cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Molière
Ikasketak
Etorkizuneko Molièreren ikasketei buruz, ez dago dokumentu fidagarririk. Testigantzak berantiarrak eta kontraesankorrak dira. Œuvres de Monsieur de Molière (1682). obraren hitzaurrearen egileen arabera, Poquelin gazteak Clermonteko jesuiten kolegio ospetsuan (egungo Lycée Louis-le-Grand) Gizarte-zientziak eta Filosofia ikasi zituen, non de Conti printzearen klase guztiak jarraitzeko abantaila izango zuen. 1705ean Grimarest-ek argitaratutako M. de Molièren bizitza liburuan, haren ikaskide gisa ematen ditu gero bere lagun frogatuak izango diren bi pertsonaia: François Bernier filosofo, mediku eta bidaiaria eta Chapelle poeta libertinoa. Azken horrek Pierre Gassendi izan zuen tarteka tutore, Epikuroren eta antzinako materialismoaren berraurkitzailea, zeinak, idazten du Grimarestek, «Molièrerengan filosofiaren ezagutza eskuratzeko beharrezkoa den otzantasun guztia eta sartze guztia nabaritu zuelarik» Chapelle, Bernier eta Cyrano de Bergeracen ikasgaietan onartuko zuen. Hala ere, zalantzazkoa da Jean-Baptiste Poquelinen presentzia bera Clermonteko kolegioan. Hala, François Reyk adierazi duenez: «hil ostean, Molièreren laudorioa egin zuten bi jesuitetako batek, René Rapinek eta Dominique Bouhoursek, ez zuen iradoki berek zuten prestakuntza bera izango zuenik. Lehenak, bereziki, bere garaikide zehatza zena eta bere laguna zela zioena, hainbat urtez Clermont-eko kolegioan irakasle izan zen». «Bere antzerkia heldutasun geldo baten fruitua eta ez eredu klasikoen azterketaren bidez unibertsitatean ikasitako arauen errespetuzko aplikazioaren fruitua» dela esanez, batzuek zalantzan jartzen dute Molièrek heziketa erregularra izan zuenik, hala ere, 1641 eta 1643 bitartean Gassendiren ikasle izan zenik baztertzen dute.
Unibertsitatea uztean, gaztea abokatu bihurtuko zen. Puntu horri buruzko iritziak banatuta daude, baina, nolanahi ere, Molièrek ez zuen inoiz bere burua abokatu tituluarekin apaindu, eta bere izena ez da Orleanseko Unibertsitateko erregistroetan agertzen, non ikasketak egin zitekeen, baina baita zuzenbideko lizentziatura erosi ere, ez eta Parisko erregistroetan ere. Hala ere, bere komediaren pasarte askotan justiziaren araudi eta prozeduren ezagutza zehatza antzeman daiteke bere aldetik.
Hasiera zaila
1643. urtearen inguruan, Jean-Baptiste Poquelinek, 16 urterekin jada emantzipatua, aitaren kargu bizitzeari uko egin zion, eta amaren herentziaren aurrerapen handi bat jaso zuen harengandik. Orduan, Saint-Honoré kaleko etxea utzi, eta de Thorigny kalera joan zen bizitzera, Marais auzoan, béjartarrengandik ez oso urrun.
Ekainaren 30ean eta notario baten aurrean, bederatzi adiskiderekin bat egin zuen, tartean Béjart anai-arrebetako hiru zaharrenak (Joseph, Madeleine eta Geneviève), L' Illustre Théâtre izenpean aktore talde bat osatzeko. Parisko hirugarren talde iraunkorra izango da, Bourgogne-ko komediante handiekin eta Maraiseko komediante txikiekin. Ondoren, Marais aldean ekin zioten lanari, non zorrak pilatzen joan ziren. Bertan, antzezle, egile eta zuzendari gisa jardun zuen Molièrek, baina antzeztutako tragediek ez zuten nahikoa arrakasta lortu, eta finantziazio arazoek goia jo zuten. Zorpetua, preso ere izan zen, eta gainontzeko konpainien lehia bortitza jasan zuen.
Guztiak iradokitzen du, elkarte-kontratuaren baldintzetatik bertatik hasita, Poquelin gaztea (Madeleine Béjartekin batera, bere baino lau urte zaharragoa), antzerkira sartu zela heroi tragikoen paperak interpretatzeko.
Irailaren erdialdean, Sena ibaiaren ezkerraldean, Saint-Germain Faubourg-en, Les Métayers izenez ezagutzen zen Jeu de paume pista alokatu zuten komediante berriek. Aretoa atontzeko lanen amaieraren zain zeuden bitartean, Rouenera joan ziren urriaren 23tik azaroaren 12ra ospatu zen Saint-Romain azokan antzeztera. Rouen zen garai hartan Pierre Corneille bizi zen hiria, baina Molièrek egonaldi hori aprobetxatu zuela Le Cid eta Le Menteurren egilearekin harremanak ezartzeko baieztatzen duen dokumenturik ez dago, Pierre Louÿs-en epigonoek dioten moduan.
Métayers Aretoak 1644ko urtarrilaren 1ean ireki zituen ateak. Emanaldien lehen zortzi hilabeteetan, talde berriaren arrakasta are handiagoa izan zen Maraiseko tenis aretoa, urtarrilaren 15ean, erre zenetik eta bertako maizterrek, berreraikitzen zen bitartean, probintzietara joan behar izan zutenetik jolastera.
1644ko urrian, Théâtre du Marais-ek, dagoeneko aretoa berritua eta makinaz hornitua, berriro ere harrera egin zion publikoari, eta bazirudien Partzuerren gela husten hasi zela. Horrek azal lezake abenduan hartutako erabakia, hau da, Croix-Noire 23ko tenis aretora (gaur egun 32, quai des Célestins), eskuineko ertzera joateko erabakia, beste antzokietatik hurbilago. Molière izan zen errentamenduaren erretiratzea sinatu zuen bakarra, eta horrek tropelaren buruzagi bihurtu zela adieraz dezake. Dena den, aldaketa horrek taldearen zorrak areagotu zituen —lokala alokatu eta atontzeko hasierako inbertsioak eta gero lokal berriak atontzeko, garestiak izan ziren, eta finantza-konpromisoek pisu handia izan zuten sarrerekin alderatuta—, eta, 1645eko apirilaren 1etik aurrera, hartzekodunek prozedurak hasi zituzten.
Abuztuaren hasieran, Molière hateleten espetxeratu zuten zorrengatik, baina arazoetatik atera ahal izan zuen aitaren laguntzarekin. Udazkenean, Paris uzten du.
Moliere izen artistikoa
1644ko lehen seihilekoan, Jean-Baptiste Poquelinek bere izen artistikoa eta gero bere egilearen izena izango zena hartu zuen lehen aldiz. Ekainaren 28an, De Moliere (azenturik gabe) notario-agiri bat sinatu zuen, non Jean-Baptiste Pocquelin «Molliere» deitzen zitzaion. Grimaresten ustez, «orduan hartu zuen harrezkero beti izan duen izena. Baina, beste baten ordez, izen hori hartzera zerk eraman zuen galdetuta, ez zuen inoiz arrazoia esan nahi izan, ez eta bere lagun hoberenei ere.
Autore batzuek, aukera horretan, Louis de Mollier (1615-1688 inguru) musikari eta dantzariari egindako omenaldia ikusten dute, 1640an Dantzarako Kantuak bilduma baten egilea. Paul Lacroix-en iritziz, balizko ziurtasun batez aurrera daiteke, «Poquelinek Sieur de Molère-ren seme adoptibotzat hartzen zuela bere burua» ; Elizabeth Maxfield-Miller-ek, bere aldetik, «oso sinesgarritzat» jotzen du Poquelin gazteak Louis de Mollier ezagutuko zuela, zeinak bere izenaren aldaera bat izen artistiko gisa erabiltzeko aukera emango zion hipotesia.
Beste batzuek, berriz, azpimarratzen dute Molière izenordea, mendearen hasieran, François de Molière d'Essertines idazleak, zirkulu libertinoetatik hurbil eta La Polyxene de Moliere izeneko L'Astrée estiloko eleberri-ibai baten egilearen eskutik eta 1644. urtean laugarren berrargitalpena argitaratu berria zen Jean-Baptiste Poquelinek bere izen artistikoa hartu zuenean.
Hala ere, hipotesirik balizkoena Georges Forestier historialariaren ustez, aktore profesionalen praktiketan dago. Gogoratzen du XVII. mendeko aktoreen gehiengo zabalak irudimenezko lekuei erreferentzia egiten zieten izen eszenikoak aukeratu zituztela, guztiak landakoak: Pierre le Messier Sieur de Bellerose; Guillaume Desgilberts Sieur de Montdory; Josias de Soulas Sieur de Floridor; Zacharie Jacob Sieur de Montfleury. B hizkiarekin bakarrik geratzeko, ez genuke kontatu ahal izango zenbat Beaubourgs, Beauchamps, Beauchâteau, Beauchesne, Beaufort, Beaulieu, Beaumont, Beaupré, Beauval, Bellefleur, Bellefond, Belleroche, Bellerose, Bellonde, Boisvert izan ziren, Edme Villequin Sieur de Brie ahaztu gabe, zeinaren emaztea, Mlle de Brie izenez ezaguna, Molièreren taldeko izarretako bat izan zen. Hala ere, gaineratzen du Forestierrek, L'Illustre Théâtre sortu ondorengo hilabeteetan, mutil guztiek landa-antzerkiaren izenak hartu zituzten. Joseph Béjart Sieur de La Borderie bihurtu zen; Germain Clérin Sieur de Villabé; Georges Pinel Sieur de La Couture; Nicolas Bonenfant Sieur de Croisac, eta Nicolas Mary aspalditik ezaguna zen Sieur Des Fontaines izenarekin. Eta Molièrek De Molière sinatu zuen. Hala ere, dozenaka toki edo herri frantsesei Meulière edo Molière deitzen zaie, eta errota-harrobiak zeuden guneak izendatzen dituzte; Pikardian, mollières lur paduratsuak eta landu gabekoak dira. Beraz, oso litekeena da Molièrek, bere aldetik, irudimenezko herrialdeko leku bat aukeratzea, eta horrek azalduko luke zergatik hasi zen De Molière sinatzen, eta noizean behin, Sieur de Molière izendatzen zuten.
Antzerki ibiltaria
Horrela, 1646 eta 1658 urteen artean, Paris utzi, eta konpainiarekin Frantziako mendebaldean eta hegoaldean ibili zen ikuskizunak ematen. Tokira iritsi eta bertako autoritateen baimena eskatu behar zuen ikuskizuna eman ahal izateko. Molière eta béjartarrek aterpe izango dute Dufresne konpainian, zeinean Molière komendiante hutsa izango den. Hasieran, Epernoneko Dukea izango da haien babeslea; horrek Bordelen lan egitea ahalbidetuko die. Ondoren, Aubijoux Kondearen laguntzak Languedocen jarduteko sarrera emango die, eta horrela, hainbat hiritan antzeztuko dute: Pézenas, Béziers, Montpellier..., beti ere, handien babesari esker. Baina egoera politikoa eta erlijiosoa ez ziren egonkorrak: Frondaren bukaera, Espainiaren aurkako gerrateak eta antzerkiarekiko elizaren jarrerak arriskutsua bihurtzen zuten ikuskizunak antolatzea. 1653 eta 1656 urteen artean, Conti Printzeak babesa eman zien. Haren aurrean, Le Ballet des Incompatibles ikuskizuna abiatuko dute, non idazten, dantzatzen eta antzezten aritzeko aukera izango duen. Horrekin, errege-gorteko jaien aurrekaria izango diren ikuskizunak egiten hasi ziren, eta, antzerkiaz gain, musika eta ballet ere barruan hartzen dira. Garai horretan, egilea baino, aktore eta antzerki-zuzendari gisa ikusten du bere burua, nahiz eta, orduan, antzeztuko zituzten komedia laburrak idatzi, baina asko, zoritxarrez, ez dira gorde (besteak beste, ordukoak diraLe Docteur amoureux, Le Médecin volant, L'Étourdi, Le Dépit amoureux)...
Garai hartan, talde ibiltariak —hamabost inguru ziren— zebiltzan Frantziako errepideetan zehar, gehienetan bizitza prekarioa eramanez, eta Scarronek koadro koloretsu bat margotu zuen 165i. urtean bere Roman comique lanean. Richelieu-ren ekimenez, 1641ean Luis XIII.ak apirilaren 16an egindako adierazpen famatua gorabehera, zeinak aktoreen gaineko doilorkeria altxatu zuen, Elizak, hiri askotan, txiki zein handietan, antzerki-emanaldien aurka egiten jarraitu zuen. Talde gutxi batzuek, ordea, estatus pribilegiatua zuten, festak eta ikuskizunak maite zituen jaun handi baten babesari zor ziotena. Horixe izan zen garaian Charles Dufresne aktoreak zuzendutako eta hogei urtez Guienako gobernadoreek, Épernongo duke boteretsuek, mantendu zutenaren kasua.
Bide batez, aipagarria da frantziarrek 1638. urtean Hondarribiko setioan izandako porrotaren ondorioz, Henri de Sourdis artzapezpiku eta Frantziako Armadako zuzendariak Bernard de La Valette Épernongo dukeari bota ziola porrotaren errua, harresietako pitzadurak txikiegiak zirelako ez erasotzea aholkatu baitzuen.
Eragina
Hiru elementu nahasten zituen antzerkian: Erdi Arotik zetorren frantziar fartsaren herri komediaren tradizioa (non mugimendu baldar eta desegokiak, astintzeak, erorketak, jipoiak etab ohikoak diren), Italiatik zetorren Commedia dell'arte bere gag eta pertsonai bereziekin, non akrobaziek, mimikak eta bat-batekotasunak bere tokia zuten, non haren Lazzi baliabideak, aktoreen marka bilakatuak diren eta, azkenik, gorteko modu eta ballet sofistikatuenak. Aipagarria da ere giza karakteren inguruann egiten zuen azterketa sakona; ondorioz, komikotasunez gain, dimensio tragikoa ematen asmatzen zuen, bere pertsonaiak arketipoak bilakatu arte. 1680 urtean sortuko zen Comédie-Française delakoa, Molièrerekin zorretan zegoen, baita nola XVII mendeko frantziar antzerkia eta antzerkigileak, hala nola, Pierre de Marivaux edo Pierre Beaumarchais besteak beste. XX. mendeko antzerkigileak ere bai, bereziki absurdua-antzerkiaren egile 50. garren hamarkadan eta antzerki esperimental asko.
Euskal Batzorde Ornitologikoa
Euskal Batzorde Ornitologikoa (EBO) ornitologia lantzeko helburua duen erakundea da. 2019an sortu zen Gasteizen egindako II. Euskal Kongresu Ornitologikoan, non bere funtzionamendu araudia eta lehenengo zuzendaritza aukeratu ziren. Lehenengo zuzendaritza hori osatu zuten ondorengo zortzi lagunek, guztiak ere ornitologia munduan esperientzia eta ezagutza zabalekoak: Juan Arizaga, Gorka Belamendia, Jose Maria Fernandez, Aitor Galarza, Gorka Gorospe, Maite Laso, Asier Sarasua eta Azaitz Unanue.
Larrazabal
Larrazabal Arteagako (Bizkaia) auzoa da.
Euskal Batzorde Ornitologikoa
Euskal Batzorde Ornitologikoak ez dauka izaera juridikorik eta koordinazio batzorde gisa funtzionatzen du, batez ere. Batzorde honen asmo nagusia da hegaztien munduarekin harremana daukaten elkarte, erakunde eta administrazioen arteko zubi-lana eta koordinazioa egitea. Bere izaera erabat independientea da eta ez dauka loturarik beste inolako elkarte, erakunde edo administraziorekin. Zuzendaritzako kideek ere ez dute ordezkatzen ezelango elkarterik, bere izenean hartzen dute parte Batzordean.
Larrazabal
Inguru naturala
Ezparta auzotik hurbil dago, bertara iristeko eskumarantza doan errepidea hartu behar da. Larrazabalgo auzotik hurbil Zeanuriko Urreskoatxa mendia ikus daiteke.
Euskal Batzorde Ornitologikoa
Batzordeak, gainera, ez du burutuko dagoeneko beste erakunde edo elkarte batek egiten duen lanik. Bere araudian onartutzat dituen lan nagusiak 3 dira, orain arte Euskal Autonomia Erkidegoan egiten ez zirenak: Euskal Herriko Hegaztien Zerrenda ofiziala osatzea, Euskal Kongresu Ornitologikoak antolatzea eta Ezohiko behaketen homologazioak bideratzea, urteroko txostenak argitaratuz.
1889-1890eko Errusiako gripea
Errusiako gripea, 1889ko urria eta 1890eko abenduaren artean nagusiki jazotako gripe pandemia bat izan zen. Gainera, 1891ko ekainean, 1891ko azarotik 1892ko ekainera, 1893ko udaberrian eta 1893-1894ko neguan ere berragertu zen. Mundu osoan milioi bat inguru heriotz eragin zituen.
Pandemiak Asiako edo Errusiako gripea izendapena jaso zuen, baina ez da Influenza A/USSR/90/77 H1N1 birusak eragin eta izendapen berdina daukan 1969ko Asiako gripearekin nahastu behar.
Ustez, 1889ko Errusiako gripea Influenzavirus A subtipo H2N2 birusak eragin omen zuen, nahiz eta erabateko segurtasunik ez izan, garaiko birologia ikerketen mugak direla eta, gaur egun Influenzavirus A subtipo H3N8 birusa ere eragiletzat jotzen da. 1889ko abenduaren 1ean San Petersburgo hirian hasi zen, Europan barna hedatu, eta 4 hilabeteren epean munduari bira emanez. AEBetara hasi eta 70 egunera iritsi zen. Hilkortasun erlatiboki baxua eragin zuen, %1ekoa, baina eragindako gaixo kopurua zela eta, mundu osoan milioi bat heriotz eragin zituela uste da.
NGC 1657
NGC 1657 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Alicia Silverstone
Alicia Silverstone (1976ko urriaren 4a, San Frantzisko, Kalifornia) estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktore bat da.
Europako Ezkerraren Alderdia
Europako Ezkerraren Alderdia, maiz Europako Ezkerra deitua, Europako alderdi politiko bat da, Europako ezker antikapitalisten alderdiak biltzen dituena. Alderdi antikapitalista horiek gehienbat komunistak, sozialista demokratikoak edo beste ezker korronteetakoak dira.
EEB-IEB Europako Parlamentuko taldea du aurrekari hurbilena. 2014ko Europako Parlamenturako hauteskundeetara aurkezteko asmotan, alderdi honetako zenbait kidek 2004ko urrian ezkerreko alderdiei dei egin zieten, Europako alderdi batean elkartzearren. Azkenean, Europako Ezkerraren Alderdia 2004ko maiatzaren 8an eta 9an sortu zen Erroman.
Joanen Bigarren Gutuna
Joanen Bigarren Gutuna edo, labur, 2 Joan (2 J) Bibliako Itun Berriko gutun katolikoetako bat da, Joanen hiru gutunetako bigarrena. Gutunak ez dauka igorlerik, baina, bere estilo eta edukia dela-eta, Joan Apostoluak idatzi zuela uste ohi da. Gutuna koinez idatzia dago.
Bigarren gutun honek hamahiru txataleko kapitulu bat dauka. Joanen Hirugarren Gutunaren atzetik Bibliako libururik laburrena da.
Egilea
Gutunean ez da ez egilearen, ez igorlearen izenik aipatzen. Bere eduki eta estiloa Ebanjelioa Joanen araberaren eta Joanen beste gutun bien oso antzekoak direnez gero, Joanen Bigarren Gutuna Joan Apostoluak idatzi zuela uste da. Joanek gutunak idatzi ez balitu ere, seguru asko, gutunok Ebanjelioa Joanen araberaren talde edo eskola teologiko berean jatorria leukakete behintzat.
Gutunean egileak "ikasle zahar" izena ematen dio bere buruari, seguru asko, gutunaren igorleek idazlea ohorez hala ezagutuko zuten. Agintea eta duintasuna adierazten dituen titulua da, eta elkarte-buruei ematen zitzaien. Asiako elizetan bereziki, apostolu-tradizioaren lehen lekukoei ematen zitzaien izen hori: Jaunaren ikasle izandakoei edota haieezagutu zituztenei. Joan Presbiteroa gutun honen eta 3 Joanen egilea dela uste da.
Joan Apostolua ustezko egilea den idazlanen egiazko egilea ote den auziari joandar auzi deritzo.
Hartzaileak
Joanen Bigarren Gutuna "andere hautatuari eta haren seme-alabei" zuzenduta dago, eliza-elkarte jakin bat eta bertako kideak deitzeko era poetikoa. Andere hitza (κυρία) testuinguru profanoan elkarte esateko erabili zen, eta Itun Berriko zenbait testutan sinesleen elkarteari Kristoren neska-lagun izena ematen zitzaion.
Edukia
Joanen Lehen Gutuna ez lez, Joanen Bigarren Gutuna benetako gutuna da. Testu laburra da, eta papiro-orri batean sartzen da (Joanen Hirugarren Gutunaz gauza bera esan daiteke), sasoiko gutunek edukitzen zuten ohiko luzera. Horretaz gain, elkartasuna eskatzen du, eta aginduak betetzea.
Rhode Islandeko bandera
Rhode Islandeko bandera 1897ko azaroaren 1ean ezarri zena da.
Giacomo Manzù
Giacomo Manzù, jaiotzez Giacomo Manzoni (Bergamo, Italia, 1908ko abenduaren 22a - Erroma, Italia, 1991ko urtarrilaren 17a) italiar eskultorea izan zen.
Biografia
Obra figuratiboen egile gisa nabarmendu zen, eta azpimarratzekoa da gainaldeei jartzen zien arreta. Bere obren artean batzuk oso gainalde zimur lakarrekoak dira, adierazgarritasun handikoak, eta beste batzuk leunak eta soilak. Oro har printzipio klasizisten eragina sumatzen zaio, fintasunean eta proportzioetan bereziki, bere eskultura gehienetan. Lan aipagarriak dira emakumezkoen irudiak eta elizetarako egindako zenbait lan, eta batez ere, Erromako San Pedro basilikan egindako brontzezko bosgarren ateko erliebeak (1962an amaitua) eta New Yorkeko Rockefellerko Italiako gobernuaren bidaia-bulegoko eskulturak.
Lugea 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Bikoteka
2018ko zilarrezko dominak, Peter Penz eta Georg Fischler, lehiaketetatik erretiratu ziren. Eggert eta Benneken 2021-22ko Munduko Kopako liderrak ziren Olinpiar Jokoen aurretik, Wendl eta Arlt bigarren zirela. Bi bikoteak ziren urrea irabazteko hautagai nagusiak. Andris Šics eta Juris Šics, 2014ko Olinpiadetan brontzezko domina lortu zutenak, konstante mantendu ziren 2021/2022 denboraldian eta hirugarren izan ziren Munduko Kopan Olinpiaden aurretik. Lasterketan, bosgarren amaitu zuten.
NGC 1658
NGC 1658 galaxia espiral bat da, Caelum konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Bhimbetkako harkaitz aterpeak
Bhimbetkako harkaitz aterpeak Indian ezagutzen diren lehenengo giza aztarnak dira. Harri Aroko margolanak dira eta 9.000 urte inguru dituzte, munduko zaharrenetarikoak izanik. Madhya Pradesh estatuan daude; aztarnategiak 1.893 hektarea ditu, 10.280 ha-ko babestutako lurraldean. Unescok Gizateriaren Ondarea gisa sailkatuta dauzka. Leizeak Bhopaletik 45 km.tara daude,eta ekologiaren ikuspuntutik oso inguru aberats batean daude.
Kronologia
Bhimbetkaren labar-pinturek Indiako giza bizitzaren aztarnarik zaharrenak erakusten dituzte, Harri Aroko harkaitzeko pinturok 9000 urte dituzte gutxi gorabehera, eta munduko zaharrenetakoak dira. Margo hauek, estilo aldetik, munduko beste batzuekin lotuak izan dira: Australiako Kakadu Parke Nazionalekoekin, Frantziako Lascaux leizekoekin, Kalahari basamortuan aurkitutakoekin...
Izena
Aurkitzailearen beraren arabera, Vishnu Shridhar Wakankar, Bhimbetka izena bhīm bait ka (‘Bhima harkaitz hauetan eseri zena’) dialekto-esalditik etorriko litzateke. Bhima sanskritozko Mahābhārata testu epikon agertzen den pertsonaia da.
Aurkikuntza
Bhimbetka 1888an aipatu zen lehen aldiz, leku budista gisa. Pinturak 1957an aurkitu zituen Vishnu Shridhar Wakankar (1919-88) arkeologo indiarrak. Azterketa arkeologikoek Harri Aroko kulturen sekuentzia jarraitua erakusten dute, Acheul alditik Mesolitoraino. Harpeek haitzuloetan bizi ziren pertsonen bizitza erakusten duten hainbat pintura interesgarri dituzte, jaiotza, dantza eta edarien eszenak, erritu erlijiosoak eta lurperatzeak barne. Margolanek bisonteak, elefanteak, indioilarrak, errinozeroak. basurdeak eta tigreak bezalako animaliak ere erakusten dituzte. Yiotsna Kamat arkeologoaren ustez, leizeen biztanleek batez ere frutak, tipulak animalia txikiak (hegaztiak, arrainak), basurdea eta eztia jaten zuten; ardoaren edo alkoolaren aztarnarik ez da aurkitu.
Calaisko burgesak
Calaisko burgesak (Les Bourgeois de Calais) 1347an, eta Ehun Urteetako Gerraren (1337-1453) harira, Ingalaterrak setiatutako Frantziako Calais hiriko biztanleen biziak salbatzeko eurena Eduardo III.a Ingalaterrakoari eskeini zioten sei burgesen omenezko eskultura da.
1885ean Auguste Rodin eskultoreak Calais hirian ipiniko zen gizon horien omenezko eskultura bat egiteko ardura eman zitzaion. Lau urtez bozetoak lantzen egon ondoren, 1888rako jada eskultura prest zegoen eta 1895ean inauguratu zen.
Gaur egun munduko hainbat lekutan eskultura honen kopiak ere badaude, tartean Londres hiriko Whitechapel auzoan.
Oreochromis korogwe
Oreochromis korogwe Oreochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Enhydris innominata
Enhydris innominata Enhydris generoko animalia da. Narrastien barruko Homalopsidae familian sailkatuta dago.
Ellen Gleditsch
Ellen Gleditsch (Mandal, Norvegia, 1879ko abenduaren 29a – Oslo, Norvegia, 1968ko ekainaren 5a) erradiokimikaria eta Norvegiako bigarren emakume irakaslea izan zen. Marie Curieren laguntzaile gisa hasi zuen bere karrera. Aitzindaria izan zen erradiokimikan: radioaren (Ra) semidesintegrazio periodoa (erdibizitza) zehaztu zuen, eta isotopoen existentzia frogatzen lagundu.
Bizitza
1879an jaio zen Mandal hirian, Norvegian. Bere ikastaldeko notarik hoberenetakoak lortuta graduatu zen arren, unibertsitateko sarrerako azterketak debekatuta zeuden emakumeentzat bere garaian. Beraz, farmaziako laguntzaile gisa lan egin zuen; horrela trebatuta, kimika eta farmakologiako gradu ez-akademiko bat lortu zuen 1902an. 1905ean, Eyvind Bødtker bere mentorearen laguntzarekin, unibertsitateko sarrera azterketa egin zuen, baina Parisen ikastea aukeratu zuen.
Bere karrera farmazian hasi ondoren, erradioaktibitatea ikasten hasi zen Sorbonan, eta Marie Curieren laborategian lan egin zuen 1907tik 1912ra bitartean. Lana oso espezializatua zen, eta inor gutxik osatu zezakeen. Bost urteko analisia egin zuen Curierekin, eta laborategia utzi ondoren ere itzuli zen, esperimentuak gainbegiratzeko. 1911n, zientziako lizentziadunaren gradua (frantsesez: licenciée en sciences) jaso zuen Sorbonatik, eta unibertsitateko irakaskuntzako postu bat eman zioten Oslon. Urtebete lan egin ondoren, Eskandinavo-estatubatuar Elkarteko emakume bati inoiz eman ez zaion lehen beka irabazi zuen, AEBn ikasteko. Hala ere, eskaera aurkeztu zuen bi ikastetxeetan atzera bota zuten eskaera hori.
Nolanahi ere, Estatu Batuetara joan zen, eta Bertram Boltwooden laborategian lan egiteko gai izan zen Yale Unibertsitatean. Hor, radioaren (Ra) semidesintegrazio periodoa neurtu zuen, eta urte askoan erabili izan den neurri estandar bat sortu. Hasiera batean Yaleko Unibertsitatera sartzea eragotzi zioten zientzialarietako batek, Gleditschekin batera bi artikuluren egilekide izan zen, eta 1914ko ekainean Smith Collegek ohorezko doktoretza eman zion Gleditschi bere lanagatik. 1913-1914an Osloko Unibertsitatera itzuli zen, eta Osloko Zientzia Akademiarako hautatua izan zen bigarren emakumea bihurtu zen 1917an. 1920ko hamarkadan, Ellenek zenbait bidaia egin zituen Frantziara, Curieri laguntzeko; eta Kornuallesa ere egin zuen bidaia bat, hango meategi bat ikertzeko.
1919an, Norvegiako Emakumeen Elkarte Akademikoaren sortzaileetako bat izan zen, zientzia garatzearren eta emakume zientzialariek lan egiteko zituzten baldintzetan arreta jartzearren. Era berean, Gleditschek uste zuen zientzialarien arteko lankidetzak bakea bultzatuko zuela. Erakunde horretako lehendakari izan zen 1924tik 1928ra. 1920an, Emakume Unibertsalen Nazioarteko Federazioari batu zitzaion, eta haren lehendakari izan zen 1926tik 1929ra, emakumeei atzerritarrean ikasteko aukera emango zieten bekak emateko lan eginez. 1929an, Ameriketako Estatu Batuetan zehar bidaiatu zuen, New Yorketik Kaliforniara, emakumeentzako bekak sustatzeko asmoarekin.
1929an Oslon irakasle izendatu zutenean, eztabaidak piztu ziren; hala ere, 1930ean erradioaktibitatea aztertzeko talde bat sortzea lortu zuen. 1930eko hamarkadan, ingelesez, frantsesez, alemanez eta norvegieraz artikuluak ekoizten jarraitu zuen. Orobat, ikerketa zientifikoa sustatu eta jendarteratzeko irratsaio batzuekin kolaboratu zuen. 1930eko hamarkadan, Norvegiako erradiokimika laborategi bat zuzendu zuen, nazien erregimenetik ihes egiten zuten zientzialariek lurpeko laborategitzat erabiltzen zutena. 1939an, Lankidetza Intelektualerako Nazioarteko Batzordeko kide izendatu zuten; urte batzuk lehenago, Marie Curie ere batzorde horretako kide izana zen. Bigarren Mundu Gerran, Norvegia naziek okupatuta egon zenean, zientzialariak ezkutatu zituen, eta bere etxea esperimentuetarako erabiltzen jarraitu zuen. 1943an, bere laborategian egindako sarekada batean, emakume zientzialariak mineral erradioaktiboak erreskatatzeko gai izan ziren; gizonezko zientzialari guztiak atxilotu zituzten.
1946an unibertsitatetik erretiratu zen. Analfabetismoa amaiarazteko ahaleginetan, UNESCOrekin hasi zen lanean. 1949an, aktiboki inplikatuta zegoen lan batzordean. 1952an, bonba atomikoen erabilera kontrolatzeko lan egin zuen Norvegiako Batzordeko kide izendatu zuten. Urte horretan bertan, uko egin zion UNESCOri, Francoren erregimen faxistaren pean Espainia kide gisa onartu izanaren protesta gisa. 1962an, 83 urte zituela, ohorezko doktoretza jaso zuen Sorbonatik: ohore hori jaso zuen lehen emakumea izan zen.
La noche del virgen
La noche del virgen 2016ko Roberto San Sebastián bilbotar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.
Argumentua
Nicok, birjina izateari utzi nahi dion gizon gazte batek, urtezahar gaueko jai batean emakume adineko bat ezagutuko du, eta bere lehen sexu harremana izan behar zena amesgaizto bihurtuko da.
Xenocephalus australiensis
Xenocephalus australiensis Xenocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Uranoscopidae familian sailkatzen da.
Quo Vadis, Aida?
Sinopsia
Balkanetako gerra kontatzen da filmean: 1995. urtearen inguruan girotuta dago, eta garai hartako Bosnia da epizentro nagusi. Gerra horren erdian, pertsonaia bat da nagusi: Aida. NBE Nazio Batuen Erakundean itzultzaile bezala lan egiten du Srebrenica hiri txikian. Serbiarren armada etorri eta herri guztiak hartzen dituenean, haren familiako kideak NBEko eremu babestuetara eraman eta bertan gordetzen ditu, beste milaka eta milaka pertsonarekin batera. Hori gutxi ez, eta testuinguru zail eta lazgarriak bizi behar izango ditu Aidaren pertsonaiak; izan ere, negoziazioetan parte hartzen duenez, informazio asko du.
Lubilhac
Lubilhac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lubilhac udalerrian erroldatutako biztanleak 112 ziren. Familiak 54 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 15 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 54 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 8 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 37 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 71 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 48 lanean zeuden (32 gizon eta 16 emakume) eta 5 langabezian zeuden (5 emakume eta 5 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lubilhac udalerrian 53 unitate fiskal zeuden, 107 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.513 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Lubilhac udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 848 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ejea de los Caballeros
Historia
Ptolomeok eta Pliniok aipatu zuten Segia edo Setia, egungo Ejea, hiri baskoia zen; euskalduna beraz. Aragoiko eta Nafarroako errege Alfontso I.a Borrokalariak hartu zien Ejea arabiarrei 1106. urtean. 1467. urtean, Nafarroako erregina Leonorrek eta Joana Enrikezek (Fernando Katolikoaren ama) hitzarmena sinatu zuten Ejea de los Caballerosen. Haren arabera, Leonorri aitortu zitzaion Nafarroako koroa eta Fernandori Aragoikoa. Hitzarmena hutsean geratu zen, ordea, eta errege etxeko oinordekoen arteko tirabirek gori-gori iraun zuten, harik eta Aragoiko eta Nafarroako koroek bat egin ondoren Nafarroa konkistatu zuten arte (1512).
Hiri senidetuak
Ejea de los Caballeros ondorengo hiriekin senidetuta dago:
NGC 1660
NGC 1660 galaxia espiral bat da, Caelum konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Muraenichthys macrostomus
Muraenichthys macrostomus Muraenichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Clefmont
Clefmont Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Clefmont udalerrian erroldatutako biztanleak 208 ziren. Familiak 94 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 30 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 118 etxebizitza zeuden, 95 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 98 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 95 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 72 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 37 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 125 ziren, horien artean 96 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 96 pertsona aktiboetatik 87 lanean zeuden (48 gizon eta 39 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Clefmont udalerrian 91 unitate fiskal zeuden, 209 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.385 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Clefmont udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marylandeko bandera
Marylandeko bandera 1904ko azaroaren 25ean ezarri zena da.
Kanpo estekak
Maryland
Iseo (Italia)
Iseo Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Iseok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kuproneiita
Kuproneiita mineral bat da.
Ezaugarriak
Kuproneiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Arent de Gelder
Amsterdamgo Rembrandten azken ikasleetako bat izan zen 1661etik 1663ra. XVIII. mendean Rembrandten estilo berantiarrean margotzen jarraitu zuen. Bibliako eszenak eta erretratuak egin zituen.
Alomorfo
Alomorfoa hizkuntzalaritzan morfema jakin batek izan ditzakeen aldagai ezberdinen multzoa da. Morfema baten ahoskera fonologiko zehatzari, hain zuzen ere, morfo deritzo, baina alomorfo berba erabiltzen da ahoskera jakin batek aldagai batbaino gehiago daukanean. Esate baterako, euskarazko -dun/-tun slomorfoainguramendu gonologikoaren araberakoa da: atzizka eransten zaion begba soinu ahoskabez amaituz gero, -tun ahoskabea erabiliko da (hiztun, akastun...); akabuan hots ahodtuna dutunek, ostera, -dun ahostuna daramate asimilazioz (euskaldun, haurdun, seindun...).
Salbuespenak salbuespen, azaldutako araua ederto betetzen euskaraz zein erdaraz. Izan ere, ingesak ere badauka alomorforik, batez ere, pluralezko formetan. Hots, alomorfo plural nagusia -s izan arren, sarritan -es ere ager daiteke. Gainera, alomorfiaren beste adibide argi bat leku-denbirazko genitiboan datza, aurreko soinuaren ahoztasunak hurrengoarena baldintzatzen du eta.
Oreochromis lepidurus
Oreochromis lepidurus Oreochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Four Good Days
Four Good Days (Lau egun on 2020ko Rodrigo García Barcha kolonbiar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.
Sinopsia
Hamar urtez opioideak hartzen aritu ondoren, hondoratuta dago Mollyren bizitza. Iluntasun horretan, sendagai berritzaile bat aterako dute, eta hegoak eman diezazkioke berriz ere, betiere, lau egunez garbi mantentzeko gai bada. Hori lortzen saiatzen da bere amaren laguntzarekin.
Isorella
Isorella Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Isorellak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Maineko bandera
Maineko bandera 1909ko ekainaren 16an ezarri zena da.
Campton (New Hampshire)
Campton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Grafton konderrian dago, New Hampshire estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Somerset konderria (Pennsylvania)
Somerset konderria (ingelesez Somerset County) Pennsylvaniako estatuan dagoen hiru konderrietako bat da. 2000. urtean 80.023 biztanle iguru zituen konderri osoak.
Konderriko hiriburua Somerset da.
Historia
2009ko irailaren 11an, United Airlinesen 93 hegaldiak talka egin zuen konderriko zelaia batean. Hegazkina Al Kaidako terroristek bahitu zuten eta Irailaren 11ko atentatuetako bahitutako 4 hegazkinetako bat izan zen.
Sainte-Austreberthe (Itsas Sena)
Sainte-Austreberthe Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Mézin
Mézin Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mézin udalerrian erroldatutako biztanleak 1.523 ziren. Familiak 700 ziren, horien artean 302 pertsona bakarrekoak ziren (157 bakarrik bizi ziren gizonak eta 145 bakarrik bizi ziren emakumeak), 197 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 145 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 901 etxebizitza zeuden, 715 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 98 hutsik zeuden. 754 etxeak ziren eta 127 apartamentuak ziren. 715 etxebizitza nagusietatik 472 bere jabearen bizilekua ziren, 213 alokairuan okupaturik zeuden eta 30 doan lagata zeuden; 24 etxek gela bat zuten, 57 etxek bi zituzten, 118 etxek hiru zituzten, 175 etxek lau zituzten eta 342 etxek bost zituzten. 387 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 379 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 201 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 831 ziren, horien artean 585 aktiboak ziren eta 246 inaktiboak ziren. 585 pertsona aktiboetatik 532 lanean zeuden (276 gizon eta 256 emakume) eta 53 langabezian zeuden (29 gizon eta 24 emakume). 246 pertsona inaktiboetatik 113 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mézin udalerrian 687 unitate fiskal zeuden, 1.394 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.507,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 101 komertzioetatik, 6 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 22 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 33 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 1 iturgina, 3 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Mézin udalerrian 56 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.255 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mézin udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 177 ikaslekin.
Sainte-Austreberthe (Itsas Sena)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 394 ziren, horien artean 292 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 292 pertsona aktiboetatik 267 lanean zeuden (153 gizon eta 114 emakume) eta 25 langabezian zeuden (8 gizon eta 17 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Mézin
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sainte-Austreberthe (Itsas Sena)
Diru sarrerak
2009an Sainte-Austreberthe udalerrian 206 unitate fiskal zeuden, 566 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.893 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Sainte-Austreberthe udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 469 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Enhydris pahangensis
Enhydris pahangensis Enhydris generoko animalia da. Narrastien barruko Homalopsidae familian sailkatuta dago.
Le Temps de l'aventure
Le Temps de l'aventure 2013ko Jérôme Bonnell frantziar zinema zuzendariak zuzendutako filma da.
Argumentua
Bi maitaleak trenean ezagutuko dira Parisera bidean, eta haien arteko abenturak zoria eta erakargarritasuna izango ditu osagai nagusi.
Okzitania
Okzitania (Occitània, ahoskatuta: /utsiˈtanjɔ/, /uksiˈtanjɔ/, /ukʃiˈtanjɔ/, /uksiˈtanja/) okzitaniera hizkuntza hitz egiten den lurraldeari deritzo.
Frantziaren Midia, Italiako Piemonte eta Kataluniako Arango harana barne biltzen ditu.
Bearnok (eskualde okzitaniarra da) eta Ipar Euskal Herriak batera osatzen dute Frantziako 64. departamendua (Pirinio Atlantikoak). Gainera, zenbait talde okzitaniarzaleren aburuz, Baiona, Biarritz eta Angeluko inguruak ere kontuan izan beharko lirateke Okzitaniaz hitz egitean.
Etimologia
Okzitania literatura latindarrean XIII. mendearen bukaeran sorturiko terminoa da. Bi espresioren kontrakzioz sorturikoa da, Okz lenga d'Ocari erreferentzia eginez, Dantek emandako izena eta, itania ziurrenik Akitania terminoaren imitaziotik aterata.
Banaketa administratiboa
Okzitania lau estatutan banatuta dago: Frantzia, Espainia, Italia eta Monako. Azken hiruretan hauexek dira banaketa administratiboak:
467 Laura
467 Laura, asteroide gerrikoan aurkitutako 467. asteroidearen izena da. 1901eko urriak 19an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak 464 Megairarekin batera Heidelbergeko unibertsitateko behatokitik. Planeta txiki lurtar bat da, asteroide gerriko nagusiko II gunean orbitatzen duena 1843 egunean, 1 Ceres eta Jupiterren orbiten artean kokatua. 7:3 Kirkwooden hutsunetik gertu, Jupiterrek hurrengo milioi urteetan, orbita honetatik jaurti dezakeela pentsarazten duena.
Okzitania
Banaketa administratiboa
Frantziari dagokionez, eskualde hauetan banatu zituzten bere lurrak:
467 Laura
Bere diametroa, gutxi gora-behera, 41,96 kilometrokoa da, eta, bere masa 8x1016 da, 835 Oliviaren masa bera suposatzen zaiolarik, hau ere asteroide gerrikoan dagoen asteroidea. Masa honek, asteroide gerriko osoaren masaren %0,003a suposatzen du.
Okzitania
Banaketa administratiboa
Estatu horretako 39 departamenduk Okzitaniako lur eremuak dituzte. 27 bere osotasunean dira okzitaniarrak, bost nagusiki eta beste zazpik lurraldeko erdia baino gutxiago den zatia dute Okzitanian. Departamenduko kodeak lagunduta eta horren arabera ordenatuta, hauexek dira:
Hiri nagusiak
(Oharra:*1999; **2004; ***2005)
467 Laura
Bere albedoa, 0,0633 (0,024) da. Albedo baxu honek, kolore ilunekoa dela adieraziko luke, beharbada gorri bizia, eta, beraz, azalean behintzat karbono kopuru handia izan behar du, eta, asteroide bezala, C edo D motakoa bezala sailkatuko litzateke.
Bere azaleko grabitatea, 0,012m/s2ko da, hau da, Lurraren azalean baino 800 aldiz gutxiago.
Okzitania
Orografia
Okzitania zazpi zonalde orografikotan bana daiteke:
* Loira ibaiaren arroa, Vienne, Allier, Creuse eta Gartempe ibaiekin.
Herrialdeko beste ibai batzuk dira Aturri, Charente, Aude, Argeç, Var, Eure, Illa, Llui, Midouze Midou eta Sason.
Laku nagusiak hauek dira: Airolha, Leucata edo Salses, Lacanau, Casau, Sijan, Biscarrosse, Carcanc, Taur, Mauguòu, Mar de Berra, Òrt, Charpal, Arcachon, Leon eta Sostons.
Hizkuntzak
Okzitaniako biztanleek hiru hizkuntza nagusi indartsu erabiltzen dituzte: frantsesa eta italiera batik bat eta, neurri txikiagoan, gaztelania. Baina lurraldeari ezaugarri nagusia ematen dion hizkuntza ere egiten dute, okzitaniera alegia. Eta berarekin batera, baita beste mintzaira gutxitu batzuk ere: katalana esate baterako. Halaber, mugakideak dituzte beste hiztun gutxitu batzuk, mendebaldetik ekialdera euskaldunak, aragoieradunak eta katalanak.
Musika
Folk musika arloan, aipatzekoa da Xarnege taldea, Ipar Euskal Herria eta Gaskoniaren tradizioak uztartzen dituena.
Gastronomia
Okzitaniar sukaldaritzak Mediterranear sukaldaritza delakoaren barruan koka badaiteke ere, Kataluniako edo Italiakoengandik bereizten dituen elementuak ditu; eta Frantses estatuko iparraldeko sukaldaritzarekin desberdintasun nabariak ditu.
Mediterraneo itsasoaren inguruko beste lur batzuetan erabiltzen diren oinarrizko osagai eta zaporeak konpartitzen ditu (okela, arraina, barazkiak, oliba-olioa); ezaugarri berezia perrexila, erromeroa, ezkaia, oreganoa edo albaka bezalako belar aromatikoen erabilera zabala da. Baina Atlantiko aldera ere hurbiltzen da: kaloria gehiago duten gaztak, pateak, esne-gaina, gurina...Kostaldea-barnealdea banaketa ere pertinentea delarik, azkenean azpieremu gastronomikoak egiteko orduan mugaketak gutxi gorabehera okzitanieraren dialektoenarekin bat egiten du.
Ikurrak
Eskualdeak izaera politiko uniformerik ez duenez, ikur okzitanoek ofizialtasun maila ezberdinak dauzkate lurraldearen arabera. Erabilienen artean aipa daitezke:
Politika
Okzitanian aukera politiko nazionalista gutxiengoa da, eta hauteskundeetan ez du inoiz emaitza aipagarririk lortu.
Okzitaniar nazionalismoak 1959an izan zuen bere lehen adierazpide politikoa, Francés Fontan-ek Partit Nacionalista Occità (gaur egun Partit de la Nacion Occitana) sortu zuenean. Ondoren, hainbat erakunde eta alderdi sortu ziren, Volèm Viure al País aldarrikapen mugimendua horien artean, 1974ean. Halaber, Partit Occitan sortu zen, Frantziako hauteskunde orokorretara eta eskualde hauteskundeetara aurkeztu izan den alderdia. 2003an, alterglobalizazio mugimendutik Gardarem la Tèrra alderdia sortu zuten.
NGC 1661
NGC 1661 galaxia espiral bat da, Orion konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
468 Lina
468 Lina, asteroide gerrikoan aurkitutako 468. asteroidearen izena da. 1901eko urtarrilak 18an aurkitu zuen Max Wolf astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa, 1901 FZ zen. Temis familiako asteroiderik garrantzitsuenetako bat da.