cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bavincourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak eta 1 iturgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
2000. urtean Bavincourt udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aphyosemion caudofasciatum
Aphyosemion caudofasciatum Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Juignettes
Juignettes Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Juignettes udalerrian erroldatutako biztanleak 233 ziren. Familiak 67 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 92 etxebizitza zeuden, 70 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 89etxeak ziren. 70 etxebizitza nagusietatik 58 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 64 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 150 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (51 gizon eta 29 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Juignettes udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 166 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.975 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 margolaria.
2000. urtean Juignettes udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 686 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Phlogophilus hemileucurus
Phlogophilus hemileucurus Phlogophilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Philautus kempiae
Philautus kempiae Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Daniel Burnham
Daniel Hudson Burnham (Henderson, New York, 1846ko irailaren 4a - Heidelberg, 1912ko ekainaren 1a) estatubatuar arkitekto eta hirigilea izan zen.
Chicagon bizi izan zen zazpi urte zituenetik. Delineatzaile izaten ikasi zuen arkitektura-estudio batean. 26 urterekin John Wellborn Rootekin elkartu zen eta elkarrekin arkitektura estudio bat ireki zuten. Laster lortu zuten arrakasta eta enkargu ugari jaso zituzten, eta hainbat etxe-orratz eraiki zituzten Chicagon.
1892-93ko Kolondar Munduko Erakusketako lanen zuzendari izendatu zuten. Chicago, Manila, Baguio eta Washington hirietako garapen planak sortu zituen. Hainbat eraikin enblematiko diseinatu ditu, hala nola New Yorkeko Flatiron Building, Washingtongo Unión Station edo Londresko Selfridges saltoki handiak.
Guignol
Guignol fikziozko txotxongiloetako pertsonaia frantses oso ezaguna da. Jatorriz italiarra zen, baina Laurent Mourguetek sartu zuen Lyonen XVIII. mendearen amaieran. Orokorrean umeentzako antzerkiak egiten badira ere, askotan jende helduarentzat ere erabiltzen da sarritan gizarteko hainbat gaiak era satirikoan jorratuz.
Ogilbia deroyi
Ogilbia deroyi Ogilbia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
María Sánchez Arbós
María Sánchez Arbós (Huesca, 1889ko urriaren 31 – Madril, 1976ko abuztuaren 15a) espainiar maistra eta pedagogoa izan zen, Institucion Libre de Enseñanza erakundeari lotua.
Biografia
Manuel Sánchez Montestruc Huescako Udaleko idazkariaren eta Paciencia Arbós Campañaren alaba. 1920an Manuel Ontañonekin ezkondu zen. Senar-emazteek bost seme-alaba izan zituzten, besteak beste, María Juana Ontañón arkitektoa.
Huescako Eskola Normalean eta Zaragozako Maistren Goi Eskolan egin zituen irakasle ikasketak, eta bertan lortu zuen goi-mailako maistra titulua 1911n.
1912an, Madrilgo Errektoretzak deitutako oposizioak gainditu zituen, eta La Granja de San Ildefonso  eskolako plaza lortu zuen. Herri hau Madrildik hurbil zegoenez, hitzaldi eta erakusketetara joan zen, eta, hala, Museo Pedagogiko Nazionalera egindako bisita batean, Manuel Bartolomé Cossío entzuteko aukera izan zuen, laster Irakaskuntza Erakunde Askearen idealekin bat eginez. 1915 eta 1919 artean Letren Espezialitatea egin zuen Madrilgo Irakasleen Goi Ikasketa Eskolan. Urte haietan María de Maeztuk zuzendutako Señoritas egoitzan bizi izan zen, eta han ILEkin lankidetza zuzenagoa izan zuen. 1920 eta 1925 bitartean, María Sánchezek La Lagunan (Tenerife) lan egin zuen Eskola Normaleko [2][6] eta Batxilergoko Institutuko irakasle gisa. 1926an, Huescako Eskola Normalean sartu zen, eta 1930era arte egon zen han. Urte hartan, Madrilera joan zen Menéndez Pelayo ikastetxean maistra gisa lan egitera, eta hiru urte geroago, zuzendari gisa, Francisco Giner Eskolan;han egon zen 1936an.
1941ean, auzitegi militar batek epaitu ondoren, maisu-maistren kidegotik bota egin zuten, eta 1952 arte ez zuten birgaitu.
1953an, Daganzoko eskolan (Madril) denbora labur bat egin eta gero, ez zailtasunik gabe, Maria Madrilera itzuli zen Isabel La Catolica institutura, eta han lanean aritu zen 1959an erretiroa hartu zuen arte.
Aintzatespenak
2017an, Madrilgo Udalak kale bat eskaini zion Valdezartzako barrutian, errepublikako maistren lan pedagogikoa aitortzeko.
Centuripeko inskripzio sikuloa
Centuripeko inskrizioa sikuloerazko inskripziorik handiena da. Idazkun hau askos baten gainekoa da, hau da, edariak gordetzeko zapaldutako txongil batean. Dirudienez, K.a. V. eta IV. mendeen artekoa da. Askosa Centuripen aurkitu zen eta Alemaniako Karlsruheko eskualdeko museoan dago ikusgai.
Inskripzioa
Idazkian erabilitako alfabetoa Hadranoarra da, hau da, sikuloerarekin egindako greziar alfabetoa. Hizkuntz honetako hizkiez gain, beste karaktere batzuk ditu. Guztiz itzuli da eta nabaria da sikuloera eta latinaren arteko antzekotasuna. Baieztapen horrek ziurtatzen du bi herriek jatorri komuna zutela.
Txongilak berak adierazten du Nanus baten oparia dela (izena nahiko arrunta sikuloen artean). Latinarekiko antzekotasuna “e” bocatiboan dago edo “eredes” hitzean, antzekoa latinezko heredes hitzarekin. “Durom” hitza konpara daiteke latinezko donum-ekin edo grekerazko δώρον-ekin. Inskripzio honetako beste bertsio batzuk badaude ere.
Thai Airways International
Thai Airways International Thailandiako konpainia nagusietakoa da eta konexio-gunea Bangkok hiriburu thailandiarrean du. 1960an sortu zen eta lehenengo hegaldia maiatzaren 1ean egin zuen. Bangkoketik abiatzen ziren Asiako bederatzi helmuga herrialdetara zituzten hegaldiak. Lehenengo kontinentearteko zerbitzuak Australiara eskaini zituzten 1971n, eta ondoren Europara hurrengo urtean. Ipar Ameriketarako zerbitzuak 1980an hasi ziren.
2000. urtean zehar zerbitzuak Chengdu, Busan, Chennai, Xiamen, Milan, Mosku, Islamabad, Hyderabad, Johannesburgo eta Oslora zabaldu zituen.
2006an, operazio gunea Suvarnabhumi aireportu berrira eraman zuen.
2010ean, 50. urteurrenarekin, aire-linearen etorkizunerako plan berria moldatu zuten, orduko zerbitzuak hobetu eta hegazkinen flota berritzeko.
Philautus kempii
Philautus kempii Philautus generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bargfeld-Stegen
Bargfeld-Stegen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wim Duisenberg
Willem Frederik "Wim" Duisenberg (Heerenveen, 1935eko uztailaren 9a - Faucon, Vaucluse, Frantzia, 2005eko uztailaren 31 ) herbeheretar ekonomista eta politikaria izan zen. Europako Banku Zentralaren lehendakari izendatu zuten 1998ko maiatzaren 2an, Europar Batasuneko estatu eta gobernuburuek europar diru bakarra, euroa, berretsi zuten egun berean. 2003 arte jardun zuen postu horretan.
Biografia
Ekonomiako ikasketak egin zituen Groningeneko Unibertsitatean, eta gero lau urte eman zituen Washingtonen, Nazioarteko Diru Funtsarentzat lanean. 1969an Herbehereetara itzuli eta Holandako Banku Zentralaren laguntzaile gisa aritu zen urtebetez. 1973an Ekonomia ministro izendatu zuten, Joop den Uylen lehendakaritzapean, 1977ra arte. Duisenberg Holandako Lanaren Alderdiko kide izan zen.
Bere agintaldian petrolioaren krisia bizi izan zuen, eta lehenengo urteetan zor publiko handiko finantza-politika defendatu zuen, nahiz eta gero erabat aldatu zuen, eta politika ekonomiko guztiz zorrotza bideratu zuen. 1982an Holandako Banku Nazionaleko zuzendari izendatu zuten, Ordainketen Nazioarteko Bankuko zuzendaritza-batzordeko lehendakari zelarik ere. Banku Nazionaleko buru gisa, florinak gorabeherarik ez izatea lortu zuen, Holandako inflazioa Europako txikienetako bat izatea, eta bere herrialdeko ekonomia Europar Batasuneko egonkorrenetako bat izatea.
1993an Europako Banku Zentralen Gobernadoreen Batzordeko lehendakari izendatu zuten, eta 1994tik aurrera Europako Diru Institutuko (Europako Banku Zentralaren sorburua) zuzendaritza-batzordeko kide izan zen. 1997an Europako Diru Institutuko lehendakaritza eskuratu zuen. Kargu horretan izan zituen zereginen artean hauek dira aipagarrienak: Europako Banku Zentrala abian jartzeko prestalanak egitea; bateratzeari buruzko txostena prestatzea, Europako Batzordeak erabakitzeko zein herrialdek hartuko zuten parte Europar Batasuneko azken fasean; Europako Banku Zentralaren organizazioa prestatzea, 1999ko urtarrilaren 1ean abia zedin.
1998ko maiatzaren 2an Europako Banku Zentralaren lehendakari izendatu zuten, zortzi urtez. Baina Frantziaren eta Alemaniaren jarreren arteko tirabirak zirela eta, 2002ko uztailaren 1ean karguari uko egingo ziola hitzartu zen. Hala ere, kargu hartan jarraitu zuen, harik eta 2003an Jean Claude Trichetek (Frantziako banketxe baten porrotarekin zerikusia zuelakoan epaitu baitzuten) kargua hartzeko modua izan zuen arte.
Philip Glass
Bizitza
New Yorkeko Juilliard Akademian egin zituen ikasketak, eta 1960ko hamarraldian, Parisen, Nadia Boulanger musikologoaren ikasle izan zen. Parisko egonaldian ezagutu zuen orobat Ravi Shankar musikagile indiarra, eta orduan hasi zen haren musikarekin zaletzen. Haren eragina nabarmena da Glassen musikan, baina indiar musikaren osagaiak ez ezik, rock musikatik harturiko osagaiak, Afrikako musikarenak eta Ekialdeko musika klasikoarenak bateratu ditu bere obretan. Haren ustez musika-ikuskizuna ez da mugatu behar orkestrara; beste sentipen batzuk ere eragin behar ditu musika-ikuskizunak.
1960ko hamarraldiaren amaieran, Steve Reich, La Monte Young eta Terry Riley musikagileekin batera minimalismo izenez ezagutu den musika lantzen hasi zen Glass; harmonia soileko eta apenas bariaziorik gabeko musika-pasarteetatik abiatu eta pasarte horietan diseinuan eta erritmoan aldaketa txikiak sartuz, etengabeko errepikapenak egitea da musika-mota horren ezaugarri bereizgarria. Steve Reich eta Terry Riley izan dira, Ravi Shankarrekin batera, Glassen karreran eragin gehien izan duten musikagileak.
1964an 27 urte zituelarik, Parisera joan zen, garaiko konpositore abanguardista guztien irakasle izan zen Nadia Boulanger-ekin ikastera joan zen.
1968an, New Age mugimenduaren aitzindari nagusietakoa izan zen ganbera-musikako talde bat sortu zuen, The Philip Glass Ensemble, eta sarritan jo izan ditu teklatuak talde horretan. Diskoetxe bat ere sortu zuen, eta ondoko lan hauek eman zituen argitara: Music in Similar Motion and Music in 5ths (1973); Music in 12 Parts 1 eta Music in 12 Parts 2 (1974); North Star (1977); Solo Music (1978); Soho Music (1981). Bestalde, Einstein on the Beach (1976, Einstein hondartzan) opera sortu zuen Robert Wilsonekin, eta opera aipagarriak ditu, halaber, Satyagrama (1980), Mahatma Gandhiri buruzkoa, Akhnaten (1984); The Voyage (1992, Bidaia), Kristobal Kolonen aurkikuntza aipagai duena; eta, marrazki bizidunetako kontakizunetan oinarriturik, Orphée (1993, Orfeo); La Belle et la Bete (1994, Ederra eta piztia); eta Les Enfants Terribles (1996, Ume gaiztoak). Glass musika minimalistaren alorrean egindako lanengatik da, batez ere, ezaguna, baina ezin ahaztu daitezke zinemarako egindako soinu-bandak: Koyaanisqatsi dokumental abangoardista (1983); Mishima (1985); Candyman, adimenaren nagusitasuna (1992).
2002an The Hours filmarako egindako soinu-bandak jatorrizko musika onenaren saria jaso zuen BAFTA sarietan (Akademia Britainiarraren Zinema sarietan). Beste artista batzuen artean, Paul Simon, Linda Ronstadt, Yo-Yo Ma, eta Doris Lessingekin elkarlanean aritu izan da.
Robert Mapplethorpe
Robert Michael Mapplethorpe (Floral Park, New York, 1946ko azaroaren 4a - Boston, 1989ko martxoaren 9a) estatubatuar argazkilaria izan zen.
1970 inguruan hasi zen argazkiak egiten Polaroid kamera batekin. Bere argazki ezagunenak zuri-beltzean, jende ospetsuaren erretratuak, biluzi maskulinoak eta femeninoak, autorretratuak eta izadi hilak dira. New Yorkeko BDSM azpikultura gay maskulinoa ere dokumentatu zuen. 1967tik 1972ra Patti Smithen mutil-laguna izan zen eta artea sortu zuten elkarrekin. 1989an hil zen HIESaren ondorioz.
Gure garaiko heroia
Gure garaiko heroia (Герой нашего времени, ahoskatua) Mikhail Lermontov errusiar idazleak idatzitako eleberri psikologikoa da. 1839an idatzia, 1840an argitaratu eta 1841ean berregin zuen.
Henri de Baillet-Latour
Henri de Baillet-Latour kondea (1876ko martxoaren 1a-1942ko urtarrilaren 6a) aristokrata belgikarra eta Nazioarteko Batzorde Olinpikoko hirugarren presidentea izan zen. Aurrekoa Pierre de Coubertin izan zen.
Gure garaiko heroia
Bost narrazio biltzen ditu eta bertan Petxorin ofizial errusiarrari Kaukasoan gertatutakoen berri ematen digu Lermontovek. Errusiako prosaren obra klasikotzat jotzen da eta eragin handia izan zuen garaiko gizartean eta geroko literaturan.
Moncalieri
Moncalieri (piemonteraz: Moncalé, latinez: Mons Calerius, Mons Calerii) Italiako ipar-mendebaldeko udalerria da, Piemonte eskualdeko Turingo probintzian dagoena. 2012an 58.686 biztanle zituen.
Hiria Po ibaiaren ertzean dago, Turindik 9 km hegoaldera dago. Trenbide lotune eta merkataritza-gune garrantzitsua da. Industria aipagarrienak altzairutegi eta kontserba-fabrikak dira.
Interes handieneko monumentua gaztelua da, Iolanda Valoiskoaren aginduz, XV. mendean eraikitakoa. Viktor Emanuel II.a eta Viktor Emanuel III.a Italiako erregeen egoitzarik gogokoena izan zen. Viktor Amadeo III.a bertan hil zen. 1919tik Carabinieri-akademia da. XIV. mendeko Sta. Maria della Scala eliza eta Francesco Denzak fundatutako eguraldi behatokia ere aipagarriak dira.
Gure garaiko heroia
1996an Jose Morales Beldak euskarazko itzulpena Ibaizabal argitaletxeak argitaratu zuen.
Essert (Belfort Herrialdea)
Essert Frantziako udalerri bat da, Belfort Herrialdea departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Henri de Baillet-Latour
De Baillet-Latour NBOko partaide bihurtu zen 1903an, eta, ondoren, Belgikako Komite Olinpikoko sortzaileetako bat izan zen. Anberesko 1920ko Olinpiar Jokoak antolatu zituztenetako bat izan zen, aurreko urtean izendatua. Epe laburra eta Lehen Mundu Gerraren ondoren Belgikak zuen egoera gora-behera, Jokoak arrakasta itzeltzat hartu ziren.
Essert (Belfort Herrialdea)
Biztanleria
2007an Essert udalerrian erroldatutako biztanleak 3.128 ziren. Familiak 1.265 ziren, horien artean 308 pertsona bakarrekoak ziren (146 bakarrik bizi ziren gizonak eta 162 bakarrik bizi ziren emakumeak), 433 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 422 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 102 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Henri de Baillet-Latour
De Baillet-Latour NBOko presidente aukeratua izan zen, egungo mugimendu olinpikoaren sortzailea izan zen Pierre de Coubertin, 1925ean ohorezko presidente bihurtu ondoren. Nazioarteko Batzorde Olinpikoko presidente izan zen 1942an hil zen arte, urte honetan, ordura arte presidenteordea zen Sigfrid Edström presidente bihurtu zelarik.
Essert (Belfort Herrialdea)
Etxebizitza
2007an 1.353 etxebizitza zeuden, 1.285 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 63 hutsik zeuden. 976 etxeak ziren eta 373 apartamentuak ziren. 1.285 etxebizitza nagusietatik 921 bere jabearen bizilekua ziren, 354 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 46 etxek bi zituzten, 176 etxek hiru zituzten, 310 etxek lau zituzten eta 744 etxek bost zituzten. 1.056 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 605 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 597 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.970 ziren, horien artean 1.389 aktiboak ziren eta 581 inaktiboak ziren. 1.389 pertsona aktiboetatik 1.269 lanean zeuden (710 gizon eta 559 emakume) eta 119 langabezian zeuden (36 gizon eta 83 emakume). 581 pertsona inaktiboetatik 230 erretiraturik zeuden, 178 ikasten zeuden eta 173 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Essert udalerrian 1.305 unitate fiskal zeuden, 3.270,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.829 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 98 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 21 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 7 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 kirol-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Arraza (biologia)
Biologian, arraza edo enda zenbait espezie biologikoetan ageri den azpimultzo taxonomikoa da, azpiespezie mailaren azpikoa, gaur egun zientifikoki baztertuta dagoena. Espeziea baino maila baxuagoko talde taxonomikoa da, ezaugarri hereditario berak dituzten indibiduoez osatua. .
Essert (Belfort Herrialdea)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Arraza (biologia)
Hitza XVI. mendean hasi zen erabiltzen eta XIX. mendean izan zuen erabilera gailurra. Egun oraindik maiz erabiltzen da, batez ere etxe abereei (txakurrei, katuei, txerriei, etab.) lotutako azpimultzoak izendatzeko.
Essert (Belfort Herrialdea)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arraza (biologia)
Arrazak ezaugarri fenotipikoetan oinarritzen dira, espezieak berriz, ezaugarri fenotipikoez gain, ezaugarri genetikoetan.
Etxe abereen arrazari dagokionez, FAO erakundeak honela definitzen du terminoa: «arraza etxe abereen talde homogeneo bat da, azpiespezifikoa, kanpoko ezaugarri zehatzak dauzkana eta aldi berean identifikagarriak direnak. Beraz, begiratu batez espezie berean eta era berean definitutako beste taldeetatik bereizi daitezkeenak. Orobat, talde homogeneo bat da, antzeko beste talde fenotipikoetatik bereizia banaketa geografikoa dela eta, eta akordioa egonik arraza horren aparteko identitateari buruz.
Terminoaren historia
Arraza terminoa XVI. mendean hasi zen erabiltzen, eta bere erabileraren gailurra XIX. mendean eman zen. Azpiespezie pareko taxonomi kategoriaren maila hartu zuen orduan.
Arrazen inguruko zenbait kontzeptu
Arrazaren kontzeptuak definizio asko ditu, baina, funtsean, espeziearen azpiko populazioa, jatorri geografiko berekoa, genetikoki espezie bereko beste populazio batzuez bestelakoa eta isolatuta egon dena ugalketa. Gainera, hautespen naturalaren eta gizakiaren eskuaren ondorioz, arraza hori zehazten duten ezaugarri morfologiko eta produktibo batzuk, oinordetzan. Azken batean, horrek arraza bat bestetik bereizten du.
Arrazetan funtsezko elementu batzuk oso garrantzitsuak dira kalitateari begira:
Oharrak
<references group="neol."/>
Eudoxia Makrenbolitisa
Eudoxia Makrenbolitisa (Ευδοκία Μακρεμβολίτισσα; 1021-1096) bizantziar enperatriza izan zen Konstantino X.a Dukas eta Erroman IV.a Diogenes enperadore bizantziarrekin ezkontzeagatik. Bere seme gaztearen, Mikel VII.a ren, erregeorde gisa aritu zen 1067an, eta uko egin zion Erroman IV.a Diogenes ekin ezkontzeagatik. Historia- eta mitologia-hiztegi bat bildu zuen.
Aurrekariak eta lehen bizitza
Eudoxia Joan Makrenbolitaren alaba zen eta Mikel Zerulario Konstantinoplako patriarkaren iloba, haren izekorekin ezkondu baitzen. Joanek, Konstantinoplako aristokratak, Zerulariorekin bat egin zuen 1040an Mikel IV.a enperadorearen kontrako konspirazioan, baina beraien plana beranduago geratu egin zen.
Eudoxia enperatriza
Lehen aldiz ezkondu zen 1050 baino lehenagoko uneren batean, Konstantino X.a Dukas bizantziar enperadorearekin. Guztira zazpi seme-alaba izan zituen; 1059 inguru hiru ume zituen: Mikel VII.a izango zen, umetan hil zen bat eta Andronikos Dukas. Besteak, Konstantzio, Teodora eta Zoe, 1059an, Konstantino enperadore egin ondoren, jaio ziren.
Konstantino 1067an hil zenean, Mikel VII.a eta Konstantzio semeen izenean erregeordetza berretsi zitzaion, Konstantinoren anaiarekin batera, Joan Dukas zesar rarekin. Mikel VII.a k adina zuen bakarrik gobernatzeko baina, hala ere, anairik gazteenarekin koenperadoretzat hartu zuten, Eudoxiak inperioa administratzen zuen bitartean. Historialari batzuen iritziz, Eudoxia enperatrizak benetan agintzen zuen, erreginaorde batek baino gehiago. Garaiko Mikel Psellos en arabera, Eudoxiak "[Konstantino X.a] jarraitu zuen agintari goren gisa, ez zien gobernua beste batzuei eman... berak hartu zuen administrazio osoaren kontrola zuzenean ". Gobernari-estatusa txanponetan eta ikonografia publikoan islatzen da.
Konstantinoren heriotza-ohean hitz eman zuen berriro ez zela ezkonduko, eta Erroman Diogenes, armadan oso popularra zen jenerala, preso hartu eta erbesteratu ere egin zuten, tronua nahi zuela uste baitzuten. Hala ere, berak bakarrik inperioaren ekialdeko muga arriskutan jartzen zuten seljuktarren inbasioak geldiarazteko gai ez zela ikusita, bere zinari uko egin eta Erromanekin ezkondu zen, Joan Dukasek, Konstantinoplako Joan VIII.a patriarkak edo bere seme Mikelek onartu ez arren. .
Ezkontza 1068ko urtarrilaren 1ean egin zen, eta une berean Joan Jifilino patriarka k koenperadore izendatu zuten Erroman IV.a izenarekin. Bere laguntzarekin, Eudoxia gai izan zen berehalako arriskua baztertzeko. Bi seme-alaba izan zituen Erroman IV.a rekin, Nizeforo eta Leon. Garai hartan, Erroman IV.ak enperadore izendatu zuen Eudoxia eta Konstantinoren beste semeetako bat, Andronika Dukas, nahiz eta gurasoek eta anaiek boteretik kanpo utzi zuten. Hala ere, Eudoxia ez zen oso pozik bizi senar berriarekin, oso gerrazale eta gogotsua baitzen, eta pixkanaka boteretik kanpo utzi zuen.
Manzikerteko gudua n (1071) turkiar seljuktarrek Erroman IV.a preso hartu zutenean, Eudoxiak eta Mikelek berriz hartu zuten gobernua, Erromanek bizirik iraun zuela eta Konstantinopla ra itzultzen ari zela jakin arte. Joan Dukasek eta baregoen guardia k presioa egin zioten Eudoxiari boterea Mikelen esku utzi eta Bosforo ko monasterio batera erretiratzeko.
Azken urteak
Eudoxiak Mikel Zerulario hil eta gutxira kanonizatzea ziurtatu zuen, eta 1054. urteko Ekialdeko Zisma Handia ren ondoren grekoen independentzia espiritualaren buruzagia bihurtu zen.
Nizeforo III.a Botaniates ek, Mikel VII.a 1078an garaitu zuenak, hiriburura itzularazi zuen eta mesede ugari egin zizkion. Harekin ezkontzea ere eskaini zion. Plan hori ez zen gauzatu, Joan Dukas zesarra aurka zegoelako, eta Eudoxia moja gisa hil zen 1081ean Alexio I.a Komneno boterera igo ondorengo urteren batean.
Idatziak
Eudoxiak historia- eta mitologia-hiztegi bat bildu zuen, eta hiztegi horri deitu zion Ἰωνιά, hau da, «Bioleta-bilduma edo -geruza». Bere senar Erroman IV.a Diogenes ek idatzi zuen hitzaurrea, eta honela deskribatzen du lana: «Jainkoen, heroien eta heroinen genealogia-bilduma bat, haien metamorfosia, fabula eta historiena, antzinatekoek gordetzen zituztenak; zenbait filosoforen albisteak ere baditu». Hala ere, orain uste da liburua konpilazio modernoa dela (XVI. mendekoa), Eudoxiari egozten zaiona, eta Konstantino Paleokapa faltsutzaileak 1540 inguruan konpilatzen duela. Lana bilduma bat denaren iturburuak Diogenes Laerzio eta Suda dira.
Familia
Erroman IV.a Diogenes ekin izan zuen bigarren ezkontzatik jaio ziren:
Mikel Psellos oso hurbilekoa zuen, eta Eudoxiak «osaba»tzat zuen. Psellosen arabera, oso noble, eder eta jakintsua zen.
Kanpo estekak
Wikimedia Commons-ek Eudoxia Makrembolitisa ri buruzko multimedia-kategoria du.
Morchain
Morchain Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Morchain udalerrian erroldatutako biztanleak 299 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 134 etxebizitza zeuden, 107 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 134etxeak ziren. 107 etxebizitza nagusietatik 93 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 13 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 83 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 48 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 194 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 115 lanean zeuden (73 gizon eta 42 emakume) eta 23 langabezian zeuden (12 gizon eta 11 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Morchain udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 322 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.696 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Morchain udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 432 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gofraid mac Fergusa
Gofraid mac Fergusa, edo Godred MacFergus  IX mendean Hebridetan egindu zuen jaun bat izan zen. Esaten da Man uhartea ere harena zela.
Morchain
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gofraid mac Fergusa
Gofrai agertzen da Lau irakasleen analetan, 839 urteko zatian Airgiallako jaunaizanez, eta ere esaten da Albako erresumara joan zela Dalriadako erresumari laguntzeko.Lau irakasleen analeak 853an hil zela esaten dute Gofraid mac Fergusa, atzerritarren Irletako jauna, Hébridas uharteak. "Innsi Gall" terminoa anakronismo  bat da. Beste alde batetik, haren heriotza bat da, halaber, jakinarazi Irlandako zatikako analetan , 874 urtean agertzen da, baina, seguru asko, da beste Gofraid edo Guthfrith bat izango zela.
Gofraidi buruzko erreferentziak Erdi Aroan aurrerago agertu ziren Somerled-en arbasoa zelatan esanda, Somhairle Klanaren aita, eta hortik Donald Klanarena.
Mango eta Uharteetako Erresuma
Mango eta Uharteetako Erresuma 1079. urtetik eta 1266 arte iraun zuen erresuma bat da. Egungo Man, Hebridak, Orkadak eta Shetland uharteak hartzen zituen. Erregeak latinezko rex manniae et insularum «Mango eta Uharteetako Erregea» titulua erabiltzen zuen. 1164an bi erresumatan zatitu zen: Hebridetako Erresuma (edo Uharteetako Jaurerria) eta Mango Erresuma.
Iturria
Lehen bikingoen agerpenak 800 eta 815. urteetan gertatu zen. 850 eta 990. urteen artean Eskandinaviatik etorritako jende asko Mana iritsi ziren eta han herrixkak sortu zituzten, Dublingo Erresumaren kontrolpean.
Godred Crovan
Mango Erresuma Godred Crovan errege bikingoarekin finkatu zen, Skyhillgo guduaren ondotik tronua hartu baitzuen. Dublingo erregeen menpe ez dagoen lehen errege-dinastia sortu zuen. Norvegiako Magnus III.a Man uhartea konkistatu zion Lagmani, Godred Crovanen seme bat, harekin bukatu zen bikingoen garaia uhartean.
Hedadura
Erresuma Irlandako itsasoaren iparraldeko uharte guztietatik luzatzen zen, baita Eskoziako kostaldeko lurraldeetatik ere. Egoera 1153an aldatu zen, bi erregeren heriotzaren ondorioz, Eskoziako David I.a eta Mango Olaf I.a. Somerled, Argyll eta Kintyreko jaunak Eskozia eta Man eraso zituen. Ordu arte Manen Godfred V.ak (Olaf I.aren semea) agintzen zuen, baina guda galdu zuen.
Somerled hiltzean (1164), haren hiru semeek oinordetzan lurraldeak hartu zituzten:
Bukaera
Bi Erresumak Eskoziaren parte bihurtu ziren Pertheko Itunean (1266), geroago Man uhartea Ingalaterrara pasa zen eta, gaur egun, Erresuma Batuaren dependentzia da. Hebridak Eskoziako lurralde bihurtu ziren, baina autonomia oso handiarekin. Hortik sortu zen Uharteetako Jaurerria.
Aphyosemion celiae
Aphyosemion celiae Aphyosemion generoko animalia da. Arrainen barruko Nothobranchiidae familian sailkatzen da.
Phlogophilus harterti
Phlogophilus harterti Phlogophilus generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Arribe
Arribe Nafarroako ipar-mendebaldeko herria da, Araizko udalerriaren eta Arribe-Atallu kontzejuaren herriburua dena.
1857ko errolda arte berezko udalerria izan zuen.
2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 168 biztanle ditu.
Mugakideak
Iparraldean Orexa (Tolosaldea), hegoaldean Betelu, mendebaldean Azkarate eta ekialdean Gorriti mugakide ditu.
Inguru naturala
Hegoaldean Aralarko mendilerroa herriaren mugakide naturala dugu, Aralarko Mallo ikusgarriak bertatik bertara daudelarik: Ttutturre (1282 m.), Hirumugarrieta (1431 m.), Aldaon (1411 m.), Uakorri (1306 m.) eta Balerdi (1197 m.).
Ekialdean berriz Elosta (937 m.), Santa Barbara (853 m.) eta Urkieta (854 m.) mendiak daude.
Biztanle ospetsuak
Juan Gorriti (1942-) eskultore eta margolariak Batzarre etxean ditu bizitokia eta Mallope galeria.
JEF United Chiba
JEF United Chiba (ジェフユナイテッド千葉) Japoniako futbol talde bat da, Ichihara, Chiba hirikoa.
Historia
Taldea 1946an Furukawa Electric Soccer Club (古河電気工業サッカー部) izenarekin sortu zen. 1992an liga profesionala eratu zenean izen berria hartu zuen, JEF United Ichihara (ジェフユナイテッド市原). 2005ean izena aldatu zuen eta JEF United Chiba (ジェフユナイテッド千葉) bihurtu zen.
Erloju atomiko
Erloju atomikoak bere kontagailua martxan mantentzeko erresonantzia atomiko arrunteko frekuentzia erabiltzen duen erloju mota bat da. Lehenbiziko erloju atomikoek erreferentziatzat maser bat izan ohi zuten. Gaur egungo frekuentzia atomikoko erreferentzia onenak fisika aurreratuagoetan oinarritzen dira, hauetan atomo hotzak eta iturri atomikoek parte hartzen dute. Nazio agentzia araugileek 10-9 segundu eguneko zehaztasuna mantendu ohi dute.
Lehenbiziko erloju atomikoa 1949ean Willard Libby estatubatuar kimikariak eraiki zuen.
Ogilbia jeffwilliamsi
Ogilbia jeffwilliamsi Ogilbia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bythitidae familian.
Vailhourles
Vailhourles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vailhourles udalerrian erroldatutako biztanleak 607 ziren. Familiak 275 ziren, horien artean 89 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 61 bakarrik bizi ziren emakumeak), 101 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 77 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 359 etxebizitza zeuden, 272 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 63 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 351 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 272 etxebizitza nagusietatik 218 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 22 etxek bi gela zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 124 etxek bost zituzten. 211 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 108 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 137 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 359 ziren, horien artean 279 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 279 pertsona aktiboetatik 247 lanean zeuden (138 gizon eta 109 emakume) eta 32 langabezian zeuden (14 gizon eta 18 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vailhourles udalerrian 273 unitate fiskal zeuden, 638 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.215 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Vailhourles udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.541 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kontzientzia
Kontzientziak (latinetik conscientia, cum scientĭa, euskaraz “ezagutza partekatua”, “ezagutzarekin” hurrenez hurren) lotura etimologikoak ditu jakiteko eta hautemateko gaitasunarekin.
Badago zerbait egoera mental kontziente bat bizitzean, norberarentzat egoera hori ikuspuntu subjektibotik edo lehenengo pertsonatik esperimentatzera eramaten duena. Substantibo abstraktu honen izaera harrigarria azaltzea, gaur egungo gogoaren filosofiaren erdigunean dago eta metafisikaren gai tradizional nagusiekin ere lotura handia dauka.
Vladimir Zhirinovski
Vladimir Volfovitx Zhirinovski (Влади́мир Во́льфович Жирино́вский; Almaty, 1946ko apirilaren 25a - Mosku, 2022ko apirilaren 6a) politikari errusiar polemikoa izan zen, Errusiako Alderdi Liberal Demokratikoko burua.
Kontzientzia
Sarrera
“Ez dago ezer kontzientzia baino zuzenago ezagutzen dugunik (...), baina aldi berean unibertsoko fenomenorik misteriotsuena da.” (David Chalmers). Mendebaldeko filosofiak, Descartesen eta Lockeren garaietatik, zailtasunak izan ditu kontzientziaren izaera ulertzeko eta haren funtsezko propietateak identifikatzeko. Gaur egun arte, kontzientziaren auziak pizten dituen arazo nabarmenetako batzuk honako hauek dira:
Vladimir Zhirinovski
Partidu horren ideologiak ez dauka liberalismoarekin zerikusi handirik, nazionalismo, populismo eta inperialismo koloreko ideiak dituen politika egiten baitu.
Kontzientzia
Sarrera
Oinarrizko maila batean kontzeptua koherentea al da? Termino mekanikoetan azaldu al daiteke? Nola lotzen da gogo-egoera kontzientea gorputzarekin? Azaldu al daiteke kontzientzia burmuin- jarduerari lotuta? Ba al dago kontzientziarik beste izakietan (gizakiez gain), eta nola antzematen zaio? Posible al da kontzientzia garatzea konputagailuetan edo robotetan?
Vladimir Zhirinovski
Zhirinovskik antzinako Sobietar Batasuneko herriekin aliantzak bultzatzen ditu berriz bildu daitezen. Alaska berriz indarrez hartzearen alde agertu da, Iran eta Ekialde Ertain guztia okupatzearen alde agertu den bezala, bere iritziz, terrorismoarekin amaitu eta bakea ezartzeko. Errusiako hondakin nuklearrak Alemaniara bidaltzea ere proposatu du haizagailu handi batzuk erabiliz. Adolf Hitleren gobernua goratu izan du eta ustezko etsaien aurka arma nuklearrak erabiltzea gomendatu ere bai. Publikoki adierazpen antisemitak egitearren da ezaguna.
Sora Bulq
Sora Bulq Star Wars film saga ospetsuko pertsonaia bat da.
Vladimir Zhirinovski
Zhirinovski Almatyn jaio zen, Kazakhstango hiriburua (Sobietar Errepublikakoa orduan). 1964ko uztailean,, Zhirinovski Moskura joan zen bizitzera eta Moskuko unibertsitatean (MSU) ikasketak hasi eta 1969an graduatu zen. Ondoren, 70. hamarkadako lehenengo zatian Tbilisi-n izena eman zuen soldadutza egiteko. Zuzenbide ikasketak burutu eta hainbat batzordetan lan egingo zuen. 1998an MSU-k Filosofian Doktore titulua eman zion. 80. hamarkadan egin zuen lanak ez zuen garrantzia handiegirik izan garapen politiko sobietarrean. Politikan parte hartzea pentsatu bazuen ere, 1989an egindako saiakerak baztertuak izan ziren.
Sora Bulq
Weequay espezieko Jedi Zalduna zen. Coruscanteko Jedi tenpluan zegoen Geonosis planetako krisia sortu zenean, honegatik Mace Winduk beste berrehun Jedirekin batera Obi-Wan Kenobi erreskatatzera eta Sistema Independenteen Konfederakuntzaren indar separatistak ezabatzera irteteko agindu zion.
Vladimir Zhirinovski
Partidu Liberal Demokratikoaren fundatzaileetako bat izan zen. 1990eko lehendakaritzarako hauteskundeetan botoen 8%a jaso zuen.
Sora Bulq
Behin Klon Gerrak hasita Jedi Ordenatik banandu eta Dooku Kondearekin bat egin zuen. Jedi traidore eta indarraren alde ilunaren erabiltzaile bezala separatistak zenbait garaipenetara gidatu zituen eta Oppo Rancisis jenerala hil zuen.
Vladimir Zhirinovski
2003ko parlamenturako hauteskundeetan izandako garaipenaren ondoren, bere partidua hirugarren gelditu baitzen, 2004ko presidentetzarako hauteskundeetan Vladimir Putinekin lehiatuko zela adierazi zuen. 2007an hirugarren postuari eutsi zion.
Kontzientzia
Kontzientzia morala
Kontzientzia, kanpoko edo barneko zerbait hautemateko edo ezagutzeko gaitasuna da. Baina kontzeptua anbiguoa da, eta zentzu moralari dagokionez, balioen edo ongiaren eta gaizkiaren ezagutzari egiten dio erreferentzia. Hortaz, kontzientzia moralaren ezagutza da. Kontzientzia moralak gizakion jarreran eta jokabidean eragiten du. Pertsona ezberdinak zenbait modutan jardutera eraman ditzake, beren printzipio moralen arabera.
Erlijioaren ikuspuntutik
Kontzientzia, ikuspuntu erlijioso batetik ulertuz gero, gizabanako batek ongiari eta gaizkiari buruz duen ezagutza da.
Kontzientzia psikologian
Kontzientzia kognizio egoera da. Norbera bizi den ingurunea irudikatzen da kontzientzian,  norberaren kanpokoari eta barnekoari erreferentzia egiten dion egia subjektiboa eratuz. Norberaren baitan intuitiboki hautemandako ezagutza bezala definitu daiteke, horregatik kontzientzia ekintza hori autokontzientziarenarekin nahastu daiteke.
Kontzientziak 'pilotu automatikoan' funtzionatu dezake, hau da, inolako adimenik erabili beharrik gabe, senetan soilik oinarrituta. Gizabanakoa kontziente da egiten ari denaz, baina ez du planteatzen ona edo txarra den.
Historia
Esperientzia kontzientea zertan den gizakiak bere buruaz galdetzen duenetik jorratu den auzia izan da. Mendebaldeko filosofiaren historian, giza izaerari, arimari eta gogamenari buruzko idatzi garrantzitsuek antzinako filosofoetan dute sorburua. Platonek (K. a. 387-K. a. 347) arima gizakiaren benetako Nia dela argudiatu zuen, izpirituala eta hilezkorra dena; gorputza, aldiz, heriotzarekin suntsitzen da. Platonismoa tradizionalki dualismo metafisiko gisa interpretatua izan da. Kontzientziaren eta pertzepzioaren izaerari buruzko lan sofistikatuagoa Platonen ikasle ospetsuenaren lanean aurki daiteke, Aristotelesengan (K. a. 382-K. a. 322). Aristotelesek, Sokratesek eta bere irakasleak bezala, esentziak arima definitzen duela onartzen zuen, baina uste zuen (bere aurrekoetatik bereiziz) esentzia, forma gisa, materiatik bereizezina dela, biak batera arima (berak izendatu zuen substantzia) eratzen baitute.
Hala ere, René Descartesen (1596-1650) eta bere ondorengoen lanetan, kontzientziak eta adimenaren eta gorputzaren arteko harremanak agertokiaren erdigunea hartu zuten filosofiaren aro moderno goiztiarrean. Descartesek arrazoitzen zuen adimena gorputzetik ezberdina den substantzia ez fisikoa dela eta ez zuen uste egoera mental inkontzienterik zegoenik ere. Descartesek pentsamendua oso modu zabalean definitu zuen, ia era guztietako egoera mentalak barne hartzeko, eta pentsamendurako funtsezkotzat jotzen zuen kontzientzia. Descartesen ustez, gure egoera mentalak gardenak dira introspekzioaren eskutik.
John Lockek (1632-1704) antzeko jarrera izan zuen pentsamoldearen eta kontzientziaren arteko loturari dagokionez, baina ez zegoen hain konprometituta adimenaren izaera metafisiko zehatzarekin. Lockeren gogamenaren teoria, sarritan identitatearen eta Niaren kontzepzio modernoen jatorri bezala aipatzen da. Locke izan zen Nia kontzientzia jarraitu gisa definitu zuen lehena. Jaiotzean gogoa “tabula rasa” (hau da, zuri den arbel) baten gisakoa zela esan zuen. Kartesiarraren kontrara, sortzetiko ideiarik gabe jaiotzen garela defendatuz, eta aldiz, ezagutza pertzepzio sentsorialetik eratorritako esperientziak bakarrik determinatzen duela adierazi zuen.
Beharbada, garai hartako filosoforik garrantzitsuena, egoera mental inkontzienteen existentzia esplizituki babesten zuena, G.W. Leibniz (1646-1716) izan zen. Leibnizek ere substantzia mentalen izaera immaterialean sinesten zuen arren monada deitzen zien), "pertzepzio txikiak" deitu zituenaren existentzia aitortu zuen, funtsean pertzepzio inkontzienteak direnak. Pertzepzioek argitasuna eta kontzientzia dutenean, eta aldi berean oroimenak lagunduta doazenean, arimari dagozkien pertzepzioak dira. Era berean, pertzepzioa eta hautematea bereizi zituen, kanpoaldera zuzendutako kontzientziaren eta norbere buruaren kontzientziaren arteko aldea desberdinduz. Garai modernoaren hasieran, adimenaren teoria xehaturik garrantzitsuena Immanuel Kantek (1724-1804) garatu zuen. Bere lan nagusia, Arrazoimen hutsaren kritika (1781-1787), trinkoa bezain garrantzitsua da. Kantek, funtsean, kontzientzia fenomenikoaren kontakizun egoki batek bere aurrekoetako edozeinek uste zuena baino askoz gehiago inplikatzen zuela pentsatu zuen. Esperientzia kontzientean aurresuposatzen diren egitura mental garrantzitsuak daude, eta Kantek egitura horiei buruzko teoria landu bat aurkeztu zuen, aldi berean beste inplikazio garrantzitsu batzuk zituena. Berak ere, Leibnizek bezala, egoera eta mekanismo mental inkontzienteen existentzia postulatzeko beharra ikusi zuen, gogoaren teoria egokia garatzeko xedez. Bere Nian barneratzen den Descartesek ez bezala, Kantek, mundu fenomeniko batean barneraturik, gauzak bere baitan harremanetan jartzeko posibilitatea deskalifikatzen du, mundukoak, Jainkoarenak edo arimarenak izan. Kant kontzientziatik abiatzen da, Niaren errepresentazio fenomenikoetatik, kanpoko edo barneko mundutik etorritakoak izanik. Estetika transzendentalera jotzen du hasieratik.
Azken ehun urteetan, ordea, kontzientziari buruzko ikerketak norabide garrantzitsu askotara bideratu dira. Psikologian, psikologo konduktisten (Skinner ) kontzientziaren erbesteratze birtualaren salbuespen nabarmenarekin, kontzientzian eta adimenaren ikerketarako hainbat metodo introspektibotan (edo "lehen pertsonari lotutakoetan") sakonki interesatu ziren; Wilhelm Wundt eta William James. Franz Brentanok ere eragin sakona izan zuen kontzientziaren teoria garaikide batzuetan. Antzeko ikuspegi introspekzionistak erabili zituzten filosofiaren tradizio "fenomenologikoa" deiturikoan, batez ere Edmund Husserlek eta Martin Heideggerrenek. Sigmund Freuden lana oso garrantzitsua izan zen, gutxienez, egoera eta prozesu mental inkontzienteen existentziaren onarpen ia unibertsala lortzeko.
Hala ere, kontuan izan behar da arestian aipatutakoek ez zutela ezagutza zientifiko handirik burmuinaren funtzionamendu zehatzari buruz. Neurofisiologiaren garapen erlatiboki berriak ekarpen interesgarriak egingo ditu kontzientziari dagokionez, bereziki 1980ko hamarkadatik aurrera.