cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Multzoen teoria informal
Unibertsoa eta multzo osagarria
Testuinguru batean, multzo guztiak "unibertso" edo "multzo unibertsal" jakin baten azpimultzo direla esan daiteke. Adibidez, \R zenbaki errealen multzoaren edo \R-ren azpimultzoen propietateak aztertzean, \R multzo unibertsal edo unibertso moduan har daiteke. Multzo-teoria estandarrean ez dago benetako multzo unibertsalik (ikus paradoxak atala behean), baina multzo-teoria ez-estandar batzuetan badago.
Charles Doolittle Walcott
Burgess Shale
Walcottek bere lana Kanbriar garaiko estratuetan zentratu zuen eta Estatu Batuetako eta Kanadako hainbat eremu ikuskatu zituen. 1909an Kanada mendebaldeko Columbia Britainiarrera espedizioa egin zuen eta abuztuaren 30ean, espedizioaren amaieran, Burgess Shale aztarnategia aurkitu zuen. Berehala konturatu zen aztarnategi honek zuen garrantziaz eta 1910 urtean Helena emaztearekin eta alabarekin itzuli zen fosilak biltzera. 1924 artean urtero izan zen Burgess Shalen eta 65.000 fosiletik gora bildu zituen. Ordurako 74 urte zituen.
Multzoen teoria informal
Unibertsoa eta multzo osagarria
U multzo unibertsala izanik eta U-ren A azpimultzo bat emanik, A-ren osagarria (U-n) horrela definitzen da:
hau da, A^C multzoa (A multzoaren osagarria, ingelesez "A-complement") A multzoan ez dauden U unibertsoko elementuen multzoa da. Adibidez, \R zenbaki errealen multzoa, \Z zenbaki osoen multzoa eta B zenbaki oso bakoitien multzoa izanik, multzo unibertsala \Z bada, orduan B^C zenbaki oso bikoitien multzoa da, baina unibertsoa \R bada, orduan B^C zenbaki erreal eta oso bikoiti guztien eta oso ez diren zenbaki erreal guztien multzoa da.
Lionel Hampton
Lionel Hampton (Louisville, 1908ko apirilaren 20a - New York, 2002ko abuztuaren 31) estatubatuar jazz musikaria izan zen.
Besteak beste, Louis Armstrong, Benny Goodman, Charlie Mingus eta Clifford Brownekin jo eta abestu zuen. 1940an, bere orkestra eratu zuen berriro. Pianoa, bateria eta bibrafonoa jotzen zituen (Hamptonek erabili zuen lehenbizikoz bibrafonoa jazzean). Bere garaian, eredu nagusietako bat izan zen swing eta big band musikan. Hamptonen lanen artean, Vibraphone blues (1964) da aipagarriena.
Multzoen teoria informal
Bildura, ebakidura eta osagarria
A eta B bi multzo izanik, haien bildura A-n dauden elementuek edo B-n dauden elementuek edo bietan dauden elementu guztiek osatzen dute eta A \cup B notazioaz adierazten da.
A eta B multzoen ebakidura A-n eta B-n dauden elementu guztien multzoa da eta A \cap B notazioaz adierazten da.
Charles Doolittle Walcott
Aintzatespena
Charles Doolittle Walcott ez zen ezaguna izango Stephen Jay Goulden Wonderful Life liburuarengatik izan ez balitz. Bertan Gouldek Walcotten fosilei sinesgarritasuna eman zien eta iraungitako hainbat filumen ordezkariak zirela esan zuen.
Walcottek Ordoviziar garaiko trilobiteen inguruan ere lan ugari egin zuen eta 1990. hamarkadan Thomas Whiteley paleontologoak Walcotten ikerketak azaleratu eta Walcott-Rust harrobia berriz ireki zuen.
Multzoen teoria informal
Bildura, ebakidura eta osagarria
Modu matematikoan, horrela definitzen dira, hurrenez hurren:
Charles Doolittle Walcott
Aintzatespena
Kanadako Burgess mendiko tontor bati Walcotten izena ipini zitzaion eta National Academy of Sciences elkarteak bost urtean behin "Charles Doolittle Walcott Award" saria ematen dio Kanbriar eta Kanbriaraurreko garaietako aurkikuntza onenari.
Multzoen teoria informal
Bildura, ebakidura eta osagarria
B multzoak ez du A-ren azpimultzo izan behar diferentziak zentzua izateko; hori da osagarri erlatiboaren eta aurreko atalean definitutako osagarriaren arteko diferentzia,.
Adibidearekin jarraituz, izan bedi E gizaki guztien multzoa da, eta F 1.000 urtetik gorako izaki bizidun guztien multzoa. Zein da E \cap F multzoa? Ez dago 1.000 urte baino gehiagoko gizakirik; beraz, ebakidura hori multzo hutsa da,.
A multzo bat izanik, P(A) potentzia-multzoa, bilduraren eta ebakiduraren eragiketekin batera, Booleren aljebra bat da.
Bikote ordenatuak eta biderkadura kartesiarra
Modu intuitiboan esanda, bikote ordenatu bat bi objektuko bilduma bat besterik ez da, non haietako bat lehenengo elementua den eta bestea bigarren elementua den. Bikote ordenatuen oinarrizko propietatea da, bi bikote ordenatu berdinak direla baldin eta haien lehenengo elementuak berdinak badira eta bigarren elementuak ere berdinak badira.
Formalki, lehenengo koordenatua (osagaia) a eta bigarrena b dituen bikote ordenatua (a,b) notazioaz adierazten da. Esan daiteke bikote ordenatu bat ordena totaleko erlazio bitarra duen \{a,b\} multzoa dela.
Beraz, (a,b) eta (c,d) bi bikote ordenatu berdinak dira baldin eta a=c eta b=d badira.
Oharra: Nahasgarria gerta daiteke, (a,b) notazioa zenbaki errealen zuzenean tarte irekia adierazteko ere erabiltzen delako. Hala ere, testuinguruak argi utzi beharko luke bi esanahietako zein adierazten den kasu bakoitzean.
A eta B bi multzo izanik, haien biderkadura kartesiarra (edo biderkadura, besterik gabe) horrela definitzen da:
Hau da, A \times B multzoa, lehenengo koordenatua A-ko elementu bat eta bigarrena B-ko elementu bat dituzten bikote ordenatu guztien multzoa da.
Hiru multzo A, B eta C izanik, biderkadura kartesiarraren definizioa heda daiteke. Horrela, hirukote ordenatuen multzoa da. Gehiago orokortuz, n zenbaki osoa eta positiboa izanik, n multzoren biderkadura kartesiarra n-kote ordenatuen multzoa da.
Biderkadura kartesiarra lehen aldiz René Descartesek garatu zuen geometria analitikoaren testuinguruan. \R zenbaki errealen multzoa izanik, biderkadura kartesiarrak bi dimentsioko plano euklidearra adierazten du, eta  biderkadurak hiru dimentsioko espazio euklidearra.
Multzo garrantzitsu batzuk
Badira oso ezagunak eta erabiliak diren hainbat multzo. Haiek adierazteko erabiltzen den notazioa ia unibertsala da. Atal honetan horietako batzuk zerrendatzen dira. a, b, eta c notazioaren bidez zenbaki arruntak adierazten dira, eta r eta s notazioarekin zenbaki errealak.
Paradoxak hasierako multzo-teorian
Sakontzeko, irakurri: «Paradoxa»
Multzoak murrizketarik gabe osa daitezkeela baieztatzen duen printzipioari "axiom schema of unrestricted comprehension" deritzo, eta zera dio :Axioma hori hasierako multzo-teoriako hainbat paradoxaren iturria da:
Multzoak murrizketarik gabe osa daitezkeela baieztatzen duen printzipioa erlaxa daiteke "axiom schema of separation" edo "axiom schema of specification" izenez ezagutzen den beste axioma honetara :Horrela, aipatutako paradoxa guztiak desagertu egiten dira. Korolario bat dago. Teoriaren axioma moduan "axiom schema of specification" hartuz gero, honakoa teoriaren teorema dela ondorioztatzen da:Edo, are ikusgarriagoa dena (Halmos-ek esana ): Unibertsorik ez da existitzen. Froba: Demagun existitzen dela eta U notazioaz izendatzen dugula. X = U-rako "Axiom schema of separation" axioma erabiliz, eta  P(x) propietate  hartuz, horrek Russell-en paradoxa dakar berriro. Hortaz, teoria horretan U ezin da existitu.
non inplikazioaren ondorengo adierazpena faltsua den, nabaria denez. Y-ren definiziotik abiatuta eta ohiko inferentzia-arauak erabiliz, honakoak ondorioztatzen dira: eta Y \in Y. Hortaz,  betetzen da. Hori Curry-ren paradoxa da.
Nahiz eta harrigarria izan daitekeen, arazoa ez da x \in x posiblea izatea. Berriro ere, arazoa "axiom schema of unrestricted comprehension" axioma da, P(x) propietaterako onartzen duelako. Axioma horren ordez "axiom schema of specification" hartuz gero, ez da Y \in Y ondorioztatzen eta, beraz, ez da ondorio logikoa.
Hala ere, askotan x \in x betetzeko aukera baztertu egiten da esplizituki, edo inplizituki, Zermelo–Fraenkel (ZFC) teoriako "axiom of regularity" edo "axiom of foundation" izenez ezagutzen den axioma bete dadin eskatuz. Horren ondorio bat hau da: edo, bestela esanda, ez dago multzorik bere buruaren elementu denik.
"Axiom schema of specification" axioma ahulegia da eta "axiom schema of unrestricted comprehension", aldiz, gogorregia multzo-teoria goian aipatu bezala garatzeko, hau da, bere ohiko eragiketekin eta eraikuntzekin. Bestalde, "axiom of regularity" axioma ere murriztailea da. Beraz, beste axioma batzuen formulazioa beharrezkoa gertatzen da, multzo-teoria garatzeko adina multzoren existentzia bermatzeko. Horietako batzuk artikulu honetan bertan modu informalean deskribatuak izan dira, eta beste asko ere deskriba daitezke. Axioma bururagarri guztiak ezin dira modu librean konbinatu teoria sendoak osatzeko. Adibidez, Zermelo–Fraenkel (ZFC) teoriako hautapenaren axioma ("axiom of choice" ) bateraezina da beste honekin: "zenbaki errealen multzoak Lebesgue measure neurriaren bidez neur daiteke". Hautapenaren axiomatik ondorioztatzen da bigarrena faltsua dela.
Azpiko arropa
Azpiko arropa edo barruko arropa ikusten diren jantzien azpian janzten den arropa da, larruazala ukitzen duena. Kanpoko jantziak gorputzaren sekrezioetatik babesteko (hala nola, gernu, gorozki, izerdi, baginako jario eta hileko jariotik), larruazalari goxotasuna emateko eta modari jarraitzeko diseinaturik egoten da. Badira helburu erotiko batez edo arau erlijiosoren bat betetzeko janzten direnak ere.
Batzuek gorputz-enborra estaltzen dute (elastiko edo kamisetak eta bularretakoak, esaterako); beste batzuk ipurdia eta genitalak estaltzeko erabiltzen dira (kuleroak eta galtzazpiak kasu); azkenik, oinak eta hankak ere estal ditzakete (galtzerdiak, esaterako). Linjeria emakumeentzat egindako azpiko arropa bereziki apaindua da.
Santxikorrota
Santxikorrota gaztelua zena Beheko eta Goiko Bardea Zurien mugan den tontor batean kokatzen zen, mendi honek 495 metroko garaiera du eta ondo bereizirik dago ingurukoetatik. Gaur egun bertan gazteluaren hondakinak besterik ez daude.
Argon
Argona elementu kimiko bat da, Ar ikurra eta 18 zenbaki atomikoa dituena. Taula periodikoko 18. taldeko (gas nobleak) hirugarren elementua da. Lurraren atmosferaren % 1 inguru argona da; beraz, Lurreko gas noblerik arruntena da. Kanpo-geruza osorik duenez, oso egonkorra da eta ez dauka beste elementu batzuekin lotzeko joerarik. Bere puntu hirukoitzaren tenperatura, 83,8058 K-ekoa, 1990eko Nazioarteko Tenperatura Eskala definitzen duen puntu bat da.
Santxikorrota
Beharbada bidelapurrak kontrolatzeko eraikiko zuten Santxikorrota ere, eta horretarako eraiki baldin bazuten ondo jarria du egungo izena, XV. mendean bizi izan zen bidelapur batenetik hartua baitu, hain zuzen. Sancho Rota zen bidelapurraren izena. Nafarroan gerra zibila zela zela aprobetxatuz 30 bat zaldizkorekin Bardea aldean lapurretan eta bahiketak egiten ibiltzen zen bat zen Sancho Rota hori. Izan zuen jokaera zuritu nahiz-edo, agaramontarra zela ere esaten dute batzuek. XV. mendeko bigarren erdialdean (1452an?), 200 zaldizko bidali zituen Joan II.ak (1425-1479) haiek harrapatzera. Inguratu zituztenean sastakai batez bere burua hil omen zuen bidelapurren buruzagiak. Herritarrek diotenez Santxikorrota gazteluan eta handik gertu den leize-zulo handi batean gordetzen ziren. Sancho Rotaren gorpua Tuterara eraman zuten gero, eta urkabean zintzilikaturik egon omen zen egun batzuez.
Argon
Ezaugarri nagusiak
Argonak oxigenoaren disolbagarritasun bera dauka uretan eta nitrogeno-gasa baino 2,5 aldiz disolbagarriagoa da. Elementu kimiko oso egonkorra da, eta likido zein gas eran kolorgea da, ez dauka usainik, ezta zaporerik ere eta ez da toxikoa. Argona inertea da baldintza eta forma gehienetan.
Argona gas noblea den arren, zenbait konposatu eratzeko ahalmena duela ikusi da. Esaterako, Helsinkiko Unibertsitatean aurkitu dute argon hidrofluoruroa (argonaren konposatu metaegonkor bat) sor daitekeela fluoruroa eta hidrogenoa batuz. Argonak klatratoak era ditzake ur-molekulekin batera, argon-atomoak uraren sarean harrapatuta geratzen direnean. Horrez gain, oso ezagunak dira argona daukaten ioiak, esaterako ArH+, eta egoera kitzikatuan dauden konplexuak, esaterako ArF. Ordenagailuz egindako zenbait kalkulu teorikok erakutsi dutenez, badaude egonkorrak izan daitezkeen zenbait argon-konposatu, bain momentuz ez dago konposatu horiek sintetizatzeko biderik.
Le Bal (1983ko filma)
Le Bal (Ballando, ballando) 1983ko Ettore Scola italiar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
50 urtetan Frantziako areto-dantzalekuetan bikoteak pasatuko dira, baita historia ere.
Tipton (Oklahoma)
Tipton Oklahomako herri bat da. Tillman konderrian kokatua dago. 2010ean 847 biztanle zituen, 1.75 kilometro koadrotan banatuta.
Fosfuranilita
Fosfuranilita fosfato motako minerala da eta Fosphuranylita taldearen kidea da.
Macy (Indiana)
Macy Indianako herri bat da. Miami konderrian kokatua dago. 2010ean 209 biztanle zituen, 0.35 kilometro koadrotan banatuta.
Avrillé (Vendée)
Avrillé Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Avrillé udalerrian erroldatutako biztanleak 1.105 ziren. Familiak 485 ziren, horien artean 130 pertsona bakarrekoak ziren (71 bakarrik bizi ziren gizonak eta 59 bakarrik bizi ziren emakumeak), 209 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 104 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 42 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 837 etxebizitza zeuden, 492 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 328 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 751 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 492 etxebizitza nagusietatik 402 bere jabearen bizilekua ziren, 73 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 84 etxek hiru zituzten, 176 etxek lau zituzten eta 218 etxek bost zituzten. 417 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 258 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 187 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 614 ziren, horien artean 445 aktiboak ziren eta 169 inaktiboak ziren. 445 pertsona aktiboetatik 395 lanean zeuden (222 gizon eta 173 emakume) eta 50 langabezian zeuden (19 gizon eta 31 emakume). 169 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 53 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Foxita
Foxita mineral bat da.
Ezaugarriak
Foxita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Avrillé (Vendée)
Diru sarrerak
2009an Avrillé udalerrian 550 unitate fiskal zeuden, 1.192,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.202 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 64 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 20 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 7 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Avrillé udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.320 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Seretse Khama
Seretse Khama (Serowe, 1921eko uztailaren 1a - Gaborone, 1980ko uztailaren 13a) botswanar politikaria izan zen, herrialdeko lehenbiziko lehendakaria 1966tik 1980ra bitartean.
Bizitza
Betxuanalandiako (geroago, Botswana) Khama III.a erregearen semea zen, eta haren ondorengoa 1925ean. Oxfordeko Unibertsitatean, lege- eta politika-ikasketak egin zituen. 1956an, erregetza utzi, eta Bechuanaland Democratic Party alderdia sortu zuen. 1966an, Betxuanalandiak askatasuna lortu zuenean, Errepublikako lehendakari hautatu zuten, eta kargu horretan jarraitu zuen hil arte.
Phassus
Phassus Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Phassus argentiferus da.
Gartxot, konkista aitzineko konkista
Gartxot, konkista aitzineko konkista 2011. urtean Juanjo Elordik eta Asisko Urmenetak eginiko animaziozko filma da. Urmenetaren izen bereko komikian oinarrituta, era berean, komikia Arturo Kanpionek 1917an idatzitako Gartxot, Itzaltzuko bardoa liburuan oinarrituta zegoen.
Filmean zehar entzun daitekeen musika Benito Lertxundi abeslariarena da.
Sinopsia
Gartxot Itzaltzuko bardoa da. Orreagako abade berriak gogokoa ez duenez, deserriratu eta haren seme Mikelot bahituko du. Latinez kantatuko duen fraidea bilakatu nahi du abadeak Mikelot.
Hizkuntza
Filmean Itzaltzun XII. mendean hitz egin zitekeen euskalkiaren kutsua zuen hizkera bat erabili zuten. Komikian, zaraitzuera erabili zuen Urmenetak baina filmerako euskalki sorberri bat asmatu zuten: oraingo denboretatik, ekialdeko bortuetako dialekto bat "asmatu" zuten. Aktore gehienak zuberotarrak izanik, askatasuna eman zieten testuak irakurtzerakoan. Hala ere, arau zorrotz batzuk jarri zituzten: ü kendu, r hegoaldean bezala markatu eta h ahoskatu. Ibar horietako honki Zuberoan bizirik dagoena mantendu zuten, baina j esaterakoan Zuberoako ahoskera hobetsi zuten bertako x-ren gainetik.
St. Simons (Georgia)
St. Simons Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Glynn konderrian kokatuta dago, Georgia (AEB) estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pabianice landa-udalerria
Pabianice Poloniako Lodzeko voivoderriko landa-udalerri bat da, Pabianice barrutian kokatuta. 87,69 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7105 biztanle zituen.
3849 Incidentia
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1984 FC izena zeraman. Ondoren Incidentia omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3849 Incidentia asteroidearen orbitak batezbeste 2,877 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,709 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,045 distantziara. Eszentrikotasuna 0,059 da, eta makurdura orbitala 1,45ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.0 da.
Txingudi (merkataritza-gunea)
Txingudi Merkataritza Parkea Gipuzkoako Irun udalerrian dagoen merkataritza-gune bat da. Udalerriaren kanpoaldean eta A-8 autobidearen alboan kokatzen da, Irungo Bentak auzoan. 1997ko azaroan inauguratu zen.
Henri Dunant
Jean Henri Dunant (edo Jean Henry Dunant) (Geneva, 1828ko maiatzaren 8a - Heiden, Suitza, 1910eko urriaren 30a) Suitzako negoziogizon, filantropo eta gizateriaren aldeko aktibista izan zen. Frédéric Passyrekin batera 1901ean lehenengoa izan zen Bakearen Nobel Saria jasotzen.
1859an Solferinoko gudua ikusi zuen, Italian eta horren ondorioz Solferinoko oroitzapen bat liburua idatzi zuen. Bertan gerrako zaurituak laguntzeko boluntarioen talde bat sortu behar zela proposatzen zuen. Honen ondorioz urte batzuk geroago Gurutze Gorria sortu zen. 1864an Genevako Konbentzioa Dunantek proposaturiko hainbat oinarrien gainean eraiki zen.
Sante Marie
Sante Marie Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Sante Mariek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tishomingo (Oklahoma)
Tishomingo Oklahomako hiri bat da. Johnston konderrian kokatua dago. 2010ean 3,034 biztanle zituen, 11.3 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 6321
NGC 6321 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Txilintxa
Txilintxa (Leucojum) Amaryllidaceae familiaren generoaren izena arrunta da. Bi espezie baino ez ditu: Leucojum vernum eta Leucojum aestivum hain zuzen ere. .
Madison (Indiana)
Madison Indianako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 11,967 biztanle zituen, 22.21 kilometro koadrotan banatuta.
Mayou zubia
Mayou zubia (frantsesez Pont Mayou) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen zubia da.Baiona Handia eta Baiona Ttipia auzoak elkarlotzen ditu. Hain zuzen ere, alde batean Baionako herriko etxea dagoen Askatasunaren plaza du eta bestean Baiona Ttipian Espiritu Sainduaren zubiaren bat egiten du.
Jatorria Erdi Aroan du. 1857an harriz berreraikia izan zen. 2009eko otsailean uholdeen ondorioz eta Errobi ibaiaren uren indarrak sortutako kalteen ondorioz, bermoldaketa lanak egin zitzaizkion.
Afrotheora
Afrotheora Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eudalaca jordani da.
Txornobaivkako erasoak
Txornobaivkako erasoak 2022ko otsailaren 27an hasi ziren Errusiak kontrolaturiko Txornobaivka hirian kokatutako Khersongo Nazioarteko Aireportuaren aurkako ukrainar eraso batzuk dira, 2022ko Errusiaren Ukrainako inbasioaren parte den Hegoaldeko Ukrainako erasoaldian zehar. Txornobaivkak, Ukrainako Kherson Oblastean kokatutakoa, 20 eraso ezberdin bizi izan ditu guztira, Ukrainako Indar Armatuek eragindakoak Errusiaren posizioen aurka, herriko aireportua Errusiako Indar Armatuek bonbardatu eta bere gain hartu ostean.
Ukrainaren arabera, eraso hauen ondorioz Errusiako bi jeneral hil dira: Andrei Mordvitxev –Guardiako Arma Konbinatuen 8. Armadakoa, martxoaren 18an– eta Jakov Rezantsev – Arma Konbinatuen 49. Armadakoa, martxoaren 24an–. Era berean, Errusiako soldadu askoren heriotza eta haiek zeramaten ekipamendu militarraren suntsiketa ere jakinarazi zuten. Errusiaren ustezko galera handien artean, Ukrainako sare sozialetan memeak agertu ziren, Errusiak Txornobaivkan egindakoaz burla eginez.
Aurrekariak
Txornobaivka Ukrainako Kherson Oblasteko herri txiki bat da. Kherson hirirako ate bat da eta, beraz, bere kontrolak abantaila estrategiko eta taktikoa ematen du Mykolaiven eraso hipotetiko bat gertatuz gero. Hau, batez ere, bertan kokatutako aireportuari zor zaio, Errusiako Indar Armatuek 2022ko Ukrainako inbasioan lurreratze-puntu gisa erabili nahi zutena. Horregatik, Alexander Lemenov-ek, Ukrainako analista batek, Txornobaivka Errusiaren helburu militarretako bat bezala definitu zuen Ukrainarekin zuen gerran.
2022ko otsailaren 24an, Errusiaren Ukrainako inbasioaren lehen egunean, Errusiak Ukrainako sei aireportu bonbardatu zituen, Txornobaivkako Khersongo Nazioarteko Aireportua barne.
Aire-erasoak
Otsailaren 27ko goizean, Errusiako Indarrek aireportua bereganatu zuten. Egun berean, Txornobaivkak Errusiako Indarren aurkako ukrainar lehen erasoa bizi izan zuen. Ukrainako Indarrek Errusiako Armada bonbardatu zuten Turkia-jatorriko Bayraktar TB2 borroka-droneekin. Ukrainako Armadak Errusiaren posizioetan aire-erasoak egiten ari ziren droneen bideoa kaleratu zuen; garaian, gerra hasi zenetik Bayraktar droneen lehen metrajea zena –halaber, aipagarri da gertaera hau Sirian Errusiako Armadak buruturiko Balyungo aire-erasoen bigarren urteurrenean gertatu zela, non 34 soldadu turkiar hil ziren–. Izan ere, Turkiaren Kieveko enbaxadak Txornobaivkako aire-erasoak 2020an Balyunen gertatutakoaren "mendekua" gisa deskribatu zituen, "justizia jainkotiarra" zela adieraziz.
Txornobaivkako hurrengo gertaera martxoaren 7an gertatu zen, Ukrainako Armadak aireportuan zeuden Errusiaren 30 helikoptero militar suntsitzea aldarrikatu zuenean, bai eta Errusiaren ekipamendu eta eskulana erasotzea ere. Ondoren, martxoaren 15ean, Ukrainak beste eraso bat egin zuen Errusiako indarren aurka Txornobaivkan. Vitalii Kim-ek, Mykolaiv Oblasteko Gobernadoreak, jakinarazi zuenez. Horren ondorioz, soldadu errusiarrak garai hartan errusiarrek okupatutako Khersongo auzoetara ihes egiten hasi ziren. Martxoaren 16an, Ukrainako Indarrek berriro ere bonbardatu zuten Errusiako kontrolatutako aireportua, zazpi helikoptero militarren suntsiketa aldarrikatuz. The Wall Street Journal egunkariak jakinarazi zuenez, "Ukrainak aire-eraso bat egin zuen Khersongo aireportuan, gaur egun Errusiako aire-basea dena. Asfaltoaren satelite bidezko irudiek Errusiaren zazpi helikoptero suntsitu edo kaltetuak erakutsi zituzten; horietako batzuk, sutan sartuta".
Martxoaren 18an, Txornobaivkako ukrainar eraso berri batek Guardiako Arma Konbinatuen 8. Armadaren posizioa jo zuen; ondorioz, beren komandantea, Andrei Mordvitxev teniente jenerala, hil omen zuten. Hala ere, Errusiako iturriek ez zuten haren heriotza baieztatu; hala, martxoaren 28an, Ramzan Kadirov, Mordvitxev eta beste komandante batzuekin batera, Mariupolen bilera egiten zuten irudiak agertu ziren. Martxoaren 19an, hurrengo egunean, Ukrainak berriro garaitu zituen Errusiako Indarrak Txornobaivkan. Oleksii Arestovytx, Ukrainako Presidentearen Bulegoko aholkulariak, adierazi zuenez: "ez ezazu barre egin. Txornobaivkan harrapatu ditugu berriro. Seigarren aldiz." Bi egun geroago, martxoaren 21ean, ukrainar indarrek aireportua eraso zuten berriro, eta Arestovytxek iragarri zuen "Elkartu [zaitezke]. Orain [zuen] ausardi guztia beharko duzu[e]. Txornobaivka. Zazpigarren aldi[z]".
Errusiarrak Txornobaivkako aireportuan berriro eraso zituen Ukrainak martxoaren 22an, hildakoak izan eta ekipamenduak galdu zituzten eraso batetan. Arestovytxek egun hartan herri-istiluak gertatu zirela azaldu zuen; izan ere, Krimeatik Ukrainara zihoazen Errusiaren helikopteroak Txornobaivkako aireportua erabiltzera behartuta ikusten ari ziren lurreratzeko, eremu horretan tropak biltzeko alternatiba faltagatik. Hala ere, Ukrainako lur lauaren ondorioz, ukrainar indarrek erraz erasotzeko gai ziren Txornobaivkan zeuden errusiar indarrei. Txornobaivkako bederatzigarren gertakaria martxoaren 23an jazo zen, aireportuan ukrainar eraso berri baten artean. Arestovytxek, oraingoan, esan zuen bertan gordeta zeuden ekipamendu errusiarrak lehen baino gutxiago zirela. Hurrengo egunean, martxoaren 24an, Ukrainako Armadak berriro eraso zion Errusiako armadari, Txornobaivkan. Arestovytxek esan zuenez, Ukrainaren erasoaren ostean, tropa-mugimendu handia egon zela inguruko Antonivski zubiaren gainean; honek, bere hitzetan, errusiar tropak ihes egin ari zirela esan nahi zuen. Hamargarren eraso honetan, Txornobaivkan bigarren jeneral errusiar bat hil zutela ere esan zuten; informazioa berretsiz gero, Ukrainako Armadak Jakov Rezantsev teniente jenerala hil zuen Ukrainak, Arma Konbinatuen 49. Armadako komandantea.
Martxoaren 27an, Txornobaivkan errusiarren aurkako hamaikagarren ukrainar erasoaren berri eman zuen Arestovytxek; hurrengo egunean, Txornobaivka aireportuan ukrainar hamabigarren erasoa gertatu zela jakinarazi zuen ere. Egun horretan ere, Errusiak jakinarazi zuen Ukrainako drone bat eta bost misil eraitsi zituela Txornobaivkan. Apirilaren 1ean izan zen Txornobaivka ukrainarren hamahirugarren erasoa, Arestovytxek jakinarazi zuenez. Kimek ere ekitaldia komentatu zuen, non errusiar indarrei apirileko inozenteen egun zoriontsua opa izan zien. Egun berean, soldadu errusiarrak Txornobaivkan berriro erasotuak izan ziren hamalaugarren aldiz. Arestovytxek adierazi zuenez, hamahirugarren eta hamalaugarren erasoekin, Ukrainako Indar Armatuek Errusiako indarren batailoi oso bat suntsitzea lortu zuten herrian.
Apirilaren 14an, Arestovytxek jakinarazi zuen Ukrainako armadak Chornobaivka-ren aurkako hamabosgarren erasoa gertatu zela, Errusiaren Armadako 22. Gorputzaren munizio-biltegiak suntsitu zituela. Geroago, Arestovytxek esan zuen apirilaren 17ko gauean Ukrainako Indarrek Txornobaivkako aireportuan gordetako Errusiaren ekipamendu militarra suntsitu zutela berriro. Apirilaren 24an laburki iragarri zuen herrian errusiarren aurkako ukrainar hamazazpigarren aire-erasoa gertatu zela. Arestovytxek, ostera, adierazi zuen maiatzaren 2an Ukrainako Armadak Errusiako beste munizio-biltegi bat suntsitu zuela beste eraso baten ostean, Ukrainako 30. Brigada Mekanizatuko soldaduen morteroekin egindako eraso batetan. Brigadak esan zuenez, erasoak duela gutxi bere unitatean gehitutako morteroetatik etorri zirela eta, ondorioz, "gonbidatu gabeko gonbidatuek" munizio gutxiago izango zutela orain Ukrainako lurraldea bonbardatzeko. Maiatzaren 13an, Txornobaivkan errusiar posizioen aurkako 25 misiletik eginiko bonbardaketa-kanpaina handia gertatu zen; hala, hiru orduz, Errusiaren ekipamendu-biltegien kontrako erasoak egin zituzten, baita artilleria- eta misil-munizioen aurka ere.
Arestovytxek, maiatzaren 15ean, Txornobaivkan izandako hogeigarren gertakaria iragarri zuen. Erasoa eguerdiko 12:00etan hasi zela esan zuen, eta informazio-helaraztearen unean, oraindik ere jarraitzen zuela. Hegoaldeko Komando Operatiboak bere Facebook-eko orrian esan zuenez, erasoaren ondorioz Errusiako Armadako 75 soldadu hil eta bere ekipamendu militarreko ia 20 unitate suntsitu ziren. Era berean, munizio-biltegi bat eta bi mantentze-lantegi ere suntsitu zituztela adierazi zuten.
Erreakzioak
Volodymyr Zelensky-k, Ukrainako Presidenteak, adierazi zuen "Ukrainiako Txornobaivka gerra-historian sartuko [zela]" eta aireportuak balio izan zuela "Errusiako (...) komandanteak" nolakoak ziren argi uzteko: "ezgaiak, besterik gabe beren jendea hiltzera eramateko gai”.
Artelazki
Artelazkia, tortotxa edo kortxoa artelatzak (Quercus suber) eta beste hainbat landarek enbor-adarretan eta sustraietan duen zuraren gaineko ehuna da.
Kortxoa eratzen duten zelulak azal finekoak, airedunak, gantz-azido ugarikoak eta hilak izaten dira. Kortxoa bera gogorra eta malgua da. Hotsetatik eta hotzetik nahiz berotik isolatzeko material ona da; surik ez du hartzen, eta ura ere oso gutxi. Gaitasun horiek direla eta, zeregin askotarako erabiltzen da, hala nola botilak ixteko (ardo-botilak ixteko, batez ere).
Pacanów udalerria
Pacanów Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-udalerri bat da, Busko barrutian kokatuta. 124,58 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 7465 biztanle zituen.
Plater hegalari
Plater hegalaria plater itxurako aireontzi bat da, maiz Objektu Hegalari Ezezagunak eta zientzia-fikzioan itxura hori duten aireontziak izendatzeko erabili dena.
Digna Garitaonandia
Digna Garitaonandia Mallabiabarrena (Mallabia, Bizkaia, 1923ko irailaren 22a - Bartzelona, 2023ko uztailaren 21a) euskal erraketista profesionala izan zen, Txikita de Mallabia izenaz kantxaratu zena.
Biografia
Digna Garitaonandia Mallabiko Areitio auzoko San Trokaz baserrian jaio zen. Eibarrera esneak banatzera joateko ardura jarri zioten etxean eta partitzeok amaitzean Astelena frontoira ostera bat egitea zuen atsegin: han pilotan aritzen ziren, besteak beste, herrikide zituen Aixpe baserriko Pilar Narbaiza eta Itturraldeko bikiak, Maria eta Jesusa Astarloa.
Lehen urratsak
Sasoi hartan Euskal Herrian erraketista asko sortu ziren, pilotarako zaletasun handia baitzegoen; horietako asko eibartarrak eta inguruetako herrietakoak ziren, gehiengo handi batek Eibarko Astelena pilota frontoian ikasiz. San Trokazko alaba ere bertan hasi zen pilota-jokoan zaletzen eta ikasten. Lagunak ikustera joandako baten, erraketa bat alokatzeko eskatu zion bertako arduradunetako bati. Zerekin ordainduko eta amak hamaiketakoa erosteko emandako diruarekin proposatu zion eta begi onez ikusi hark. Hurrengo egun askotan halaxe egin zuen.Baraurik itzultzen zen etxera, pozarren baina: maite zuen pilota-jokoa eta irrikitan egoten zen erraketa astintzeko.
Etxetik soinean eramandako jantzi berarekin aritzen bazen ere, abarketak aldatzeko ohitura zuen: aparte ekartzen zituen berri samar batzuk, kantxako lursoroan laban gutxiago egiten zutela erreparatuta.
Eibar beste herri batzuk baino irekiagoa zen, ez hain katolikoa; sozialistak eta errepublikanoak ziren nagusi. Emakumeek askatasun gehiago zuten, nahiz eta, batzuek begi onez ikusi ez kirol hau. Mugimendu handiko frontoia zeukan. Hiru pilota eskola sortu zituzten, eta pilotarien harrobia bihurtu zen Eibar.
Erraketista ibilbidea
Harrobi hartako Dignari laster etorri zitzaion Bartzelonara jokatzen joateko eskaintza. 16 urte bete orduko eta hurrengo Gabonak etxetik kanpo pasatzeko penaz, 1939ko otsailaren 20an heldu zen Mediterraneo ertzeko parajera.
Bartzelonan debuta zuen: harmailetatik etorritako txaloaldi ikaragarriak, kikildu beharrean, hazi eragin zuen eta partida ikusgarria egitera bultzatu, ate ugari zabalduko zizkiona. Jokatuaren jokatuz, trebatzen joan zen eta pikardiatxoak ikasten ere, aurkariak jokoz kanpo utziz hauek nahi baino sarriagotan.
Kale Nagusiko 15. zenbakiko etxea (Orio)
'''Kale Nagusiko 15. zenbakiko etxea ''' Gipuzkoako Orio udalerrian dagoen etxe bat da. Orioko Alde Zaharran dago, Kale Nagusia kaleko 15. zenbakian. Pilliku plazan dago, Done Jakue Bideari buruzko Interpretazio Zentroaren alboan eta Uzkun etxearen parean.
Digna Garitaonandia
Erraketista ibilbidea
Bartzelonara Jesusa ahizpa ere etorri zen erraketan jokatzera. Elkarrekin bizi ziren, beste hiruzpalau neskekin eta seme.alabarik bariko senar-emazte batzuenean, Pepe eta Pepitanean. Etxe hartan ordena zen nagusi eta erretiratzeko orduak zorrotz zaindu behar ziren. Frontoiko enpresa gainera neskok partida ordurako kantxara eramateaz arduratzen zen eta amaitu ostean etxeratzeaz.
Eta emakumeari sugeak esan zion
Eta emakumeari sugeak esan zion Lourdes Oñederra donostiarraren lehenengo eleberria da, 1999. urtean kaleratua.
Kale Nagusiko 15. zenbakiko etxea (Orio)
Goiko bi pisuak zur bilbatuzkoak dira, harlangaitz-hormazko plementueriaz. Ate bakoitzean lau bao, leiho angeluzuzen eta simetrikoak lehenean eta leihatila eta bi ate-balkoi bigarrenean, hormigoizko plakadun balkoia azaltzen. Leihoetako barlaseiek moldura hornigarri hortzduna dute, ziur asko XVI. mendekoa
Digna Garitaonandia
Erraketista ibilbidea
Estatuan Madril eta Bartzelona izan ziren erraketaren gune indartsuenak. Estatuan 37 frontoi izatera iritsi zen, bakoitzean 30-40 erraketista arituz. Egunero jokatzen zituzten partidak, punta-puntan ez zebiltzanek arratsaldez eta gauez, eta onenek, gauez bakarrik. Pilotalekuak egunero beteta.
Eta emakumeari sugeak esan zion
Lanak 1999an Espainiako Kritika Saria eta hurrengo urtean Euskadi Literatura Saria, euskarazko literatura modalitatean, irabazi zituen.
Digna Garitaonandia
Erraketista ibilbidea
Digna Garitaonandia mallabitarra Bartzelonako Nuevo Mundo eta Condal pilotalekuetan arituko zen jokalari profesionala gisa. Bere pilotari ezaugarriei dagokionez bizkorra zen, sake onekoa eta jokoan aldaera askokoa, Sasoiko kirol-prentsa Mallabiko Txikitaren partida eta emaitzen berri ematen zuen. Erretratatu izan zuten ere, andrazkeotan bera bakarrik, hainbat pilotariz inguratuta, tartean Atano III.
Eta emakumeari sugeak esan zion
Argumentua
Teresaren barne-bidaia eta barne-gatazka ditu kontagai. Barne-ezinegonak bidaia fisiko bat egitera bultzatzen du protagonista, eta, hain zuzen ere, Europa erdialdera egingo du bidaia, senarrarekin batera. W. hirian, aspaldiko lagun eta maitale baten etxean hartzen dute ostatu, eta hiruko harreman hori ere kezka-iturri bihurtzen zaio Teresari.
Digna Garitaonandia
Erraketari agur
Zortzi urtez jokoan egon ostean, 24 urte zituela ezkondu eta erraketari agur esan zion. Bartzelonara eraman zuen bizitzak eta hantxe geratuko zen, baina urtero etortzen zen Mallabira eta Andramarietan kale egin barik. Etxean zenean pilota partidak ikustea gustuko zuen eta herriko jendearekin egotea: ez zituen pilota zaletasuna ezta lagunartekoena sekula galdu.
Omenaldiak
Emakumezkoen kirol profesionalean aitzindariak izan ziren erraketistak, historiak ahaztu egin dituen arren. Halere, azken urteotan merezitako hainbat omenaldi jaso dituzte.
Sant'Eusanio Forconese
Sant'Eusanio Forconese Italiako udalerri bat da. L'Aquilako probintzian kokatuta dago, Abruzzo eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Francisco Villota
Francisco Villota Baquiola (Madril, 1873ko azaroaren 18a - ) 1900eko Udako Olinpiadetan parte hartu eta Jose Amezolarekin batera urrezko domina irabazi zuen pilotaria izan zen. Espainiar lehenengo kirolaria izan zen domina bat irabazten. Partida bakarra jokatu zuten Etchegaray eta Maurice Durquettyren aurka.
Sant'Eusanio Forconese
Mugakideak
Sant'Eusanio Forconesek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Francisco Villota
Bere nortasuna ezezaguna izan da orain dela gutxi arte. 2008. urtean Fernando Arrechea Rivas ikertzaileak argitaratu du Villotaren izena Francisco zela eta mende hasierako Madrilgo pilota-zale ezaguna izan zela.
Karen Uhlenbeck
Karen Keskulla Uhlenbeck (Cleveland, ) estatubatuar matematikaria da. Ameriketako Estatu Batuetan garatu du ibilbide akademikoa, hainbat unibertsitatetan.
2019an Norvegiako Parlamentuak Abel saria eman zion, ekuazio diferentzial partzial geometrikoetan eta gauge teorian egin dituen lorpenak goraipatuz.
Biografia
Karen bere lau anaietatik nagusiena zen. Cleveland-en jaio zen baina Nueva Jersey-en nagusitu zen. Bere aita ingeniaria zen eta bere ama aldiz, artista. Hamabi urte zituenean, Fred Hoyle-ren astrofisikari buruzko liburuak etxera eramaten hasi zen. "Oso interesgarriak aurkitu nituen"-adierazi zuen-"Poltsikoko liburu txiki bat ere gogoratzen dut, "One, Two, Three, (and, in?) Infinity"George Gamow-rena, eta gogoan dut bi infinitu mota zeudelako argudio sofistikatu hori ulertzean sentitutako emozioa. Zientzia-liburu guztiak irakurri nituen liburutegian, eta huts egin nuen irakurtzeko ezer ez zegoenean". Lehenik, fisika ikasten hasi zen Michiganeko unibertsitatean, geroago matematikarantz bideratu zituen bere ikasketak. Karen-en gurasoek unibertsitate hori aukeratu zuten merkeenetarikoa zelako. Matematikak ikastea aukeratu zuen gradu honetan, bakarrik lan egin ahal zuelako (nahiz eta, aurrerago matematiketan graduatutako jendearekin komunikatzen zen).
Bere ikasketak Courant de Ciencias Matematicas institutoan, New York-eko unibertsitatean zegoena, jarraitu zituen. Beca bat lortu zuen eta gradu osteko lau urteko formakuntzaren ondoren,1968-an Brandeis unibertsitatean doktorotu egin zen, Richard Palais-engatik gidatutako tesi bateri esker.
Ikerketa
Analisi geometrikoaren arloaren sortzaileetako bat da, aplikazio harmonikoetan egindako lanengatik, eta haren lanek aurrerapen handiak ekarri dituzte ekuazioen arloan deribatu partzial geometrikoetan, gauge teorian eta sistema integratzaileetan.
1980ko hamarkadaren hasieran, Jonathan Sacks-ekin batera, Riemann-en 3 barietateko gainazal trinkoen murgiltze harmonikoei buruzko teorema lortu zuen.
Emakumeak eta matematikak
Bere karreran zehar, emakumeen aurkako aurreiritziak eta matematikako lanbide esparruetako zailtasunak salatu ditu. “Esan zidaten inork ez zituela emakumeak kontratatzen, emakumeek etxean egon behar zutelako eta haurrak izan behar zituztelako”, azaldu zuen 1997an argitaratutako liburu batean: "Ezin dut pentsatu emakume matematiko bat denik bizitza erraza izan duena.
Grove City (Florida)
Grove City Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Charlotte konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bonnybridge
Bonnybridge, 'Drochaid a'Bhuinne' eta 'Bonniebrig', Eskoziako udalerri bat da, Falkirk eremu administratiboan. 2001ko erroldaren arabera 6.870 biztanle zituen.
À nos amours
À nos amours 1983ko Maurice Pialat frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Suzannek 15 urte ditu. Côte d'Azurreko oporretan zegoela Luc eta estatubatuar ezezagun batez maiteminduko da. Parisera bueltan, gizon gehiago ezagutuko ditu. Bere gurasoak banadu eta aita etxetik joango da.
Fernando Álvarez de Toledo Mendoza
Fernando Álvarez de Toledo y Mendoza (Alba de Tormes, - ) espainiar aristokrata izan zen, Leringo VII. kondea eta Nafarroako kondestablea izandakoa.
Biografia
Aita Antonio Álvarez de Toledo Beaumont eta ama Mencía de Mendoza Enríquez de Cabrera zituen. Ez zuen politikan parte hartu baina Calderón de la Barcaren mezenas izan zen.
Gerra korazatu
Gerra blindatua edo gerra korazatua, gerra modernoan, gerra metodoen osagai nagusi gisa ulertzen da borrokarako ibilgailu blindatuen erabilera.
Lehen Mundu Gerra
Gerra korazatu modernoa I. Mundu Gerran borroka tanke nagusiaren garapenarekin hasi zen. Mark I tanke britainiarra Sommeko guduan ikusi zen lehenengoz 1916ko irailean, baina ez zuen lubakien gerraren ito-puntua hautsi. Cambraiko guduan (1917), britainiar tankeek arrakasta handiagoa izan zuten, Alemaniako lubakien sistema, Hindenburg Linea, apurtuz.
Alemaniako azken erasoaldi negargarriaren ostean, tankeak Amienseko guduan erabili zituzten, lubakien gerrak ezarritako ito-puntuari amaiera emanez eta gerra modu eraginkorrean amaituz Mendebaldeko frontean. Lehen Mundu Gerraren ostean, gerra blindatuen alderdi teknikoak eta doktrinalak eboluzionatu zuten, sofistikatuago bihurtuz eta eskola anitz sortuz.
Gerra arteko garaia
Gerra Handiaren ostean, tankearen garapenean parte hartu zuten hainbat komandantek, ideia berriak garatzen aritu ziren. Liddell Hartek, tankeen gerrari buruz eta Fuller koronelaren teoriei buruz, zabal idatzi zuen. Britainiako Gerra Bulegoak, 1927ko maiatzaren 1ean eta RJ Collins koronelaren agindupean, baietza eman zion Indar Mekanizatu Esperimentalaren sortzeari. Unitateak guztiz mugikorrak ziren, eta honako elementuekin zegoen osatuta: Errekonozimendu tankeak; auto korazatuak; 48 Vickers tanke ertainak; metrailadore korazatu batailoi bat; ohiko moduko artilleria edo hegazkinaren aurkako artilleria (Birch kanoiak) jarduteko gai zen eta erabat autopropultsatutako kate-kanoien bateria zeukan artilleria erregimentu mekanizatua, eta landa-ingeniarien konpainia motordun batez. Unitateak Salisburyko lautadan egin zituen operazioak, eta beste nazio handi batzuek ikusle moduan jardun zuten: Estatu Batuak, Alemaniak eta Sobietar Batasunak. Bere jarduna aintzatetsi bazuten ere, 1928an, lizentzia eman zioten. Orduan, Estatu Batuek bere indar mekanizatu esperimentala sortu zuten. Britainiar Armada bere zalditeria zalditik tankera pasatzen hasi zen. Nahiz aldeak egon Britainia Handiko Armadaren indarra Royal Air Forcerekin batera garatu behar ote zen eta gobernuko pertsona batzuk Britainia Handiko Royal Navyren alde egin, 1939rako, erregimentu guztiak erabat aldatuta ziren.
Bigarren Mundu Gerra
Gerra korazatu modernoaren doktrina Bigarren Mundu Gerran garatu, eta ezarri zen, kasu askotan ibilgailu korazatuak infanteriarako laguntza-arma gisa erabiliz etsaien defentsetan barneratzeko eginkizunarekin. Gerra konbentzionalean, oinarrizko gakoa puntu jakin batean indarraren kontzentrazioa da. Indarraren kontzentrazioak, konfrontazio jakin batean, garaipen aukerak areagotzen ditu. Behar bezala aukeratuta eta ustiatua, garaipena konfrontazio jakin batean edo kopuru txiki batean lortzeko, nahikoa izaten da borroka irabazteko.
Orainaldia
Tankeek oso gutxitan egiten dute lan berek bakarrik; Normalean, gutxieneko unitate-tamaina pelotoia da (pelotoia ofizial batek zuzentzen duen Estatu Batuetako Armadako eta Marinen unitaterik txikiena da, eta konpainia edo tropa baten osagaia), lauzpabost tanke dituena. Pelotoiaren tankeek elkarrekin lan egiten dute, elkarri laguntza emanez; bik aurrera egin dezakete gainerakoek zaintzen dituzten bitartean; gero, haiek gelditu, eta gainerakoei estaldura ematen diete.
Laguntza
Borrokarako ibilgailu korazatuek lur berean lan egiteko gai diren ibilgailu korazatuak behar dituzte laguntzeko. Horiek militarren adar egokiak kudeatzen dituzte. Adibidez, Britainia Handiko Armadako ibilgailuen berreskurapena eta mantentze-lanak REMEk kudeatzen ditu, eta ingeniarien borroka-ibilgailuak REk.
Huek honakoak hartzen dituzte bere baitan:
Ibilgailu horietako asko bere baitako ibilgailuaren txasisean oinarritzen dira. Adibidez, RU Challenger tankerako ARVa Challengerren kaskoarena da, dibidieta batekin.
Adibidez, bulldozerrak.
Etorkizuna
Iraganean gudu tanke nagusia gerra blindatuaren parte izan bada ere, azken gatazketan, enfasi handiagoa jarri dute mugikortasunean, gudu tanke nagusiek eman ezin dutena. Aste batzuk behar dira tankeak eta haien euskarrirako ekipoak itsasoz edo airez garraiatzeko, eta ibilgailuek, oraindik, mantentze-lanak behar dituzte maiz.
3850 Peltier
3850 Peltier asteroide baten izena da. urriaren 7an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1986 TK izena zeraman. Ondoren Leslie Copus Peltier omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3850 Peltier asteroidearen orbitak batezbeste 2,394 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,012 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,776 distantziara. Eszentrikotasuna 0,16 da, eta makurdura orbitala 3,09ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.4 da.
Filipo II.a Mazedoniakoa
Filipo II.a Mazedoniakoa (grezieraz Φίλιππος Β' eta mazedonieraz Филип II-ри, antzinako grezierazko Filos/Φἰλος (laguna, zalea) eta Ippos/ἵππος (zaldia) hitzetatik datorrena; K.a. 382-K.a. 336) Mazedoniako Erresumako erregea izan zen K.a. 355etik hil zen arte. Alexandro Handiaren aita izan zen eta haren balentriek semearen zuen bide loriatsua erraztu zuten. Litekeena da, Egiptoko Ptolomeotar dinastiako sortzailea eta lehen erregea izan zen Ptolomeo I.a Soterren aita ere izatea.
Lehen urteak eta boterea eskuratzea
Pellan jaioa, Filipo Amintas III.aren (K.a. 394-K.a. 370 eta Euridize II.a Mazedoniakoaren seme gazteena zen. Filipo bahitu gisa egon zen Tebasen, garai hartan Grezian nagusi zen polisa, hiru urtez, K.a. 368tik K.a. 365 arte. Garai horretan Filipok hezkuntza militar eta diplomatikoa jaso zuen Epaminondasen aldetik eta Pamenes Tebasekoarekin bizi izan zen, Tebaseko Batailoi Sakratuaren defendatzaile suar bat.
K.a. 364an Filipo Mazedoniara itzuli zen, gobernuko kontuetan parte hartuz. Bere bi anaia nagusiak ziren Alexandro II.a Mazedoniakoa eta Perdikas III.a Mazedoniakoa erregeen heriotzek bere iloba eta Perdikas III.aren semea zen Amintas IV.a Mazedoniakoaren erregeorde bihurtzea ahalbidetu zioten. Filipo gaztea, 22 urte baino ez zituena, K.a. 359ean gobernari bihurtu zen de facto, Amintas boteretik egotziz.
Jokaldi hori borobiltzeko, tronua eskuratu nahi zuten hainbat lehiakide garaitu behar izan zituen: Argeo (Arkelao I.aren semea izan zitekeena), Pausanias (agian Argeoren anaia zena) eta Arkelao (Amintas III.aren sasikoa eta beraz Filiporen anaia-ordea).