cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Traînel
Diru sarrerak
2009an Traînel udalerrian 409 unitate fiskal zeuden, 972 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.603,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 41 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 2 harategiak ziren.
2000. urtean Traînel udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.068 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Oreophryne waira
Oreophryne waira Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Traînel
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Muturreko (abereak eta beste animaliak)
Muturrekoa edo mozala abere eta animalia batzuei muturrean jartzen zaien tresna da, haien ahoa itxi eta jan eta hozka egin ez dezaten prestatua.
Aitorren hizkuntza zaharra
Aitorren hizkuntza zaharra (sortu zen garaiko grafian, Aitoŕen izkuntz zaŕa) hiru ahapaldiko euskal abesti herrikoia da, Ziriako Andonegi mutrikuarrak 1956ko otsailean idatzitako hamar ahapaldiko bertsoaren bertsio laburtua.
Abestiaren bidez ezagutarazi den bertsio laburtua
Aitorren hizkuntz zaharra nahi degu zabaldu munduaren aurrean gizonki azaldu, baldin gure zainetan odolik badegu euskaldunak euskaraz hitz egin behar degu.
Zein hizkuntza ederra euskera guria inun ez det aurkitzen beste bat hobia usai goxodun hizkuntz txukun ta argia, biraorikan ez duan hizketa garbia.
Gora euskara maitea zoragarriena euskalduen artean maitagarriena. Munduan sortu zanik hikuntzik zaharrena, gora ta gora euskaldunak eta gure euskara.
=== Jatorrizko bertsoa ===
I
Brycon striatulus
Brycon striatulus Brycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bryconidae familian.
Aitorren hizkuntza zaharra
Abestiaren bidez ezagutarazi den bertsio laburtua
Aitoŕen izkuntz zaŕa nai degu zabaldu Munduaren auŕ-ean gizonki azaldu Baldin gure zañetan odolik badegu Euzkaldunak euzkeraz itz egin bear degu.
II
Lendabiziko itzak aurtxo nintzanian Amaren besoetan Bular baŕenian. Itz auek esan zidan izketa garbian. Gorde euzkera semetxo biotzen erdian.
III
IV
Ez daukagu euzkera lotsaz baztartzeko ainbat gutxio beŕiz oñazpiratzeko. Jainkoak eman zigun euzkaldunentzako bere lege santuak ez dira ukatzeko.
V
Amatxok esan zidan eriotz auŕean ¡Agur semetxo laztan laister naiz lurpean! Euzkeraz otoitz egin nere lur gañean, Euzkeraz nai det entzun nik zorionean.
VI
¡Ama! erantzun nion zure lur gañean Belauniko jaŕita otoitz egitean Euzkeraz egingo det goiz ta aratsaldian Biok zaudetelako nere biotzian.
VII
Etsaiak aurka dabiltz euzkeraren gaitik Len, orain eta beti guztiz aspalditik. Lurperatu nairikan antzin-antziñatik, Ez dute ori lortuko iñongo aldetik.
VIII
Euzkera galdutzeko ez dago belduŕik Munduan ez da sortu ortako indaŕik Sasi-jakintsu asko dabiltz galdu nairik Asmo txar oŕek guztiak dirade alpeŕik.
IX
X
Gora euzkera maite zoragaŕiena. Euzkaldunen artean maitagaŕiena. Munduan sortu zanik izkuntzik zaŕena. ¡Gora ta gora beti EUZKADI TA EUZKERA!
Izhevsk
Izhevsk (errusieraz: Иже́вск; udmurteraz: Иж edo Ижкар) Errusiako hiria da, Udmurtiako Errepublikako hiriburua. Izh ibaiaren ertzean dago, Ural mendien mendebaldean.
1985-1987 bitartean hiriaren izena Ustinov izan zen, 1976-1984 urteetan Sobietar Batasuneko kanpo-arazoetarako ministroa izan zen Dmitri Ustinoven omenez. Hala ere, Mikhail Gorbatxov gobernuan egon zenean, berriki agintari izandakoen omenez ipinitako hirien izenak aldatu egin zituen, lehenagoko toponimoak berreskuratuz.
Historia
Izhevsk 1760ko apirilaren 10ean sortu zuten, burdinola baten inguruko kokalekutzat. Burdinolak eta hiria Piotr Ivanovitx Xuvalov kondeak eraiki zituen. Hala ere, hil zenean zorrak utzi zituelako, ondarea Erresumarena izatera iritsi zen. Izh ibaian presako lanak egin zituzten inguru hartan, 1763. urtean amaituz.
Ekonomia
Beraz, Izhevskek herrialdeko gune industrial eta militar garrantzitsua izaten jarraitzen du, eta "Errusiako armategia" esaten diote bai Izhevsk bai Tula hiriei.
Besteak beste, hiria famatua da Mikhail Kalaxnikovek bertan asmatu zuelako AK-47 asalto-fusil ospetsua, Kalaxnikov izenez ere ezaguna.
Klima
Izhevsken klima kontinental hezea daukate: neguak luzeak izaten dira, eta udak epelak.
Entzima-inhibitzaile
Entzima-inhibitzaileak entzimen jarduera murrizten duten molekulak dira. Molekula horiek naturalak ala artifizialak izan daitezke. Artifizialen artean, esaterako, botika asko daude: molekula hauek mikrobio patogenoen entzimei lotzen dira eta haien jarduera inhibitzen dute, patogenoaren heriotza dakarrena (entzimek ez badute zuzen funtzionatzen bide metaboliko batzuk ez baitira osatzen).
1.- inhibizio itzulgarria: inhibitzaile eta entzimaren arteko lotura ahula denean, erraz banatzen direnean; banatu ostean, entzima guztiz funtzionala da berriz
Bi mota daude:
Inhibizio lehiakorrean inhibitzailearen efektua substratuaren kontzentrazioa handituz neutralizatu daiteke. Izan ere, substratu asko dagoenean inhibitzailea entzimaren gune aktiboan lotzeko probabilitatea asko jaisten da.
2.- inhibizio itzulezina: inhibitzailea eta entzimaren arteko lotura sendoa da, eta ez da desegiten. Ondorioz, inhibitzailea entzimaren gune aktiboan betiko elkartzen da, eta ez dio substratuari uzten toki horretan sartzen.
Inhibizio itzulezina eragiten duten molekulak artifizialak dira gehienak: pozoiak, botikak, intsektizidak, etab.
Suances
Suances Kantabriako udalerria da. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 8.229 biztanle zituen eta 24,6 km²-ko azalera du.
Ana Wagener
Ana Álvarez Wagener (Las Palmas Kanaria Handikoa, 1962 - ) espainiar antzezlea da.
Telebistan, Querido maestro, Compañeros, El comisario edo La otra mirada bezalako telesailean, aritu ondoren, zinemara pasa zen eta La voz dormida filmagatik Goya Sari bat lortu zuen
Urtsua (balada)
Urtsua edo Urtsuak zazpi leio ... ahozko tradizioko euskal balada da, egile ezezagunekoa, Azkuek eta Aita Donostiak Baztanen bildu zutena. Adituen ustez XVIII. mendekoa izan daitekeen kanta honek oso istorio iluna kontatzen du, bizkarrezurrean behera izua isurtzen duena: Lantain etxeko alaba Urtsuako jaunarekin ezkondu zen. Eztei-gauean emaztea haurdun zegoela ohartu zen senarra. Haserre beltzez, Santa Ana baselizara gonbidatu zuen otoitz egitera, eta bertan hil zuen. Mikel Laboak 1966an grabatu zuen bertsioa Euskal Herri osoan zabaldu zen.
Baladaren aldaerak
Antonio Zavalak balada honen hamahiru eredu bildu zituen. Hedatuenetako bat Resurreccion Maria Azkuek ekarri zuen argitara, Cancionero Popular Vasco bilduman (1918-1921), 908. zenbakian, 1057. orrialdean, musika partizioarekin batera; sei estrofa dira, Baztango Gartzain herriko Tomasa Urrutiari jaso zizkionak. Hona bertsio hori, Antonio Zavalaren zuzenketa txikiekin eta egungo grafiara egokitua
1. Urtsuak zazpi leiho, zazpiak lerro-lerro, Lantainako alaba Urtsuan defuntu dago.
2. Urtsuan defuntua Santa Anan kausitua, adios erran gabe etxetik partitua.
3. - Zazpi errota berri, zortzi jauregi xuri, horien guziengatik nik ez Urtsura nahi.
4. - Goiti zazu burua, ene arreba Juana. - Eztezaket goratu, anai Batista jauna.
5. - Izorra omen zara, ene arreba Juana. - Zertan ezautzen nauzu, nere anaia jauna?
6. - Zaldia zelarekin zuretzat jarria da. - Nik iten dudan haurra zure besokoa izain da.
Euskalerriaren Yakintza lanaren II. liburukiko 346 orrialdean (Madril, 1942) ere argitaratu zituen bertso horiek Azkuek. Aurretik, gertaeraren berri eman zuen, kontakizuna Kruz Goienetxeri aditu ziola esanez:
''"Nafarroan, Baztango ibarrean, Arizkun go lurrean, Urtsu edo Urtsua deritzaion jauregi zahar bat zen. Orain ere bere harresiak zutik daude. Izen handikoa zen aldi batez Nafarroan. Hango jaun bat Nafarroako erregeren inguruko izan zen. Bertze bat Frantziako emazteki batekin ezkondu zen. Anaia apeza zuen emazteki honek eta, Nafarroara handiki batekin ezkontzera zetorrela eta, agur egitera agertu zitzaion. Apezak, arreba haur egiteko zela igarrita, gurasoen jauregian eduki nahi zuen. Arrebak anaia apezari, isileraztearren, ezpata bat agindu zion. Ezkontzerakoan emaztegaiak ehunka ekarri zituen zikiroak, urrezko uztaiez horniturik. Urtsura iritsi zenean, etxekoandre zaharra, ohitura zenez, atarira jaitsi zen eta erraingaia besarkatu zuen. Ezkondu ziren, eta berehala ezagutu zuen senarrak emaztea nola zegoen, eta etxeko mutil bati erran zion zaldia ermitaren ondoan gerta zezala, ferrak aintzinekoa gibelera zituela. Lotarako zeudela, senarrak emazteari erran zion: ''
- Eztun ikusi behar etxeko ermita, zerbait errezatzeko ere? - Nahi baduk, goazen ermitara.
Jaitsi ziren, eta xixtako batez senarrak emaztea hil zuen eta, berehala zaldigaineraturik, lauringoan Frantziara ihes egin zuen".
Greziako itsasontzia
Greziako itsasontzia Pantxoa eta Peio lapurtar musikariek abestutako abestia da. Berez abesti hau Lluis Llach kataluniar abeslariak sortutako Vaixell de Grècia ("Greziako baxela") abestiaren euskarazko bertsioa da, katalanerazko hitzen itzulpena Xabier Letek egin zuen.
Urtsua (balada)
Baladaren aldaerak
XX. mendearen lehen erdian, baladaren hamar bertsio bildu zituen Aita Donostiak Baztanen, eta baita doinuaren hiru aldaera ere. Horiek denak kontuan harturik, Jorge Riezukoak “bertsio eklektikoa” deitutakoa argitaratu zuen Nafarroako euskal-kantu zaharrak liburuan (Iruñea, 1973):
Greziako itsasontzia
Abesti honen ezaugarri nagusia bere greziar erako musika doinu itsaskor eta ahaztezina da.
Thirteen Ghosts
1960ko 13 Ghosts filmaren berregokitzapena da. Kanadako Vancouver hiri inguruan eta Britainiar Columbian filmatu zen.
Urtsua (balada)
Baladaren aldaerak
2. – Zer aitu duzu bada, nere anaia jauna? – Enbraza omen zara nere arreba Joana.
3. – Zertan ezautzen naute, nere anaia jauna? – Gerria loditu ta laburtu kotilluna.
4. – Enazazula sala ene aitametara et’are gutiago Utsuko semetara.
6. – Ez da, ez, hori sari, nere arreba Joana. – Bortzetan ehun luis nere anaia jauna.
7. – Hoiek ez tuzu aski, nere arreba Joana. – Zaldia zelaturik, nere anaia jauna.
8. – Hoiek ez tuzu aski nere arreba Joana. – Haurra besoetara nere anaia jauna.
9. – Hori da, hori, sari, nere arreba Joana: Haurra besoetara, nere arreba Joana.
10. – Zazpi errota berri, zortzi jauregi xuri; hoien guziengatik nik ez Utsura nahi.
12. Utsuan defuntua Santa Anan kausitua: Adios erran gabe etxetik partitua.
14. – Etzinakien bada trabatua zinela? Orduan etzaiteken ezkontzarikan zerra.
Urtsuatarrak
Urtsua da urtsuatarren leinuetxea. Nafarroako historian beraien atzamarraren hatza utzi zuten: Amaiurko gazteluaren setioko azken borroketan Leringo kondearen laguntzaile azaldu ziren. Espainiako erregeak bereziki sariztatu zituen esku-ukaldi horrengatik. Ez zuten hargatik fama ona eduki: bortitzak ziren, lurrez eta ohorez gose, Bozaten esklabo erabiltzen zituzten agotak zeuzkaten. Orduko nobleen antzera ikasiak ere ziren, puxanten idazkari eta notarioa zirelako. Hegoaldera bezain iparraldera hedatzen zen urtsuatarren itzala, eta Ortzaizeko Arizmenditarrekin uztartuak ziren.
Pedro Urtsua (1520-1561) da sendiko kiderik ezagunena. Ameriketan barrena ibili zen, Granadako Erresuma Berrian hiriak sortzen, indioak kalitzen eta urre bila, Ines Atienza andregaiaren eta Oñatiko Lope Agirreren konpainian. Lope Agirreren aginduz eraila izan zen. Werner Herzog alemaniar zinemagileak Aguirre, der Zorn Gottes film erraldoian irudikatu zituen biak, herioari burlaz, Marañón ibaia jaisten.
Baladak agertzen digun urtsuatarra ezpal berdinekoa zela imajinatzen dugu: ankerra, gogorra, buru beroa. Batzuek diote Estebe zuela izena eta hilketa 1700 aldean izan zela. Baina inork ez daki zuzen. Zenbait ikerlariren arabera, bertso batean aipatzen den luis izeneko txanpona arrasto bat izan daiteke; lehenbizko luisak 1640an egin ziren Frantzian, Luis XIII.a errege zela, eta azkenak 1792an, Luis XVI.aren erregealdian. Hala ere, hizkuntza arruntean luis hitzak iraun zuen Frantziako Iraultzaren ondoko urrezko txanponak izendatzeko.
Lantainako alaba
Joanaz are gutxiago dakigu. Lantainako alaba Bidarrai, Hazparne ala Ezpeletakoa zitekeen. Gauza segurua da baserri okitua zela, zazpi leiho zituen arren, Urtsuak baino anitzez gehiago. Zazpi eta zortzi zenbaki mitikoekin jostatzen da bertsolaria. Nasaitasun izugarriaren sinboloa da, zazpi direlako arrosa perfektuaren ezpalak, bekatu mortalak, zentzuaren adinak, Altzaiko herensugearen buruak...
– Zazpi errota berri, zortzi jauregi xuri; hoien guziengatik nik ez Urtsura nahi.
Urtsuak eder leiho Lantainak ederrago ...
Ezkontzak harilkatuz emendatzen ziren etxaldeak, ospeak, ondasunak. Frantziaren eta Espainiaren arteko mugak finkatzen zihoazen denboretan jendeek harremanetan segitzen zuten Baztango eta Bidarrai edo Baigorriko hiritarrekin. Oraindik ere Aritzakun, Urrizate ala Izpegi pasaiek erromatarren metal preziosoen bidea ametsez brodatzen digute. Anbizioak galduko zuen Joana. Anaiari kasu egin bazion bizitza bederen salbatuko zuen. Batistarekin jolasean aritu zitekeen, harekin tratua egin zezakeen, baina urtsuatarra ez zen erraza engainatzen. Gezur eta gordetze alorrean gaitzeko eskarmentua bazuten. Baztango gaztelu eta jauretxe kasik guztien jabe baitziren XIV-XVIII. gizaldietan.
– Agur nere arreba nere arreba Joana: Berri bat aditu dut nere arreba Joana.
– Zer aitu duzu bada, nere anaia jauna? – Enbraza omen zara nere arreba Joana.
Erailketa Santa Ana baselizan
Balada anaia jaunaren eta arreba Joanaren arteko solasaldiarekin abiatzen da. Anaiak badaki arreba haurdun –trabatua, izorra, enbraza...– duela eta isiltasunaren prezioa finkatzen dabil koplarik kopla. Txapela lumarekin eta zaldiaren ondotik, dirua luzatzen dio Joanak eta horrekin sosegatzen bezala da. Bakearen amoreagatik, ekarriko duen haurra besoetakoa izanen duela erraten dio:
– Hori da, hori, sari, nere arreba Joana: Haurra besoetara, nere arreba Joana.
– Enazazula sala ene aitametara et’are gutiago Utsuko semetara.
Zaldiz hurbildu zen Joana Urtsuako Esteberen egoitza munttoraino. Idi zainartek tiraturiko hamar orga bazeuzkan atzetik, altzariz, oihalez, portzelanazko platerez eta arropaz kargatuak. Bozateko txistulari trebeek alaitu zituzten ezteiak, mutil eta neska dantza ugari eskainiz. Joana ez zen sekula hain zoriontsu sentitu. Duda izpirik ez zuen Santa Ana baselizara esker onezko otoitz baten marmaratzeko gonbitari baietz erantzutean. Unearen zehatzaz baliatu zen Estebe bere emaztearen erailtzeko, xingola zuri meharrez ala ezpata kolpez, bertsioen arabera.
Lantanako alaba Utsuan hila dago.
Utsuan defuntua Santa Anan kausitua: Adios erran gabe etxetik partitua.
Urtsuatarrak Frantziara ihes egin omen zuen adio erran gabe. Baina poetak morala ttanttaz bukatzen du kanta ahantzi ezina, tragediaren zaina zipriztinduz. Mari Kattalin hori, Joanaren sehia, ahizpa edo ama daiteke eta hausnarrean dakusagu:
Gure Mari Kattalin emakume fidela, pesalonbre handitan gelditua bide da.
– Etzinakien bada trabatua zinela? Orduan etzaiteken ezkontzarikan zerra.
Urtsua euskal kantagintzan
Beste kantu anitz bezala, Urtsua balada Azkue eta Aita Donostia musikologo en bilketa lan tematsuari esker salbatu zen ahanzturatik. XX. mendearen bigarren erdian, ordea, euskal abeslariek zabalkunde handia eman zioten. Euskal Kantagintza Berriaren ildoa ireki zuen 1966ko Mikel Laboaren lau abestiekiko Goiztiri etxeko EPan grabatu zen aro modernoko Urtsuako kanta-ren lehen bertsioa: gitarra eta ahots soila, uhergarria. 1989an, Benito Lertxundik Pazko gaierdi ondua obran eresiaren Erdi Aro kutsuko soinu tentsiodun moldaketa orraztu zion. Egokia, ezen Jorge Riezukoa k Espainia hegoaldeko lurretan arrakastatsuak ziren Bodas de Sangre saileko kanta suerteen aire sefardiekiko lotura sumatu baitzion.
Holandako Konderria
Holandako Konderria (Graafschap Holland) Herbehereetako antzinako konderria izan zen.
Germaniako Erromatar Inperio Santuko estatua, gero habsburgotarren menpe izan zen. Denboraren poderioz, tituluak garrantzia galdu zuen eta jada 1291n Polentzi V.a Holandakoa bere burua Holanda eta Zeelandako konde eta Frisiako jauna izendatu zuen.
Cedillo del Condado
Cedillo del Condado Toledoko udalerria da, La Sagra eskualdean dagoena.
Thirteen Ghosts
Argumentua
Kriticos familia lasai eta patxadaz dirau, baina zoritxarrez bapatean Arthurren (Tony Shalhoub) emaztea eta Kathy (Shannon Elizabeth) eta Bobbyren (Alec Roberts) ama den Jean hiltzean dena aldatuko da. Goiz batez, hirukotea eta haurtzaina (Rah Digga) gosaltzen ari direla abokatu (JR Bourne) baten bisita jaso eta Arthuren urrutiko osaba batek (F. Murray Abraham) hil berri batek ondorengotzan etxalde zoragarri bat laga diela berri emango die. Familiako kideek ustez usadiozkoa izango den etxaldea bisitatzean, harrituta sofistikatua eta erabat modernoa dela ikusi eta barnealdetik ikustea ere erabakiko dute.
Eusko-filipinar
Eusko-filipinarrak (vasco filipino) euskaldun jatorria eta filipinar herritartasuna duten gizabanakoak dira.
Historia
1565 eta 1898 artean, Euskal Herriko etorkin asko ailegatu ziren Filipinetara. Orduko Filipinetako kapitaintza nagusiak Espainiar Ekialdeko Indiak gobernatzen zituen. 1821etik aurrera Madrilgo Gobernuak zuzenean gobernatu zuen uhartedia.
Espainiar Inperioko beste eskualdetan ez bezala, euskal etorkinak gutxiengo txikia ziren Filipinetan, gehiengoa andaluziar jatorrikoa izanda.
Kolonia garaian, euskaldun gehienak soldadu, itsastar, merkatari, misiolari edo apaizak ziren. Denbora aurrera joan ahala, filipinar gizartean bertakotu ziren. Egungo euskaldunen ondorengoek filipinartzat dute bere burua eta negozio eta politika arloetan eragina mantentzen dute. Aboitiztarrak, Zobel de Ayalatarrak, Aranetatarrak, Zubiritarrak edo Ozamiztarrak oraindik klan boteretsuak dira.
Jendartean ezaguna ez izanda ere, euskal kultura nolabaiteko eragina du egungo Filipinetan, batez ere chorizo de Bilbao saltxitxa mota eta zesta puntaren bidez. Hala ere, eragin nabarmenena bertoko toponimian dago. Hala ere, Hegoamerikan ez bezala, ondorengoek ez dute bere arbasoen kultura mantentzen: ez dute euskal etxerik eta euskara erabat desagerturik dago.
Euskaldun jatorriko filipinarrak
Gaur egun oraindik badira jatorri euskalduneko pertsona asko baina hauek oso azkar ari dira beste etniekin nahasten ari. Nahiz eta jatorriaren inguruko kontzientzia izan zaila da euskal nortasuan herrialde hartan mantentzea.
Euskal toponimia Filipinetetan
Nahiz eta denborarekin asko desagertu, oraindik euskal toponimo ugari aurki daiteke uharteetan. Hona hemen batzuk:
Hiriak eta herriak
Anda, Arteche, Azpeita, Lavezares, Legazpi, Loyola, Mondragón, Nueva Vizcaya, Oroquieta, Oteiza, Pamplona, ​​Urbistondo, Urdaneta, Zarraga, Zumarraga.
Makatiko auzoak
Makati Filipinetako hiri garrantzitsuenetariko bat da, oso irekia. Han ere euskal toponimoak daude oraindik-orain: Legazpi, Salcedo eta Urdaneta.
Al-Ahram
Al-Ahram (الأهرام; Piramideak), n sortutako egunkaria da, Egiptoko salduena dena.
Al-Ahram arabiera idazteko iturri eraginkorrena da. Askotan zentsuragatik kritikatu dute.
Nuria González
Nuria González (Málaga, - ) espainiar antzezlea da.
Ibaeta (arraun-taldea)
Ibaeta Donostiako Ibaeta auzoko arraun elkarte bat izan zen, jarduera nagusia 1960ko hamarkadan izan zuena.
Historia
Ibaeta arraunketa elkarteak trainerilla zuen, eta 1960an hasitako Gipuzkoako Trainerilla Ligan parte hartu zuen, hainbat ediziotan.
Baina parte-hartze esanguratsuena traineruan izan zuen, 1961eko Kontxako Banderan. Urte hartako trainerilla ligan erabilitako arraunlariei Txapel Aundi taldeko hainbat elementu gehitu zizkieten, Anjel Isturitz patroiarekin, Kontxarako tripulazioa osatzeko.
Wisch (Plön)
Wisch Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tempora mutantur et nos mutamur in illis
Tempora mutantur et nos mutamur in illis latinezko hexametroa da eta hitzez hitz "Denborak aldatzen ari dira, gu beraiekin aldatzen gara". Esamolde latindar honek dena aldatzen dela adierazten du. Hemistikio soila ere erabiltzen da Tempora mutantur .
Euskarazko baliokideak "Denbora joan eta gu eraman" edo "Orduarekin batera dijoa munduan" edo "Urteak badoaz eta gu haiekin".
Oreophryne wapoga
Oreophryne wapoga Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Brycon vermelha
Brycon vermelha Brycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bryconidae familian.
Cervera de los Montes
Cervera de los Montes Toledoko udalerria da, Sierra de San Vicente eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 423 biztanle zituen.
Mikel Artetxe Gezuraga
Mikel Artetxe Gezuraga (Larrabetzu, 1976ko irailaren 24a - ) bizkaitar txirrindulari ohia da, 1999 eta 2007 artean profesionala izan zena.
Ebla
Ebla (إبلا, Idlib eskualdea, Siria) antzinako Mesopotamiako hiria eta erreinua izan zen. Mardikhen, Alepo hiritik hurbil (Siriako ipar-mendebaldea) egindako indusketei esker da ezaguna. Bertan idazkera kuneiformean idatzitako taula ugari aurkitu da, antzinako hizkuntza semitiko batean idatziak.
Mikel Artetxe Gezuraga
Palmaresa
1998 2000 2001 2002 2003 2004 2006 2007
Ebla
Historia
Bi aro nagusi izan zituen: lehendabizikoa K.a. 3. milurtekoaren amaieran eta bigarrena K.a. 1800 eta 1650 artean. K.a. 3. milurtekoan, Eblako erreinuak Egiptoko faraoiekin harremanak izan zituen, akadiarrek hiria hartu eta bipildu zuten arte. K.a. 2000-1900 aldera, Ebla berriro eraiki zuten eta hiri boteretsua izan zen, K.a. 1650. urtean betiko suntsitu zen arte.
Bertan Eblako taulatxoak topatu zituzten, K.a. 2250 inguruan idatzi zituzten 20.000 taulatxo kuneiforme.
Lehenengo aldian honako errege hauek izan zituzten eblatarrek:
Bigarren aldian amortarren hiria izan zen.
Miniopterus fraterculus
Miniopterus fraterculus Miniopterus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Miniopterinae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Lophornis pavoninus
Lophornis pavoninus Lophornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Zabaltza (arkitektura)
Teilatu lauaren aldaera bat, berezkoa eta Euskal Herrian 20. mendean garatua, teilatu putzuduna izan da, batez ere industria lantegietan erabilia.
Felicia Olabe
Felicia Olabe Salaberri (Gasteiz, 1838ko maiatzaren 9a - 1912) hiriburuko mezenas garrantzitsua eta ongilea izan zen.
Agustin Sagasti
Agustin Sagasti Alegria (Mungia, Bizkaia, 1970eko irailaren 30a - 2009ko azaroaren 9a) Euskadi taldeko txirrindulari profesionala zen.
Kirol ibilbidea
Afizionatu mailan ibilbide arrakastasua izan ondoren, 1992ko Nafarroako Itzulian lortutako garaipena nabarmentzekoa da, 1994an debutatu zuen profesionaletan, Euskaltel-Euskadi talde sortu berriaren kide bezala.
Urte horretako apirilean Euskal Herriko Itzuliaren azken etapan, Loiolako Santutegian amaitu zena, goizeko sektorean lortutako garaipena, profesionaletan lortutako lehen garaipenaz gain, Euskaltel-Euskadiren lehen garaipena ere izan zen, horrela talde honen historiara bere lehen irabazle bezala pasatuz. Garaipen hori 80 kilometroko bakarkako ihesaldi baten fruitua izan zen.
Felicia Olabe
Gasteizko mezenas
Feliciak gurasoengandik jasotako ondarea hiriko instituzio desberdinen artean banatu zuen: eliza, udala, hezkuntza, egoera txarrean zeuden emakumeak, haurrak... Beste aportazio artean hauek dira gehien gogoratzen direnak:
Agustin Sagasti
Istripu larria
Hala ere, bere etorkizuna txirrindularitza profesionalean (23 urte zituen), 1994ko ekainean eten zen, 23 urte besterik ez zituela, Meatze Haranetako Itzuliaren azken etapan gertatutako istripu bortitz baten ondorioz. Agustin Sagasti 90km/h-ko abiaduran zihoan iheslari talde baten atzetik, bihurgune batean kontrako noranzkoan Ford Fiesta bat agertu zenean. Kolpe bortitzaren ondorioz, Sagastik larriki zauritua izan zen, femurrean eta, batez ere, ezkerreko besoan lesio handiak zituela (autoak kubitua, erradioa eta nerbio kubitala ebaki zizkion). Lau hilabetez egon behar izan zuen ospitalean, baina urtebete inguru emango zuen ospitaleetan, eta sei aldiz egin zioten ebakuntza kirurgikoa (lau aldiz ezkerreko besoan). Euskaltel-Euskadik sei milioi pezeta eta sei hileko soldatak ordaindu zizkion arren (araudia betez), istripuak lesio larri eta egonkorrak sortu zizkion eta txirrindulari lanbidean jarraitzeko ezintasuna eragin zion. Inor ez zuen istripu horren erantzukizunik hartu: ez Unipublicek (probaren antolatzailea), ez Guardia Zibilak (proba egiten ari zen errepidera kotxeak sartzea galarazteaz arduratzen zena), ez Espainiako eta Asturiaseko txirrindularitza Federazioek (lasterketaren baimena eman zutenak), ezta autoaren gidariak ere.
Txirrindulariaren familiak Justiziara eraman zuen kasua, baina epaitegiak ez zuen epaia eman 1998ko maiatzera arte, gertakaria jazo eta lau urtera. Mieresko 1. Instrukzioko Epaitegiak Unipublic, proba antolatzailea, kondenatu zuen korrikalariari hirurogeita hamar milioi pezeta ordaintzera kalte-ordain gisa, Ford Fiesta sartu zen bidegurutzean trafikoa mozteko arduradun bat ez jartzeagatik.
Azken urteak
Euskaltel-Euskadi taldearen 2007ko aurkezpenean omenaldi xume bat jaso zuen. Denebora labur batez Euskadiko Txirrindularitza Federazioan hautatzaile lanetan aritu ondoren, kirola utzi zuen, "ilusioa galduta". Lanerako ezintasunarekin, aldi baterako lanak egin zituen elbarrientzako lan-poltsak bezalako ekimenei esker, adibidez Bizkaiko Foru Aldundiko Ogasun Sailean zazpi hilabetez lan eginez.
Sagastik lanari utzi eta Unibertsitatean Enpresa Zientziak ikasteari ekion zion.
Heriotza
2009ko azaroaren 9an hilda aurkitu zuten Mungiako etxean, bere buruaz beste eginda.
Palmaresa
1990 1992 1993 1994
Gabriela Guimarães
Gabriela "Gabi" Braga Guimarāes, (Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasil, 1994ko maiatzaren 19a), boleibolean lehiatzen den kirolari brasildarra da.
The Art of Self-Defense
Argumentua
Casey kontulari lotsatia da. Motorzale talde batek eraso egin ondoren, karate ikasgaietan izena ematea erabakiko du. Bere buruarekiko konfiantza lortzen du Sensei bere irakasle karismatikoak irakatsita. Baina, iluntzeko ikastaro gehigarrietara joaten hasten denean, irakaslearen irudi idealizatua ilundu egiten da.
Gabriela Guimarães
Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Londres 2012an (Londres), urrezkoa, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, zilarrezkoa, bietan boleibolean; azkena, AEBren atzetik eta Serbiaren aurretik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Camila Brait, Macris Carneiro, Tandara Caixeta, Ana Beatriz Corrêa, Ana Carolina da Silva, Ana Cristina de Souza, Fernanda Garay, Carol Gattaz, Gabriela Guimarães, Rosamaria Montibeller, Natália Pereira eta Roberta Ratzke-k.
Causse-et-Diège
Causse-et-Diège Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Causse-et-Diège udalerrian erroldatutako biztanleak 702 ziren. Familiak 292 ziren, horien artean 71 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 114 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 422 etxebizitza zeuden, 297 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 88 bigarren erresidentzia ziren eta 38 hutsik zeuden. 414 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 297 etxebizitza nagusietatik 242 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 68 etxek hiru zituzten, 101 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 220 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 134 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 138 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 422 ziren, horien artean 314 aktiboak ziren eta 108 inaktiboak ziren. 314 pertsona aktiboetatik 300 lanean zeuden (165 gizon eta 135 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 108 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Causse-et-Diège udalerrian 311 unitate fiskal zeuden, 714 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.340,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 2 jatetxeak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cesar Solaun
Cesar Solaun Solana (Bilbo, Bizkaia, 1970eko abenduaren 29a -) euskal txirrindulari profesional ohia da.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Brycon whitei
Brycon whitei Brycon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bryconidae familian.
Cesar Solaun
Afizionatu mailan, Branik eta Cafes La Brasileña-Manik taldean izan zen eta Aguraingo lasterketa irabazi zuen. Durangon, 6. sailkatu zen eta Zornotzako Udaberri Sarian 7. izan zen, 1989. urtean.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Biztanleria
2007an Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt udalerrian erroldatutako biztanleak 2.357 ziren. Familiak 985 ziren, horien artean 310 pertsona bakarrekoak ziren (98 bakarrik bizi ziren gizonak eta 212 bakarrik bizi ziren emakumeak), 357 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 225 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 93 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.144 etxebizitza zeuden, 999 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 92 hutsik zeuden. 1.092 etxeak ziren eta 40 apartamentuak ziren. 999 etxebizitza nagusietatik 702 bere jabearen bizilekua ziren, 268 alokairuan okupaturik zeuden eta 28 doan lagata zeuden; 27 etxek gela bat zuten, 60 etxek bi zituzten, 187 etxek hiru zituzten, 304 etxek lau zituzten eta 421 etxek bost zituzten. 854 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 533 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 345 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Serokonbertsio
Serokonbertsioa, immunologian, infekzio baten aurrean antigorputzen agerpenari odolean deritzo.
Neoproterozoiko
Neoproterozoikoa garai geologikoen taulan ageri den Aro geologiko bat da. Eoi Proterozoikoa osatzen duten hiru aroetako bat da, Mesoproterozoikoa eta Paleoproterozoikoa dira besteak. Duela 1000 milioi urte hasi eta 458 milioi urte iraun zuen, hau da, duela 542 milioi urte arte, ondoren, Eoi Fanerozoikoa hasten da.
Paleogeografia
Neoproterozoikoaren hasieran, Rodinia superkontinentea zegoen Lur planetaren lur masa gehienaren jabe. Aro honen amaieran, Rodinia zortzi kontinenteetan zatitzen hasi zen. Aro honetan zehar glaziazio handiak egon ziren, beranduago, Lur planetako lehen iraungipen masiboa eragingo zutenak. Neoproterozoikoaren amaieran, berriz ere, kontinenteak batu egin ziren Pannotia superkontinentea eratzeko.
Bizi arrastoak
Neoproterozoikoan, hainbat bizi arrastro daude. Fosilei dagokienez, Akritarko, Ziliatu eta Chrysophyceae espeziekoak aurkitu dira, beste hainbat alga espezienekin batera.
Protistoek lehen metazooak sortu zituzten. Lehen animalia zelulanitz haiek gorputz biguna eta argala zutela uste da; batzuek disko itxura zuten, eta beste batzuek soka luze batena. Garai hartan, lehen har, marmoka eta artropodoak sortu ziren, ozeanoetan zegoen bizitza asko eboluzionatuta.
Cloudina deritzon lehen metazoo ornoduna gari hartan jaio zela uste da. Zientzialarien artean, hala ere, ez dago erabateko adostasuna gai horretan.
Neoproterozoikoko periodoak
Jarraian Neoproterozoikoko azpibanaketak.
Serokonbertsio
Mikrobio batek infekzioa sortzen duenean organismoak mikrobio horren aurkako antigorputzak ekoizten ditu, egun edo aste gutxi batzuetan. Antigorputz horiek, gainera, denbora luzean irauten dute odolean, hainbatetan bizi osoa.
Gaixotasun infekzioso baten diagnostikoa egiteko bi tresna mota erabili ohi dira laborategi klinikoan: mikrobio eragilearen bilaketa (hazkuntza-ingurune batean haziz, teknika molekularrak aplikatuz -PCRa, esaterako-....) edo mikrobio horren aurkako antigorputzak antzemanez (ELISAren bidez, kasu).
Honey, We Shrunk Ourselves
Honey, We Shrunk Ourselves (euskaraz Laztana, Geure Buruak Txikitu Ditugu), 1997ko Dean Cundey estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko komedia film bat da. Rick Moranis, Eve Gordon, Bug Hall, Robin Bartlett, Stuart Pankin, Allison Mack eta Jake Richardson aktoreek antzeztu zuten.
Sønner
Sønner 2006ko Erik Richter Strand norvegiar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Lars hogeita bost urteko gazteak Osloko auzo bateko igerilekuan lanean dihardu eta bere izaerak arazoak dakarzkio beti. Gizon edadetu bat bere auzoko nerabeekin lizunkeriatan dabilela jakiten duenean, Lars sutu egingo da eta ustezko perbertitua atxilotzeko kanpaina bati ekingo dio.
Honey, We Shrunk Ourselves
Argumentua
Wayne Szalinski (Rick Moranis) zientzialariak eta bere makina harrigarriak berriz ere bereak eta bi egiten hasi dira. Bere haurrak txikitzea gutxi balitz, orain bere burua, Gordon (Stuart Pankin) anaia eta Diane (Eve Gordon) eta Patti (Robin Bartlett) bien emazteak ere txikituarazi ditu. DEnek beren tamaina normala berreskuratzeko helburuz abentura dibertigarriak biziko dituzte, adibidez: jostailuzko autoen lasterketa bat burutu edo xaboi-punpa baten barnean bidaiatzea.
Serokonbertsio
Diagnostiko bat egiteko orduan serokonbertsioak ez du beti laguntzen. Sarritan aste batzuk pasatu behar dira antigorputzen igoera odolean detektatu arte, eta horrek ez du balio gaitz baten diagnostiko azkarra behar denean.
Estilete
Estiletea (latinetik stilus plurala stili) idazkera tresna bat da. Hitza, ordenagailu baten osagarri bat izendatzeko ere erabiltzen da, orohar, PDA edo Smartphone bat. Ohi, haga luzanga eta estu bati egiten dio erreferentzia, gaur egungo bolaluma baten antzerakoa. Estilete asko nabarmenki kurboak dira euren erabilera errazteko.
Serokonbertsio
Infekzio baten aurrean immunitate-sistemak ematen duen lehenengo erantzuna M immunoglobulinaren (M Ig) ekoizpena da. Gero, immunoglobulina horren mailak jaisten dira eta G immunoglobulina agertzen da. Mikrobio berak bigarren infekzio bat eragiten badu, G immunoglobulina sortzen da erantzun gisa. Beraz, M immunoglobulinaren titulu altu batek infekzio primario berria adierazten du, eta G immunoglobulinaren titulu handi batek iraganeko infekzio primarioa edo infekzio sekundarioa.
Estilete
Jatorria
Estileteak, lehen aldiz, antzinako mesopotamiarrek erabili zituzten, idazketa kuneiformean idazteko. Ohi, Tigris eta Eufrates ibaien ertzean eta paduretan hazten ziren kanaberekin egiten ziren, baita Egipton ere, non, egipziarrek, punta zorrotza zuten kanabera zatiekin eginiko estileteak erabiltzen zituzten. Idazketa kuneiformea kanabera moztu batek buztin taula batean presioa egiten zuenean egiten zuen ziri formako markatan oinarritua zegoen erabat. Hortik dator kuneiforme hitza: cuneus = ziria.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.315 ziren, horien artean 875 aktiboak ziren eta 440 inaktiboak ziren. 875 pertsona aktiboetatik 779 lanean zeuden (412 gizon eta 367 emakume) eta 96 langabezian zeuden (49 gizon eta 47 emakume). 440 pertsona inaktiboetatik 182 erretiraturik zeuden, 109 ikasten zeuden eta 149 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Estilete
Jatorria
Estileteak, garai klasikoetatik XIX. menderarte erabiliak izan ziren argizarizko taulatxoetan idazteko (tabulae), asmo ezberdinekin erabiltzen zirenak, idazkarien oharretatik kontu erregistroraino. Argizarizko taula batzuk, urez betetako gordailuetan kontserbatu dira, adibidez, Hadrianoren Harresiaren gainean zegoen Vindolandako gotorleku erromatarrean. Estilo horien muturretako bat zorrotza zen, idazteko, eta bestea, zapala eta zabala zen, akatsak ezabatzeko.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Diru sarrerak
2009an Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt udalerrian 1.033 unitate fiskal zeuden, 2.286,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.752 euro zen.
Estilete
Erabilera arteetan
Estileteak, gaur egun, arte eta lanbide batzuetan erabiltzen dira. Adibideak: hizkien igurzketa lehorreko transferentzia moduan, diseinuak egitea azalera berri batean ikatz paperarekin eta eskuzko erliebe irarlan tipografikoa. Estileteak, metala eta buztina bezalako materialetan grabatuak egiteko ere erabiltzen da.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 130 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 39 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 16 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Estilete
Gaur egungo erabilera
Gaur egun, estilete hitza, datu sarrera modu bati erreferentzia egiteko erabiltzen da, ohi PDA eta tauleta grafikoetan. Modu honetan, tintarik jariatzen ez duen estilete batek, pantaila ukigarri bat ukitzen du, hatza ordeztuz, edo pintzelkadak egiten ditu ordenagailu pantaila batean. Estileteak, Nintendo bideo-joko enpresaren Nintendo DS kontsolarekin ere erabiltzen da. Kontsola honek bi pantaila ditu, horietatik, behekoa, ukigarria.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 37 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 9 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
Roynac
Roynac Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Roynac udalerrian erroldatutako biztanleak 417 ziren. Familiak 170 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 54 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Estilete
Gaur egungo erabilera
Estiletea keztutako kristal edo lamina metalikoetan grabazio bat inprimatzeko ere erabil daiteke. Modu hau, hainbat tresnatan erabilia izan daiteke, grabatzeko bolaluma baten ordez, tenperatura maila zabal batean erabili ahal izatearen abantaila baitu, ez da behar baino lehenago trabatu eta lehortzen, eta oso igurzekta gutxi du beste modu batzuekin alderatuz. Ezaugarri hauek, oso erabilgarriak izan ziren, barografo eta sismografo mota primitibo batzuetan, erregistroetan erabiliak, planeatzaileen altitudea zehazteko.
Roynac
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 258 ziren, horien artean 185 aktiboak ziren eta 73 inaktiboak ziren. 185 pertsona aktiboetatik 162 lanean zeuden (90 gizon eta 72 emakume) eta 24 langabezian zeuden (12 gizon eta 12 emakume). 73 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 14 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 2 brikolaje denda handika, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 2 elektrotresna dendak eta 2 lore-dendak ziren.
Roynac
Diru sarrerak
2009an Roynac udalerrian 172 unitate fiskal zeuden, 464 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.828 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2000. urtean Roynac udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.037 hektarea erabiltzen.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.134 hektarea erabiltzen.
Roynac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
Hadrianoren Harresia
Hadrianoren Harresia (Vallum Hadriani; Hadrian's Wall), Britainia Handian dagoen antzinako eraikuntza defentsibo bat da, 122 eta 132 urteen bitartean Hadriano erromatar enperadorearen aginduz eraikia, konkistaturiko lurralde britainiarra babesteko, harresiaren hegoaldean, harresiaren iparraldean aurkitzen ziren piktoetatik, beranduago Eskozia izango zena Irlandatik etorritako eskotoen inbasioaren ondoren. Harresiaren beste funtzio bat egonkortasun ekonomikoa mantentzea eta Britaniako probintzian bake baldintzak sortzea zen, baita, fisikoki, Inperioaren muga adieraztea ere. Gaur egun, oraindik mantentzen dira harresiaren zati handiak.
Indarturiko limes hau 117 kilometrokoa zen eta Solwayko golkotik mendebaldean, Tyneko estuariorarte ekialdean hedatzen zen. Alboetan, Pons Aelius (Newcastle) eta Maglona (Carlisle) herriak zituen. Harresia berez, oso-osorik, harlanduz egina zegoen. 2,4 eta 3 metro arteko sendoera eta 3,6 eta 4,8 metro arteko garaiera zuen. 14 gotorleku nagusi zituen eta beste 80 txikiagoak, zaintza puntu klabeetan garnizioak zituztenak, baita, bere iparraldeko zatian, 10 metroko lubaki bat eta, hegoaldean, harresia bera igarotzen zuen bide militar bat ere.
Harresia Eskozian dagoela uste su jende askok, edo Ingalaterra eta Eskozia arteko muga markatzen duela. Baina, izatez, harresia Ingalaterrako lurretan dago osorik, Eskozia eta Ingalaterra arteko gaur egungo muga baino hegoalderago, eta ez da sekula bi nazioen arteko muga izan.
Port-Sainte-Foy-et-Ponchapt
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.