cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
State College (Pennsylvania)
State College Pennsylvaniako borough bat da. Centre konderrian kokatua dago. 2010ean 42,034 biztanle zituen, 11.8 kilometro koadrotan banatuta.
Cuon
Etxebizitza
2007an 273 etxebizitza zeuden, 232 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 265 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 232 etxebizitza nagusietatik 165 bere jabearen bizilekua ziren, 65 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 13 etxek bi zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 73 etxek lau zituzten eta 107 etxek bost zituzten. 187 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 101 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 118 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 361 ziren, horien artean 286 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 286 pertsona aktiboetatik 272 lanean zeuden (148 gizon eta 124 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cuon udalerrian 240 unitate fiskal zeuden, 584,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.024 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
2000. urtean Cuon udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 581 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Petronor
Petroleos del Norte S.A., Petronor izenez ezaguna. Euskal Herriko petroliogintza enpresarik handiena da eta Repsol YPF konpainia espainiarraren zatia da gaur egun.
Historia
Enpresaren logotipoa, Muskizko Muñatoiz gazteluaren diseinuan oinarritua dago. Enpresaren egoitza soziala Muskizen dagoen Salazartarren jauregian dago.
Petronor Bilboko portuan
Petronorrek sei porturatze gune ditu, 1etik 6ra zenbatuta. Batetik hirura bitarteko porturatze guneak Luzero puntari atxikitako kaian daude, lautik seira bitartekoak bien bitartean Luzero punta eta Ceballos punta bitarteko kai batean daude.
Lehen ontziralekuan, petroliontzirik handienak lehorreratzen dira, 100.000 tona petrolio edo gehiago garraiatzen dituztenak. Bigarren eta hirugarren ontziralekuan, petrolio kantitate txikiagoa edo gasoila garraiatzen dituzten ontziak. Laugarren, bosgarren eta seigarren porturatze guneak petroliotik eratorritako merkatugaiak kargatu eta deskargatzeko erabiltzen dira.
North Koolaupoko (Hawaii)
North Koolaupoko Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Honolulu konderrian kokatuta dago, Hawaii estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Neussargues-Moissac
Neussargues-Moissac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Germantown (Kentucky)
Germantown Kentuckyko hiri bat da. Bracken konderrian kokatua dago. 2010ean 154 biztanle zituen, 0.32 kilometro koadrotan banatuta.
Transjordanita
Transjordanita mineral bat da.
Nesbanebdjedet III.a
Nesbanedjedet III.a edo Esmendes III.a, Amonen Apaiz Goren izan zen Tebasen, K.a. 884tik K.a. 874 arte, Antzinako Egiptoko XXII. dinastiaren garaian.
Transjordanita
Ezaugarriak
Transjordanita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Nesbanebdjedet III.a
Bere gurasoak, Osorkon I.a eta Tashedkhonsu izan ziren. Tanetamon izeneko seme bat izan zuen.
Neussargues-Moissac
Biztanleria
2007an Neussargues-Moissac udalerrian erroldatutako biztanleak 973 ziren. Familiak 444 ziren, horien artean 164 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 120 bakarrik bizi ziren emakumeak), 140 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 116 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Nesbanebdjedet III.a
Amonen Apaiz Goren bezala, bere aurrekoa, Juwelot izan zen, eta bere ondorengoa, Horsiese I.a, Osorkon I.aren seme bat.
Neussargues-Moissac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nesbanebdjedet III.a
Takelot I.aren garaikidea zen.
Neussargues-Moissac
Etxebizitza
2007an 605 etxebizitza zeuden, 448 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 103 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 465 etxeak ziren eta 139 apartamentuak ziren. 448 etxebizitza nagusietatik 291 bere jabearen bizilekua ziren, 146 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 80 etxek hiru zituzten, 140 etxek lau zituzten eta 189 etxek bost zituzten. 300 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 202 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 153 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Nesbanebdjedet III.a
Bere izena, Karnakeko tenplu batetako harresietan idatzia dago.
Neussargues-Moissac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 596 ziren, horien artean 424 aktiboak ziren eta 172 inaktiboak ziren. 424 pertsona aktiboetatik 391 lanean zeuden (216 gizon eta 175 emakume) eta 33 langabezian zeuden (13 gizon eta 20 emakume). 172 pertsona inaktiboetatik 83 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 52 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Neussargues-Moissac udalerrian 450 unitate fiskal zeuden, 945 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.563 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 73 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Neussargues-Moissac udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 528 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Neussargues-Moissac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 63 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Total Eclipse (filma)
Total Eclipse (euskaraz Eklipse Osoa), 1995eko Agnieszka Holland poloniarrak zuzendutako drama film erotiko bat da. Arthur Rimbaud eta Paul Verlaine frantziar olerkarien arteko harreman gatazkatsu eta gazi-gozoan oinarritua dago. Leonardo DiCaprio, David Thewlis, Romane Bohringer eta Dominique Blanc aktoreek antzeztu zuten.
Lamegoko elizbarrutia
Lamegoko elizbarrutia (Diocese de Lamego, Dioecesis Lamacensis) Erromatar Eliza Katolikoaren portugaldar elizbarrutietako bat da. XII. mendean ezarri zen. Apezpikuaren egoitza Lamegon dago. Egun apezpikua ntónio José da Rocha Couto da.
Total Eclipse (filma)
Argumentua
1871, Paris, Paul Verlainek (David Thewlis) Arthur Rimbaudekin (Leonardo DiCaprio) lehenbizikoz topo egin eta haren edertasun gazte eta itxura harroaz txunditua geldituko da. Baina mutil gazte hori Verlainek bikainak direla uste duen poesiaren erakustaldiez beteriko gutunak bidali dizkion egilea denik ez du susmatuko. Rimbauden agerpenarekin, Verlainek Rimbaud gaztearen itxura errebelde, intransigente eta paregabearen bitartez bere bizitza penagarriari ihesbide bat ikusiko dio.
Steelton (Pennsylvania)
Steelton Pennsylvaniako borough bat da. Dauphin konderrian kokatua dago. 2010ean 5,990 biztanle zituen, 4.91 kilometro koadrotan banatuta.
Larry Hagman
Larry Martin Hagman (1931ko irailaren 21a, Fort Worth, Texas - 2012ko azaroaren 23a, Dallas, Texas) estatubatuar aktore bat izan zen. 1978-1991 bitartean Dallas telesaila ospetsuan J. R. Ewing pertsonaia zitala antzeztu zuen, antzezpen honekin mundu osoan ospetsu bilakatu zelarik.
Oinarrizko filmografia
Hauetaz gain telesaila ugarietan ere parte hartu izan du.
Pacificado
Pacificado 2019ko Paxton Winters brasildar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da.
Blue Collar
Blue Collar (euskaraz Lepoko Urdin) 1978ko Paul Schrader estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Sydney A. Glass-en artikulu batean oinarritua dago. Richard Pryor, Harvey Keitel eta Yaphet Kotto aktoreek antzeztu zuten.
Pacificado
Donostiako Zinemaldiko 67. edizioaren Sail Ofizialen aurkeztu eta Urrezko Maskorra irabazi zuen, eta horrekin batera, Gizonezko Aktore Onenaren Zilarrezko Maskorra (Bukassa Kabengele) eta Argazki Onenaren Epaimahaiaren Saria (Laura Merians).
Blue Collar
AEBtako Erdoilaren gerrikoa delako industria eremuan girotua dago, zehazkiago Michigan estatuan, bertako sindikatueen jardueraren kritika eta langile klasearen bizimodua erakusten ditu.
Zhang Hui (patinatzailea)
Zhang Hui (Harbin, Heilongjiang, Txina, 1988ko martxoaren 8a - ) patinatzaile olinpikoa da.
Buenavista (Portugalete)
Buenavista Portugaleteko auzoa da, Kanpanzar eta Los Hoyos auzoak gertu ditu eta herriaren mendebaldeko partean eta Santurtziko udalerriko mugatik gertu dago.
Pacificado
Istorioa
Tatik, 13 urteko neska barnerakoi batek, zailtasunak izango ditu Jaca aita urrunarekin konektatzeko, aita Olinpiaden ondorengo egun nahasietan espetxetik atera eta gero. Polizia Baketzailea Rioko inguruko faveletako okupazio ahulari eusteko ahaleginetan ari den bitartean, etorkizunerako dituzten itxaropenak kolokan jartzen dituen borrokaren erdian aurrera egin beharko dute Jacak eta Tatik.
Elachistocleis skotogaster
Elachistocleis skotogaster Elachistocleis generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Zhang Hui (patinatzailea)
Ibilbidea
Zhang Hui-ik 3000m errelebo taldeko parte hartzailea izan da, Txina ordezkatuz, pista laburreko izotz gaineko patinajean.
Orain dela urte batzuk, ustekabean, bere taldekide batek aurpegian zauritu zuen, hain zuzen ere Wang Mengek, ospakizun batean taldekidearen patinarekin kontaktuan jarri zenean.
Zhang Hui-rek bere karreran zehar, 2010ean Vancouverreko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, 2011an Shellfied-en eta azkenik urte berdinean Astana-Almaty-n Asiako jokoetan. Zhang-ek urrezko domina bat ere irabazi zuen, hau izan zen bere karrerako domina garrantzitsuena.
Horace Grant
Horace Junior Grant, (Augusta, Georgia, Estatu Batuak, 1965eko uztailaren 4a - ) saskibaloi jokalari ohia da. 17 denboralditan zehar NBAko hainbat talde ezberdinetan jokatu zuen, 2004. urtean erretiratu zen arte. NBAko liga 4 alditan irabazi zuen eta Harvey Granten anaia bikia da, hau ere NBAko jokalaria izan zen. Profesional izandako 17 urteetan, 11,2 puntu eta 8,2 erreboteko batez bestekoak egin zituen.
Blue Collar
Berez, Blue Collar edo Lepoko Urdin izendapena, AEBtan industria jarduerako langileak izendatzeko erabiltzen den ezizen edo izendapena da, hortik filma honen izenburua eta gaia.
Horace Grant
Chicago Bulls
Unibertsitatean erakutsitako dohaiek, NBA ligara salto egiteko aukera eman zion. Horrela, 1987an, Chicago Bulls taldea draft-eatu zuen. Lehen urtea, taldeko dinamikan sartzeko erabili zuen eta hortik aurrera Scottie Pippenekin batera hegaleko postuan finkatu zen. Honez gain, Michael Jordan, John Paxson eta Bill Cartwrihtekin batera NBAko historiako 10 talderik onenetakoen artean sartu zen, 1991 eta 1993 urte artean NBAko 3 eraztun irabazi ostean.
1993an Jordan erretiratu zenean, taldeko jokalaririk garrantzitsuenetako bat bilakatu zen Pippenekin batera, baina denboraldia amaitu zenean, Orlando Magic taldera joan zen. Chicagon burutu zuen azken denboraldi honetan NBAko All-Star-a jokatu zuen.
Blue Collar
Argumentua
Michigango Detroit aldeko automobilgintza industriako hiru langileek heuren sindikatuko egoitzan lapurreta burutzea erabaki dute: Zeke Brown (Richard Pryor), Smokey James (Yaphet Kotto) eta Jerry Bartowski (Harvey Keitel). Baina diru-kutxan espero zuten dirua beharrean erakundea estualdian jar dezaketen agiri batzuk topatuko dituzte, hortaz, sindikatuak agiriak berreskuratzeko asmoz edozer egiteko prest azalduko da.
Horace Grant
Orlando Magic
Orlandon, taldeak behar zuen espernientzia puntua jarri zuen, Shaquille O'Neal edota Anfernee Hardaway bezalako jokalari gazteak zituen eta. Urte horretan, NBAko finalera iritsi zen taldea, baina lau partida jarraian galdu zituzten Houston Rocketsen aurka. Floridan, 5 urte egin zituen Horacek, 1999. urtean Seattle Supersonics taldera bidali zuten arte.
Los Angeles Lakers
Seattleen urte bat egin ondoren, Los Angeles Lakers taldera joan zen. Operazio honetan, Glen Rice Lakersetik New Yorkera joango zen eta Patrick Ewing, New Yorketik Seattlera joango zen. Los Angelesen, beste eraztun bat irabazten lagundu zion taldeari 2001. urtean.
Azken urteak
2001eko denboraldia amaitzean, Horacek Orlandora itzultzea erabaki zuen. Baina 5 partida bakarrik jokatu zituen bertan. Orduan, Magiceko entrenatzailea zen Doc Riversekin arazoak izan zituen eta. 2003-2004 denboraldian, iada 38 urterekin, Los Angelesera itzuli zen Lakersekin jokatzeko berriz ere. Bertan, bere profesional mailako azken partida jokatu zuen.
Jesusen Igokundea
Igokundea mirari maskulinoa da. Jesus zerura bere kabuz igo zen, Jainkoa bera baita kristautasunean, baina Andre Maria, berriz, jaso egin zuen Jainkoak, Jasokundea da haren miraria.
Lukasen Ebanjelioak honela deskribatu zuen gertaera:
.
Apostoluen Eginek, berriz, zabalago azaltzen dute:
Mariya Petkova
Ibilbidea
1982an zilarrezko domina irabazi zuen Europako Txapelketan eta urtebete geroago, brontzezko domina irabazi zuen Atletismoko lehen Munduko Txapelketan.
Lortutako emaitza eta dominak:
Oligoryzomys destructor
Oligoryzomys destructor Oligoryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Ijimaia fowleri
Ijimaia fowleri Ijimaia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ateleopodidae familian.
Ghent (Kentucky)
Ghent Kentuckyko hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 323 biztanle zituen, 1.85 kilometro koadrotan banatuta.
Simon Arrieta
Simon Arrieta Arostegi (Bergara, 1915eko otsailaren 9a - ib., 1969ko otsailaren 15a) euskal herritar margolaria izan zen. Hamabost urte zituela hasi zen margotzen. Madrilen eta Parisen ibili bazen ere, Bergaran bizi eta lan gin zuen gehien.
Ziklobutadieno
Ziklobutadienoa konposatu organiko zikliko antiaromatikoa da, C4H4 formula duena. Bi lotura bikoitz konjugatu ditu eta, hortaz dieno bat ere da.
Ezaugarriak
Oso erreaktiboa da eta dimerizatzeko joera du, baita -78 °C-tan ere. Dimerizazioan Diels-Alder erreakzio bati jarraitzen dio. Hortaz ez da ziklobutadieno hutsa giro-tenperaturan esistitzen. Giro-tenperaturan ordezkatutako deribatuak bakarrik isolatu dira, esaterako 1,2,3,4-tetrakis(t-butil)ziklobutadienoa edo 1,2,3,4-tetrakis(trimetilsilil)ziklobutadienoa.
Konplexu metaliko askotan ziklobutadienoa estekatzaile egonkorra da. Arrazoia da bi elektroi metaletik estekatzailearen orbitaletara joaten direla 6 π elektorieren sistema aromatiko bat osatuz.
Omnibus (argipena)
Omnibus hitza latinetik dator eta denontzat esan nhai du. Zenbait erabilera ditu:
Añorbeko gaztelua
Añorbeko gaztelua Nafarroa Garaiko Izarbeibarrako Añorbe udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Añorbe hiribildua oraindik gotorleku-aztarnak dituen San Martin mendiaren gainean menderatuz, Erdi Aroan XII. mendeko gaztelu bat egon zen. Gaur egun, San Martin baseliza dago.
Antonio Gaztañeta
Antonio Gaztañeta Iturribaltzaga (Mutriku, 1656ko ekainaren 8a - Madril, 1728ko otsailaren 5a) gipuzkoar itsasgizon eta ontzigilea izan zen.
Bizitza
Mutrikuko kondea izan zen. Gaztetan itsasoratu zen eta 1672. urtean errege galeoi batean ontziratu zen itsasketako arteak ikastearren. Erregearen zerbitzuan lan egin ondoren, bere jaioterrira itzuli eta aitaren agindupean Montevideora joan zen espedizioan parte hartu zuen. Ameriketara iritsi bezain laster aita hil zen, eta kapitain ardura hartu zuen Pasaiara itzuli arte.
1684. urtean berriro ere erregearen zerbitzuan jarri zen eta, almirante zela, frantsesen aurkako erasoa gidatu zuen Napoliko uretan. Garai hartan idatzi zuen Norte de navegación hallado por el cuadrante de reducciones obra.
1702. urtean Astillero de Cantabria ontziolako zuzendari izendatu zuen Bilboko Kontsuletxeak. Bertan eraiki zuen Europa guztian ospetsu egin zen Salvador galeoia.
1718. urtean ontzigintza utzi eta Bartzelonatik Siziliarantz zihoan ontzidiaren zuzendaritza eman zitzaion Siziliako konkistarako gudarostea garraiatzeko. Konkista hau eman ondoren, Passaroko Lurmuturreko itsas gudua n ontzidia galdu zuen ingelesen aurka, eta azken hauen nagusigoa indartu zen itsasoan.
Eraso baten ondoren, ozta-ozta egin zuen ihes Gastañetak. Berriz ere eraso zioten 1726. urtean Galizian.
Mutrikuko alkate izan zen urte askoan.
Itsasketako oso obra garrantzitsuak idatzi zituen, apaituaz landa: Cuadrante geométrico universal para la conversión esférica a los planos, aplicado al arte de navegar (1697) eta Proporciones de las medidas más esenciales para la fábrica de los navíos y fragatas de guerra (1720).
Stewartstown (Pennsylvania)
Stewartstown Pennsylvaniako borough bat da. York konderrian kokatua dago. 2010ean 2,089 biztanle zituen, 2.18 kilometro koadrotan banatuta.
Tribalismo
Tribalismoa kontzeptu antropologikoa da, baina ez da azterketa antropologikoetakoa soilik. Kontzeptuak, oro har, gizabanakoen identitate, elkartze, kidetasun eta adin bereko talde desberdinak aipatzen ditu, oro har gizakiek osatutako komunitateei egozten zaizkienak. Hainbat adierazpen biltzen ditu, hala nola sinesmenak, tradizioak, hizkuntza, artea, kultura, genero-identitatea, erlijioak eta abar, hasiera batean normalean tribu esaten zaien komunitate txikietatik zetozenak.
Tribalismoari buruz hainbat azterlanetara, gehienak kultura- eta gizarte-mailan, baina gutxi maila zientifikoan edo biologikoan; beraz, terminoak anbiguoa eta oso zabala izaten jarraitzen du. Oro har, nozio horrek pertenentzia-zentzuaren forma edo mota batzuk berresten dituela, eta autoerrealizaziorako modu indibidual zein kolektiboak ahalbidetzen dituela uste dute. Beste era batera esanda, mundu-zentzua inplikatzen duen nozioa da, hainbat ikuspegitatik, tokikoak zein bestelakoak izan. Gaur egun, ohitura, tradizio, jatorri etniko edo interes komunak dituzten pertsonak elkartzeari edo elkartzeari egiten zaio erreferentzia. Zenbaiten ustez, tribalismo terminoa hainbat antolamendu-motatara jo daiteke, eta hori ingurune akademikoetan eztabaidatzen da; izan ere, organizazio terminoak ulertzeko modu bat baino gehiago izan ditzake, diasporak daudelako eta diasporek munduko hainbat lekutan maila historiko, kultural eta erregionalean ordezkatu dutelako.
San Martin baseliza (Añorbe)
San Martin baseliza Izarbeibarrako Añorbe udalerrian kokatutako XVI. mendeko kristau baseliza bat da. Barroko estiloa ditu.
San Martin mendiak, 715 metroko garaierarekin, kokapen estrategikoagatik, herrixka gotortu bat izan zuen Burdin Aroan, K.a. VI. mende inguruan, eta gaztelu bat Erdi Aroan.
Isometria
Grekotik "neurri berekoa", Geometrian, isometria espazio metriko berean edo ezberdinetan hainbat elementu transformazioa da haien arteko distantziak mantentzen dituena. Normalean bijektiboa da. Planoan edo hiru dimentsioetan bi figura geometriko isometria baten bidez lotuta badaude esaten da figura horiek kongruenteak direla. Isometriak gerta daiteke errotazio en, translazio en, islatzeen eta konposizioen kasuan.
San Martin baseliza (Añorbe)
Bigarren karlistaldian ermita karlisten gotorleku bihurtu zen, eta handik Iruñerako, Gareserako eta Tafallarako bideak menderatzen ziren. Horretarako, bi solairu egokitu ziren. Behealdean, troparen eta ofizialen zati bat, munizioen eta janarien biltegiak eta uraska bat jarri zituzten. Goiko solairuan ostatu gehiago jarri ziren militarrentzat, sukaldea eta aginte-postua. Eulogio Después y Dusay landa-mariskalaren agindupean zeuden liberalek hartu zuten 1875eko martxoaren 2an.
San Martin baseliza XVI. mendetik dago, nahiz eta gaur egungo eraikina barrokoa izan. Oinplano angeluzuzena du eta bost ataleko gangaz estalita dago. Eraikuntza-elementuak pobreak dira, harlanduxkaz eta harlangaitzez eginak. Ez dago apaindura-motiborik. Ate dinteldua hegoaldeko horman irekitzen da. Ekialdeko horman, ermitaren burualdean, kanpai-horma handi bat dago, Jesusen Bihotz Sakratuaren eskulturaz errematatua. 1947an eraiki zuten, Victor Eusaren proiektuaren arabera, eta herriko pertsona batek ordaindu zuen.
Ijimaia loppei
Ijimaia loppei Ijimaia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ateleopodidae familian.
Solana (Florida)
Solana Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Charlotte konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Molva molva
Berruenda handia (Molva molva) Molva generoko animalia da. Arrainen barruko Lotidae familian sailkatzen da.
Buteo lineatus
Buteo lineatus Buteo generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatua dago.
Iskar
Iskar (Искър; Oescus; antzinako grezieraz: Οἶσκος) Bulgariako ibaia da, Rila mendigunean sortu eta Danubiora isurtzen dena. 368 kilometro luze da, eta 8.646 kilometro koadroko arroa drainatzen du. Ibilbide osoa Bulgaria duen ibairik luzeena da.
La Ville-du-Bois
Biztanleria
2007an La Ville-du-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 6.833 ziren. Familiak 2.423 ziren, horien artean 551 pertsona bakarrekoak ziren (304 bakarrik bizi ziren gizonak eta 247 bakarrik bizi ziren emakumeak), 580 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.099 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 193 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.621 etxebizitza zeuden, 2.484 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 118 hutsik zeuden. 2.089 etxeak ziren eta 491 apartamentuak ziren. 2.484 etxebizitza nagusietatik 1.893 bere jabearen bizilekua ziren, 551 alokairuan okupaturik zeuden eta 40 doan lagata zeuden; 210 etxek gela bat zuten, 203 etxek bi zituzten, 343 etxek hiru zituzten, 490 etxek lau zituzten eta 1.238 etxek bost zituzten. 1.967 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.032 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.262 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.733 ziren, horien artean 3.663 aktiboak ziren eta 1.070 inaktiboak ziren. 3.663 pertsona aktiboetatik 3.400 lanean zeuden (1.785 gizon eta 1.615 emakume) eta 263 langabezian zeuden (111 gizon eta 152 emakume). 1.070 pertsona inaktiboetatik 320 erretiraturik zeuden, 431 ikasten zeuden eta 319 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Ville-du-Bois udalerrian 2.479 unitate fiskal zeuden, 6.899 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 24.031 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 421 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 63 eraikuntza enpresak ziren, 163 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 24 garraio enpresak ziren, 23 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 12 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 14 higiezinen enpresak ziren, 49 zerbitzu enpresak ziren, 29 administrazio publikoko enpresak ziren eta 21 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 92 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 6 igeltseroak, 4 margolariak, 10 zurginak, 14 iturginak, 3 argiketariak, 16 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 13 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 81 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 3 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 34 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 3 elektrotresna dendak, 9 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 3 drogeria, 3 lurrin-dendak, 5 bitxi-dendak eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean La Ville-du-Bois udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 44 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an haur-eskola 1 eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. La Ville-du-Bois udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat eta hezkuntza orokorreko lizeo bat zegoen. Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 849 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 447.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elachistocleis surinamensis
Elachistocleis surinamensis Elachistocleis generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eusebio Sacristán
Eusebio Sacristán Mena (La Seca, Valladolid, 1964ko apirilaren 13a) Real Sociedad futbol taldeko entrenatzaile ohia da. Futbolari profesional ohia, arrakastarik handienak Bartzelona Futbol Klubarekin lortu zituen, 1990eko hamarkadan.
Real Valladolid
Gazte iritsi zen Real Valladolidera eta azkar zabaldu zen bere teknika zoragarriaren berri, non bere fisiko arrunta konpentsatzen zuen. Lehen Mailan 1983-84an estreinatu zen, nahiz eta urtebete lehenago Kopan pare bat partidu jokatu zituen. Lehen Mailako denboraldi horretan Valladolidek lortu zuen kopa bakarra lortu zuen: Ligako Kopa. Azkar asko aldaezin bihurtu zen taldean eta zaletuen miresmena lortu zuen.
Dream Team
1987an Atletico Madrilekin aritu zen urtebetez eta bertatik arrakasta gehien lortu zuen taldera pasatu zen: FC Bartzelonara. Talde kataluniarrarekin 4 Liga, 1 Kopa, 3 Superkopa, 1 Errekopa, 1 Europako Superkopa eta hainbeste urtetan zaletuek lortu nahi zuten titulua: 1992ko Europako Kopa. Talde hark historia egin zuen 90. hamarkadan eta entrenatzaile lanak Johan Cruyffek egiten zituen.
Etxera bueltan
1995-96 denboraldian Eusebio etxera itzuli zen, hots, Real Valladolidera. Bi urtez aritu zen bertan eta amaitzean botak zintzilikatu zituen eta Ligako partidan gehien jokatu duen hirugarren postua lortu zuen 543 partidarekin, Zubizarreta eta Raulen atzetik.
Rijkaarden bigarrena
Bere futbolari ibilbideari bukaera eman ostean entrenatzaile agiria atera zuen eta 2003tik 2008ra FC Bartzelonako aulkitxoan egon zen Frank Rijkaarden bigarren moduan.
Glasgow (Kentucky)
Glasgow Kentuckyko hiri bat da. Barren konderrian kokatua dago. 2010ean 14,028 biztanle zituen, 40.01 kilometro koadrotan banatuta.
Eusebio Sacristán
Celta de Vigon
2009ko martxoaren 2an, Celta de Vigoren entrenatzaile bihurtzen da Pepe Murcia ordezkatuz. Hau da bere lehen esperientzia entrenatzaile nagusi moduan eta Bigarren Mailan aritu zen lanak egiten.
Hurrengo denboraldian Hugo Mallo, Joselu, Yoel, Túñez eta Iago Aspas igotzen ditu harrobitik. Taldea Bigarren Mailan mantentzea lortzen du baina taldeko zuzendaritzak ez du berritzen bere kontratua taldearekin.
FC Bartzelona B
2011ko ekainaren 17an FC Bartzelona B taldeko entrenatzaile bihurtzen da Eusebio. 8. postuan lagatzen du taldea eta beste urtebetez berritzen du bere kontratua.
2012-13an taldeak gora behera asko jasaten ditu baina 9. postuan uzten du taldea gaztela eta leondarrak eta beste urtebetez jarraitzen du.
2013-14an FC Bartzelonaren sailkapenik onena errepikatzen du 3. postua lortuz.
Bere azken denboraldia 2014-15 izan zen emaitza txarrak eduki ostean eta 2015eko otsailaren 9an kendu zuten kargutik Eusebio. Mini Estadiko aulkitxoa uztean bere taldea 16. postuan zegoen sailkatua.
Real Sociedad
2015eko azaroaren 9an Real Sociedadeko entrenatzaile bihurtzen da David Moyes eskoziarra kargutik bota eta gero bere emaitza txarrak zirela eta (9 puntu 11 jardunalditan).
Canyon Diablo (meteoritoa)
Canyon Diablo edo Diablo Arroilaren meteoritoak asteroide baten hainbat zati dira, zeina Lurrean erori zen orain 50.000 bat urte, eta bertan sortu zuen Barringer kraterra (edo Meteoritoaren kraterra), Arizona estatuan, AEBetan. Kraterraren ertzean hainbat meteorito aurkitu dira, eta hurbilean dagoen Canyon Diablotik hartzen dute izena, berau kraterretik bospasei km.ra mendebalera.
Historia
1953 an Clair Cameron Patterson ek neurtu zituen berun-isotopoen ratioak meteoritoaren lagin batzuetan. Ondorioz, izugarri zehaztu zen Lurraren adina, zeina baita 4.550 milioi urtekoa (± 70 milioi urte), alegia, 70 milioi urteko errakuntza-tarte batekin.
Konposizioa eta sailkapena
Meteorito hau da burdin-oktaedrita bat, eta ondoko mea hauek ditu:
Zatiak
Sekula aurkitu den zatirik handiena da Holsinger meteoritoa, 639 kilokoa, eta gaur egun ikusgai dago bertako bisitarien gunean, kraterraren ertzean. Beste zati ospetsuak:
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Añorbe)
Jasokundeko Andre Mariaren eliza Izarbeibarrako Añorbe udalerrian kokatutako XIV. mendeko kristau eliza bat da. Gotiko estiloa ditu.
Eraikuntza
Herrigunean, bere monumentaltasunagatik, Jasokundearen parrokia nabarmentzen da, gurutze latindar gotiko-errenazentistako oinplanoa duen eraikina. Barruan eskultura-lana ditu, eta horien artean XVI. mendeko azken urteetan Lizarrako tailerraren orbitan egindako erretaula erromanikoa nabarmentzen da. 1597an Juan de Landak bere pintura kontratatu zuen eta harena da gruteskoen polikromia. Egitarauak apostoluen, ebanjelarien, aita santuen eta Elizako doktoreen irudiak biltzen ditu gai nagusiak markatuz: San Migelen erliebea, Bernabé Imbertoren obrarekin analogiak aurkezten dituena, eta Ama Birjinaren eta Haurraren tailuak eta Jasokundearen taldea, Antxietaren obretatik oso hurbil daudenak. Alboetako erretaula barrokoek eta beste erretaula neoklasiko batek osatzen dute multzoa. Tenpluak, gainera, bi gurutze barroko eta Ama Birjinaren bi tailu ditu, bata erromanikoa (Andre Maria Zuria) eta bestea gotikoa. Arkitektura zibilean, gotiko berantiarreko aztarna batzuez gain, harlanduzko fatxadak eta XVII. mendeko oinplano irregularra dituzten bi jauregi aipatu behar dira.
Organoa
Ale neoklasikoa du.
Mugimendu neoklasikoa apur bat beranduago islatzen da Nafarroan bere organoetako kutxei dagokienez (1797tik XIX. mendearen amaiera arte). Dirudienez, bere trazagileek ez dute Ventura Rodriguezen estetika berria onartu Iruñeko Katedralaren fatxadan, eta hori Nafarroan A.S. Ochandátegui egon arren, bertan agertzen baita, baita aurretik eraikitako koruak eta organoak ziurtatzen ere.
Korronte artistiko berri hau, batzuek mespretxuz «hotz» eta irudimenik gabe epaitua, gaur egun berrikusten ari da. Nolanahi ere, garaiko koordenatu estetiko, sozial eta abarretatik ikusi beharko litzateke.
Añorbek instrumentu neoklasiko ederra du, 1981ean ondo zaharberritua. Obra I.«Vianako Printzea»-ren laguntzarekin egin zen. Organoa 1830ean eraiki zuen Antonio Gómez de Larragak, eta bertako maisu batek egindako azken bi instrumentuetako bat dela uste da. Organogileen «Nafarroako eskola» zaharraren amaiera irudikatzen du. Garai horretatik aurrera, maisu gipuzkoarrak eta aragoiarrak nagusi izan ziren Nafarroako organogintzan.
Kai Barria (Portugalete)
Kai Barria (gaztelaniaz Muelle Nuevo) Portugaleteko auzoa da. Herriaren azpialdean dago, Areetaren aurrean eta Nerbioi ibaiaren bazterrean.
Auzo honetaren eraikin ezagunenak hauek dira:
Christophe (abeslaria)
Christophe Bevilacqua, Christophe bezalako ezagunagoa musikaren munduan (Juvisy-sur-Orge, 1945eko urriaren 13a - Brest, 2020ko apirilaren 16a) italiar jatorriko frantziar abeslaria izan zen. 1960ko hamarkadaren hasieran Aline abestiarekin ospetsu egin zen.
Txerpolari (argipena)
Txerpolari hitzak adiera zenbait ditu:
Christophe (abeslaria)
COVID-19 gaixotasunaren 2019-2020ko pandemiaren ondorioz hil zen.
Ménil-Vin
Biztanleria
2007an Ménil-Vin udalerrian erroldatutako biztanleak 65 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 40 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 39 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 28 etxebizitza nagusietatik 22 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 13 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pretty Bayou (Florida)
Pretty Bayou Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Bay konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ménil-Vin
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 36 ziren, horien artean 23 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 23 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (11 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ménil-Vin udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Traskita
Traskita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Traskita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema hexagonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Egoskozabal baserria
Egoskozabal Belauntzan dagoen baserria da, herrigunetik hurbil, hilerrirako bidean kokatua.
1994ko abenduaren 16an, Eusko Jaurlaritzak monumentu izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
Ezaugarriak
Oinplano laukizuzena du eraikin soil honek eta teilatuak hiru aldetara jotzen du. Beheko solairua, lehenengoa eta ganbara ditu. Hormak, harlangaitzezkoaz eginak dira, nahiz harlandu aztarna batzuk ere ikus daitezkeen bertan. Horrez gainera, izkinetan eta ateleiho inguruetan kareharri grisa du. Barruko aldea zurez osatua dago eta zutabeak lurraren gainean edo harrizko piramideetan oinarriturik daude.
Fatxada nagusiak lau leiho ditu solairu bakoitzean eta sarrera nagusia. Ate gainean, mentsula biribilduak eta, bertan, inskripzio bat: «154...» urtean, segur aski, eraikuntza urteari dagokiona. Leihoetan, ur-jarioak bideratzeko, harri moduratuz dotoretutako erlaitzak ikus daitezke.
Eskuineko aldean, sarrera nagusiaren antzekoa den beste ate bat dago, ateburua mentsulaz. Atzealdeko fatxada itxia da eta hutsune luze batzuk ditu gezi-leihoen moduan. Beheko solairuan leihotxo bat dago, goialdea erdi puntuko arkuaren forma duena.
Nefridio
Nefridioa (nephridium) animalia ornogabe askok eta kordatu batzuek duten hodi-formako organoa da, ornodunetan giltzurrunek duten eginkizuna betetzen dutenak. Nefridioaren punta bat kanpoaldera irekia izaten da eta bestea itxia, edo zelomara irekia. Nefridioaren bidez, gorputz barnetik jasotzen den ura eta metabolismoaren hondakinak kanporatzen dira. Bi nefridio-mota daude: protonefridioak (sinpleagoak) eta metanefridioak (konplexuagoak; anelido, artropodo eta moluskuetan).
Oligoryzomys eliurus
Oligoryzomys eliurus Oligoryzomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Diagonal (argipena)
Diagonal hitzak hainbat adiera ditu:
Soinu
Soinuaren transmisioa fluido batetik hedatzean, konpresiodun uhin bat sortuko da. Horrek bere aldameneko partikulak elkarrekin konprimatzea eragingo du. Antzeko fenomenoa gertatzen da uhin akustikoekin. Horiek giza entzumen aparatuak uhin mekaniko bihurtzen dituzte. Prozesua amaitzeko, gure garunak uhin mekaniko (edo presio oszilazio) hauek soinu bihurtzen ditu.
Soinuaren ikerketaren historia laburra
Gaur egun uhinei buruz daukagun ezaguera gehiena akustikaren ikasketetatik dator. Antzinako filosofo grekoek hipotesi bat zeukaten, honetan oinarritua: uhinaren eta soinuaren arteko konexio bat dago, eta soinu horren oinarria bibrazioak edota alterazioak dira. Pitagoras konturatu zen, hariek bibratzen zutenean, hauek soinua sortzen zutela eta, fenomeno hori aztertuz, harien luzera eta tonua lotzen zituen erlazio matematiko bat proposatu zuen. Uhinen hedapenaren teoria zientifikoek garrantzi handia hartu zuten XVII. mendean, Galileo Galileik bibratzen duten gorputzen eta hauek sortzen dituzten soinuen arteko erlazioa defendatzen zuen aldarrikapen bat argitaratu zuenean. Robert Boylek, 1660. urtean, saiakuntza klasiko batean, soinua hutsean zehar ezin dela hedatu frogatu zuen. Hamarkada berean, Isaac Newtonek soinuaren hedapena deskribatzen zuen garapen matematiko bat argitaratu zuen bere Principia lanean. XIIX. mendean, bestalde, Frantzian jaiotako Jean le Rond d’Alembert zientzialariak uhinen ekuazioa eratorri zuen. Ekuazio honek, uhinen fenomenoa deskribatzeko oinarriak ezarri zituen hurrengo zientzialarientzat.
Soinuaren fisika
Soinuaren fisikak akustika aztertzen du. Honek ikertzen du bai soinu-uhinen hedapena ingurune jarraitu ezberdinetan, bai soinu-uhin hauen interakzioa gorputz fisikoekin.
Soinuaren hedapena
Fluidoen eta solidoen zenbait ezaugarrik eragina daukate soinu-uhinean; izan ere, hau da berez soinua likidoetan eta solidoetan, gasetan baino azkarrago hedatzearen arrazoia. Orokorrean, ingurunearen konprimagarritasuna (1/K)  zenbat eta handiago izan, orduan eta txikiagoa izango da ingurune hartan soinuaren abiadura. Konprimagarritasunaz gain, ingurunearen dentsitateak (ρ) ere eragina dauka hedapenaren abiaduran: hain zuzen ere, abiadura eta dentsitatea alderantziz proportzionalak dira. Dentsitatea handitzerakoan, abiadura murriztuko da, alegia. Soinuaren abiadura (v) aipatutako magnitudeekin erlazionatuta dago hurrengo formularen bitartez:
Gainera, gasen tenperaturak eragina dauka bai konprimagarritasunean, bai dentsitatean. Horregatik, zehazki, hedapen-ingurunearen tenperatura garrantzi handikoa da.
Soinuaren hedapenak ingurune material baten izankizunaren beharra dauka; molekulen bibrazioa soinu-uhin bat bezala hautematen duen inguru material baten beharra, alegia. Airea bezalako ingurune konprimagarrietan gertatzen den uhin-hedapenean, airearen molekulek bibratzerakoan, esparru batzuetan elkartu egiten dira, eta beste esparru batzuetan, urrundu. Aire molekulen arteko distantzia aldaketa hauek soinua sortzen dutenak dira, hain zuzen ere. Erabat konprimaezinak diren fluidoetan, molekulen arteko distantziak ez dira ia aldatzen, baina soinua presio-uhin bat bezala azaltzen da.
Ingurune konkretu batean ematen den uhinen hedapenaren abiadura, ingurune horren molekulen arteko batez besteko distantziaren araberakoa da; ondorioz, handiagoa da solidoetan likidoetan baino, eta likidoetan gasetan baino. Horregatik, hutsean soinua ezin da hedatu eta, hortaz, leherketak ez dira entzungarriak espazioan.
Soinuaren abiadura
Soinuaren abiadura uhina zeharkatzen ari den inguru motaren arabera aldatzen da, eta materialaren funtsezko ezaugarria da. Isaac Newtonek soinuaren abiadura neurtzeko lehenengo ikerketa eraman zuen aurrera. Hark egindako ikerketetan oinarrituz, soinuaren abiadura, substantzia konkretu batean, honen gaineko presioaren eta dentsitatearen arteko zatikiaren erro karratua zen:
Teoria hau okerra zela beranduago frogatu zen; izan ere, Laplace matematikariak formula zuzendu zuen, ondorioztatuz soinuaren hedapenaren gertakaria ez dela isotermikoa baizik eta adiabatikoa. Laplacek beste termino bat biderkatzen gehitu zuen Newtonen ekuaziora, hots, adierazpena  adierazpenarekin biderkatu zuen hurrengo ekuazioa lortuz:. Gainera, K=\gamma p ekuazioa betetzen denez, lortutako ekuazioa beste modu honetan berridatz daiteke:. Ekuazio hau Newton-Laplace izenarekin ezagutzen da, non K konprimagarritasun-modulua, c abiadura  eta ρ dentsitatea diren. Beraz, ekuazio honetatik ondorioztatzen da soinuaren abiadura konprimagarritasun-moduluaren eta dentsitatearen arteko zatikiaren erro karratuarekiko proportzionala dela.
Bai ezaugarri hauek, bai abiadura giro-baldintzekin aldatzen dira. Izan ere, 20ºC-tara eta itsaso mailan dagoen airean, soinuaren abiadura gutxi gorabehera 343m/s-koa da; baina tenperatura aldatuz gero, abiadura ere aldatuko da.
Airean, soinuaren abiadura nola aldatzen den tenperaturaren arabera, hurrengo formularekin kalkula dezakegu.
non:
tenperatura gradu zentigraduetan den.
Ikus daiteke tenperatura igotzean, abiadura ere handitzen dela.
Beste ingurune material batzuetan soinuak duen abiaduraren zenbait balio ondoko hauek dira: ur hotzean soinuaren abiadura 1482 m/s da; altzairuan 5100 m/s da, berriz. Hidrogeno solido atomikoan hartzen du soinuak abiadurarik handiena: 36000 m/s, alegia.
Soinuaren fenomeno fisikoak
Soinua bi alderditatik azter dezakegu: fenomeno fisiko eta fenomeno fisiologiko bezala. Goian aipatu den moduan, fenomeno fisikoaren ikuspuntutik begiratuta, ingurune baten barruan bibrazioan dagoen gorputz batek eragindako perturbazioa da soinua. Perturbazio honek mota jakin batzuetako soinu-uhinak edo presio-uhinak sortzen ditu. Fisiologiaren ikuspuntutik, bestalde, soinua ingurunearen asaldura bat da, entzumen-sentsazioak sortzen dituena belarrira iristean. Erresonantzia, Doppler efektua, oihartzuna eta erreberberazioa dira soinuaren fenomeno fisikoaren zenbait adibide.
Erresonantzia
Oro har, erresonantziak zera adierazten du: bibratzeko edo oszilatzeko gai den gorputz batek maiztasun jakin batzuetan beste batzuetan baino anplitude handiagoarekin oszilatzeko duen joera. Anplitude maximoa lortzen duten maiztasun horiek sistemaren frekuentzia erresonanteak dira. Demagun bibratzeko gai den gorputza indar periodiko baten eraginpean jartzen dela. Bada, indar periodiko horren maiztasun eta gorputz horren maiztasun erresonantea antzekoak badira, indar nahiko txiki bat periodikoki aplikatuz gero, sistema oszilatzailearen anplitude handi bat lortzen da. Erresonantzia mota asko daude: erresonantzia mekanikoa, erresonantzia akustikoa, erresonantzia elektromagnetikoa…
Fenomeno hau modu errazean ulertzeko, demagun hodi bat daukagula horizontalki kokatuta. Hodiaren alboan diapasoi bat daukagu (hodia eta diapasoia ez dute elkar ukitzen). Orain, ur apur bat botako dugu hodiaren barruan (hodia erdi beteta geratuko da) eta diapasoia metal batekin kolpekatuko dugu. Kolpekatzean, soinu bat sortuko da. Gero, hodia urez gehiago beteko dugu, eta berriz kolpekatuko dugu diapasoia. Oraingoan sortuko den soinua lehen izan duguna baino altuagoa izango da. Soinuaren handitzea erresonantziarengatik da. Urez beteriko hodia diapasoiaren maiztasun berdinarekin bibratzen hasiko da. Horrela, bi maiztasunak indartu egingo dira, soinuaren intentsitatea handituz.
Sistema erresonanteak maiztasun jakin bateko bibrazioak sortzeko erabil daitezke, adibidez, musika-instrumentuetan. Gitarra afinatzean, maiztasun guztiak berdintzen dira; hau da, erresonantzian jartzen dira gitarraren soken soinuak.
Doppler efektu akustikoa
Doppler efektua behatzailearen eta iturriaren arteko higidura erlatiboaren ondorioz gertatzen den itxurazko maiztasun-aldaketa da. Hau gertatzen da uhinaren iturria edo/eta hartzailea inguruneari dagokion mugimenduan daudenean. Demagun iturri finko batek maiztasun konstanteko uhina igortzen duela. Behatzaile finko batek horixe behatuko du: iturriak sortutako uhin berbera, hau da, maiztasun berdineko uhina. Alabaina, iturria mugitzen hasten bada, behatzaile finkoak jasotako uhinaren maiztasuna ez da konstantea izango, aldakorra baizik. Iturria urruntzen bada, gero eta maiztasun txikiagoko uhinak behatuko ditu behatzaileak; eta iturria hurbiltzen bada, berriz, gero eta maiztasun handiagoko uhinak jasoko ditu. Hona hemen kontzeptu hau ulertzeko adibide erraz bat: anbulantzia igortzen duen soinua. Anbulantzia bat hurbiltzen zaigunean, igortzen duen sirena gero eta altuago entzuten da; baina, urruntzen denean, sirena gero eta baxuago entzuten da.
Oihartzuna eta erreberberazioa
Soinu bat sortu eta geroxeago honen sentsazioa hautematen uzten denean, delako soinua berriro ere entzuten bada, gertatutako fenomenoari oihartzuna deritzo. Fenomeno hau gertatzen da, adibidez, soinua horma baten aurka islatzen denean. Igorritako eta islatutako uhinen artean igarotzen den denbora nahikoa izan behar da bi uhinak argi eta garbi desberdintzeko; islatutako uhina abiapuntura itzultzen denean, jatorrizko uhina deuseztatuta izan behar da. Oihartzuna nabaritzeko, horma islatzailea soinu-iturritik 17 metrora egon behar da soinu musikaletarako, eta 11.34 metrora beste soinuearako, adibidez, ahotsaren kasurako.
Soinuaren propietateak
Soinuaren oinarrizko lau ezaugarriak altuera, iraupena, intentsitatea eta tinbrea (edo kolorea) dira.
Altuera
Soinuaren altuera zehazteko, behe-soinu, goi-soinu edo erdi-soinu terminoak erabiltzen dira. Soinu-uhinen funtsezko maiztasunak zehazten du altuera; segundoko zikloetan edo hertzetan neurtuta (Hz).