cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julio Arbosa
Julio Modesto Arbosa Salazar (Murgia, 1939ko abuztuaren 22a - Gasteiz, 2007) arabar espeleologo a, artista eta ekintzaile soziala izan zen. 1970eko hamarkada n hasita, eta batez ere 1980ko eta 1990eko etan, oso ezaguna egin zen Gasteizko Errementari kale ko bere ebanisteriako erakusleihoan egindako instalazio batengatik: TB aparatu zahar batean, ia egunero, paperean idatzitako mezu kritiko bat itsasten zuen.
Mugiroko geralekua
Gaur egun, Plazaolako bide berdearen barruan dago.
Julio Arbosa
Datu biografikoak
Gaztetan Jesus Langile ikastetxean ikasi zuen ebanisteria, eta zenbait artisaurengandik tailla, zur eta harri taillagin trebea bihurtu arte. Bi seme-alaba izan zituen, Noelia eta Dersu.
Mugiroko geralekua
Historia
Iruña-Donostia burdinbideko Plazaola eta Iruña–Hiria geltokien arteko zatia 1914ko urtarrilaren 19an inauguratu zen.
Julio Arbosa
Datu biografikoak
Mendizale amorratua, Manuel Iradier Txangolari Elkartearen (MIET) mikologia taldean ere ibili zen. Larunbatero haurrak mendira eramaten zituen, eta igandeetan Ricardo anaiari (antikuarioa ogibidez ) laguntzen zion Plaza Berria n saltoki batean liburu zaharrak saltzera.
Mugiroko geralekua
Historia
1953ko urriaren 13 eta 14 artean eginiko euriteen ondorioz burdinbidearen azpiegitura oso kaltetuta geratu zen (euste-hormak, lubetak, zubiak...). Jabea zen enpresak hainbat saiakera egin zituen tokiko erakundeekin, azpiegitura konpontzeko asmoarekin. Baina, negoziazio hauek ez zuten emaitzarik eman eta zerbitzua geldi geratu zen, uholdeek eragindako kalteak ez zirelako konpondu.
Julio Arbosa
Espeleologia
1957 inguruan anaia Ricardo eta biok MIET-en espeleologia sailean sartu ziren; garai honetan taldean 23 kide ziren, besteak beste Vicente Gálvez, Jesús Presa, Adolfo Eraso, Armando Llanos, Nieves Urrutia, Pepe Elejalde, José Luis Sáenz de Ugarte, José Miguel Sáez de Jauregi, José Antonio Agorreta, Emérita Moraza, Marieta Agorreta, Jaime Fariña, Vicente Valero, P. Alonso, ... Arbosatarrek bioespeleologia arloa lantzen zuten, Juan Antonio anaia abade marianista eta biologo a baitziten: harentzat intsektu troglobioak hartzen zituzten.
Mugiroko geralekua
Historia
Dena den, trenak jarraitu zuen zenbait zerbitzu lokal egiten zazpi urtez, esate baterako Elduain eta Andoain artean egurra garraiatzeko. Honetako bidaia batean, trenak Andoaingo parrokoa zen Rosendo Rekondo harrapatu zuen, 1957ko uztailean. Azkenean, konpainiak burdinbidea kentzeko eta burdinbidea behin betiko ixteko baimena jaso zuen 1958ko irailaren 5ean. Ondorioz, geraleku hori behin betiko itxi zen.
Julio Arbosa
Espeleologia
1958ko irailean MIETekoek espeleologia ikastaro bat antolatu zuten; astebetean hainbat hitzaldi eman zituzten, eta amaitzeko Mairuelegorreta n emandako meza batean, Juliok eginiko Amabirjina ren irudi bat kobazuloan instalatu zuten.
Mugiroko geralekua
Egoera
Geralekua Iruña—Donostia burdinbidearen 34,9 kilometro-puntuan zegoen, 623 metroko altueran, Latasa eta Lekunberri geltokien artean. Tartea bide bakarra da eta ez zegoen elektrifikatuta.
Julio Arbosa
Espeleologia
Badaia, Gorobel eta Arkamu mendizerretan aritu zen batez ere. Hainbat esploraziotan parte hartu zuen Juliok, gehienetan Ricardorekin batera: Tertanga ko Goba Txiki eta Goba Haundi, Lazaldai, Grajos, Ierada, Ruziribai, Portillo de Boces, Gobaederra...
Rafael Caldera
Bizitza
1936an Ikasleen Batasun Nazionala (UNE), Venezuelako mugimendu sozial-kristauaren lehen talde egituratua, sortu zuen. 1941ean, diputatu hautatu zuten Yaracuy estatuan. Diputatuen Ganberaren presidente izan zen. 1947an aurkeztu zen lehenbizikoz Venezuelako lehendakaritzarako hautagai, hogeita bat urte zituela. Acción Democrática alderdiko (AD) Rómulo Gallegosek irabazi zituen hauteskunde haiek. Presidentegai izan zen 1958an eta 1963an ere, COPEI alderdiko idazkari nagusi zela, eta 1968an eskuratu zuen lehenbizikoz Venezuelako goi-agintaritza. 1974 arte egon zen karguan.
Limpiasko geltokia
Limpias Espainiako Kantabriako probintziako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Rafael Caldera
Bizitza
1983an, berriz aurkeztu zen, eta Jaime Lusinchik irabazi zion. 1992ko krisialdi politikoan, oposizioburu bihurtu zen. Hurrengo urtean jausi zen Carlos Andrés Pérez presidentearen gobernua, eta Calderak berriz aurkeztu zuen bere burua lehendakari izateko. Ez zuen, ordea, COPEIko hautagaia aukeratzeko barne-lehian parte hartu nahi izan, eta bota egin zuten alderditik. Convergencia Nacional koalizioaren babesarekin eskuratu zuen, bigarrengoz, Venezuelako lehendakaritza 1993ko abenduaren 5eko hauteskundeetan.
Julio Arbosa
Espeleologia
1959an Mairuelegorretako kobazuloan gertatutako istripu batean erreskate lanetan parte hartu zuen. Espeleologo katalan batek 14 metrotako erorketa bat izan zuen; Arbosa bertan zegoen eta bere interbentzioa ezinbestekoa izan zen haren bizitza salbatzeko. Ostean, espeleolaguntza operazio luze bat abiatu zen, eta iraun zituen 26 orduetan Julio zaurituaren ondoan izan zen.
1960ko abuztuan, Jokano ko Solacueva haitzuloan lagin bioespeleologikoak jasotzen ari zirela, Julio eta Juan Antonio Arbosak Eneolitiko - Brontze aro ko aztarnategi arkeologiko a eta labar-pintura k aurkitu zituzten.
Aurretik ipinitakoa hondatua baitzegoen, 1961 urtean Mairuelegorretan Amabirjina berria instalatu zuten; oraingoan Julio Arbosak Katedral Berriko obretako harri batekin egin zuen.
Kultura
Anaia Ricardok eta Juliok Euskal Herriko historia z asko zekiten, Arabakoaz batik bat, baita etnologia z ere, eta harreman handia zuten zenbait historialari eta bestelako aditurekin.
1980ko hamarkadan, Arabako buztingintza zaharraren ikerkuntzan kolaboratu zuten. Beraien Murgiako etxean (Casa del Puente) aurkitutako zenbait keramika pieza zatiei esker (esmalte zuri gainean urdinez apainduak), garai batean han buztindegi bat izan zela ondorioztatu zuten.
Arbosa TV
Errementari kalean ebanisteria zuen. 1970eko hamarkadan hasita, eta batez ere 1980ko eta 1990koetan, oso ezaguna egin zen eskaparatean egin zuen instalazio bat: TB aparatu zahar batean, ia egunero, paperean idatzitako mezu labur bat itsasten zuen. Juliok "Hirugarren Kanala" esaten zion (hasieran TBan bi kanal bakarrik baitzeuden), eta jendeak "Arbosa TV". Bertan egunerokotasunarekin eta batez ere giro politiko eta sozialarekin zerikusia zuten mezu kritikoak idazten zituen. Arbosaren mezuak oso komentatuak ohi ziren gasteiztarren artean, Errementari kalean eta inguruan bizi edo ibiltzen zirenen artean ez ezik, maiz "hirugarren kanala" ikustera propio joaten zirenen artean ere bai.
2022 urtean, Gasteizko ZAS Kultur Espazioan Nerea Lekuona artistak Arbosaren mezu hauek erakusgai jarri zituen berriz: Dersu semeak Murgiako baserrian gordeta zituen aitaren eta osabaren hainbat material, tartean mezu horiek zituzten milaka paper. Haietatik batzuk aukeratu zituen, hiru hilabetetan zehar espazioaren eskaparatean eginiko instalazio batean erakusteko.
Nigella Lawson
Nigella Lucy Lawson (Wandsworth, Londres, Ingalaterra, 1960ko urtarrilaren 6a) ingeles kazetari, telebistako aurkezle eta sukaldaritza liburuen idazle bat da. Bere aita Nigel Lawsonen da, Erresuma Batuko Ogasun Buru ohia, eta ama Vanessa Lawson (jaiotzez Salmon). Amaren aldeko familia J. Lyons and Co. janari eta catering enpresaren jabea da.
Julio Arbosa
Ekintzaile soziala
Arbosaren tailerra San Pedro eliza ren parean zegoen, eta Gabonetan jaiotza bat jarri ohi zuen telebista zahar baten barruan edo ondoan, Elizaren moral bikoitza nabarmen uzteko asmoz. «Behin panpina bat hartu zidan, beltzez margotu eta Jesus haur gisa jarri zuen, munduko haurren gosea salatuz», kontatzen zuen haren alabak. Polizia tailerrera joan zitzaion isun bat ezartzera, baina Julio ez zegoenez, anaia Ricardori ezarri zioten.
Julio Arbosa behin baino gehiagotan atxilotu eta kartzelara sartu zuten frankismo an, propaganda banatu edo ikurrina k ipintzeagatik. Gau batean katedralaren parean dagoen sekuoia luze baten goienean jarri zuen bat eta Guardia Zibila k hurrengo goiz osoa eman zuen ikurrina jaitsi ezinean; Arbosak, berriz, hurrengo hilabeteak kartzelan eman zituen.
«Oso abertzale a zen» senideen arabera, eta «urtean baino urtean lagun gehiago zituen kartzelan, ihesean edo hilda. Oso minduta zegoen horrekin eta halaxe islatzen zuen bere karteletan».
Valdney Freitas da Matta
Valdney Freitas da Matta (1971eko apirilaren 20a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kawasaki Frontale eta Oita Trinita.
La pasión turca
La pasión turca 1994. urteko espainiar film dramatikoa da, Vicente Arandak zuzendua. Antonio Galaren izen bereko eleberrian oinarrituta dago.
Seloua Luste Boulbina
Seloua Luste Boulbina (Frantzia, 1957ko ekainaren 22a) filosofo franko-aljeriarra da. Collège international de philosophie ikerketa eta prestakuntza erakundeko programa-zuzendaria izan zen 2010etik 2016 arte, eta ikasketa postkolonialetan aditua da.
La pasión turca
Argumentua
Desideria (Ana Belén) senarra eta lagunekin batera Turkiara doan hogeita hamar urteko emakumea da. Ezkontzaz nazkaturik, Desi Yamam (George Corraface) taldeko gidariaz maiteminduko da.
Joseph Kosuth
Joseph Kosuth (Toledo, Ohio, AEB, 1945eko urtarrilaren 31) estatubatuar artista da. Arte kontzeptualaren sortzaile eta teorialarietako bat da.
Biografia
1964tik 1966ra, arte-ikasketak egin zituen Clevelanden eta New Yorken, eta, 1970-1971n, filosofia- eta antropologia-ikasketak, New Yorken.
Kosuthek bere ondorio logikoetara eraman zuen artea minimalismoaren ondoren, objektuaz haratago, hizkuntzaren, ezagutzaren eta ideiaren alorrean. Artearen forma tradizionalak ukatu zituen, eta idatzizko hitzetan oinarritu zituen bere esperientziak. 1965ean, One and Three Chairs aurkeztu zuen: aulki bat, haren argazkia eta aulkiaren definizioa (hiztegi batetik aterea), halako progresio logikoa eginez errealetik idealera edo kontzeptualera. 1969ko Art after Philosophy du manifestu nagusia, bere obraren oinarri teorikoa azaltzen duena. Kosuth esanahiaren mekanikez kezkatu zen, eta horrek, objektuen kasuan, adimeneko kontzeptuari ikusmenekoa lotzea zekarren. Prozesu horretako hurrengo urratsa irudiak (benetakoak edo horien argazkiak) kentzea izan zen, soilik hiztegiko definizioa ager zedin.
Bakarkako lehen erakusketa Pasadena Art Museumen egin zuen 1969an, eta Leo Castelli galerian gero, 1971n. Eskolak eman ditu New Yorkeko School of Visual Artsen eta Stuttugarteko Akademie del Bildenden Kunsten, eta hainbat sari jaso ditu.
Seloua Luste Boulbina
Biografia
Seloua Luste Boulbina Frantzian jaio zen 1957ko ekainaren 22an. Ama frantsesa du eta aita aljeriarra. Familia Aljerrera joan zen bizitzera, eta Luste Boulbina independentzia lortu berri zuen herrialde hartan hazi zen. Aljerian, aita FLNren abokatua izan zen. Seloua Frantziara itzuli zen goi-mailako ikasketak egiteko. Filosofiako agregatua izan zen, eta 1990-2005 bitartean teoria politikoa irakatsi zuen Parisko Ikasketa Politikoen Institutuan. 2010etik 2016ra La décolonisation des savoirs programaren zuzendaria izan zen Collège international de philosophie erakundean. Paris-Diderot Unibertsitateko Aldaketa Sozial eta Politikoaren Laborategiko kide elkartua izan zen.
La symbolique politique des grands travaux du président Mitterrand (1998)
Seloua Luste Boulbinak, 1998an, La symbolique politique des grands travaux du président Mitterrand izeneko zientzia politikoari buruzko doktorego-tesia defendatu zuen Paris-I unibertsitatean Lucien Sfezen zuzendaritzapean. «Parisko "obra handien" hirigintzak sinbolismo bikoitza du: unibertsaltasuna irudikatzea eta Frantziako errepublikaren handitasuna ilustratzea.»
L'Afrique et ses fantômes. Écrire l'après (2015)
Liburu honetan, Luste Boulbinak gogoeta egin zuen Afrikaren kolonialismoaren ondorengo bilakaeraz eta kolonizazioak utzitako aztarna material, intelektual eta psikologikoaz, bai herrialde kolonizatuetan bai herrialde kolonizatzaileetan.
Les miroirs vagabonds ou la décolonisation des savoirs (2018)
Lan honetan, hauxe idatzi zuen: «Europaz kanpoko munduak hainbat kode —politiko, filosofiko, estetiko— maileguan hartu dituzten harrera-, imitazio- eta barneratze-unibertsoak bailiran ikusiak izan dira». Horrela, irakurleak gonbidatzen ditu Mendebaldea “jarraitu beharreko eredu bakartzat” ez hartzera. Afrikaren etorkizunari buruzko bere saiakeretan ez du zalantzarik bere hausnarketak oso maite dituen adierazpen literarioari eta artistikoari buruzko oharrekin sostengatzeko.
Liburuan, munduan zehar egin dituen erromesaldi profesionalen berri ematen du, berak, filosofian eta soziologian aditu ezaguna izanik, dekolonizazio, feminismo eta abarren gaiak aztertzen baititu. Esan bezala, arteaz eta artean bilatzen duenaz hitz egiten du etengabe, azpimarratuz, batez ere, antzinako kolonizatu —emakume zein gizon— literaturgileen edo begiratzen edo entzuten den arte egileen "etxean sentitzea" (ètre-chez-soi) antzinako kolonizatzaileen etxera lekualdatu dela. Etxe horretan, antzinako kolonizatu alderraiak "ispilu-islak" baino ez dira, harrera egin dieten eta aditzen dituzten lekuetan eusten diotenak (sont tendus, là où ils sont attendus et "entendus") —Berlin, Paris, Aljer afrikar atzerriratuentzat, etab.—, haien iritzi-ildoa edozein dela ere.
Siris
Siris honakoa izan daiteke:
Graptemys ernsti
Graptemys ernsti Graptemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Bézenet
Bézenet Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bézenet udalerrian erroldatutako biztanleak 972 ziren. Familiak 412 ziren, horien artean 132 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 92 bakarrik bizi ziren emakumeak), 156 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 570 etxebizitza zeuden, 426 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 71 hutsik zeuden. 558 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 426 etxebizitza nagusietatik 336 bere jabearen bizilekua ziren, 83 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 96 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 173 etxek bost zituzten. 310 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 230 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 142 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 587 ziren, horien artean 382 aktiboak ziren eta 205 inaktiboak ziren. 382 pertsona aktiboetatik 337 lanean zeuden (194 gizon eta 143 emakume) eta 45 langabezian zeuden (17 gizon eta 28 emakume). 205 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 105 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bézenet udalerrian 419 unitate fiskal zeuden, 944 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.763 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 igeltseroak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak eta 2 harategiak ziren.
2000. urtean Bézenet udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 720 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hirpinoak
Hirpinoak (Hirpini) Samnitar etniako herri bat izan ziren, baina askotan herri aparte hartu zieten
Etimologia
Beren izena «hirpus»etik dator, hitz samnita bat otsoa esan nahi zuena
Geografia
Herria Via Appiatik zeharkatuta zegoen, Aekulanumera zihoazena. Laku bat zeukan, Virgiliok famatua egin zuena.
Historia
268 K.an, erromatar kolonia ezarri zen at Beneventum, jadanik gaia Erromako.
Bigarren gerra punikoan, hirpinoak samnitetatik banatutako herri bat bezala agertzen dira, Anibalen aldekoak.
Agertzen dira berriro historian Gizarte-Gerra n (90 .K.a), Erromatarren kontra matxinatu ziren, baina 89 K.an Silak Aeculanum konkistatu zuen eta hirpinoak errenditu ziren.
Augusto, Italia banatzean Hiripinoak Samnitetatik banatu zituen Zatiketa horrek  Inperio osoan zehar mantendu zen.
Hiriak
Hiripinoen hiriak hauek izan ziren:
Vigoulant
Vigoulant Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vigoulant udalerrian erroldatutako biztanleak 132 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 115 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 58 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (21 gizon eta 15 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vigoulant udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 119 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.101 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2000. urtean Vigoulant udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 475 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gartzia Ramiritz
Gartzia Ramiritz (c. 1046 - 1086ko uztailaren 17a) aragoiar elizgizona izan zen.
Gurasoak Ramiro I.a Aragoikoa eta Ermesinda Bigorrakoa zituen. 1068ko agiri batean infante deitua izan zen. 1076an Aragoiko gotzain (Jakako elizbarrutia ezarri baino aurrekoa) eta 1078an Iruñeko gotzain bihurtu zen. Orduko zuzenbide kanonikoak jarleku biak mantentzea galarazi arren, Gartziak karguak mantendu zituen. Antso V.a bere anaiak erromatar erritu bultzatu zuen bere erresuman kleroaren aurkaritza izanik. Litekeena da Gartzia apezpikuak erregearen aurka egiteagatik 1082an kargu biak galtzea. Antsa Ramiritzek, Aragoiko kondesa, ordezkatu zuen.
Stockholms Banco
Stockholms Banco, 1657an Johan Palmstruchek Stockholmen sortua, billeteak jaulki zituen lehen banku europarra izan zen.
1661ean hasi zen billeteak zirkulazioan jartzen, urrea edo beste metal preziatu bat erakundean gordetzen zuenarentzat «ordainagiri» gisa entregatzean. Finantza-arazoak izan ondoren, 1667an likidatu zuten.
Stockholms Banco banku pribatua zen arren, harreman berezia zuen Suediako koroarekin, eta Karlos X. erregeak Palmstruch aukeratu zuen bere zuzendaria izan zedin, eta Estatuko arauen arabera jarduteko baimena eman zion. Erakunde hori Suediako Bankuaren aitzindaria izan zen, munduko banku zentralik zaharrena baita. 1668an sortu zen Riksens Ständers Bank gisa, eta 1866an Sveriges Riksbank izena aldatu zion.
Stockholms Bancok berritasun bat ekarri zuen bankuen historian, eskudirutan zituen erreserbak baino kopuru handiagoetako maileguak ematen zituelako, eta hori ohikoa da erreserba zatikatuen egungo bankuan.
Gabčíkovo
Gabčíkovo Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 52,40 km²ko azalera du eta 5387 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1102. urtekoa da.
Demanda mendilerroa (eskualdea)
Demanda mendilerroa (Sierra de la Demanda) Burgosko probintziako hego-ekialdean dagoen eskualdea da, Arlanza ibaiak zeharkatzen duena.
Udalerriak
Eskualdeak 39 udalerri ditu (parentesi artean toki-erakunde txikiak)
Carlos Chagas (Minas Gerais)
Carlos Chagas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Psaltria exilis
Psaltria exilis Psaltria generoko animalia da. Hegaztien barruko Aegithalidae familian sailkatuta dago.
Circa
Latinezko circa hitza, c., ca. edo cca. laburtua, euskaraz inguru edo gutxi gorabehera esan nahi du. Bibliografia zientifikoa erabiltzen denean, ezin dela datu zehatz bat adierazi esan nahi du, nahiz eta badaude erreferentzia moduan erabiltzeko datuak.
Adibideak:
Campero probintzia
Campero probintzia (Provincia de Campero) Boliviako Cochabamba departamenduko probintzia bat da. 5550 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 37011 biztanle zituen.
Sévaz
Sévaz Suitzako udalerria da. Friburgo kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Graptemys oculifera
Graptemys oculifera Graptemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Kyosuke Yoshikawa
Kyosuke Yoshikawa (吉川 京輔, 1978ko azaroaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo.
Marrongo geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Puntius thomassi
Puntius thomassi Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Vanilla Sky
Vanilla Sky (euskaraz Bainila Zerua) 2001eko Cameron Crowe estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoitzitako thiller psikologiko film bat da. Tom Cruise, Penélope Cruz, Kurt Russell, Jason Lee, Noah Taylor, Timothy Spall, Tilda Swinton eta Cameron Diaz aktoreek antzeztu zuten.
Berez, 1997an Alejandro Amenábar txiletar-espainiarrak zuzendutako Abre los ojos filmaren berregokitzapena da, hortik film hartan antzeztu zuten Penélope Cruz aktoreak ere film honetan antzeztea.
Jatorrizko abesti onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Vanilla Sky abestia, Paul McCartney).
Argumentua
Gaztea, ederra eta aberatsa, David Aimes (Tom Cruise) New York hiriko publizitate konpainia bateko negoziogizonak bere bihotzak desio duen oro du. Halere, Daviden bizitza osatzeke dagoela dirudi. Gau batez, DAvidek bere ametsetako emakumea ezagutuko du, Sofia (Penélope Cruz), eta bere bizitzan falta botatzen zuena topatu berri duela uste du. Baina Julianna (Cameron Diaz) maitale jesloskorrarekin topo egitean, bapatean bere kontrolpetik kanpo dagoen mundu batera bidalia izango da. Amodioa, susmoa eta ametsak elkarbatzen diren mundu batera... bai eta inoiz ahaztuko ez duen esnatze batera ere.
Celso Ramos (Santa Catarina)
Celso Ramos Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
El Pinós
El Pinós (valentzieraz; gaztelaniaz: Pinoso; ofiziala: El Pinós / Pinoso) Valentziako Erkidegoko udalerria da, Vinalopó Mitjà eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua. Katalanez batzuetan el Pinós de Monòver izena ematen zaio.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 7.689 biztanle zituen. Herria administrazioz murtziarra baina hizkuntza eta geografiaz Vinalopó Mitjàrekin loturaestuak dituen el Carxerentzako zerbitzu eta bizitza sozialerako gune nagusietakoa da.
Obion konderria (Tennessee)
Obion konderria (Obion County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Union City da. 2010eko zentsuaren arabera 31,807 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Obion konderriak 143,876 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,792 ura dira. Beste 141,084 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 22,11 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 31,807 pertsonetatik 27,987 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 999 dira. 3,353 beltzak edo afroamerikarrak. 49 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 75 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 17 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 318 pertsonek kokatzen zuten.
Ara Malikian
Ara Malikian (Beirut, 1968 ko iraila ren 14a) Espainia n bizi den biolin jotzaile famatua da, jaiotzez libanoarra, familia armeniar rarekin eta nazionalitate espainiar rarekin. Euskal Herrian Kepa Junkerarekin musika emanaldiak eskaini izan ditu.
Hasierako ikasketak
Ara Malikian 1968 an jaio zen familia armeniar batean eta bere aitari esker biolinaren munduan oso gazte zelarik murgildu zen. Libaniar gerra zibila k bere bizitzan eragin nabarmena izan zuen arren eta denboraldi luzeetan zehar babesleku antiaereo etan ikasi behar izan zuen arren, bere talentua azkar asko eman zen ezagutzera.
Bere lehenengo kontzertu garrantzitsua 12 urterekin soilik eman zuen eta 14 urte zituelarik Hans Herbert-Jöris orkesta zuzendariak Gobernu alemaniar rean Hochschule für Musik und Theater Hannoverren ikasteko beka bat lortu zuen mutilak nola jotzen zuen entzun ondoren txundituta gelditu zelako. 15 urte beteak zituela izen handiko ikastetxe honetan musika kurtsatzen zuen ikasle gazteena izan zen. Geroago Londres en jarraitu zituen bere ikasketak Guildhall School of Music and Draman, eta munduko musikari irakasle entzutetsuenen lezioak jasotzeko zortea ere izan zuen, esaterako Franco Gulli, Ruggiero Ricci, Ivry Gitlis, Herman Krebbers edo Alban Berg Quartet eko taldekideenak.
Emanaldiak
Urteetan zehar mundu mailako ospea izan duten lehiaketa asko irabazi ditu Ara Malikianek. Haien artean nabarmentzekoak dira Felix Mendelssohn (Berlin, 1987) eta Pablo Sarasate (Iruñea, 1995) lehiaketa internazionaletan jasotako sariak, baita Niccolo Paganini (Genova), Zino Francescatti (Marseilla), Rodolfo Lipizer (Gorizia), Gazte Musikalak (Belgrad), Rameau (Le Mans), Internacional Artist Guild (New York), eta International Music Competition of Japan en jasotakoak ere. 1993 an Alemaniako Kultura Ministerioa k ardura eta kunplimentu artistikoagatik saritu zuen.
Bost kontinenteetako berrogei herrialde baino gehiagotako kontzertu-gela onenetan jo du: New York (Carnegie Hall), Paris (Salle Pleyel), Viena (Musikverein), Toronto (Ford Center), Calahorra (Teatro Ideal), Madril (Auditorio Nacional y Teatro Real) Zurcí (Tonhalle), Londres (Barbican Centre), Cádiz (Gran Teatro Falla), Puertollano (Auditorio Pedro Almodóvar), Tokio, Istanbul, Berlin, Atenas, Venezia, Los Ángeles, Taipéi, Hong Kong, Kuala Lumpur, Kuba, Bogotá, Múnich, Bartzelona, Bilbo, Mérida (Teatro romano de Mérida), Borriana (Teatro Payá) eta Ekuador (Teatro Sucre) besteak beste. Aspen, Colmar, Prades, Schleswig-Holstein, Braunschweig, Donostia, Segovia, Bergen, Freden, Metlach, Praga, Palentzia eta Buñoleko jaialdietan ere jo du.
Biolin bakarlari gisa hainbat formakuntzatan gonbidatu gisa ere egon da, Tokioko Orkesta Sinfonikoa n, Bambergeko Orkesta Sinfonikoa n, Zurcí Chamber Orkesta n, Génova Opera Orkesta n, Madrileko Orkesta Sinfonikoa n (OSM), Portugaleko Sinfonika n, Tubingeneko Kamarako Orkesta n, Moskuko Birtutetsu etan, Belgradoko Filarmonika n, Toulouseko Kamarako Orkesta n, Armeniako Filarmonika n eta Madrilgo Erkidego ko orkestetan adibidez. Mariss Janssons, Peter Maag, Jesús López Cobos, Vladimir Spivakov, Miguel Ángel Gómez Martínez, Luis Antonio García Navarro, Vassili Sinaisky, Edmond de Stoutz, Gudni Emilson, Juan José Mena edo Jo Ann Falleta bezalako zuzendari famatuenekin aritu da.
Gaur egungo jarduerak
Madrideko Orkesta Sinfonikoko kontzertino a izan zen Madrideko antzertoki errealean eta bertan sekulako ospea izan zuen Darius Milhauden Le boeuf sur le toit jotzen bakarlari gisa, biolin eta orkesta bertsioan, Gómez Martinez en zuzendaritzapean. Khachaturian en Concierto para violín y orquesta en Re menor ere jo zuen Jesús López Cobos maisuaren zuzendaritzapean.
Cantabriako “Caprichos Musicales de Comillas” jaialdian ere parte hartu zuen 2004 etik 2016 arte egin izan diren edizio guztietan eta zuzendarikide ere izan da Serguei Mesropian biolontxelo jotzailearekin btera.
Egungo musika espainiarrean bide berri bat zabaldu du José Luis Montón, gitar rista flamenko ospetsuarekin batera elkar-lanean. Beste hainbat artistekin ere aritu da, esaterako, Fairuz abeslari libaniarrarekin, Joaquín Cortés eta Belén Maya dantzari flamenkoekin Ensamble Nuevo Tango obran eta Horacio Icasto jazz piano jotzailearekin batera. Bere presentzia zinema munduan aritzen diren musika konposatzaile garrantzitsuenek ere eskatu dute, Alberto Iglesias ek adibidez, berekin Hable con ella Almodóvar ren filmari soinu-banda jarri zion. Pascal Gainge rekin ere aritu da, Salvador García Ruiz en El otro barrio musikatzen.
Ara Malikianek Warner España rekin hainbat disko publikatu zituen, Manantial eta De la felicidad adibidez, José Luis Montón gitarrista flamenkoarekin batera. Azken CD hau Academia Española de la Música ren eskutik “urteko musika berrien arteko disko onena” gisa nominatua izan zen. Warnerrekin batera Malikianek Paganini ren obren bikoizketa bat grabatu zuen. CD haren edukia, 24 caprichos para violín solo, Sarasateren album bat zena Serouj Kradjian pianista armeniarrak lagunduta; Ysaÿer en 6 So natas para violín solo, eta Johann Sebastian Bach en Sonatas y Partitas para violín solo z en.
2007 an Musikaren Sari etan musika klasiko ko interprete onenera nominatua izan zen bi aldiz, Xavier Montsalvatge ren Poema Concertanteren grabaketagatik Orquesta Sinfónica de Castilla y León e kin batera, baita Joan Valent, Suso Sáiz eta Marc Blanes ekin batera egin zituen lanengatik ere.
2006 ur tetik gerora Non Pr ofit Music Fundazioarekin eta Jorge Grundma musikagile madrildarrareki n batera lan egiten du, Non Profit Music Chamber Orchestra Kamarako Orkestra so rtzen. Hau Musika Kontsonante Berria izeneko konposatza i le garaikideen obrak zabaltzeko sortu zuten. Elkar-lan honek izandako fruituak ondorengo lanen publikazioak dira: Tears of Beauty eta Meeting with a friend.
2007 an Yllana konpainiarekin batera "PaGAGnini" emanaldia sortu eta koproduzitu zuen. Hau 2008 an estreinatu zen Thomas Potiron, Eduardo Ortega eta Gartxot Ortiz ekin batera. Umorea eta antzerkia erabiliz, musika klasikoaren gailurrak berrikusten ditu, besteak beste, Sarasate, Manuel de Falla, Luigi Boccherini, Johann Pachelbel, Shigeru Umebayashi, Mozart, Serge Gainsbourg eta Paganini egileenak. Obra Espainian aurkeztua izan da hainbat alditan eta baita beste Europa ko 25 herrialdetan, Amerika n eta Asia n ere.
2008 urtean, Fernando Egozcue gitarrista argentinarrarekin batera, Musika Sariet ara bi aldiz nominatu zuten. Non Profit Music Chamber Orchestran M eeting with a friend eta Lejos lanengatik lortu zuen hau, musika klasikoaren interprete onena izateagatik. Urte hartan bertan Extremoduro rock talde españolaren La ley innata albumaren kargu ere egin zen, grabazioetan entzungo zen orkestako zuzendari gisa.
2009 an Cuentos del mundo, la historia de un hombr e feliz kontzertuaren sortz aile eta p roduktore lanetan ibili zen. Lan hau familiei zuzenduta dagoen kontzertu eszenifikatu bat zen, Marisol Rozo izan zen zuzendari eszenikoa eta Ara malikian berriz musika-zuzendaria. Músicas cíngaras kontzertua ere estreinatu zuen, bertan Erromani en influentzia musikala jasan zuten herrialdeen abestiak biltzen ziren, beren India ra bidaia hasi zutenetik Espainiara heldu ziren arte.
2010 urtetik gerora El club del Pizzicato, Espainiako Telebista ko La 2 kanalean emititzen zen haur eta gazteentzako programako, aurkezleetariko bat izan zen. Bertan gazte jendeari musika klasikoa eta musikagile desberdinak aditzera ematen zizkieten. 2010 etik 2012 ra arte aritu zen programa grabatzen. Urte berean José Carr asco ren Armenio dokumental ean kolaboratzaile gisa ere haritu zen, eta hau 2010eko V alladolideko zinema aste internazionalean estreinatu zen.
2011 n hainbat ekitaldi egin zituen, haien artean, P ayo Bach,  Las ocho estaciones de Vivaldi, Piazzolla eta Caprichos para violín y cuerpo. Extremodurorekin ere berriz kolaboratu zuen, hontan Material defectuoso albumean.
2012 an José Man uel Zapat a rekin batera koproduzitu zuen  Los Divinos obra estreinatu zen. Marisol Rozok zuzend u zuen eta bira bihurtu zen gerora.
2013 ko ekain ean Nach rap-abeslariaren Los viajes inmóviles diskean parte hartu zuen biolina jotzen, baina lan hau ez zen argitaratu 2014 ko otsail era arte.
2018 amaier an "The Rough Dog" abestian lanean aritu zen System of a Down taldeko Serj Tankian bok alistarekin batera.
Balorazioak
Ara Malikianen egonezinak bere jatorri armeniarrean sakonaraztea ekarri zuen eta honi esker beste hainbat kulturetako musika ezagutu zuen, adibidez, Ekialde Hurbil eko arabiar eta judu a, Europa Erdialde ko ijitu ena eta klezmer rena, Argentina ko tango a eta Espainiako flamenkoa.
Bizitza pribatua
Ara Malikian aktore, gidoilari eta zuzendaria den Natalia Moreno rekin ezkonduta dago, eta Kairo izeneko seme bat dute.
Limusin (behia)
Limusin, Limousingo eta Marcheko bertako behi arraza bat da. Kolore gorriko behi hauek haragitarako erabiltzen dute, bere haragiak koipe gutxi duelako eta kalitate onekoa delako. .
Arraza oso hedatuta dago Euskal Herrian barrena okelaren ekoizpenerako, eta bertako zenbait behi arrazen tokia hartuz joan da.
Serrasalmus gouldingi
Serrasalmus gouldingi Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Psaltriparus minimus
Psaltriparus minimus Psaltriparus generoko animalia da. Hegaztien barruko Aegithalidae familian sailkatuta dago.
Marion Cotillard
Marion Cotillard (Paris, Frantzia, 1975eko irailaren 30a) aktore frantziarra da. Bi Cesar Sariren irabazlea da (2005 eta 2008). 2008an La Vie En Rose filmean antzezteagatik Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen eta 2021ean Donostia Saria.
Ibilbidea
Marion Cotillard artista familia batean jaio zen eta txikitatik hasi zen interpretazioaren munduan lehen urratsak ematen. Jean-Claude Cotillard aitaren antzezlan batean egin zuen debuta aktore gisa, oraindik haurra zela. Besteak beste, Matthew Modine, Forest Whitaker, Christian Bale, Daniel Day-Lewis, Penélope Cruz, Nicole Kidman, Leonardo DiCaprio, Clive Owen, Joaquin Phoenix, Jeremy Renner, Michael Fassbender, Brad Herhient Pitt bezalakoekin batera lan egin du.
Aktibismoa
Cotillardek ingurumena babesteko kanpainetan parte hartu du, batez ere Greenpeace GKEarekin. 2014an, Greenpeace gobernuz kanpoko erakundeak zabaldutako bideo batean parte hartu zuen: "Krisian dagoen Amazonia ren isiltasuna". Bertan, Amazoniako oihanean Brasil en egiten diren tratu txarren eta gehiegizko ustiapenena salatzen da. "Nire ustez, ingurumenak gizakiak hartzen ditu barne. Badakizu, batek hitz hori esaten du eta bananduta dagoela dirudi, gure ingurua zaintzeak kezkatuko bagintu bezala, baina ez gu geu. Eta ez da horrela. Dena konektatuta dago. (Marion Cotillard)"
Planes
Planes edo Planes de la Baronia Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 844 biztanle zituen.
Juville
Juville Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Juville udalerrian erroldatutako biztanleak 107 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 40 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (30 gizon eta 21 emakume) eta 5 langabezian zeuden (2 gizon eta 3 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 1 erretiraturik zegoen, 1 ikasten zegoen eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2000. urtean Juville udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Acanthosaura titiwangsaensis
Deskribapena
Musker honek 11-12 cm neurtzen ditu gehienez (isatsik gabe, azken hori nahiko luzea da eta gorputzaren tamaina gainditzen du). Haren gorputza gris samarra da, eta puntu berde-horiak ditu batzuetan laranja botaz. Isatsa iluna da.
Puntius titteya
Puntius titteya Puntius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
1559ko konklabea
1559ko konklabea aita santua hautatzeko egindako bilera izan zen. Bileraren lekua Jauregi Apostolikoan (Erroma) dagoen Capella Paolina izan zen eta Pio IV.a hautatu zuten aita santu gisa. Kanpoko interferentzia sekularrak direla eta, eta kardenalek isolamenduari buruzko arauak betetzen ez zituztelako, XVI. mendeko konklaberik luzeena izan zen.
Aphaniotis
Aphaniotis Agamidae barruan sailkatzen den narrasti generoa da. Asiako hegoekialdean bizi dira.
Holice (Dunajská Stredako barrutia)
Holice  Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 23,21 km²ko azalera du eta 1986 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1245. urtekoa da.
Punata probintzia
Punata probintzia (Provincia de Punata) Boliviako Cochabamba departamenduko probintzia bat da. 850 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 47735 biztanle zituen.
Serrasalmus hastatus
Serrasalmus hastatus Serrasalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Serrasalmidae familian sailkatzen da.
Alberto Blecua
Luis Alberto Blecua Perdices (Zaragoza, 1941eko azaroaren 13a - Bartzelona, 2020ko urtarrilaren 28a) filologo, irakasle eta idazle espainiarra izan zen. Bere lan nagusiak Espainiako Urrezko Mendearen eta Miguel de Cervantes inguruan izan ziren.
Biografia
Alberto Blecuaren familiak ospe handia izan du filologia munduan: aita José Manuel Blecua Teijeiro zen eta anaia José Manuel Blecua Perdices da. Alberto Blecuak bete doktoreago tesia 1973an egin zuen; gaia Pizkunde espainiarraren poeta bat izan zen, Gregorio Silvestre. 1989an PROLOPE ikerketa taldea sortu zuen. Taldearen helburua Lope de Vegaren antzezlan guztiak biltzea eta argitaratzea da. Bi unibertsitatean eskolak eman zituen: Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan eta Santiago de Compostelako Unibertsitatean. Bartzelonako Reial Acadèmia de Bones Lletresen partaidea, Espainiako Errege Akademiaren akademikoa eta Planeta Sariaren epaimahaia izan zen.
Naicako haitzuloa
Naicako haitzuloa, baita ere Kristaleen haitzuloa, Mexikoko Naica herrian dagoen haitzulo ospetsua da. Naicaco Saucillo udalean dago, Chihuahua estatuan. Lur azpian Naicako meatzearekin konektatuta dago; azken horretatik berun, zink eta zilar ateratzen da. Bere ospea batez ere selenitako (igeltsu, CaSO4·2 H2O) kristal erraldoien ondorioz dator. Kristal horiek batez ere kamara nagusian biltzen dira eta batzuk naturan aurkitutako kristal handienak dira.
Ezaugarriak
Leizean orain arte aurkitutako kristal handienak 12 metroko luzera du eta 4 metro diametrokoa; bere pisua 55 tonakoa da. Haitzuloa oso beroa da: tenperatura 58° ingurukoa da; halaber, hezetasun maila ere oso altua da, %90-%99 tartekoa. Bero eta baldintza horiek direla eta, leizea esploratu gabe dago: barruan sartzeko ikerlariek babesa bereziak erabili behar dituzte eta ezin da hamar muinutu baino gehiago bertan egon.
Historia
Haitzuloa Eloy eta Javier Delgado anaiek aurkitu zuten, 2000.urteko apirilean. Delgado anaiak mehatzariak dira. Ondoren, leizea ikertzeko zientzilari talde batek «Naica Proeiktua» sortu zuten. Publikoa ezin da leizean sartu.
Ibiassucê
Ibiassucê Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Aphanius almiriensis
Aphanius almiriensis Aphanius generoko animalia da. Arrainen barruko Cyprinodontidae familian sailkatzen da.
Marian Rojas Estapé
Marian Rojas Estapé (Madril, 1983) mediku psikiatra eta idazlea da.
Biografia
Marian psikiatren alaba eta biloba da. Aita Enrique Rojas psikiatra eta idazlea da, eta ama, Isabel Estapé notarioa eta unibertsitateko irakaslea. Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean hasi zuen Medikuntzako lizentziatura, eta Nafarroako Unibertsitatean amaitu (2007). "Madrilen Medikuntza irakatsi zidaten. Iruñean mediku izaten ikasi nuen». Karrera amaituta, psikiatrian espezializatu zen.
Psikiatriaren arloan lanean hasi aurretik, 'Por la Sonrisa de un niño' GKEarekin aritu zen lanean, Phnom Pehn zabortegiko haurrekin, eta Bronxeko (New York) ikastetxe batean eman zituen eskolak. Somaly Mam fundazioarekin ere lankidetzan jarraitzen du, Kanbodiako sexu-trafikoaren aurkako borrokan.
Berg (Starnberg)
Berg Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Marian Rojas Estapé
Biografia
2012an, urtebetez, Londresera joan zen, hiriburu britainiarreko ospitale batean lan egitera, somatizazioaren arloan ikertzen. Hurrengo urtean IPADE (Mexiko) negozio eskolako irakasle gonbidatu izendatu zuten.
Espainiako Ikerketa Psikiatrikoen Institutuan lan egiten du. Ilussio Busines and Emotions/Ilussio negozioak eta emozioak sortzailea da, enpresako emozioei, motibazioari eta estresari buruzkoa.
Ezkonduta dago eta lau seme ditu.
Iparraldeko Lanarkshire
Mugakideak
Ipar-ekialdetik Glasgow Hiriarekin mugatzen du, honela hiri honetako zenbait auzune eremu administratibo honen barnean sartzen direlarik. Stirling, Falkirk, Ekialdeko Dunbartonshire, Mendebaldeko Lothian eta Hegoaldeko Lanarkshire eremuekin ere muga egiten du.
Politika
70 zinegotzi aukeratzen dira. Hona hemen 2012ko hauteskundetako emaitzak:
Graptemys pseudogeographica
Graptemys pseudogeographica Graptemys generoko animalia da. Narrastien barruko Emydidae familian sailkatuta dago.
Pennsylvaniako aleman
Pennsylvaniako alemana (alemanez Pennsilfaanisch-Deitsch, Pennsilfaani-Deitsch, Pennsylvania Deitsch edo Deitsch soilik, eta ingelesez ofizialki Pennsylvania German, nahiz eta ohikoena bertako jendeak herri-hizkeran Pennsylvania Dutch edo soilik Dutch deitzea da) Aleman Garaiaren (alemanaz Westmitteldeutsch) aldaera edo azpidialektoa da. Ipar Amerikan 300.000 hiztun inguru ditu.
Ingelesez, Pennsylvania Dutch deitzen zaio, alemanezko Deutsch hitzarekin ingeles hiztunek sortutako nahasketa okerraren ondorioz: hain zuzen ere, ingelesezko German berez alemaniarra eta alemana baita; aldiz, Dutch hitza herbeheretarra eta nederlandera da.
Quillacollo probintzia
Quillacollo probintzia (Provincia de Quillacollo) Boliviako Cochabamba departamenduko probintzia bat da. 720 km²ko azalera du eta 2001eko erroldaren arabera 246803 biztanle zituen.
Yushi Soda
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo.
Haukadalur harana
Haukadalur (islandieraz:, Norvegiera zaharraz: Haukadalr , edo "belatz harana") Islandiako bailara bat da. Islandiako hegoaldean dago, Laugarvatn lakuaren iparraldean.
Geiserrak
Haukadalurren barruan daude Islandiako leku interesgarrienetako batzuk: geyserrak eta Laugarfjall erriolitazko laba-domoan garatu diren beste ezaugarri geotermiko batzuk. Haukadalurreko geiserrik handienak Strokkur eta Geysir bera dira, geiser hitza eman ziguna. Strokkur oso fidagarria da eta 5-10 minutuan behin erupzio egiten du; Geysir handienak, berriz, oso gutxitan egiten du erupzioa. Horiez gain, inguruan badira ur termal txikiagoak, buztinezko eltzeak eta fumarolak, guztira 40 baino gehiago.
Haukadalurreko eremu geotermikoaz azaldu ziren lehen aipamen idatziak 1294 ingurukoak dira, lurrikara batek tokiko iturri termalak aktibatu zituenean. Jakina da, halaber, lurrikarek tokiko geiserrak aktibatu dituztela iragan hurbilean, 2000ko uztailaren 17an eta 21ean gertatutako lurrikarak barne. Geiserrak direla eta, harana erakarpen turistiko jendetsua izan da XVIII. mendetik.
Hurbileko ikusgarriak
Gullfoss ur-jauzia 10 km iparraldera dago, Islandiako Lur Garaietarantz, Kjölur errepidean. Gullfoss ur-jauzi eta Þingvellir bailararekin batera, Haukadalur Urrezko Zirkuluaren parte da.
Viña Rock
Viña Rock Arte Natiboko Jaialdia Espainiako musika jaialdi bat da, 1996an sortua. Urtero egiten da maiatzaren 1aren aurreko asteburuan, Villarrobledon (Albacete).
Historia
1996an Musika Apokaliptikoko Jaialdi Nazionala sortu zen, Viña Rocken jatorria. Platero y Tú, Extremoduro, Los Planetas, Los Enemigos eta Australian Blonde izan ziren parte hartu zuten taldeak. Lehenengo edizioak eremu munizipalean egin ziren.
Viña Rock izena 1996an sortu zuten gazte batzuek. Villarrobledo jotzen da munduko mahastirik handiena, 32.000 hektarea baino gehiago dituelako; hortik dator Viña Rock izena.
Horná Potôň
Horná Potôň Eslovakiako udalerri bat da, Dunajská Stredako barrutian kokatuta. 28,37 km²ko azalera du eta 1972 biztanle 2017ko datuen arabera.
Viña Rock
Historia
1997 eta 1998 urteen artean, sortu eta hurrengo urteetan, festibal itxura osoa hartu zuen; rock + reggae + Hip hop nahasketa librea erabili zen eta 3 eguneko iraupena hartu zuen. Testuinguru honetan, O'funk'illo, Mala Rodríguez eta Estopa taldeak aritu ziren, eta geroago ohikoak bihurtu ziren batzuk ere bai: Rosendo eta Def Con Dos, esaterako.
Horná Potôň
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1255. urtekoa da.