cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Napoli
Eraikin erlijiosoak
Harresitik kanpoko katakonba kristauek Napoliko arte, historia eta arkitektura kristauaren lehenengo lekukotasuna ematen digute. Napolik historian zehar jasandako atzerritarren menderakuntzek ere eragin nabarmena izan zuten hiriaren erlijiozaletasunean, Anjoutarren eta Aragoitarren erreinaldiek bereziki; hurrengo mendeetan hiria oso lotuta egon zen Kontrarreformarekin, Espainiako Habsburgotarren menpe baitzegoen. XVII. mendean ehun bat komentu eta monasterio zeuden Napolin, eta XVIII. mendean 500 eliza inguru; hori dela eta, 500 kupulen hiria goitizena jarri zioten. Garai modernoagoan, lurrikarek eta batez ere Bigarren Mundu Gerran izandako 181 bonbardaketek hiriko 60 elizatik gora suntsitu zituzten. Gaur egun, oraindik ere Napoli da munduan eliza, komentu eta bestelako eraikin erlijioso kopuru handiena duen hiria. Eliza historikoak soilik kontuan hartuta, kopurua bereziki handia da: 448, guztira. Eliza asko, ordea, itxita daude beti, aspaldi-aspalditik, edo bertan behera utzita daude, inolako zainketarik gabe, nahiz eta askotan balore artistiko handiko obrak eduki (via Costantinopoli-ko Santa Maria della Sapienza elizak, esaterako, Luca Giordanoren margolanak eta barrualde barroko aberats bat ditu).
Errege egoitzak
Napoli hiriak benetako eta berezko bi errege egoitza ditu: Palazzo Reale delakoa eta Capodimonte jauregia, nahiz eta badiren beste leku batzuk errege eta estatu buruen egoitza izandakoak. Palazzo Reale izeneko jauregiak Piazza del Plebiscitora darama eta Europako errege jauregi baten ohiko modura eraikita dago. XVII. mendean hasi ziren eraikitzen eta errege egoitza ofiziala izan zen, baita Savoia etxearen erregealdian ere, 1946ra arte. Jauregi barruan hainbat estilo arkitektoniko eta artistiko elkartzen dira; garrantzi monumentala aipagarria dute dutenak marmolezko ohorezko eskailerek eta 1841eko lorategi exotikoak. Aurrealdea XIX. mendekoa da eta hiria zuzenean edo zeharka gobernatu duten monarka garrantzitsuenen estatuekin dago apainduta: Ruggero Normandiakoa, Frederiko II.a Suebiakoa, Karlos I.a Anjoukoa, Alfontso I.a Aragoikoa, Karlos V.a Habsburgokoa, Karlos III.a Borboia, Joachim Murat eta Viktor Emanuel II.a Savoiakoa.
Karlos III.a Borboiak bigarren errege egoitza bat eraikitzeko agindu zuen, Capodimonten. Jauregia Ilustrazioaren oinarriekin bat zetorren hiri plangintza bati jarraituz eraiki zen eta hiriko berdegunerik handiena du inguruan. Bertan, Fernando IV.a eta Joachim Murat ere bizi izan ziren; azkenik 1950ean, Museo Nazional bihurtu zen eta pinakoteka garrantzitsua eta portzelana bilduma aipagarria ditu.
Gazteluak
Napolik Erromatar Inperioko hiriburuaren babes paregabea jaso zuen luzaroan (batez ere hiriburutik hurbil egoteari esker), baina aro klasikotik Erdi Arora igarotzean, berriz ere bere kabuz defendatu behar izan zuen bere esparrua. Kostako hiria izanik, barrualdean defentsa naturalik gabea, gainera, setio ugari jasan zituen, batez ere dukerri autonomoa izan zen garaian; izan ere, garai hartan, hiria gerra andana jarrai eta ia etengabe batean sartuta egon zen (gehienak defentsarako) Benevento, Salerno eta Capuako printzerri lombardiarren aurka, bizantziar inperioen aurka, aita santuen aurka eta, azkenik, Normandiarren aurka, horiek 1137an hiria guztiz konkistatzea lortu zuten arte.
Egun, jatorrizko egitura bere horretan duten defentsa-gazteluak sei dira: hiriko alde zaharrean bost daude (Maschio Angioino edo Castel Nuovo (Gaztelu Berria), Castel Capuano, Castel Sant’Elmo, Castel dell’ovo eta Garibaldi kaserna, gaztelu gotortu moduan eraiki zutena), eta bestea kanpoaldean, Nisida gaztelua, anjoutarren garaiaren amaierakoa; gaur egun, adin txikikoentzako zentro bat dago bertan. Horiez gain, beste bi gaztelu daude: Viglienako gotorlekua eta Carmine gaztelua. Hirian badira beste eraikin batzuk gaztelu forma eta itxura dutenak (Aselmeyer gaztelua, adibidez), baina haien interes historikoa egituraren balio artistiko eta dekoratiboan baino ez datza. Azkenik, badira kasernaz osatutako hainbat eraikuntza militar ere, gehienak XIX. mendearen bigarren erdian eraikiak. Napoliko lehen gazteluek gehienbat errege egoitzen funtzioa betetzen zuten: Karlos I.a Anjoutarrak Gaztelu Berria eraikitzea erabaki zuen batik bat bertan bizitzeko. Aragoitarren dinastiak haren egiturak berreraiki zituen, eta hala, anjoutarren eraikinetatik ez zen ezer geratu, Santa Barbara kapera izan ezik. Gazteluaren irudirik ez dagoenez, lehengo anjoutarren gaztelua gaur egun Frantziako ipar-mendebaldeko Anjou aldean dauden eraikinen antzekoa izango zela uste da.
Jaundengo mendilerroa
Jaundengo mendilerroa Araban eta Trebiñu artean kokatuta dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Jaunden mendia da, 1.035 metrorekin.
NGC 4074
NGC 4074 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Vaillant (Marne Garaia)
Vaillant Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vaillant udalerrian erroldatutako biztanleak 58 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 43 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 42 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 29 etxebizitza nagusietatik 26 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 8 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 26 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 16 lanean zeuden (11 gizon eta 5 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra higiezinen agentzia zen.
2000. urtean Vaillant udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dharamsala
Dharamsala (धर्मशाला) Indiako iparraldean dagoen hiria da. Kangra barrutian dago, Himachal Pradesh estatuan. Tibetetik erbesteratuta bizi den hamalaugarren Dalai Lama den Tenzin Gyatsoren egoitza da. Budismoa da lurraldeko erlijio nagusia.
Etimologia
Hindiz, dharamshala hitzak babesleku edo atseden-etxea erromesentzako esan nahi du. Tradizionalki dharamshalak erromes-tokitik gertu altxatu ziren. Halaber, budistentzat, dharmasala hitz egiteko eta eztabaidatzeko espazioa izan daiteke.
Historia
Erresuma Batuak 1848an lurraldea okupatu zuen. 1866an Gurkha Infanteria inguruan kokatu zen; denborarekin hor sortuko zen Erresuma Batuko Gurkha erregimentu ospetsua. XX. mendeko bi mundu gerretan ospetsua egin zen erregimentu hori.
1852an, Dharamshala Kangra haranaren hiriburua bihurtu zen. Britainiarrek gustukoa zuten hiri hau, batez ere udako hilabeteetan; nolabait, Delhiren ordezko udako hiriburua bihurtu zen. Hau guztia 1905eko lurrikarak aldatu zuen: eraikin gehienak erori ziren eta 20.000 hildako gertatu ziren lurraldean. Dharamsalak horrelako istripuak sarritan pairatzen ditu eta, ondorioz, britainiarrek Shimlan, Himachal Pradesh estatuan, erresidentzia berria egokitu zuten.
Txinak Tibet inbaditu ondoren, Tenzin Gyatsok abandonatu behar izan zuen. Indiako Lehen Ministroa zen Jawaharlal Nehruk baimena eman zion Dharamshalan babesa hartzeko eta, 1960an, Erbesteko Tibetar Gobernua sortzeko. Ondorioz, milaka tibetar erbesteratuak hirian egokitu ziren, bereziki McLeod Ganj auzoan non monasterioak, tenpluak eta eskolak antolatu zituzten. Horregatik hiria "Lhasa Txikia" izenarekin ezagutzen da. Dharamsala turisten helburua bihurtu da ere bai horri esker.
Paladru
Paladru Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Paladru udalerrian erroldatutako biztanleak 1.001 ziren. Familiak 378 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (40 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 138 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Visco
Mugakideak
Viscok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Paladru
Etxebizitza
2007an 542 etxebizitza zeuden, 391 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 137 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 482 etxeak ziren eta 59 apartamentuak ziren. 391 etxebizitza nagusietatik 303 bere jabearen bizilekua ziren, 77 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 105 etxek lau zituzten eta 228 etxek bost zituzten. 313 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 206 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 635 ziren, horien artean 457 aktiboak ziren eta 178 inaktiboak ziren. 457 pertsona aktiboetatik 428 lanean zeuden (234 gizon eta 194 emakume) eta 29 langabezian zeuden (5 gizon eta 24 emakume). 178 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 58 ikasten zeuden eta 60 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Paladru udalerrian 444 unitate fiskal zeuden, 1.130 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.057 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 kirol-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Alacanteko hilerria
Alacanteko Erremedio Gure Amaren hilerria (Cementerio de Nuestra Señora del Remedio; cementeri de la Mare de Déu del Remei) hiri horretako hilerria da, 223.674 m² duena. 1925ean eraikia, Gerra Zibilaren amaieran hainbat fusilamenduen tokia izan zen.
Bedarius
Bedarius Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Hérault departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bédarieux udalerrian erroldatutako biztanleak 6.576 ziren. Familiak 2.998 ziren, horien artean 1.123 pertsona bakarrekoak ziren (425 bakarrik bizi ziren gizonak eta 698 bakarrik bizi ziren emakumeak), 860 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 655 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 360 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.890 etxebizitza zeuden, 3.061 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 229 bigarren erresidentzia ziren eta 600 hutsik zeuden. 1.951 etxeak ziren eta 1.888 apartamentuak ziren. 3.061 etxebizitza nagusietatik 1.715 bere jabearen bizilekua ziren, 1.245 alokairuan okupaturik zeuden eta 101 doan lagata zeuden; 87 etxek gela bat zuten, 383 etxek bi zituzten, 762 etxek hiru zituzten, 974 etxek lau zituzten eta 855 etxek bost zituzten. 1.710 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.518 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 767 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.912 ziren, horien artean 2.486 aktiboak ziren eta 1.426 inaktiboak ziren. 2.486 pertsona aktiboetatik 2.020 lanean zeuden (1.044 gizon eta 976 emakume) eta 466 langabezian zeuden (213 gizon eta 253 emakume). 1.426 pertsona inaktiboetatik 446 erretiraturik zeuden, 355 ikasten zeuden eta 625 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bédarieux udalerrian 2.905 unitate fiskal zeuden, 6.088 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.974 euro zen.
Opalenica udalerria
Opalenica Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Nowy Tomyśl barrutian kokatuta. 148,91 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 16391 biztanle zituen.
Bedarius
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 471 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 46 eraikuntza enpresak ziren, 138 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 27 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 24 finantziazio enpresak ziren, 34 higiezinen enpresak ziren, 49 zerbitzu enpresak ziren, 69 administrazio publikoko enpresak ziren eta 33 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 109 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 1 funeraria, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 13 igeltseroak, 9 margolariak, 6 zurginak, 6 iturginak, 5 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 17 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 66 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 8 harategiak, 3 arraindegiak, 5 liburu dendak, 11 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 3 drogeria, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Bédarieux udalerrian 53 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, 5 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
NGC 4075
NGC 4075 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Bedarius
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Bédarieux udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 1hezkuntza orokorreko lizeoa eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 840 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 280 eta lizeo teknologikoetan 503.
608 Adolfine
608 Adolfine asteroide gerrikoan aurkitutako 608. asteroidearen izena da. 1906ko irailak 18an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 VD zen.
Pseuderemias brenneri
Pseuderemias brenneri Pseuderemias generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Aurivilliusita
Aurivilliusita haluro motako minerala da.
Ezaugarriak
Aurivilliusita haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Ballindine
(irlanderaz Baile an Daighin) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 350 biztanle zituen.
Nathan Milstein
Nathan Mironovitx Milstein (Odesa, Ukraina, Errusiar Inperioa, 1904ko urtarrilaren 13agreg./1903ko abenduaren 31jul. - 1992ko abenduaren 21a) ukrainar jatorriko estatubatuar biolinista izan zen.
Biolinari doinu ederra eta garbia ateratzeagatik zen ezaguna.
Biografia
Leopold Auer biolinista hungariar ospetsuaren ikasle izan zen San Petersburgoko Kontserbatorioan. 1915ean egin zuen debuta, eta, 1929an, Estatu Batuetara joan zen bizitzera.
Biolina jotzeko modu indartsu eta finagatik eta partiturei ekiteko modu intelektualagatik nabarmendu zen. Kontzertu-bira luzeak egin zituen Vladimir Horowitz piano-jotzailearekin eta Gregor Piatigorski biolontxelo-jotzailearekin. Orobat, Eugène Ysaÿe belgikar biolinistarekin ere jo zuen.
Cherry picking
Cherry picking (Gerezi-bilketa) edo frogak hautatzea, frogak ezabatzea, proba osatugabeen falazia, ebidentzia osagabeko falazia, frogak ezabatzearen falazia edo datuen diskriminazioaren falazia, posizio berezi bat baieztatzen dutela diruditen datu indibidualak hautatzea da, posizio horri aurka egin diezaioketen datu erlazionatu eta antzekoen zati esanguratsu bat aurkezten ez den bitartean. Datuen hautaketa nahita egin daiteke edo ez. Falazia hori arazo garrantzitsua da zientzian eta eztabaida publikoetan oro har.
“Cherry picking” ingelesetik nazioartekotu den esamoldea da, euskaraz ere, bere horretan erabiltzen dena. Esamoldea fruta biltzeko prozesuaren pertzepzioan oinarritzen da. Biltzaileak fruitu heldu eta osasuntsuenak bakarrik aukeratzea espero da. Beraz, hautaturiko fruta bakarrik ikusten duen behatzaile batek ondorio oker bat atera dezake, hots, arbolako fruitu gehienak, edo baita guztiak ere, era berean egoera onean daudela. Horrek ere fruten kalitatearen itxura faltsua eman dezake (lagin bat besterik ez delako eta ez delako lagin adierazgarria osotasuna ezagutzeko).
Proben aukeraketak konnotazio negatiboa du. Cherry picking-a falazia logiko askotan aurki daiteke: "Ebidentzia anekdotikoaren falaziak" datu kopuru handiak alde batera uzteko joera du, pertsonalki ezagutzen direnen alde. "Ebidentziaren erabilera selektiboak" argudio baten aurkako materiala baztertzen du, eta “dikotomia faltsu” batek, berriz, bi aukera baino ez ditu hautatzen eskuragarri gehiago dauden arren. Aditu batzuek Cherry pickinga arreta selektiboko falazia gisa sailkatzen dute, eta horren adibiderik ohikoena berreste alderako isuria da.
Cherry picking,  datuak edo datu-multzoak aukeratzeari buruzkoa izan daiteke, azterlan edo inkesta batek emaitza desiratuak eta aurreikusteko modukoak eman ditzan, engainagarriak edo errealitatearen guztiz kontrakoak izan daitezkeen arren.
Zientzian
Cherry picking-a negazionismoaren ezaugarri epistemologikoetako bat da eta zientziaren hainbat ukatzailek erabiltzen dute, itxuraz, aurkikuntza zientifikoen aurka egiteko. Adibidez, klima-aldaketa ukatzeko, kreazionistek eboluzioa ukatzeko, tabako-produktuen kontsumoak osasunean dituen ondorio negatiboak ukatzeko eta tabakismo pasiboa ukatzeko erabili da.
“Cherry picking” horrela definitu zuen  Richard Somerville k 2011n AEBetako Ordezkarien Ganberako Energia eta Merkataritza Batzordean egindako testigantza batean:
"Elkarren artean lehiatzen diren proben artean selektiboki aukeratzea, posizio jakin bat babesten duten emaitzak nabarmendu eta jarrera hori babesten ez duten aurkikuntzak alde batera uztea, (...) zientzia txarraren edo sasizientziaren zigilu bereizgarria da."
Steven Novella mediku neurologo kliniko estatubatuarra eta mugimendu eszeptikoan parte hartzaileak hurrengoa adierazi zuen "A Skeptic In Oz" 2011ko lanean:
"Zientzia zorrotzak froga guztiak aztertzen ditu (“cherry picking” bidez aukeratu beharrean), aldagaiak kontrolatzen ditu benetan funtzionatzen duena identifikatzeko, behaketa itsuak erabiltzen ditu alborapenaren ondorioak minimizatzeko eta barneko logika koherentea erabiltzen du."
Adibidea. Aldaketa klimatikoa
Giza jarduerek Lurreko klima n eragin nabarmena dutela ondorioztatu duten frogetan oinarritzen da klima-aldaketari buruzko adostasuna. Ondorioz, aldaketa klimatikoa ukatzeko ohiko teknika bat “Cherry picking”-a edo datu jakin batzuetan zentratzea da. Askotan testuingurutik kanpo dauden datuak erabiliz, eta ondorioarekin gatazkan dagoen edozein datu baztertuz.
G. Thomas Farmer eta John Cook autoreek “Understanding Climate Change Denial“ liburuan adierazten dute Cherry picking-a gertatzen dela datu-aukeraketa txiki batetik eratorritako ondorioa eta proben multzotik eratorritako ondorioa desberdinak direnean. Teknika honen adibide arruntak honako hauek izanik:
Argudiatzean
Argudiatzean, "Aipuak hautatzea" "Cherry picking" modu bat da, non eztabaidatzaileak gaika aukeratzen dituen posizio bat babesten duten aipuak (edo kontrako jarrera puzten dutenak), jatorrizko aipua moderatzen dutenak edo beste testuinguru batean kokatzen dutenak alde batera uzten dituen bitartean. "Cherry picking" eztabaidetan arazo handia da, gertaerak berez egiazkoak direlako, hala ere, testuinguru egokian jarri behar dira. Ikerketa ezin denez zuzenean egin eta askotan desegokia denez, aukeratutako gertaerak edo aipuak iritzi publikoan geratzen dira eta, zuzentzen direnean ere, zuzentzen diren taldeen desitxuratze orokorra eragiten dute.
Aldebakarreko argudioa
Aldebakarreko argudioa ("Card stacking edo kartak pilatzea, karta-sorta pilatzea, kontraebidentzia alde batera uztea, alboratzea eta frogak ezabatzea ere esaten zaiona) falazia informal bat da, proposamen bat babesten duten arrazoiak bakarrik ematen direnean gertatzen dena, horren aurkako arrazoi guztiak alde batera uzten diren bitartean.
Peter Suber filosofia irakasleak honakoa idatzi du:
“Aldebakarreko falazia k ez du argudio bat baliogabetzen. Baliteke argudioaren sendotasunean ere ez eragitea. Falazia, irakurleak eta agian geure burua ere, frogen alde balantza makurtzeko adina, eta, beraz, judizio bat justifikatzeko adina esan dugula konbentzitzean datza. Hala ere, aldebakarrekoak izan bagara, orduan ez dugu nahikoa esan epaiketa bat justifikatzeko. Beste aldeko argudioak gureak baino indartsuagoak izan daitezke. Aztertu arte ez dugu jakingo. Beraz, aldebakartasunaren falaziak ez du esan nahi zure premisak faltsuak edo garrantzirik gabekoak direnik, osatugabeak direla baizik. "
"Card stacking" propaganda teknika bat da, eta entzuleek gai bati buruz duten pertzepzioa manipulatzea du helburu, alde bat nabarmendu eta beste bat zapalduz egiten da. Enfasi hori lortzeko, komunikabideen partzialtasuna edo aldebakarreko lekukotasuna k erabil daitezke, edo kritikarien ahotsak gaitzestea besterik gabe. Teknika hori hautagai politikoen konbentzitzeko diskurtsoetan erabili ohi da, aurkariak gutxiesteko eta duinagoak direla sentiarazteko.
Hitzak, bere jatorria, "Karta-sorta pilatzeko" aztiaren trikimailuan du eta honek karta-sorta bat aurkeztean datza, dirudienez, ausaz aztertua izan dena, baina, benetan, ordena zehatz batean "pilatua" dagoena. Aztiak ordena ezagutzen du, trikimailuaren emaitza kontrolatuz.
Fenomenoa edozein gairi aplika dakioke eta aplikazio zabalak ditu. Informazio espektro zabala dagoenean, gertakari batzuk nabarmenduz eta beste batzuk baztertuz. "Card Stacking" defentsa-taldeen edo agenda espezifikoak dituzten taldeen pertsuazio tresna bezala erabili daiteke. Adibidez, armadan izena emateko kartel bat irudi txundigarri batean zentratu daiteke, "Bidaia" eta "abentura" hitzekin, behealdean "bi eta lau urte bitartean egon" hitzak puntu txikiago eta ez hain hautemangarri batean jartzen diren bitartean.
The Haunting (1963ko filma)
The Haunting 1963ko Robert Wise estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Edward Burnett Tylor
Sir Edward Burnett Tylor (Camberwell, Londres, Ingalaterra, 1832ko urriaren 2a – Wellington, 1917ko urtarrilaren 2a) Antropologo britainiarra izan zen. Bizi eta bere ikerketak Viktoriar Ingalaterra ren urrezko aroan egin zituen. Sasoi horretan garapen militarrek, sozio-ekonomikoek eta kolonial handiek aurrerapenean konfiantza handia eragiten zuten.
Bere bizitza
1855 eta 1856 urteen artean AEBra bidaiatu zen. Azken urte horretan Kubara joan zen eta bertan Henry Christy etnologoa ezagutu zuen eta berarekin Mexikora joan.
Christyren laguntzak Tylorren antropologiarako sena biztu zuen eta Mexikon ikusitakoak ikerketa zientifiko sistematikoa. Zentzu bakarreko eboluzionismoan oinarritutako bere teoria asko gaur eguneko antropologiak baztertu egin ditu eta arrazistatzat jotzen dira. 1858an Anna Foxekin ezkondu zen.
1861ean Anahuac; or, Mexico and the Mexicans, Ancient and Modern argitaratu zuen, Mexikon egindako behaketen erregistroa. 1865ean agertu zen Researches into the Early History of Mankind, sasoi horretako etnologo handiaren ospearen oinarri. Hurrengoa Primitive Culture: Researches into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Language, Art and Custom, izan zen (1871) eta hamar urte beranduago Antropologiaren gaineko esku-liburu ezaguna.
1871an Britainia Handiko Royal Societyko Fellow aukeratu zuten eta 1875ean Oxfordeko Unibertsitateko zuzenbidezko ohorezko doktoretza hartu zuen. Bertako museoko zuzendari izendatu zuten 1883an eta antropologian katedradun 1884an. 1896an antropologia irakasle lanpostua bete zuen Oxforden
Kulturaren kontzeptua
Hurrengo liburua 1871an argitaratu zuen Primitive Culture: Researches into the Development of Mythology, Philosophy, Religion, Language, Art and Custom, izan zen eta bertan agertzen da kulturaren kontzeptuaren lehenengo definizio sistematikoa agertzen da: kultura edo zibilizazioa, zentzu etnografiko zabalean ulertuta, talde konplexua da zeinak ezagutzak, sinesmenak, artea, morala, zuzenbidea, ohiturak eta gizartekide legezko gizakiek eskuratutako beste edozein ahalmen bere barne hartzen baitu” Igarrian denez Tylorrek, definizio honetan, zibilizazio kontzeptuari eusten dio, sarri kulturaren sinonimotzat hartzen da eta beste askotan, berriz, kulturatik bereizten duen zentzu zehatzean. Tylorrek zehazten duen kulturak ikuspegi desberdin bi dauzka:
Tylorrek testuan gizateriaren garapen kulturala ulertzeko zibilizazio berba darabil, honek Herbert Spencerren ideietan du oinarri, bakuntasunetik konplexutasunerako garapen zentzu bakarrean dautza ideiok. Egoera mugatuaz, herri edo tribu baten gainean, ari denean hizketan Tylorrek kultura hitza darabil. Maila honetan Spencer baino Gustav Klemm da ideien sortzailea. Klemm izan zen, alemaniar erromantikoa, kultura berbari ohitura eta sineskera multzoa esanahia eman zion lehenengoa. Tylorrek kulturaz ematen duen definizioan, zibilizazio kontzeptuan aurki daitekeen jokaera zuzenaren ideiaz baino izaera kolektiboaz ari da. Kulturaren kontrakoa, Tylorren zentzuan, naturaren kontzeptua da. Natura unibertsala da gizaki guztien berdintasunaren oinarria delako, berdintasuna denon ondare genetikoa eta patu biologikoa delako. Natura unibertsala da eta kultura berezia. Tylorrek ohiturak azpimarratzen ditu bere definizioan. Tylorrek “eskuratu” kontzeptua azpimarratzen du, honekin kulturak eta naturak batak bestea baztertzen dute; kultura ez da igarotzen genetikoki, ez da hereditarioa, ikasia da, norbanakoek bizitzan zehar eskuratua da, batez ere hasieran. Eskurapen hau inkontzientea da eta gizarte hartu-emanetan oinarritua da, imitazioan eta ondorioztatzean: antropologian honi inkulturazioa deritzo Bere definizioan Tylorrek oso ideia garrantzitsua sartzen du, konplexutasuna. Tylorrek aipatutako osagai guztiak -ohiturak, artea, morala, zuzenbidea etab.- ez dira banaka ulertu behar, denak osotasun antolatua dira, osotasun hau osagaien gehikuntza baino gehiago dira, desberdina da, haratagokoa da. Antza, definizio honekin Tylorrek kultura substantibatu egiten du, errealitate enpirikodun eginaz, beranduago Emile Durkheimek teorizatuko duen gizarte gertakaria.
Moravia
Moravia (txekiera eta eslovakieraz Morava; alemanez: Mähren; polonieraz: Morawy; latinez: Moravia) Erdialdeko Europako eskualde historikoa da, Txekiako ekialdean dagoena. Bohemia eta Silesiarekin batera, Txekiako hiru eskualde historikoetako bat da. Mendebaldean Bohemiarekin du muga, hegoaldean Austriarekin, ekialdean Eslovakiarekin, ipar-ekialdean Txekiar Silesiarekin eta iparraldean Poloniarekin. 22.348 km²ko azalera du eta 3.000.000 biztanle inguru. Hiri nagusiak Brno eta Olomouc dira.
Edward Burnett Tylor
Metodologia
Tylorrek konparazio-metodoa erabili zuen. Herri eta kultura desberdinen behaketaz ezaugarri eta erakundeen antzerakotasunetan oinarritutako kultur-fenomenoen sailkapen unibertsala egiten ahalegindu zen. Konparaketa era honek uniformetasunaren alde egiten zuen, “balizko eboluzio hurrenkera” egin nahi izan zuen. Ezkontza eta ondorengotzaren legeetan (1899) hirurehun gizarte baino gehiagoko lagina erabili zuen bere ondorioetara heltzeko.
Moravia
Geografia
Iparraldean Sudete mendiak ditu, ekialdean Karpato Zuriak, mendebaldean Moraviako muinoak eta hegoaldean Danubioren ordokia. Morava ibaiak zeharkatzen du lurraldea iparraldetik hegoaldera.
Edward Burnett Tylor
Metodologia
Tylorrek ibilbide bikoitza erabili zuen: tokiko ikerketa enpirikoak egiteko indukzio-metodoa eta dedukzio-metodoa eboluzio kulturalaren eszenatokia eraikitzeko, ezin egin zezakeena osagai enpiriko hutsetan oinarrituz egin zuen.
Moravia
Ekonomia
Nekazaritza (mahastiak, laboreak), abere hazkuntza (betabereak eta zurdabereak) eta industria (ehungintza, larrugintza, oinetakoak, siderurgia) dira ekonomiaren oinarriak
Edward Burnett Tylor
Metodologia
Konparazio-metodoa derrigorrezkoa izan zen, bera ez baitzen landa ikertzailea, metodologia honen garrantziaz zeharo konbentziturik bazegoen ere, nahiz eta pare bat urtean AEBetan, Kuban, eta Mexikon ibilia izan.
Moravia
Historia
VI. mendean eslaviarrek menderatu zuten Moravia. XI. mendean erresuma handia bilakatu zen. Svatopluk I.ak zabaldu egin zuen erresuma, mendebaldeko Eslovakia eta Bohemia beretuz, baina hura hil ondoren haren semeek zatitu egin zuten. IX. mendearen bukaeran magyarrek hartu zuten. 1029an Bohemiaren barne geratu zen, eta 1490ean Austriak mendean hartu zuen. Lehen Mundu Gerra bukatu ondoren Txekoslovakiako eskualde izan zen. Hitlerek Txekoslovakia menderatu zuenean Bohemia eta Moraviako protektoratua sortu zuen, gerra amaitutakoan desagertu zena. 1992an, Txekoslovakia bitan banatu zenean, Moravia Txekiako Errepublikaren barne geratu zen.
Edward Burnett Tylor
Metodologia
Erreza da Tylor eboluzionisten artean kokatzea, izan ere, orduan gizakiaren historia ulertzeko era desberdin bi zeuden.
Tylorren ideian gizateria garapena egoera kultural hurrenkera batean oinarrituta dago, horrela sinpletik konplexura igaroko litzateke eten bako hobekuntzan. Prozesu hau zentzubakarrekoa da eta unibertsala gizateria osorako, beraz, kulturen arteko desberdintasunak ez lirateke besterik garapen une desberdinak baino.
Gizateria osoaren patua bide beretik igarotzea da eta tarte berberetatik pasatzea. Honen guztionen oinarrian Adolf Bastian antropologo eta bidaiariaren tesia dago: gizadiaren batasun psikikoa. Bastianek zioen bata bestearengandik urrunegi dauden herrien antzekotasun nabarmenak azaltzeko jaiotzezko ideiak daudela, baliagarriak, eta komunak gizadi osorako; ideiok oinarrizko pentsamendu egiturak sortuko lituzkete.
Tesi honetatik Tylorrek biziraupen nozioa eraiki zuen, aurretiko estadio bateko ohiturak, jokaerak eta sineskeren irautea izendatzeko. Biziraupenak antropologoari lagunduko lioke, beraz, zibilizazioak segitutako bidea ezagutzeko, honen bitartez jakintsuek gizateriaren eboluzio prozesua berreraiki ahalko lukete.
Ez da ahaztu behar Tylorren garapen eskema benetako errealitate historikoa baino eredu ideal txorta dela, Comtren gizartearen garapenaren hiru aldietan oinarrituta egin zuen, basatia, barbaroa eta zibilizatua. Aipagarria da eskema honetan “primitibo” eta “modernoei” duintasun bera ematen ziela Tylorrek, orduko eurozentrismo arrazistako “barbaro” eta “basati” ideiak aldenduz. Bere lanak eurozentrismo lorratz indartsua dauka garapena definitzerakoan; Mendebala erakusten du modernitate legez, beraz, garapen kulturalaren gailurra litzateke eta Europatik kanpoko herriak garapen maila baxuagoan leudeke. Etnozentrismo honetan bestetasunaren eta historiaren ukazio bikoitza agertzen da. Historia zentzubakarreko bezala ikusten da, amaiera edukiko luke. Europatik kanpoko herrien bestekotasuna ukatua da bere berezkotasunean, onartutako desberdintasun bakarrak garapenaren zutabe tentean ipintzen dira eta ez lirateke garapen kulturalaren pauso desberdinak baino. Holan antropologiak modernitatearen ideiaren eraikuntzan lehenengo planoko eginkizuna hartu zuen. Moderno kontzeptua berez ez da definitzen, ukazioz bere burua definitzen uzten dion “ez-modernoa” behar du. Antropologiak gizarte modernoari moderno izena hartzen uzten dio aurre-modernitatean bizi diren gizarteen aurrean. Tylorrek teorizatutakoa ez da besterik modernitatearen produktua baino.
Garapenaren estadioak
Bere ikerketa antropologikoetan garapenaren hiru estadio ezarri zituen, euren arteko segida ezagutzaren mailak erakusten zuen. Ikerketa hauen arabera edozein giza talde gero eta zibilago bilakatuko lukeen etengabeko prozesua egongo litzateke. Estadiook hauek dira:
Garapenaren estadio gorenetatik urrun dauden herririk antzinakoenak ikertuz posible litzateke gure asaben bizitzeko modua ezagutzea.
Pekka Lehto
Pekka Lehto (Valkeakoski, 1948ko martxoaren 14a) zinema zuzendari finlandiarra da.
Ibilbidea
Lhetok 15 filme zuzendu ditu 1976tik. Flame Top Pirjo Honkasalorekin batera egin zuen eta 1981eko Cannesko Zinemaldiaren Sail Ofizialean lehiatu zuen. Film berearekin Zuzendari Onenari Jussi Award saria irabazi zuen. 1992an Kaivo filma Veneziako Zinemaldian aurkeztu zen.
Opatów udalerria (Silesiako voivoderria)
Opatów Poloniako Silesiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kłobuck barrutian kokatuta. 73,48 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6820 biztanle zituen.
Ardèche
Ardèche (okzitanieraz Ardecha) Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdeko departamendua da (07).
Charles Baudelaire
Charles Pierre Baudelaire (Paris, 1821eko apirilaren 9a - Paris, 1867ko abuztuaren 31) frantziar poeta, kritikari eta itzultzailea izan zen. Poeta madarikatua (Le poète maudit) deitu zitzaion, bizitza bohemioa eta gehiegikeriaz beterikoa izan zuelako eta munduarekiko ikuspegi negatiboa izan zuelako. Barbey d'Aurevilly kazetari frantsesak erran zuenez, Baudelaire "garai dekadente bateko Dante" izan zen.
Ardèche
Prefektura Privas hirian dago.
Charles Baudelaire
Sinbolismo frantseseko poetarik nabariena izan zen eta jaso zituen eraginen artean, Théophile Gautier, Joseph de Maistre eta, batez ere, Edgar Allan Poe daude (azken horren lanak askotan itzuli zituen).
Ardèche
Mugakideak
Mugakide ditu Drôme, Vaucluse, Gard, Lozère, Loira Garaia, Loira eta Isère departamenduak.
Charles Baudelaire
Haurtzaroa
Parisen jaio zen 1821eko apirilaren 9an. Aita, Joseph François Baudelaire, apaizgai ohia, marrazketako irakaslea, margolaria eta funtzionarioa izan zen. Hark irakatsi zizkion lehen nozioak. Charles jaio zenean, aitak 60 urte zituen eta seme bat, Claude Alphonse, bere lehen ezkontzakoa. Ama Caroline Archimbaut-Dufays zen, semea jaio zenean 30 urte ere ez zuena. Londresera ihes egindako emigratzaile frantsesen alaba zen, eta semeari ingelesa irakatsi zion.
Ardèche
Inguru naturala
Izen bereko ibaitik datorkio bere izena, eta bestela Loira ibaia departamendu honetan sortzen da.
Charles Baudelaire
Haurtzaroa
1827an, sei urte zituela, aita hil zitzaion, ondare txikia utzirik. Ama etxez aldatu eta, ondoko urtean, Jacques Aupick teniente koronelarekin ezkondu zen. Ezkontza hura trauma handia izan zen Baudelairerentzat eta eragin handia izan zuen haren bizitzan, ez baitzuen aitaordea atsegin eta harekiko harremana oso txarra izan zen. 1832an Lyonera joan zen bizitzera familiarekin batera, baina aitaordeak hiriko errege barnetegian ikasle sartu zuen. Handik lau urtera, Aupick Parisa itzuli zen familiarekin, eta Baudelaire Louis-le-Grand eskolan sartu.
Gaztaroa eta bohemia
1840an, Zuzenbide Fakultatean matrikulatu zen, eta Parisko Latin auzoko gazteekin, Gustave Le Vavasseur eta Ernest Prarondekin, esaterako, harremanetan hasi zen. Jeune-France taldeko idazleekin (Gérard de Nerval, Pétrus Borel, Théophile Gautier...) ere harreman handia izan zuen.
Gerora, bizitza desorekatua izan zuen: familiarekiko arazoak handituz joan ziren, drogazaletasuna eta bizi zuen giro bohemioa zirela eta. Putetxeetan ohikoa zen, eta Auzo Latinoko Sarah prostituta rekin —La Louchette ("Begiokerra") deitzen zion— harremanak izan zituen.
Baudelairen jarrerak familia izutu zuen. Aupick kezkaturik zegoen semeordearen bizimoduaz, eta ahalegin guztiak egin zituen Indiara joan zedin hilabete batzuetarako. Beraz, 1841ean familiak Bordelera bidali zuen, eta han Hegoaldeko itsasoetara zihoan pakebote batean ontziratu zen. Bidaia 18 hilabetekoa izan behar zen, Kalkutaraino, baina Baudelaire Maurizio uhartera heldu eta handik Parisa itzuli zen. Bertan aurreko ohiturekin segitu zuen.
1842 an, adinez nagusi ordurako, aitaren oinordekotza jaso, eta bere kabuz bizitzera joan zen Saint-Louis uhartera. Garai horretan Jeanne Duval antzezlearekin harremanak izan zituen (horrek poesiarik handienetakoak inspiratu zizkion), haxix erretzaileen klub batera joaten zen, alkoholaren eta drogaren kontsumoari buruzko interes teorikoa eta praktikoa sortu zitzaion, eta diru arazoak izan zituen. Ama erabat kezkaturik zegoen haren harreman eta joan-etorriez, eta hainbat ahaleginen ondoren, Ancelle notarioa Baudelaireren tutore izendatzea lortu zuen.
Egoera berri horren ondorioz, bolada batez familiarekin adiskidetu zen, baina 1845ean berriz ere eten zituen harremanak. 1845ean arte-kritikako aurreneko lana, Salon de 1845, argitaratu zuen. Ondoko urteko Salon de 1846 lanean Eugène Delacroix margolariarekiko mirespena agertu zuen. 1848ko otsailean eta ekainean matxinatuekin bat egin zuen. 1847an Marie Daubrun antzezlearekin harremanak izan zituen, eta haren ondoren, Madame Sabatierekin.
1857an, Les fleurs du mal ("Gaitzaren loreak") poema bilduma aurkeztu zuen. Ehun poemaz osatutako bilduma zen, bost zatitan banatua (1861eko edizioan 35 poema erantsi zizkioten, eta zati bat gehitu zitzaion). Idazlan hura bahitu egin zuten argitaratu eta egun gutxira, eta egilea eta argitaldaria auzitara eraman zituzten, liburu lizuna argitaratu izanaren salaketapean.
Azkenengo urteak
1864an, Paris utzi eta Bruselara joatea erabaki zuen, erabat etsita baitzegoen: ez zuen Frantses Akademian sartzea lortu, haren argitaldariak erreka jo zuen, eta ez zuen herritarren onespenik lortu. Berehala konturatu zen, ordea, Belgika Frantzia burgesaren karikatura hutsa zela. Arteari buruzko hitzaldiak ematen ibili zen, baina porrota izan ziren. Zorte txar guztiagatik, Pauvre Belgique ("Belgika gaixoa") panfletoa idatzi zuen, herrialde horri kritika eginez.
Pairatzen zuen sifili gaixotasunak 1865ean paralisia sortu zion, eta 1866ko martxoan krisi gogorra izan zuen Saint-Loup de Namur elizan (Namur). Handik urtebetera, amaren besoetan hil zen. Montparnasseko hilerrian lurperatu zuten.
Baudelaireren lanak
1845. urtean argitaratu zen Baudelaireren izenpeko lehenengo lana, L'artiste aldizkarian: À une dame créole ("Dama kreole bati"). Ordurako, Gaitzaren loreak osatzen zuten poema gehienak idatzita omen zituen Baudelairek, hala diote behintzat kritikariek. 1845ean bertan Pintura Aretoari buruzko artikulu bat idatzi zuen; hura izan zen Baudelairek estetikaren kritikari buruz idatzi zuen lehenengo saiakera. 1846an gai berari buruzko beste artikulu batean, Horace Verneten pinturaren kontra eta Eugène Delacroixenaren alde egin zuen.
Hurrengo urtean, aldizkari batean La Fanfarlo prosa liriko-autobiografikoa argitaratu zen. 1851 n Du vin et du haschisch ("Ardoaz eta haxixaz": euskarazko itzulpenean, "Haxixaren poema") saiakera argitaratu zuen: lan hori Les paradis artificiels ("Paradisu artifizialak") liburukiaren barruan sartu zen. 1852an Revue de Paris aldizkarian E. A. Poeren bizitzari eta obrari buruzko ikerketa luze bat argitaratu zuen.
1855 ean, berriz, Revue de deux mondes aldizkarian 18 poema argitaratu ziren, Gaitzaren loreak izenburupean. Hura izan zen izenburua entzuten zen lehen aldia. 1856an Poeren Ipuin harrigarriak itzuli zituen, eta 1858an Genèse d'un poème ("Poema baten sorrera") izenburuarekin Poeren The Philosophy of Composition lanaren itzulpena argitaratu zuen Revue française aldizkarian. Itzulpen hori izan zen, hain zuzen, poesia hutsaren lehen adierazpen teorikoa. Adierazpen horri atxiki zitzaizkion, ondoren, Stéphane Mallarmé eta haren eskolakoak.
1861ean argitaratu zen Gaitzaren loreak lanaren bigarren argitalpena. Garai hartakoak dira, bestalde, Baudelairek amari idatzi zizkion eskutitz samur eta etsipenez beteak. Baudelaire Bruselan izan zen bitartean argitaratu ziren, aleka, Le spleen de Paris ("Parisko spleena") prosazko poemak eta Les épaves ("Babesgabeak") poemak.
Baudelaire hil zenean, haren lan asko argitaratu gabe zeuden, eta beste asko aldizkarietan atalka argitaratu ziren. Lanen argitalpen osoa 1868-1869 urteetan agertu zen, lau liburukitan. Garai hartan argitaratu ziren, bestalde, Curiosités esthétiques ("Bitxikeria estetikoak"). Journaux intimes ("Eguneroko intimoak"), aldiz, ez zen 1909 arte ezagutu.
Schistura orthocauda
Schistura orthocauda Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Litargirio
Litargirio oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Litargirio oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Jan Hendrik Oort
Jan Hendrik Oort (Franeker, Frisia, 1900eko apirilaren 28a - Leiden, Herbehereak, 1992ko azaroaren 5a) Frisiako astronomoa izan zen.
Biografia
Leidengo unibertsitateko irakasle izendatu zuten 1935ean, eta hiri hartako behatokiko zuzendari 1945ean. Galaxiei buruzko lanak egin zituen batik bat. Galaxiaren biratze-mugimendu nagusia finkatu ondoren (1927), haren potentziala eta masa mugatu zituen (1932), izarren mugimenduak eta espazioan zuten banaketa aztertuz.
1952an, gure galaxiaren espiral antzeko egitura itxuratu zuen. 1935-1948 urteetan Nazioarteko Astronomia Erakundearen idazkaria izan zen, eta 1958-1961 urteetan, erakunde horretako lehendakaria.
Rockland (Massachusetts)
Rockland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Plymouth konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 4076
NGC 4076 galaxia bat da, Coma Berenices konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Jóc
Jóc (katalanez; ) Katalan Herrietako udalerri bat da, Conflent eskualdean kokatua. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Historia
Conflenteko Bizkonderria herri honetan izan zuen hiriburua.
Biztanleria
2007an Jóc udalerrian erroldatutako biztanleak 222 ziren. Familiak 94 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 30 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 34 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 145 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 131 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 95 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 95 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (48 gizon eta 32 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Jóc udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 221,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.773 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Jóc udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 270 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zuglio
Zuglio Italiako udalerri bat da. Udineko probintzian kokatuta dago, Friuli-Venezia-Julia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Moenkhausia cotinho
Moenkhausia cotinho Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Rockland (New York)
Rockland Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Sullivan konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Star!
Star! 1968ko Robert Wise estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Argumentua
Gertrude Lawrencek etxetik alde egin du antzerkian jarduteko eta lana lortzen du "Charlot errebista” ospetsuetako batean. Hura lanetik botatzeko zorian daudela, baina Jack Roper gerentea bere alde aterako da.
Pseuderemias mucronata
Pseuderemias mucronata Pseuderemias generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Ballintubber
(irlanderaz Baile an Tobair) Irlandako udalerri bat da, Mayo konderrian dagoena. 2002ko erroldaren arabera 345 biztanle zituen.
Opatów udalerria (Gurutze Santuko voivoderria)
Opatów Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Opatów barrutian kokatuta. 113,52 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 11930 biztanle zituen.
Alderantzizko barra
1960an Bob Bemmerrek sortua, batez ere informatikan erabiltzen den ikurra da alderantzizko barra (ingelesez, backslash). Puntuazio zeinu bezala erabiltzen den barra arruntaren ispiluko irudia da ( \ ).