cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Itsasargi
Itsasargien historia
Erdi Aroan eta Aro Modernoan zehar, hobekuntzak ez ziren oso nabargarriak izan bere dekoratuan izan ezik. XVII. mendean itsasrgiak bere goiko partean plataformak zituzten dorreak baizik ez ziren, bertan ikatzezko, alkaternezko eta breazko sutzarrak ipintzeko.
Tafallako erraldoi eta buruhandien konpartsa
Tafallako erraldoi eta buruhandien konpartsa 1919ko Abuztuaren 15ean sortu zen eta herria tradizio handia du. Taldea udalaren menpe dago. Urtean hiru aldiz plazaratzen dira, normalean dultzaineroen talde batekin eta, batzutan ere, La Tafallesa Musika Bandarekin.
Itsasargi
Itsasargien historia
XIX. mendean argipena itsasargietan aurrerapen handiak izan zituen Agustin Fresnel-ek mailakatutako lenteen asmakisuna zela eta. Hori, argi sortaren intentsitatea handitzen zuen. Elikatze-iturriak, XVII. eta XIX. mendeen artean aldatuz joan zen, ikatza erabiltzetik, arrain olioa eta landare ollioak erabiltzeari.
Tafallako erraldoi eta buruhandien konpartsa
Ezaugarriak
Erraldoiek neurri desberdinak dituzte. Errege-erreginak, batetik, 4,15 metro; beste lauek, bestetik, 3,50 metro. Bakoitzaren pisua desberdina da ere bai: Erregea 55 kilo, Txinatarra 37 kilo. Konpartsa dantzatzeko 18 pertsona behar dira: irudi bakoitza hiru pertsona; guztira beste laguntzaileekin batera, hogetia hamar pertsona inguruak dira. Erraldoien egitura orain gutxi arte, 2005 urte arte, egurrezkoa zen; egun, aluminiozkoa da.
Erraldoiekin batera bost kiliki ateratzen dira: Neska beltzatxoa, Mutil beltzatxoa, Begihandiak, Aitona, Mejanero eta bi Zaldiko. Ia guztiak 1919koak dira, Mejanero salbu, Tuterako Oreden del Volantin Tafalla herriari 1981ean oparitua.
Itsasargi
Itsasargien historia
XIX. mendean zehar, Europan lehenengo plan nazionalak ezarri ziren, hauek, itsasertz osoan zehar itsasargiak eraikitzeko sustapenarentzako.
20ko hamarkadan, Gustaf Dalen izeneko Suediar ingeniari eta fisikoak, gas azetilenoko lanpara asmatu zuedistira automatikoak sortzen zituen eta birakorra izan ahal zena gasaren presioari esker. Asmakisun honek, zaindu gabeko lehenengo itsasargiei bidea eman zizkion. XX. mendearekin bat, propanoa etta butanoa agertu ziren, hornikuntza elektrikoa mendearen erdirantz hedatu egin zen arte.
Tafallako erraldoi eta buruhandien konpartsa
Festak
Urtean zehar hiru aldiz ateratzen dira:
Halaber, Nafarroako eta beste tokietako herri askotan dantzatu eta dantzatzen dute.
Itsasargi
Itsasargien historia
Espainako lehen itsasargi elektrikoa Koruñan izan zen. Honen elektrizitatea lurrun makina handiak eragiten zituen bi dinamoei esker lortzen zen.
Euskal Herrian
Euskal Herrian, mendebaldetik ekialdera Billanokoa (Gorliz), Matxitxakokoa (Bermeo), Santa Katalinakoa (Lekeitio), Getariakoa, Igeldokoa, Higerkoa (Hondarribia), Ziburukoa eta Biarritzekoa aipatzekoak dira.
Munduan
Mundu mailan itsasargirik famatuena Alexandriakoa (Egipto) izango da ziur aski, K. a. III. mendean Pharos izeneko uhartean eraikitakoa. Hortik hartu dute izena hainbat erromantze hizkuntzetan: phare frantsesez, faro gaztelaniaz, italieraz edo galizieraz, far katalunieraz, farol portugesez, eta abar.
Bestela, ezagunak dira batez ere muturreko tokietan daudenak. Horrela, lurmuturrak eta itsasargiak oso lotuta daude.
Esate baterako, Iberiar penintsulan oso bisitatuak dira izkinetakoak: Ipar-mendebaldean Fisterrakoa (Coruña), hego-mendebaldean Sao Vicentekoa (Algarve), Gatakoa (Almeria) eta Creusekoa (Girona).
Europa mailan, Bretainia, Eskozia edo Irlanda aldekoak nabarmentzekoak dira.
Villers-le-Sec (Aisne)
Villers-le-Sec Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 263 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Fehraltorf
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Villers-le-Sec (Aisne)
Etxebizitza
2007an 111 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 103 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 93 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Takahisa Iwamura
Takahisa Iwamura (岩村 貴久, 1978ko maiatzaren 11 - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Rhinobothryum bovallii
Rhinobothryum bovallii Rhinobothryum generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Jose Gonzalo Zulaika
Jose Gontzalo Zulaika Arregi, ezagunagoa Aita Donostia goitizenaz (Donostia, Gipuzkoa, 1886ko urtarrilaren 10a - 1956ko abuztuaren 30a). Elizgizon, musikologo, musikagile, folklorista, euskal idazle eta euskaltzain. 1932an Euskaltzaindiako kide izendatu zuten, euskara etxetik kanpo ikasi zuen arren. Aipatzekoa da, besteren artean, euskal musikako bostehundik gora abesti eta melodia bildu zituela, ia galduan zeuden pieza asko jasoz. Haren irudi bat jarri zen Donostiako Santa Katalinako lorategietan, eta plaza bat ere eskaini zitzaion hiri bereko Amara auzoan, 1992ko irailaren 21ean. Jorge Oteizak egindako oroitarria ere badu, Lesakako Agina mendian.
Bizitza
Donostiako Idiakez kaleko 5. zenbakian jaio zen 1886ko urtarrilaren 10ean. Hamar neba-arrebetatik hirugarrena, 6 urte zituela hasi zen Donostiako Marianisten ikastetxean. Txiki-txikitatik erakutsi zuen musikarako trebetasuna eta, horregatik, gurasoek solfeo eta biolin eskola-saioetan matrikulatu zuten, tresna horrekiko zaletasuna izan baitzuen hasieratik. Toribio Mugica jauna izan zen bere lehen biolin irakaslea Marianistas eskolan; ondoren, Eleuterio Ibarguren biolin-jole itsuarekin jarraitu zuen solfeo ikasten, bai eta Bernardo Gabiolarekin ere.
1896. urtean, hamar urte zituela, musika ikasketak hasi zituen Baztango (Nafarroa) Lekaroz herriko kaputxinoen apaiztegian. Batxilergoa, nobiziotza eta eliza-ikasketak egin zituen han. Biolina jotzen zuen ikasleek eta irakasleek ikastetxean sortutako orkestran, eta 11 urte zituela orkestrarako lehen lana idatzi zuen, Diana izenekoa (1897), goizero ikasleak esnatzeko jotzen zen dianari orkestra musika jarri zion eta.
1908an apaiztu zen fraide kaputxino, batxilergoa amaitu ondoren hamasei urterekin. Aita Jose Antonio de San Sebastian izena hartu zuen (aitaren izena eta jaioterriarena). Izen hori, gero, Aita Donostia bihurtu zen.
1909tik 1918ra arte, Nuestra Señora del Buen Consejo kaputxinoen Ikastetxean izan zen irakasle. Ondoren, komentua utzi eta Madrilera joan zen, musika sakonago eta hobeto lantzeko asmoz.
Villers-le-Sec (Aisne)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 143 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (54 gizon eta 32 emakume) eta 11 langabezian zeuden (6 gizon eta 5 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jose Gonzalo Zulaika
Bizitza
Bartzelonan sakondu zuen bere musika heziketa.
Villers-le-Sec (Aisne)
Diru sarrerak
2009an Villers-le-Sec udalerrian 90 unitate fiskal zeuden, 263 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.529 euro zen.
Jose Gonzalo Zulaika
Bizitza
Artean gazte zela Baztango eta Sarako doinuak bildu eta idatzi zituen, Ikazkina mendian, Euskel-Eresiak, Gure herria, Trois Chants Basques eta Seaska-Euzko-Abestiak bildumak osatzeko. 1912tik 1918ra Preludios vascos lana egiten aritu zen: pianorako moldatutako herri kantuak. Horretaz gainera, pianorako obra ugari idatziak zituen 1915. urterako: Ocho melodías populares vascas, Andante para una Sonata vasca, Suite vasca eta abar.
Notemigonus crysoleucas
Notemigonus crysoleucas Notemigonus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Villers-le-Sec (Aisne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Jose Gonzalo Zulaika
Bizitza
Euskara etxetik kanpo ikasi zuen, baina 1932an euskaltzain urgazle izatera ailegatu zen.
1936an, Espainiako Gerra Zibila hastean, Frantziara erbesteratu zen: Tolosa, Paris eta Mendi-Marzana (Landak) izan zituen aldi bateko bizileku, 1943an Euskal Herrira itzuli eta Baionan kokatu arte.
Villers-le-Sec (Aisne)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villers-le-Sec udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Litroak (argipena)
Litroak hitzak adiera zenbait ditu:
Jose Gonzalo Zulaika
Bizitza
1943an, Lekaroza joan zen berriro, baina urte hartan bertan Musikologiako Espainiako Institutua sortu zuten Bartzelonan, eta han lan egin zuen 1944tik 1953 arte, musikologia atalean lehendabizi, eta folklore atalean geroago. Folklore atalean, lan itzela egin zuen: sei mila fitxa bildu, aztertu eta iruzkindu zituen, batik bat herri kantagintzari buruzkoak. Euskal Herriko folkloreari buruzko hitzaldi ugari eman zituen, erdaraz nahiz euskaraz, eta musikari buruzko artikuluak idatzi eta nazioarteko musika kongresu nagusietan parte hartu zuen. Euskal Herriko musikagile handien mireslea izan zen. Música de tecla en el Pais Vasco, siglo XVIII argitaratu zuen mende hartako euskal musikagileen omenez. 1951. urtean, Música y Músicos en el País Vasco obra plazaratu zuen Euskalerriaren Adiskideen Elkartearen eskutik.
1956ko abuztuaren 30ean hil zen, Donostian.
Villers-le-Sec (Aisne)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nova Iguaçu
Nova Iguaçu Brasilgo udalerri bat da, Rio de Janeiroko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Jose Gonzalo Zulaika
Musikologia
Euskal musikagile, musikologo eta organo-jole onenetakoa izateaz gain, lan eskerga egin zuen beste arlo batzuetan ere. Aita Donostiaren musika-pertsonalitate aberatsa osatzen duten alderdien artean nabarmentzekoak dira konposizioa eta euskal folklorearen ikerketa, bai eta musikologiari eginiko ekarpena ere; horrez gain, hizlari-jarduera oparo eta entzutetsua gauzatu zuen. Konposizioa eta folklorea nerabezaroa amaituta, mende hasieran, sortu zitzaizkion zaletasun kontzienteak dira. Garai hartan Piezas románticas para cuerda y piano lana idatzi, Azkue eta Gascue folkloristen testuak ezagutu eta Charles Bordesen abestiak deskubritu zituen (Frantziako Heziketa Publikoko Ministerioak eskatuta, Archives de la tradition basque izeneko ikerketa etno-musikologikoa idatzi zuen Bordesek 1897. urtean). Handik urte gutxira bi espezialitate horien garapenarekin konprometituta zegoen, bere bizitza osoan zehar garatuko zuen lan-ildo bakarrean alegia.
Aita Donostiak euskal folklorea orokorrean ikertu bazuen ere, arreta berezia eskaini zion musika-folkloreari; eta, horren baitan, abesti herrikoiari bereziki. Musikari dagokionean instrumentu, dantza, joko eta ohiturekin loturiko gaiak jorratu eta ondokoak bezalako lanak argitaratu zituen: Instrumentos populares vascos, Instrumentos de música popular española (358 instrumentu aipatzen dira), Historia de las danzas de Guipúzcoa, Irri dantzak-Danzas de risa, Canciones de trabajo en el País Vasco eta Elogio musical de la pelota vasca. Abesti herrikoien inguruko ikerketak 1911tik aurrera hasi eta urte askoan garatu zituen. Lehen urtetan bilduriko horiek 1915 urtean sarituak izan ziren, euskal lau aldundiek antolatu zuten lehiaketa batean. Beraien artean eta hurrengo urtetan bilduriko horien artean eginiko hautaketaren ondorioz Euskal eresorta-Cancionero vasco bilduma argitaratu zen 1922n: 393 doinu jaso zituen guztira. Bi mila doinu eta abesti inguru bildu zituen. Aipatuak lau bolumenetan argitaratu ziren egilearen lan guztien argitalpenari amaiera emateko: musika-lanak hartzen zituzten hamabi bolumenen (lan sinfonikoak eta ahotserako lan sinfonikoak alde batera utzita) eta idatziak hartzen zituzten bost bolumenen atzetik etorri ziren aipatu lau horiek. Doinuen inguruko materialak balio handia dauka berez baina doinuekin bat zetorren informazioa halaberekoa zen ere. Ondoko aldizkariak bere iturri nagusienetakoak izan ziren: Gure Herria, Euskalerriaren Alde, Revista Internacional de Estudios Vascos, Yakintza eta Boletín de la Real Sociedad Vascongada de Amigos del País. Bildutako material guzti hori euskal musika- eta ahots-folklorearen inguruko artikuluak idatzi eta hitzaldiak emateko, bai eta abesti mota ezberdinen (enumerazio-abestiak, haur-kantak, zortzikoak, eskaera-kantak eta sehaska-kantak, etab.) inguruko ikerketak, Inazio Deunaren ereserkia bezalako abesti zehatzak, euskal abestien edo eliz musika herrikoiaren inguruko ikerketa orokorrak eta abesti herrikoiak biltzeko moduaren inguruko azterketak egiteko oinarria izan ziren. Penintsula osoko folklorearen inguruan, «El modo de Mi en la canción popular española» artikulua idatzi eta CSIC-en mendeko Espainiako Musikologia Institutuak gordetzen dituen abesti herrikoien inguruko sei mila fitxak osatu zituen.
Nabarmentzekoa da ere Música y músicos del País Vasco (1953) ikerketa sakona: gure herriko musikaren lehen historia izan zen eta datu eta berri garrantzitsu ugari barneratu zituen.
Herrialde ezberdinetako hiztegien prestatzean parte hartu zuen: Labor argitaletxeko gaztelerazkoa (1954), Blumeren Die Musik in Geschichte und Gegenwart (1949) germaniarra, Larousse frantziarra (1957) eta Grove ingelesa, bosgarren edizioan (1954-55). Bere zenbait idatzi musikologia-tratatu hutsak dira: Essai d'une bibliographie musicalepopulaire basque edo Panorama de la música en el País Vasco, aipaturiko Música y músicos en el País Vasco lanaren aitzindari eta urte dezente lehenago idatzia.
Žernov (Semilyko barrutia)
Žernov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 239 biztanle ditu eta 4.85 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1417 urtean egin zen.
Lepidobero sinensis
Lepidobero sinensis Lepidobero generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Jose Gonzalo Zulaika
Musikologia
Aita Donostiaren lanen argitaratzeko proiektua hastapenetan zegoela, bere lagun eta musikologo frantziar handi Alexis Roland-Manuelek Aita Donostiak folklorista gisa egin zuen lana nabarmentzea aldarrikatu zuen: “Musikagile asko dago; bera bezalako folklorista bikain gutxi dago, ordea”; ondorioz, Aita Donostiaren lana musikagile gisa folklorista gisa egin zuen hori baino ezezagunagoa da, nahiz eta "musika-sentiberatasun oso fina" (Ravel) izan. Konposizioari zegokionean, ia autodidakta izan zen, baina irakasleen oroitzapen bikainak gorde zituen beti.
Musika lanak
Doce romanzas para violín y piano eta Cuarteto de cuerda en Mi menor 1905eko bere lanetan Etxezarraren espiritu klasiko erromantikoa agerikoa da. Ikasketa lanak baziren ere espresio-nahi, hegaldi melodiko bat eta armonia- eta instrumentazio-tekniken jakitea agertzen dute dagoeneko. Teklarako idatziriko hurrengo lanak musikagilearen nortasuna duten lehen lan garrantzitsuak dira, erromantizismoaren eraginpean badaude ere oraindik: organorako hamar lan eta Preludios vascos para piano laneko hiru koadernoak. Organorako lan gehienak 1907-09 urtetan idatziak izan ziren eta 1908n eta 1910ean argitaratu ziren. 1910eko horiek bost ataleko suite bat osatzen dute. N. Almandoz musikagile eta organo-joleak ondokoa esan zuen beren inguruan: “Ondoren idatziko zituen organorako lanek: Itinerarium mysticum eta hilondoko In festo VII Dolorum B.M.V. ez dute bezainbesteko freskotasun eta edertasunik”. Preludios vascos idazkera erraz eta soltea duen lana da, ez du zailtasun teknikorik erabiltzeko beharrik, "musika-lexiko horrekin nahikoa baitut esan nahi dudana esateko". Doinu herrikoia garbiro erreproduzitzen badute ere, “preludioak euskaldunak dira funtsean, paisaia horien, pertsona eta herri horien euskal arima irudikatu nahi izan baitut”. Deskribatzeko gogo horrek Schumannen eta Griegen lan laburren ezagutza du jatorri: “Bi egile horiek “barnealdeak” eta “kanpoaldeak” irudikatzeko dudan modutik gertu daude”. Lehen Mundu Gerra aurretiko urte horietan lan koral profano eta erlijioso ugari idatzi zituen, doinu herrikoitan oinarrituta gehienak; aipatuetan, Salaberryren kantutegiko hogeita hamar bat lanetako piano-akonpainamenduan eta Pom de cançons bilduman bezalaxe, maisuki banatu zituen eskola klasiko-erromantikoaren armonia- eta kontrapuntu-baliabideak. Garai horretan hamarnaka doinu gregoriano idatzi zituen. Beren organo-akonpainamendua oso soila da, armonia-osagai zehatzetara mugatua.
1910eko hamarkadako bigarren zatiko lanak aldaketa-larritasunak uzten dituzte agerian: pianoarekin idatzitako berrogei bat doinu herrikoietan berritasun estetikoak ageri dira, piano-idazkera irekiagoa da, bai harmonia-agregazio berrien bidez bai izaera horizontaleko ornamentazio-tratamenduen bidez. 1919n idatzitako zenbait abestik agertzen duten tonu-kontrasteen indar espresiboak Les Trois miracles de Sainte Cécile lanean etorriko den aldaketa iragartzen du. Azken lanak orkestra txiki eta ahots zurientzako idatzirako sei atal hartzen ditu eta aipatu atalak 1921eko urtarrilean Parisen estreinaturiko Henri Ghéonen erlijio-dramaren ilustrazio musikalak dira. Egileak orkestra handirako egin zuen moldaketa 1923n estreinatu zen Madrilen, Bocetos de música escénica para el drama religioso Santa Cecilia izenburuarekin. Parisen eginiko lehen egonaldia eta gero idatzitako lan honek Debussy eta Ravelen forma erakargarrienen eragin garbia agertzen du, ezbairik gabe. Honela idatziko zuen Aita Donostiak berak ondoren: «Ravelen musikak (Debussy, Fauré eta besteenak bezalaxe) musika modernoaren lorategiko ateak ireki zizkidan».
Baina ez zen lorategi erakargarri horretan preso geldituko: bere lorpen pertsonalak eta garai hartako korrontetako lorpenak hartu eta bere estilo pertsonala osatu zuen, 1920 eta 1930 bitartean idatziriko berrogei euskal doinu ingurutan ikus daitekeen bezalaxe: idazkera-baliabideen eta piano-prozeduren erakustaldia dirudite. Doinu herrikoietan teknika hain garatu bat aplikatzeko gogo horrek zalantzak -eta kritika latzak ere- sortarazi zituen herriaren musikaren zaleen artean. Folklore-kutsuko abestiak etorriko ziren geroago, Abesti Sefardiak bezalaxe, baliabide berri modura; beren idazkera, halere, soilagoa zen eta lengoaia horizontal irekiagoa erabiltzen zuen. Piano eta ahotserako dira ere 1930etik aurrera Verlaine, Ronsard, Pierfitte eta beste olerkari frantziarren olerkietan oinarrituta idatzi zituen lanak. Doinu orijinalek fantasia handiagoko piano-akonpainamendua dakarte, trebea eta guratsua, armonia zoliekin, kromatismo, modulazio eta politonalitate ugarirekin, nahiz eta herrikoiaren eta gregorianoaren ukitu zehatzek giro aproposa sortzen duten zenbaki batzuetan. Ezaugarri berdinak agertzen dituzte pianorako beste lau lanek, nahiz eta zertxobait soilagoak diren.
Urte horietako lanik esanguratsuenak dira antzerki lanetarako idatzitako horiek: iraupen ezberdineko zazpi lan. La Vie profonde de Saint François d'Assise 1925-26koa da, asmo handienetakoa bere iraupenari (ordubetetik gora), behar duen antzezle-kopuruari eta lorturiko inspirazio eta teknika-mailari erreparatzen badiegu. Beste guztiak 1934-38koak dira. Frantzisko Deunaren bizitzari buruzko koadro-segida horretan orkestra-kolore distiratsua erabiltzen da kanpoaldeko ingurua irudikatzeko; halere, barneko mundu bizi baten indar deskriptiboa gailentzen da, non musikak zenbait unetan tentsio handia hartzen duen armonia- eta kromatismo-talken bidez; beste zenbait une, ordea, goratze mistiko etereo hutsak dira. Lanak arrakasta handia lortu zuen Parisko Eliseoko Zelaietako Antzokian estreinatu zenean. Iraupen eta instrumentu-talde txikiagoa eskatzen duten beste lanen arteko lehena Saint Nicolas da: Nikolas Deunak berpiztuko dituen eraildako hiru mutikoen kondaira azaltzen du. Instrumentu-taldearen oinarria berbera da lan honetan eta Joie, Notre Dame de Sokorri eta Le Noel de Greccio lanetan ere: hariak, arpa, piano eta harmoniuma. Ezberdintasuna egurrezko edo metalezko instrumentu bat edo biren gehikuntzak markatuko du kasu bakoitzean. Azken hiruak batera estreinatu ziren, Parisen, 1936. urtean. J. Hiriarten hitzak dituen Joie lana galduta dago; Notre Dame de Sokorrik Donibane-Lohizunetik gertuko baseliza batera eginiko pelegrinazio bat irudikatzen du eta Le Noel de Greccio lanak gabonetako-frantziskotar eszena bat antzezten du, gabonetako doinu gregorianoak eta euskal doinu herrikoiak erabiliz. Gardentasuna eta fintasuna guztien ezaugarriak dira, bai eta Bétharram hariak, piano eta harmoniumerako jostailu eszenikoarena ere. La Quite héroique de Graal lanak instrumentu-kontzepzio garaikideagoa agertzen du: Martenot uhin-laukoterako idatzia dago eta hogeita hamar musika-ilustrazio hartzen ditu. Eta besteekin alderatuta duen beste berezitasun bat da erabilitako ia doinu guztiak orijinalak direla.
Frantzian behartuta egon zen denbora guzti horretan idatzitako teklarako lanak harmonia-arazketa baten eta osagai melodikoen antolatze bikain baten ondorio dira. Tres cuadernos de piano a cuatro manos, para profesor y alumno lanak sonoritate berriak jartzen ditu ikaslearen esku, talde-interpretazioari buruzko lehen irakaskuntza bat izateaz gain. Organorako hiru koaderno idatzi zituen ere, Itinerarium mysticum izenekoak. Egilearen esanetan, “musika bilakatutako otoitza izan nahi dute”. Kantu gregorianoak paper garrantzitsua jokatu zuen bere bizitzan: doinu plurisekularren harmonizazioek eta horietan oinarrituriko konposizioek ez zuten etenik izan bere bizitzan zehar; organorako aipatu lanak baina, Missa pro defunctis-arekin batera, liturgia-kantu tradizionalari eginiko omenaldi onena dira. Charles Tournemireren lagun eta miresle (L'Orgue mystique laneko bolumen bat eskaini zion), bere zigilu pertsonala gailendu egin zen organorako hogei zenbaki horietan: ezaugarri nagusia hautaturiko materialaren menderatzea eta kontrola da, gregorianoaren parafrasi aske gisa proiektaturiko eta gauzaturiko musikagile frantziarraren lengoaian ez bezala. Missa pro defunctis mezak iruzkin gregorianoa tartekatzen du organoaren eta ahotsaren artean, hileta-musika tradizionaleko doinuak eta testuak nabarmenduz honela, eta distraziorik sortu gabe. Egileak idatziriko hitz hauek ilustrazio hoberena dira: “Gurtzarako idatzi dudan meza… Horrexegatik da hain urria; bere polifoniak ez dio klasikoarena antzeratzen, bere espiritua lan guztian zehar antzeman badaiteke ere; organoak eginkizun zehatza, independentea dauka; egilea liturgia-testuetatik sorturiko konfiantza lasaia uneoro irudikatzen saiatu da".
Musika koralaren idazketak ez zuen izan organoak, pianoak eta orkestrak pairatu zituzten etenen antzekorik bizi izan; bizitza osoan zehar idatziko zituen abesbatzarako lanak, erlijiokoak zein profanoak, beren idazketa azken urtetan areagotu bazen ere. Poema de la Pasión lanik esanguratsuena da; horren arrazioa bere iraupena, interpretazio-baliabideak eta, batez ere, lanaren eraikuntza dira. Asmo handirik gabeko beste zenbait lan, ordea, prezisioko eta armonia-fintasuneko ereduak dira. Gai gregorianoa duten erlijio-musikako lanen artean nabarmentzekoak dira Ave María, Inviolata eta Aingeruen Erregina: gardenak dira eta Kristori (Benedictum sir, Jesu dulcis, O Jesu mi dulcissime) eskainitako lan bikain gehienek normalean duten kromazio-modulazio ehun korapilatsu horietatik aldenduta daude; Mariari eskainitako Dulcis amica, O Domina; Batasunaren eta Bakearen aldeko otoitzak eta Aste Santuko errespontsuak.
Profanoen artean aipatu gabonetako zenbait lan, Kataluniako beste zenbait (Tríptico Franciscano bereziki), Korsikako O Ciucciarella edo Venerabilis barba capuccinorum alaia, Mozarti egozten zaion lan izenkidean inspiraturiko musika-dibertimentoa.
Xavier Montsalvatgek Aita Donostiaren pertsonalitatea bikainki laburtu zuen: “Bere pertzepzio erabat fina, bere musika-sena, bere jaiotzatiko gustu ona eta dotoreziari esker musikaren eta literaturaren gauzak inspirazio, dotorezia eta orijinaltasun bereziekin ebatzi zituen". J. De Riezuk bere musika-idatzi guztiak editatu zituen artikulu, hitzaldi, egunkari eta berri laburretan banatuta.
Lanak
Oso luzea eta oparoa izan da Aita Donostiaren lana.
Musika lanak
Lan ezagun batzuk:
Leptocottus armatus
Leptocottus armatus Leptocottus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Estivella
Estivella Valentziako Erkidegoko udalerria da, Camp de Morvedre eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.352 biztanle zituen.
Ryoji Araki
Ryoji Araki (荒木 亮次, 1978ko maiatzaren 10a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Sanfrecce Hiroshima.
Marokoko errugbi selekzioa
Marokoko errugbi selekzioa Maroko herrialdea ordezkatzen duen errugbi selekzioa da.
Munduko Errugbi Txapelketa
Ez du inoiz parte hartu.
Barracão (Paraná)
Barracão Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pareques lanfeari
Pareques lanfeari Pareques generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Joana Preiss
Joana Preiss (Marseilla, - ) frantziar aktore eta abeslaria da, zineman eta telebistan ibilitakoa.
Hittnau
Hittnau Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moho braccatus
Moho braccatus Moho generoko animalia zen, jada iraungia. Hegaztien barruko Mohoidae familian sailkatzen zen.
Howth lurmuturra
Howth lurmuturra, Ceann Bhinn Éadair eta Howth Head, Irlandako Errepublikako Dublin hiriburuaren ipar-ekialdean dagoen penintsula bat da, Fingal konderrian.
Dublin hiriburuko Sutton auzotik sartzen da, eta jada penintsulan bertan penintsulari izen ematen dion Howth udalerria dago.
João Gilberto
João Gilberto —jaiotza-izena: Prado Pereira de Oliveira— (Juazeiro, Brasil, 1931ko ekainaren 10a - Rio de Janeiro, 2019ko uztailaren 6a) brasildar musikagilea izan zen, Brasilgo musikagile nagusietako bat.
Žernov (Náchodeko barrutia)
Žernov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 267 biztanle ditu eta 4.69 kilometro koadroko azalera. Náchodeko barrutian dago.
João Gilberto
1950eko hamarraldiaren hasieran Atlántida kafetegiaren inguruan bildu zen musikagile-taldeko kideetako bat izan zen. Brasilgo sanba-erritmoak eta jazza bateratzen dituen bossa nova musikaren sortzaileetako bat zen, Antonio Carlos Jobimekin batera, eta sanba eta bossa nova ezagunenen egilea.
Žernov (Náchodeko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1334 urtean egin zen.
João Gilberto
1959an, lehen disko Chega de Saudade argitaratu zuen. 1964an, berriz, Brasilgo musikan berebiziko eragina izan duen disko baten grabazioan parte hartu zuen, Stan Getz saxofoi-jotzailearekin, Antônio Carlos Jobim musikagilearekin eta garai hartako emazte Astrud Gilberto abeslariarekin. Disko hartan Brasilgo hainbat abesti ezagun bildu zituzten, besteak beste Corcovado, Garota de Ipanema ("Ipanemako neskatxa", mundu osoan ospetsu bihurtu dena) eta Desafinado, eta sekulako arrakasta izan zuen: Estatu Batuetan gehien saldu ziren diskoetako bat izan zen, eta sei Grammy sari lortu zituen. Harrezkero, hainbat disko grabatu zituen.
Itaúna
Itaúna Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Rhinoclemmys annulata
Rhinoclemmys annulata Rhinoclemmys generoko animalia da. Narrastien barruko Geoemydidae familian sailkatuta dago.
Notropis aguirrepequenoi
Notropis aguirrepequenoi Notropis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Panamaren banaketa administratiboa
Panamaren banaketa administratiboa 10 probintzia, 5 eskualde indigena, 79 barruti eta 671 korregimentuz osaturik dago.
Disco Volante
Disco Volante Malmö, Stockholm eta Goteborg (Suedia) hirietako musikariez osaturiko Punk Rock eta Hardcore taldea da.
Elur
Elurra hodeietatik maluta edo pikor zurietan erortzen den ur izoztua da, lurrean pausatzean geruza zuria eratzen dutena. Elur-kristalek hexagonoetan oinarritutako forma geometriko fraktalak hartzen dituzte eta malutetan biltzen dira. Normalean egitura irekia eta leuna izaten du, kanpoko presioak konprimitzen duenean izan ezik.
Neguan jasotzen dugu batik bat; bai eta beste urtaro batzuetan ere, gune menditsu eta garaietan. Tenperatura hotzetan eratzen dira, eta lurrera baino lehen isurkari bihurtuko ez badira, zero gradutik beherakoa izan behar du lurraren eta hodeiaren arteko tenperaturak; horrek argitzen du zergatik askotan mendialdeetan elurra egiten duen gailurrean, eta euria ibarrean.
Nibologia da elurra aztertzen duen zientzia.
Hitza
Elur hitzak badirudi etimologikoki lur hitzarekin lotura duela.
Elur pertsona-izena ere bada, epizenoa.
Ezaugarriak
Elurra ez da euria bezain sarri ikusten; izan ere, ez dira erraz aurkitzen prezipitazioak beti gotorrak diren eskualdeak. Elur formako prezipitazio gotorraren batez bestekoari, guztizko prezipitazioarekin alderatuta, «elur koefiziente» esaten zaio.
Mendi handietan eta latitude polarretan, non tenperaturak urte guztian diren hotzak, koefiziente horrek balio handiak izaten ditu, baina eremu horietatik kanpora asko jaisten da. Munduan bildutako elur kopuruen datu zehatzik ez badago ere, badirudi kopuru horiek ez direla izaten guztizko prezipitazioaren % 1 baino gehiago.
Euriarekin gertatzen den bezala, elurraren erortze lastertasuna ere neurriaren araberakoa izaten da, baina malutak oso arinak dira, dentsitate txikikoak baitira, askotan metro kuboko 100 kg baino gutxiagokoak (euri tantek 1.000 kg inguru izaten dute metro kuboko); horregatik, elurraren banaketa lur-arraseko haizearen araberakoa izaten da, eta; horrez gainera, elurra lurrera iristen denean, batzuetan barreiatu egiten da, eta leku asko hutsik utzi, eta besteetan pilatu.
Lurrean pilatu denean, hedaduraz eta lodieraz gorabehera handiak dituen geruza bat osatzen du elurrak, bertan geratu edo desagertuko dena, prezipitazioaren kopuruaren eta banaketaren arabera eta tenperaturaren arabera. Eremu polarretan, hotzak ez baitio askorik eusten hezetasunari, ez da inoiz elurte handirik izaten, baina tenperaturak apalak badira, luzaroan iraun dezake elur geruzak, ehunka edo milaka urtetan batzuetan, eta oso mantso txertatzen da sistema hidrologikoan.
Elur-malutak
Elurra hodeian, garaiera oso hotzetan, sortutako izotzezko kristal txiki-txikien modura hasten da eskuarki. Erori ahala, beste kristalekin elkartu eta mataza handiak osatzen dituzte, baina betiere, bi baldintza hauek betetzen direnean: Izan ere, giroa gehiago hozten denean kristalak lehorrak egoten dira, eta ezin dira elkartu.
Elur-malutak eratuko dituzten izotz-kristalek forma ezberdinak hartzen dituzte, tenperaturaren arabera aldatzen direnak, baina baita hezetasun-mailaren arabera ere :
Urtzea
Elurra urtzeko behar den beroa hainbat iturritatik dator; naturalena eguzki-erradiazio zuzena da. Elurra urtzeki behar den erradiazio efektiboaren kopurua elurraren islatzeko ahalmenaren edo albedoaren araberakoa da. Elur erori berri eta garbiaren gainean eragiten duen erradiazioaren ia % 90 islatu egiten da, urtzerik eragin gabe. Era berean, erradiazio kopuru berdina baina elur zaharrago edo zikinean, hautsa pilotu duenean, gutxiago islatu eta beraz gehiago urtuko du.
Airearen beroa beste faktore garrantzitsu bat da elurra urtzerakoan. Aire geldiak eroankortasun termiko txikia duenez, elur kopuru txikia urtu egiten du airearen beroak, haizerik ez dagoenean. Izan ere, haizeak eragindako zurrunbiloek aire asko jartzen dute elurrarekin kontaktuan, eta horrek nabarmen areagotzen du elurraren urtzea.
Airearen lurrun-presioa izotzaren presioa baino handiagoa bada, zurrunbiloek airearen hezetasuna ekarri dezake eta elur azalean kondentsatu. Ura 0 °C-tan kondentsatzeko behar duen beroa 596 cal/g denez, eta izotza urtzeko 80 cal/g baino ez, gainazalean 25,4 mm ur kondentsatzean elurreko 190 mm ur inguru urtzea eragingo luke. Aire beroaren konbekzio bidezko eta kondentsazio bidezko urtzea zurrunbiloaren araberakoa denez, haizearen abiadura oso faktore garrantzitsua da elurraren urtze abiadura zehazteko.
Euriak ere beroa ematen dio elurrari, euri-urak izozte-puntutik gorako tenperatura baitu.
Elur-muga
Urte osoko elurraren klima muga esaten zaio arestian aipatu den lerro horri, edo laburrago, elur-muga.
Gaur egun bost mila metro inguruan dago ekuatoreko eremuan, eta askoz beherago latitude handietan, Hego Hemisferioan batez ere; Hego Hemisferioan, Zirkulu polar antartikoaren inguruan, hotzagoa eta hezeagoa izanik giroa, itsas mailan dago muga hori.
Tenperaturaz eta prezipitazio kopuruaz gainera, elur geruzaren kokalekua bestezenbait eragileren mendeko ere bada, eta eragile horiek garrantzizkoak izaten dira batzuetan, leku jakin batzuetan batez ere.
Azkenik, azpimarratu behar da urte osoko elur-muga ez dela beti bera izaten, eta aldatu egiten dela klimaren arabera. XX. mendean, hormategiaren eta urte osoko elurraren muga atzerarazi egin du Lurrean tenperaturak gora egin izanak; muga hori gaurkoa baino askoz ere beherago zegoen lehen, eta, adibidez, 800 bat metrotan zegoen Vosgesetan, 1.200-1.300 metrotan Alpeetan, eta 1.800 metrotan Pirinioetan.
Motak
Euskaraz hainbat hitz eta esamolde dago elur mota desberdinak izendatzeko:
Eta lurrean-edo erori denean:
Pedro Manrique de Lara y Mendoza
Pedro Manrique de Lara y Mendoza ( 1381 - 1440ko irailaren 21a ) Leongo adelantado eta notario nagusia izan zen, Errege Kontseiluko kidea eta Amuscoko VIII. jauna.
Diego Gómez Manrique de Lara y Leiva eta Juana de Mendozaren semea zen. Haren ondasun guztiak hartu zituen oinordetzan, eta Amuscoko zortzigarren jaun bilakatu zen, Treviñoko hirugarrena, etab. Horrez gain, Villarta-Quintana, Villahorceros, Eterna, Anguiano eta, 1429an Gaztelako Juan II.aren kontzesioz, Paredes de Nava eskuratu zituen.
Elur
Elurteak
Elurra egiten duenean, honela sailka daitezke fenomeno meteorologikoak:
Supernova (2020ko filma)
Supernova 2020ko Harry Macqueen ingeles zinema zuzendariaren amodiozko film dramatikoa da.
Elur
Eragina ekosisteman
Bai landareek, bai animaliek elurretara moldatzeko moduak garatu dituzte. Landareen moldatze-mekanismoen artean daude, esaterako, sorgorraldia eta hazien biziraupena; eta animalienetan hibernazioa, isolamendu termikoa, janaria gordetzea, gorputzeko erreserbak egitea eta elkar berotzea.
Supernova (2020ko filma)
Argumentua
Filma bere liburua bukatzear dagoen Tusker izeneko nobelagile estatubatuar baten eta Sam izeneko piano jole britainiar baten arteko harremanaren kontakizuna da. Tuskerri alzheimerra diagnostikatzen diote, gaixotasunaren aldi goiztiarrean. Orduan, bien bizitzak errotik aldatzen dira, eta azken bidaia bat elkarrekin egitea erabakitzen dute. Ingalaterra goitik behera zeharkatzen dute, haien RV zaharrean. Bidaiaren zentzua aspaldiko lagunak, senitartekoak eta iraganean ezagututako tokiak bisitatzea da. Baina sekretuak eta bien isilpeko plan pribatuak azaleratzen hasten dira, eta bidaia bereziak bestelako noranzkoa hartzen du; ez datoz bat etorkizuneko asmoen inguruan. Amaieran, Tuskerrek eta Samek elkarrekin kontzertu bat emango dute.
Elur
Landareak
Elurrak bi modu nagusitan elkar-eragiten du landarediarekin: landareek elurraren ezartzean eta mantentzean eragin dezake eta, alderantziz, elurrak landareen banaketan eta hazkuntzan eragina izan dezake. Zuhaitzen adarrek adibidez, batez ere koniferoenak, elurra intertzeptatzen dute eta lurrean metatzea eragotzi. Zuhaitzetan esekitako elurra lurrekoa baino lasterrago desagertzen da, kokaleku eguzkitsuagoa eta haizetsuagoa delako. Gainera, zuhaitzek eta beste landare batzuek lurreko elurra geldoago desgertzea eragin dezakete, eguzkitik eta haizetik babesten baitute. Gainera, elur-jausiek eta elur urtu turrustek lurra eta landareak higatu ditzake.
Era berean, elurrez estalitako landaretza izozte gogorretatik babestuta dago, elur geruza isolatzaile termiko ona baita. Tontorretako zenbait landarek beren bizialdia jarraitzen dute neguan. Adibidez, negu-txilintxa (Galanthus nivalis) elur geruza zeharkatzeko gai da loratzeko.
Animaliak
Ornodun txikiak aktiboak izan daitezke elur azpian. Horien artean, arrabio beltzak (Salamandra atra) elurretan aktibo daude -8 °C tenperaturan; udaberrian azaleratzen dira eta urmael urtuetan erruten. Ugaztunen artean, aktibo jarraitzen dutenak 250g baino txikiagoak izan ohi dira. Orojaleek aukera gehiago dute sorgorraldia edo hibernazioa egiteko, eta belarjaleak berriz, elur azpian janaria gordetzeko. Adibidez, lursaguek 3 kg arteko janari gordetzen dute eta pikek 20 kg arte. Saguak eta lursaguak elurpeko espazio ilun eta lasaian bizi dira, tunel-sare batean barrena etengabe mugituz eta landareen zurtoinak marruskatuz. Lursaguak taldekako bizilekuetan ekartzen dira, elkarren artean berotzeko. Gainazalean, otso, koiote, azeri, katamotz eta erbinudeek elurpeko gordeleku horien beharra dute janaria lortzeko, eta maiz sartzen dira elur geruzan haiek aurkitzeko.
Uraren zikloa
Elurra poliki-poliki bilakatzen da ur likido. Horregatik, askoz hobeto iragazten da lurrean eta euri-urak baino gehiago elikatzen du geruza freatikoa. Hala ere giroa azkar epeltzen bada, euriarekin elkarturik uholde kaltegarriak eragin ditzake.
Elurra eta gizakia
Bat-bateko elurteek azpiegiturak eta zerbitzu publikoak eten ditzakete, giza jarduera geldiaraziz, baita baldintza meteorologiko horietara ohituta dauden eskualdeetan ere. Aireko eta lurreko garraioa erabat itxi daiteke. Oinarrizko zerbitzu publikoek ere (elektrizitatea, telefono-lineak eta gas-hornidura) huts egin dezakete. Elurteek eragin negatiboa izan dezakete sistema fotovoltaikoen errendimenduan.
Elurra isolatzaile termiko bikaina da, aire asko baitago barruan. Inuitek etekina atera zioten ezaugarriak honi, elurrezko bizilekua eraikitzeko: iglua. Egitura hemisferikoa du eta elur-bloke gogortuz egina dagoe. Gailurra izotz bloke zeharrargizkoa da eta guztia ur izoztuarekin sendotzen da. Kanpoan -40 °C bada ere, barruan -5 °C da lurrean. Baina iglua ez da inuiten ohiko etxea, baizik-eta ehizarako aterpea aldi baterako.
Askotarikoak
Unicoden, hiru ikur daude elurrari buruz U2700 taulan :
Errepublikar egutegian, elurra zen elurkor hileko lehen egunaren izena.
Esaerak
Esaera ugari dago elurra adierazgarri duena, esaterako, hauek:
Errekorrak
Denboraldiko elurterik handienaren munduko errekorra guztira Bellingham (AEB) hiriko Baker Ski Area mendian izan zen, 1998-1999 denboraldian, 2.896 cm elur jaso zuena, horrela aurreko errekorra gaindituz, Rainier mendian (AEB), 1971-1972 denboraldian 2.850 cm-rekin.
Urteko batez besteko elurterik handienaren munduko errekorra 1.764 cm-koa da, Sukayu Onsen hirian (Hakkōda mendiak, Japonia), 1981-2010 denboraldian.
Elur lodieraren munduko errekorra 1.182 cm da, Ibuki mendiaren hegalean neurtu zen, Shiga prefekturan, Japonian, 1927ko otsailaren 14an.
Elur gehien duen eta milioi bat biztanle baino gehien dituen hiria Sapporo da, Japonian. Urtean, batez beste, 595 cm elur izaten du.
Ally McBeal
Ally McBeal estatubatuar telesaila izan zen. David E. Kelleyk sortua, Fox katean aireratu zuten 1997 eta 2002 artean.
Argumentua
Ally McBeal (Calista Flockhart) buruzagi baten sexu jazarpena salatu ondoren, kaleratua izan zen. Baina lagun ohi topatu eta gero, Cage & Fish Bostongo bulegoan lana lortuko du. Ustekabez Billy (Gil Bellows) orain ezkonduta dagoen mutil-lagun ohia topatuko du bertan.
Poul Nyrup Rasmussen
Handik gutxira, Danimarkako Justizia Ministroa Sri Lankako tamil iheslarien immigrazioa eragozteko legez kontrako gertakizunetan nahasi zutelako, Lehen Ministro Poul Schlÿterrek bertan behera utzi behar izan zuen, hamar urteren ondoren, kontserbadore-liberalen gobernuaren buruzagitza. Rasmussenek bere gain hartu zuen Schlÿterrek utzitako kargua, eta lau alderdiko koalizioa eratu zuen, Alderdi Erradikaleko zazpi kideak barne. Gobernuburu gisa, bere zeregin nagusietako bat danimarkarrak -eta bere alderdikideak bereziki- Maastrichteko Itunaren alde jartzea izan zen. Erreferenduma, Maastrichteko Itunari buruz egiten zen bigarrena, irabaziz gero zergak berrikusiko zirela agindu zuen. Hautesleen % 86k eman zuen botoa, eta aldekoek aise irabazi zuten.
Danimarkako Lehen Ministro gisa lau legislatura bete zituen, 2001 urtean lehendakaritza-hauteskundeak galdu zituen arte. 2004an Rasmussen Europako Parlamentuan jardun zen, eta bi urte beranduago, bere alderdiko lehendakari gisa berrautatua izan zen.
Dehesa de Moncayo parke naturala
Dehesa de Moncayo parke naturala (gaztelaniaz: Parque natural de la Dehesa del Moncayo; aragoieraz: Parque Natural d'a Defesa d'o Moncayo) Espainiako Zaragozako probintzian, Soriarekin mugan, dagoen parke naturala da. Iberiar sistemako tontorrik garaiena den Moncayoren (2.315 m) hegalean dago, iparraldeko isurialdean. 1.389 ha ditu. Ebroren ibaiadar Huecha eta Queiles ibaiek bere hegalean dute iturburua. Landaredia bost mailatan du banatua:
Lurreko faunan orkatz, azeri, basurde, gardatxo eta sugegorriak nagusitzen dira; eta hegaztien artean, arrano beltza, sai zuria, putrea, aztorea, eperra, usapala eta buztanzuri arrunta. 1.620 metroko garaieran, Moncayoko Andre Mariaren santutegia dago, eta ekialdeko isurialdean, Moncayoren oinean, 1146. urtean eraikitako Veruela monasterio zistertarra. Bertakoen bizibidea zuraren, eta ahuntz eta ardi aziendaren ustiapenean oinarritzen da, nahiz eta parke natural bihurtu dutenetik baliabide hauek urritu egin diren.
Ian Crook
Ian Stuart Crook (1963ko urtarrilaren 18a - ) Ingalaterrako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Tottenham Hotspur, Norwich City eta Sanfrecce Hiroshima.
Žernovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
NK Osijek
NK Osijek Kroaziako futbol talde bat da, Osijek hirikoa. Kroaziako Ligaren sortzaileetariko bat izan zen.
Historia
1916 sortua izan zen HŠK Slavija taldean du jatorria. Bigarren Mundu Gerrarekin batera taldea desagertu zen eta 1945ean NK Udarnik taldea osatu zen. Herriko beste bi talderekin elkartu eta 1947an sortu zen NK Osijek. Hasieran kolore gorria eta urdina zituen baina 70. hamarkadan zuri-urdinak bihurtu ziren.
1977tik aurrera Jugoslaviako Ligako lehen mailan aritu zen eta emaitzarik onena1984ko seigarren postua izan zuen. Urte horretan bertan Kopako finalaurrekoa ere jokatu zuen.
1992ean Kroaziako Ligaren sortzaileetariko bat izan zen eta lehenengo urtean hirugarren egin zuen HNK Hajduk Split eta NK Zagreben atzetik. Beste bost aldiz ere izan da hirugarrena, azkena 2007-08 denboraldian eta 1999an Kroaziako Kopa irabazi zuen. Honen ondorioz sarritan jokatu du UEFA Kopa.
2021ean Ligan bigarren postua eskuratu zuen, ordurarteko posturik onena.
Villaescusa de Roa
Villaescusa de Roa Espainiako Burgosko probintziako Ribera del Duero eskualdean dagoen udalerria da. 2007ko datuen arabera 166 biztanle zituen 17,50 km²-ko azaleran.
Luxé
Biztanleria
2007an Luxé udalerrian erroldatutako biztanleak 787 ziren. Familiak 323 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 456 etxebizitza zeuden, 336 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 438 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 336 etxebizitza nagusietatik 258 bere jabearen bizilekua ziren, 70 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 13 etxek bi zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 168 etxek bost zituzten. 236 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 152 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 147 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 425 ziren, horien artean 304 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 304 pertsona aktiboetatik 260 lanean zeuden (146 gizon eta 114 emakume) eta 44 langabezian zeuden (16 gizon eta 28 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 55 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Luxé udalerrian 332 unitate fiskal zeuden, 729 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.096 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Luxé udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Estubeny
Estubeny Valentziako Erkidegoko udalerria da, Costera eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 144 biztanle zituen.
Arvicolinae
Arvicolinae karraskari azpifamilia bat da, Cricetidae familiaren barruan sailkatuak. Bere barruan hainbat animalia talde informal daude, adibidez lursaguak, arratoi musketaduna eta lemmingak. Bere ahaiderik gertuenak familia osatzen duten beste azpifamiliak dira: Cricetinae (hamsterrak), Neotominae, Sigmodontinae eta Tylomyinae. Askotan familia propioarekin agertzen dira sailkapenetan, Arvicolidae edo Microtidae gisa.
Howth gaztelua
Howth gaztelua, Irlandako Howth udalerrian dagoen gaztelu bat da, Dublin konderrian eta Fingal eremu administratiboan. Howth lurmuturran dago.
1180. urtetik St. Lawrence familia Howtheko jaunak izan dira, eta gaztelua leku honetan zazpi mendez egon da.
Literaturan James Joycen Ulises (1922) eta Finnegans Wake (1939) eleberrietan gaztelu honen erreferentzi ugari aipatzen dira. Zineman, Dementia 13 (1963, Roger Corman) filmaren gazteluko eszenak hemen filmatu ziren.
Hidrolina
Hidrolina Brasilgo udalerri bat da, Goiás estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pfäffikon
Pfäffikon Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Murray konderria (Oklahoma)
Murray konderria (Murray County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Sulphur da. 2010eko zentsuaren arabera 13,488 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Murray konderriak 110,099 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,237 ura dira. Beste 107,862 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,25 da.