cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Maiztasun-espektro
Argi-espektroa
Argi-iturri batek kolore ezberdinak izan ditzake intentsitate ezberdinekin. Ostadar edo prisma garden batek argiaren fotoi bakoitza angeluaren arabera islatzen du hauen maiztasunaren arabera. Honek argiaren elementu guztiak banaka aztertzea errazten digu. Islatutako kolore bakoitzaren grafikoa argiaren maiztasun-espektroa edo argi-espektroa da. Argiaren maiztasun guztiak islatuak daudenean “argi zuria” da; honen argi-espektroa uniformea izanik, lerro zuzen batez adierazten da. Horregatik, lerro zuzen batez irudikatzen diren maiztasun-espektro guztiei "argi zuri" deritze. Hemendik dator ere "soinu zuri" izena.
Uhin-luzera batekin errepresentatu daitezkeen argi-espektroak morea, urdina, urdin argia, berdea, horia, laranja eta gorria dira.
Arrosa edo purpuraren bariazioak (hala nola, magenta), saturatu gabeko koloreak direnak, ezin dira uhin-luzera bakar batekin adierazi.
Kolore batzuen uhin-luzera, nanometrotan, hauek dira:
Espektro elektromagnetikoa
Espektro elektromagnetikoak erradiazio maila posible guztiak hartzen ditu, maiztasun baxuenetik, alegia, gaur egungo irratietan erabiltzen direnetatik (uhin luzeak) hasita, gamma izpietaraino (uhin motzak). Hauen uhin-luzera hainbat kilometrokoa edo atomo baten tamainakoa izan daiteke, baina uste da uhin-luzera motzena Planck-ek duela eta uhin luzeena unibertsoaren beraren luzera izan daitekeela.
Hainbat erradiazio mota daude, uhinaren luzeraren arabera ezberdintzen direnak:
Espektro-analizatzailea
Espektro-analizatzailea, neurtzen duen uhinaren maiztasun-espektroaren osagaiak pantaila batean ikusgai dituen neurgailu elektronikoa da. Hau da, seinalearen magnitudea ematen digu maiztasunaren menpe. Bere erabilera, seinale ezagun eta ezezagunen ahalmena neurtzea da. Honekin, maiztasun-espektroa lortzen da eta eta hau aztertuz informazio ugari lortzen da; geroago, aplikazioetan, azaltzen da honen erabilgarritasuna. Espektro-analizatzaileak seinale elektrikoa neurtzen du, baina uhin akustiko eta presio-uhinen moduko uhin motak neurtzeko transduktorea erabil daiteke.Seinale elektrikoen espektroa analizatuz, denboraren eremuan ikusten ez diren osagaiak aurki ditzakegu, hala nola: funtsezko maiztasuna, ahalmena eta distortsio harmonikoak. Parametro hauek oso erabilgarriak dira, adibidez, kablerik ez duten aparatu elektronikoen propietateak ezagutzeko.
Analizatzaileak erakusten digun grafikoaren horizontalean, frekuentzia agertzen da eta bertikalean, anplitudea. Neurgailu hau osziloskopio bat bezalakoa da; izan ere, laborategiko hainbat gailuk bi gailu hauen funtzioa bete dezakete.
Motak
Espektro-analizatzaile analogiko eta digitalak daude:
Aplikazioak
Espektro-analisiaren seinalea zenbait maiztasun eremutan deskonposatzea da, eta honek hainbat erabilera ditu ingeniaritzan, kimikan edota astronomian.
Astronomian, izarren argia erabiliz, hauen distantzia, tenperatura eta konposizioa jakin daitezke, baita planeta baten atmosfera nolakoa den ere. Zeeman efektuarekin gorputz baten eremu elektromagnetikoak lor ditzakegu.
Esaterako, gas baten konposizioa analiza daiteke argiarekin, argiaren espektroa hutsean eta gasean nolakoa den konparatuz. Espektro elektromagnetikoa ere oso erabilia da arlo honetan, batez ere izpi infragorriak, izpi ultramoreak, X izpiak eta gamma izpiak.
Izpi infragorriekin hainbat kometa berri aurkitu dira eta hauts kosmikoak (zirru infragorriak deitzen direnak) behatu dira. Izarren inguruan hauts-disko batzuk eta unibertso osoan ura antzeman ditzakete. Izpi infragorriekin lan egiten duten sateliteei esker, galaxia mota berri batzuk aurkitu dira. Izpi ultramoreekin izar mota berezi batzuk hobeto azter daitezke, bereziki nano zuriak. Gamma izpiekin unibertsoko fenomeno bortitzenak azter daitezke, hala nola, pulsarren inguruan, galaxien erdialdean eta quasarretan gertatzen direnak. X izpiekin lan egiten duten sateliteekin, 10.000 baino gehiagoko X izpi-iturri auteman dira eta gehien bat supernoba baten hondakinak galaxia kumuluak direla ikusi da.
Bibrazioen analisia, baldintzaren araberako mantenimendua
Espektroen analisia ingeniaritzaren arloan oso erabilgarria da makinen akatsak detektatzeko. Hau ulertzeko, baldintzaren araberako mantenimendua zer den jakin behar da. Mantenimendu mota hau makinaren akatsak detektatzean datza, arazo larriagoak saihesteko helburuaz.
Diagnostikatu nahi den makinaren egoera ikusteko, maiztasun-espektroa erabiltzen da. Maiztasun-espektroaren bidez, makinak dituen akatsak detekta daitezke.
Maiztasun-espektroen grafikoan: ordenatuetan, anplitudea agertzen da eta absizan, maiztasuna. Bibrazioaren anplitudeak arazoaren larritasuna adierazten du. Makina industrialen egoera ebaluatzeko, ISO 180816 da larritasun mailak erreferentzia bezala ematen dituen araua.
Makinen bibrazioa neurtzeko gailuak
Transduktore mota ezberdinak bibrazio-iturriaren parametro ezberdinen emaitza dira:
Detektatu daitezkeen akatsak
Akats arruntenak eta bere espektroen itxura ikus dezakegu hurrengo zerrendan. Akats batzuk bakarrik maiztasun baxuetan agertzen dira eta beste batzuk, maiztasun altuetan:
Unitateak
Maiztasuna Hz edo 1/s-tan adierazten da. Maiztasunaren potentziaren maiztasuna, berriz, espektroa erabiltzen ari garen eremuaren arabera unitate ezberdinetan adieraz daiteke:
Les Cabannes (Tarn)
Les Cabannes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Les Cabannes udalerrian erroldatutako biztanleak 346 ziren. Familiak 157 ziren, horien artean 59 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 43 bakarrik bizi ziren emakumeak), 43 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 39 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 246 etxebizitza zeuden, 156 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 230 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 156 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 101 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 88 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 215 ziren, horien artean 147 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 147 pertsona aktiboetatik 124 lanean zeuden (69 gizon eta 55 emakume) eta 24 langabezian zeuden (11 gizon eta 13 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Cabannes udalerrian 168 unitate fiskal zeuden, 363 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.194 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Les Cabannes udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra osasun-zentro zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nannothrissa parva
Nannothrissa parva Nannothrissa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Shuichi Sakai
Shuichi Sakai (酒井 崇一) Japoniako futbolaria da.
Nixa (Missouri)
Nixa Missourieko hiri bat da. Christian konderrian kokatua dago. 2010ean 19,022 biztanle zituen, 21.95 kilometro koadrotan banatuta.
Oasi
Oasien kokalekuak berebiziko garrantzia izan du basamortu eskualdeetako garraio eta merkataritza bideetan. Karabanak oasiz oasi bidaiatu behar zuten, hauek ur eta janariz hornitzen baitzituzten. Horregatik, oasien kontrol politiko edo militarrak merkataritza bideen kontrola esan nahi zuen. Adibidez, Awjila, Ghadames eta Kufra oasiak egungo Libian hil edo biziko garrantzia zuten Sahara ipar-hego eta mendebal-ekialde zeharkatzeko.
Lugarejos
Lugarejos Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 29 biztanle zituen.
Neofundulus parvipinnis
Neofundulus parvipinnis Neofundulus generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Ilsfeld
Ilsfeld Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Douzelage
Douzelage Europar Batasuneko herrialde bakoitzeko herrien arteko senidetze elkarte berezia da.
Historia
1991 urtean sortu zen. Herrialde bakoitzetik herri bakarra dago eta beraz sortu zenean 12 herri bakarrik izan ziren. Hortik dator bere izena frantsesez Douze "hamabi" baita.Europar Batasuna zabalduz joan ahala taldea ere handituz joan da, gaur egun 27 herriren arteko elkartea bihurtu delarik. 1993an Europako Batzordeak "Anaitasunaren urrezko izarra" domina eman zion.
Helburua
Europako herrien artean anaitasun eta elkarlan baloreak bultzatzea da, hezkuntza, ekonomia, turismo, kirol eta kultur loturak eratu eta baliatuz.
Tatsuru Mukojima
Tatsuru Mukojima (向島 建, 1966ko urtarrilaren 9a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Toshiba, Shimizu S-Pulse eta Kawasaki Frontale.
Noel (Missouri)
Noel Missourieko hiri bat da. McDonald konderrian kokatua dago. 2010ean 1,832 biztanle zituen, 5.18 kilometro koadrotan banatuta.
Coracina caeruleogrisea
Coracina caeruleogrisea Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
A Tuti Plain
A Tuti Plain 2016an Soraluzen sortutako rock musika bikotea da.
Santa Fe konderria (Mexiko Berria)
Santa Fe konderria (Santa Fe County) Mexiko Berriko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Santa Fe da. 2010eko zentsuaren arabera 144,170 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Santa Fe konderriak 494,913 kilometro koadro ditu. Horietatik 377 ura dira. Beste 494,536 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 29,13 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 144,170 pertsonetatik 136,306 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 73,015 dira. 947 beltzak edo afroamerikarrak. 3,271 amerikar natiboak ziren eta 59 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 1,569 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 335 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,683 pertsonek kokatzen zuten.
Brumby
Brumbya, (Brumby), Australiako bertako zaldi arraza bat da. Brumbiak basazaldiak dira eta libre larretzen dira Australiako hainbat tokietan. Bere tamainatik, soin gurutzera 150 cm tik behera, ponien sailkapen taldean sarzten dira, nahiz eta arrazaren hainbat ezaugarri zaldi tamainako arrazen sailkapen taldekoak izan.
Nahiz eta Australia guztian barrena aurkitu daitezken basazaldi hauek, kasu askotan ugari, Brumby ezagunenak Australiar Alpetan bizi direnak dira, Australiako hego ekialdean. Gaur egun populaziorik ugarienak Iparraldeko Lurraldean daude, bigarren handiena Queensland aldean izanik.
Epalzeorhynchos bicolor
Epalzeorhynchos bicolor Epalzeorhynchos generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
NA-7453
NA-7453 edo Iguzkitzako errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-1110 nafar errepideko 41,46 kilometroan hasi eta NA-132B errepidearen 2,56 kilometrora arte doa. Errepidea 2,50 kilometro luze da.
Yasuhiro Yamada
Yasuhiro Yamada (山田 泰寛, 1968ko otsailaren 13a - 2013ko apirilaren 8a) Japoniako futbolaria izan zen.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yanmar Diesel eta Shimizu S-Pulse.
Henri Lefebvre
Henri Lefebvre (Hagetmau, Landak, 1901eko ekainaren 16a - Nabarrengose, Bearno, 1991ko ekainaren 29a) frantses filosofo eta soziologoa zen. Frantziako Alderdi Komunistako teorialari nagusia izan zen, 1958an alderditik egotzi zuten arte. Lefebvreren iritziz, filosofiaren eta langile-iraultzaren arteko zubia eskaintzen du marxismoak, gizartea bere osotasunean aztertzen duen jakintza den neurrian. Lefebvrek gaur egungo gizarteko egiturak aztertu zituen, eta gidaturiko kontsumo-gizarte burokratikotzat jo zuen gaur egungo gizarte-sistema. Haren arabera, etengabeko kultura-iraultzaren bidez baizik ez da gaindituko ideologia burgesaren alienazioa.
Obra nagusiak: La Conscience mystifiée (1936), Le Matérialisme dialectique (1939) eta La Somme et le Reste (1959). Frantsesez, ingelesez eta alemanez idatzi zuen.
Notholebias cruzi
Notholebias cruzi Notholebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Henri Lefebvre
1978an, Frantziako Alderdi Komunistara itzuli zen, haren ustez alderdiak Moskurekiko independentzia handiagoa izateak lan politikorako eta ezkerrarekin eztabaidatzeko kondizio berriak sorrarazi baitzituen, horrek berekin bere pentsamendu askeari uko egitea ekarri gabe.
Stefan Żeromski
Stefan Żeromski ( ahoskatua; Strawczyn,  – Varsovia, ) poloniar eleberrigile eta antzerkigilea izan zen. Ikasketak Kielcen eta Varsovian egin zituen. Haren lehen kontakizun laburrak 1889an argitaratu ziren. 1905etik aurrera irakaskuntza herri osoari eskaintzearen alde agertu zen, eta hori zela eta errusiar agintariek atxilotu zuten 1908an. 1909an Parisa erbesteratu zen, eta Varsovian bizi izan zen geroago. Estilo naturalista eta lirikoa erabili zuen, eta bere garaiko Poloniako gizartearen azterketa sakona egin zuen. Eragin handia izan du Poloniako literaturaren eta politikaren berpizkundea aurrera eraman duten belaunaldietan. Lan nagusiak: Sysyfowe Prace (1897), Popioly (1904; Zeromskiren maisu lana), Przedwiosnie (1925).
La Magdalena (Guriezo)
La Magdalena Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 123 biztanle zituen.
Harriet Backer
Harriet Backer (Holmestrand, 1845eko urtarrilaren 21a - Oslo, 1932ko martxoaren 25a) norvegiar margolaria izan zen.
Margolaritza ikasi zuen Norvegian, Alemanian eta Frantzian, eta emakume aitzindarietako bat izan zen Europako iparraldeko herrialdeetan. Ondoren, Norvegian arte-eskola bat zuzendu zuen eta artista gazte askorengan eragin zuen.
Barruko eszena zehatzak margotu zituen, kolore aberatsak eta argi eta itzalen arteko jokoak erabiliz. Inpresionismoaren eragina jaso zuen eta errealismoaren eta naturalismoaren tradizioan lan egin zuen.
Ivan Vinogradov
Ivan Matvejevitx Vinogradov (errusieraz: Ива́н Матве́евич Виногра́дов; Miloliub, Velikije Luki, 1891ko irailaren 14a - Mosku, 1983ko martxoaren 20a) errusiar matematikaria izan zen. San Petersburgoko unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta 1918-1920 bitartean Permeko unibertsitatean irakasle izan ondoren, Leningradoko Politeknikoan eta Matematika-institutuan ikertzaile eta irakasle izan zen 1934 arte. Geroztik Moskuko unibertsitateko irakasle izan zen. Garrantzi handiko lanak egin zituen zenbakien teoria analitikoaren alorrean, eta Golbachen hipotesia (edozein zenbaki bikoiti zenbaki lehenen baturaz adieraz daitekeela) frogatu zuen. Lanik garrantzitsuenak: Batuketa trigonometrikoen metodoa zenbakien teorian (1954) eta Zenbakien teoriarako sarrera (1955). Matematika-entziklopedia bat ere argitaratu zuen.
Fron (Powys)
Llanbadarn Fawr, 'Y Groes', Galesko udalerri txiki bat da, Powys konderrian. Llanbadarn Fawr komunitatean dago, Llandrindod Wells udalerriaren ipar-ekialdean.
Illya Kvasha
Illya Olehovych Kvasha (1988ko martxoaren 5a) igeriketako tranpolin jauzian espezializatutako kirolari ukrainarra da. Oleksiy Prygorov-ekin, brontzezko domina lortu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan 3m sinkronizatu proban. Kvasha hainbat alditan izan da europako txapeldun bakarka eta baita sinkronizatu proban.
Kirol ibilbidea
2012ko Udako Joko Olinpikoetan ere parte hartu zuen, bai banakoan, eta baita sinkronizatuan, Prygorovekin. 2016ko Joko Olinpikoetan, banakako 3 m-ko tranpolinaren finalera iritsi zen.
1 m eta 3 m tranpolinetan espezializatzen da. Bi aldiz da Munduko Txapelketako zilarrezko domina, 1 m-ko proban, eta 3 m sinkronizatuko proban, brontzezko domina irabazi zuen. Brontze olinpikotik, sinkronizatu proba batean izan zuen arrakasta handiena.
Kvasha atleta ukrainar moderno famatu eta ezagunenetako bat da. Hilabeteko kirolari onenaren saria ere jaso zuen Ukrainako NOCen eskutik: 2008ko martxoan, 2009ko apirilean eta 2017. urteko ekainean.
Nocina
Nocina Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 198 biztanle zituen.
Norborne (Missouri)
Norborne Missourieko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 708 biztanle zituen, 1.68 kilometro koadrotan banatuta.
Crossgates (Powys)
Crossgates, 'Y Groes', Galesko udalerri bat da, Powys konderrian. Llanbadarn Fawr komunitatean dago, Llandrindod Wells udalerritik 3 milia ipar-ekialdera eta Rhayader udalerritik 8 milia hego-ekialdera dago.
2009ko erroldaren arabera 400 biztanle inguru zituen.
Christopher Six
Christopher Six (Limours (Frantzia), 1985eko abenduaren 12a) hipikan aritzen den kirolari frantziarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), Osoa taldeka proban, brontzezko domina lortu zuen Frantziako taldearekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezko domina) eta Australiako taldearen (zilarrezko domina) atzetik sailkatuz; honako hauek osatzen zuten taldea: Nicolas Touzaint (Absolut Golden gainean), Karim Laghouag (Triton Fontaineren gainean) eta Christopher Six-ek (Totem de Breceyren gainean).
Bouteville
Bouteville Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bouteville udalerrian erroldatutako biztanleak 337 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 172 etxebizitza zeuden, 141 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 164 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 141 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 97 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 54 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 77 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 208 ziren, horien artean 168 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 168 pertsona aktiboetatik 159 lanean zeuden (86 gizon eta 73 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 23 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ilvesheim
Ilvesheim Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Nannothrissa stewarti
Nannothrissa stewarti Nannothrissa generoko animalia da. Arrainen barruko Clupeidae familian sailkatzen da.
Txirrin
Txirrina ateetan egoten den gailu mekaniko edo elektrikoa da, sarrera-ate baten kanpoko aldetik dagoena (ostatua, bulegoa, denda, etab.), zeina bisitariek sakatzen duten (botoi edo txirrin-kuskua sakatuz ) eta horrek eraginda barruan soinua entzuten den, norbait atean delako ohartarazle.
Historia
William Murdoch asmatzaile eskoziarrak bere asmakuntza batzuk bere etxean bertan probatzen zituen (1817an Birminghamen eraikia); horietako bat txirrin zaratatsu bat izan zen, aire konprimituko sistema batekin funtzionatzen zuena. Txirrin elektrikoaren aitzindari bat, kable elektriko baten bidez urrunetik eragin zitekeen tinbrea, Joseph Henryk asmatu zuen 1831 aldera. 1900. urtetik aurrera, txirrin elektrikoak arrunt bihurtu ziren.
21. mendekoak
21. mendean, etxebizitzen eraikinetan, oro har, txirrin-sistema bikoitza dago:
Ademir Santos
Ademir Santos (三渡洲 アデミール, 1968ko martxoaren 28a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Txirrin
21. mendekoak
Kanpoko txirrina interkomunikatzaile batekin edo bideofono batekin lotzen da batzuetan, etxekoek bisitariak identifikatu eta bisitaren objektua ezagutu ahal izateko.
Ademir Santos
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yamaha Motors eta Shimizu S-Pulse.
Coracina temminckii
Coracina temminckii Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Bert Ruiter
Bert Ruiter (Amsterdam, 1946ko azaroaren 26a - Blaricum, 2022ko martxoaren 24a) Holandako musikaria izan zen, bereziki Focus rock progresibo holandar taldeko baxu-jotzailea izateagatik ezaguna, non Cyril Havermans ordezkatuz sartu zen.
Biografia
Hamabi urte zituela hasi zen musikarekin. Bere amak, piano-joleak, lehen urratsak irakatsi zizkion arren, Ruiter autodidakta izan zen batez ere; beste musikari batzuk entzunez eta beren musika joz ikasi eta perfekzionatu zen. Bere lehen taldea The Spectacles izan zen. 19 urterekin egin zuen debuta profesionalean, urtebetez Herbehereetan ibilitako Jay-Jays taldearekin. Gitarra-jotzaile lagun batekin batera, Full House izeneko taldea sortu zuen, eta ondoren Herbehereetako, Belgikako eta Alemaniako antzoki eta diskoteketan jo zuen hainbat hilabetez. Focus-era sartu aurretik, Ruiter Angelflight Railways taldeko parte izan zen, Amsterdameko klubetan jotzen zuena.
Tomoya Kitamura
Tomoya Kitamura (北村 知也) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Roasso Kumamoto.
Babett Peter
Babett Peter (Oschatz, RDA, 1988ko maiatzaren 12a) Alemaniako futbolaria da, 2020-21 denboralditik Espainiako Lehen Mailako Real Madril Futbol Klubean defentsa gisa jokatzen duena.
Gaztetan bere herrialdeko futbolaririk onenetako bat izan zen — urrezko domina jaso zuen Fritz Walterrek, 2007ko gazte mailako jokalari onenarena —, eta bost urte zituela aurpegiko paralisi periferiko bat jasan zuen. Bere sintomak nabarmen hobetu ziren hamabost urte zituenean egindako kirurgia baten bidez.
Hastapenak
Peter bederatzi urte zituela hasi zen futbolean, bere jaioterriko Fußball Sportverein Oschatz taldean, eta 2004. urtean Fußballclub Lokomotive Leipzig Zweite Frauen-Bundesliga (bigarren maila) klubean sartu zen. Sasoi horretan, Alemaniako Futbol Federazioko maila baxuagoko selekzioekin jokatzen hasi zen, eta, guztira, hogeita hamabi gol sartu zituen Alemaniako futbolean. 2005ean egin zuen debuta DFB-Pokal kopako txapelketan.
Urrezko garaia Potsdamen
Hala, maila goreneko klub handien arreta bereganatu ondoren, 2006an 1. FFC Turbine Potsdam klubak fitxatu zuen. Kluba, egungo liga eta Europako txapelduna Suediako Djurgårdens IF taldeari irabazi ondoren, indartu egin zen arrakastekin jarraitzeko. Denboraldi erdira iritsita, otsailaren 19an egin zuen debuta profesionaletan, Frauenfußballclub Brauweiler Pulheim taldearen aurka, eta 2005-06 UEFA Kopako finalean parte hartu zuen, non partida bikoitza galdu zuten 1. FFC Frankfurt Frankfurt en aurka (7-2). Itzulerako partidan, joaneko partidaren aurkako 0-4ko emaitzarekin, Peter egotzi egin zuten bere taldearen aldeko 1-2ko emaitzarekin, baina ez zen finalari buelta emateko gai izan eta partida hau 3-2 galdu zuen.
Dandong
Dandong (txinera sinplifikatuz: 丹东; pinyineraz: Dāndōng), Liaoning probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.409.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 15.222 kilometro koadroko azalera.
Epalzeorhynchos frenatus
Epalzeorhynchos frenatus Epalzeorhynchos generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Normandy (Missouri)
Normandy Missourieko hiri bat da. St. Louis konderrian kokatua dago. 2010ean 5,008 biztanle zituen, 4.79 kilometro koadrotan banatuta.
Babett Peter
Urrezko garaia Potsdamen
Liga-txapelketa eta kopa-txapelketa garaitzean lortu zuten bikoizketa nazionala. Urrezko urteen hasiera izan zen — Fritz Walter urrezko domina irabazi zion urteko gazte jokalari onenari —, bai eta klubeko domina ere, eta berriz ere liga konkistatu zuten 2008-09, 2009-10, 2010-11 eta 2011-12 denboraldietan. Profesional gisa lehen gola 2007ko urriaren 7koa izan zen, Sportgemeinschaft Essen-Schönebeck-en aurrean. Lehiaketa kontinentalari dagokionez, titulua 2009-2010eko edizioan amaitu zen, non txapelketa berregituratu ondorengo lehen denboraldia izan baitzen, eta UEFAko Emakume Txapelketen Liga izena hartu zuen, gizonezkoen lehiaketa homonimoarekin bat etorriz. Titulua penaltisaren txandan erabaki zen, 0-0 amaieraren ondoren, eta Peter izan zen 7-6 amaierarako idatzi zituenetako bat.
Europako klub onenetako bat da, eta palmaresari Alemaniako bigarren kopa-txapelketako hiru titulu gehitzen dizkio, DFB-Hallenpokal (es. Copa Indoor), ezin izan zuten titulu europarra berretsi hurrengo denboraldian, azken denboraldian Olympique Lyonnais 2-0ren ordez galdu ondoren. Hurrengo edizioan, klubean egin zuen azken denboraldian, talde berean ezabatu zituzten azken erdialdeetan, eta azken horrek, azken buruan, titulua berretsi zuen 1. FFC Frankfurt klubari, hau da, klubeko jokalari-talde berriari, irabazi ondoren.
Etenaldia Frankfurten, Wolfsburgon berpiztu aurretik
Peter 1. FFC Frankfurt Iruzurraren ilaratan sartu zen, herrialdeko eta Europako beste klub handietako bat, eta lurralde teutoian Potsdameko taldearen nagusitasuna lortu nahi zuena. Hala ere, txapeldunen liga hirugarrenak ligan amaitu ondoren sailkatu ez zuten denboraldi baten ondoren, jokalariak lesio larria jasan zuen udan, eta ia denboraldi osoan utzi zuen jardueratik kanpo. Oinaren haustura ez zen garaiz diagnostikatu, min asko izan ondoren, eta ezin izan zuen 2013ko Suediako Eurokopa ra joan. Martxora arte ez zen berreskuratu, ia bederatzi hilabetez bajan egon baitzen. Hori dela eta, filmaketa egin behar izan zuen filialaren ekipoarekin, kategoria gorenera itzuli aurretik eta ia amaitutako denboraldiarekin. Jokalariak Wolfsburg ori norabidea jartzea erabaki zuen, taldearekin lortutako titulu bakarra gainditu ondoren: 2013-14 kopa-txapelketa.
VfL Wolfsburgeko jokalari berri gisa, jokalariak bere mailarik onena berreskuratu zuen, eta ligako eta Txapeldunen Ligako egungo bi mailakoekin batera, 2014-15eko finalerdietan Paris Saint-Germain Futboll Club ek kanporatu zituen (azken finean txapeldunorde, Frankfurteko talde ohiarekin galdu ondoren). Hala ere, denboraldi arrakastatsua izan zen, kopako txapelketa 3-0 irabazi baitzion Potsdameko talde ohiari. Klubean egon zen bitartean kopako bost tituluren segida izan zuen lehena izan zen, eta 2016-17, 2017-18 eta 2018-19ko edizioetan ligako beste hiru titulurekin osatu zuen. Hala eta guztiz ere, ezin izan zuen kontinenteko titulu berri bat lortu, nahiz eta bi aldiz gertu egon 2015-16 eta 2017-18 denboraldietan txapeldunordeekin, eta bi finalak galdu zituen Olympique Lyonnaisekin. Bi finalak oso kontrajarriak izan ziren arren, penaltietan erabaki behar izan ziren bata, eta luzapenean bestea, talde frantziarra izan zen berriro kanporatu zituena bere azken Europako denboraldian 2018-19 final-laurdenetan, Alemania iparraldeko multzoan ziklo bat itxiz. Peterrek hirurogei partida jokatu zituen UEFAn eta zazpi gol sartu.
Wolfsburgoko kide berri gisa, jokalariak bere maila onena berreskuratu zuen. Ligako eta Txapeldunen Ligako bi txapeldunez gain, París Saint-Germain Football Clubek (azken txapeldunordeetan Frankfurteko txapeldun ohia galdu ondoren) kendu egin zituen 2014-15eko amaieraerdietan. Denboraldia, ordea, arrakastatsua izan zen, kopa-txapelketa 3-0ren truke potsdameko talde ohia gainditu ondoren. Bost kopa-tituluren segidako lehenengoa izan zen klubean egon zen bitartean, eta beste hiru liga-titulurekin osatu zuen 2016-17, 2017-18 eta 2018-19ko edizioetan, eta, bitxia bada ere, aurreko kluben ondorengoa izan zen, herrialdeko talderik onena den aldetik. Hala eta guztiz ere, ezin izan zen titulu kontinental berri bat lortu, nahiz eta bi aldiz geratu gertutik azpitxapelketekin 2015-16 eta 2017-18 urteetan, eta azken bi txapelketak berriz ere galdu ziren Olympique Lyonnais txapelketarekin, zeina Europako talderik onena bihurtu baitzen gaur egun. Nahiz eta azken biak oso haserreak izan ziren eta penaltis-txandan bata eta luzapenean bestea konpondu behar izan zituzten, berriz ere frantses multzoa izan zen Europako azken denboraldian desagerrarazi zituena 2018-2019ko amaierako laurdenetan, eta ziklo bat itxi zuen Alemania iparraldeko multzoan. Peter UEFAk hirurogei partidutan parte hartu zuen, eta zazpi gol idatzi zituen.
Dandong
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Dandong hiriaren mugakideak honakoak dira: Benxi iparraldean, Liaoyang ipar-mendebaldean, Anshan mendebaldean, Dalian hego-mendebaldean, eta Ipar Korea hegoaldean.
Babett Peter
Beteranotasuna Espainian
Hasiera irregularra izan arren, taldea hobetzen joan zen eta emaitza positiboak lortu zituen, eta sailkapen-taularen erdian kokatu zuten, denboraldiaren amaierari bermeekin aurre egiteko. Hala ere, ezin izan ziren Erreginaren Kopako final-erdietara sartu, Athletic Club-etik kendu zituztelako.
Selekzio nazionala
2006ko martxoaren 9an Finlandia ren aurka egin zuen alemaniako selekzioa rekin. Txinan 2007ko Futboleko Emakumezkoen Munduko Kopa n munduko txapeldun izan zen, baina ez zuen inolako parte-hartzerik izan zelaian. Ondoren, brontzezko domina lortu zuen Pekineko 2008ko Joko Olinpiko etan, eta Europako txapelduna izan zen 2009ko Emakumezkoen Eurokopa n.
Peter Alemaniako taldean parte hartzeko hautatu zuten 2011ko Emakume Futboleko Munduko Kopa n, bere jaioterrian. Lesio bat 2013ko emakumeen Eurokopa tik kanpo utzi zuen.
Klubak
2021eko abenduaren 22an jokatutako azken partidara eguneratua.
Pomar (Kantabria)
Pomar Guriezoko herria da, Kantabrian. Espainiako Estatistika Institutuaren arabera, 2008an 169 biztanle zituen.
Rumspringa
Rumspringa (Rumschpringe edo Rumshpringa, Pennsylvaniako alemanez “korrika egin”) amish komunitateko nerabe batzuk hamasei urtetatik aurrera eta gazteak eliza horretan bere bataiatzea edota hura lagatzea erabakitzen duen unerarte doan denboraldia da. Gehiengoak bataiatu eta eliza horren barnean mantentzea erabaki ohi du. Amish guztiek ez dute izendapen hau erabiltzen –John A. Hostetler amish idazleak nerabetzaroa ukitzean erlijio honi buruzko bere tratatuan ez du aipatzen- baina erabiltzen duten horien artean, beren jende zehar edo nagusiak gazteek nesketan egin eta emazte bat topatzeko denboralditzat jo ohi dute.
Quiestède
Quiestède Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Notholebias fractifasciatus
Notholebias fractifasciatus Notholebias generoko animalia da. Arrainen barruko Rivulidae familian sailkatzen da.
Quiestède
Biztanleria
2007an Quiestède udalerrian erroldatutako biztanleak 654 ziren. Familiak 209 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 122 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 457 ziren, horien artean 327 aktiboak ziren eta 130 inaktiboak ziren. 327 pertsona aktiboetatik 297 lanean zeuden (162 gizon eta 135 emakume) eta 30 langabezian zeuden (17 gizon eta 13 emakume). 130 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quiestède udalerrian 216 unitate fiskal zeuden, 694 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.613 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak eta 1 zurgina.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
Geometria proiektiboan n dimentsioko espazio batean n-1 dimentsioko hiperplanotan kokatutako irudi biren artean homologia dago eta irudiak homologoak dira euren arteko puntuz puntuko eta lerroz lerroko aplikazio bijektiboa (bijekzioa) badago non homologoak diren puntuak beti dauden homologiaren zentroa deitutako puntu batekin lerrokatuta eta homologoak diren lerro zuzenak beti elkartzen diren homologiaren ardatza deitutako lerro batean (3 dimentsioko espazioan 2 dimentsioko hiperplanoak 2 dimentsioko plano arruntak dira).
Hemendik aurrera jarritako irudiak, adierazitakoa errazago irudikatzeko, 3 dimentsioko espazioko homologietara egokituak dira.
Hiperplano bateko irudi bat eta irudi hori beste hiperplano batera proiektatuz hiperplano bi horietan ez dagoen puntu batetik sortutako irudiaren arteko korrespondentzia bezala ere, irudikatu ahal dugu homologia.
Homologietan, orokorrean, irudi homologoen intzidentziak mantentzen dira (irudi bateko r1 eta s1 lerroak p1 puntuan elkartzen badira haien r2 eta s2 lerro homologoak p1-en p2 puntu homologoan elkartzen dira ere) baina beste ezaugarri geometriko batzuk (paralelismoak, angeluak, distantziak...) ez.
Homotezia
Homologiaren ardatza ezin urrunago dagoenean, hau da irudia bertan proiektatuko diren plano biak elkar paraleloak direnean, homologiari homotezia deritzo.
Irudi biak plano berberera eramaten direnean, haien arteko homotezia plano bietara plano biei elkarzut den norabidean egindako proiekzio-zentroaren proiekzioak batzen diren puntuaz (homoteziaren zentroaz) eta proiekzio-zentrotik proiekzio planoetarako distantzien ratioaz (homoteziaren ratioaz) zehazten da.
Homotezietan intzidentziez gain paralelismoak eta angeluak ere, mantentzen dira (irudi batean r1 eta s1 bi zuzenak paraleloak ba dira homotezian haien homologoak diren r2 eta s2 zuzenak ere, paraleloak dira, eta angelu bat osatuz elkar ebakitzen badute haien zuzen homologoek ere angelu berbera osatzen dute elkar ebakitzean).
1971ko Espainiako Traineru Txapelketa
1971ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 24. ekitaldia) urte honetako irailaren 18 eta 19an jokatu zen Portugaleten, eta Oriok bere seigarren txapelketa irabazi zuen.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
Homotezia
Kasu berezi honetan homoteziaren ratioa -1 da eta distantziak ere, mantentzen dira.
1971ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Nerbioiko Sari Handiaren jardunaldi biak erabili ziren txapelketa jokatzeko, larunbatekoa sailkapen estropada gisa eta igandekoa Espainiako txapelketa izan zen, Nerbioiko Sari Handiaren bandera aldiz bi jardunaldietako denborak batuz lortzen zen.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
Homotezia
.
Luzio Munazio Planko
Luzio Munazio Planko (Lucius Munatius Plancus; K. a. 87 - K. a. 15) Erromatar Errepublika ko politikaria eta militarra izan zen. K. a. 42 an kontsul aukeratua izan zen. K. a. 22 an Marko Emilio Lepido rekin batera, eta zentsore. Luzio Emilio Lepido Paulo rekin batera. Garai nahasi batean bizirauteko gai den pertsonaia klasikoa da, alde batetik bestera trebeki aldatuz.
1971ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Larunbatean Astillero nagusitu zitzaion Oriori 9 segunduren aldeaz. Ohorezko txandarako sailkatu ziren beste bi taldeak Lasarte eta Kaiku izan ziren. Igandean Oriok sei segundutako aldea atera zion Astillerori. Horrela beraz Orio izan zen Espainiako txapelduna eta Astillero Nerbioiko Sari Handiaren bandera eraman zuena.
Luzio Munazio Planko
Lehen urteak
Bere karrera publikoaren hastapenak nahasi samarrak izan ziren arren, berari buruz zerbaitt ezagutzen da. Julio Zesarr en laguna, bere agindupean, Zesarren legatus bezala zerbitzatu zuen Galietako Gerra n K. a. 54 eta K. a. 53ko neguan. K. a. 49 an, Gneo Ponpeio Magno ren aurka borrokatu zuen gatazka zibilean, non Zesarren tropen buru izan zen, Kaio Fabio rekin batera, Ilerda n, Hispania n. K. a. 46 an Zesarrekin batera joan zen afrikar kanpainan Hadrumeto ra Kaio Konsidio Longo ponpeiar komandantearen errenditzea lortzen saiatu zenean, arrakastarik gabe.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
[Homologiako] afinitatea
Homologiaren zentro edo erdigunea ezin urrunago dagoenean, hau da proiekzio-zentroa ezin urrunago dagoenean eta, beraz, proiekzioak konikoak izan barik zilindrikoak direnean, homologiari [homologiako] afinitate edo homologia afin deritzo eta irudiak afinak direla esaten da.
1971ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Igandeko estropadan Espainiako txapelketarekin batera "Trofeo Conmemoración de la Marina" garaikurra jaso zuen Oriok.
Luzio Munazio Planko
Lehen urteak
K. a. 45 ean Erromako gobernua izan zuten prefektu etako bat izan zen, Zesar Hispanian egon zen bitartean. Galia Transalpina ko gobernari izendatu zuen Zesarrek K. a. 44. urterako (Galia Narbonense eta Galia Belgika kenduta) eta K. a. 42 an kontsul izateko izendatua izan zen Dezimo Junio Bruto Albino kidearekin.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
[Homologiako] afinitatea
Ardatz batekiko simetria laua afinitatearen kasu berezia da, proiekzio-zentroa irudiak proiektatzen diren planoen plano erdikarian eta plano biak elkartzen diren zuzenarekiko elkarzuta den zuzen batean ezin urrunago kokatua dagoenean sortutakoa.
Luzio Munazio Planko
Lehen urteak
Zesar K. a. 44ko martxoaren 15ean hil zutenean. Plankok amnistiaren alde egin zuen eta berehala hartu zuen Galia Comata ko gobernari kargua. Bere agintaldian, Lugdunum, egungo Lyon, eta Augusta Raurica, gaur egun Augst bezalako hiriak sortu zituen.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
[Homologiako] afinitatea
Kontuan izanda plano bateko irudi lau bat plano horrekiko elkarzut den ardatz baten inguruan biratzea eta plano horretako elkar gurutzatzen diren ardatz birekiko simetria bi bata bestearen ostean osatzea emaitza bera ematen duela, biraketa bat plano baten barruan afinitate biren bidez ere osatu ahal da. (kontuan izan simetria biren konposaketa eta haiei dagozkien afinitateena ez direla trukakorrak; hurrenkera ezberdinetan eginda emaitzak ezberdinak dira)
Luzio Munazio Planko
Marco Antonioren aldekoa
Galia n zegoen bitartean, Zizeron ek, senatari alderdia babestea eta Marko Antonio k Mutina n setiatzen ari zen Dezimo Junio Bruto ri laguntzera joatea eskatu zion. Plankok, zalantza batzuen ondoren, K. a. 43 ko apirilean erabaki zuen hegoalderantz abiatzea, baina oraindik Alpeak zeharkatu gabe zituen Antonioren porrotaren eta Mutina ren askapenaren berri izan zuenean Oktaviano ren eta Aulo Hirzio eta Gaio Vibio Pansa kontsulen armaden eskutik. Orduan, alobroge en lurraldean gelditu zen, non Dezimo Bruto bere armadarekin batu zitzaion, eta Marko Antonio ri gerra egiteko prestatu ziren. Baina egoera berriro aldatu zen Marko Emilio Lepido k Marko Antonioren alde egin zuenean, eta bien indarrak, Publio Ventidio Baso ren indargarriarekin, Plankorenak baino askoz gehiago ziren, eta, beraz, Asinio Polion ek bere eredua jarraitzeko aholkatu ondoren, Marko Antonio eta Lepidoren alde agertu zen, eta Dezimo Bruto bere kabuz utzi zuen (Bruto, handik gutxira hil zen, Alpeak gurutzatzen saiatzean).
K. a. 43ko udazkenean triunbiratua sortu zen; Plankok, bere anaia Luzio Plauzio Planko ren proskripzioa onartu behar izan zuen. Urte amaieran, Erromara itzuli zen, eta, abenduaren 29an, garaipen bat ospatu zuen Galian edo, ziur asko, Rhetia n lortutako garaipenen batengatik, Alpeetako triburen baten aurka, non, Mutinako gudua baino lehenago ere imperator titulua hartu zuen, Zizeronek dioen bezala.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
[Homologiako] afinitatea
Eraldaketa geometriko afinetan paralelismo mantentzen da baina, orokorrean, angeluak eta distantziak ez.
Luzio Munazio Planko
Kontsula
Aurreikusi bezala, K. a. 42 an kontsul izendatua izan zen Marko Emilio Lepido rekin batera. Perusiako gerra k hurrengo urtean, K. a. 41 ean, Planko zailtasun larrietan jarri zuen. Antonioren tropen agintea zuen Italian, eta Luzio Antonio k eta Fulvia k (triunbiroaren emazteak) Oktavianori gerra deklaratu ziotenean, bere laguntza espero zuten, baina Plankok Antonioren iritzia ez zekienez, gatazkatik urrun mantentzen saiatu zen. Perusia erori zenean, K. a. 40 an, Plankok Italiatik ihes egin zuen Fulviarekin Atenas era, bere armada bere kasa utziz.
Homologia (eraldaketa geometrikoa)
Translazioa
Bai homologiaren ardatza eta bai homologiaren zentroa biak ezin urrunago daudenean eratutako homologiak, hau da irudiak proiektatzen diren planoak elkar paraleloak direnean eta proiekzioak zilindrikoak homologiak translazioak direla esaten da.
Coracina larvata
Coracina larvata Coracina generoko animalia da. Hegaztien barruko Campephagidae familian sailkatua dago.
Adrià Pedrosa
Adrià Giner Pedrosa (Bartzelona, Katalunia, 1998ko maiatzaren 13a) kataluniar futbol jokalaria da. Gaur egun ezker atzelari gisa jokatzen du Espainiako LaLiga EA Sports-eko Sevilla Futbol Club-en.
RCD Espanyol taldearen harrobian hazitakoa da.
Luzio Munazio Planko
Oktavianoren aldekoa
K. a. 35 ean Siria ko gobernaria izan zen, lau urtez. K. a. 34 an txanpon bat jaulki zuen, non armeniar ren aurkako garaipen bat egiaztatzen den. Askok uste izan zuten Sexto Ponpeio ren hilketaren arrazoia izan zela. Alexandria ra itzuli zenean, K. a. 32 an Antoniok hotz hartu zuen, probintzia nola arpilatu zuen ikusita. Hala ere, Antonioren erorketa aurreikusiz, K. a. 32an Erromara sekretupean irtetea erabaki zuen, Marko Titio, bere iloba, berarekin eramanez. Plankok, orduan, informazio erreserbatuak eman zizkion Oktavianori, eta honen zerbitzura pasa zen.
Zentsura
K. a. 22 an, Augustok bera eta Luzio Emilio Lepido Paulo zentsore izendatu zituen, eta Plankok Saturnoren omenezko tenplu bat eraiki zuen, erromatar aberatsek hiria eraikin publikoekin apaintzea nahi zuen enperadoreari atsegin emateko.
Hiru neba-arreba zituen eta seme bat eta alaba bat utzi zituen. Bere arreba Munazia bere iloba Marko Titio rekin ezkondu zen. Bere biloba Munazia Plantzina Gneo Kalpurnio Pison ekin ezkondu zen.
Urritx
Urritxa (Russula cyanoxantha) Europan oso arrunta den perretxiko jangarria da.Russulaceae familiako beste espezie batzuetatik bereizten duen ezaugarririk nabarmenena bere orrien zalutasuna da.
Morfologia
Perretxiko honen txapela 5 eta 11 zentrimetro arteko diametrokoa da. Ez dauka kolore finkorik: more iluna edo more urdinxka da gehienetan, baina berde iluna, more grisaxka edo beste hainbat koloretakoa izan daiteke. Hala ere, ez da inoiz gorria. Hasieran biribila da, gero ganbila eta azkenean lautu egiten da eta erdialdea hondoratu egiten zaio.
Orri zuri eta zaluak dauzka, ez dira hauskorrak. Orriak estutuak, urkilatuak eta hankari atxikiak ere badira. Hanka tinkoa, zilindrikoa eta, orriak ez bezala, hauskorra dauka. Klariona bezala hausten zaio hanka; Russula guztien ezaugarria da hau. Hanka solidoa da hasieran, baina ale helduetan hustu egiten da barrutik.
Haragi gogorra, hauskorra eta zuria dauka, kutikula azpian more kolorekoa, zapore leunekoa. Espora zuriak masan, ia biribilak.
Ekologia
Udan eta udazkenaren hasieran agertzen dira, harizti, pagadi eta gaztainadietan, baina baita koniferoen basoetan ere. Lurzoru azido samarrak baina elikagaietan aberatsak direnak behar ditu.
Gastronomia
Espezie hau oso ezaguna eta oso estimatua da. Kontuz ibili behar da kolore berdaxka duten aleak biltzen direnean, pozoitsua den Russula olivacea espeziearekin nahastu baitaiteke.
Beste izen arruntak
''Russula cyanoxantha tokiko euskarazko testuetan: ''gibel-perretxiko; ''gibelurdin; ''koroso (kooso) ; ''korozperretxiko; ''urritx (urreitx, urretx, urritz, urriz) ; ''urritx gibelurdin; ''urritx-perretxiko.
Etimologia
Latinetik dator, russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok, cyanoxantha berriz grezierazko kuanòs = turkesa eta xanthos = horia hitzetatik.
Deskribapena
Urritx, urretxa, (gibel-urdin Oñatin)
Barietate eta forma asko ditu, hala nola kapela berde iluna duen, variata, haragi apur bat desatsegina eta mina duena, eta peltereaui barietatea, kolore berde horixkarekin eta zimurtasun gutxiko azala duena.
Kapela:5-11 cm-ko diametroa, kolore askotakoa, bioleta iluna, edo bioleta-urdinxka, berde beltza ere izan daiteke, gris-morea, eta sarritan beste kolore batzuetako orbanak eramaten ditu, baina gorririk inoiz ez. Lehenengo borobildua, gero ganbila eta azkenean zabaldua, apur bat hondoratua.
Orriak: Zuriak, elastikoak, ez dira hauskorrak, estu, urkilatuak, oinari adnatuak eta batzuetan orban urdin arinekin.
Hanka: Zuria, zilindrikoa, klariona bezala hausten da, haragitsua, sendoa, eta harroa ale helduetan.
Haragia: Irmoa, etenerraza, zuria, azalaren azpian ardo kolorea, zapore leuna eta atsegina, hurrarena.
Jangarritasuna:
Russularik onenetakoa da, oso estimatua Euskal Herrian.
Nahasmen arriskua
Beste russula batzuekin nahas daiteke, baina nahastea ez da arriskutsua, ia russula gozo guztiak jangarriak dira.