cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2021eko Nafarroako Bertsolari Txapelketa
Doneztebe
Laugarren eta azken final-laurdena Doneztebeko Zineman egin zen, 2021eko urriaren 16an.
Altsasu
Lehenengo finalaurrekoa Altsasuko Iortia Kulturgunean jokatu zen, 2021eko azaroaren 1ean.
Leitza
Hirugarren eta azken finalaurrekoa Leitzako Kiroldegian jokatu zen, 2021eko azaroaren 14an.
Finala
Lehenbiziko bost sailkatuek Bertsolari Txapelketa Nagusirako txartela eskuratu zuten.
Iliupersis
Iliupersis, grezierazko Ἰλίου πέρσιςetik, Ilionen arpilaketa esan nahi duena, antzinako greziar literaturako olerki epiko galdu bat da. Lan hau, ziklo troiarrekoa zen, eta Troiako Gerraren elezaharraren zati bat kontatzen zuen. Kronologikoki, bertan kontatzen diren gertaerak, Iliada Txikian kontatzen direnen ondoren (horietakoren batzuk gainjartzen diren arren) eta Nostoi edo Itzulerak izenburukoak kontatzen direnen aurretik kokatzen dira.
Datatzea
Iliupersis lana, ziuraski, K.a. VII. mendean idatziko zen, baina ez dago horren ziurtasunik. Beste antzinako iturri batzuk, Arktino, K.a. VIII. mendean bizi izan zela uste dute, baina, beste batzuk, askoz beranduago bizi izan zela.
Edukia
Olerkia, troiarrak, greziarrek, aurretik euren kanpamendua izan zen eta bertan behera utzi zuten tokian utzi zuten zurezko zaldiarekin zer egin eztabaidatzen ari direla hasten da.
Kasandra eta Laokoontek, zaldi horren barnean soldadu greziarrak daudela diote, baina, beste batzuk, Atenearen erlikia sakratu bat dela, eta hau da euren artean geratzen den iritzia, troiarrek, euren itxurazko garaipena ospatzen duten bitartean. Bitartean, jainko batek, Laokonte eta bere semeetako bat hiltzen dituen suge bat bidaltzen du; hau ikusirik, Eneasek eta bere gizonek, Troia uzten dute, gertatuko zena aurreikusiz.
Gaua iritsi zenean, gerlari greziarrak zaldiaren barnetik irten ziren, hiriko ateak ireki zituzten eta greziar armadaren osotasunari sartzen utzi zioten, Tenedos uhartetik itzuleran bidaiatu zuena, uharte horretan ezkutatuta egon zirelarik. Troiarrak, sarraskituak izan ziren, eta euren hiriari su eman zioten.
Arpilaketan, gertaera bitxi batzuk gertatu ziren: Neoptolemok Priamo erregea hil zuen, Troiako erregea Zeusen aldarean babestu zen arren; Menelaok Deifobo hil zuen, eta itzuleran eraman zuen bere emazte Helena, Ayax Minorrek, Kasandra, hau babestuta zegoen Atenearen aldaretik tarrasean eraman zuen.
Icelinus borealis
Icelinus borealis Icelinus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Iliupersis
Izenburu bereko beste lan batzuk
Estesikorok, K.a. VI. mende edo K.a. VII. mendeko siziliar jatorriko greziar olerkariak, Iliupersis izeneko beste olerki bat idatzi zuen, hau ere galdua dagoena.
Ozaze-Zühara
Ozaze-Zühara ([os̻as̻e zyhaʁ̞a]) Zuberoako erdialdeko udalerri bat da, Arbaila eskualdekoa.
Iliupersis
Izenburu bereko beste lan batzuk
Polignotok, K.a. V. mendeko margolari bat izan zena, Gnidoko hiriak ofrendatutako Delfoseko eraikin batetako harresi batean margolan batzuk egin zituen. Margolanek, galduta daudenak baina Pausaniasek xehetasunez deskribatzen dituenak, Troiaren hartzearen atalak irudikatzen dituzte, eta, hauek ere, Iliupersis izena jasotzen dute.
Ozaze-Zühara
Geografia
Ozaze eta Zühara herriguneek osatua da udalerria. Lehena itsas mailatik 192 metro gorago dago, Uhaitzandi ibaiaren ertzean; bigarrena, itsas mailatik 266 metro gorago, muino baten gainean.
Ingurune naturala
Uhaitzandi ibaia udalerritik igarotzen da, bertara isurtzen den Ibargonea errekarekin batera.
Historia
XII. mendeko dokumentu batean aipatzen da lehen aldiz Ozazeko herria, eta Züharakoa, aldiz, 1327. urtean. Ozaze eta Zühara herriak 1845eko ekainaren 14ean batu ziren udalerri bakarra osatzeko.
Ondarea
Aipagarriak dira Cazanave, Arainci eta Lapitz etxeak.
Demografia
2007ko biztanleria INSEEk emandako behin-behineko datua da
Euskara
Biztanle gehienak euskaldunak dira, eta zuberera da tokiko euskalkia.
Ekonomia
Laborantza (artoa, bazka landareak) eta abere hazkuntza (ardi eta behi azienda) dira ekonomia jarduera nagusiak.
Ždírec (Plzeň-South barrutia)
Ždírec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 467 biztanle ditu eta 9.33 kilometro koadroko azalera. Plzeň-South barrutian dago.
Erckartswiller
Biztanleria
2007an Erckartswiller udalerrian erroldatutako biztanleak 243 ziren. Familiak 90 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Grina (argipena)
Grina hitzak adiera zenbait ditu:
Erckartswiller
Etxebizitza
2007an 157 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 85 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 53 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Neolissochilus hendersoni
Neolissochilus hendersoni Neolissochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Erckartswiller
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 157 ziren, horien artean 118 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 118 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (60 gizon eta 47 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Pierola
Pierola Kanpezu udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Araba lurraldean kokatuta, Arabako Mendialdea eskualdean.
Erckartswiller
Diru sarrerak
2009an Erckartswiller udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 256 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.996 euro zen.
Arkitektura neogotiko
Arkitektura neogotikoa XIX. mendean agertutako arkitektura mugimendu bat da, Erdi Aroko arkitektura gotikoaren biziberritzean datzana. Arrazionalismo neoklasikoa arbuiatzea dutenez, erromantizismoarekin lotutako estilo bat da, eta, bere lotura politikoengatik, nazionalismoarekin. Arkitektura historizista bezala, estilo gotikoko propioak ziren arkitektura elementuak jatorrizkoak ziren formekin irudikatzen zuen berrelaborazio bat zen.
Erckartswiller
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Pierola
Historia
Orbisotik Santikurutzera bidean, Hornilloko mendilabarren azpian kokatzen zen Pierola. Erdi Aroan dorretxe bat zen, jauntxoentzat haranaren kontrolerako puntu ona zelako, Kanpezuko lautada-pasabidea kontrolatzeko. Baina nekazaritzarako toki ona ez, harriz betea baitago lurra (etimologikoki, harri/piedra hori izan liteke izenaren jatorria, Piérola edo Piédrola erromantzez ), eta Santikurutzeko lur aberatsagoen inguruan garatu zen Kanpezuko erdigunea.
Erckartswiller
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 argiketaria.
Arkitektura neogotiko
Lan nagusiak
Neogotiko estiloko mundu mailako eraikinik azpimarragarrienen artean, honako hauek daude:
Pierola
Historia
18. mendean jada ez zen herririk tokian, baina Frantziskotarren San Joan konbentua eta eliza geratzen ziren Pierolan. Orain abandonatuta daude, eta ia hondarretan eliza, terreno pribatu batzuetan, baina elizaren portikoa eta kanpai-horma zutik daude oraindik.
Erckartswiller
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra brikolaje denda handi bat zen.
Au hasard Balthazar
Au hasard Balthazar 1966ko Robert Bresson frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Erckartswiller
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Erckartswiller udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Au hasard Balthazar
Sinopsia
Baltasar astoaren lehen urteak zoriontsuak izan ziren, Marie, euskal jatorriko baserritar lotsatia, eta Jacques, Parisko oporretako kidearekin batera. Marie hazten denean, bikotea banandu egiten da; orduan, filmak bere patu paraleloak jarraitzen ditu: bidean gurutzatzen direnek biak gaizki tratatzen dituzte. Astoak hainbat jabe ditu, eta horietako gehienek esplotatu egiten dute, zamalanetako piztia gisa erabiliz. Baltasarrek bere sufrimenduak nobleziaz eta jakinduriaz sufritzen ditu, prozesuan zehar santu bihurtuz. Baltasarrek eta Mariek normalean pertsona berberen eskuetan sufritzen dute. Azkenik, Marieren patua konponezina geratzen da; Baltasarrena, berriz, argitua.
Erckartswiller
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Roman eliza (Arellano)
San Roman eliza Nafarroako Arellano udalerrian dagoen eliza bat da. XIII. mendearen lehen erdialdea eta XVI. mendearen artean eraiki zen. Zisterziense, gotiko eta berpizkundeko estiloen arteko nahasketa da. XVIII. mendean eraikitako gainaldeko dorrea nabarmentzen da.
Petroica phoenicea
Petroica phoenicea Petroica generoko animalia da. Hegaztien barruko Petroicidae familian sailkatua dago.
Kaxarranka
San Pedro eguna
Done Petri eta Donibane Euskal Herriko hainbat herritan ospatzen da. Udako solstizioari lotutako jai-egunak dira. Done Petri, Lekeition San Pedro, ekainaren 29an ospatzen da, eta hurrengo bi egunetan ere jaia luzatzen da.
Kilin-Kala
Egun handia ekainaren 29a da. Meza nagusia ospatzen da Santa Maria elizan eta meza amaitu eta gero prozesioa egiten da elizatik portura. Petri apostoluaren irudia duen hormako hutsartearen parean prozesioan doazenek ohikune zahar bat egiten dute, Kilin-Kala delakoa. Santuaren irudia daramaten gizonek Santua uretara botatzeko keinua egiten dute. Ohikune honen jatorriari buruz hainbat azalpen zabaldu dira. Ohikoenak dio itsastarrek euren lanean oparotasuna eta segurtasuna eskatzen ziotela santuari eta erdi txantxetan erdi seriotan santuari mehatxua egiten ziotela. Ahozko tradizioak dio behin baino gehiagotan erori zitzaiela santua uretara.
Kaxarranka
Kilin-Kalaren ostean ospatzen da Kaxarranka. Dantzaria, 2022rarte gizonezko bat beti izan zena, kutxatzar baten gainean dantzatzen da. Kutxatzar hori zortzi arraunlarien sorbalden gainean, airean egoten da. Dantzaria, beraz, lurretik bi metrotara edo dantzatzen da.
Kaxarranka dantza San Pedroren irudiaren aurrean egiten da Kilin-Kalan ohikunearen ostean, San Pedroren hormako hutsarteko irudiaren aurrean. Gero arrantzaleen elkarteko lehendakariaren etxearen aurrean eta Lekeitioko udaletxearen aurrean errepikatzen da dantza.
Aspaldidanik dokumentatutako ohikunea da, XV. mendetik. Badirudi hasieran kofradiako kideek urtero diruzain bat hautatzen zutela urteko mozkinak banatzeko. Ondasunak eta dokumenturik garrantzitsuenak kutxatzar bat gordetzen ziren. Ekainaren azken egunean kutxatzar hori ondo babestuta eramaten omen zen diruzain zaharraren etxetik hurrengo diruzainaren etxera. Ondo babesteko kontu horrekin hasi omen zen kaxarranka dantzaren tradizioa.
Kutxatzar hori arrantzaleen kofradian ondo gordetzen da urtean osoan, eta gaur egun balio handiko dokumentu edo ondasunik gordetzen ez badu ere, kaxarranka dantzarako erabiltzen da. Dokumentatuta dago aspaldian erabiltzen ziren janzkerak oso bestelakoak zirela. Dantzaria Petri apostoluaren eginkizuna betetzen omen zuen, eta bere alboan Joan eta Andres eginkizuna betetzen zuten beste bi gizon joaten omen ziren. Kontuak polemika handiak sortu zituen XVII. mendean itsasgizon eta elizgizonen artean. Hamarkadetan luzatu ziren gatazkak eta azkenean apaizen tesiak irabazi eta itsasgizonek janzkera aldatu zuten. Polemika horiei esker tradizioari buruz hainbat dokumentu gorde dira.
2003. urtetik Asier Uskolak dantzatu zuen, 34 urtez dantzatu zuen Pedro Murelagari erreleboa hartuta. Hanka apurtuta zuen, ordea, Uskolak; beraz, Ane Marurik ordezkatu zuen. Etorkizuna dantza taldeak asmoa du, aurreskuarekin egiten duten moduan, hemendik aurrera kaxarrankako dantzaria urtero aldatzen joatea.
La vita è bella
La vita è bella (euskaraz "Bizitza ederra da") Roberto Benigni italiar zinema zuzendariaren filma bat da.
Sariak
Zazpi Oscar Sarietarako izendatua izan zen, azkenik hiru sari bereganatu zituelarik: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Roberto Benigni), Ingelesa ez den hizkuntza batean egindako film onenaren Oscar Saria eta Soinu banda onenaren Oscar Saria (Nicola Piovani).
Bestalde, 1998ko Canneseko Zinemaldian ere sari nagusia irabazi zuen.
Sinopsia
Benignik bere filma fabula gisa definitzen du: Guidok bere emaztea izango den Dora nolabait erakartzen saiatzen da. Urteetara Giosué izeneko seme bat dute, Guidok jolasak asmatzen dizkiolarik. Zoritxarrez aita-semeak nazi kontzentrazio esparru batean sartzen dituzte. Han, Guidok semeari bertako lan gogorra eta tratu txarrak joko bat direla sinistaraziko dio, jokoaren saria 1000 puntu lortu ezkero tanke bat irabaztea dela esanez. Ideia honekin, Guidok semeari kontzentrazio esparruko bizimodu latza ezkutatu eta haren bizitza jasangarriagoa egitea lortzen du.
Filmerako hautatutako musikak bere nolabaiteko ipuin giroa ahalbideratzen du: izatez, pertsonaia bakoitza filmean agerpena egitean euren berezko doinua dutelarik (bikotearen doinua, mutikoaren doinua, etab.).
Betty Grable
Elizabeth Ruth Grable (Saint Louis, Missouri, 1916ko abenduaren 18a - Santa Monica, Kalifornia, 1973ko uztailaren 2a) estatubatuar aktore, pin-up, dantzari, modelo eta abeslaria izan zen. 1930 eta 1940ko hamarkadetako aktore arrakastatsuenetako bat izan zen.
Sex symbol bat izan zen bere ibilbidean eta lehen pin-upa Bigarren Mundu Gerran.
Seynes
Seynes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Genero-ikasketak
Genero ikasketak, generoarekin lotutako gaien ikerketan oinarritzen den disziplina da. Honek, ikerketa feministak (emakumeari, feminismoari, generoari eta politikari dakozkienak), emakumearen ikerketa, gizonaren ikerketa eta LGTBQ+ ikerketak barneratzen ditu. Kasu batzuetan, genero ikasketek, sexualitateari dagokien gaiak ere hartzen ditu. Hauek denetan, literatura eta hizkuntza, historia, zientzia politikoa, soziologia, antropologia, zinema eta komunikazioa, gizakiaren garapena, eskubideak eta medikuntza ikertzen dira, adibidez.
Hainbat korronte daude arlo honen barnean. Simone de Beauvoir feministak adierazten zuena da, adibide bat; bera eta bere jarraitzailek "genero" hitza erabiltzen zuten maskulinitate eta feminitatearen eraikuntza sozial eta kulturalei erreferentzia egiteko. Beste batzuk aldiz, alde biologikotik hartzen dute.
Seynes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 107 etxebizitza zeuden, 75 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 83 etxeak ziren eta 23 apartamentuak ziren. 75 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 92 ziren, horien artean 69 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 69 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (33 gizon eta 23 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Seynes udalerrian 77 unitate fiskal zeuden, 157 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.946 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
Johnston konderria (Oklahoma)
Johnston konderria (Johnston County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tishomingo da. 2010eko zentsuaren arabera 10,957 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Seynes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 harategi zen eta 1 kirol-denda zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Johnston konderria (Oklahoma)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 10,957 pertsonetatik 8,277 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 423 dira. 209 beltzak edo afroamerikarrak. 1,636 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 27 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 5 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 802 pertsonek kokatzen zuten.
Genero-ikasketak
Sigmund Freud
Feminista askok zakilarekiko enbidia kritikatzen duten arren hau sexista izateagatik, beste korronte feminista batzuk "psikoanalisi feminista" bezala ezagutzen direnak. Juliet Mitchell, Nancy Chodorow, Jessica Benjamin, Jane Gallop, Bracha Ettinger, Shoshana Felman, Griselda Pollock eta Jane Flax bezalako teorikoek teoria psikoanalitikoa proiektu feministarentzat ezinbestekoa dela argudiatu dute, eta horrez gain, birformulatu egin beharko litzatekeela sexismorik gabeko oinarri batez. Shulamith Firestonek The Dialectic of Sex-en Freuden psikoanalisiari "feminismo okerra" dei egiten dio eta analisi hau egiten du: Freudek "zakila" esaten duen guztietan "boterea" hitza esan beharko lukeela.
Jacques Lacan
Sexuazioari buruzko Lacanen teoriak feminitatea eta maskulinitatea antolatzen ditu inkonszienteki egin ditugun egituren arabera. Subjetu femenino zein maskulinoek antolaketa "falikoan" parte hartzen dutela ondorioztatu zuen. Sexuazioak (egoera sexualak) haurtzaroan garatzen diren genero rolak genero identitatea jaiotzetik daukagula edo biologikoki determinatuta dagoela kuestionatzen du. Elizabeth Grosz bezalako kritikoek Lacani tradizio sexista bat izatea leporatzen diote, aldiz, Judith Butler, Bracha Ettinger eta Jane Gallop bezalakoek Lacanen lana erabili izan dute, nahiz eta era kritikoan izan den, generoaren teoria garatzeko.
Julia Kristeva
Julia Kristevak semiotikaren arloa asko garatu du. Bere iritziz, kultura patriarkalek, banakoen gisan, amarekin zerikusia duten gauzak eta femeninoa dena alde batera utzi behar dute.
Mark Blechner
Blechnerren lanek sexua eta generoari buruzko ikuspegiak zabaldu dituzte, psikoanalisia "zientzia queer pasatua eta gerokoa" bezala katalogatuz. Bere iritziz, "genero fetitxe" bat esistitzen da gizarte okzidentalean, non bikoteen generoari garratzi handiegia ematen zaion, beste faktore (adina, klase soziala) batzuei baino. Blechnerrek "homosexualitate" eta "heterosexualitate" hitzak aurrizkiak izan beharko liratekeela dio.
Blechnerren arabera, kulturek arau desberdinak izan ditzakete maskulinitatearen inguruan eta gizon okzidentalek penetrazioari dioten beldurra deskribatzen du. Horrela, gizarte askotan gay izatea penetratzen uzten den gizona izatea da soilik, aldiz, beste batzuk penetratzen dituztenak maskulinoak eta ez-gayak kontsideratzen dira, beraz, ez dira aurrejuzguen biktima. Beste kultura batzuetan aldiz, sexu orala jasotzea nerabezaroko araua da eta hormona maskulinoen garapenerako ezinbestekotzat jotzen da.
Otolithes ruber
Otolithes ruber Otolithes generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko. Gerra-kriminalak auzitan
'Sekula ez liokete euli bati hegalik kenduko. Gerra-kriminalak auzitan' (Oni ne bi ni mrava zgazili) 2003an (ingelesezko edizioa 2004an) Slavenka Drakulićek (1949) plazaratu zuen ez-fikziozko liburua da, historiari buruzko saiakera. Euskarazko bertsioa 2021ean atera zen, Amaia Apalauza Ollok itzulita.
Edukia
Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialista ohia zatikatzeko bidean jarri zela gatazka bortitza sortu zen federazioaren herri desberdinen artean. Lan hau gatazka hartako gerra-kriminalei buruzko liburua da. Nor ziren? Jende arrunta ala munstroak? Zerk bultzatuta ekiten dio batek herrikideak akabatzeari? Hannah Arendtek egin bezala, «gaizkiaren hutsaltasuna» aztertzen du Slavenka Drakulic-ek (Rijeka, 1949) Balkanetako terrorean aztarrika egitean. Hagako epaiketetako lekukotza zirraragarrien bidez eta hainbat iturritan oinarrituz, idazle kroaziarrak heriotza, bortxaketa, tortura eta beste hainbat krimenez akusatutakoei ahotsa eta gorputza jartzen die, argitasun asaldagarriz.
Ždírec (Česká Lípa barrutia)
Ždírec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 123 biztanle ditu eta 5.43 kilometro koadroko azalera. Česká Lípa barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1502 urtean egin zen.
Hygeburg
Hygeburg (floruit 780), Hugeburc edo Huneberc ere, Alemaniako Heidenheimeko abadiako moja anglosaxoi bat izan zen.
Hygeburg Willibald-en biografia (Vita S. Willibaldi) baten egilea izan zen, 767 eta 778. urteen artean idatzitakoa. Willibalden anaiaren (Wynnebald) biografia ere egin zuen, Heidenheimeko abadea izan zena 761. urtean hil zen arte. Vita S Wynnebaldi 782tik 785era aldian egin zuen. Baliteke Hygeburg Willibald-ekin elkartu izatea 777. urtean, bere anaiaren oroitzapenen itzulpena antolatu zuenean.
Vita Willibaldi-k bidaia liburu bat barne hartzen du, "Hodoeporicon" ("bidaia liburua", antzinako grezieratik eratorritako izena), Willibaldek Jerusalemera egindako bidaia baten kontaketa, Erroman eta Anatolian zehar 723tik 729ra bitarte.
Neolissochilus heterostomus
Neolissochilus heterostomus Neolissochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Icelinus burchami
Icelinus burchami Icelinus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Wynton Marsalis
Wynton Marsalis (New Orleans, 1961eko urriaren 18a) Estatu Batuetako musika klasikoko eta jazz-musikako tronpeta-jotzailea da.
Ždírec nad Doubravou
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1406 urtean egin zen.
Wynton Marsalis
Biografia
Gaztetatik erakutsi zuen jazzerako zaletasuna, aitaren eraginez batez ere, jazzeko irakaslea baitzuen. 12 urte zituela hasi zen tronpeta jotzen, eta ikasketak osatu ondoren, 20 urterekin, birak egin zituen Jazz Messengers eta VSOP taldeekin. 1981ean Wynton Marsalis lehen diskoa grabatu zuen, eta handik bi urtera kaleratu zuen Trumpet Concertos, musika klasikoko debuta. 1984. urtean kategoria klasikoko eta jazzeko Grammy sariak irabazi zituen (bera izan zen hori lortzen lehena). Marsalisen kontzertuei eta grabazioei esker itzal handia lortu du jazzak, eta musika klasikoaren ospea irabazi du. Aurrez aipatutakoez gainera, azpimarratzekoak ditu Majesty of the Blues (1989) eta Soul Gestures in Southern Blue (1991) trilogia, New Orleansko erroetarako itzulera agertzen dutenak, nahiz eta estilo modernoa izan. 1993an City Movement ballet modernorako musika idatzi zuen. Izan ere, 1980ko hamarraldian, jazzean buru-belarri lan egin ondoren, musika klasikoaren alorrean murgildu zen, eta 1993an Kathleen Battle sopranoarekin emanaldiak eskaini zituen. 1997an musikako Pulitzer saria irabazi duen lehenengo jazz-musikagilea bihurtu zen, Blood on the Fields diskoarekin.
Araraquara
Araraquara Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gossau (Zürich)
Gossau Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Un flic (1972ko filma)
Un flic 1972ko Jean-Pierre Melville frantziar zinema zuzendariaren thrillerra da.
Sinopsia
Bankuko sukurtsal bat lapurtzean, kolpea ez da hasiera batean pentsatua zirudien guztia ateratzen eta taldeko kideetako bat zauritua da. Kasua Coleman komisarioaren eskuetan amaitzen da. Hau tipo gogorra da, gaizkileek beraiek baino gehiago, baina oraingoan bere nortasun paregabearen eta adiskidetasun sentimendu sakon baten artean eztabaidatu beharko du.
Bengtskär itsasargia
Bengtskär itsasargia (Bengtskärin majakka) Uhartediaren itsasoan kokatzen da,  Hankotik (Finlandia) 25 kilometro hego-mendebaldera. Itsasargia 1906an eraiki zen Bengtskär uharrian eta itsas maila tik 52 metro gora egiten duenez Iparraldeko Herrialdeetan altuena da.
Historia
Itsasargia egiteko asmoa bazegoen, baina, s/s Helsingfors baporea 1905ean Lübecktik Helsinkira zihoala inguru hartan hondartu zenean, hainbat tripulatzaile harrapatuta geratu edota itota hil zirela, proiektua premiazkoa bihurtu zen eta hurrengo urtean zehar amaitu zuten, Florentin Granholm arkitektuaren diseinua jarraituz. Hasieran petroleozko argi berezi bat zuen, Parisen egina, 20 itsas milietako irismena zuena. Sirena bat ere bazuen, hain indartsua itsasargia dardarka jartzen zela jotzean.
Sortu zenetik Neguko Gerrararte (1939ko azaroa-1940ko martxoa) 5 familia bizi ziren itsasargian urte osoan, langileak eta beraien sendikoak. Ume asko zeudenez irakasle bat ekarri zuten uharrira baino gerren ondorioz lekua utzi eta langileek ez zituzten sendikoak berriro eraman. Jarraipenaren Gerran gatazka bortitzak izan ziren behatokia eskuratu nahian, aztarnak oraindik ikusgai daudela itsasargiko sarrerako eskaloietan. Sobietar tropak Hankon kokaturik zeudela, itsasargia finlandiar behaketa postua zela eta asaldaturik, lehertu eta suntsitzen saiatu ziren Bengtskäreko Gatazkan, 1941ean.
1968an automatizatua izan zenetik utzia geratu zen itsasargia. Urteetako hondatzea ez areagotzeko Turkuko Unibertsitateari elokatu zioten itsasargia eta 1995ean, berriztatzea amaituta, publikoari eta turismoari ireki zuten. 2000. urtean, Turku Unibertsitateko Fundazioak itsasrgia erosi zuen.
Gaur egun, Bengtskär itsasargia helmuga turistiko ezaguna da  eta urtero, gutxi gorabehera, 13.000-15.000 turista inguruk bisitatzen du. Itsaargian bertan museo bat eta granitoz eginiko sauna duen hotel txiki bat daude.
Araricá
Araricá Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Vallcarcako geltokia
Vallcarca Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Gràcia barrutian dago.
Geltokia 1985en inauguratu zen.
Altaïr Ibn La-Ahad
Altaïr Ibn-La’Ahad Masyaf, Nizari Ismaeli Etsatua (1165-1257) Assasin’s Creed sagaren lehen jokoaren eta Relevationsen protagonista da. Hassassin kredoaren kide/hiltzaile bat izan zen. Bere agintaldian, Mentor bezala, Edeneko Fruitu baten ezagutzaren  bidez, Altaïrrek hainbat aurkikuntza eta asmakizun egin zituen, ordenaren progresioan asko lagundu zutenak.
Lehenengo urteak
Maud Altaïrren jaiotzaren bitartean hil zen, Umar Ibn-La’Ahad sarrazenoengatik exekutatu izan zen Masyafen lehen setioan, 1176an, berak sarrazeno noble bat hilez ordain gisa. Altaïrrek amorruz deitu zion aitari hilketaren aurretik, baina Ahmad Sofianek galarazi egin zion bere aitaren heriotza ikustea, torturapean sarrazenoei Umar izena eman zien. Umarren heriotzak erruak zapalduta egoan hiltzaileak (Abbasen aitak), Altaïrren geletan sartu zen handik gutxira, Altaïrri barkamena eskatu zion bere ahuleziagatik eta bere burua hil zuen daga batekin.
Altaïr presaka joan zen Al Mualimen geletara, gertatutakoaren berri emanez. Al Mualimek esan zion Altaïrri ez esateko ezer ezbeharrari buruz, ezta Ahmaden semeari ere, Abbasi, lotsatu egingo baitzen bere aitaren heriotzaren egiaz. Altaïrrek Al Mualim bere aita biologikoa baino gehiago aita-figuratzat hartzen zuen, nahiz eta Al Mualimen maitasuna "ahula eta deszintzoa" zela jakin. Eta Mentoreak agindutakoa egitea onartu zuen. Altaïr eta Abbas nobizio gisa batu zitzaizkion aginduari handik gutxira, elkarrekin hazi ziren eta lagun onak egin ziren, beti elkarren ondoan.
Altaïr eta Abbasen entrenamendua.
Egun batean, bere aitaren heriotzak Abbasen etengabeko oinazea nabaritu ondoren, Altaïrrek egia kontatu zion kontsolatzeko ahalegin batean. Entzun zuenean, Abbas ohean jiratu zen, hitzik esan gabe. Hurrengo egunean, Abbasek Labib bere borroka-irakasleari galdetu zion ea benetako ezpatekin borroka zezaketen, zurezko ezpatekin borrokatu beharrean. Orduan, Abbasek Altaïrri zion gorrotoa azaldu zuen, Ahmadi buruz gezurra esan zuelakoan, amorruz eraso baino lehen.
Biak borrokan ari ziren bitartean, Abbasek Altaïrren eztarrian eutsi zion bere aiztoari, eta oihu egin zuen Altaïrrek gezurra esan ziola Abbasen aitari, lotsarazteko. Beste hiltzaile, baserritar eta Al Mualim beraren arreta piztu zuen zirrarak. Abbasen haserrea itzali nahian, Altaïrrek gezurretan ari zela onartu zuen, eta biak Masyafen ziegara eraman zituzten. Han hilabete eman zuten konfinamenduan, entrenamenduari ekin aurretik. Bere krimen latzenekin, Al Mualimek Abbas entrenamenduan urtebete gehiago pasatzera behartu zuen, Altaïr Hiltzaile mailarekin graduatu zen bitartean.
Borroka Jerusalemgo ganberan
Altaïrrek huts egin zuen Roberto hiltzean.Hurrengo urterako, Lur Santua gerra baten erdian zegoen. 1191aren hasieran, Altaïr eta bere lagun Malik eta KadarAl-Sayf, tenplarioen lehergailu bat berreskuratzeaz arduratu ziren Jerusalemgo Ganberan, Salomonen Tenpluaren hondakinen azpian. Katakonbetan aurrera zihoala, Altaïrrek Hiltzaileen lehen sinesmen printzipioa hautsi zuen, bere bidean gizon errugabe bat hiltzean. Malikek Altaïrri kargu hartu zion bere arduragabekeriagatik, baina Altaïrrek harrokeriaz kaleratu zuen. Roberto de Sable bere ordenako etsai handia ikustean, Altaïrrek kredoaren bigarren printzipioa hautsi zuen bere etsaiari zuzenean aurre egitean. Maisu Handia argi eta garbi hil nahian, Altaïr erraz zapuztu eta tenplutik bota zuten, Malik eta Kadar tenplarioekin bakarrik utziz. Altaïrrek tenplutik ihes egin zuen eta Masyafera itzuli zen bere porrotaren berri Ordenari ematera.
Masyafeko setioa
Masyafera iristean, Altaïr adeitasunez hartu zuen Raufek, eta esan zion Al Mualim misioari buruzko txosten bat entzuteko zain zegoela. Gotorlekuaren ateetan, Abbasek eta Altaïrrek irainak trukatu zituzten Altaïrrek Al Mualim aztertu aurretik, aholkulariari bere porrotaren berri emanez tenplarioen altxorra eskuratzeko. Handik gutxira, Malik tramankuluarekin itzuli zen, bizirik baina bakarrik, eta ezkerreko besoa oso minduta zuela. Altaïrri oihu egin zion, Kadar hil izana leporatuz, baina neurri gehiago hartu baino lehen, Masyaf setiopean zegoela jakinarazi zitzaien.
Petroica multicolor
Petroica multicolor Petroica generoko animalia da. Hegaztien barruko Petroicidae familian sailkatua dago.
Zdislava
Zdislava Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 273 biztanle ditu eta 9.79 kilometro koadroko azalera. Liberec barrutian dago.
Altaïr Ibn La-Ahad
Masyafeko setioa
Al Mualimek, Roberto de Sable, Altaïr, Rauf eta beste Hiltzaile bat distraitzen zituen bitartean, bakoitzak Fede Jauzi bat egin zuen gotorlekuko dorrean eta tenplu-armadaren atzetik ihes egin zuen. Altaïrrek hainbat enbor bota zituen soldaduen gainera, asko zanpatuz eta Masyafetik urrunduz.
9 erailak
Altaïr bere bila hasi zen, Masyaf utzi eta Damaskorantz abiatuz Tamirren bila, bere lehen helburua. Hara iristean, bertako Hiltzaile Etxea bidaiatu zuen eta hilketarako baimena eskatu zuen. Rafiqek ukatu egin zuen, eta Altaïrri agindu zion bere helburuari buruzko informazioa biltzeko. Hiriko auzo txirotik igarotzean, Altaïrrek informatzaileak galdekatu zituen, gutunak eta mapak lapurtu zituen, eta inguruko elkarrizketak ezkutuan entzun zituen, azkenean bere helburuaren kokapena eskuratuz. Informazio horrekin etxera itzultzean, hiltzeko pase bat eta luma zuri bat jaso zituen biktimaren odolean murgiltzeko, gertakariaren froga gisa.
Altaïr Tamir hiltzen.
Merkatu barrutiko plaza batean, Altaïrrek Tamir ikusi zuen negozio-bazkide bat hiltzen, eta gero hil egin zuen, inguruko postuak aztertzen ari zela. Etxera itzultzean, Al Mualimi jakinarazteko esan zioten Altaïrri, eta honek bere taldeko beste pieza batekin saritu zuen. Altaïr, ondoren, Akre eta Jerusalemera joan zen bere hurrengo helburuak lortzeko.
Hauek izan ziren erailak:
Arsufeko bataila
Arsufera iristean, Altaïr Rikardo eta Saladinoren indarren arteko borroka baten aurkitu zen. Lerroen bidez borrokatuz, sarrazenoen eta tropa kristauen parte-hartzearekin berdin, Altaïr Ricardoren kanpamendura iritsi zen, erregearen bizitzaren aurkako atentatu gisa nahastua izateko bakarrik. Hau ukatuz, Altaïrrek errege kristauari Robertoren traizioaren berri eman zion, baita bere jarraitzaileena ere; Sablek gogor ukatu zituen salaketak, nahiz eta Rikardo ez zegoen konbentzituta. Kontua Jainkoari utzirik, Ricardok borroka bidezko epaiketa bat agindu zuen egia zehazteko. Altaïrrek Sable eta bere eliteko tenplarioekin borrokatu zuen, Altaïrrek tenplario guztiak hil zituen, Roberto tartean.
Al Mualim-en kontrako borroka
. Al Mualimek bere ikasle ohia geldiarazi zuen berriro, eta ilusioak ez zuela Altaïr engainatu esan zion, Troiako Gerra, Itsaso Gorriaren Igarobidea eta Jesukristoren mirariak sagarraren lilurak zirela azalduz. Ondoren, Al Mualimek bere buruaren bikoiztuak sortu zituen Altaïrren aurka borrokatzeko, baina honek berriro garaitu zituen Tenplarioaren aldeko aurkariak.
Al Mualimek Altair Ibn-La 'Ahad-ekin eztabaidatu zuen kristautasuna eta islama heresiak zirela, gizakiak euren artean hil ahal izateko bakarrik balio zutenak, eta fede itsuko erlijio horiek Gurutzada eragin zutela. Bere maisuari azken aldiz dolua eman aurretik, Altaïrrek adierazi zuen jendea libre zela bere erlijioa aukeratzeko, eta gurutzadak Sagarraren botererik gabe gelditu behar zirela. Hiltzailea Al Mualimen atzetik joan zen Masyafen lorategitik, ahulduta ikustean ihes egiten zuen bakoitzean, baina Altaïrrek bere maisua bere ezpataz bularrean zeharkatzea lortu zuen, eta jarraian bere Labana Ezkutua lepoan sartu zuen. Hil ondoren, fruitua mapa bat erakutsi zuen, non mundu osoan banatutako zatiak zeuden.
Mentore kargua
Mentore kargua izanda Altaïrrek kongregazioa berriztu zuen eta ekintza garrantzitsuen buruzagia izan zen, adibidez Akreko Atakea.
Azken urteak
Urte batzuk geroago Altaïr eta bere emaztea Maria Masyafera bueltatu ziren (Abbasek beraren alaba erail zuelako).
Bertan Sofianek ezan zuen bera izan zela eta tratu bat eskatu zion Altaïrri, Altaïrrek baietz ezan zion orduan Swami ezan zion bere alabari ezan ziola bere aitak (Altaïr) emandako agindu bat izan zela. Horren ostean mariak altxatu zen eta segituan Swami erail zion. Urte batzuk geroago altaïrrek abbaseri erail zion horrela botere absolutua berreskuratzen.
Ganbera atzetik
Lehenengo agerketa 2006 E3 an agertu zen Assassin’s Creed bideojokoaren aurkezpenean.
Errepartua:
Sortzailea: Ubisoft Monthreal (Ubisoft)
Produkzioa: Jade Raymond
Aktoreak: Philip Shahbaz (AC)
Cas Anvar (ACR)
Erreferentziak
https://assassinscreed.fandom.com/es/wiki/Alta%C3%AFr_Ibn-La%27Ahad#Duelo_con_el_Mentor
Julen Etxabeguren
Julen Etxabeguren Leanizbarrutia (Madril, ) futbolari euskalduna da, Donostin hazia, defentsa gisa jokatzen du.
2010-2011 denboraldian Sansen debuta egin zuen, Errealaren gazte taldeetan zebilela. 2014an Errealak baja eman zion. 2015eko urtarrilean East Fife FC taldeak (Eskozia) kontratatu zuen Etxabeguren, probetan aritu ondoren. 2015ko udan lehenengo mailako Dundeek sinatu zuen Etxabeguren.
Estatistikak
''2019ko maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Neolissochilus hexagonolepis
Neolissochilus hexagonolepis Neolissochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Richard Gerver
Richard Gerver (Londres, 1969), hezkuntzaren arloari dagokionez, bere belaunaldiko aditu garrantzitsuenetarikoa da. Lidergoa eta eraldaketa eratzailea sustatu izanaren ondorioz, estimazio handiko liderra bilakatu da. Zera da, hezkuntzaren guruetako bat.
Biografia
1969an, Londresen jaio zen. Bere familia aberatsa zenez, baldintza oneko inguruan hazi eta eskola pribatu batean ikasi zuen.
1992an, Lehen Hezkuntza eta Bigarren Hezkuntza-ko ikasketak burutu ostean, irakaskuntzako graduan murgildu zen, 1997an, Londreseko irakasle gailenetarikoa bihurtuz.
Gaur egun, 2018an, hezkuntzaren eremuetan aritzeaz gain, beste esparru batzuetan ere, lankide gisa lan egiten du. Gainera, ezkonduta dagoen emakumearekin, 17 eta 22 urteko bi seme-alaba ditu.
Jorratutako filosofia hezigarria
Gerver-ek partekatzen duen premisa, hurrengoa da: “Lider on baten lehentasuna, haren menpe dauden eta harekiko konfiantza erakusten duten pertsonen premiak asetzea da”. Hori dela eta, burututako filosofia, hiru hastapenetan oinarritzen da; komunikazioan, ahalduntzean eta eraginean. Hau da, hezkuntza errealitate berrietara egokitzeko asmoz, aldaketak eta ideiak iradokitzen ditu. Gainera, ikuspuntu ahaikari eta berritzaile baten bidez, erakundeei aurre egiten dieten desafioak menderatzeko, kultura iraunkorrak sortzea proposatzen du, helburua, etorkizuna bermatzea izanik.
Ibilbide profesionala: Lorpenak, esku-hartzea
Gerver-ek mahaigaineratutako proposamenak; eraldaketaren, lidergoaren eta hezkuntzaren inguruan, apartekoak dira. Urratutako bidea, eskola baten zuzendari bezala golardatua izatetik (Erresuma Batuko “Nazioarteko Hezkuntza Sarietan"), bere eredu hezigarriaren bidez, eskola hori, berritzaileenetarikoa bilakatzeagatik, nazioarteko bi enpresen kide izatera, Cordant aintzat hartuz (Europako errekrutatze talde handienetarikoa)  baieztapen honen ageriko adierazlea da.
Bestalde, irakaskuntzatik at ere, lidergoaren, gizatiar potentzialaren, eraldaketaren eta berrikuntzaren arteko loturaren miaketaz arduratzea, gobernuetan eta munduko korporazioa nagusietan (Google, UK Sport, Visa, Microsoft, Morgan Stanley, Deloitte, Harrods, Puig, LMA, Telefonica eta The IBO) kontseilari bezala jarduteko aukera eskaini dio. Aipagarria da, beraz, Erresuma batuan, politika hezitzailearen esparruan, aholkulari gisa elkarlanean aritu dela, Derby-ko unibertsitatean Ohorezko doktoregoaz golardatua izan zela, eta gaur egun, bertako Gortean esertzen dela.
Halaber, kiroletako arloan ere lan egin du, eliteko hainbat erakunde eta profesionalekin, auto-lidergoa eta eraldaketa gauzatzeko. Gainera, orain dela gutxi, britaniar industria musikalarekin harremanetan jarri da, eraldaketa progresiboko gaitasuna bereganatzen laguntzeko egitasmoz.
Azkenik, nabarmentzekoa da, hedabideetan jarduten duela. Hau da, ikus-entzunezko komentarista izateaz gain, inprimakien idazlea da, bitan, “Urteko hizlari komertziala” izendatua izanik. Ohargarria da ere, hiru liburu idatzi dituela, best-seller rak direnak.
Berezitasunak
Gerverrek partekatutako hitzarmenen eta xedeen izaera (suharra, probokatzailea eta umoristikoa) bere ezaugarririk miresgarrienetarikoa da, pertsonengan, gizatiar potentzialarengan eta etorkizunarengan adierazten duen grina bezala, aldarrikatzen duenaren egiazkotasunaren isla izanik. Hori dela eta, partekatzen dituen esperientzien bitartez, arazoen konplexutasuna gizatiartuz, mundu-mailako txaloaldia irabaztea lortu du, nazioarteko mailan helmen handia eskuratuz.
Berriozabaletako iturria
Berriozabaletako iturria Elorrion dago, Durangaldean, eta kokatzen da Berriozabaleta auzoan. Estilo neoklasikoan egindako iturria da. Herri-lan bikaina da, eta bi zerbitzu eskaintzen ditu: edateko ura eta latsarri publikoa, arropa-eta garbitzeko. Aldi berean, eremu bat sortzen du, egokia giza-harremanetarako.
Manuel Plazido Berriozabalbeitia epaile elorriarrak agindu zuen iturria egitea bere jaiotetxearen ondoan, Berriozabalbeitia baserria, elezaharrak dioenez, opari gisa bere emaztearentzat, berau inka jatorrikoa. Errealitatea, berriz, beste bat omen da. Alegia, Elorrioko legelariak progresoan sinesten zuela, eta eraikiarazi zuela Berriozabaletako iturria bere auzokideen bizi-egoera hobetzeko.
Egin, Migel Barazibar arkitekto elorriarrak egin zuen, Domingo Iturrizaga hargin maisuaren diseinuarekin.
1992-1993 urteetan Bizkaiko Foru Aldundiak zaharberritu egin zuen monumentu hau.
Historia
Manuel Plazido Berriozabalbeitia Berriozabaleta auzoan jaio zen, Berriozabalbeitia baserrian. Zuzenbide ikasketak amaituta, Peruko administrazioan lortu zuen plaza epaile gisa, eta han ibilbide luzea egin zuen. Hiru auzitegitan egin zuen lan nagusiki: Lima, Cusco eta Charcas. Peruk independentzia lortu ondoren, 1828an Manuel Plaziko Berriozabalbeitia metropolira itzuli zen.
1832 eta 1833 artean landa jauregi bat eraiki zuen iturrira doan bidearen ezker aldean. Geroago iturria bera eraikiarazi zuen. Halaber, Santa Katalina ermita lekuz aldatu zuen, gaur egungo kokapenera. Horra mezenas elorriarrak bere auzoaren alde egindako lanak.
Ezaugarriak
Iturria kokatzeko auzoaren beheko aldea aukeratu zen, ibarra. Helburua, berriz, bertako paisajea ederrestea. Auzotik bideraino galtzada labur bat dago. Galtzadaren goi aldetik ikusgarri agertzen da iturria. Galtzadak berak zutabe motzak ditu alde bietan iturriraino, bost metroko tartearekin batetik bestera. Gaur egun, zutabe horietako sei auzoko ermitaren aurreko aldean daude, eta zazpigarren batek aldareari eusten dio.
Galtzadaren amaieran harrizko terraza artifizial bat zabaltzen da, zirkuluerdi formakoa, Urkiolako mendietara begira. Monumentu honen elementurik garrantzitsuenak iturria eta latsarria dira, labaderoa. Beronen inguruan hemiziklo bat sortzen da, horma sendo batek babestua, eta bertan harrizko zazpi jarleku daude, garai batean auzotarren bilerak-eta egiteko. Bolumenak biribilak, sinpleak eta armonikoak dira, simetrian eta figura geometriko garbietan oinarrituak.
Iturri hau sortu zen gizakiek erabiltzeko. Horregatik, iturriaren sarrera bietan lau oztopo-harri daude, abereei sarrera oztopatzeko.
Ikus, gainera
Ondare zibila ikusgarria da Elorrion, batez ere arkitekturari dagokionez. Behin XV. mendean leinuen arteko gerrak atzean utzita, Elorrio aldatu egin zen: apurtu egin zen hiribilduaren harresia, eta herria errebaletara zabaldu zen, jarduera ekonomikoa bizkortu egin zen eta, ondorioz, “aberats berriak” agertu. XVI, XVII eta XVIII. mendeetan Elorrioko zenbait familia Sevillara joan eta buru-belarri sartu ziren Mundu Berriko merkataritzan —burdin fabrikatuen salerosketan bereziki—, eta horrek dirua barra-barra ekarri zuen herrira, batez ere familia horien eskuetara. Eta familia horiek diruaren zati bat inbertitu zuten eraikin ikusgarriak egiteko.
Horrek markatzen du, dudarik gabe, Elorrioko arkitektura zibilaren urrezko aroa, zeinak hartzen baititu XVI, XVII eta XVIII. mendeak batez ere. Horra Elorrioko eraikin zibil nabarmenen zerrenda bat, mendeen arabera banatuta:
Grüningen
Grüningen Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ramphotyphlops unguirostris
Ramphotyphlops unguirostris Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Tracy Chapman
Tracy Chapman (Cleveland, Ohio, 1964ko martxoaren 30) estatubatuar abeslaria eta abesti-idazlea da. Hark egindako abesti ugari oso ezagun bihurtu ziren, "Fast Car", "Give Me One Reason", "Talkin' 'bout a Revolution", "Baby Can I Hold You", "Crossroads", "New Beginning", eta "Telling Stories" esate baterako eta lau Grammy Sari irabaziak ditu.
Biografia
Cleveland hirian jaio zen eta lau urte zituela gurasoak dibortziatu zitzaizkion. Amarekin hazi zen eta hiru urte baino ez zituela ukulele bat oparitu zion, dirurik ez baitzuen gehiagotarako. Zortzi urte zituenerako gitarra hartu eta abestiak idazten hasi zen. Hee Haw telesaioak inpiratu zuela esan izan du. Chapmanen familiak gizarte dirulaguntzak jasotzen zituen eta Clevelanden arrazakeriagatiko bullinga jasan izan zuen eskolan.
Antropologia eta Afrika mendebaldeko kulturaren ikasketak egin zituen Tufts Unibertsitatean eta etnomusikologian espezializatu zen.
Tracy Chapman (1988)
1988an argitaratu zuen lehen albuma, Tracy Chapman , eta arrakasta izugarria izan zuen. Urte hartako uztailean, Nelson Mandelaren 70. urteurreneko kontzertuan Stevie Wonderren ordez hartu zuen parte eta "Fast car" aurreneko singlea abestu zuen. Chapmanen ahots bereziak, estilo intimistak eta letra konprometituek sona handia hartu zuten mundu guztian. Hurrengo singleak "Talkin' 'bout a Revolution" eta "Baby Can I Hold You" izan ziren, biak ala biak ere arrakasta handia lortu zutenak. Aurreneko diskoa izateko zenbaki itzelak lortu zituen. 10 milioi kopia saldu zituen munduan zehar eta disko multi-platinoa izan zen. Gaur egun ere disko mitikoa kontsideratua dago. Hiru Grammy sari irabazi zituen, tartean artsita debutari onena.
1988an bertan Amnistia Internazionala elkartearen "Human Rights Now! Tour" kontzertu biran hartu zuen parte.
Hurrengo diskoak
1989an, Crossroads izenburuko albuma argitaratu zuen eta lehen postuetan egon zen Estatu Batuetako eta Erresuma Batuko zerrendetan. Aurreneko diskoaren arrakasta lortu ez bazuen ere platinozko diskoa izatera iritsi zen hainbat herrialdetan, hala nola Estatu Batuetan, Europako herrialde askotan eta Australian eta Zeelanda Berrian. Diskoari izena ematen dion abestia izan zen arrakasta lortu zuen single bakarra ordea.
1992an hirugarren albuma grabatu zuen: Matters of the Heart. Ikuslego txikiagoa baina oso fidela lortu zuen.
1995eko azaroan New Beginning argitaratu zuen, eta honek berriz ere arrakasta handia ekarri zion. 3'8 milioi kopia saldu zituen mundu mailan eta 1997ko Grammy sarietarako izendatu zuten. "Give Me One Reason" izan zen disko honetako single ezagunena eta Rock abesti onenaren Grammy saria eskuratu zuen.
Bost urtetan diskorik atera gabe egon ondoren Telling Stories argitaratu zuen 2000. urtean, rock kutsu handiagoarekin. "Telling Stories" abestia asko entzun zen Estatu Batuetako eta Europako irratietan. Urrezko disko bikoitza izatea lortu zuen Frantzian, eta urrezko diskoa Estatu Batuetan, Alemanian, Suitzan eta Zeelanda Berrian.