroen eskubideen aldeko ekintzaile italiarra da. 2010 eta 2016 bitartean Movimento Identità Trans (euskaraz: Trans Nortasun Mugimendua) izeneko gizarte-onurako irabazi asmorik gabeko erakundearen presidentea izan zen.
Estrontziofluorita
Estrontziofluorita haluro motako minerala da eta fluorita taldearen kidea da.
La Bastida
La Bastida Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 35 biztanle zituen.
Craugastor rugulosus
Craugastor rugulosus Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Melito di Porto Salvo
Melito di Porto Salvo Italiako udalerri bat da. Reggio di Calabriako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lehighton (Pennsylvania)
Lehighton Pennsylvaniako borough bat da. Carbon konderrian kokatua dago. 2010ean 5,500 biztanle zituen, 4.2 kilometro koadrotan banatuta.
Erdialdeko Grezia
Erdialdeko Grezia (Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας) Greziako hamahiru periferia edo lurraldeetariko bat da. Europa kontinentalaren hegoaldean dago, Tesalia eta Mazedonia artean iparraldetik, eta Korintoko istmoa du hegoaldetik. Administratiboki, Erdialdeko Grezia eskualde edo erregioko erdialdean dago.
Periferiak 15.549 km²-ko azalera dauka. 2001. urtean 605.329 biztanle zeuden, 38,9 biztanle km²-ko dentsitatearekin.
Eskualdea Greziako menditsuenetarikoa da.
Klima
Erdialdeko Greziako klima mediterraneoa da kostaldean; barruko aldean, berriz, lehorra.
Banaketa administratiboa
Unitate periferiko hauek daude Erdialdeko Grezian: Beozia, Eubea, Euritania, Fozida eta Ftiotida.
Egretta rufescens
Egretta rufescens Egretta generoko animalia da. Hegaztien barruko Ardeidae familian sailkatua dago.
Hausa (hizkuntza)
Hausa (Yaren Hausa edo Harshen Hausa) mendebaldeko Afrikako txadar hizkuntza da, batez ere Nigerian eta Nigeren bizi den hausa etniak hitz egiten duena.
Hizkuntzaren hedadura
Hausa hizkuntza Nigerreko hegoaldean eta Nigeriako iparraldean mintzatzen da, eta Togotik Kamerunera eta Saharatik Ginea golkoraino harremanetako hizkuntza gisa erabiltzen da. Nigeria, Niger, Sudan, Kamerun, Ghana, Burkina Faso eta Beninen hitz egiten da. Ethnologueren arabera 47 milioi hiztunentzat da hizkuntza primarioa eta bigarren mailako hizkuntza da beste 25 milioirentzat, guztira, gutxienez, 72 milioi hiztun dituen hizkuntza da, beraz.
Molochio
Mugakideak
Molochiok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Oneida (Kansas)
Oneida Kansasko hiri bat da. Nemaha konderrian kokatua dago. 2010ean 75 biztanle zituen, 0.62 kilometro koadrotan banatuta.
Onychomys arenicola
Onychomys arenicola Onychomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Lemoyne (Pennsylvania)
Lemoyne Pennsylvaniako borough bat da. Cumberland konderrian kokatua dago. 2010ean 4,553 biztanle zituen, 4.17 kilometro koadrotan banatuta.
Mamá es boba
Mamá es boba 1997. urtean eginiko komedia dramatikoa da. Santiago Lorenzo portugaletetarrak zuzendua, Palentzian grabatu zuten.
Careproctus zachirus
Careproctus zachirus Careproctus generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Mamá es boba
Sinopsia
Martín mutikoak eskolan kaka egiten da egunero. Gema eta Toribio bere gurasoak ez dira mutikoaren dramaz konturatzen.
Electronic Entertainment Expo
Electronic Entertainment Expo deritzona, E3 bezala ere ezaguna, bideo-jokoen industriako konbentziorik garrantzitsuena da. Erakusketak, soilik enpresetako langileei eta 16 urtetik gorako kazetariei sartzen uzten die.
Bideo-joko garatzaile askok software eta hardwareari dagozkien euren sorkuntza eta berrikuntzak erakusten dituzte. Gainera, 1998tik E3ko bideo-jokorik hoberenarentzako sari bat ematen da.
2010eko E3a ekainak 14tik 17ra ospatu zen Los Angeleseko Konbentziogunean.
Historia
Lehen E3a 1995ean ospatu zen Interactive Digital Software Association erakundeak antolatuta (gaur egun Entertainmente Software Association). Hau sortua izan aurretik, bideo-joko garatzaile askok euren produktuak beste konbentzio eta erakusketa batzuetan erakusten zituzten, Consumer Electronics Show (CES) eta European Computer Trade Shown adibidez.
2007ko E3a, salbuespen gisa, Santa Monican ospatu zen uztailak 11tik 13ra. Edizio honetan hain jendetsua izan ez zedin eta bideo-jokoetan zentratuago egon zedin, elkarrizketa eta interaktibotasun gehiago emanez aldaketa batzuk egin ziren. E3an Wii edo Xbox 360 bezalako kontsolekin arrakasta handia izan zuen.
2009ko E3a ekainak 2, 3 eta 4an ospatu zen. Edizio honek hedabideen eta publiko orokorraren aurreikuspenak bete ahal izan zituen, 41.000 bisitari baino gehiago izan baitzituen. Zenbait berrikuntza aurkeztu ziren, horien artean Project Natal (ondoren Kinect bezala berrizendatua), mugimenduak, ahotsa eta aurpegiak ezagutzen dituen periferiko bat Xbox 360rentzat eta Sony Motion Controller, Kinecten antzera funtzionatzen duen mugimendu sentsore bat duen kontrola, PlayStation Eyerekin batera nabarmendu ziren. Sony eta Microsoften apustuek Nintendorekin, honen Wii kontsolarekin eta Wii Motion Plus periferiko berriarekin lehiatzea dute helburu. Gaur egun. E3ren azkeneko edizioa Los Angelesen ospatu zen eta erreportajea eta ohar periodistiko askoren gaia izan zen.
2010eko Electronic Entertainment Expon Nintendo 3DS eta Xbox 360 Slim kontsolak aurkeztu ziren.
Pleven probintzia
Pleven probintzia (Област Плевен, Oblast Pleven) iparraldeko Bulgariako oblasta da. Iparraldean Errumaniarekin du muga (Danubio ibaia da muga naturala), ekialdean Veliko Tarnovo probintziarekin, hegoaldean Lovetx probintziarekin, eta mendebaldean Vratsa probintziarekin. 4.337 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 269.752 biztanle zituen. Hiriburua Pleven da.
Banaketa administratiboa
Hamaika udalerri daude Pleven probintzian:
Craugastor rupinius
Craugastor rupinius Craugastor generoko animalia da. Anfibioen barruko Craugastoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
La Bouza
La Bouza Salamancako udalerria da, Campo de Argañán eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 64 biztanle zituen.
Edward Lawrie Tatum
Edward Lawrie Tatum (Boulder (Colorado), 1909ko abenduaren 14a - New York, 1975eko azaroaren 5a) Estatu Batuetako biologoa izan zen.
Rockefeller Institutuko irakasle izan zen. George Wells Beadle eta Joshua Lederbergekin batera, garrantzi handiko lanak egin zituen biokimikaren alorrean, geneek duten funtzioaren eta bakterioen genetikaren inguruan. 1958. urtean, Fisiologia eta Medikuntzako Nobel Saria eman zieten Tatum, Beadle eta Lederbergi.
Osage City (Kansas)
Osage City Kansasko hiri bat da. Osage konderrian kokatua dago. 2010ean 2,943 biztanle zituen, 8.32 kilometro koadrotan banatuta.
Res nullius
Res nullius, "inoren gauza" esan nahi duen latinezko esapide bat da, pertsonen jabetzakoak inoiz izan ez diren gauzak izendatzeko erabilia.
Ez da res derelictae delakoaren nahastu behar, lehenak inorren jabetzakoak inoiz izan ez diren bitartean, bigarrenak jabeak izan dituzten, baina ondoren abandonatuak izan dira.
Llan-y-tair-mair
,, Galesko udalerri bat da, Swansea eskualdean eta Gower penintsulan eta Swansea hiritik 12 miliatara.
Micronycteris schmidtorum
Micronycteris schmidtorum Micronycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Phyllostominae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Sofia Mecklenburg-Güstrowekoa
Sofia Mecklenburg-Güstrowekoa (1557ko irailak 4 – 1631ko urriak 14) Danimarka eta Norvegiako erregina bilakatu zen Frederiko II.a Danimarkakoarekin ezkontzean eta Kristian IV.a Danimarkakoa eduki zuten. Schleswig-Holsteingo erregeordea izan zen 1590 eta 1594 artean.
Juvigny-sur-Orne
Juvigny-sur-Orne Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Estrontzioginorita
Estrontzioginorita borato motako minerala da.
Juvigny-sur-Orne
Biztanleria
2007an Juvigny-sur-Orne udalerrian erroldatutako biztanleak 101 ziren. Familiak 31 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Estrontzioginorita
Ezaugarriak
Estrontzioginorita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Juvigny-sur-Orne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 33 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 42etxeak ziren. 33 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 25 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 66 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (20 gizon eta 20 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ainhoa Elorriaga
Ainhoa Elorriaga Baraiazarra (Busturia, Bizkaia, 1980ko otsailaren 16a) kazetaria eta idazlea da.
Juvigny-sur-Orne
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Juvigny-sur-Orne udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Ainhoa Elorriaga
Bizitza
Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziatua da, bi master ere baditu, eta han eta hemen jardun zuen praktikak egiten istripua izan arte. C2 mailako euskara titulua ere badu."Autonomoa izatea da niretzako lasterketarik garrantzitsuena"2022an Euskaraz eta gaztelaniaz kaleratu zuen 'Bizitzeko gogoa' liburua Ediciones El Gallo de Orogaz argitaletxean. Bere gainditze pertsonalari buruz idatzitako liburua da, positibotasunez, bere ustez, hori baita modurik egokiena.
2004ko urriaren 15ean, 24 urte zituela, auto istripu larria eduki zuen, bere bizitzako unerik onenetariko batean zegoenean. Autzaganen izan zuen istripua, eta zorte handia izan zuen istripuaren unean anbulantzia bat pasatu zelako. Etapa desberdinetatik igaro ostean, bizitakoa kontatu dezake, eta pozik egiten du, gainera. Ainhoak bere historia kontatzen du hartutako kalte zerebrala beste pandemia isil bat delako Euskadin. Pentsatzeak ere min ematen dio, baina horrek bizirik dagoela esan nahi omen du.
Monasterace
Mugakideak
Monasteracek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Juvigny-sur-Orne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Camsa
Colombiako uharte-hizkuntza da Camsá (Kamsa, Coche, Sibundoy, Kamemtxa, Kamse, Camëntsëá ere baderitza), eta Putumayo eskualdeko Sibundoy haraneko 4022-bat gizon-emaztek erabiltzen dute (Arango and Sánchez: 1998).
Juan Carlos I.a Espainiakoa
Juan Carlos I.a —gaztelaniaz, izen osoa: Juan Carlos Alfonso Víctor María de Borbón y Borbón-Dos Sicilias edo, labur, Juan Carlos I— (Erroma, 1938ko urtarrilaren 5a) 1975tik 2014ko ekainaren 19ra Espainiako erregea eta estatuburua izan zen. Haren oinordekoa haren seme Felipe VI.a da, Juan Carlosek abdikatu zuenez gero. Hala ere, Juan Carlosek oraindik errege titulua du.
Francok izendatu zuen bere ondorengo estatuburu, nahiz eta, izatez, errege izatea Juan Carlosen aitari zegokion. Horrela, Francisco Franco hil eta gero, Espainian monarkia berrezarri zen.
1975eko azaroaren 22an izendatu zuten errege, 1947ko Estatuko Ondorengotzarako Legean horrela erabaki baitzen. 1978ko Espainiako Konstituzioak Espainiako erregetzat onartu zuen, Borboi etxearen oinordeko izendatu zuen eta estatuburutza eman zion. Kargu horiek jaso aurretik ere, Juan Carlosek Estatuko buruzagitzaren barneko eginkizun batzuk izan zituen Franco gaixo zegoen bitartean.
Bere erreinaldian Juan Carlosek bere aldeko jarraitzaile ugari izan du, bai Espainian, bai Iberoamerikan. Hala ere, 2012an egoera hura goitik behera aldatu zen, 2013an herritarren % 53 haren gobernatzeko erarekin erabateko desadostasunera iritsi arte, nahiz eta, gainerako Espainiako organigrama politikoarekin alderatuta, iritzi positiboa mantendu.
Errege zela, hainbat omenaldi eta nazioarteko sari jaso ditu Espainiako trantsizioan izan zuen jarreragatik, 1981eko Estatu kolpea etettzeko izan zuen bitartekotzagatik, Europari laguntza emateagatik eta harreman diplomatikoak sortzen egindako ekarpenagatik, hala nola: Karlomagno saria (1982); UNESCOren Félix Houphouët-Boigny saria, bakea bilatzeagatik (1995); Demokraziaren domina, Yeshivako Unibertsitateak emana (1997); estatuburu mundialaren saria, Appeal of Conscience erakundeak emana (2011); erakunde errusiarraren estatu saria (2011), besteak beste.
Bizitza
Juan Carlos Erroman (Italia) jaio zen 1938ko urtarrilaren 5ean eta Juan Carlos Alfontso Victor Maria Borboikoa izenarekin bataiatua izan zen. Aitaren aldetik, Alfontso XIII.aren iloba da eta Juan Carlosen gurasoak Joan Borboikoa eta Battenberg(Bartzelonako kondea) eta Maria de las Mercedes Borboikoa-Dos Sicilias eta Orleans (Dos Siciliaseko printzesa) izan ziren.
Bere ahaideek Juanito deitzen diote, aita zen Joan Borboikoarengandik bereizteko. Juan Carlos I.a, Erromako ospitale batean jaio zen, Bigarren Errepublika aldarrikatu zenean, 1931n, errege-erreginen familia Espainiatik erbesteratu eta gurasoak Italian bizi baitziren.
1938ko urtarrilaren 26an Erromako kapera batean bataiatu zuen Vatikanoko idazkaria zen kardinal batek, Eugenio Pacellik, ondoren Pio XII.a aita santua izango zenak. Juan Carlos I.aren aitaren ama, hots, bere amona Victoria Eugenia, bataioko ama pontea izan zen eta bere amaren aita, hots, Juan Carlosen aitona, Carlos Tancredo Borboikoa (Bi Sizilietako printze eta Espainiako infante), berriz, aita pontekoa. 1942an, familia osoa Lausanara (Suitza) lekualdatu zen.
1948ko abuztuaren 25ean, Franco k eta Bartzelonako kondeak topaketa bat egin zuten Bizkaiko golkoan, lehena Donostiatik aterata (Azor itsasontzian) eta bigarrena, berriz, Arcachondik. Printzea Espainiara joanen zela erabaki zuten, bere ikasketak bertan egiteko. Urte bereko azaroaren 8an, 10 urte besterik ez zituen Juan Carlosek espainiar lurrak zapaldu zituen lehen aldiz. Hurrengo urteko udan, Franco eta Joan Borboikoaren arteko harremanak errazak ez zirenez, Joanek bere seme Juan Carlos berriro ere Espainiatik ateratzeko erabakia hartu zuen.
Estorilen urtebete eman ondoren, 1950eko udazkenean, Joan Borboikoak bere semari Espainiara itzultzen utzi zion bertan bere ikasketekin jarraitzeko, baina bere anaia Alfontsorekin batera izan zen oraingo honetan. 1954ko udarako Juan Carlosek jadanik bere batxilergoko ikasketak bukatuta zituen. Jarraian, heziketa militarra jaso zuen, Zaragozako Akademia Militar Orokorrean lehenik (1955-1957), gero Pontevedrako Itsas Eskola Militarrean (1957-1958), eta azkenik Murtziako Aireko Akademia Orokorrean (1958-1959).
1956ko martxoaren 29ko Aste Santuan, Estorileko (Portugal) errege-erreginen etxean (gaur egun Villa Giralda izenez ezaguna), Juan Carlosek 18 urte zituela, errebolber batekin jolasten ari zen bere anaia Alfontsorekin. Juan Carlosek ustekabean tiro egin eta bere anaia hil zuen.
1961eko irailaren 13an Juan Carlos I.aren eta Sofia Greziakoaren arteko ezkon-hitza eman zen ofizialki. Zortzi hilabete geroago, 1962ko maiatzaren 14an, bikotea Atenasen ezkondu zen erritu ortodoxo eta katolikotik. Ezkontzaren aurretik, Francok Juan Carlos eta Sofia Espainian bizitzearen egokitasuna adierazi zuen eta, 1963aren hasieran, Joan Borboikoa alde ez bazegoen ere, senar-emazteak Madrilera joan ziren eta Zarzuelako jauregian jarri ziren bizitzen.
1966ko martxoaren 5ean, Bartzelonako kondearen kontseilu pribatua Estorilen elkartu zen Alfontso XIII.aren heriotzaren hogeita bostgarren omenaldia egiteko eta Juan Carlos bertara gonbidatu zuten. Bilera hura, Joan Borboikoaren eskubide dinastikoak onartzeko ekitaldi bat izango zen. Juan Carlosek aurretik aita bizirik zegoen bitartean ez zuela koroa onartuko esan bazuen ere, emaztearen eskaerari kaso egin eta bilera horretara ez joatea erabaki zuen, gaixo zegoela esanez.
Espainiako printze
1947ko Estatuko Buruzagitzaren Legeari jarraituz, Francok Erregearen tituluaren ondorengo izendatu zuen Juan Carlos; 1969ko uztailaren 22an, Espainiako gorteek berretsi zuten eta printze gazteak hauen aurrean zin egin behar izan zien erreinuko funtsezko legeei eta Movimiento Nacional delakoaren printzipioei, hots, ideal frankistei. Hala ere, lege horietan oinarrituko zen gerora erregimenaren aldaketa bultzatzeko eta demokraziaren etorrera errazteko.
Francok Gorteei Juan Carlos printzea bere ondorengo estatuburu izendarazi zuenekoa:
Arau dinastikoei jarraituz, Espainiako erregetzaren ondorengotza Joan Borboikoa eta Battenberg-entzat izango litzateke, Alfontso XIII.aren hirugarren seme eta jaraunslearentzat. Baina, Joan eta Francoren arteko harremanak okerrera zihoazenez, oinordekotzaren lerroan salto bat egin zuen eta Juan Carlos hautatu zuen Espainiako printze izateko. Titulu horrekin, Francok lortu nahi zuena monarkia liberalarekin distantzia bat gordetzea zen. Juan Carlosek onartu egin zuen aurrez esandako salto hori eta horrek errege-erreginen etxe barruko gatazkak ekarri zituen. 1977ra arte, Bartzelonako kondeak ez zien bere ondorengotzarako eskubideei ofizialki uko egingo.
Juan Karlosen onarpena
Juan Carlos I.ak Estatuko buruzagitza onartu zuen 1974ko uztailaren 19aren eta irailaren 2aren artean lehenik eta 1975eko urriaren 20tik hilabete bereko 30era gero, Francoren gaixotasunak zirela medio. 1974ko uztailaren 9an Franco ospitalean sartu zuten bere eskuineko hankan flebitisak jota. Ospitalera joan aurretik, gobernuko lehendakariari deitu zion (Carlos Arias Navarro) eta Espainiako gorteetako lehendakariari (Alejandro Rodriguez de Valcárcel), printzeari botereen transferentzia egiteko. Bi egun geroago, Juan Carlos, lehendakaria konbenzitzen saiatu zen ez baitzuen Francok esandako hori egitea nahi, diktadoreak boterea betiko pasa ziezaiola baizik. Arias Navarroren ezezkoa jaso ondoren, Juan Carlosek Francori eskatu zion transferentziaren dekretu hori ez sinatzeko. Uztailaren 19an, diktadorearen egoera oso larria zenez, lehendakaria Francorengana joan zen transferentzia hori onartzeko xedearekin. Cristobal Martinez-Bordiú, diktadorearen koinatua, Arias Navarro logela hartan sartzea eteten saiatu zen, baina azkenik, lehendakariak sartzea lortu zuen eta baita diktadorea konbenzitu ere bitarteko boterea eman ziezaion. Honek guztiak, Villaverdeko markesa haserrarazi zuen eta baita Francoren emaztea (Carmen Polo). Juan Carlosek, lehen aldiz, Estatuko buruzagitza hartu zuen.
Franco gero eta gaixoago zegoenez, 1975eko urriaren 23an Valcárcel eta Arias Navarro Zarzuelara joan ziren Juan Carlosi berriro ere buruzagitza hartu zezala proposatzera. Baina, Juan Carlosek ezezkoa esan zuen baldin eta ordezkapena ez bazen behin betiko. Urriaren 30ean, peritonitis larri batek hartu zuen diktadorea. Bere egoera estu horretaz jabetuta, diktadoreak printzeak bera ordezkatzea eskatu zuen eta honek baiezkoa eman zuen, Francoren gaixotasuna terminala zela jakin ondoren.
Erregealdia
1975eko azaroaren 20an, Francoren heriotzaren berri ematean, Juan Carlosek zin egin zuen Movimiento Nacional delakoaren printzipioei men egingo ziela, hots, frankismoa iraunaraziko zuela. 1975eko azaroaren 22an, Gorteek Espainiako errege egin zuten Juan Carlos I.aren izenpean eta tronura eramana izan zen bost egun geroago.
Nahiz eta Espainiako Movimiento Nacionalen legeei —hau da, erregimen frankistaren legeei— leial izango zitzaiela hitzeman zuen, bere jarrerarekin Erreforma Politikorako Legea sustatu zuen. Lege hori diputatuen Kongresuan onartu zen 1976ko azaroaren 18an, eta gero erreferendumean ere onartu zen %94ko babesarekin. Ondorioz, Espainiako trantsizioa hasi zen.
1977ko maiatzaren 14an, errege izateko aukera urrun ikusten zuelarik, Bartzelonako kondeak (Juan Carlosen aita) bere eskubide dinastikoei uko egin zien. Horrela, 1977ko azaroaren 1ean, Felipe (Juan Carlos I.aren semea) koroaren oinordeko bihurtu zen eta Asturiasko printze titulua bere gain hartu zuen. On Joanek bere ukapena ekitaldi bero eta afektibo batean burutu zuen; Landelino Lavilla zegoen Erreinuko notario nagusi eta ekitaldiaren ostean, On Joanek honako hau aitortu zuen:
.
Juan Carlosen erreinaldian, Espainiako konstituzioa onartu zen eta bertan erregearen eginkizunak zehaztu ziren, koroaren edonolako esku-hartzea politikan ezabatuz eta Espainia monarkia parlamentario bihurtuz. Horrez gain, konstituzioaren 57. artikuluak Juan Carlos I.a dinastia historikoaren oinordeko legitimo aitortzen du. Konstituzioa erreferendumean berretsia izan zen abenduaren 6an eta erregeak onetsi egin zuen abenduaren 27an.
Koroak, iraunkortasunaren eta aberriaren sinbolo denak, ez du onartzen indarra erabiliz konstituzioak (espainiar herriak erreferendumean onartu zuena) zehaztu zuen prozesu demokratikoa geldiarazi nahi duenaren jarrerarik.
Espainiako erregeak aurre egin behar izan zion arazo handienetako bat 1981eko otsailaren 23ko estatu kolpea izan zen. Egun hartan, gobernuko lehendakari izateko hautagai zen Leopoldo Calvo-Soteloren inbestidurarako bigarren botazioa egiten ari zen bitartean, diputatuen kongresua hartu zuten Goardia Zibileko indarrek, Antonio Tejero koronelaren agintean. Aldi berean, III. eskualde militarreko kapitaintza nagusian (Valentzia), Jaime Milans del Bosch teniente jeneralak hiriko kaleak okupatu zituen tankeekin eta beste hainbat saialdi egon ziren beste puntu batzuetan, hala nola, Madrilgo Prado del Reyko Televisión Españolako estudioak hartzea. Une hartan, altxamenduak koroaren babesa espero bazuen ere, Juan Carlos I.ak telebistan eginiko agerraldiaren ondoren, altxamendua bertan behera geratu zen.
2011ko abenduaren 11n, komunikazio bideetan ateratako informazioen arabera, erregearen suhia den Iñaki Urdangarinek agian diru publikoak bidegabekeriaz erabili zituen eta iruzur, faltsutasun eta diru zuritzeaz salatu zuten. Zarzuelak, izandako jokabidea ez zela ereduzkoa izan-eta, eginkizun instituzional guztietatik alboratu zuen.
2012ko apirilaren 14an Juan Carlos I.ak, Botswanan elefanteak ehizatzera joatera gonbidatua izan zen batean, aldakako haustura bat pairatu zuen. Gertakari honek, kritika asko piztu zituen, Espainiako krisi ekonomikoaren garai okerrenean gertatu baitzen. PP eta PSOEk ez zuten ezbehar hori publikoki baloratu, baina Izquierda Plural, Unión Progeso y Democracia eta Esquerra Republicana de Catalunyak gobernuari gai honi buruz galdetuko ziotela azaldu zuten, diputatuen kongresuan. Patxi Lopez lehendakariak ere ez zela gaizki egongo erregeak barkamen publikoa eskatzea esan zuen.
Apirilaren 18an, operatua izan zen ospitaletik ateratzean, erregeak barkamen publikoa eskatu zuen gertatutakoagatik. Hortik aurrera, bere erregetza erabat aldatuko da.
Erreinaldiko gobernuak
Carlos Arias Navarro (1974-1976): lehenengo erreforma demokratikoen liderra izan zen. Frankismoa mantentzeko etengabeko ahaleginek bere kargu-uztea ekarri zuten. 1976ko uztailaren 1ean, erregearekin tentsioz betetako bilera bat izan ondoren, Ariasek dimisioa aurkeztu zuen.