cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Izaro
Izaro Bizkaiko kostaldeko uharte bat da. Bermeo eta Mundaka herrien aurrean dago, Bermeotik 3 kilometrora eta Mundakatik 2,2 kilometrora, hurrenez hurren; hala ere, Bermeoko udalerriko lurra da. Mundakako itsasadarraren sarreran dago, Ogoño eta Matxitxako lurmuturren artean, Urdaibai ingurune naturalaren barruan.
Triangelu itxura duen eta luzetara zabaltzen den uhartea dugu. Ipar-mendebalde - Hego-ekialdeko norabidea hartzea du (alde altuena eta zabalena hego-ekialdeko aldea da). Bere alde zabalenean 150 zabal da eta 675 m luze, eta bere altuera maximoa 44,5 m-koa da. Ipar-mendebaldeko punta "Artxikote" izenaz ezagutzen da.
Portu natural hartatik, goiko ermitara joateko eskailera batzuk daude, Isabel erregina Katolikoak ordainduak: izan ere, uda batzuetan Bermeora joaten zen (1483an gutxienez) eta Izaro uhartea asko gustatzen zitzaion.
Historia
1422: Calahorra ko gotzain Diego Lopez Zuñiga eta Fray Martin Arteagak frantziskotarren komentu bat eraiki zuten Izaro irlako goialdeko lautadan.
1457: Gaztelako Enrike IV. erregeak bisitatu zuen.
1476: Aragoiko Fernando II. Errege Katolikoak bisitatu zuen.
1483: Gaztelako Elisabet I. Erregina Katolikoa bertan izan zen.
1596?-XVI.: Sir Francis Drakek eraitsi zuela dio froga historiko argirik gabeko legendak.
Irlan fraile gutxi batzuk bizi ziren baina Espainiaren Flandriako gudak direla eta, kalbinistak Frantzia eta Espainiako portuei su emanez bertaratzean, fraile horiek Izaro uhartetik joan ziren. Beste zenbaitek kalbinistei egozten diote uhartearen erreketa.
XX.mendean eta Urdaibai Biosfera Erreserbako patronatuak debekatu zuen arte, uhartea gazteen kanpaldietarako leku bilakatu zen.
Izaro hegaztien bizileku aipagarria da: espezie nagusia kaio hauskara da, nahiz eta kaio ilunak edo ekaitz-txori ak eta ubarroi ak ere dauden. Beste garai batzuetan, untxiak ere zeuden (ziurrenik fraideek eramandakoak) eta XIX. mendean ardiek belarra jan zezaten, uharteko lurrak alokatzen ziren.
Ingurua
Bere kostaldea eta inguruak urpekaritza eta arrantza lekuak dira eta udan Bermeo, Mundaka zein Sukarrietako portuetatik etorritako hainbat kirol-itsasontzi ikus daitezke inguruan.
Madalen Eguna
Uhartearen jabetzaren inguruan Bermeoko hiribilduaren eta Mundakako elizatearen arteko gatazka eman izan da. Herri biek historian zehar gatazka desberdinak izan dituzte euren arteko lurralde - mugak ezartzeko, bien arteko maila ezberdinaren ondorioz, modu horretan Mundakak bere lurraldea defendatzen zuen Bermeoren aurrean. Gatazka horiek Bizkaiko Batzar Nagusietara ere heldu ziren eta lurraldeko mugak ezartzeko batzorde bat eratu zen, baina hala ere ez ziren guztiz konpondu gatazkak. Horren adibide dugu Diminigus (Demikuren kasua, zeinen lurrak Bermeokoak diren eta eliza Mundakaren parrokiaren eskumenean dagoen. Beharbada gatazka haien ondorioz sortu zen gaur egun oraindik autore batzuek defendatzen duten Izaroko estropadaren kondaira: haren arabera, uhartearen jabetza zehazteko bermeotarrek eta mundakarrek estropada bat egitea proposatu zuten Elantxoberen zuzendaritzapean, izan ere nahiz eta hasieran herri horrek ere uhartearen jabetza lortu nahi izan, bere nahiari utzi zion.
Urtero, uztailaren 22an, Santa Maria Madalena egunean estropada gogoratzen da Bermeo, Mundaka eta Elantxobe arteko anaitasun jai baten bitartez. Ekintza nagusian, Bermeoko alkateak, egun horretan Mundakako eta Elantxobekoa ere izango denak, teila bat botatzen du uhartearen aurrean honako esaldi hau esanez: "Honaino heltzen dira Bermeoko itxuginak". Ekintza horren bidez, uhartea Bermeorena dela gogoratzen da. Gero, uhartearen tontorrean ikurrina eta Bermeoko bandera jasotzen dira.
Kondaira
Kondaira baten arabera, monasterioko fraile lego bat Kanalako neska batez maitemindurik omen zegoen eta gauero joaten omen zitzaion bisita egitera, igeriketan, neskak piztutako argia lagun. Komentuko abadeak frailearen ibileren berri izan omen zuen eta, ekaitz gau batean, argia labarretan piztu omen zuen eta maitale gaixoa bertan ito.
Čachtice
Čachtice Eslovakiako udalerri bat da, Nové Mesto nad Váhomeko barrutian kokatuta. 32,56 km²ko azalera du eta 3998 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1248. urtekoa da.
Mariano Bellver
Mariano Bellver Utrera (Bilbo, 1926 -Sevilla, ), bizkaitar jatorria zuen andaluziar arte-bildumagilea izan zen. Ricardo Bellver (1845-1924) eskultorearen iloba, hamabi urte zituela Sevillara joan zen eta bertan aktuario moduan lan egin zuen. Bere lan bilduma Bellver Museoan ikus dezakegu.
Juan Antonio Zaldua
Juan Antonio Zaldua Olazar (Busturia, 1952ko urriaren 14a) bizkaitar futbolari ohi eta sukaldaria da, atezain moduan aritu zena.
Biografia
Zalduak 1969an Athletic Clubeko harrobian sartu zen. 1971n Bilbao Athleticera jauzi egin zuen eta bertan hiru denboraldi eman zituen hirurogeita hamar partida baino gehiago jokatzen. 1974an lehen taldera igo zen, hirugarren atezain bezala Jose Angel Iribar eta Víctor Marroren ondoren. Hurrengo denboraldirako bigarren atezaina izatera pasa zen, Víctor joan baitzen. Bere debuta 1975eko urriaren 19an izan zen, Lehen Mailan, Racingen aurka. 1976ko otsailaren 1ean, Camp Noun, Johan Neeskensi, garai hartako jaurtitzaile onenetakoa zena, penalti bat harrapatu zion. Bere erretiroa Iribar beteranoarenarekin bat etorri zen, euskal klubean 28 partida jokatu ondoren.
Erretiratu ondoren, ostalaritzako negozioan aritu zen, eta haragian espezializatutako hainbat erretegi ireki zituen. 1983ko uztailean José Manuel Rozas margolari bizkaitarraren heriotzarekin nahasi zen, berarekin istilu bat izan ondoren hil baitzen.
Allaman
Allaman Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Idoia Torregarai
Idoia Torregarai Martija (Usurbil, 1974ko apirilaren 8a), kazetaria, UEUko komunikazio-arduraduna eta umorista da. 1997an Euskal Herriko Unibertsitatean kazetaritza-ikasketak bukatuta, komunikazio-zuzendaritza ikasketak egin zituen Bartzelonako Unibertsitate autonomoan eta gidoigintza Kataluniako unibertsitate Irekian.
Komunikazio arduraduna
Kazetaritzan lizentziatua, Enpresa Komunikazioan aditu tituluduna eta Gidoigintzan Masterduna da. Udako Euskal Unibertsitateko (UEU) komunikazio-arduraduna da.
Udako Euskal Unibertsitateko Iruñeko udako ikastaroetako prentsa-bulegoan hasi zan lanean 1996an. Gero Euskararen Kontseiluaren komunikazio-sailean aritu zen bi urtez. 1999an UEUren udako ikastaroen komunikazio-ardura hartu zuen eta hurrengo urteaz gero UEU osoko komunikazio-arduraduna da. Komunikabideetan eta sare sozialetan UEUk duen presentzia kudeatzen du eta gainera zenbait baliabide berriren sorkuntzan parte aktiboa hartu du, esate baterako, Unibertsitatea.net ataria edo artizarra.eus sare-soziala. UEUren 50. urteurreneko hainbat ekitalditan parte hartu zuen, besteak beste, Hasierako Topa ekitaldian eta Barredromoan.
Gainera, Berria Taldeko administrazio kontseiluko kidea da 2018tik, eta Usurbilgo Noaua! kultur elkarteko sustatzaile eta lehendakaria.
Umorista
Torregaraik Barretartia blog pertsonalean, eta Euskadi Irratiko Faktoria saioan eman zituen bere lehenengo urratsak umorearen munduan. Bakean dagoena, bakean utzi ikuskizuna idatzi, prestatu eta 2018an eskaintzen hasi zen hainbat herritan Mirari Martiarena-rekin batera. Antzezlanean emakume baten eguneroko bizitzan gertatzen direnak islatzen dituzte ikuspuntu umoretsu batetik. Euskarazko umoregintzan eta generoko gaiak lantzen aitzindariak izan dira.
2023an Harpa Jotzen podcast-a ireki zuen EITBn Mirari Martiarenarekin.
2020an plazaratu zuten Luze edo motz ikuskizunean Torregaraik eta Martiarenak hilekoaz, ligatzeko teknikez, emakumeen masturbazioaz edo menopausiaz hitz egiten dute umoretik. Bakean Dagoena Bakean Utzi emankizunaren haritik jarraituz, ikuskizun berrian ere generoa hartu dute umoregai, gizartea zertan luze eta zertan geratzen den motz galdetzeko. Kritika eginez, deseraikiz eta barre eginez bazterrak zirikatzen jarraitzen zuten.
2018an Barretartia umore-zerbitzuak proiektua martxan jarri zuen. Umoreari buruzko formatzailea ere bada, umorea hainbat testu-ingurutan baliabide gisa nola erabili irakatsi izan du (familian, eskolan, lanean, genero ikuspegian eta barreterapia).
Familiatik datorkio umore zaletasuna. Adibidez, aita Euskal Telebistako Txiskola programan Usurbilgo taldearekin txisteak kontatzen parte hartua zen.
Bill Watterson
William Boyd Watterson II (1958ko uztailaren 5a) estatubatuar marrazkilari erretiratua da eta 1985etik 1995era sindikatu zen Calvin and Hobbes komikiaren egilea da. Wattersonek Calvin eta Hobbes marrazteari utzi zion 1995aren amaieran egunkarietako zuzendariei eta irakurleei egindako idatzi labur baten bitartez. Arlo horretan ahal zuen guztia lortu zuela uste zuen. Watterson lizentziei eta komikien sindikazioari buruzko iritzi negatiboengatik da ezaguna; egunkariko komikia arte forma gisa zabaltzeko eta goratzeko egin zituen ahaleginak; eta bizitza pribatura itzuli zen Calvin eta Hobbes marrazteari utzi ondoren. Watterson Washingtonen jaio zen, eta Chagrin Falls, Ohion hazi zen. Ohioko eta Estatu Batuetako Mendebaldeko aldirietako ingurunea Calvin eta Hobbes-en inspirazioaren parte izan zen.
Bizitza
Watterson Washington DC-n jaio zen. Bere aitak patenteen agente gisa lan egiten zuen. Familia Chagrin Falls-era (Ohio) lekualdatu zen 1965ean, Wattersonek sei urte zituela.
Wattersonek zortzi urterekin marraztu zuen bere lehen umorezko marrazkia, eta denbora asko pasa zuen haurtzaroan bakarrik, marrazten. Bere eskola-urteetan zehar hala jarraitu zuen Garai hartan ezagutu zituen Pogo, Krazy Kat eta Charles Schulz-en Peanuts bezalako komiki tirak eta marrazkilari profesional izateko gogoa eragin eta bultzatu zioten. Laugarren mailan zegoela, gutun bat idatzi zion Charles Schulz-i, eta honek erantzuteak Watterson harrituta utzi zuen; inpresio handia egin zion garai hartan. Gurasoek bere jarduera artistikoak bultzatu zituzten. Aurrerago, "ume kontserbadorea" zela adierazi zuten, irudimen handikoa, baina "ez modu fantastikoan" eta, zalantzarik gabe, inola ere ez geroago sortu zuen Calvin pertsonaia bezalakoa. Wattersonek lehen eta bigarren hezkuntzan zehar bere marrazketarako dohaiak bideratzeko modua aurkitu zituen, bere lagunekin superheroi nerabeeen komikiak sortuz eta eskolako egunkari eta urtekarietan komiki eta artelanekin parte hartuz.
1976tik 1980ra arte, Watterson Kenyon College-ean ibili zen eta zientzia politikoetan espezialdutako Arteetako gradu batean lizentziatu zen. Bere karrera umorezko marrazkigintzan egin nahi zuela argi zeukan ordurako, baina bere ikasketek marrazkigintza editorialera pasatzen lagunduko ziotela uste zuen. Unibertsitatean, bere arte gaitasunak garatzen jarraitu zuen; bere bigarren urtean, Michelangeloren Adanen sorkuntza margotu zuen bere gelako sabaian. Unibertsitateko egunkariari ere bere umorezko marrazkiekin lagundu zion. Haien artean zeuden "Spaceman Spiff"-en hastapeneko marrazkiak.
Geroago, Watterson bere komikietako pertsonaiei, Calvin (John Calvin erreformatzaile protestantea bezala) eta Hobbes (Thomas Hobbes filosofo soziala bezala) izenak eman zizkien, ustez Kenyoneko zientzia politikoen sailari keinu gisa. The Complete Calvin and Hobbes-en, Wattersonek adierazi zuen Calvin "predestinazioan sinesten zuen XVI. mendeko teologo batengatik" izendatu zuela, eta Hobbesek "giza izaeraren ikuspegi iluna zuen XVII. mendeko filosofo batengatik".
Wattersonek autobiografia labur eta ironiko bat idatzi zuen, 1980ko hamarkadaren amaieran.
Hasierako lanak
Ondoren, publizitate agentzia txiki batean sartu zen eta bertan lau urtez lan egin zuen diseinatzaile gisa, janari-iragarkiak sortuz. Bitartean, bere proiektuetan ere lan egiten zuen, besteak beste, bere komiki tira propioa garatzen eta Target: The Political Cartoon Quarterly-ri egindako ekarpenak.
Freelance artista gisa, Wattersonek beste lan batzuk egin zituen salgai ezberdinetarako, besteak beste, bere anaiaren bandaren albumen marrazkiak, egutegiak, arroparentzako diseinuak, hezkuntza-liburuak, aldizkarien azalak, kartelak eta postalak.
Calvin eta Hobbes eta arrakastara bidea
Wattersonek esan izan du bere errealizazio pertsonalerako lan egiten duela. Kenyon College-ko 1990eko graduondokoei adierazi zienez, "harrigarria da zeinen gogor lan egiten dugun lana norberarentzat egiten denean". Calvin eta Hobbes 1985eko azaroaren 18an argitaratu zen lehen aldiz. Calvin and Hobbes Tenth Anniversary Book liburuan idatzi zuen beregan eragin zutenak Charles Schulz-en Peanuts, Walt Kellyren Pogo eta George Herrimanen Krazy Kat izan zirela. Wattersonek idatzi zuen The Komplete Kolor Krazy Kat-en lehen liburukiaren sarrera. Wattersonen estiloak Winsor McCay-ren Little Nemo in Slumberland-en eragina ere islatzen du.
Artista askok bezala, Wattersonek bere bizitzako elementuak, interesak, sinesmenak eta baloreak txertatu zituen bere lanean; adibidez txirrindulariitza, bere aitaren "izaera eraikitzeari buruzko" hitzaldien oroitzapenak eta merchandising-a eta korporazioei buruzko iritziak. Wattersonen Sprite katuak asko inspiratu zituen Hobbesen nortasuna eta ezaugarri fisikoak.
Wattersonek bere karreraren zati handi bat egunkarietako komikien ingurunea aldatu nahian eman zuen. Uste zuen komikiaren balio artistikoa ahultzen ari zela, eta egunkarietan hartzen zuten espazioa etengabe murrizten zela, bista gutxiko argitaratzaileen kapritxo arbitrarioen menpe. Gainera, uste zuen artea ez dela epaitu behar sortzen den euskarriaren arabera (hau da, ez dago "goi" arte edo "behe" arterik, artea besterik ez).
Bere pertsonaien merchandising-aren aurkako borroka
Urte luzez, Wattersonek argitaletxeek bere lanaren gainean merchandising-a sortzeko eragiten zioten presioaren aurka borrokatu zuen, bere komikiari baliorik ez kentze aldera. Calvin eta Hobbes-en irudiak katilu, eranskailu eta kamisetetan bistaratzeak pertsonaiak eta haien nortasuna gutxietsiko zituela uste zuen. Wattersonen esanetan Universal-ek presio haundia egin zion eta bere kontratua guztiz aztertu gabe sinatu omen zuen. Artista berria zenez, aukera bat emateko prest dagoen sindikatu bat aurkitzearekin pozik zegoelako (aurretik beste bi sindikatuk uko egin zioten). Kontratua hain aldebakarrekoa izanik, Universalek benetan nahi izanez gero, bere borondatearen kontra lizentziatu zitzakeen bere pertsonaiak, baita bera kaleratu eta Calvin eta Hobbes artista berri batekin jarraitu ere. Wattersonen posizioak irabazi zuen azkenean eta bere kontratua birnegoziatu ahal izan zuen, bere lanaren eskubide guztiak jasotzeko, baina aurrerago adierazi zuen lizentzien borrokak nekatu zuela eta 1991n bederatzi hilabeteko eten baten behar izan zuen.
Wattersonen ahaleginak egin arren, imitazio ez-ofizial asko aurkitu dira, besteak beste, Calvin eta Hobbes alkohola kontsumitzen edo Calvin logo batean pixa egiten irudikatzen duten elementuak. Wattersonek esan izan du: "Lapurrek eta bandaloek bakarrik irabazi dute dirua Calvin eta Hobbes-en salgaiekin".
Igandeko tiraren formatua aldatzen
Watterson indarrean zegoen igandeko komikiaren formatuarekin kritikoa zen marrazten hasi zenean (eta hala jarraitu zuen gero ere). Diseinu tipikoak hiru errenkada ditu guztira zortzi karraturekin eta orrialde erdia hartzen dute bere tamaina arruntarekin argitaratuz gero. Testuinguru honetan, orrialde erdia tamaina absolutua da – gutxi gorabehera 22 cm x 28 cm – eta ez dago erlazionatuta komiki tira bat azkenean banatzeko inprimatu daitekeen benetako orrialde tamainarekin. ) Egunkari batzuek lekua mugatuta dute igandeko argitarapenerako eta komiki tiraren tamaina murrizten dute. Modu ohikoenetako bat goiko bi panelak moztea da, eta Wattersonek uste zuen horrek tokia alferrik galtzera behartzen zuela, koadro hoietan txantxa hutsalak jarriz. Bere lehen tarte sabatikotik itzuli zenean (bigarren bat 1994an izan zuen), Wattersonek Calvin eta Hobbes-entzako formatu berri bat proposatu zion bere sindikatuari, bere espazioa modu eraginkorragoan erabiltzea ahalbidetuko zuena eta egunkariak orrialde erdi gisa argitaratzera behartuko zituena. Bere tira orri erdi gisa salduko zutela adostu zuen Universalekin eta horrek kritikak ekarri zizkion Wattersoni bai egunkari, bai editore eta bai beste marrazkilari batzuen aldetik. Azkenean, Universal-ek konpromisoa hartu zuen eta egunkariei orrialde erdi osoa edo tamaina txikiko bertsioaren artean aukera bat eskaintzea onartu zuen, tamaina arazoari buruzko kezkak arintzeko. Wattersonek onartu zuen horrek lekua galtzea eragin ziola paper askotan, baina azkenean bere ustez, onura bat izango zela egunkarietako irakurleei euren diruaren truke zerrenda hobea ematen zielako eta editoreak libre zirela Calvin eta Hobbes ez argitaratzeko. Gaineratu zuen ez zuela barkamenik eskatuko komiki tira ezagun bat marrazteagatik.
Calvin eta Hobbesen amaiera
Wattersonek Calvin eta Hobbesen amaiera iragarri zuen 1995eko azaroaren 9an, egunkarietako editoreei zuzendutako gutun honekin: Irakurle Maitea:
Urte honen amaieran Calvin eta Hobbes bukatuko dut. Hau ez da orain hartutako erabaki erraz bat eta tristura pixka batekin uzten ditut. Nere interesak aldatu egin dira eta gainera uste dut eguneroko epeak eta panel txikiak kontutan hartuta egin nezakeena egin dudala. Grinatsu nago gehiago hausnartutako eta konpromiso artistiko txikiagoko ildoak jorratzeko. Oraindik ez dut etorkizuneko proiekturik erabaki, baina Universal Press Syndicate-ekin dudan harremanak aurrera jarraituko du. Hainbeste egunkarik Calvin eta Hobbes bere orrialdeetan ateratzea harrotzen nauen ohore bat da eta asko eskertzen dizuet zuen babesa eta tolerantzia azken hamarkada honetan. Komiki tira hau marraztea pribiliegioa eta plazerra izan da eta eman didazuen aukera eskertzen dizuet.
Bene-benetan,
Bill Waterson Calvin eta Hobbes-en azken tira 1995eko abenduaren 31n argitaratu zen.
Calvin eta Hobbesen ondoren
Calvin eta Hobbes amaitu ezkero, saiakera asko egin dira Wattersonekin harremanetan jartzeko. The Plain Dealer eta Cleveland Scene-k kazetariak bidali zituzten, 1998an eta 2003an hurrenez hurren, baina ez batak ez besteak ezin izan zuten Watterson lotsatiarekin harremanetan jarri. 1995az geroztik, Wattersonek margolaritzari ekin zion, bere aitarekin basoko paisaiak marraztuz. Publikoaren bistatik urrundu da eta ez du interesik agertu komiki tirari berriro ekiteko, bere pertsonaietan oinarritutako lan berriak sortzeko edo proiektu komertzial berriei ekiteko, nahiz eta Calvin eta Hobbesen "treasury collection" antologia zenbait argitaratu dituen. Ez du autograforik sinatzen ez eta bere pertsonaien lizentziarik eskeintzen ere, beti adierazitako printzipioei leial mantenduz. Orain urte batzuk, Wattersonek bere liburuen zenbait kopia sinatuta sartzen zituen Fireside Bookshop-eko apaletan, bere jaioterrian, Chagrin Falls-en (Ohio), familia-jabetzako liburu-denda batean. Praktika hau amaitu zuen sinatutako liburu hauek sarean prezio garestietan saltzen zirela jakin zuenean.
Wattersonek oso gutxitan ematen ditu elkarrizketa edo agerraldi publikoak. Bere elkarrizketa luzeenen artean, 1989ko otsailean The Comics Journal-en, Honk Magazine aldizkariaren 1987ko ale batean agertutako elkarrizketa bat eta 2015eko Wattersonen erakusketa-katalogo batean agertzen dira.
1999ko abenduaren 21ean, pieza labur bat argitaratu zen Los Angeles Times egunkarian, Wattersonek idatzitako Charles Schulz Peanuts sortzaile enblematikoaren hurrengo erretiroaren harira.
2003 inguruan, The Washington Post -eko Gene Weingarten-ek Barnaby liburuaren lehen edizioa bidali zion Wattersoni pizgarri gisa, elkarrizketa bat lortzeko asmoz. Weingartenek liburua Wattersonen gurasoei eman zien, mezu batekin batera eta adierazi zuen bere hotelean itxarongo zuela Wattersonek harekin harremanetan jartzeko behar zuen bitartean. Lee Salem Wattersonen editoreak hurrengo egunean deitu zion Weingarteni marrazkilaria ez zela etorriko esateko.
2004an, Wattersonek eta Melissa bere emazteak etxebizitza bat erosi zuten Cleveland Heights, Ohioko Cleveland auzoan. 2005ean, Chagrin Falls-eko etxetik bizileku berrira joan ziren.
2005eko urrian, Wattersonek irakurleek bidalitako 15 galderari erantzun zien. 2007ko urrian, "Schulz and Peanuts, a biography of Charles Schulz"-en kritika bat idatzi zuen The Wall Street Journal-en.
2009ko urrian, Looking for Calvin and Hobbes argitaratu zen, Nevin Martell-en Watterson-i elkarrizketa bat bilatzeko istorio umoretsua. Bere bilaketan lagunak, lankideak eta senideak elkarrizketatzen ditu, baina ez du artista bera ezagutzea lortzen.
2010 hasieran, The Plain Dealer-ek Watterson elkarrizketatu zuen Calvin and Hobbes-en amaieraren 15. urteurrenean. Tirarekin amaitzeko erabakiaren inguruan ondorengoa esan zuen:"Hau ez da jendeak egin nahi duen bezain zaila ulertzeko. Hamar urteren buruan, esateko nituenak esanak nituen jada. Beti da hobea festatik garaiz aldegitea. Komiki tiraren arrakastak eramanda eta errepikakorra izanez aurrera jarraitu izan banu, orain atsekabetuta dagoen jende horrek heriotza opako lidake eta egunkariak madarikatzen ariko lirateke komiki tira zaharrak argitaratzen jarraitzeagatik eta talentu berri eta freskoagoak ez ekartzeagatik. Eta haiekin ados egongo nintzateke. Uste dut horregatik jarraitzen dutela Calvin eta Hobbes-ek irakurle berriak aurkitzen, aurrera ez jarraitzea erabaki nuelako. Ez dut orduan geratu izanaren batere damurik."2013ko urrian, Mental Floss aldizkariak Wattersoni egindako elkarrizketa argitaratu zuen, tira amaitu zenetik bigarrena. Wattersonek berretsi zuen ez zela berriro Calvin eta Hobbes egitera itzuliko eta pozik zegoela bere erabakiarekin. Gainera, komikigintzan izandako aldaketei eta etorkizuneko norabiderari buruz bere iritzia eman zuen:"Papera eta tinta nahiago ditu pixel distiratsuak baino, baina bakoitzari berea. Komikien papera oso azkar aldatzen ari da. Alde batetik, ez dut uste komikiak inoiz gaur egun bezain onartuak eta serioski hartuak izan direnik. Bestetik, komunikabideak desegiten ari dira eta audientziak atomizatzen. Susmoa dut komikiek gero eta hedapen eta eragin kultural gutxiago izango dutela eta diru gutxiago emango dutela. Guzti hau nahikoa aztoragarri sentitzeko bezain zaharra naiz, baina mundua aurrera doa. Komunikabide berriek komikien itxura, funtzioa eta baita helburua ere ezinbestean aldatuko dituzte, baina komikiak bizi eta moldaerrazak dira eta, beraz, uste dut era batean edo bestean munta izaten jarraituko dutela. Baina zalantzarik gabe ez dira izango nere gazte garaietan izan zirena."2013an Calvin eta Hobbes-en kultur eragina aztertzen duen Dear Mr. Watterson dokumentala estreinatu zen. Watterson bera ez zen filmean agertu.
2014ko otsailaren 26an, Wattersonek Calvin eta Hobbes-en amaieratik bere lehen marrazkia argitaratu zuen: Stripped dokumentalaren kartela.
2014an, Wattersonek The Art of Richard Thompson idatzi zuen Washington Post-eko Nick Galifianakis marrazkilariarekin eta David Apatoff-ekin.
2014ko ekainean, Pearls Before Swine-ren hiru tiratan (2014ko ekainaren 4, 5 eta 6koetan) Watterson-en marrazkiak agertu ziren, Nick Galifianakis-en bitartez Stephan Pastis marrazkilariarekin posta elektroniko bidez komunikatu ostean. Pastisek ustekabeko elkarlan hau "Bigfoota ikustea" lortzearekin parekatu zuen. "Pentsatu nuen agian Stephanek eta biok elkarlan txoro hau egin genezakeela eta gero emaitza erabil genezakeela Parkinsonen ikerketarako dirua biltzeko, Richard Thompsonen omenez. Konbergentzia perfektua zirudien", esan zion Wattersonek The Washington Post-i. Stephan Pastis bere tirara itzuli zen egunean, Wattersoni omenaldia egin zion 1995eko abenduaren 31ko Calvin eta Hobbes-en azken tirari erreferentzia eginaz.
2014ko azaroaren 5ean, kartel bat aurkeztu zen, Wattersonek 2015eko Angoulêmeko Nazioarteko Komiki Jaialdirako marraztua, non 2014an Sari Nagusia eman zioten
2016ko apirilaren 1ean, April Fools' Day egunean, Berkeley Breathed-ek Facebook-en argitaratu zuen Wattersonek "nire 'administrazioa'-ri frankizia" sinatu ziola. Ondoren, Calvin, Hobbes eta Opus-ekin komiki tira bat argitaratu zuen. Komikia Wattersonek sinatua zen, nahiz eta bere inplikazio maila espekulatiboa izan. Breathed-ek Calvin eta Hobbes protagonista dituen beste "Calvin County" tira bat argitaratu zuen, Wattersonek ere "sinatutakoa" 2017ko apirilaren 1ean, The New York Times-eko istorio faltsu batekin batera, itxuraz bi tiren "fusioa" zehazten duena. Berkeley Breathed-ek Hobbes sartu zuen 2017ko azaroaren 27an, Steve Dallas pertsonaiaren ordezko gisa. Hobbes 2021eko ekainaren 10etik aurrera ere itzuli zen Bill The Cat-en ordezko gisa.
Erakusketak
2001ean, Ohio State University-ko Billy Ireland Cartoon Library & Museum-ek Wattersonen Sunday strips erakusketa antolatu zuen. Bere gogokoenetako hogeita hamasei aukeratu zituen, jatorrizko marrazkiarekin eta koloreztaturiko produktuarekin erakutsiz. Pieza gehienek ohar pertsonalak zituzten. Wattersonek erakusketaren aurkezpen gisa balio zuen saiakeratxo bat ere idatzi zuen, "Calvin and Hobbes: Sunday Pages 1985–1995" izenekoa. Erakusketa 2001eko irailaren 10ean inauguratu zen eta 2002ko urtarrilean kendu zuten. Honekin batera argitaratutako katalogoak izenburu bera zuen.
2014ko martxoaren 22tik abuztuaren 3ra, Wattersonek beste erakusketa bat izan zuen Ohioko Unibertsitateko Billy Ireland Cartoon Library & Museum-en. Erakusketa honekin batera, eskolan egindako elkarrizketa batean ere parte hartu zuen Wattersonek. Exploring Calvin and Hobbes izeneko erakusketa-katalogoa argitaratu zen erakusketarekin. Liburuak Bill Wattersoni egindako elkarrizketa luze bat jaso zuen, Jenny Robb museoko komisarioak zuzendutakoa.
Bibliografia
Altxorrak kolekzioak
Fruizko Abertzaliek
Fruizko Abertzaliek Espainiako Alderdien Legea onartu ondoren Fruizen sorturiko plataforma ezkertiar eta abertzalearen izena da. 2003an sortu zen Udal Hauteskundeetan aurkezteko, baina Espainiako Audientzia Nazionalak legez kanpo utzi eta partehartzea debekatu zion, Batasunaren ondorengoa zela argudiatuz.
Plataformak zenbat boto lortu zituen jakitea ezinezkoa da, baliogabetu zirelako. Dena den, baliogabeko botoak zenbatuta gutxi gora-beherako kalkulua egin liteke; horrela, 2003ko hauteskundeetan 54 izan ziren boto nuluak, emandako botoen %20,77.
Sauveterre (Tarn eta Garona)
Biztanleria
2007an Sauveterre udalerrian erroldatutako biztanleak 167 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 122 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 117 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 74 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 40 etxek bost zituzten. 70 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 65 lanean zeuden (34 gizon eta 31 emakume) eta 6 langabezian zeuden (1 gizon eta 5 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sauveterre udalerrian 67 unitate fiskal zeuden, 159 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.604 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Sauveterre udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 780 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asac Chastanèt
Asac Chastanèt Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Azat-Châtenet udalerrian erroldatutako biztanleak 132 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 98 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 96 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 60 etxebizitza nagusietatik 54 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 37 lanean zeuden (19 gizon eta 18 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Azat-Châtenet udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 120 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.327 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
2000. urtean Azat-Châtenet udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 672 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vera Cruz (São Paulo)
Vera Cruz Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Diriá
Diriá Nikaraguako Granadako departamenduko udalerri bat da. 2012ko estimazioen arabera 7040 biztanle zituen.
Oligosoma waimatense
Oligosoma waimatense Oligosoma generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Alberto Fernández-Ibarburu
Alberto Fernández-Ibarburu Lekuona (Donostia, -ib., ) gipuzkoar argazkilaria izan zen. Gipuzkoako Argazkilari Elkartearen eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea, 1998an Argazkigintza Sari Nazionala lortu zuen.
Arrautza
Arrautza zenbait espezietako emeek erruniko gorputz ugaltzailea da, obulu (normalean ernaldu) batez eta ehun elikatzaile eta babeslez eratuta egoten da, eta bertatik ale gaztea garatzen da. Hegazti, narrasti, intsektu, molusku eta arrain gehienak (baita ugaztun espezie bi: ekidna eta ornitorrinkoa, hain zuzen ere) era horretan ugaltzen dira, eta, beraz, obiparo dute izena.
Arrautzak ikertzen eta biltzen dituen zientziari oologia deritzo. Egun dagoen arrautzarik handiena ostrukarena da, 1,5 kilogramokoa dena. Txikiena, berriz, hegaztien artean, mellisuga helenae kolibriarena da, gramo erdi bat duena. Hala ere, badaude arrain, narrasti eta intsektuen arrautza txikiagoak ere.
Kolorea
Hainbat animaliak arrautza koloreztatuak erruten dituzte, modu desberdinetan. Protoporfirina, biliverdina eta zink kelatoa pigmentuak dira arrautzen kolore-aniztasunaren erantzuleak. Pigmentu horiek obiduktuko hormetako zelulek jariatzen dituzte, eta oskolean orbanak sor ditzakete, kolorea arrautza errun baino lehen gehitzen bada.
Narrasti modernoen arrautzak zuriak dira denak, eta historiaurreko animalia guztientzat hala zela uste da.
Arrautza-oskolen egitura
Normalean arrautzak lauak izaten dira, baina salbuespenak badaude. Ubarroien arrautza adibidez, oso latza da eta klarionaren antzekoa.
Aldiz, tinamuen arrautzak oso distiratsuak dira, eta ahateenak, berriz, koipetsuak eta iragazgaitzak, eta hori kolorekoak.
Forma
Hegaztien arrautza gehienek forma obal bereizgarri bat dute, mutur bat biribildua eta bestea zorrotzagoa. Forma hori obiduktutik igarotzerakoa arrautza mugikortasunaren bidez behartzen delako sortzen da. Une horretan, arrautzaren oskola oraindik deformagarria denez, arrautzaren atzeko aldeak bere punta-forma hartzen du.
Harrapakaritza
Animalia askok arrautzak jaten dituzte. Amerikako harrapari nagusiak, adibidez, mapatxeak, mofetak, bisoia, igarabak, zenbait kaio espezie, belea, azeriak, otsoa, armiñoaeta erbinudea dira.
Arrautzaren zatiak
Arrautzak uretako, erdi uretako eta lurreko animalien garapena markatzen duen eboluzio-mekanismo bati erantzuten dio.
Horrela daude osatuta:
Gainera, enbrioiaz kanpoko mintz multzo batez osatuta dago, enbrioia inguratzen dutenak, eta bakoitzak funtzio garrantzitsu eta zehatz bat betetzen du:
Saint-Aubin-du-Désert
Saint-Aubin-du-Désert Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Aubin-du-Désert udalerrian erroldatutako biztanleak 258 ziren. Familiak 104 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 47 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Arrautza
Arrautzaren balore nutrizionalak
Jakien artean arrautzak kalitate oneneko proteinak ditu. Zuringoa arrautzaren % 70 inguru da, eta proteina asko du; gorringoa, berriz, arrautzaren % 30 da, eta proteina aldetik gutxiago du eta koipe gehiago, koipe kolesterolduna. Azpimarratzeko da B taldeko bitaminak daudela zuringoan eta A, D, E eta K gorringoan. Mineraletan, berriz, azpimarratzekoak: fosforoa, selenioa, burdina, iodoa eta zinka.
Saint-Aubin-du-Désert
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Arrautza
Ezaugarriak
Oilo arrautzaren konposizioaren konplexutasunak eta arrautza osatzen duten zatien ezaugarri oso ezberdinek (gorringoa eta zuringoa) sukaldean erabiltzeko aukera ugari eskaintzen dituzte errezeta bakoitzerako behar diren ezaugarri fisiko-kimiko edo organoleptikoen arabera.
Arrautza freskoa denean, zuringoak dentsitate handia izaten du eta gorringoa zuringoaren erdian aurkituko dugu. Egunak pasa ahala, zuringoak dentsitatea galduko du, urtsuago bihurtuz eta gorringoa alboetara mugituko da. Honekin batera arrautzaren aire ganbera handitu egingo da. Horregatik, arrautza uretan  egosteko jarriko bagenu, ez luke inoiz flotatu beharko, eta kazolaren azpi aldera azkar joan beharko luke. Arrautzak ahalik eta freskoen kontsumitu beharra dago. Arrautzarik freskoenak, frijitzeko edo galdarraztatze ko erabiliko dira, eta egun batzuk dituztenak, berriz, irabiatu beharreko prestaketetan.
Saint-Aubin-du-Désert
Etxebizitza
2007an 181 etxebizitza zeuden, 104 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 177 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 104 etxebizitza nagusietatik 91 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 86 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Arrautza
Arrautzaren tamaina
Arrautzaren pisua eta tamaina ere aipatu beharra dago, bereziki errezeta gehienetan ematen den kantitatea unitatetan izaten delako. Gaur egun batzuk hasi dira arrautzaren pisua ematen errezeta batzuetan, unitatearen ordez. Arrautzen artean, badira 55 g, 75 g eta 100 g ere.
Pisuaren araberako sailkapen komertziala.
S- Txikiak: 43-53 g
Saint-Aubin-du-Désert
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 142 ziren, horien artean 107 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 107 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (54 gizon eta 39 emakume) eta 15 langabezian zeuden (3 gizon eta 12 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Arrautza
Arrautzaren tamaina
M- Ertainak: 53-63 g
Saint-Aubin-du-Désert
Diru sarrerak
2009an Saint-Aubin-du-Désert udalerrian 115 unitate fiskal zeuden, 286 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.326 euro zen.
Arrautza
Arrautzaren tamaina
L- handiak: 63-73 g
Saint-Aubin-du-Désert
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Arrautza
Arrautzaren tamaina
XL- Oso handiak: 73 gramotik gorakoak.
Saint-Aubin-du-Désert
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak eta 1 zurgina.
Arrautza
Arrautzaren gaitasunak sukaldaritzan eta gozogintzan
Arrautzak ahalmen aparduna, emultsionatzailea, lodigarria, aglutinatzailea eta koloratzailea du, besteak beste. Horregatik, osagai bakar gisa erabiltzen duten plateretan, (arrautza frijitua, tortilla frantsesa, arrautza egosia, galdarraztatu, molleta, uretatik pasatua) kontsumitutako plazer gastronomikoez gain, ezinbestekoa da bere ezaugarri funtzional bereizgarriak emateko bere presentzia eskatzen duten errezeta ugaritan.
Saint-Aubin-du-Désert
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Aubin-du-Désert udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.296 hektarea erabiltzen.
Arrautza
Arrautzaren gaitasunak sukaldaritzan eta gozogintzan
Adibidez hauetan:
Gaitasun koagulatzailea
Zuringoak eta gorringoak partekatzen duten ezaugarria da. Beroaren edo asaldura mekanikoaren eraginez arrautzaren proteinak desnaturalizatzean gertatzen da hau. Oboalbumina da efektu honen zuringoa osatzen duten proteinen zatirik garrantzitsuena eta erantzule nagusia.
Saint-Aubin-du-Désert
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arrautza
Gaitasun koagulatzailea
Zuringoaren koagulazioa 57º-tan hasten da, eta 70º-tik aurrera masa solidotu egiten da. Gorringoa 65º-tan loditzen hasten da eta 70º-tik aurrera jarioa izateari uzten dio. Koagulazioa oso erabilgarria da gozogintza egiteko, adibidez, flanak, budinak…
Gainera, arrautzaren propietate erabilienetako bat da, eta sukaldean gehien erabiltzen den tratamendua beroa da (arrautza egosiak, tortillak, arrautzak moztea, gozogintza egitea).
Ahalmen aglutinatzailea
Zuringoaren eta gorringoaren ezaugarri bat da, urdaitegian aprobetxatzen dena.
Landutako produktu baten osagaiak elkartzea ahalbidetzen du. Sistema koloideen ahalmenari esker, zuringoa eta gorringoa, beste substantzia erantsi batzuk barne hartzen dituzten gelak eratzea ahalbidetzen du. Pateen testura propietate horri esker lortzen da.
Apar-ahalmena
Hau zuringoaren propietatea da.
Kristalizazioaren aurkako gaitasuna
Arrautzaren zuringoa da ezaugarri horren erantzulea. Gozogintzan eta pastelgintza n oso erabilia da, azukrez gainezka dauden soluzioak erabiltzen baitira. Adibidez, arrautzaren zuringoa erabiltzen da turroiaren fabrikazioan, izan ere, azukre kontzentrazio handiekin lan egiteko aukera ematen du kristal hautemangarriak eratu gabe.
Gaitasun emultsionatzailea
Gorringoaren berezkoa da eta bere egiturak ematen du, olio-ura motako emultsioa baita. Gorringoak egonkortasun handia ematen die esku hartzen duten emultsioei, biskositatea eta lezitinaren presente direla eta. Propietate horri esker "ligatzen" dute saltsak (maionesak eta beste batzuk).
Gaitasun koloratzailea
Gorringoaren berezkoa da eta kolore bereizgarria ematen dioten pigmentuak ditu. Bereziki garrantzitsua da elikadura-pastetan, gozogintzan eta saltsetan.
Ahalmen aromatizatzailea
Gorringoak ematen duen usain berezia du arrautzak eta esku hartzen duten platerei transmititzen die. Propietate hori elikadura-pasten fabrikazioan (makarroiak, erravioliak, etab.) eta gozogintzan ere estimatzen da.
Salmonella eta arrautza
Arrautzaren oskolak salmonella ren bakterio a izateko arriskua du, eta horrek behartzen gaitu erabiltzeko orduan gauza batzuk kontuan izatera. Gaur egun bere erabilera sukaldaritzan oso zaindua da,  adibidez, jatetxeetan debekatua dago  arrautza freskoekin eginiko maionesa   edo oso gutxi egindako nahaski edo tortilla prestaketarik zerbitzatzea. Salmonella bakterioa 75ºC-tan hil egiten da, beraz ongi egosi edo berotutako prestaketetan lasai erabiltzea badago.
Arrautza erabiltzean zaindu beharreko arau batzuk.
Arrautzen kontserbazioa
Arrautza ez dago hozkailuan eduki  beharrik, nahiz eta gomendagarria den. Hozkailuak badu arrisku bat: asko ireki eta ixtearen ondorioz,  kondentsazioak arrautzaren oskola busti eta kanpoan duen  salmonella poroetatik barrura sartzekoa. Horregatik, arrautza ez da inoiz busti behar. Gaur egun aldiz industrialki eraldatu ondoren kontserbatzeko modu desberdinak erabiltzen dira, pasteurizatua k, ontziratu ak....
Oskolarekin kozinatutako arrautza
Arrautza kraskatu gabe kozinatuko ditugun prestaketak dira, normalean, ur irakinetan edo lurrunetan egosiko ditugunak. Arrautza oso freskoa izatea komeni da, gorringoa zentraturik egon dadin. Egosteko garaian ura beti ongi gazitu. Arrautza pitzaturik badugu, egosteko urari ozpina gehitu behar zaio zuringoa ez kanporatzeko. Arrautzak puskatuko zaizkigun beldurrez bagabiltza, bi muturretatik zabalena (hor dago aire ganbera) zulatu jostorratz batekin, eta ondoren kontu handiarekin ur irakinetara sartu.
Uretan pasea
Gazitutako ur epeletan arrautza sartu, eta 3 minutu eta 3 minutu eta erdi artean egosiko dugu. Zuringoa gutxi egina izango da, eta gorringoa likidoa. Gaur egun arrautza testura onarekin egin eta saldu nahiko bagenu, osasun arazoak (salmonella) saiheste aldera, 63ºC-tan 50 minutuz egosi beharko genuke. Ingelesek gosaltzeko jaten dute bereziki. Epelak, ogi txigortuarekin zerbitzatzen dira, azal eta guzti.
Mollet eran
Gazitutako ur epeletan sartuta, arrautza 6 minutuz egosi. Zuringoa gogortuta geratuko da eta gorringoa likidoa. Beste osagai batzuekin aurkez daiteke: ilarrak, barazkiak, ogi txigortua, bexamelaz estalia... Arrautza, zuritu ondoren, erditik moztu, eta gorringoa beste osagaiekin nahasteko erabiltzen da.
Arrautza egosia edo gogortua
Ur epel gazituan arrautza 10, 12 minutuz egosiko dugu. Momentuan ongi hoztu eta zuritu. Betegai ugaritarako erabiltzen da: entsaladetan, pintxoetan, moztuta, kroketak egiteko eta abar.
Tortillak
Prestaketa honetan zartagin batean, olio pitin batekin eta berotasunaren eraginez, arrautza irabiatua mamitzen da. Tortilla honek gehienetan bestelako osagai edo ongailuak ere eramaten ditu, eta ematen zaien formak ere berezitu egiten ditu. Lehen edo bigarren plater moduan edo aperitibo moduan erabil liteke.
Nahaskiak
Nahaskiak gehienetan lagungarriekin prestatzen dira,  baino  gosaritarako ezer gabe ere asko burutzen dira. Nahaskiari arrautzak gehitu aurretik, oinarri bat prestatzen zaio, barazkia, arraina, haragia, perretxikoak, ongailuak  sueztitu edo salteatuz. Oinarri hau oso beroa zartagin batean dugunean, kraskatuta baina irabiatu gabeko arrautzak erantsiko ditugu. Gorringoa eta zuringoa pittin bat mamitzen utzi ondoren, indartsu nahasi osagai guztiak, arrautza mamitzeko. Prestaketa honekin aurrez aurre topatzen dira osasun irizpideak (salmonella arriskua) eta gastronomia irizpideak. Osasun irizpideak dio arrautza guztiz eginda izan behar duela eta gastronomia irizpideak dio krematsu geratu behar duela.
Arrautza frijitua
Arrautzak oso freskoa beharko du izan. Lehenik katilu batera kraskatu. Olio ugari eta beroa duen zartagin batean frijitu. Zuringoak mamitua eta izkinak txigortutako puntillekin, eta gorringoak berriz, likidoa geratu behar du.
Arrautza plantxan
Arrautzak oso freskoa beharko du izan. Arrautza, lehenik, katilu batera kraskatu. Plantxan edo zartagin batean eta olio oso gutxirekin, arrautza irabiatua bertaratu, zuringoa leuna eta mamitua, eta gorringoak berriz likido geratu behar du.
Arrautza galdarraztatua
Bereziki arrautzak oso freskoa beharko du izan. Arrautza, lehenik, katilu batera kraskatu. Zartagin edo kazola altu batean, ura, eta ozpin zurrusta bat jarriko dugu (gatzik ez, bestela zuringoa gehiago zabaltzen da). Ura berotzen jarri eta irakiteko zorian dugunean, bitsaderarekin edo koilararekin bueltak emanez zurrunbilo bat sortu. Arrautza kontu handiarekin erantsi eta 3 minutuz egosiko dugu. Urak irakite oso baxua eduki behar du. Bitsadera batekin arrautza erretiratu.
Kanpo estekak
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Manuel Sagasti
Manuel Sagasti (Donostia, Gipuzkoa, 1789ko urtarrilaren 2a - ib., 1818ko urriaren 4a), euskal herritar musikaria izan zen.
Biografia
Donostian jaio zen, 1789an. Bordelen ikasi zuen, eta biolina jotzen zuen trebetasunagatik nabarmendu zen. 1813an, Donostia sutu eta suntsitu ostean, Nocturno y Misa de difuntos idatzi zuen, hondamendiaren lehen urtemugan interpretatu zena. Era berean, El infante de Zamora idatzi zuen, egun galdurik dagoena. Donostian hil zen, 1818an.
Kungsbacka udalerria
Kungsbacka Suediako udalerria da, eta Hallandeko konderrian kokatua dago, Suediako hego mendebaldean. 1472,94 km² ditu eta 79,254 biztanle ditu, hauetatik 19.057 Kungsbacka herriburuan bertan.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga: