cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Suomenlinna
Finlandiarren aroa
Independentzia eskuratu eta berehala gotorlekuari izena aldatu zioten, Suomenlinna ("Finlandiarren gaztelua") bihurtu zen. 1918an Finlandiako Gerra Zibila izan zen eta gotorlekua gartzela militarra bihurtu zen.
1973 urtean militarrek gizarte zibilari eman zioten gotorlekuaren jabetza eta gaur egun Finlandiako gune turistiko handienetakoa bihurtu da, bereziki helsinkitarrentzak udako egun eguzkitsutako arratsalde pasa gisa. Hainbat museo, lantoki, bilera areto, jatetxe eta bizileku daude uharteetan.
Aurrezki
Ekonomian, aurrezkia pertsona edo erakunde batek aldi batean jasotako diru sarreretatik gastatu ez eta gordetzen duen dirua da. Aurrezkia pertsonala edo familiarra izan daiteke, baina enpresek eta estatuak ere aurreztu dezakete. Dirua aurrezteko arrazoi eta motibazio zenbait dago: alde batetik, gerora gerta litezkeen ustekabeko gastuei aurre egiteko aurrezten da; beste alde batetik, gerora kontsumitu (bidaia bat) edo inbertitzeko (etxebizitza bat) asmo batez ere egin daitekeen zerbait da. Beste alde batetik, aurrezten den dirua banku eta bestelako finantza erakundeetan ezarri edo gordetzen da, behar denean berreskuratzeko, baina bitartean beste pertsona eta erakundeen kontsumo eta inbertsioak finantzatzeko erabiltzen da, horiei aurrezkiaren dirua mailegatuz.
Urzędów udalerria
Urzędów Poloniako Lublingo voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Kraśnik barrutian kokatuta. 118,54 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8699 biztanle zituen.
Chotýšany
Chotýšany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 558 biztanle ditu eta 13,96 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1378 urtean egin zen.
Jose Angel Ascunce
Jose Angel Ascunce Arrieta (Donostia, Gipuzkoa, 1946-2020ko otsailaren 5 ) literaturako kritikaria izan zen, Deustuko Unibertsitateko katedratiko emeritua, poesia garaikidean eta Espainiako kultura garaikidean espezialista, eta euskal herritarren erbesteko kulturaren ikertzailea. Ehunka liburu eta artikulu argitaratu zituen. 2000. urtean Saturraran argitaletxea sortu zuen; bertan erbestearekin lotura duten hogeita hamar liburu baino gehiago argitaratu dira. Erbesteen inguruko ikerketan, sortu zenetik Hamaika Bide Elkartearen lehendakaria zen. Bere lanak ezinbestekoak izan dira Ernestina Champourcin, Cecilia García Gilarte, Teodoro Olarte Saez del Castillo, Ertze Garamendi, Castor Narvarte, Eugenio Imaz edo Justo Garateren mailako idazleak berreskuratzeko. Bere lan guztiak gaztelaniaz agertu dira, eta saiakerak dira.
Biografia
Donostiarra jaiotzez, familia ugari baten laugarren semea izan zen. Donostiako Alde Zaharreko Los Angeles ikastetxean ikasi zuen. Bolada batean Donostiako apaizgaitegian ibili ondoren, Filosofia ikasteari ekin zion; ikasketa horiek utzita, Hizkuntza Erromanikoetako lizentzia lortu zuen Deustuko Unibertsitatean. Ondoren, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan doktoregoa egin zuen, León Felipe olerkariari buruzko tesiaz: La poesía profética de León Felipe. 1975an Deustuko Unibertsitatean irakasten hasi zen, bereziki Donostiako fakultateetan, erretiroa hartu zuen arte. 1984tik 1988ra Filosofia eta Letren Fakultatearen Dekanoa izan zen. Urte horietan erbesteko euskaldunen lanak ikertzen hasi zen eta ondorioz lan talde bat sortu zuen, denboraz Hamaika Bide Elkartearen hazia, 2000.urtean sortuta. Lan horri esker harremana izan du erbesteko protagonista askorekin: Martin Ugalde, Kepa Derteano, Xabier López Mendizabal, Carlos Blanco Aginaga, Jose Martin Elizondo, Pello Irujo eta abarrekin. Lanak argitaratzeko zailtasunak zituenez, hasieran edizio propioak egin zituen, Jose Angel Ascunce Editorea izenarekin, eta gero Saturraran argitaletxea sortu zuen 2000. urtean. Argitaletxe horrek 2010an itxi zituen ateak.
Maria Luisa San Miguel gasteiztar irakaslearekin ezkonduta zegoen. Donostian bizi zen, eta hainbat arlotan lanean jardun zuen. 2014an Soziologiako doktore tesia irakurri zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatean.
Donostian hil zen, gaixotasun luze baten ondoren, 2020ko otsailaren 5ean.
Erretikulu endoplasmatiko
thumb|350px|Animalia zelula tipikoaren eskema, osagai azpizelularrak erakusten. [[Organuluak:
Ajuriaenea
Ajuriaenea Gasteizko (Araba) jauregi bat da, Euskal Autonomia Erkidegoko lehendakariaren bizileku ofiziala dena.
Kokalekua
Frai Frantzisko Vitoria pasealekuan dago, Mendizorrotza auzoan.
Erretikulu endoplasmatiko
(2) nukleoa
(3) erribosoma (puntu txikiak)
Ajuriaenea
Izena
Izena Ajuria familiak eraikiarazi zuelako du.
Erretikulu endoplasmatiko
(4) besikula
(5) erretikulu endoplasmatiko pikortsua
Ajuriaenea
Historia
1920an, Serafin Ajuria industrialariaren eskariz, Alfredo Baeschlin suitzar arkitektoak eta Hilarión San Vicente kontratistak eraiki zuten. Ajuria familiaren bizilekua izan ostean, 1966an Serora Eskolapioen erlijio-ordenak ikastetxe bihurtu zuen. Sei urte geroago, Arabako Foru Aldundiak bere egin zuen Euskal Artearen Museoa bertan jartzeko.
Kazerne Dossin Museoa
Kazerne Dossin Museoa Holokaustoari eta giza eskubideei buruzko memorial, museo eta dokumentazio zentro bat da, 2012an inauguratua, Bigarren Mundu Gerrako Malinasko iragaitzazko kanpalekuan ezarri zena, eta bertatik, Alemaniak okupatutako Belgikan, atxilotutako juduak eta erromaniak kontzentrazio-esparruetara bidali zituzten. Aipatutako museoa eta dokumentazio zentroa plaza publikoan zehar horretarako eraikitako multzo berri batean daude kokatuta.
Mouzon (Ardenak)
Mouzon Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Kazerne Dossin Museoa
Historia
1942ko uztailetik 1944ko irailera bitartean, Kazerne Dossin-i (Dossin Barracks) SS-Sammellager Mecheln deitu zioten, nazien bilketa- eta deportazio-eremua. Han, 25.274 judu eta 354 erromani harrapatu eta eraman zituzten Auschwitz-ra eta ekialdeko beste kontzentrazio-esparru batzuetara. Bi heren hil zituzten iristean. Belgika askatu eta Holokaustoa amaitu zenerako, haietako 1.395 baino ez ziren bizirik atera..
Mouzon (Ardenak)
Biztanleria
2007an Mouzon udalerrian erroldatutako biztanleak 2.453 ziren. Familiak 1.066 ziren, horien artean 379 pertsona bakarrekoak ziren (122 bakarrik bizi ziren gizonak eta 257 bakarrik bizi ziren emakumeak), 320 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 266 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 101 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Kazerne Dossin Museoa
Historia
Gerra ostean, lehengo infanteriako kuartela partzialki berritu zuten etxebizitza zibil gisa; Flandesko Gobernuak, Anberesko Probintziak eta Malinasko Udalak beheko solairua eta eskuin hegaleko sotoa erostea finantzatuz. 1995ean eraikin hau Juduen Deportazio eta Erresistentzia Museoaren egoitza bihurtu zen, gerora izena aldatuz.
Mouzon (Ardenak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kazerne Dossin Museoa
Museoa
Museoak Belgikan eta Europan Azken Irtenbidearen alderdi hauek bildu zituen:
Erretikulu endoplasmatiko
(6) Golgiren aparatua
Kazerne Dossin Museoa
Museoa
2001ean, Flandriako Gobernuak gune hori zabaltzea erabaki zuen, kuartel zaharraren parean museo-multzo berri bat eraikiz. 2012ko irailean ireki zituen ateak gaur egungo izenarekin. Fort Breendonk, Malinas ondoan dagoen nazien presondegi bat, museo gisa ere zabalik dago.
Erretikulu endoplasmatiko
(7) zitoeskeletoa
Kazerne Dossin Museoa
Kritika
2019ko azaroan, Christoph Busch zuzendari nagusiak dimisioa eman zuen, bere ustez, eguneroko kudeaketa Holokaustoaren memoriaren alderdian gehiegi zentratu zelako eta ez zen nahikoa egungo giza eskubideen urraketak dokumentatzen. 2020ko martxoan, zientzia-aholkularitza-kontseiluko 18 kideetatik erdiek dimisioa eman zuten 2019ko abenduko istilu baten ostean, non eguneroko zuzendaritzak bat-batean bertan behera utzi zuen Pax Christik Ekialde Hurbileko Brigitte Herremans adituari bake-enbaxadorea emango zion ekitaldia. Bederatzi akademikoek esan zuten Kazerne Dossinek ez lukeela Israelgo egungo politika garatzeko lekua izan behar. Talde juduek sariaren aurka protesta egin zuten, Herremans Palestinaren aldeko aktibista bat dela eta Israelen aurkako zigorrak onartzen dituena eta Israel aldeko ekintzaileek antisemitismoa "izugarri puzten" dutela esan zuten.
Erretikulu endoplasmatiko
(8) erretikulu endoplasmatiko leuna
(9) mitokondria
(10) bakuoloa
Mouzon (Ardenak)
Etxebizitza
2007an 1.203 etxebizitza zeuden, 1.095 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 93 hutsik zeuden. 815 etxeak ziren eta 354 apartamentuak ziren. 1.095 etxebizitza nagusietatik 611 bere jabearen bizilekua ziren, 467 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 39 etxek gela bat zuten, 58 etxek bi zituzten, 152 etxek hiru zituzten, 293 etxek lau zituzten eta 553 etxek bost zituzten. 618 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 546 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 348 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Erretikulu endoplasmatiko
(11) zitoplasma
(12) lisosoma
(13) zentrioloak zentrosoman]] Erretikulu endoplasmatikoa (EE), mintzez osatutako egitura zelularra da. Mintz hauek eratzen dituzten formak bi dira: zaku zapala edo tubulu itxurakoak. Erretikulu endoplasmatikoaren mintz multzoa, zelula osoan aurkitzen den mintz kopuruaren erdia izan daiteke. Erretikuluaren mintzak gaineztadura nuklearrarekin bat egiten du.
Ezaugarri nagusiak
Erretikulu endoplasmatikoa endomintz sistemaren parte da, hau da, mintzez inguraturik dago eta bi eremu bereizten ditu, lumena (barnekoa) eta zitosola (kanpokoa). Zelularen eremu basofiloetan aurkitzen da.
Zelularen bizialdi guztian etengabe aritzen da lanean eta beste organulu batzuekin elkarreragiten du, Golgi aparatuarekin eta mitokondrioarekin esate baterako. Zelularen egoera metabolikoaren arabera handiagoa edo txikiagoa izango da.
Egitura
Mintzezko sare handi bat osatzen du, zaku tubulo eta zisternaz osaturik dagoena. Erretikulu endoplasmatikoaren mintzak zelula mintzaren antzeko egitura du, fosfolipido geruza bikoitza eta mintzeko proteina ugari. Betetzen duten funtzioaren arabera, bi egitura desberdin aurkitzen dira: Erretikulu Endoplasmatiko Pikortsua (edo Zimurra) eta Erretikulu Endoplasmatiko Leuna. Atal biak zentrifugazio bidez banatzea posible da, erribosomen eraginez pikortsua leuna baino dentsoagoa baita .[[Irudi:nucleus_ER_golgi.jpg|thumb|300px|Nukleo zelularra, erretikulu endoplasmatikoa eta Golgi aparatua ikusten diren irudia.
(1) Nukleo zelularra. (2) Poro nuklearra. (3) Erretikulu endoplasmatiko bikortsua. (4) Erretikulu endoplasmatiko leuna. (5) Erribosoma. (6) Garraiatuak diren proteinak. (7) Garraio besikula. (8) Golgi aparatua. (9) Golgi aparatuaren cis aldea. (10) Golgi aparatuaren trans aldea. (11) Golgi aparatuaren zisternak.]]
Erretikulu Endoplasmatiko Pikortsua (EEP)
Erretikulu mota honetan erribosomak aurkitzen dira mintzari lotuta eta horregatik du "pikortsua" izena. Hori dela eta, Erretikulu endoplasmatiko pikortsuaren funtzio nagusia proteinen sintesia da. Erribosomak ez dira ordea mintzean finko egoten, RNA mezularia datorrenean baino ez dira itsasten eta lana amaitzerakoan azpiunitate biak banandu eta zitosolera alde egiten dute.
Proteinak jariatzen dituzten zeluletan oso ugaria izaten da.
Proteinen sintesia
Esan bezala Erretikulu endoplasmatiko pikortsuak proteinak sintetitzatzen ditu. Prozesua honela gertatzen da :
Hasieran, zitosolean dagoen RNA mezularia, bertan dauden erribosa askeekin lotzen da, lehenik azpiunitate txikiarekin eta ondoren handiarekin. Bertan hasten da RNAm-aren irakurketa prozesua. "Sekuentzia seinalea" (Signal Peptide) deritzon kate polipeptidikoa sintetizatuko du (70 aminoazido inguruko katea da). Sekuentzia seinale hau SRP ("Signal Recognition Particule") izeneko erribonukleoproteinarekin lotzen da eta RNA mezulariaren irakurketa gelditu egiten da aldi baterako. Orduan EEParen mintzean kokatuta dauden translokadoreetako bati lotzen zaio. Translokadorea mintza zeharkatzen duen proteina konplexu bat da. Behin egitura honi lotuta, SRP molekula askatu egiten da eta hasieran itzulitako sekuentzia seinalea translokadoreari lotuta gelditzen zaio, eta RNAm-ari lotuta jarraitzen duen erribosomak RNA mezulariaren itzulpenari ekiten dio berriz. Behin itzulpena bukatuta, peptidasa entzimak sekuentzia seinalea eta kate polipeptidikoa banatzen ditu. Sortutako kate polipeptidikoari txaperona izeneko proteinek ematen diote hiru dimentsiotako konformazioa. Gaizki itzulitako kate polipeptidoak eta akatsdun proteinak ezabatzeko ere txaperoak erabiltzen dira. Hauek akatsdun kate polipeptidoak kanporatu egiten dituzte zitosolera bertan lisosomek desegin ditzaten.
Sintetizaturiko proteinak heldu egiten dira dagokien gunera garraiatzen doazen bitartean. Erretikulu endoplasmatikoak bi modutan garraiatzen ditu proteinok, mintzean eratzen dituen besikula edo xixku bidez Golgi aparatura edota beste organulu batekin aldi baterako mintza partekatuz, mitokondrioarekin adibidez.
Erretikulu Endoplasmatiko Leuna (EEL)
Erretikulu endoplasmatiko mota honetan ez dira erribosomak mintzari lotuta aurkitzen eta horregatik esaten zaio Leuna. Egitura ere Pikortsuarekiko desberdina du, tubulu ugariz osatuta baitago. Tubulu guztiak elkarrekin lotuta daude, bai eta Erretiku endoplasmatiko pikortsuarekin ere, izan ere organulu bera osatzen baitute biek. Pikortsuaren eta leunaren artean trantsizio eremu bat aurkitzen da, egitura bien nahasketa dena.
Hainbat ehunetan oso ugaria izaten da, gibeleko hepatozitoetan, muskulu zuntzetan eta hormonak jariatzen dituzten guruinetako zeluletan esate baterako.
Erretikulu endoplasmatiko leunak honako funtzio hauek betetzen ditu:
Lipidoen sintesia
Erribosomarik ez duenez ezin du proteinarik sintetizatu. Erretikulu endoplasmatiko leunaren funtzio nagusia mintzak osatzeko beharrezkoak diren lipidoak sintetizatzea da. Esfingolipidoak Golgi-ren aparatuan sintetizatzen badira ere, hauen oinarrizko molekula den zeramida EEL-an sintetizatzen da. Erretikulu endoplasmatiko leunean sorturiko lipidoak besikula baten bidez garraiatzen dira zitosolean zehar Golgi aparatura.
Honako lipido hauek sintetizatzen dira EEL-an:
Detoxifikazio prozesua
Metabolismoan sorturiko toxinak, drogak, botikak eta beste hainbat molekula kaltegarriren destoxifikazioa burutzen du, prozesu honetan parte hartzen duen P450 zitokromo molekula sintetizatuz. Honek liposolugarriak diren toxinak hidrosolugarri bihurtzen ditu eta horrela gure organismoak kanporatu egin ditzake, izerdiaren bitartez adibidez.
Kaltzio ioien biltegia
Zelulen seinaleztapen prozesuetan kaltzio ioiek ezinbesteko garrantzia dute. Zelularen kaltzioarekiko homeostasia mantentzeko erretikulu endoplasmatiko leunak biltegi lanak egiten ditu. Mitokondrioak ere laguntzen dio zeregin horretan. Barneko mintzeko garraiatzaile espezifikoen bidez lumenean pilatzen da kaltzioa. Zelulak kaltzioa behar duenean sodio-kaltzio trukatzaileak edo antzeko beste proteina batzuk erabiltzen dira kaltzioa mitokondriatik ateratzeko.
Muskulu zeluletan erretikulu sarkoplasmikoa aurkitzen da. Kaltzio ioiek proteina uzkurgarriekin elkarreragiten du muskulu zuntza laburtuz eta honi esker muskulu-uzkurdura gertatzen da.
Historia
Garnier zoologo frantsesak aurkitu zuen 1897. urtean eta ergastoplasma izena jarri zion. 1953. urtean erretikulu ("saretxoa") izena eman zion Keith R. Porterrek. Porter berak, Albert Claudek eta Ernest F. Fullam-ek erretikuluaren mintzak ikusi zituzten 1969an.
Mouzon (Ardenak)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.486 ziren, horien artean 1.031 aktiboak ziren eta 455 inaktiboak ziren. 1.031 pertsona aktiboetatik 836 lanean zeuden (462 gizon eta 374 emakume) eta 195 langabezian zeuden (103 gizon eta 92 emakume). 455 pertsona inaktiboetatik 137 erretiraturik zeuden, 114 ikasten zeuden eta 204 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mouzon udalerrian 1.047 unitate fiskal zeuden, 2.335,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.441 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 116 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 7 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 11 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 4 zurginak, 4 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 2 aldi baterako lan enpresak, 5 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Mouzon udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.448 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Mouzon udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 328 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ajuriaenea
Historia
1980ko urriaren 13an Eusko Jaurlaritzak erosi egin zion jauregia aurreko jabeari, Arabako Foru Aldundiari, hain zuzen ere. Urte horretan, Karlos Garaikoetxea, Espainiako Trantsizioaz geroztik lehenengo lehendakaria, bertan ofizialki bizitzen hasi zen.
Aldiz, lehendakariak eta sailburuek lan egiten duten eraikina Lehendakaritza da.
Eraikina
Kanpoko itxurak euskal estiloko elementu arkitektoniko guztiak ditu: Marku-multzo bikoitza, beheko solairuan; balkoidun hutsuneak eta osagai heraldikoak dituzten hiru leihate nagusi bateratu, lehen solairuan; erdi-puntuko arkudun leihoak eta goian ostiko-arkuak dituzten eskantzu zilindrikoak, goiko solairuan; eta goian zerura begira dauden pinakulu ederrak dituen hegal zabala, teilatuan.
Iruña (argipena)
Iruña izenak hainbat esanahi ditu:
Jack Angel
Jack Angel (Modesto, Kalifornia, 1930ko urriaren 24a - Malibu, 2021eko urriaren 18a), Estatu Batuetako ahots-aktorea izan zen, hainbat telesail, bideo-joko eta iragarkitan lan egin zuena.
Big Big World (abestia)
Big Big World (euskaraz Mundu Handi Handia) Emilia Rydberg suediar abeslariaren abesti bat da. Rydbergek abestia Lasse Anderson-ekin batera konposatu zuen. 1998an Big Big World diskoaren barnean argitaratu zuen.
Maixa ta Ixiar
Maixa ta Ixiar euskal musika taldea da, Maixa Lizarribar Saizarrek (ahotsa eta trikitia) eta Ixiar Oreja Unanuek (ahotsa eta panderoa) osatua. Biek zerikusi nabarmena izan zuten soinu txikia 1990eko hamarkadan berriz gora eraman zuen haize berriarekin. Tapia eta Leturia, Gozategi eta Alaitz eta Maiderrekin batera, trikitia berreskuratu zuten herrietako plazetarako. Geroago, Garbiñe Sagastizabal (baxua) batu zitzaien. Milatik gora kontzertu egin zituzten 11 urtean, eta hiru disko eta erdi argitaratu zituzten. 1999. urtea amaitzearekin batera egin zuen taldearenak.
Hastapenak
1989an hasi ziren elkarrekin jotzen Maixa Lizarribar Saizar (Altzo, Gipuzkoa, 1971) eta Ixiar Oreja (Andoain, Gipuzkoa, 1974). Herri txikietako erromerietan egin zituzten lehen emanaldiak, anplifikatu txiki baten laguntzaz: ehun baino gehiago urtean. 1993an, Elkar diskoetxeak beste trikitilari bikote batekin -Iker eta Larraitz Goenaga anai-arrebekin- disko partekatu bat grabatzeko aukera eman zien. Bi bikoteak Euskal Herriko Txapelketa Nagusiko finalera sailkatu ondoren egin ziren ezagunak.
Arrakasta
Arin-arin, fandango eta porrusaldaz gain, bossanova eta country doinuak jorratu zituzten Maixak eta Ixiarrek lehen lan hartan, Texas Tornados eta Jambalaya taldeen moldaketa bana egiteaz gain, eta berehala arrakasta lortu zuten "Iluntzean" kantuarekin. Hala ere, hiru urte igaro ziren lehen disko luzea kaleratu zuten arte. Uhinez uhin (Elkar, 1996) laukote formatuan grabatu zuten, Garbiñe Sagastibeltza (baxua) eta Marie Helena Guillaume (bateria) taldekide berriekin, eta Juan Carlos Perez abeslari eta musikariak (Itoiz) ekoitzi zuen. Hortaz, disko horretan oinarri erritmikoa sendotu egin zuen bikoteak, eta modu bereziz zaindu zituen moldaketak. Kantuak konposatzerakoan, beste musikari batzuen laguntza jaso zuen bikoteak: Jexuxmai Lopetegi (Akelarre), Xanet Arozena (Egan), Mikel Garikoitz eta Jorge Gonzalezena, esate baterako. Halaber, Argentinako abesti bat moldatu zuten, "Eguna jaio arte". Erromerietan eskaintzen zutenaren laburpen zabala osatu nahi zuen bikoteak lehen diskoan. Reggae, Mexikoko musika, funk, pop eta ska doinuak batu zituzten fandango, arin-arin eta kalejirekin. Garai hartan, 130 emanaldi inguru egiten zituen bikoteak urtean, baina urteak pasa ahala plaza kopurua murriztuz joan zen taldea, diskoak ondo prestatzeko eta arnasa hartzeko.
Taldea zabaldu egin zen hurrengo diskoan. Garbiñe Sagastibeltzak zenbait kantu sortu zituen Mantalgorri diskorako (Elkar, 1997), eta, taldearen izena aldatu ez bazen ere, taldekide finko bihurtu zen. Taldea sendotzea ekarri zuen hirugarren diskoak: ahotsetan lan handiagoa egin zuten, hiru taldekideen dohainei etekina ateraz; abesti bakoitza erritmo jolas bat izan zedin saiatu ziren; eta, horrez gain, ekoizpen lana beren gain hartu zuten. Hitzak, berriz, aurreko lanetan baino serioagoak dira kantu batzuetan, heriotza, itxurakeria eta agintearen boterea baitituzte hizpide. Lehen singleak, "Bexamela ta pastela"-k, arrakasta ikaragarria ekarri zion taldeari 1997ko udan.
Mikele kantua Espainiako Musikaren Sarietarako hautagai izendatu zuten, euskarazko kantu onenaren atalean, eta diskoak kritika onak jaso zituen oro har, baina taldearen jarraitzaile askori handiegia gertatu zitzaien aldaketa.
Urtebete pasa baino lehenago, 1999ko urrian, taldea desegiteko erabakia hartu zuten. "Hamaika urteotakoa mundiala izan da, benetan, baina uste dugu etapa bat bete dela eta orain dela aldatzeko unea. Ez dakigu aldatuko garen, baina aldatzeko aukera behintzat izan nahi dugu", azaldu zuten. Azken kontzertua 1999ko abenduaren 30ean eman zuten, Andoainen.
Kolaborazioak
Maixa ta Ixiarrek beste hainbat talderen diskoetan kolaboratu dute, kasu gehienetan ahotsak sartuz: Bide Ertzean, Betagarri, El Columpio Asesino, Kepa Junkera, Juan Carlos Perez...
Bestelakoak
Maixa Lizarribarrek bakarkako disko bat kaleratu zuen, Maixa (Elkar, 2002), jazz musikariekin grabatuta. Geroztik, Gose taldearekin kolaboratu du, eta trikitia irakasten jarraitzen du Altzon, Arrasaten eta Gasteizen.
Garbiñe Sagastibeltzak baxua jo du hainbat artistaren diskoetan: Antoni O'Breskey & J.A. Irigarai, Alboka, Kepa Junkera...
Canis mesomelas
Canis mesomelas Canis generoko eta Canidae familiako ugaztun haragijale bat da.
NGC 7199
NGC 7199 galaxia bat da, Indus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Daejeon
Daejeon (koreeraz: 대전, ahoskatua) Hego Korea erdialdeko metropoli-hiria da. 540 kilometro koadroko eremua du, eta 2017an 1.519.658 biztanle zituen.
Historia
Koreako Gerraren garaian, 1950-1953, Koreako Errepublikako hiriburua izan zen eta %70ean suntsitu zuten hiria.
Banaketa administratiboa
Daejeon 5 barrutitan (gu) banaturik dago:
Arthroleptis lameerei
Arthroleptis lameerei Arthroleptis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Artze anaiak
Artze anaiak Joxean edo JosAnton (Usurbil, Gipuzkoa, 1939-2018) eta Jesus Mari (Usurbil, 1945-2002) ziren. Txalaparta ahanzturatik jalgi, eta kultur adierazpide garaikide eta modernoetara egokitu zuen taldea osatu zuten. Ez Dok Amairu taldeko kide izan ziren, eta taldearen ikuskizunetan leku garrantzitsu eta duina eman zioten txalapartari. Ez Dok Amairutik kanpo ere, musikari garaikide bikainekin elkarlanean aritu ziren txalapartari gisa. JosAnton Artze txalapartari buruzko disko-liburua prestatzen ari da egun, anaia zenarekin batera egindako grabazioetan oinarrituta.
Taldea
Txikitatik izan zuten bi anaiek harremana musikarekin. Usurbil eta Lasarte-Oriako parrokietako abesbatzetan kantatu zuten txikitan, eta, horri esker, 1956an Parisera bidaiatu zuten, abesbatza horietako beste kide batzuekin batera, Pueri Cantores nazioarteko jaialdian parte hartzeko.
JosAntonek herritik alde egin zuen gaztetan, Jose Luis Zumeta pintorearekin batera, abentura bila. Parisera jo zuten lehenik, eta gero, Londrestik ere pasatuta, Stockholmeraino iritsi ziren. Bidaia haren ondotik, Euskal Herrira itzuli zen JosAnton, eta Euskal Herrian errotutako sorkuntza lanari lotu zitzaion, poesiaren eta ikuskari multidiziplinarioen arloan batez ere. Jose Antonio Sistiaga pintoreak Donostiako bere etxean zuen magnetofoia baliatuz, ahotsarekin grabazio esperimentalak egiten hasi zen JosAnton. Ondoren, Sistiagaren bitartez, Ez Dok Amairu taldearen hasierako bileretan parte hartzen ari ziren kantariekin harremanetan jarri zen: Mikel Laboa, Lourdes Iriondo, Benito Lertxundi, Julen Lekuona, Nemesio Etxaniz, Joxemari Iriondo, Jose Antonio Villar, Biurriak taldeko kideak... Haien bileretara joaten hasi zen berehala.
Ez dok Amairu
Jesus Artzek ez zuen parte hartu Ez Dok Amairuren hasierako bileretan, baina JosAntoni lagundu zion txalapartaren inguruko ikerketa lanetan. Lasarteko Sasoeta baserriko Migel eta Pello Zuaznabar anaiengandik ikasi zuten zer zen txalaparta eta nola erabiltzen zuten.
Ez Dok Amairuk -artean izen hori plazaratu gabe- egindako aurreneko bi kantaldietan -1966ko urtarrilaren 9an Hernanin, eta 1966ko urtarrilaren 23an Donostiako Viktoria Eugenia antzokian-, Zuaznabar anaiak aritu ziren txalaparta jotzen. Hirugarrengoan -Irunen, martxoaren 6an-, Artze anaiek hartu zuten lekukoa. Ondorengo emanaldian -Ez Dok Amairu izenarekin egindako aurrenekoan, Zumarragan, martxoaren 19an- janzkiz eta gorbataz jantzita jo zuten Artze anaiek, txalapartaren duintasuna aldarrikatzeko. Emanaldi horien ondoren, Jesus ere Ez Dok Amairuren bileretan parte hartzen hasi zen.
Ez Dok Amairutik kanpo ere, txalapartari lotuta lan handia egin zuten garai hartan Artze anaiek. 1968an, Txalaparta disko txikia grabatu zuten, Herri Gogoa-Edigsa diskoetxearen eskutik, Bartzelonan; huraxe da txalapartarekin grabatutako aurreneko diskoa. Horretaz gain, Romea antzokian zuzeneko emanaldiak egin zituzten astebetez, Pi de la Serra, Raimon eta Pau Riba kataluniar kantariekin batera.
Bixente eta Juan Mari Beltran anaiekin ere aritu ziren Artze anaiak txalaparta jotzen eta esperimentuak egiten: JosAntonek olerkiak errezitatu, Juan Marik txistua jo, eta Jesusek eta Bixentek txalaparta... Emanaldiak egin eta diskoa grabatzeko asmoa ere izan zuten, baina ez ziren halakorik egitera iritsi, Juan Mariren soldaduskak eten zuelako egitasmoa, 1969an.
Ez Dok Amairuren lehen emanaldietan, saioen arteko tarteetan jotzen zuten Artze anaiek, baina Baga, biga, higa sentikarian, txalaparta emanaldiko gainerako elementuekin uztartu zuten, 1970, 1971 eta 1972. urteetan. 1972ko ekainean, Iruñeko Topaketetan parte hartu zuten bi anaiek, eta harrituta eta liluratuta utzi zituzten abangoardiako hainbat musikari: Luis de Pablo, John Cage, Grupo Zaj taldeko kideak, Steve Reich...
Ikimilikiliklik
Ez Dok Amairu desegin eta gero, Ikimilikiliklik bidekidekarian parte hartu zuten Artze anaiek, Mikel Laboa, Jose Luis Zumeta eta Jose Mari Zabalarekin, 1973tik 1978ra bitarte. Euskal Herriko leku askotan ez ezik Venezian (Italia) eta Parisen ere eskaini zuten emanaldia.
Txalapartaz grabatutako lehen disko luzea grabatu zuten, 1975ean, Milango Ricordi estudioan: Txalaparta'75 iraila, Grupo Zaj taldeko kide Walter Marchetti olerkariak ekoitzia eta Cramps zigiluak plazaratua. 1976an Area taldearen Maledetti (Maudits) diskoan parte hartu zuten.
Hurrengo urtean, Luis de Pabloren Zurezko olerkia obraren estreinaldian parte hartu zuten, Bonn hirian (Alemania): bi txalapartari, lau perkusionista -zurezko tresnen jotzaileak denak ere- eta zortzi ahotsetarako 60 minutuko kontzertua. Artze anaiek egindako lanaren bidez ezagutua zuen aurretik txalaparta De Pablok, eta obra horretan «ohea» eskaini zion, De Pablok berak esan zuenez.
Ikimilikiliklik bidekidekariaren emanaldien ondoren, 1978an, JosAnton Hitzez eta hotsez... olerki saioa prestatzen hasi zen, baina bakarka eta txalapartaren parte-hartzerik gabe. Hainbat ekitalditan elkarrekin txalaparta jotzen jarraitu bazuten ere, bien sormen bideak banatu egin ziren hurrengo urteetan: JosAntonek poesiara eta poesian oinarritutako ikuskarietara bideratu zuen bereziki bere lana; Jesusek txalapartari lotuta jarraitu zuen.
Mikel Laboa, bost urtetik gorako etenaldi baten ondoren, zuzeneko emanaldiak egiten hasi zen berriro 1984an, eta ordutik 2001era bitarteko emanaldi gehienetan Jesus Artze izan zuen txalapartari. Aurreneko emanaldietan, JosAntonekin; gero, 1987ra arte, Andoni Alemanekin; 1987tik aurrera, Joseba Urzelairekin emanaldi gehienetan, baina baita Kirikoketa taldearekin ere -Pello de la Cruz, Mikel Artola eta Iker Muguruza-, eta inoiz edo behin Aitor Aizpuruarekin.
Mikel Laboaren emanaldietan egindako lanaren bidez ezagutu zuten elkar Jesus Artzek eta Iñaki Salvadorrek; bien arteko harremanak oso emankorrak izan ziren. Lehenik, 1997an, Iñaki Salvador & Zilbor Hestea proiektuko parte-hartzaile izan zen Kirikoketa taldea -Jesus barruan zela-, Iñaki Salvador, Josetxo Silguero, Gonzalo Tejada, Victor Celada, Luis Camino, Angel Unzu eta Amaia Zubiriarekin batera; jazza txalapartaren oinarriekin jotzea izan zen taldearen berezitasunetako bat. Ondoren, Iñaki Salvadorrek eta Kirikoketak piano eta txalapartako hainbat emanaldi egin zituzten.
Azken urteak
Baina sormen bideetan nork bere bidetik jo arren, elkarrekin ere txalaparta emanaldi asko egin zituzten Jesus eta JosAnton Artze anaiek 1978 eta 2001. urteen artean: JosAntonen Gizon haundia da mundua, eta mundu ttikia gizona ikuskariak izan zituen 40 inguru emanaldietan aritu zen Jesus txalapartari; Beñat Axiariren kantaldi ugaritan parte hartu zuten bi anaiek Frantzian; Beñat Axiari kantariak eta Jean Schwarz musikariak Goñi'ko Zalduna elezaharraren eszenifikazioa estreinatu zutenean -Ezpeletan, 1994ko azaroan-, bi anaiak zeuden parte-hartzaileen artean; urte bereko abenduan, Mundua gizonarentzat egina da, baina ez gizona munduarentzat estreinatu zen Donostian, Viktoria Eugenia antzokian, JosAntonek sortu eta zuzendutako poemaldia, eta han ere aritu zen zen Jesus -txalaparta eta zanbonba jotzen-, Ines Elortza ehulearekin eta Zumarraga-Urretxuko Hits & Fits Bandarekin batera; 1998an, Mixel Etxekopar, Maddi Oihenart eta Mixel Arotzeren Lurralde zilarra diskoaren grabazioan parte hartu zuten bi anaiek, txalaparta jotzen; 1999ko azaroaren 12an Donostiako Kursaalean Plaza jaialdia zabaltzeko egin zen Oihana auhenka ikuskarian ere aritu zen, JosAntonekin, Beñat Axiari kantariarekin, Mixel Etxekopar txirulari eta ttunttun jotzailearekin, Ninh Le Quan perkusionistarekin, Jose Le Piez basozain eta eskultorearekin, Jean Claude Barboff margolariarekin eta Joxe Bikondoa eta Alfontso Gorosterazu aizkolariekin batera.
JosAntonek gutxitan jotzen du txalaparta jendaurrean, baina txalapartari buruzko disko-liburua prestatzen ari da, anaiarekin egindako grabazio ugarietan oinarrituta. Ibilbide luze, oparo, berritzaile eta eraginkorra du poeta gisa. Isturitzetik Tolosan barru (1969), Laino guztien azpitik (1973), Eta sasi guztien gainetik (1973), Bide bazterrean hi ta ni kantari (1979), Ortzia lorez, lurra izarrez (1987) eta Gizon handia da mundua, eta mundu ttikia gizona (1998) liburuen egilea da, besteak beste. «Poesia plazara, eszenariora eraman duen lehen poeta izan da, eta bizitza literariotik eta eztabaidetatik urrundua egon da beti», dio Koldo Izagirre idazleak, XX. mendeko poesia kaierak bilduman JosAnton Artzeri eskainitako liburukian.
Randers FC
Randers FC (Randers Football Club) 2003. urtean sorturiko kluba da. Hiriko hainbat kluben batasuna izan zen; Dronningborg Boldklub (1928.an sortua), Hornbæk Sportsforening (1945), Kristrup Boldklub (1908), Randers Freja (1898), Randers KFUM (1920) eta Vorup Frederiksberg Boldklub (1915). Klubik loriatsuena Randers Freja zen, hiru kopa irabaziak baitzituen dagoeneko, eta bere lizentzia hartu zuen Randers FC-k Daniar superligan jokatu ahal izateko.
2006. urtean Danimarkako 1. mailako (bigarren kategoria) taldea izanik Danimarkako Kopa irabazi zuen, hau gertatzen den aldi bakarra izanik.
Pyrrhulina obermulleri
Pyrrhulina obermulleri Pyrrhulina generoko animalia da. Arrainen barruko Lebiasinidae familian sailkatzen da.
Dows (Iowa)
Dows Iowako hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 538 biztanle zituen, 1.99 kilometro koadrotan banatuta.
Redingtonita
Redingtonita sulfato motako minerala da eta halotrichita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Redingtonita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Uście Gorlickie udalerria
Uście Gorlickie Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-udalerri bat da, Gorlice barrutian kokatuta. 287,8 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6815 biztanle zituen.
Patrice Leconte
Patrice-Claude-Francois Leconte (Paris, ) frantziar aktore, zinema zuzendari eta gidoigilea da, zuzendari onenaren César Saria lortutakoa.
Ostorhinchus kiensis
Ostorhinchus kiensis Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Choustník
Choustník Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 506 biztanle ditu eta 12,62 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
Arthroleptis langeri
Arthroleptis langeri Arthroleptis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Choustník
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1381 urtean egin zen.
Presenzano
Presenzano Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2520 Novorossijsk
2520 Novorossijsk asteroide baten izena da. abuztuaren 26an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1976 QF izena zeraman.
Arcangela Paladini
Arcangela Paladini (edo Arcangiola Palladini) (Pistoya, Italia, 1596ko irailaren 29a - Florentzia, 1622ko urriaren 18a) italiar margolari eta poeta izan zen.
2520 Novorossijsk
Orbitaren ezaugarriak
2520 Novorossijsk asteroidearen orbitak batezbeste 3,105 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,806 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,405 distantziara. Eszentrikotasuna 0,096 da, eta makurdura orbitala 6,24ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.7 da.
Arcangela Paladini
Gaztaroa
Arcangela Paladini, 1596an Pistoyan jaioa, Filippo Paladini (1544-1616) margolariaren hirugarren alaba izan zen. Artemisia Gentileschiren garaikidea izan zen (1593-1656), eta baliteke Santa Zeziliaren irudirako modeloa izatea, Artemisiak margotu zuen musikaren patroiarena.
Hamabost urterekin artista ezarria zen. 1608an, Pisara joan zen familiarekin, eta Medicitarren arreta erakarri zuen. Medicitarrek Florentziara eraman zuten haiekin, eta Jacopo Ligozzi margolari manieristarekin hasi zen lanean.
Ibilbidea
Arcangelak arte-diziplina asko lantzen zituen, hala nola kantua, idazketa, poesia eta pintura, besteak beste. Margolari handia izateaz gain, bordatuak ere egiten zituen, erretratuak eta loreak, hostoak eta hainbat motibo. Bere lanetariko bat baino identifikatu ez den arren, Mécitarren inbentarioetan Cosme II dukearen erretratu tintadunak eta brodatuak daude. 1621ean, bere autorretratua eskatu zitzaion, Basarioko Korridorean zintzilikatu zena.
Medicitarrekin harremana
Florentzian, Santa Agata monasterioan bizi izan zen, Via San Gallon. Maria Magdalena de Médici, dukesa handiak lagundu zion, eta, ongintzaile handiena bihurtu zen. Hamazazpi urte zituela, Dukesa Handiaren iradokizunaren ondoren, Paladini Jan Broomans-ekin ezkondu zen, Anberesen jaioa, eta tapizak egiten zituena. Dukesa Handiak bere gortean zerbitzatzera gonbidatu zuen, eta Cosme II.ari aurkeztu zizkion Arcangela eta haren senarra. 1621ean, autorretratu bat margotu zuen Dukesarentzat, eta harek bere gelan jarri zuen. Erretratua geroago gehitu zitzaion Basarioko Korredorean erakutsitako bildumari, eta 1967an zaharberritu zen. Artistaren obra gisa identifikatu den pintura bakarra da, inbentarioek beste lan batzuk adierazten dituzten arren.
Heriotza
Paladini 1622ko irailaren 18an hil zen, hogeita sei urte zituela. Santa Felicità elizan lurperatu zuten, Duquesa Handiak harentzat hilobi bat agindu baitzuen, oso gutxitan ematen zen ohorea. Agostino Bugiardinik eta Antonio Novellik zizelkatu zuten hilobia. Sarkofagoaren gainean, artistaren bustoa dago. Epitafioak Paladini Atenea jainkosarekin eta Apeles margolariarekin alderatzen du.
"D.O.M. - Arcangela Palladinia - Ioannis Broomans Antuerpiensis uxor – Cecinit hetruscis regibus, nunc canit Deo – Vere Palladinia quae Palladem acu - Apellem coloribus Cantu aequavit musas - Obiit anno suae aetatis XXIII - die XVIII Octobris MDCXXII - Sparge rosis lapidem coelesti innoxia cantu - Thusca jacet siren; Itala musa jacet. -"
Ohorezko Oscar Saria
Ohorezko Oscar Saria Estatu Batuetako Zinemako Arte eta Zientzien Akademiak zenbait alditan ematen duen saria da. Ematerakoan Akademiak ez du saritzen urte batean egindako lana, baizik eta karrera osoarena edo merituen kategorietan lekua ez duen lana.
Ohorezko sari hau ez dute akademiako kideek bozkatzen, Akademiako buruzagiek erabakitzen dute baizik.
Labris
Labrisaren lehen erabilera, askoz lehenago eman zela agerian dago; izan ere, Paleolitoan eta Neolitoan aizkora mota honen irudiak badaude, maiz Ama jainkosaren gurtzarekin lotuta eta antzeko kultura primitiboen jainkosa telurikoekin ere. Zibilizazio-minoikoan, -traziarrean, -greziar rean eta -bizantziarrean labris-aren sinbolismo a erabiltzen da, baita mitologia n eta artea n duela hiru mila urtetik gora. Labrisa Afrika ko sinbolismo erlijiosoan ere ageri da, esaterako Changó delakoan, yoruba mitologia ren jainkotasunean hain zuzen ere.
Amazonasek ere erabili zuten - borrokatzeko ez ezik, lan egiteko ere -, baita Europan eta Asian garatutako gizarte matriarkal zaharretan ere. Gaur egun, 1970eko hamarkadaz geroztik, LGTB eta feministen sinbolo gisa erabiltzen da, zehazki, lesbiana eta lesbofeministen mugimenduen taldeen kideentzako, indarra eta burujabetasuna sinbolizatzen dituelako.
Herri kultura garaikidea
Abuztuaren 4ko erregimenean (1936-1941), Greziako Gazte Erakundearen Elkarte Faxistak (EON, Ethniki Organosi Neolaias ) labrysa erabili zuen funtsezko ikur gisa, erregimenaren buruzagi Ioannis Metaxás liderraren ustetan heleniar zibilizazio guztien lehen sinboloa zelako. Gaur egun, Greziako black metal zaleek Greziako paganismoaren sinbolo gisa erabiltzen dute, baita Kreta ko folklorea kontserbatzeko elkarteek ere. Greziako edozein heavy metal edo zirtzilkeria-dendetan halako ikurrak salgai daude.
Beste alde batetik, labrysa ikur nazional gisa erabili zen Frantziako Vichyko gobernuan, Bigarren Mundu Gerran garaian.
Drakesville (Iowa)
Drakesville Iowako hiri bat da. Davis konderrian kokatua dago. 2010ean 184 biztanle zituen, 0.64 kilometro koadrotan banatuta.
Only a Woman's Heart
Only a Woman's Heart (euskaraz Soilik Emakume baten Bihotza) Eleanor McEvoy irlandar kantautoreak konposatutako abesti bat da. 1992an Mary Coughlan, Sharon Shannon, Dolores Keane, Wallis Bird eta Hermione Hennessy irlandar abeslariekin batera burututako A Woman's Heart diskoaren barnean argitaratu zuen.
Juliana Pasha
Juliana Pasha (Albania, 1980ko maiatzaren 20a) albaniar abeslaria da. 2010eko Eurovision Abesti Lehiaketara joan zen Albaniako ordezkari It's All About You abestia kantatzera.
The Prisoner of Zenda (1952ko filma)
The Prisoner of Zenda Anthony Hope idazle ingelesak idatzi zuen izen bereko nobelaren zinemarako bertsioetako bat da, 1952an filmatua. Richard Thorpek zuzendutako lana da eta Pandro S. Bermanek ekoiztua. Gidoia Noel Langleyk sinatua bazen ere, 1937ko bertsioaren egitura bera jarraitzen du. Harako hartan egokitzaileak John L. Balderston, Wells Root, Edward E. Rose, eta Donald Ogden Stewart izan ziren. Musika Alfred Newmanek sortu zuen, argazkia (Technicolor sistema erabiliz) Joseph Ruttenbergen lana izan zen, eszenografiaz Cedric Gibbons eta Hans Peters arduratu ziren eta jantziak Walter Plunkettenak izan ziren. Jean Heremans eskrima irakaslea izan zen.
Ekoizpenaren gaineko hainbat kontu
Zuzendari Richard Thorpek eta ekoizle Pandro S. Bermanek urte berean Ivanhoe filmean ere elkarrekin egin zuten lan. Gerora ere biak ala biak honakoetan arituko ziren: All the Brothers Were Valiant (1953), Knights of the Round Table (1953), The Adventures of Quentin Durward (1955) eta Jailhouse Rock (1957).
Cerdocyon thous
Cerdocyon thous Cerdocyon generoko eta Canidae familiako ugaztun haragijale bat da.
Pablo Sarasate Musika Kontserbatorio Profesionala
Pablo Sarasate Musika Kontserbatorio Profesionala Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen kontserbatorio bat da. Mendebaldea auzoko Antonio Pérez Goiena pasealekuaren 1. zenbakian dago, Nafarroako Liburutegia eta Nafarroako Filmotekaren alboan. Izena Pablo Sarasate iruinxeme eta biolin-jotzaile ospetsuaren omenez darama.
Potomac (Maryland)
Potomac Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Montgomery konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Marie Adelaide Belloc Lowndes
Marie Adelaide Lowndes, ezkondu aurretik Marie Adelaide Belloc Rayner-Parkes (Marylebone, Londres, Ingalaterra, 1868ko abuztuaren 5a - Everley Cross, Hampshire, Ingalaterra, 1947ko azaroaren 14a) nobelagile ingeles emankorra izan zen. Profesionalki 1904tik hil zen arte aktibo egon zen, eta literatura-ospea lortu zuen gertaera zirraragarriak interes psikologikoko gaiekin konbinatzeagatik. Bere eleberri ezagunena, The Lodger (1913), Jack Tripa-ateratzailearen hilketetan oinarritua, bost aldiz eraman dute zinemara; lehen bertsio zinematografikoa Alfred Hitchcock The Lodgerren film mutua izan zen: A Story of the London Fog (1927). Bere beste eleberrietako bat, Letty Lynton (1931), Joan Crawford protagonista zuen 1932ko izen bereko filmaren oinarria izan zen.
Biografia
Marylebonen jaio zen, Londresen, eta La Celle-Saint-Cloud-en, Frantzian, hazi zen. Gurasoak Louis Belloc abokatu frantsesa eta Bessie Parkes feminista ingelesaren alaba nagusia izan zen. Neba gazteena Joseph Hilaire Belloc idazle, historialaria eta politikaria izan zen. Aitaren aldeko aitona pintore frantsesa Jean-Hilaire Belloc eta amaren aldeko birraitona, Joseph Priestley zientzialaria. 1896an Frederic Sawrey Lowndesekin ezkondu zen.
Bere lehen eleberria, The Heart of Penelope, 1904an argitaratu zen. Handik aurrera urteko, eleberri bat, memoriak edo antzerki-lanak argitaratu zituen 1946 arte.
I, too, Have Lived in Arcadia 1942an argitaratutako elaberrian, Belloc Lowndesek bere amaren bizitzaren historia kontatu zuen, familia-gutun zaharretan eta Frantziako lehen urteetako oroitzapenetan oinarrituta.
Bere nobela ezagunena The Lodger da, 1913an argitaratua. Jack Tripa-ateratzailearen hilketetan oinarrituta dago, eta Londresko familia bati buruzkoa da. Haren maizterra "Mendekatzailea" izeneko hiltzaile misteriotsua dela uste du. Eleberria bost aldiz eraman dute zinemara. Lehena 1927an Alfred Hitchcockek zuzendutako The Lodger: A Story of the London Fog, film mutua izan zen, eta ondoren 1932an Maurice Elveyren bertsioa, 1944an John Brahmena, 1953an Man in the Attic, eta berriena, 2009an David Ondaatjerena.
1947ko azaroaren 14an hil zen bere Iddesleigh kondesa eta alaba nagusiaren etxean (hirugarren Earl-aren emaztea), Eversley Crossen (Hampshire). Frantzian lurperatu zuten, gaztaroak pasatu zituen La Celle-Saint-Cloud herrian, Versaillesetik gertu.
Suizy-le-Franc
Biztanleria
2007an Suizy-le-Franc udalerrian erroldatutako biztanleak 113 ziren. Familiak 47 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 19 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 74 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (30 gizon eta 27 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Suizy-le-Franc udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asturiasko Garraio Partzuergoa
Asturiasko Garraio Partzuergoa (asturieraz: Consorciu de Tresportes d'Asturies; gaztelaniaz: Consorcio de Transportes de Asturias; sigletan: CTA) Asturiasko Printzerriko Gobernu Kontseiluak eta Asturiasko beste udalerri batzuetako 14 udalek osatutako partzuergo bat da, garraioak koordinatu eta kudeatzeko eta Asturiasko Printzerriko bidaiarien garraioa antolatzeko politika hitzartuak garatzeko. 2007ko maiatzaren 25ean, erdialdeko 43 udalerrietan sartu zen, Asturiasko 78 udalerrietan sartu baitzen indarrean.
Uścimów udalerria
Uścimów Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Lubartów barrutian kokatuta. 107,08 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 3284 biztanle zituen.
Raviscanina
Raviscanina Italiako udalerri bat da. Casertako probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tiraspolgo Aireportua
Tiraspolgo Aireportua Tiraspolen, Moldavian dagoen aireportu bat da –de facto, Transnistriako Errepublika iheslari aitortu gabean). Aire-base militar-ohia da ere.
Aireportua 2022an erasotu zuten, Errusiaren Ukrainako inbasioaren testuinguruan; izan ere, urte hartan, Transnistrian gertatutako egile ezezaguneko eraso-multzo baten erasoetako baten helburu izan zen.