cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orotz-Betelu
Geografia
Orotz-Betelu Artzibarrean barruan dago geografikoki, baina, administratiboki, udalerri independente da. Ibar hau Pirinioetako ibarra da, Erroibar eta Urraulgoiti ibarren artean. Ibarra zeharkatzen ditu Urrobi eta Irati ibaiak, baina Orotz-Beteluz Irati bakarrik; biek Aragoi ibaiaren adarrak.
Inguru naturala eta kokapena
Artzibar kokatzeko ez dago aho bateko akordiorik. Egia esan, Zaraitzu eta Erronkaribar ibarretan bezala, haran horien iparraldea Pirinioetakoa da, eta hegoalde Pirinioaurreatarra, klima eta landaretza aldaketa nabariarekin. Trantsizio-eremu bat da, eta bi espazioen muga edo muga hori Larrogain, Elke-Pausaran, Peñas Baxas eta Lareki mendien arteko irudizko lerro batekin markatu daiteke.
Artzibar ibarra berezia da, bitxia beharbada, eta Erdi Arokan galtzen da bere jatorria. Ez dio jarraitzen ibai baten inguruan garatzeko zonako arauari. Bi adar bereiz ditu, Irati eta Urrobi ibaien ibilbideei jarraituz, eta hirugarren adar erdi bortxatu bat Gurpegi errekaren inguruan.
Klima
Udalerriko gunerik garaienetan izan ezik, Artzibar gehienean klima azpimediterraneoa nagusi da. Urteko batez besteko tenperatura 6 eta 12 gradu bitartekoa da (sei gradu mendietan eta hamabi herrigunean). Prezipitazioak 1 000 eta 1 600mm bitartekoak dira, betiere udaberrian eta udazkenean ugariagoak. Urteroko egun euritsuak 100-120 inguru izaten dira, eta azarotik apirilera ohikoa da elurra jaustea.
Baso-soiltze gogorra jasan dute Artzibar aldeko basoek. Pagoa, pinu basatia, haritza eta artea dira zuhaitzik ugarienak. Artea, arroilean eta ipar eta ipar-mendebaldeko mendietan hedatzen da batez ere. Birlandatutako pinuek 1 000 hektareatik gora hartzen dituzte, batez ere Austriatik ekarritako pinu lariziarrak dira.
Estazio meteorologikoa
Orotz-Betelun dagoen, itsasoaren mailatik 619 metrora, Nafarroako Gobernuak 1993n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historiaurrea
Artzibarko historiaurreari buruzko ia daturik ez zegoen erromatarren garaira arte, baina urte batzuetatik hona, inguruko ikertzaile Juan Mari Martinez Txoperena aurizperriarrak egindako landa-ikerketek fruitu garrantzitsuak eman dituzte. Jarraian ematen diren datuetan Orotz-Betelu lurraldean sartzen da. Artzibarrek gaur egun hogeita bat trikuharri, tumulu bat, zista bat, bi harrespil eta hiru menhirra ditu sailkatuta. Horri hiru herrixka protohistoriko gehitu behar zaizkio: Biskaxun, Peña (kokapen ezezaguna) eta Adasa.
2011n Asibarren, Aurizperri erroibartar kontzejuan, Lusarretaren ondoan, hiru miliario eta galtzada erromatarreko hiru kilometroko harriak aurkitu ziren, IV. mende hasierakoak, eta horrek erakusten zuen Urrobi ibaiaren ibilbideari jarraituz galtzada erromatar bat egon zitekeela zioen tesi ahula. Txoperenaren ikerketei esker, 1985-1989an Orreagako lautadan erromatarren aztarna dezente aurkitu ziren. 2012-2013an indusketa berriek argi utzi dute erromatarren garaiko enklabe garrantzitsu bat zegoela, Iturissa bezalako antzinako iturrietan aipatutako erromatar-baskoi gune ezaguna izan zitekeena. Galtzada erromatar hori, teorian Caesaraugusta (egungo Zaragoza) hiritik Agoitzetik etorriko zena, eta Urrobi ibaiaren ondotik Auritzeko zelaietaraino iritsiko zena, Ibañetatik jarraitzen du, galtzada erromatarreko trazadura berri batekin, Luzaideko ibarretik jaisten dena. Horri guztiari gehitu behar zaio 2012ko urte berean Artziko jauregitik gertu zegoen erromatar populazio bat aurkitu izana. Galtzadatik Iturissatik 15 km ingurura, erromatarrek galtzadak kontrolatzeko eraiki ohi zuten tarteko geltokia izan zitekeen, atsedenerako salmenta gisa, zaldiak aldatzeko, etab., eta bi herri garrantzitsuren artean kokatu ohi ziren.
Mende dezente atzera itzuliz, historiaurrean bazegoen inguruko baliabideak aprobetxatzen zituen giza talde bat. Denborarekin, zenbait giza talde finkatu ziren herrixka gotortu txikietan, erromatarrek baskoiak konkistatu zituztenean aurkitu zituztenak K. a. I. mendean. Nafarroa Behereko Donazaharren (Orotz-Betelun Donazar deitua) eta Iturissan I-V mendeen artean kokaleku erromatar garrantzitsu bat sortu izanak, eremua kontrolatzeko balio izan zuen, bi funtzio garrantzitsu izango zituena. Alde batetik meatzaritza ekoizpen osoaren zentralizazioa, duela ez urte asko uste zena baino askoz garrantzitsuagoa, Aldude eta Aezkoa ibarretan mendeetan zehar ezagutua izan dena eta erromatarrek Erroibarko eta Artzibarko meatzeak ere ustiatu zituztela uste duguna. Bestalde, Pirinioetatik Iberiar Penintsulara igarotzeko defentsa eta kontrol lanak egiten zituen, lehen mailako bi galtzada gurutzatuz, Pompaelo (egungo Iruña) hiriara zihoana, Mezkiritz eta Erro mendateetatik, eta, bestetik, Zaragoza galtzada aurkitu berria. Horretarako, tarteko geltoki bat sortu zuten, Artziko jaurerriaren inguruan egindako salmenta bat, non, ziurrenik, Peña eta Asnotz herrixketako biztanleak bizitzera jaistera behartu zituzten, herrixka bat sortuz, indusketa arkeologikoei jarraitu ahala, ezusteko bat baino gehiago eman dezakeena.
Erdi Aroa
Agoitz-Artzibarretik Ibañetara doan erromatar galtzadaren aurkikuntzak, eta hortik Luzaidera doanak, 778. urteko Orreagako guduaren kokapenari buruzko hipotesi guztiak aldaraziko ditu. 778. urtea inflexio-puntua da Nafarroako eta, oro har, euskal historian. Garai hartan munduko armadarik onenari, Karlaundiri, eraso egiteko antolaketa on baten beharraz hitz egiten da, eta, beraz, baskoiak uste baino antolatuago zeudela uste da. 635eko frankoen aurkako borrokak, Zuberoako Basabürüan, Ibañetatik 33 kilometro ekialdera, erakunde oso bat inplikatzen zuen, aditzera emanez euskal gizartean bazegoela egitura sozial eta administratiboren bat, urte batzuk geroago Iruñeko Erresuman sortu zena. Garai berean, bizitza monastikoaren berpiztea gertatu zen, neurri batean Leireren bultzadari esker, eta, ondorioz, dokumentuen ugaritzearen hasiera, zeinetatik abiatuta lehen pertsona, herri eta ibarraren izenak agertzen baitira. Artzibar egitura konplexuko harana da, eta, beharbada, Erdi Aroko mende ilun hauetan, hainbat fasetan eta motibo lausoengatik sortu zen. Hasiera giza talde ongi definitu eta trinkoa izango zen, bere egitura propioa sortuko zuena, eta, ondoren, agian, lurraldeak edo jauntxo feudalen edo eliz jauntxoen domeinuak batuko zitzaizkion, geografikoki zaila zen haran bat sortuz. Horrela, ibarretik urrun bi herri geratu ziren, Galdurotz (egungo Arraisgoitin) eta Amokain (egungo Eguesibar), Artzibarko noble garrantzitsu baten kontzesioa izan zitezkeenak, eta, horregatik, ibarrari atxikita geratu zen XIX. mendearen erdialdera arte. Dirudienez, Artzibar, Goi Erdi Aroko hasierako mendeetan, VIII-XII. mendeetan, laborategi bihurtu zen, bertan bizitzeko hainbat leku probatzeko. Lehenik, arabiarren presioak, gero izurriteek eta goseteek, baita lurraren eta naturaren kalitateak ere, eragina izan zuten XI-XIV. mendeen artean jendea bizi zen hainbat gune agertu eta desager zitezen. Leku batzuk, ia baserri sakabanatuak, jendez husten ari dira: Irizar, Saratsu, Orai, Ekieta, eta, oro har, ez dute populaziorik berreskuratzen, inguruko herrietako bordak edo nekazaritza eta abeltzaintza ustiapenak egiteko gune gisa geratuz. Dokumentazioan beste berri batzuk agertzen dira: Arizkuren, bi Hiriberri (egungo Hiriberri eta Hiriberri Saratsu).
Biztanleria-mugimenduaren beste faktore posible bat kokagune batzuen jabetza da. Orreagako kolegiata eta noble batzuk hainbat herriren jabe dira, eta kolonoak galtzean, batzuetan, kosta egiten zaie errentari berriak erakartzea, aldi batzuetan inguruko herrietako bizilagunei alokatuz, ez bizitzeko, eta hutsik geratzen dira luzaroan, bai Erdi Aroan, bai ondorengo mendeetan.
IX. mendetik dokumentuak ugaritzearekin batera, biztanleen, herrien eta haranen izenak agertzen dira, eta, aldi berean, zergak kobratzeko lehen kontrol administratiboak, etab. Neurria sutean oinarritzen zen, eta sua etxe kopuruaren antzekoa zen, baina ez berdina. Oro har, etxeak baino gehiago ziren suak, baina alde txikiarekin. Suagatik ordaintzen zitzaien erregeari, nobleei edo erlijiosoei: Orreaga, Leire. Mende hauetarako, batez beste, 4,5-5 pertsona sutatik kalkulatzen da, nahiz eta Pirinioetan zertxobait handiagoa izan. Artzibar, zenbaketen arabera, emeki-emeki handitzen joango da, epidemiak direla eta, aldi gogorretan. Ibarra 1366. urteko 127 suen artean mugituko da, eta 1819. urteko 210 suen artean. XIII. mendean, zergen ordainketen lehen zerrendekin, egitura berezi bat ikusten da, Artozkibar, zeinaren hedadura besterik ez dakigun, Artzibarko zenbait herri, Orotz-Betelu barne. Artozkibar testu baten arabera osatzen zuten, besteak beste, Artozki, Arizkuren, Uliberri, Saratsu, Txipua, Orai, Azparren, Orotz-Betelu, Olaldea, Otsa, Usotz, Muniain eta Urdazi herriek. Ez dakigu ibar independentea edo banaketa administratiboa zen, XIX. mendeko bidezidorraren antzekoa, zergak biltzeko balio zuena. Antzeko kasu bat gertatzen da ondoko Urraulgoitin, iparraldeko zatia garai berean Aietxuibar deitzen zena, eta gero ibarrean integratu zena, baina hasierako uneetan independentea ere izan zitekeen.
Cavan GAA
Cavan GAA edota Cavan County Board of the Gaelic Athletic Association (irlanderaz Cumann Lúthchleas Gael Coiste an Chabháin) Irlandako iparraldean dagoen Ulster probintzian kokatuko Cavan konderriko gaeldar jokoetako talde bat da. Taldearen koloreak urdina eta zuria dira, konderriaren kolore ofizialak hain zuzen ere.
Orotz-Betelu
Erdi Aroa
Ibarreko familia batzuk erresumako garrantzitsuenak bihurtu ziren, Artzeko jauna eta Uritzekoa nabarmenduz. XIV. eta XV. mendeetan, beste familia noble batzuekiko aliantzak beste familia handiago batzuetan desegiten joan ziren. Horrela Uritzarrak Artiedatarrekin edo Artzitarrak Urtubiarekin. Nafarroako gerra zibilean, XIV-XV. mendeetan, agaramondarren eta beaumontarren artean, Artzibarrek eta Orotz-Beteluk, Uritz-Artiedatarrak buru zituela, beaumontarren alde egin zuen.
Cavan GAA
Gizonezko futbol gaeliko talde indartsua du, Ulsterreko txapelketa gehien irabazi duena baita, eta bost All-Ireland txapelketa irabazi zituen 1933 eta 1952 artean.
Hurlingean ere jokatzen duen arren ez du emaitza nabarmenik lortu.
Orotz-Betelu
Aro Modernoa
Pobrezia eta baliabide eskasia ziren nagusi. Badirudi ehiza etxeko dietaren osagarri garrantzitsua zela. Hartza, otsoa edo azeria ehizatzea saritzen zen, baina oreina hainbat urtez debekatuta egon zen, nobleei eta erregeei ematen baitzitzaien ehiza hori. 1556an oraindik debekatuta zegoen oreinak ehizatzea, eta sarritan isunak jartzen zitzaizkien herriei. Urte horretan, oreinak ehizatzeagatik ehizatutakoen zerrenda luzea zen. Orotz-Beteluk, Garaioak eta Garraldak uxaldi bateratua egin zuten, Beteluko hariztian 18 orein harrapatu zituztela imajinatu genuen. Urte berean Artzibarko jendea ere hartu zuten oreinekin, eta 1599an artzibartarrak itzuli ziren isun bat ordaintzera haiek ehizatzeagatik. Gehienetan, basurdea eta erbia ehizatzen zituzten, eta denbora batez janari ona emango zuten. Mendeetan, suzko armak urriak ziren eta ia ez ziren ehizarako erabiltzen, oso zehaztugabeak baitziren; beraz, zepoak, uxaldiak, txakurrak edo usoaren kasuan, sareak maiz erabiltzen ziren. 1568an, Artzibarreko bizilagunek Artiedako jauregiarekin adostu zuten ordaintzen zizkioten zergak kentzea. Berrerospenaren zenbateko osoa ehun aldiz ezarri zen, hau da, 4 580 urrezko dukat. Kopuru hori bizilagunen artean banatu zen. Gastu handi horrek, 1570aren ondorengo uzta txarrekin batera, ibarra pobrezia sakonean murgildu zuen.
Aro Garaikidea
Frantziako Iraultzak gerra garai baten hasiera markatu zuen Artzibarren, non Nafarroako Pirinioak eszenatoki nagusietako bat izan ziren: Konbentzioaren Gerra, Iberiar Penintsulako Gerra, Erregezaleen matxinada, Karlistaldiak... Konbentzioaren Gerran inguru hartako gogorrena izan zen. Herri asko erre zituzten, bai Nafarroa Garaian, bai Nafarroa Beherean.
Artzibarreko zati izan zen, administrazioaren ikuspegitik, 1845 arte, non banandu egin baitzen, herri eta udaletxe gisa. Abeltzaintza, bigarren mailan nekazaritza eta metalurgia, baso-aprobetxamenduez gain, Orozen zeregin nagusiak izan dira. XVIII. mendearen amaieran, behi-, ardi- eta txerri-buruak hazten ziren, eta garia, oloa, zekalea, artoa eta liho pixka bat biltzen ziren. Metalgintza, XIV. mendean dokumentatua, hurrengo mendeetan nahiko jarduera nabarmen gisa mantendu zen. 1800. urtearen inguruan burdinola bakarra zegoen Iratiren gainean, Orozen, baina herritik legoa erdira, eta 29 lagunek egiten zuten lan bertan. Independentziako gerraren eta karlistaren gorabeherak jasan behar izan zituen, 1845ean udalerriak berreraiki baitzuen, Nafarroan izan zen lehen labe garaietako bat instalatuz. Izan ere, XIX. mendea izan zen bere garairik oparoena metalurgiari esker.
Egurraren aberastasuna oso garrantzitsua izanik, udalerriko populazio txikiaren zati handi bat ez zuen mantendu XX. mendera arte. XIX. mendeko azken urteetan, paperaren fabrikazioan, La Navarra eta La Papelera Española bata bestearen atzetik joan ziren, bere garaian Iberiar Penintsulako faktoria nagusia izan zen batean Atarrabiakoarekin. 1914an itxi zuten. Paper-fabrikak berak xurgatu zituen Electra Oproz, eta Electra Olaldea, Iratiren aprobetxamendu hidroelektrikoa inauguratu zutenak. 1917an, ibarretik Itoitzeraino jaisten zen errepidearen irekiera onartu eta hasi zen, non Agoitz-Auritzekoarekin elkartzen zen.
1860tik aurrera, ibarra jendez husten hasi zen, Iruña landa-bizitza baino aukera erakargarriagoa baitzen artzibartar askorentzat. Jaitsiera hori gutxi gorabehera egonkorra izan zen 1960ra arte, artean 535 pertsona bizi baitziren udalerrian. Hala ere, hurrengo hamarkadarako, kopurua 386ra jaitsi zen, 1980an 316 izango zirelarik. Gehienak Txantrea iruindar auzoan amaitu zuten. Joerak, gero eta motelago bada ere, beheranzkoa izaten jarraitzen du.
Itoitzeko urtegia eraiki ondoren 2000ko hamarkadan, Artzibarren hegoaldeko zati handi bat urez bete zen, Artozki eta Muniain herriak urperatuz, eta, zati batean bada ere, Nagore eta Artzi. Ibarreko beste hainbat herritan ere eragin handia izan zuen, nahiz eta horiek ez ziren hainbeste nabaritu Orotz-Betelun, nahiz eta urtegia herrian amaitu. Gehien aldatu zena errepide berri baten eraikuntza izan zen, Nafarroako gainerako lurraldeekiko komunikazioa nabarmen hobetu zuena eta Iñarbeko arroilaren uholde partziala.
Demografia
biztanle zituen Orotz-Beteluk.
Ekonomia
XIX. mendea hasieran, biztanle gehienak nekazaritzan aritzen ziren, zerealak eta lihoa bilduz. Haritz eta pago mendiak zituen, eta haien ikatzarekin eta bertan ateratako burdin mearekin 29 pertsona arduratzen ziren burdinola batean lan egiten zuen. 1972ko nekazaritza-erroldaren arabera, udal honetan 54 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hala ere, Orotz-Betelu Nafarroako Pirinioetako herririk industrialena izan da. Olaldea auzoan, erdigunetik 3 kilometrora, zentratu da industria historian zehar. Herri industriala denez, bere historiako une batzuetan populazio dezente izan du, 1910ean maximo historikora iritsiz 894 biztanlerekin, ia erdia Olaldea auzoan, paper fabrika handia ixten ari zirenean.
Politika
Orotz-Beteluko udaletxea erdialdean dago, eta idazkaria, era berean, Artzibarko eta Longidako udaletako idazkaria da. Udalbatza ibarreko alkateak eta lau zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Javier Larrea Reta da, Berraburu hautagai gisa aurkeztu zena.
Udal hauteskundeak
1979an, Orotzeko Zazpi taldea nagusitu zen udaleko zazpi zinegotziekin. Baina hurrengo hauteskundeetan, ez zen zerrendarik aurkeztu, eta, beraz, Miguel Jose Arcelus Garralda aurreko alkatea izendatu zuten kudeaketa-batzordeko presidente, eta kargu hori errepikatu egin zen 1897an, kasuistika beragatik. 1991rako bi zerrenda aurkeztu ziren, Urrizkain eta Irati Talde Independentea. 4 eta 3 zinegotzi lortu zituzten, hurrenez hurren, Fernando Lecumberri Villanuevaren makilak.
1999an eta 2003an, berriz ere ez zen hautagairik izan, Jose Maria Arcelus Lusarreta kudeaketa-batzordeko presidente zelarik. 2007an Urrizkain zerrendak bost eserlekuen latotalitatea lortu zuen, 2011n berriz ere bere garaipena errepikatuz, Ainhoa Mendia Orradre alkate zela. 2015erako ere ez zen hautagairik aurkeztu, eta, beraz, Javier Larrea Retak bete zituen alkate-lanak kudeaketa-batzordeaz geroztik. 2019rako, alkate ohia zerrenda propio batean aurkeztu zen, Berraburu, eta eserleku guztiak lortu zituen.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea erdialdean dago.
Egungo banaketa
Orotz-Beteluko Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Javier Larrea Reta da, Berraburu zerrendakoa. Zinegotziak 4 daude:
Batzordeak
Orotz-Beteluko Udalan 7 batzorde ditu:
Alkateak
1979tik, Orotz-Beteluk 6 alkate izan ditu:
Garraioa
Nafarroako Autobus Konpainiak Orotz-Betelu Iruñekin batzen du. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Artzibarko herri guztiak, Orotz-Betelu ere bai, sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Esteribar eta Erroibar ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Orotz-Beteluk atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak ditu. Horregatik sailkatzen da Artzibarrera azpieuskalkian (Iparartzibartar aldaera). Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Orotz-Beteluko mintzaira zaharrak hiztun gaberik dakite.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Madeirako Parke Naturala
Madeirako Parke Naturala izen bereko uhartean dagoen erreserba biogenetikoa da. Bertan aurkitu daitekeen flora eta fauna oso bereziak dira. Horren arrazoia zera da: uhartea itsasoan isolatua dagoela
Urkulu (erreka)
Urkulu erreka (goialdean Arbe erreka eta urtegia pasa ondoren Txaeta erreka) Gipuzkoako hegoaldeko ibaia, Oñati ibaiaren adarra.
Madeirako Parke Naturala
Ezaugarriak
Parke Naturala 1982ko azaroaren 10ean sortu zen. Helburua artxipelagoak zituen natura baloreak eta ondarea zaintzea zen, tartean mundu osoan veste inon ez dauden desagertzeko zorian diren espezie desberdinak.
Parkearen tamaina Madeira uhartearen bi herena da. Horren barruan babesa maila desberdinak bereizi egiten dira: natura erreserbak, paisaia babestuak, alde errekreatiboak... Horien artean leku hauek azpimarratu daitezke:
French Gulch (Kalifornia)
French Gulch Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Shasta konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Wakendorf I
Wakendorf I Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ciurea
Ciurea Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Pyrrhura roseifrons
Pyrrhura roseifrons Pyrrhura generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Ferra
Ferrak U forma duten piezak dira, burdinaz, kautxuz, plastikoz edo larruz eginikoak, zaldi edo beste edozein animaliaren apatxetan iltzatzen edo itsasten direnak. Apatxak higadura eta apurtzetik babesteko erabiltzen dira. Lehenengo ferrek, irteten ziren iltzeak edo mihiak zituzten, gehiago tiratzeko. Hauek, oraindik, zaldi lehiaketa batzuetan erabiltzen dira. Kuttun gisa, ferrek zorte ona dakartela esaten da.
Itxura guztien arabera, greziarrak izan ziren ferra mendebaldeko kulturan sartu zutenak, IV. mendean. Ferra barietate handia dago, material eta estilo ezberdinetakoak, zaldi mota eta hauek egiten duten lan ezberdinei egokitutakoak. Materialik ohikoenak, altzairua, aluminioa eta plastikoa dira, espezializatutako ferra batzuk, magnesio, titanio edo kobrez eginak dauden arren.
Ehun eta hogeita bederatzi
Ehun eta hogeita bederatzi (129) ehun eta hogeita zortziaren ondoren eta ehun eta hogeita hamarraren aurretik doan zenbaki osoa da.
Hodi-finkagailu
Hodi-finkagailua metalezko pieza bat da, eta edozein motatako hodiak sartzeko erabiltzen da, bai bertikalean, bai horizontalean, bai esekita, bai horman, bai beste edozein oinarri batean ere.
Finkagailu motak
Materialen eta ezaugarrien arabera, hainbat mota dago:
Erabilerak
Milaka erabilera izan ditzakete bai profesional- baita brikolaje-moduan ere. Bulego bateko ordenagailuen kable solteak batzetik, hodi edo konduktu astunak eustera.
Xonotlita
Xonotlita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Xonotlita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6,5 da.
Nogent-sur-Aube
Biztanleria
2007an Nogent-sur-Aube udalerrian erroldatutako biztanleak 347 ziren. Familiak 135 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 158 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 152 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 123 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 71 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 213 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 149 lanean zeuden (83 gizon eta 66 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Nogent-sur-Aube udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 345 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.155 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Nogent-sur-Aube udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.116 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Tourlandry
La Tourlandry Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 482 etxebizitza zeuden, 464 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 461 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 464 etxebizitza nagusietatik 364 bere jabearen bizilekua ziren, 95 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 15 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 294 etxek bost zituzten. 378 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 212 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 210 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 791 ziren, horien artean 615 aktiboak ziren eta 176 inaktiboak ziren. 615 pertsona aktiboetatik 564 lanean zeuden (332 gizon eta 232 emakume) eta 51 langabezian zeuden (21 gizon eta 30 emakume). 176 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 73 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Tourlandry udalerrian 480 unitate fiskal zeuden, 1.289 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.940 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean La Tourlandry udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.681 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Primitibo flandestar
Primitibo flandestarrak edo hasierako flandestarrak, XV. eta XVI. mendeetan, antzinako hegoaldeko Herbehereetan, lan egin zuten margolariak izan ziren; bereziki Brujas, Gante, Tournai, Anberes eta Brusela hirietan jardun zuten, Borgoinako Dukerriaren goraldia baliatuz.
Multzo honetako artistarik aipagarrienak Robert Campin, Jan van Eyck, Rogier van der Weyden, Dieric Bouts, Petrus Christus, Hans Memling, Hugo van der Goes eta Hieronymus Bosch dira. Beti ere, Pizkundeko Italian ez bezala, XV mendeko Flandrian ez zen pinturari buruzko teoria lanik, ez orduko artisten lanei buruzko berriak biltzen zituen kronikarik. Flandriako pintura, maila horretan, Erdi Arokoa zen, garai hartako artista nagusien aipamen literario bat bera ere ez dago, eta idazle italiarrenak dira Van Eyck edo Van der Weydenen mailako pintoreen lehenengo aipamenak. Hortaz, poliki-poliki osatu behar izan da eskola hartako historia, lanen analisiaren bidez eta artxiboetako datu urrien laguntzaz.
Jairo Asencio
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina lortu zuen Dominikar Errepublikaren taldearekin, Japoniaren eta AEBko taldeen atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Darío Álvarez, Gabriel Arias, Jairo Asencio, Luis Felipe Castillo, Jumbo Díaz, Junior García, Jhan Mariñez, Cristopher Mercedes, Denyi Reyes, Ramón Rosso, Ángel Sánchez, Raúl Valdés, Roldani Baldwin, Charlie Valerio, José Bautista, Juan Francisco, Jeison Guzmán, Erick Mejia, Gustavo Nuñez, Emilio Bonifácio, Melky Cabrera, Johan Mieses, Yefri Pérez eta Julio Rodriguez-ek.
Primitibo flandestar
Flandria edo errealismo berria
XV. mendeko lehenengo hamarkadetan, Florentzian Lehenengo Pizkundea sortu zen garai berean gutxi gorabehera, Europako pinturaren gune nagusi bihurtu zen Flandria. Aipatzekoa da, herrialde hartan egin ziren lanen orijinaltasunaz eta kalitateaz gainera, Europako beste herrialde batzuetan izan zuten eragin sakona, Espainian besteak beste.
Behe Erdi Aroan Flandria eta Herbehereak, politikari dagokionez, hainbat zatitan banatuta zeuden, baina 1369tik aurrera Filipe Ausarta, Borgoinako dukea, Flandriako Konderriaren oinordekoarekin ezkondu zen eta Borgoinako Etxearen mende gelditu ziren lurralde haiek; Maria Borgoinakoa hil zenean (1482), berriz, Austriako Etxeak bereganatu zituen eta, geroago, Espainiak.
Flandriako higikundearen zabalkundean, garrantzi handikoa izan zen, batetik, Borgoinako dukeek arteari eman zioten bultzada eta, bestetik, burgesiak, patrizioek eta hirietako elkarteek kulturan izan zuten parte hartze gero eta handiagoa. Garai hartan, Flandria biztanle gehien zituen herrialdea zen Europan, eta industrian, merkataritzan eta bankuetan oinarritutako hiri indartsuak zituen: Brujas, Gante, Ypres, Brusela, Lovaina, Anberes, etab.). Flandriako pinturak oso ondo islatu zuen sustatzaileen izaera, alegia, aristokrazia eta burgesiarena: aberastasunak marrazteari zaletasun handia zioten (ez da pinturaren historian Jan van Eyckek marraztu zituen koroak eta bitxiak bezain objektu aberatsik), eta balio handiko objektutzat hartzen hasi zen koadroa. Estilo berri hartan nabarmena zen errealismorako grina.
XV. mendearen aurreko flandriar pintoreen lan gutxi ezagutzen da. Miniaturak dira higikunde berriaren sorburua; izan ere, Borgoinako gorteak asko bidaiatzen zuen eta aldean eramaten zituzten beren bitxiak, hormak jazteko tapizak eta irudiz betetako liburuak. 1400. urte inguruan, Paris-Dijon kultura ardatzean, iritsi zen miniatura goreneko mailara, eta flandriarrak izan ziren miniaturagile nagusiak.
Estilo berri bat, teknika berri bat: olio pintura
Flemalleko Maisuarentzat oztopo handiak ziren horiek eta, hala, olio pintura erabiltzen hasi zen. Erdi Aroko pintoreek ere ezagutzen zuten olio pintura, baina harria edo metalak pintatzeko erabiltzen zuten bakarrik. Flemalleko Maisua eta haren garaikideak izan ziren teknika hori pinturan erabili zuten lehenak. Olioak tenperak baino denbora gehiago behar zuen lehortzeko, eta efektu ugari sor zitzakeen, hasi geruza fin ia gardenetatik eta ore gogorrenetaraino; tonuek ñabardura asko hartzen zituzten, besteak beste, ordura arte ezezagunak ziren itzal belusatuak. Olio pinturaz egindako lanak zehaztasun handikoak ziren.
Teknika berri horren ikasketa prozesua nola gertatu zen ez da zehatz-mehatz ezagutzen, baina gauza jakina da ez zela bat-bateko aurkikuntza izan, ahaleginaren ondorio baizik.
Subtalamo
Subtalamoa mesentzefaloa, talamoa eta hipotalamoaren artean kokatuta dagoen egitura dientzefalikoa da. Barne Kapsularen erdialdean dago
Zati anatomikoak
Subtalamoak, faszikulu espinotalamikoen zuntzak, zerebeloko zuntzak eta gune gorrikoak hartzen ditu, bizkarrezur erraboilaren bide extrapiramidal osotik doazenak.
Lampanyctus jordani
Lampanyctus jordani Lampanyctus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Sovkhoz
Sovkhoz errusieratik советское хозяйство, "etxalde sobietar"), estatuaren etxalde gisa euskaratua, SESBko estatuaren etxaldea zen. Lurrak, ganadua, eraikinak eta makinak estatuarenak ziren. Estatuko funtzionarioek administratzen zuten. Sobietar Batasunaren nekazaritzako ustiatze erarik garatuena zen. Nekazariek ez zeukaten euren lurrik eta fabrikan bezalaxe egiten zuten lan.
Leptopelis broadleyi
Leptopelis broadleyi Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kathiawari zaldi
Kathiawari zaldia, (કાઠીયાવાડી), Indiako mendebaldeko Saurastra eskualdeko bertako zaldi arraza bat da. Bereziki Kathiawar lurmuturrean hedaturik daude eta Kathi etniarekin lotuta agertzen dira.
Tamainagatik ia poni bezala hartu zitekeen, baina aditu gehienek zaldi tamainako arrazen sailkapenan sartzen dute.
Arraza hau oso gertu dago Indiako Marwari zein Pakistango Makra zaldi arrazetatik. Azken hauek, Kathiawari arraza bezala, arabiar zaldi zein turkomano zaldiaren eragina dute.
Le Petit-Abergement
Le Petit-Abergement Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Luis Otamendi
Luis Otamendi Berasategi (Aia, Gipuzkoa, 1947 - Zarautz, 2021eko urtarrilaren 2a) gipuzkoar bertsolaria izan zen.
Indagarate baserrian jaio zen eta anaiarekin ikasi zuen bertsotan. Lehen plaza Ordizian egin zuen 1972an eta hirutan hartu zuen parte Bertsolari Txapelketa Nagusian, 1982an, 1986an eta 1989an eta azken horretan finalurrekoetara heldu zen.
Bou (argipena)
Bou izena duten artikulu hauek daude Euskal Wikipedian:
Stăuceni
Stăuceni Errumaniako udalerri bat da, Botoșani konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
La Feria (Texas)
La Feria Texasko hiri bat da. Cameron konderrian kokatua dago. 2010ean 7,302 biztanle zituen, 14.04 kilometro koadrotan banatuta.
Pyrrhura leucotis
Pyrrhura leucotis Pyrrhura generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Arribalda
Arribalda (frantsesez eta ofizialki Rivehaute, bearneraz: Ribahauta) Pirinio Atlantikoak departamenduko mendebaldeko udalerri bat da, Bearnokoa, Zuberoako mugatik kilometro gutxi batzuk ekialdera dagoena. XIV. menderaino behintzat, euskaraz egiten zen han, eta toponimian arrasto ugari utzi du euskal hizkuntzak.
Ehun eta hogeita hamar
Ehun eta hogeita hamar (130) ehun eta hogeita bederatziaren ondoren eta ehun eta hogeita hamaikaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Bogdan Suchodolski
Bogdan Suchodolski (1903ko abenduaren 27a - 1992ko urriaren 2a) poloniar filosofoa izan zen, bereziki pedagogiaren eremuan ekarpenak egin zituena, marxismoaren ikuspuntutik. Gizarte sozialistako gizaki berria eratzeko garatu beharreko hezkuntza sistemaren ezaugarriak ezarri zituen, horretarako historian zehar izandako hezkuntzaren bilakaera ere aztertuz. Horretarako, besteak beste, lan intelektual nahiz fisikorako hezi beharra eta bizitza osorako hezkuntza proposatu zituen, hezkuntza burgesaren dualismoa gaindituz.
Biografia
Sosnowiec (Polonia)-en jaio zen 1903ko abenduaren 27an. Lviveko Unibertsitatean irakasle bezala aritu zen 1938an, baita ere  Varsoviako Unibertsitatean 1946tik 1970ra bitartean. Horrez gain,  Zientzia Pedagogiakoaren Institutuan zuzendari lanetan aritu zen 1958 eta 1968 urteen bitartean.
1982ko abenduaren 20an, Suchodolski Kultur Kontseilu Nazionaleko presindete izendatu zuten eta 1985tik 1989ra  Sejm-eko mariskal nagusi bezala aritu zen.
Berlingo Unibertsitateko, Lomonosov Moscow State University-n, Padua Unibertsitatea, Opole Unibertsitateko Pedagogia Zientzietako eta Pedagogiaren Zientzien Akademia eta Silesiako Unibertsitateko ohorezko tituluak jaso zituen.
Suchodolski, hezkuntza, zientziaren historia eta poloniar filosofiaren inguruko lanen egilea da.
Bere pedagogia eta teoriak (pedagogia sozialista)
Lan teoriko ugari idatzi zituen, materialismo eta idealismo alemanen eragina izanik. Kontraesanak, esperantzak eta fustrazioak adierazten ditu, gizaki berri baten sorrerarako. Prezesu honetan, Suchodolskiren ustez, hezkutzak jokatzen du paper garrantzitsuena.
Hezkuntzaren kritika bat egiten du, esanez, gazteak ez dutela behar bezalako prestakuntza jasotzen eta bizitza sozial eta kulturalean bizi izango diren egoera desberdinei aurre egiteko baloreak ez direla behar bezala sustatu era irakasten. Horregatik, hezkuntza sozialista batetan oinarritzen da, non etorkizun positiboa edukiko duen eta bere helburuak gizartean, kulturan eta lanean garrantzia jartzea izango diren.
NA-2381
edo Loizuko errepidea Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea errepide lokala eta Loizu lotzen du.
Errepidea 1,16 kilometrokoa da.
Udalerriak
Hauek dira errepideak zeharkatzen dituen udalerriak:
Yvrandes
Yvrandes Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Yvrandes udalerrian erroldatutako biztanleak 164 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 87 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 87etxeak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Yvrandes udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 163 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.665 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2000. urtean Yvrandes udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 855 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Karkara Kultur Elkartea
Karkara Kultur Elkartea Orioko (Gipuzkoa) euskara-elkartea da, 1991ko azaroaren 12an sortua. Helburu hauek ditu: Orion euskararen erabilera sendotzea, euskarazko kultura-ekitaldiak bultzatzea, eta herriko arlo guztietan euskararen erabilera sendotzea. Karkara aldizkaria argitaratzen du, eta 350 laguntzaile inguru ditu.
Leptopelis bufonides
Leptopelis bufonides Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Jean-Baptiste Frantxistegi
Jean-Baptiste Frantxistegi (Iholdi, - ib., ) baxenabartar notarioa izan zen.
Donibane Garaziko notarioa eta Nafarroako Estatuetan Hirugarren Estatuko hautetsia Frantziako Iraultza hasi zen garaian. 1789ko uztailaren 15eko Estatu Orokorretan Nafarroako Tiers-Etaten ordezkari hautatu zuten. Batzar Nazional Konstituziogilean ere parte hartu zuen.
Quinçay
Quinçay Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quinçay udalerrian erroldatutako biztanleak 2.101 ziren. Familiak 743 ziren, horien artean 166 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 119 bakarrik bizi ziren emakumeak), 190 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 340 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 47 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 824 etxebizitza zeuden, 771 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 743 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 771 etxebizitza nagusietatik 638 bere jabearen bizilekua ziren, 124 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 65 etxek gela bat zuten, 23 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 184 etxek lau zituzten eta 443 etxek bost zituzten. 610 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 204 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 483 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Trifești
Trifești Errumaniako udalerri bat da, Iași konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Quinçay
Diru sarrerak
2009an Quinçay udalerrian 762 unitate fiskal zeuden, 2.113 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.125 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 17 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 3 eraikuntza enpresak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lago Vista (Texas)
Lago Vista Texasko hiri bat da. Travis konderrian kokatua dago. 2010ean 6,041 biztanle zituen, 33.55 kilometro koadrotan banatuta.
Middletown (Kalifornia)
Middletown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Lake konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Miss Trans Star International
Miss Trans Star International (behiala Miss Trans Star Internacional izenez ezaguna) emakume transgeneroentzako edertasun lehiaketa da. Lehenengo lehiaketa 2010ean egin zen Bartzelonan. 2015az geroztik, urtero antolatu da.
Antiseptiko
Antiseptikoa mikrobioak suntsitu eta horien ugaltzea eragozteko ehun bizidunei aplikatzen zaien substantzia da, infekzio aukerak murrizteko helburuarekin. Antiseptikoak aplikatzeko prozesuari eta horren efektuari antisepsia deritze. Antiseptikoak ez dira desinfektatzaileen berdinak, efektu baliokideak dituzten arren: desinfektatzaileak ehun bizigabeen gainean dauden mikroorganismoak deusezteko balio baitute; horrela kirofano batean instrumental kirurgikoa desinfektatu egiten da, baina mediku, erizain eta gaixoen larruazalak antiseptikoz tratatzen dira.
Antiseptiko batzuk bakterizidak dira, hau da, bakterioen heriotza eragiten dute, beste batzuk aldiz bakteriostatikoak dira, bakterioen hazkuntza ekiditen dute horiek hil gabe.
1794 Finsen
1794 Finsen asteroide gerrikoan aurkitutako 1794. asteroidearen izena da. 1970eko apirilak 7an aurkitu zuen Jacobus Albertus Bruwerrek Hartbeespoortetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1970 GA zen. Bere izena William Stephen Finsengatik jasotzen du.
Lampanyctus lepidolychnus
Lampanyctus lepidolychnus Lampanyctus generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Ignacio Etxandi
Ignacio Etxandi (Donostia, 1912ko martxoaren 2a - ib., 1953) Gipuzkoako margolaria izan zen. Donostia (1942 eta 1947) eta Madrilgo (1951) erakusketetan jarri zituen bere koadroak ikusgai. Gipuzkoako artistei zuzenduriko 1942. urteko lehiaketan sari nagusia eskuratu zuen. Obra nagusiak: Mayo eta Muchacha leyendo.
Los pecados de mamá
Los pecados de mamá 1980ko Javier Aguirre donostiar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Enrique familiako aita da, lanpostu pribilegiatua du eta aldizkari pornografikoekiko mendekotasuna du. Egun batean, Gloria emazteak aldizkariak topatu eta hasierako liskarra igarota, bere senarrarekin aldizkari horietan ikusten duena praktikatu nahi izango du. Enriquek, bere lan-jardueran eragina duen hainbeste sexu-jarduera jasan ezin duenez, Ekuatore Ginearako lan-lekualdaketa bat onartzea erabaki du, nahiz eta arrazista nabarmena izan.
Praates II.a
Praates II.a Babilonia konkistatu zuen Mitridates I.a Partiakoaren (K.a. 171-K.a. 138) semea, Partiar Inperioko gobernaria izan zen K.a. 138tik K.a. 128 arte.
K.a. 130ean, Seleuzidar Inperioko Antioko VII.a Evergetesek eraso zuen. Hala ere, bere hasierako garaipena gora-behera, Antioko garaitua eta hila izan zen Median, gudu batean, K.a. 129an, honek, Eufrates ekialdean seleuzidar nagusitasunarekin amaitu zuelarik. Praatesek Mesopotamia berreskuratu zuen, Seleuziako gobernari, Himero izeneko hirkaniar bat izendatuz. Partiarrek Sirian geratzen ziren Seleuzidar Inperioaren hondakinak bereganatzeko nahia, zapuztu egin zen, erdialdeko Asiatik zetozen nomaden inbasioen ondorioz.
Hain zuzen ere, bitartean, Partia eszitek inbaditu zuten (Baktrianako tokarioak), Antioko VII.ari lagundu ziotenak; Praates II.a hauen aurka joan zen, baina garaitua izan zen eta gudu handi batean hil zen, Media barnean eta inguruan.
Leptopelis calcaratus
Leptopelis calcaratus Leptopelis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Skylab
Skylab, Estatu Batuen lehenengo espazio estazioa izan zen, Raymond Loewyk diseinatutakoa. Lurraren orbitan egon zen sei urtez, 1973tik 1979ra bitartean hain zuzen ere. Astronautak hiru aldiz joan ziren estaziora, baina, sei urte hauetatik, bakarrik lehenengo bietan izan zituen bisitak. Estazioaren pisua, 75 tonakoa zen, eta espaziora bidali zutenean ez zeukan tripulaziorik. 1973ko maiatzaren 14an bidali zuten, Saturno V (SL-1 misioa) kohetearen laguntzaz. Aireratzean Skylab-ek kalte asko jasan zituen. Eguzki babesak kalteak jaso zituen, meteoritoen aurkakoa ere galdu zuten, eta eguzki plaka nagusia oso kaltetua izan zen ere aireratzearen ondorioz. Meteoritoen aurkako babesa galtzearen ondorioz, eguzki plaken zabalketa ezin izan zuen aurrera egin eta estazioak, tenperatura altuak jasan, eta energia eskasia ere eduki zuen. Estazioaren lehenengoko tripulazioa, SL-2 misioan joan zen eta 1973ko maiatzaren 25ean bidali zuten espaziora, Saturno IB ontzian. Honen helburua estazioak jasan zituen kalteak konpontzea izan zen, 28 egun egon zen. Hurrengo misioak, SL-3 eta SL-4 izan ziren. Hauek, 1973ko uztailaren 28an eta 1973ko azaroaren 16an izan ziren. Bi misio hauek guztira 171 egun egon ziren espazio-estazioan. Azkenik, Skylabeko azkeneko tripulazioa 1974ko otsailaren 8an bueltatu zen. Bost urtez hutsik egon zen (bertaratzeko anezka egokirik ez zegoen eta gainera espazio estazioaren egoera ez zen batere ona) eta azkenik larriki hondatuta Lurreratzea erabaki zuten. Australiatik gertu erori zen 1979ko uztailaren 11an.
Grosville
Grosville Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grosville udalerrian erroldatutako biztanleak 683 ziren. Familiak 262 ziren, horien artean 64 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 85 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 97 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 306 etxebizitza zeuden, 266 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 303etxeak ziren. 266 etxebizitza nagusietatik 225 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 50 etxek hiru zituzten, 91 etxek lau zituzten eta 115 etxek bost zituzten. 233 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 103 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 134 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: