cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Forges-les-Bains
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 150 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 35 zerbitzu enpresak ziren, 17 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 38 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 8 igeltseroak, 4 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 4 argiketariak, 4 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia, 4 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 3 okindegiak, 2 kirol-dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Forges-les-Bains udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 690 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
California (Pennsylvania)
California Pennsylvaniako borough bat da. Washington konderrian kokatua dago. 2010ean 6,795 biztanle zituen, 28.52 kilometro koadrotan banatuta.
Phoebetria palpebrata
Phoebetria palpebrata Phoebetria generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.
Air Force Academy (Colorado)
Air Force Academy Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. El Paso konderrian kokatuta dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
.vc
.vc San Vicente eta Grenadinei dagokien herrialdeentzako goi mailako domeinua da.
Ataman
Ataman kosakoen buruzagien izena da. Otaman, wataman, vataman; hitzak erabili izan dira aldaera gisa (errusieraz атаман, ukrainieraz, отаман).
Calomyscus bailwardi
Calomyscus bailwardi Calomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Calomyscidae familian sailkatuta dago.
Ataman
Etimologia
Hitzaren jatorria eztabaidatua da. Batzuen ustez alemanierako haupmann ("kapitain", literalki "gizonen burua") hitzetik dator, eta txekieratik edo polonieratik hartu zuten kosakoek. Beste batzuen ustez, turkiar jatorria du.
Historia
XVI. mendetik, biltzar batean biltzen ziren urtero Don inguruko kosakoak. Urteroko biltzar horietan, buruzagi izango zen ataman bat aukeratzen zuten. Nahi izanez gero, buruzagi horri aginpidea kentzeko aukera zuen biltzarrak. Gerra sortzen bazen, buruzagi berezia hautatzen zuten armada gidatzeko.
Bohdan Khmelnitski kosakoak zuzenduta, 17. mendearen erdialdean kosakoek estatu independente bat osatu zuten gaurko Ukrainan, eta atamanerria izena ematen zaio hari, bere agintari gorenak atamanak baitziren.
XVIII. mendetik aurrera, Errusiako gobernuak izendatu zituen atamanak.
Urederraren iturburuko natur erreserba
Urederraren iturburuko natur erreserba Urbasa-Andíako natura parkean dago, Bakedanoko udalerrian (Nafarroan). Han sortzen da Ureder ibaia, Egaren ibaiadarra. Natura erreserba 1987an izendatu zuten.
Urbasako gune karstikoan sortutako akuifero garrantzitsuaren berezko irteerarik emaritsuena da. Bakedanoko barrutiko ipar-mendebaldeko paretan (ebakia dagoena ia) gertatzen da, 630 metroko garaieran (pareta horren goiko tontorrak 900 metro ditu). Milioika urtetan, Urbasako ura hustearen eraginez, gunearen hegoaldeko ertzean sortutako anfiteatro arrokatsua osatzen duen koska modelatua da.
Azeri-mahats
Azeri-mahats bi landare espezie ezberdinen izena da:
Allenay
Allenay Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Allenay udalerrian erroldatutako biztanleak 248 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Laktantzio
Luzio Zezilio Firmiano Laktantzio, latinez Lucius Caecilius (Caelius?) Firmianus Lactantius, (245?-325?) latinezko idazle eta kristau apologista bat izan zen.
Allenay
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Laktantzio
Biografia
Afrika iparraldean jaio zen eta Arnobio erretorika-maisu afrikarraren ikasle izan zen. Erromatar Inperioko ekialdeko hainbat hiritan erakutsi zuen, Konstantinopolisen barne. Dioklezianok erretorika maisu izendatu zuen Nikomedian, baina kristau bilakatu ondoren, 303ko otsailean kaleratua izan zen. Ondoren, idazle gisa atera behar izan zuen bizitza aurrera, Konstantinok bere seme Krisporen irakasle bilakatu zuen arren. 317an Krispori Treverisera lagundu ziola uste da, azken hau Zesar izendatua izan zenean. Krispo Istrian exekutatua izan zen 326an baina ez dago argi Laktantziok era berean bukatu zuen.
Allenay
Etxebizitza
2007an 125 etxebizitza zeuden, 108 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 119 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 108 etxebizitza nagusietatik 89 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 62 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 50 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Laktantzio
Biografia
Kristautasunari buruzko bere lanak bakarrik gorde dira. Nabarmenenak De opificio Dei (303-304), euskaraz Jainkoaren lanaz, De ira Dei (Jainkoaren haserreaz) eta Institutiones divinae (Instituzio jainkotiarrak) dira. Azken hau kristau doktrina sistemaren defentsa bat da, harmoniatsu eta logikoa.
Allenay
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
J. G. Farrell
James Gordon Farrell (Liverpool, 1935eko urtarrilaren 25a - Bantry badia, Cork konderria, 1979ko abuztuaren 11) Ingalaterran jaiotako irlandar idazlea izan zen.
Allenay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 156 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 111 lanean zeuden (57 gizon eta 54 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Allenay udalerrian 111 unitate fiskal zeuden, 267 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.686 euro zen.
Cartes du Ciel
Cartes du Ciel planetarium software askea da, Linux-en eta Microsoft Windowsen instala daitekeena. Programa hau objektuen posizioa eta egoera ikusteko erabiltzen da: Asteroideak, galaxiak eta kometak.
Allenay
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Cartes du Ciel
SKYVIEW, MPC, USNO eta SIMBAD, txertatuta daude programan.
Doako astronomiako programarik ezagunenetarikoa da. Astrotips.in software astronomikoen atariko ospetsuena eta baloratuena da.
Cathorops raredonae
Cathorops raredonae Cathorops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Cartes du Ciel
Konfigurazioa
Zeruan dagoen edozein elementu (ikusgai edo ez) konfigura daiteke. Ezaugarri hauek guztiak zeruko atlas honek, interneteko planetariorik osatuena bihurtzen dute.
Lizentzia
Software hau Pascalen eta C-n idatzita dago eta GPL lizentziapean banatzen da.
Oro har, katalogo guztiak publikoak dira. Jatorrizko egileari kredituak eman behar zaizkio, datuak ikerketa-lan batean erabiltzen badira.
Cartes du Ciel-ekin ekoiztutako gutunak, digitalak edo inprimatuak, helburu pertsonaletarako, hau da, komertzialak edo ez (blogak, argitalpenak, lan inprimatuak, etab.) erabil daitezke.
Cartes du Ciel / SkyChart aipa daiteke eta orrialde haietara esteka bat gehi daiteke, baina ez da beharrezkoa.
Funtzionamendua
Lehenik behaketa lekua eta ordua ezartzen dira, parametro batzuk konfiguratzen:
Cartes du ciel-ek ASCOM (Espainiako Compliance Elkartea) teleskopio-kontrola ere ezarri du.
Allenay
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 argiketaria.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Centrolene ocellifera
Centrolene ocellifera Centrolene generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Proba (argipena)
Proba hitzak esanahi eta erabilera zenbait ditu:
Callensburg (Pennsylvania)
Callensburg Pennsylvaniako borough bat da. Clarion konderrian kokatua dago. 2010ean 207 biztanle zituen, 0.37 kilometro koadrotan banatuta.
Gastrektomia
Gastrektomia urdailaren zati bat edo urdail osoa erauzteko egiten den ebakuntza. Erabatekoa edo parte batena izan daiteke. Erabatekoan, urdaila oso-osorik kentzen da, eta hestegorria duodenoarekin edo heste txikiarekin lotzen da; minbizia denean egiten da. Zatikakoan, urdailaren goiko partea duodenoarekin edo heste meharrarekin lotzen da (gastroenterostomia); ultzera larriak direnean egiten da.
Zigor-zuzenbide
Zentzu objektiboan, arau penalen multzoa da Zigor Zuzenbidea. Zentzu subjektiboan, berriz, Zuzenbide Penalak erreferentzia egiten dio estatuak arau penalak sortzeko eta aplikatzeko duen ahalmenari.
Zigor zuzenbidearen helburua
Zigor Zuzenbidea gizarte kontrolerako tresna bat da. Elkarbizitza posible izan dadin portaera batzuk onartezinak direla argi utzi behar da: horren aurrean, Zigor Zuzenbideak, portaera horiek ekiditeko tresna gisa jokatzen du eta ordena mantentzeko helburua du.
Hala ere, Zigor Zuzenbidearen bitartez ezin daiteke edozein arau hauste zigortu. Zigor Zuzenbidea estatuaren tresna errepresiboena da, eta, ondorioz, portaera larrienen aurka bakarrik erantzungo du.
Arau penalen helburuak bi dira: alde batetik babes funtzioa dute, elkarbizitza baketsu bat bermatu nahi dutelako; baina,beste alde batetik, motibazio funtzioa ere betetzen dute, gizartea motibatzen duelako delituak ez burutzera, zigorraren mehatxua dagoelako horren atzean.
Zigor zuzenbidearen printzipioak
Lege-erreserba printzipioa: printzipio honek esan nahi du Legea Zigor Zuzenbidearen iturria dela, hau da, delituak lege baten aurreikusita egon behar direla.
Legezkotasun printzipioa: Zigor Zuzenbidean iturri nagusia Legea izanik, legeak eremu penalean idatzita agertu behar du, jarrera atipiko eta zigorra barneratuz, ondoren pertsona bati egotzi ahal izateko.
Zehaztasun printzipioa: Tipizitate printzipioa ere deitu ohi da eta haren arabera, jarrera tipifikatuak eta haien zigorrak jasotzen dituzten lege eta xedapenek zehatzak izan behar dute.
Analogia debekuaren printzipioa: analogiaren aplikazioa Zigor Zuzenbidean ez da posible, aro penalean ez baitago hutsune-penalik. Horrek esan nahi du, jarrera bat lege batean idatzita ez badago, ezin izango dela analogia erabili jarrera hori zigortzeko.
Atzeraezintasun printzipioa: Zigor Kodeko arauak, haiek indarrean dauden bitartean geratutako egitateei besterik ezingo zaie aplikatu. Hala, legegileak printzipio honekin erabaki du,legea indarrean egon aurretik gertatutako ekintzak eta jarrerak ezingo direla zigortu.
Non bis in idemprintzipioa: Espainiako ordenamendu juridikoak erabiltzen duen printzipioa da. Hala, zigortzeko ahalmena Espainiako estatuan Administrazio Zuzenbidean eta Zigor Zuzenbidean aurkitu daitekeenez, jarrera beragatik zigor penala eta zigor administratiboa batera inposatzea ekidin nahi da.
Kaltegarritasun printzipioa: Zuzenbide Penalean, kaltegarritasuna erantzukizun penala egozteko balio duen elementua da. Printzipio honen arabera, erantzukizun penala jaiotzeko ondasun juridiko baten kalte erreala gertatu behar da: Zigor Kodeak tipifikaturiko jarrera eta zigorrez gain, bere xedapenetan babestu beharreko ondasun juridikoak aipatzen ditu. Adibidez, lapurretaren delituan babestu beharreko ondasun juridikoa jabetza da.
Erruduntasun printzipioa: Ius Puniendiren muga den printzipioa da. Zigor Zuzenbidean, pertsona bat erantzule izateko, ekintza edo jarrera egotzi behar zaio; baina, horrez gain, ekintza edota portaera hori legez kontrakoa izanik hau aurrera eraman duela ere beharrezko baldintza da, norbanako hori errudun izateko.
Zuzenbide penalaren elementuak
Delitua: portaera tipiko bat da (Zigor Kodean aurreikusia), legez kontrakoa, egozgarria eta zigorgarria, zeinarentzako legeak zigor penal bat aurreikusten duen. Hau da, delitu bat burutzeko Zigor Kodean delitu gisa jasotako portaera bat burutu behar da.
Zigorra: Zigor Kodeak delitu gisa aurreikusten duen portaera hori burutzen duenari, boterea duenak ezartzen dion betebeharra da. Zigor Kodeak aurreikusitako zigor bat ezartzeko boterea duen bakarra estatua da (Ius Puniendia estatuak du).
Segurtasun neurriak: zigorren ordezkoak dira. Epaileak segurtasun neurriak ezarriko ditu, delituaren teoriaren arabera, delitua burutu duen subjektua egozgarria ez delako eta beraz ezin delako beraren erruduntasuna baieztatu. Baina segurtasun neurriak jarri ahal dira subjektu horrek arrisku bat dakarrelako, eta burutu ditzakeen bestelako delituak saihestu nahi dira.
Zigortzeko ahalmena
Jakina denez, jurisdikzio organoek ez dute Zuzenbide Pribatuaren erabileran inolako monopoliorik. Zuzenbide pribatua eguneroko bizitzan aplikatzen dute partikularrek; hots, kontratuak egitean, testamentua egitean… Zuzenbide pribatua borondatearen autonomian oinarritzen da, baita herritarren askatasunean ere; horrenbestez, partikular batek eskatuz gero baizik ezin da gauzatu zuzenbide pribatuari buruzko jurisdikzio jarduera.
Zigor Zuzenbidearekin ez da gauza bera gertatzen. Jurisdikzio organoek Zigor Zuzenbidearen erabileraren monopolioa dute. Prozesutik kanpo ez dago zuzenbide hori erabiltzerik; alegia, partikularrek ezin dute Zigor Zuzenbidea aplikatu. Zigor Zuzenbidearen erabilerari dagokionez, hiru monopolio hartu behar ditugu kontuan: estatuaren monopolioa, jurisdikzioorganoen monopolioa eta prozesua.
Delituaren teoria
Delituaren elementuei dagokienez, alde batetik funtsezkoak daude, eta, bestetik, akzidentalak diren elementuak.
Funtsezkoen taldeari dagokionez, hainbat elementu agertzen dira hemen: hasteko, bidegabetasun tipoa aztertu behar da delitu baten egintzan: hemen portaera tipikoa eta zuzenbide kontrakoa den ala ez ondorioztatzen da.
Portaera nahiz ekintza jarduera tipikoa izan dadin, tipo objetkiboaren elementu guztiak (subjektu aktiboa, tipo mota, kausalitate harremana, egozpen objektiboa, ondasun juridiko babestua, subjektu pasiboa eta objektu materiala) zein tipo subjetkiboarenak (doloa, zuhurtzigabekeria…) bete beharko dira. Ez badira guztiz betetzen, alegia portaera eza egon delako edo adibidez errakuntza baten ondoriozko portaera izan delako, atipikotasuna dagoela esaten da, eta ezingo zaio deliturik egotzi subjektu aktiboari.
Bigarrenik, behin portaera eman den ala ez azaldurik, portaera hori pertsona jakin horri egotzi ahal zaion ala ez aztertu beharko da, egozgarritasuna dagoen ala egotz ezintasunezko kausak ematen diren: esaterako, anomalia psikikoak, buru-nahaste iragankorra, toxikazio osoa, adingabea dela subjektu pasiboa, debekuzko errakuntza, beldur gaindiezina eta abar.
Amaitzeko, funtsezko elementuetan eginiko portaera zigorgarria izan ahal dadin, pertsonaren inguruabarrak kontuan hartu behar dira, hau da, kausa pertsonalak eta zigortzeko baldintza objektiboak.
Behin funtsezko elementuak aintzat hartuta, akzidentalak zeintzuk diren jakitea komeni da zigorra jartzeko orduan: inguruabar aringarriak, astungarriak edo mistoak izan daitezke.
Inguruabar aringarriak Zigor Kodearen21. artikuluan daude (salbuesle ez-osoa, mendekotasun larria, zoroaldia, itsualdia edo beste grinaldi bat, aitortzea, kaltea konpontzea/murriztea,analogia); eta astungarriak aldiz, Zigor Kodearen 22. artikuluan aurreikusten dira (maltzurkeria, mozorroa, nagusitasun abusua, gauez egitea, prezioa, saria, arrazakeria- nahiz bereizkeria-zioak, konfiantza-abusua, izaera publikoaz baliatzea, berrerortzea...), eta bitariko inguruabarrak Zigor Kodearen 23. artikuluan daude jasota.
Delituaren garapen faseak
Iter Criminisala delituaren garapen faseak bi alderdi dituela esan daiteke: alde batetik, barne egitura delakoa, eta, bestetik, kanpoko fasea.
Barne faseari dagokionez, hiru aspektu hartzen dira kontuan: ideia, deliberazioa eta azkenik erabakia. Ideia, hasierako urratsa da, non norbanakoak, delitu bat bat burutzekoideia duen; deliberazioan, aldiz, delitu hori aurrera eramatekojarraibideak pentsatzen hasten da; eta erabakiak delitu hori praktikara eramatea esan nahi du, hots, portaera atipikoa aurrera eramatea.
Aldiz, kanpokofasean, delitua egiteko beharrezkoak diren ekintzak martxan jartzea da helburua. Hemen, prestamen-egintza eta exekuzio-egintza bereizten dira:
Lehenengo kasuan delitua egiteko burutapena praktikan erreala izateko zer-nolako pausoak eman beharko liratekeen definitzen da. Pauso hauek, nahiz eta delitu bat aurrera eramateko balio izan, ordenamendu juridikoaren arabera ezin dira zigortu.
Bigarren kasuan, exekuzio-egintzan, delitu horren inguruko ideiak eta planak benetan praktikan jartzea suposatzen du. Egintzaz edo omisioz, arau penalak ezarritako portaera atipikoa jaiotzen da hemendik aurrera.
Hala ere, delitua gertatu dela esateko, kontuan hartu beharreko osagaiak daude exekuzio-egintzan: delitu-saiakuntza, delitu-burutzea edo kontsumatzea eta delitu-amaitzea.
Saiakuntza Kode Penaleko 16.1 artikuluan ageri da. Delitu bat saiakuntza graduan egin dela esateko, beharrezkoa da subjektu aktiboak delitua egiteko asmoa izatea eta egiten hastea, baina ez da kontsumaziora heltzen. Laburtuz, delitua ez da gertatzen, baina pertsona horrek delitua egiteko asmoa zuen eta urrats guztiak eman ditu hau posible izateko, nahiz eta azkenean ez lortu.
Exekuzio-fasean aintzat hartu beharreko azkenengo elementua, delitu-amaitzea litzateke: hau ez da delitu-burutzearekin nahastu behar. Delitu-amaitzeak kontsumazioaren ostean datorren ondorio gisa uler daiteke, hau da, delitua kontsumatzean delitugileak delitua burutzeagatik lortu duen onura edo ordainsaria.
Egiletza eta partaidetza
Partaidetzak, delitu baten garapenean hainbat pertsonaren parte hartzea egon dela esan nahi du: Kode Penalaren 27. artikuluaren arabera, parte hartze hori autore, konplize edo bigarren mailako konplize gisa izan daiteke. Bestetik, estaltzailearen parte hartzea dago, baina legegileak hau modu autonomoan erregulatzea erabaki du.
Halaber, Kode Penalaren 27. artikuluak ez du parte hartze forma guztiak biltzen. Egiletza, esate baterako, 28. artikuluan ageri da. Horrenbestez, Kode Penalean autoretza mota ezberdinak aurreikusten direla esan genezake. Egiletzaren inguruan, amaitzeko, erantzukizun penala Kode Penaleko 31 bis artikuluan definiturik dagoela esan behar da, bai pertsona fisikoentzako baita pertsona juridikoentzat.
Egiletzan, beste egile bat ere bereizten da: egile kidetza delakoa; horrek esan nahi du, delituaren egikaritzan pertsona bat baino gehiago dagoela egile gisa. Hala ere, bitarteko egiletza egoteko, jurisprudentziak elementu subjektibo gisa egileen arteko akordioa oinarritzat hartzen du, baina bakoitzak ere delituaren ekintzan egiletza bere gain hartzen du; hau da, delitua gerta dadin bien parte hartzea ezinbestekoa da eta biek erabaki dute Zigor Kodean tipifikaturiko jarrera edota ekintza aurrera eramatea.
Bitarteko egilea ere beste egiletza mota bat da: bitarteko egileak ez du delitua bere kabuz egiten, beste pertsona batez baliatuz egiten baitu. Horrelako egoeretan, jarduera materiala egiten duen pertsonari atipikotasuna ezingo zaio egotzi; izan ere, zuzeneko egilearen ondorioz egin du delitua.
Amaitzeko, sopikuntza partaidetza mota bat da ere bai eta Kode Penalaren 29. artikuluan definitzen da. Partaidetza mota honek, erreferentzia egiten die, delituaren ekintzan laguntza ematen dutenei; aurreko egintzak, bitarteko egintzak edota geroko egintzak eginez. Ez da ezinbesteko laguntzarekin nahastu behar, praktikan bien arteko desberdintasunak nabariak baitira, sopikuntzan partaidetza bigarren mailakoa bezala ulertzen delako.
Albatros bekaindun
Albatros bekainduna (Thalassarche melanophris) Thalassarche generoko animalia da. Hegaztien barruko Diomedeidae familian sailkatua dago.
Guardia Perticara
Guardia Perticara Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Guardia Perticarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cassoday (Kansas)
Cassoday Kansasko hiri bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 129 biztanle zituen, 1 kilometro koadrotan banatuta.
Nicasio Sierra
Nicasio Sierra Ukar (Cascante, 1890eko urriaren 11 - Barbastro, 1936ko abuztuaren 12a) nafar klaretar apaiza izan zen. Barbastroko apaiztegian zegoela beste kideekin erail zutenez, 1992an Joan Paulo II.ak dohatsu izendatu zuen.
Gunbarrel (Colorado)
Gunbarrel Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Boulder konderrian dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Tagnon
Tagnon Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tagnon udalerrian erroldatutako biztanleak 932 ziren. Familiak 332 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 156 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 359 etxebizitza zeuden, 346 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 354 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 346 etxebizitza nagusietatik 295 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 23 etxek hitu gela zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 234 etxek bost zituzten. 293 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 180 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 590 ziren, horien artean 437 aktiboak ziren eta 153 inaktiboak ziren. 437 pertsona aktiboetatik 402 lanean zeuden (223 gizon eta 179 emakume) eta 35 langabezian zeuden (13 gizon eta 22 emakume). 153 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tagnon udalerrian 349 unitate fiskal zeuden, 952 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.785 euro zen.
Chiloglanis paratus
Chiloglanis paratus Chiloglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Tagnon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 5 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Tagnon udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cathorops spixii
Cathorops spixii Cathorops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ariidae familian.
Knoppix
Knoppix (edo KNOPPIX) Debianen oinarritutako Linux sistema eragilea da, LiveCD gisa erabil daitekeena. Sisteman arazoak daudenean eta disko gogorra abiarazten ez denean, Knoppix izan ohi da hori konpontzeko soluzio egokienetako bat.
Calomyscus baluchi
Calomyscus baluchi Calomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Calomyscidae familian sailkatuta dago.
Phallotoxin
Phallotoxinak edo falotoxinak gutxienez zazpi konposatu osatzen dute, guztiak heptapeptido bizkiklikoak, eta hiltzaile berdea perretxikotik ( Amanita phalloides ) isolatuak dira.
Feodor Lynen ek isolatu zituen falotoxinak lehendabiziko aldiz 1937 urtean.
Orpesako geltokia
Orpesa Valentziar Herrialdeko Plana Alta eskualdeko tren geltoki bat da, Orpesa udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Centrolene paezorum
Centrolene paezorum Centrolene generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
.se
.se Suediari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. NIC-SEk kudeatzen du.
David's song
David's song (euskaraz Dabiden abestia) 1978ko Kidnapped telesailaren soinu banda izateko Vladimir Cosma errumaniar musikagileak konposatu zuen doinua da. Zelta musika generoa delakoan sartzen da.
Nahiz eta Kidnapped telesaila XVIII. mendeko Eskoziako Lur Garaietan girotua egon, doinu honetan ez zen eskoziar gaitarik erabili, aldiz Liam O'Flynn irlandar gaitajoleak jotako uilleann pipes irlandar gaita nabarmen entzun daiteke.
Urteak igaro hala, The Kelly Family estatubatuar-alemaniar-irlandar musika taldeak jatorrizko doinu honi hitzak gehitu zizkion, bai eta izenburu berria gehitu ere: Who'll Come With Me ("Nor Dator Nirekin?"). Abesti honen bertsioak abestu izan dituzte beste abeslari batzuk honako hauek izan dira: Demis Roussos, Declan Galbraith...
Nomasland musika taldeak abesti honen bertsio elektronikoa argitaratu zuen.
El Canto del Loco - Personas: la película
El Canto del Loco - Personas: la película 2009ko Félix Viscarret nafar zinema zuzendariaren film dokumentala da.
Merens las Vals
Mérens-les-Vals Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
El Canto del Loco - Personas: la película
Sinopsia
Dokumentala El Canto del Loco taldekideen egunerokotasunari buruzkoa da, kontzertu eta bideo pribatuen aurreko eta ondorengo backstage-a barne. Taldea osatzen duten pertsonen barnerako bidaia bat da, inguratzen dituen munduaren ikuspegi panoramiko bat eta euren musikara hurbilketa bat euren abestien konposizio eta grabazio prozesuen bitartez, eta musikariak diren bezala agertzen dira argitaratu gabeko dokumentu bitxietan.
Merens las Vals
Biztanleria
2007an Mérens-les-Vals udalerrian erroldatutako biztanleak 187 ziren. Familiak 80 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 240 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 123 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 213 etxeak ziren eta 25 apartamentuak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 108 ziren, horien artean 79 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 79 pertsona aktiboetatik 75 lanean zeuden (40 gizon eta 35 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mérens-les-Vals udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 127 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.399 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Mérens-les-Vals udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.292 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Felipe de Jesus Munarritz
Felipe de Jesus Munarritz Azkona (Allo, 1875eko otsailaren 4a - Barbastro, 1936ko abuztuaren 2a) nafar klaretar apaiza izan zen. Barbastroko apaiztegian zegoela beste kideekin erail zutenez, 1992an Joan Paulo II.ak dohatsu izendatu zuen.
Callery (Pennsylvania)
Callery Pennsylvaniako borough bat da. Butler konderrian kokatua dago. 2010ean 394 biztanle zituen, 1.39 kilometro koadrotan banatuta.
Valgius Rufus
Gaius Valgius Rufus, Latinezko poeta, kontsula eta Horatio eta Mezenasen laguna k.a.12 urtean. Elexia eta epigramen idazle gisa izan zen ezaguna eta bere garaikedeek epikaren arloan lan nabarmenak egiteko gai zela uste zuten.
Rufus ez zen ordea poesiara mugatu. Gramatika arloko aferak eztabaidatzen zituen postaz, bere maixu izandako Pergamumgo Apollodorusen erretorika eskuliburua itzuli zuen eta sendabelarrei buruz idazten hasi zen.
ConnectBot
ConnetBot Android sistema eragilerako garatutako kode irekiko bezero bat da, Secure Shell protokoloa erabiltzen duena. Shell zerbitzu seguru bat exekutatzen ari diren urrutiko zerbitzarietan era seguru batean saioa hastea ahalbidetzen du. Erabiltzaileak komandoak sar ditzake bere gailua erabiliz, honekin batera, komandoak urruneko zerbitzarian exekuta ditzake, bere Android gailuaren ordez. SSH2-k transmititzen duen komando eta informazioa, sarean zeharka egon liratekeen entzule potentzialak ezkutuan entzuteko gai ez izateko erabiltzen duen enkriptazio sistema erabiltzen du.
Ezaugarriak
Urrutiko zerbitzariarekin konektatu ondoren, programak terminal bat aurkezten du, hemen sarrerak eta irteerak bidali eta jaso daitezke erabiltzailea zerbitzari baten terminal batean egongo balitz bezala.
Harrera
ConnectBot-a Secure Shell motatako bezero ospetsu bat da, Google Play-en 1.000.000 deskarga baino gehiago eta 43.000 balioztatze baino gehiago dituena, aldi berean, 4.5/5-ko media bat izanda.
ConnectBot-a Github-en
ConnectBot, github-eko errepositorio ofiziala du, errepositorioan bezeroaren eguneraketak igoten dira. Proiektua hasieran, pertsona bakar batez osatuta zegoen, zehazki Kenny Root, hala ere, gaur egun zortzi kolaboratzaile ofizial ditu, izan ere, proiektu hau, beste kode irekiko proiektu askoren antzean, komunitatearen parte-hartzea behar du proiektua hobetu ahal izateko, eta honexegatik hainbat pertsonek, kodea egiten lagundu dute kolaboratzaileak kontuan hartu gabe. Azkenik aipatzekoa da gaur egun proiektua garapen-fasean dago eta bere 4.2.1 fasean dago 7 urte garapenean egon ondoren
Calomyscus elburzensis
Calomyscus elburzensis Calomyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Calomyscidae familian sailkatuta dago.
Teodosiotar dinastia
Teodosiotar dinastiak 379tik 455 arte Mendebaldeko Erromatar Inperioa gobernatu zuen, eta ekialdekoa 457 arte. Valentiniar leinuarekin lotura estuak zituzten Teodosiotarrek, Teodosio enperadorea Valentiniano I.aren alaba Galarekin ezkondu baitzen.
Leinu honetako enperadoreak:
Chiloglanis pojeri
Chiloglanis pojeri Chiloglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Centrolene papillahallicum
Centrolene papillahallicum Centrolene generoko animalia da. Anfibioen barruko Centrolenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Alhambrako Dekretua
Alhambrako Dekretua edo Granadako Ediktua, benetan, Alhambran 1492ko martxoaren 31n errege-erregina Katolikoek emandako bi dekretu izan ziren, zeinen bidez Gaztelako Koroako eta Aragoiko Koroako juduak kanporatu zituzten. Kanporatzea gauzatzeko ezarri zuten azken data urte hartako uztailak 31 izan zen, baina arrazoi logistikoengatik epea abuztuaren 10era arte luzatu zuten. Gaztelako Koroarentzako dekretua bi erregeek sinatua zen; Aragoiko Koroarentzako baliozkoa zenak, berriz, Fernando erregearen sinadura bakarrik zeraman. Bi bertsioen artean ezberdintasun esanguratsuak zeuden, biak 1478an Gaztela eta 1483an Aragoirentzat ezarritako Espainiako Inkisizioaren inkisidore orokorra zen Tomás de Torquemadak egindako proiektu beretik abiatzen ziren arren.
Aragoiko Koroari buruzko dekretua 1707ko uztailaren 15era arte egon zen indarrean, eremu hori Gaztelako dekretuaren bidez arautu zen arte. Gaztelako dekretua, data horretatik aurrera Aragoira eta 1841ean Nafarroara hedatu zutena, gurtza askatasuna ezarri zuen Espainiako 1869ko Konstituzioa aldarrikatu zuten arte formalki indarrean egon zen. Azkenean 1969ko abenduaren 21ean Francisco Franco diktadoreak ofizialki indargabetu zuen.
Siidraita
Siidraita mineral bat da.
Ezaugarriak
Siidraita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da: Pb2Cu(OH)2I3. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Latronico
Latronico Italiako udalerri bat da. Potenzako probintzian kokatuta dago, Basilicata eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Latronicok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Cabaret (filma)
Cabaret 1951an Bob Fossek zuzendutako filma da, Christopher Isherwooden The Berlin Stories eleberrian oinarrituta.
Argumentua
Klaseetan, Fritzek Natalia Landauer (Marisa Berenson) judua ezagutu eta maiteminduko da. Bitartean, Maximiliam (Helmut Griem) aristokrata bisexualak Sally eta Bryanekin harremanetan hasten du.
Azkenean, Maximiliamek Alemaniatik ihes egingo du, Sallyk haurdun geratu eta abortatuko du, Bryanek etxera itzuliko da eta Natalia eta Fritzek elkarrekin ezkonduko dute.
Abestiak
Abesti guztiak John Kanderrek eta Fred Ebbek moldatuak
Sariak
Cabaretek 10 Oscar Sarietarako izendapenak lortu zituen 1973an, eta zortzi lortu: zuzendari onenarena (Bob Fosse), emakumezko aktore onenarena (Liza Minnelli), gizonezko bigarren mailako aktore onenarena (Joel Grey), argazkigintza onenarena, muntatze onenarena, soinu banda onenarena, zuzendaritza artistiko onenarena eta soinu onenarena (hala ere, ez zuen film onenarena lortu The Godfather garailea izanik).
Sigloita
Sigloita fosfato motako minerala da eta laueita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Sigloita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da: Fe^{3+}Al2(PO4)2(OH)3 * 7H2O. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Heritage Hills (Colorado)
Heritage Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Douglas konderrian dago, Colorado estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hodei Gorri
Hodei Gorri (1822 - 1909ko abenduaren 10) oglala siuxen amerindiar tribuko buruzagi izan zen.
Biografia
Platte ibaiaren ondoan jaio zen gaur egungo North Platteren alboan, Nebraskan. Bere ama oglala tribukoa zen, bere aita, berriz, brulé zen. Bere aita oso gaztea zenean hil zen eta bere amaldeko osabak hazi zuen, Smoke buruzagiak.
Hodei Gorrik, oglalarren gertu bizi ziren Pawnee eta crowen aurka borrokatu zen, horrek borrokarako esperientzia eman zion.
1866an, Hodei Gorriren Gerra hasi zuen Estatu Batuarren aurka, inoiz amerindiarrek Estatu Batuarren aurka egindako gerrarik arrakastatsuena izandakoa. 1862an, Hodei Gorrik igarri zuen Estatu Batuarrek lakotarrak bere lurraldetatik kanporatuko zituztela, beraz, 1863an gotorlekuen aurka erasotzen hasi zen.
Hain ikusgarriak izan ziren bere garaipenak, ezen AEBetako gobernuak Fort Laramieko Ituna sinatu behar izan baitzuen bakea lortzeko. Alabaina, 1874an George Armstrong Custer jeneralak gerra deklaratu zien amerindiarrei, baina Hodei Gorrik ez zuen parte hartu honetan. Gerra horrek, herri hauen independentziaren amaiera ekarri zuen.
Menderatuta atera ziren arren, Hodei Gorrik bere herriaren askatasunaren alde borrokatzen jarraitu zuen. Dawes Acten kontra jarri zen eta amerindiar agenteen aurka borrokatu zuen.
Sirakusa
Sirakusa (Siracusa, ahoskatua; Sarausa/Seragusa; Syrācūsae; Συράκουσαι, Syrakousai; Erdi Aroko Συρακοῦσαι) Italiako hegoaldeko hiria da, Sizilia uhartean kokatua, Mediterraneo itsasoaren erdialdean.
Gaur egun, hiriak 124.391 biztanle ditu, baita interes historikoko toki ugari ere, anfiteatroaren hondakinak kasu (15.000 ikuslerentzako tokia zuena) eta Dionisio II.aren zitadela. Gertu dauden beste herri interesgarri batzuk Catania, Noto, Modica eta Ragusa dira.
Lurraldea
Sirakusa Siziliako hego-ekialdean dago. Bere geografia oso anitza da: barnean, muinoak eta barrunbe naturalak daude, hego-mendebaldean, berriz, bi ibaik hiria bainatzen dute. Itsasoarekin muga egiten du, ia erabat. Kostaldea, nagusiki, arrokatsua da, zenbait muino, badia, uhartetxo eta penintsula duena.
Hiria, zati batean, Ortigia uhartean garatzen da, eta beste zati bat, kontinentean (eremu guztia, Sizilia uhartearen barnean dagoela kontuan hartuta). Kokapen geografiko berezia ospetsua da bere ilunabarrengatik (ikusten diren puntu zenitalei esker, aspaldidanik, munduko ederrenetakotzat hartuak izan dira ).
Hegoaldeko kostaldean, senadi natural zabal batean, Portu Handia garatzen da: Ortigiako muturretik 1200 metro ingurura, Capo Murro di Porco altxatzen da, Maddalena penintsulako muino bat. Tokiari Isola deitzen diote (bere ekialdeko kostaldeko barruti baten toponimoari erreferentzia eginez, honen jatorria, existitzen ez zen uharte bati lotua zegoelarik). Hiriaren iparraldean beste muino bat dago: Capo Santa Panagia, non Sirakusako hirugarren portua egon baitzen: Trogilo.
Hiriak, Erdialdeko Mediterraneo itsasora bistak ditu, Joniko itsasoaren arroak inguratzen duelarik. Sirakusak, bere izena, Siziliako hego-ekialdeko malkarrari ematen dio, Scarparta di Malta e Sirakusa deitua (Ibleo-Maltés eskarpa ere ezaguna), Lurralde arethusearraren ekialdean garatzen da, Itsaso Jonikoaren sakonean, Malta uharteraino.
Orografia
Sirakusa geologikoki Iblei mendien zati bat da. Bere orografia, tontor moderatuz osatuta dago, horietatik handiena, Epipolaseko ordokia da, Iblei mendietako azken ekialdeko adarren zati bat dena. Epipolasko hegaletan, Akradina eta Neapolis udalerrien artean dagoena, Temenite muinoa altxatzen da. Hiriko paisaia ere haitz batek markatzen du, kasu honetan barrunbeez beteriko erliebe bat, Balza di Akradina izenekoa, honen horma horzdunak, Sirakusako harri zuria deiturikoa, kareharri zurizkoa da.
Balza di Akradinan Kaputxinoen harrobia dago (Sirakusako harrobirik handiena, aire zabaleko milaka urteko harrobi honen jarduera greziar garaitik dokumentatua dago). Harrobia hiriko ezaugarri nagusi bat da, gehiago badaude ere. Sirakusaren iparraldean, Ibleo ibaiaren adarrek jarraitzen dute harkaitzezko paisaiak eta haitzuloak eratuz. Hau, bereziki, Scala Greca barrutian ikus daiteke. Hiriko alde honetan, Santa Panagia Cava dago, milaka urtetan zehar ur meteorikoen uholde batek induskatua: itsasoarekin kontaktuan dagoen Iblei-harrobi bakarra da. Izan ere, Sirakusako eremuan karst erliebe nagusia da. Grotta Perciata barrutian, udal-lurraldearen mugan, Siziliako haitzulo karstiko garrantzitsuenetako bat dago, eta horretarako erreserba babestu bat ezarri da: Grotta Monello erreserba natural integrala, ibai-haranen eta malda handien artean kokatua, askotan debekatuak. Grotta Monelloren barruan, estalagmitak eta estalagmitak garatzen dira.
Hidrografia
Hiriko eremua zeharkatzen duten ibai nagusiak Anapo eta Ciane dira. Ciane ibaiaren ibilgua, emariaren amaieran, Anapoarenarekin elkartzen da, ur gezako bi ibilguek, beraz, bokale bakarra partekatzen dute Itsaso Jonikoan, Pantanelli lautada alubialetik gertu. Hor, Sirakusako gatzagaren erreserba naturala dago (duela urte asko gatzaga ez bada erabiltzen ere).
Hiriaren mendebaldeko gune zingiratsuan ere, Pantanellin, Lisimelieko padurak zeuden tokian (hain zuzen ere, antzinako tradizio baten arabera, padurek Sirakusarentzat ezaugarri bat ), XX. mendeko berreskuratze lanen ondorioz, kanal artifizialak induskatu ziren: Mammaiabica ibaia (Ciane ondoan doana), Scandurra, Pismotta eta Regina.
Hiriaren erdigune historikoan, Ortigia uharten, Aretusa iturburutik ur gazia isurtzen da, Iblei akuiferoetan sortua.
Temenita muinoan, Ninfeo haitzuloaren barnean, Galermi akueduktuaren bokalea dago, Siziliako akuedukturik zaharrena izateagatik ezaguna (Gelon tiranoak 480. urtean eraikia, oraindik Anapoko urak hirira eramaten ditu).
Klima
Sirakusako klima mediterraneoa da; hots, beroa eta lehorra udan, baina epela eta euritsua neguan. (Köppen klimaren sailkapenean Csa).
Demografia
Menderatzeak, gerrak eta goseteak, Sirakusaren populazioa etengabe aldatu zuten, Aro Modernoaren bigarren erdian, 15.000 biztanle inguruko herri batera murriztuz, bere erdigunea, soilik Ortigia uharte gotortuan bildurik zegoelarik.
Historia
Sirakusa (Συρακοῦσαι) Siziliaren hiri greziarrik garrantzitsuena izan zen, uhartearen ekialdeko kostaldean, Catania eta Pakino lurmuturraren artean.
Antzinaroa
Sirakusak azkar, arrakasta lortu zuen eta zenbait kolonia fundatu zituen: Akrai (Acrae) K.a. 664an, Kasmena (Casmenae) K.a. 664an eta Camarina K.a. 599an. Azken honen fundazioaren 46 urte eta gero birrindu zuten. Tuzididesen ustez, K.a. 648an, miletida (miletidae) taldeak hiritik egotzi ondoren Himera fundatu zuten. Aristotelesek, barneko gatazkei buruz hitz egiten badu ere, ez dago jakiterik noiz gertatu ziren.
K.a. VI. eta V. mendeak
Sirakusan K.a. VI. mendean gamori izeneko dinastia batek (lehenengo ustezko kolonoen ondorengoak) agintzen zuen. Dinastia honek K.a. 486 arte boterea kontrolatu zuen. Urte horretako iraultza demokratikoa zela eta gamoriak Kasmenara erretiratu ziren. Gertaera honen ondoren, Gelako tiranoa, Hipokratesek, sirakusarrak suntsitu zituen Heloros ibaiko gudan. Tiranoa hiriaz jabetu zen, baina, Korintok eta Kortzirak parte hartu ondoren, bakea ezarri zen. Gelako Gelonek erbesteratuen alde lerrokatu zenez Sirakusa kontrolatu zuen gamorien gobernua berrezarriz. Hala ere, Gelon benetako agintaria izatean, K.a. 485ean, Sirakusako tirano bilakatu zen. Gelonek Sirakusaz jabetu eta gero, Gela zabartu zuen. Gelako populazio erdia eta camarinar guztiak Sirakusara lekualdatuak izan ziren, baina hiri honen hiritartasuna lortuz. Beranduago, Megara Hiblea eta Eubea hiriak okupatzean, hango hiritar garrantzitsuenak Sirakusara eraman zituen. Modu horretan, Sirakusa Siziliako lehenengo hiria bilakatu zen Gelaren kalterako. Hiria Akradinara (kanpoko hiria deitutakoa) zabaldu zen. Ortigia, berriz, irla edo barruko hiria zen. Gelonen (K.a. 485-478) eta Hieronen (K.a. 478-467) agintaldian, hiria aurrera joan zen. Hurrengo agintaria, Trasibulo, (K.a. 467-465) matxinada batek kendu eta gobernu errepublikarra demokratikoa jarri zuen. Laster, Sirakusa hedatu zen eta kolonia berriak fundatu zituen. Hieron I.aren agintaldian, etruskoak Kumasko guduan (K.a. 474an) menperatu zituen. Antzinakoen eta Gelonek ekarritako hiritarren arteko borrokak nahiko usuak ziren hiritar berriak Messinara erretiratu arte. Garai horretan Sirakusak oparotasun handiena lortu zuen.