cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hapalemur aureus
Eguzkia sartzen edo ateratzen ari denean aktiboa da. 37-39,5 zentimetroko tamaina dute eta 37-41 zentimetro arteko isatsa. Kilogramo bat eta 1,5 arteko pisua dute.
Emeek kume bat dute bakoitzean eta urtero dituzte kumaldiak. 138 egun behar ditu kumea egiteko.
Simulakro (argipena)
Simulakro hitzak adiera zenbait ditu:
Mackinaw (Illinois)
Mackinaw  Illinoiseko herri bat da. Tazewell konderrian kokatua dago. 2010ean 1,950 biztanle zituen, 3.49 kilometro koadrotan banatuta.
NGC 5331-2
NGC 5331-2 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Desio (argipena)
Desio hitzak hainbat adiera ditu, eta elkarren sinonimotzat jotzen dituzte zenbait hiztegik (nahi, nahiera, gogo, grina, desira, desio, gurari, lera, irrika... ). Baina ñabardurak izan badira erabilera ohikoenetan:
Toponimo bat ere bada:
Musika talde bat ere bada:
North Olmsted (Ohio)
North Olmsted Ohioko hiri bat da. Cuyahoga konderrian kokatua dago. 2010ean 32,718 biztanle zituen, 30.24 kilometro koadrotan banatuta.
Niveolanita
Niveolanita karbonato motako minerala da.
Ezaugarriak
Niveolanita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
Chantal Maillard
Chantal Maillard (Brusela, 1951) Belgikan jaio eta Andaluzian bizi den poeta eta filosofoa da. Gaztelaniaz idatzi ditu argitaratu dituen ia berrogei liburuak.
Biografia
Chantal Maillard Bruselan (Belgika) jaio zen 1951. urtean. Málagan bizi da 1963tik. 1969an Belgikako naziotasunari uko egin eta Espainiakoa hartu zuen.
1987ko udazkenean Filosofian doktoratu ondoren, Indiara joan zen lehen aldiz, Kanpo Ministerioaren beka batekin; Indiako Filosofia eta Erlijioetan espezializatu zen Banaras Hindu Universityn (Benares). Herrialde honetako kulturari eskainitako denbora Indian bildumako idatzi ugarietan islatzen da (egunkariak, saiakerak, poesia eta kritika) (Pre-Textos, 2014).
Estetikako eta Arteen Teoriako irakasle titularra izan da Malagako Unibertsitatean, eta Filosofia eta Estetika Konparatuetako ikasketen bultzatzailea. 2000. urtean bere irakaskuntza bizitza eten egin zen gaixotasun larri baten ondorioz. Ordutik aurrera, denboraldiak pasatzen ditu Bartzelonan, eta idazten aritzen da bete-betean.
Minaren poeta dela esan izan dute hari buruz. Eta, onartua duenez, dolu betean zegoela iritsi zen, adibidez, isiltasunaren mugaraino 2007an argitaratutako Hilos poema bilduman (Hariak). Dolua, hasteko, heste lodiko minbizi baten ondorioz osasuna galdu zuelako eta idaztea duen arren egiteko bakar, minez egin behar hori ere, aitortu izan duenez, gehienez ere bi ordu eman ditzakeelako jarraian eserita oinazerik gabe. Eta dolua, halaber, bi semeetako batek bere buruaz beste egitea erabaki zuelako.
Olerki liburu, saiakera eta prosazko obra ugariren egilea da. 2004an, Espainiako Poesia Sari Nazionala eman zioten Matar a Platón lanarengatik, eta 2007an, gaztelaniazko poesiaren Kritikaren Saria eta Andaluziako Kritikaren Saria, Hilos lanarengatik. 1998tik, filosofia, estetika eta ekialdeko pentsamenduaren kritikekin kolaboratu du Espainiako prentsaren egunkari nagusien kultur gehigarrietan, ABC eta El País egunkarietan. Henri Michaux idazle frantsesa itzuli eta editatu du, eta Indiako pentsamendua zabaldu, hainbat argitalpenen bidez.
Pareiorhaphis steindachneri
Pareiorhaphis steindachneri Pareiorhaphis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Eslaviar musulman
Eslaviar musulmanak nagusiki tradizio erlijioso islamikoa duten talde eta azpitalde eslaviarrak dira. Sailkapen honek batez ere Jugoslaviako erroldetan izan zuen garrantzia eta estatu hau desagertuz joan zen neurrian talde batzuen definizioa aldatu egin da.
Chantal Maillard
Biografia
Bere obra entseatzaile eta poetikoaren arteko trasbaseak anitzak dira. Bere gai nagusietako bat, prozesu mentalen behaketa da, bere entsegu produkzioan eta bere lehen egunkarietako prosan oso goiz agertu eta Filosofia egun kritikoetan, hurrengo koadernoetan finkatzen dena — ''Diarios indios, Husos. Nota al margen, Belgika eta La mujer de pie — hizkuntzaren mugak aztertu arte Hilos'' liburuko poemetan.
Bere hainbat lan taularatu ditu eta diziplina arteko proiektuetan esku hartu du, bai arte plastikoetan, bai eszena-, zinema- eta musika-esparruetan.
Kanpo estekak
[https://chantalmaillard.com/ Chantal Maillard. ]
3197 Weissman
3197 Weissman asteroide baten izena da. urtarrilaren 1ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 AD izena zeraman. Ondoren Weissman omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3197 Weissman asteroidearen orbitak batezbeste 2,181 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,661 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,7 distantziara. Eszentrikotasuna 0,238 da, eta makurdura orbitala 17,96ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.1 da.
Ekranoplano
Ekranoplanoa (экраноплан), zoru efektu aerodinamikoaz baliatuz, gainazal baten gainetik (gehienbat itsas azalaren gainetik) behe-hegaldi sostengatuak egiten dituen ibilgailua da. Izena errusierazko ekranny effekt (экранный эффект, euskaraz: zoru efektua) terminotik eratorria da.
Hau da, oso behetik hegan egitean, ekranoplanoaren hegalen aurrealdean eta azpialdean sortzen den aire-gainpresioak gorantz bultzatzen du aireontzia. Halaber, ontziak jasaten duen goranzko indarra honen pisuarekin berdintzean, hegaldiari eustea lortzen du.
Cupra Marittima
Mugakideak
Cupra Marittimak honako udalerri hauekin egiten du muga:
McLean (Illinois)
McLean  Illinoiseko herri bat da. McLean konderrian kokatua dago. 2010ean 830 biztanle zituen, 1.12 kilometro koadrotan banatuta.
Émile Duclaux
Émile Duclaux (Aurillac, Cantal, Frantzia, 1840ko ekainaren 24a - Paris, Frantzia, 1904ko maiatzaren 2a) frantses biokimikaria izan zen.
Biografia
Pasteurren laborategi-laguntzailea izan zen, eta haren lekua hartu zuen Pasteur Institutuaren zuzendaritzan. Ligue des droits de l´homme elkarteko sortzaileetako bat izan zen.
Hartzidura eta mikrobioek eraginiko gaixotasunak aztertu zituen, batez ere. Kapilaritateari buruzko teoria bat sortu zuen, isurkarien gainazala mintz elastiko batekin alderatuz, eta isurkariek hodi kapilarretan mugitzean jarraitzen dituzten legeak aztertu zituen.
Simulazio
Simulazioa, batzuetan simulakroa ere deitua, mundu errealeko sistema, gertaera edo prozesu baten imitazioa da. Konputagailuzko simulazioa konputagailu batean burutzen dena da; zenbakizko simulazioak, berriz, sistemaren parametro eta aldagaiak matematikaz irudikatzen ditu; azkenik, simulazio analogikoa sistema, gertaera edo prozesua era ez formal batean edo materialki irudikatzen duena. Simulakroak egoera errealetan, bereziki sute, istripu eta beste larrialdietan, nola jokatu behar den ikasteko simulazio-saioak dira. Egoera erreala modelizatzen eta imitatzen duten gailuei simulagailuak dira. Hezkuntzan erabil daiteke errealitateko egoeretan trebatzeko; segurtasunerako ingeniaritzan eta medikuntzan, berriz, larrialdi egoeretan nola jokatu behar den aztertzeko. Entretenimendu moduan ere erabil daiteke; bideo-jokoetan, esaterako, simulazioa maiz erabiltzen da.
Oier Gastesi
Oier Gastesi Serrano (Altsasu, Nafarroa Garaia, 2003ko urriaren 30a) Euskal Herritar futbolaria da. Atezain postuan aritzen da. Antiguoko eta Athletic taldeko harrobian hezia da.
Ibilbidea
''2022ko ekainaren 29 eguneratua. Datu ofizialak.''
Moldavierazko Wikipedia
Moldavierazko Wikipedia Wikipediaren moldavierazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 401 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 203.a zen.
Folignano
Folignano Italiako udalerri bat da. Ascoli Picenoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Folignanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Festival (Sigur Rós)
Festival (euskaraz Jaialdia) Sigur Rós islandiar wave etereo musika taldearen abesti bat da. 2008an Með suð í eyrum við spilum endalaust diskoaren barnean kaleratu zuten.
2010eko 127 Hours filmaren soinu banda osatu ondoren (bertsio laburtua), mundu mailan dexenteko ohiartzuna izan zuen, telebistako hainbat iragarkietan soinu banda ere izan zelarik. Abestiak doinu edo erritmo errepikakor, epiko eta itsaskorra du.
North Perry (Ohio)
North Perry Ohioko herri bat da. Lake konderrian kokatua dago. 2010ean 893 biztanle zituen, 10.02 kilometro koadrotan banatuta.
Nixonita
Nixonita mineral bat da.
Ezaugarriak
Nixonita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Libiako historia
Libiako historia luzea da oso. Arkeologiak erakusten du K.a. VIII. milurtekoan ere Libiako kostaldeko lautadan Neolitoko herriak bizi zirela. Behi heziketan eta labore lanetan jarduten zuten. Egungo Libia izatekoa zen tokira herri asko iritsi ziren, feniziarrak, kartagotarrak, greziarrak, erromatarrak, vandaloak eta bizantziarrak besteak beste.
K.A. VII. mendea - XVI. mendea: herri askoren iritsierak
Libia izena Nilo ibaiaren mendebaleko Ipar Afrikako lurraldeari eman zioten grekoek, K.a. XX. mende aldera lurralde haietan bizi zen herriaren izenaz. K.a. VII. mendean feniziarrak Tripoli aldean kokatu ziren (Tripolitania, Libiako ipar-mendebala) eta ondoko mendeetan sartalderantz zabaldu ziren handik Kartago sortzeko.
K.a. VII. mende horretan bertan finkatu ziren greziarrak Zirenaikan (Libiako ipar-ekialdea). K.a. lehen mendean erromatarrak jabetu ziren lurralde haietaz: Tripolitania Africa Nova herrialdearen barnean geratu zen eta herrialde berezi bat osatu zuen Zirenaikak Kretako uhartearekin batean. Erromako inperioaren ondoren, bizantziarrak nagusitu ziren bietan eta VII. mendean arabiar musulmanen mendean geratu ziren. Tripolitania Marokoko almohade berberiarren manupean egon zen luzaroan, eta Zirenaika Kairoko musulmanen esku egon zen.
XVI. mendea - XX. mendea: turkiar otomandarren agintea
XVI. mendearen hasieran turkiar otomandarrek lurralde haiek guztiak konkistatu eta hiru herrialde nagusi osatu zituzten egungo Libian, Tripoli hiri nagusi zela: Fezzan, Zirenaika eta Tripolitania. XVIII. mendean Karamanli dinastia gailendu zen Tripolin eta 120 urtez agindu zuen Libia osoan. 1835ean otomandarrek hartu zuten zuzeneko aginpidea Libia osoan eta 1837an Islameko Sanusiyah ordena egokitu zen lurraldean. XIX. mendetik aurrera Sanusiyah ordenak eragin handia izan zuen Libiako politikan.
XX. mendea - 2011
1911n Italiako gudarostea gailendu zen eta beduino abertzaleen borroka hasi zen ondoko urteetan. Italiarrek eragin handia izan zuten Libian Bigarren Mundu Gerra arte.
1969an Libiako buruzagi militar gazte talde batek hartu zuen Libiako aginpidea, Muammar al Kaddafi koronela buru zutela. Libiako errepublika arabiarra aldarrikatu zuen Kaddafik, eta sozialismorako bidean ipini zuen bere herria. Kanpo politikan, Kaddafik palestinarren alde jardun du beti eta, 1979tik aurrera, zuzeneko esku-hartze militarrak bideratu ditu Txaden eta Ugandan.
1985eko ekainean Kaddafik itun bat sinatu zuen Iranekin, eta Egiptorekin eta Tunisiarekin zituen harreman diplomatikoak eten egin zituen. Libiako gobernuak hegazkinei eta itsasontziei Sirten sartzeko debekua ezarri zien; Sirten maniobrak egiten ari zen Estatu Batuetako gudarostea eta han sartzeko debekuak Estatu Batuen eta Libiaren arteko tirabirak areagotu egin zituen.
1986an Libiako talde armatu batek atentatu bat egin zuen Estatu Batuetako militarren kontra. Reaganen gobernuak talde islamiar erradikalei laguntza ematen zielako salaketa egin zion Libiari, eta Tripoli eta Bengasi bonbardatu zituen. Libiak ez zuen Persiako golkoko gerran parte hartu. 1991n Frantziako, Erresuma Batuko eta Estatu Batuetako gobernuek Pan Am eta UTA konpainietako hegazkinen kontrako atentatuetarako laguntza eman izana leporatu zioten Libiari, eta 1992an NBk blokeo ekonomikoa ezarri zion.
Blokeo horrek Libiaren geroztiko politika guztia baldintzatu du. Krisiaren erdian, Kaddafik deialdiak egin zizkien arabiar herriei beren agintarien aurka altxa zitezen, ezin baitzuen onartu arabiar estatuek ere blokeoa errespetatzea. Hala, 1993ko urtarrilean, mugak itxi zituen berriro Tunisiarekin eta Egiptorekin. Gertaerarik dramatikoenak, hala ere, 1993tik 1995era bitartean jazo ziren, milaka atzerritar langile kanporatu baitzituzten “zama ekonomikoak” zirelako. 10.000 thailandiar, 10.000 egiptoar eta tunisiar, 20.000 palestinar, eta 350.000 afrikar (sudandarrak, txadarrak eta maliarrak) bota zituzten Libiatik.
Testuinguru zail horretan, libiar diplomatikoak garaipen txikiak lortzen hasi ziren: Arabiar Ligak, 1997ko irailean, blokeoa altxatzea erabaki zuen (osorik ez bazen ere), Afrikar Batasunaren Erakundea osatzen duten afrikar estatuek blokeoa ez errespetatzera deliberatu ziren 1998ko ekainetik aurrera, Asiako estatu askok (Txina, Iran, Korea…), Errusiak eta Europako hainbat herrialdek, 1996tik aurrera, amerikarren presioei muzin egin eta Tripolirekiko harremanei ekin zieten.
1999ko apirilean, azkenik, negoziazio luzeen ondoren eta Hegoafrikaren eta Saudi Arabiaren bitartekotzari esker, Libiak eskoziar justiziari entregatu zizkion atentatu egiletzat harturiko bi susmagarriak Herbehereetan. NBko Segurtasun Kontseiluak bertan behera utzi zituen aireko blokeoa, armei buruzkoa, petrolio tresneriena eta finantza ondasunen izozte neurriak.
Bi aste geroago Europar Batasunak gauza bera egin zuen, arma esportazioen blokeoan salbu. Izandako galera handiak gorabehera, bizi maila jaitsi den arren eta inflazioak eta langabeziak gora egin arren, libiar ekonomiak ez zien lur jo. Azken urteetan merkatu ekonomian sartzera bideratutako hainbat neurri hartu ziren, pribatizazio prozesua adibidez (industria, hezkuntza, osasuna) eta Libiairen nazioarteko harremanek hobera egin dute.
Nolanahi ere, borroka ideologikoan aginteak ez zuen amore eman eta Kaddafik lehenean segitzen zuen, noizbait hasi zuen kultura eta ideologia iraultzari bultzada emanez, “iraultzaren gidaria” hiltzeko ahaleginak eta konplotak urtero izaten ziren arren eta erregimen autoritarioa zen arren (1995eko uztailean 5.000 pertsona atxilotu zituzten eta 1996an 250 lagun hil zituzten poliziek edo militarrek).
Muammar Abu Minyar al Kadafik boterean jarraitu zuen harik eta 2011ko Libiako Gerra Zibilean agintetik kendu eta erail zuten arte.
2011
2011ko Arabiar Udaberriak ekarritako udazken ilunenetakoa zen Libiakoa. Kaddafi agintetik kendu zutenean, ordura arte zentralizatuta egondako boterea mila zatitan hautsi eta sakabanatu zen. Gauza bera gertatu zen armadarekin, eta herrialdea Afrika Iparraldeko armen bazar handiena bilakatu zen. Gaddafiren aurka aliatutako taldeek aise eskuratu zuten material militarra, eta nonahi sortu ziren gatazka armatuak. Milatik gora milizia zeuden; batzuek aliantzak osatu zituzten, eta bakoitzak aldarrikatzen zuen bere lurralde zatitxoa.
2012
2012an egin zituzten Kaddafiren osteko lehenbiziko hauteskundeak, baina alferrik izan ziren gobernu zentral sendo bat osatzeko ahalegin guztiak: alderdi bakoitzak harreman estuagoa zeukan milizia batzuekin besteekin baino, eta botereari eusteko erabiltzen zituen maiz. Lehen ministroak bata bestearen atzetik jarri eta kendu zituzten kargutik —hiru urtean bost—, eta Kaddafiren gainbeheratik idatzi nahi zuten konstituzioa oraindik ez zegoena.
2014
Udaberrian, hiru aliantza handiren inguruan bilduta zeuden Libiako milizia nagusiak. Egunsenti Libiarrak 2012ko bozetatik sortutako legebiltzarra babesten zuen —Kontseilu Nazional Orokorra—, eta Tripoli kontrolpean zeukalako zen hain ahaltsua. Hiriburuko aireportua, ordea, Zintan aliantza nazionalistaren kontrolpean egon zen Kaddafi erori zenetik udaberrira arte. Hark ekialdean zuen boteregunea, eta Khalifa Hifter koronel ohiaren indarrekin aliatuta zegoen. Hifter Gaddafiren garaiko militarra zen. 2011ko istiluetan agertu zen berriro, Kaddafiren aurkako protesten irudi. Bengazi inguruan zuen, batez ere, boterea; islamisten aurka ziharduela zion, baina askok botere gosea baino ez izatea leporatzen zioten. Maiatzean, haren miliziek Tripoliko parlamentuari egin zioten eraso; estatu kolpea ematen saiatzea egotzi ziotena.
Ekainaren 25ean berriro egin zituzten hauteskundeak, giroa baretzeko asmoz. Alderdi nazionalistek emaitza hobeak lortu zituzten, eta legebiltzar berria eratu zuen, Abdula al-Tani gobernuburu jarrita. Islamistek ez zuten onartu, eta Kontseilu Nazional Orokorrak —parlamentu zaharrak— botereari eutsiko ziola iragarri zuen. Uztailean istilu larriak izan ziren hiriburuan, eta, azkenean, Egunsenti Libiarrak aireportua ere hartu zuen kontrolpean. Parlamentu berriak Tobrukera aldatu zuen egoitza, Diputatuen Kongresua izenarekin. Ordutik, elkarren zilegitasuna ukatzen zuten bi parlamentu zituen Libiaka.
Uztailaren 25an, Libiako parlamenturako hauteskundeak egin ziren. Hautagai sekularrek lortu zuten gehiengoa parlamentuko hauteskundeetan, Hauteskunde Batzorde Gorenak jakinarazi zuenez. 1.714 hautagai aurkeztu ziren, berrehun eserleku betetzeko. Horietako hemezortzi hutsik zeuden, borrokek bozak zenbatzea eragotzi baitzuten zenbait barrutitan. Parte hartzea %41ekoa izan zen. Ekainaren 25ean, Bengazi eta Dernako bozkalekuetan, liskarrak sortu ziren milizia armatuen eta segurtasun indarren artean. Orotara, hiru pertsona hil eta 25 zauritu zituzten. Uztailaren 23an, zortzi pertsona hil eta 81 zauritu ziren Bengazin, Khalifa Hafter jeneralaren indar paramilitarren eta milizia islamiarren arteko borroka batean. Azkenaldian, Bengaziren kontrola hartzeko gatazkak areagotzen ari ziren. Tripoliko aireportuan ere borrokak egon ziren. Misratah hiriko milizia islamiarren eta Zintango milizien artean sortu zen liskarra, aireportua kontrolatzeko. Ondorioz, Libiako Osasun Ministerioak jakinarazi duenez, borroketan 47 pertsona hil eta 120 zauritu ziren aurreko astetik, zibilak gehienak. Egoeraz larrituta, NBEk Libian zuen misioa eten du, eta Filipinek, adibidez, 13.000 langile atera zituzten.
Ad nauseam argudioa
Ad nauseam argudioa latinezko esaldia da, eztabaida batek goragale edo nazka sorrarazi arte jarraitzen duenean aipatu ohi da. Adibidez: "Gai hau ad nauseam eztabaidatu da", auzia hainbeste eztabaidatu denez, jendea gaiarekin gogaitu edo nazkatu egin da.
Argumento ad nauseam pertsona batek edo gehiagok luzaro errepikatuz enuntziatu jakin baten alde argudiatzen den falazia da. Argudio horretara jotzeak esan nahi du aldeetako batek alferrikako eztabaida eragiten duela, indargabetu ezin dituen arrazoibideetatik ihes egiteko, aurretik eztabaidatu, azaldu edo ezeztatutako alderdiak errepikatuz.
Libiako historia
2014
Uztailaren 26an, AEBetako Gobernuak Libiako hiriburuan zuen enbaxada itxi eta husteko agindua eman zuen. Orotara 150 lagun atera zituzten Tripolitik, eta Tunisiako enbaxadara eraman. Komunikatu baten bidez Libiako herriarekiko "elkartasuna" adierazi zuen AEBetako Estatu Departamenduak, baina aldi berean iragarri du enbaxadako langileek atzerritik egingo zutela lan, herrialdea "normaltasunera" itzuli artean. Baziren hamar egun milizien eta armadaren arteko enfrentamenduak hasi zirela, eta ordutik gutxienez 50 pertsona hil ziren, eta dozenaka zauritu.
Uztailaren 27an, azken bi egunetan gutxienez 38 pertsona hil ziren Libian, aurkako milizien artean Bengasi hirian izandako istiluetan. Hildakoen artean milizianoak eta zibilak zeuden. Ekainaren 26an, beste 10 pertsona hil ziren Bengasi ekialdeko Bu Atni gunean, "Saiga" Indar Berezietako gizon armatuen eta "Iraultzaileen Kontseilua" milizianoen artean izandako liskarretan. Liskarren erdigunea Indar Berezien kuartel baten ingurunea zen. Bestalde, Libiako Zintango eta Misratahko miliziak elkarren aurka borrokatu ziren Tripoliko aireportua hartzeko. AEBek enbaxada hustu egin zuen.
Ad nauseam argudioa
Falazia honen egitura honakoa da :
Libiako historia
2014
Uztailaren 29an, Frantziako, Italiako, Erresuma Batuko, Alemaniako eta Espainiako herritartasuna zituztenak Libiatik aterako zituzten. Tripoliko aireportuko liskarretan, gutxienez 97 pertsona hil ziren ordurako, eta 400 baino gehiago zauritu zituzten. Libiako Gobernuak adierazi zuen egoera «oso larria» zela.
Uztailaren 30ean, Libiako miliziek 24 orduko su-etena adostu zuten Tripolin, suhiltzaileek su hartutako erregai biltegi bat itzali arte. Italiak zazpi hegazkin bidali zituen sua amatatzen laguntzeko. Hilaren 13an herrialdeko miliziek aireportua hartzeko borroketan hasi ziren.
Abuztuaren 2an, Libiako parlamentu berriaren zati handi bat bildu zen lehenengoz, Tobruk hirian. Berez, abuztuaren 3an zen lehen saio ofiziala, baina «kontsultarako» saio bat egin zutela azaldu zuen Abu Baker Buira buruak. Gatazka betean hasi zen parlamentu berria lanean; Tunisiak kezka adierazi zuen hel zekizkiokeen errefuxiatu uholdeengatik; Erresuma Batuak Tripoliko enbaxada itxi du behin-behinean.
Abuztuaren 12an, Tripoliko Polizia buru Mohamed Suisi hil zuten tiroz. Gizon armatu batzuek, Suisi zihoan autoa geldiarazi, eta tiro egin zioten. Haren segurtasun arduraduna ere hil zuten.
Abuztuaren 25ean, Egiptoko Gobernuak «ekinbide» bat abiatuko zuela adierazi zuen Libiakoari laguntzeko. Sameh Xukri Atzerri Gaietarako ministroak jakinarazi zuenez, Libiako armada berrantolatu eta miliziei armak kentzeko hainbat neurri onartuko zituzten inguruko herrialdeek.
Azaroaren 6an, Tobruken osatutako legebiltzarra eta hark hartutako erabaki guztiak —Abdallah al-Zani lehen ministroa buru zuen gobernuaren izendapena barne— baliogabetu egin zituen Libiako Auzitegi Gorenak. Aurreko legebiltzarrak, Tripolin, Omar al-Hasi izendatu zuen gobernuburu.
Abenduaren 6an, Libiako Derna hiria menperatzen zuten islamistak Estatu Islamikoaren alde agertu ziren. AEBen ustez, EIren «200 borrokalari inguru» zeuden Libian eta «entrenamendua eta logistika» jasotzen ari ziren.
Abenduaren 30ean, Tobrukeko parlamentuaren aurrean bonba bat lehertu zuten.
2015
Urtarrilaren 13an, Libian gerran zeuden aldeak elkartzea eskuratu zuen NBEk.
Gurari
Guraria gogamenaren gaitasun bat da, itxaropena edo desira zerbait lortu nahi izatekoa. Fikzioan gurariak ohikoak dira, eta gurari hori egia bihurtzen duten mekanismo naturaz gaindikoak fantasiaren parte izaten dira. Esate baterako, Mila eta Bat Gauetan, ezaguna da Aladino eta bere kriseilu miragarriaren ipuina, zeinean gurariak eskatzen dituen Aladinok.
Michael Kohlhaas
Michael Kohlhaas Heinrich von Kleist idazle alemaniarrak 1810ean idatzitako eleberri laburra da, Hans Kohlhaseren bizitzan oinarrituta.
Bestela, euskarazko itzulpena Xabier Mendigurenek egin zuen "Ibaizabal" argitaletxearekin 1993an.
Jacques Duclos
Jacques Duclos (Louey, Frantzia, 1896ko urriaren 2a - Paris, Frantzia, 1975eko apirilaren 25a) politikaria izan zen. Frantziako Alderdi Komunistako kidea izan zen 1921. urtetik aurrera. Alderdiko batzorde zentralean sartu zen 1926an, eta batzorde politikoaren buru izendatu zuten 1931. urtean. Frantziako Nazio Biltzarreko lehendakariordea izan zen 1936-1939 eta 1946-1948 bitarteko urteetan. Senatari atera zen 1959an, eta Errepublikako lehendakaritzarako hautagaia izan zen 1969. urteko hauteskundeetan. L'Humanité egunkariko editoriala bere ardurapean zegoen.
NGC 5332
NGC 5332 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Baba (hazia)
Baba, zentzu zabalean, Fabaceae familiako hainbat landareren hazia da, gizakien zein animalien elikaduran erabiltzen direnak. Sukaldaritzan erabiltzen dira modu askotan, tartean egosita, frijituta edo labean, eta munduko gastronomia askoren funtsa dira.
Terminologia
Baba terminoak, euskaraz, Vicia faba espezieari egiten dio erreferentzia. Hala ere, Amerikatik Phaseolus generoa ekarri zenean, desplazamendu bat egon zen. Babarruna edo indibaba horren erakusgarri dira. Era berean, Vigna generoko beste hainbat haziri ere baba izena eman ohi zaie. Soja, ilar eta antzeko familiako beste hazi batzuek ere izen hori izan dute beste hizkuntza batzuetan.
McLeansboro (Illinois)
McLeansboro  Illinoiseko hiri bat da. Hamilton konderrian kokatua dago. 2010ean 2,883 biztanle zituen, 6.77 kilometro koadrotan banatuta.
3198 Wallonia
3198 Wallonia asteroide baten izena da. abenduaren 30ean aurkitu zuen F. Dossin-ek Proventza Garaia Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 YH izena zeraman. Ondoren Valonia, Flandriarekin batera Belgika estatua osatzen duten eskualde edo nazioetako bat omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3198 Wallonia asteroidearen orbitak batezbeste 1,574 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,127 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,022 distantziara. Eszentrikotasuna 0,284 da, eta makurdura orbitala 32,97ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 14.84 da.
Force
Force Italiako udalerri bat da. Ascoli Picenoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Forcek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pareiorhaphis stephanus
Pareiorhaphis stephanus Pareiorhaphis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Peyrecave
Biztanleria
2007an Peyrecave udalerrian erroldatutako biztanleak 88 ziren. Familiak 33 ziren, horien artean 5 pertsona bakarrekoak ziren (5 bakarrik bizi ziren gizonak) eta 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 44 etxebizitza zeuden, 32 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 43 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 32 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 28 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 31 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 31 pertsona aktiboetatik 30 lanean zeuden (16 gizon eta 14 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Peyrecave udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 385 hektarea erabiltzen.
Muru
Muru izen bereko toki bat baino gehiago izan daiteke:
McNabb (Illinois)
McNabb  Illinoiseko herri bat da. Putnam konderrian kokatua dago. 2010ean 285 biztanle zituen, 0.52 kilometro koadrotan banatuta.
Argiñetako nekropolia
Argiñetako nekropolia Elorrioko Mendraka auzoan dagoen nekropolia da, herritik bi kilometrotara. Nekropoli hau San Adrian izeneko baseliza ondoan dago. Barruan kristautasuna heldu aurreko hiru hilarri daude eta kareharrizko hogeita hiru hilobi (IX. mendekoak), horietatik bat bikoitza.
«Harginen lekua» da Argiñeta. Bertan harearrizko hilobi kristauak topatu zituzten eta hortik omen dator izena. 711. urtean Guadaleteko batailaren ostean arabiarrengandik ihesi zetozen bisigodoak Elorrioraino heldu ziren eta, antza denez, Argiñetan egin zituzten eurentzako hilobiak.
Ezaugarriak
Goi Erdi Aroan eraikitako hogei hilobi eta bost hilarri daude hilobi-multzoan. Oiz menditik ateratako hareharrizkoak eta neurri ezberdinetakoak dira. Hilobiek, bi zati dituzte: forma antropomorfoa duen kutxa bat eta teilatutxo moduko sekzio triangeluarreko estalki bat. Bigarren eta hirugarren hilobietan hileta-inskripzioak irakur daitezke, Bizkaian kristau nukleoen presentziaren testigantza idatzi zaharrena direnak.
Bestalde, hilarriek, hauek ere Oiz mendiko harrobitik ateratako harriz eginak, lau disko formakoak eta triangeluarra bat, izaera astraleko ikonografia bat erakusten dute.
Ondarea
Espainiar estatuak kultur intereseko ondasun izendatutako ondarea da.
Snowpiercer (telesaila)
Snowpiercer estatubatuar suspensezko telesaila da, 2021ean TNTan igorri zutena.
Sinopsia
Etengabe mugitzen den tren batean giroturiko istorioa da; bagoiak klase sozialen arabera daude mailakatuta.
Chauvirey-le-Châtel
Biztanleria
2007an Chauvirey-le-Châtel udalerrian erroldatutako biztanleak 124 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 84 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 84etxeak ziren. 60 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 8 etxek hiru zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (29 gizon eta 22 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chauvirey-le-Châtel udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 123 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.329 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
2000. urtean Chauvirey-le-Châtel udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
An Gabhar Ban
An Gabhar Ban (euskaraz Ahuntz/Aker Zuria) Irlandako abesti herrikoi bat da. Irlanderaz abestu ohi da. 1975ean Clannad folk musika taldeak Clannad 2 diskoaren barnean kaleratu zuen.
Hitzak
Sa tsean ghleann thiar a bhi sí raibh
Go dtí gur fhás na hadharc' uirthi
Go dtáinig an aois go tréan uirthi
Go dtáinig feil'Eoin is gur éalaigh sí
Thart an ród san bealach mór
Gur lean a tóir go gear uirthi.
NGC 5333
NGC 5333 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
An Gabhar Ban
Hitzak
Ni raibh nduine ar a tóir ach Donnchú óg
Is d'ith sí an lón san t-anlann air
Ni raibh aige ina dhorn ach ceap túine mór
Agus leag sé anuas ón arradh í
Thug sí léim chun tárrthála
Thug sí rás 's ni raibh sí sásta
Chomh cruinn le rón gur thóg sí feoil
Gan pis gan mórán déibhirce
Ach d'ith sí cib agus barr an fhraoich
Slánlús min is craobhógai
Draoin is dreas is cuilcann glas
Gach ní ar dhath na h-áinleoga
Cutharán sléibhe, duilliúr féile
Caora sréana agus blainséogai.
Chuaigh sí dhíol cios le Caiftín Spits
Is chraethnaigh a croi go dtréigfí í
Chaith sí an oíche ar bheagán bidh
Mar ndúil is go geasfaí féar uirthi
D'Fan sí 'a óiche i dtóin Ros Coill
Is chaith sí é go pléisúra
Go dtáinig an slua ar maidin go luath
Is thug siad amach as Éirinn í.
North Randall (Ohio)
North Randall Ohioko herri bat da. Cuyahoga konderrian kokatua dago. 2010ean 1,027 biztanle zituen, 1.99 kilometro koadrotan banatuta.
Espektrometro
Espektrometro edo espektrografoa erradiazio baten espektroa aztertzeko tresna da. Argia aztertzeko tresna garrantzitsuenetakoa da. Haren bidez, argi-iturri batek igorritako argiaren uhin-luzerak eta maiztasunak neur daitezke, partikulen energia edo masa neurtu, errefrakzio-indizeak mugatu, eta difrakzio-, polarizazio- eta interferentzia-efektuak aztertu. Espektrometroaren bidez erradiazio elektromagnetikoek materian duten eragina ere aztertzen da. Hala, molekula organiko batean dauden funtzio-taldeak ezagut daitezke, konposatu baten analisi kuantitatiboa egin, molekula-loturak aztertu, etab.
Piz Bernina
Piz Bernina Suitzako mendia da, Grisonia kantonamenduan dagoena eta ekialdeko Alpeetan gailurrik garaiena dena.
Tontorra 4.049 metrotan dago.
Macomb (Illinois)
Macomb  Illinoiseko hiri bat da. McDonough konderrian kokatua dago. 2010ean 19,288 biztanle zituen, 27.7 kilometro koadrotan banatuta.
Xavier Herbert
Xavier Herbert (Geraldton, Mendebaldeko Australia, 1901eko maiatzaren 15a – Alice Springs, Ipar Lurraldea, 1984ko azaroaren 10a) australiar idazlea izan zen.
Amy Victoria Scammell eta Francis Herbert galestarren semea izan zen. Lehen lana hamalau urterekin egin zuen, farmazia batean. Farmazia ikasi zuen Perth Technical Collegen. 1935ean Melbourneko Unibertsitatean izena eman zuen medikuntza ikasteko. Han hasi zen aldizkari eta egunkarietan istorio laburrak argitaratzen.
1938an Capricornia eleberria argitaratu zuen, Darwinen aborigenen babesle gisa izandako esperientzietan oinarrituta. 1939an Australiako Literatur Elkartearen urrezko domina irabazi zuen.
Ia ez zuen argitaratu 1940 eta 1950eko hamarkadetan. 1975ean Poor Fellow, My Country argitaratu zuen, Miles Franklin saria irabazi zuena. Australiako eleberri luzeena da.
Aborigenen defendatzailea izan zen, batez ere Queenslandekoak eta Ipar Lurraldekoak.
Grottammare
Grottammare Italiako udalerri bat da. Ascoli Picenoko probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Grottammarek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Michael Kohlhaas – der Rebell
Sinopsia
XVI. mendearen erdialdean, Alemanian izandako erlijio gerra garrantzitsuenetako bat amaitu berritan. Zaldi tratularia da Michael Kohlhaas, eta jauntxo batekin gatazka bat dauka muga bat pasatzerakoan. Horrek gatazka judizial bat pizten du aurrena, baina gatazka politiko bihurtzen da berehala. Pertsonaiak zaldi batzuk uzten ditu erreskate modura, beharrezkoa ez den paper administratibo baten bila joateko, eta, itzultzen denean, zaldiak hilzorian daude.
Macon (Illinois)
Macon  Illinoiseko hiri bat da. Macon konderrian kokatua dago. 2010ean 1,138 biztanle zituen, 3.69 kilometro koadrotan banatuta.
Ristella beddomii
Ristella beddomii Ristella generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Diego Alaba
Diego Alaba izan daiteke:
NGC 5334
NGC 5334 galaxia bat da, Virgo konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Malterazko Wikipedia
Malterazko Wikipedia (malteraz: Wikipedija Malti) Wikipediaren malterazko edizioa da. 2009ko urriaren hasieran 2.450 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 146.a zen.
Diego Alaba Eskibel
Diego Alaba Eskibel (Gasteiz, ? − Kordoba, ) arabar apaiza eta legelaria izan zen. Salamancako Unibertsitatean zuzenbide kanonikoaren katedraduna, Astorga, Ávila eta Kordobako apezpikua izan zen. Trentoko Kontzilioaren lehenengo ataletan parte hartu zuen.
Billie Piper
Billie Paul Piper (jaiotzez Leian Paul Piper, Swindon, Ingalaterra, Erresuma Batua, 1982ko irailaren 22a - ) Ingalaterrako abeslaria eta zinema, telebista eta antzerkiko aktorea da.
15 urte zituela "Because We Want To" abestiarekin Erresuma Batuko zerrendetan lehen postura iritsi zen, hori lortzen zuen lehen emakumezkoa izan zen. Aktore lanetan Doctor Who telesailean Rose Tylerren papera antzezteagatik ezaguna da, doktorearen laguntzailea.
Haurtzaroa
Leian Paul Piper izenarekin jaio zen 1982an Swindonen, baina urtebete bete aurretik gurasoek izena aldatu zioten eta Billie bihurtu zen. Bost urterekin dantza klaseak hartzen hasi zen eta zazpirekin Estatu Batuetako edarien iragarkietan azaldu zen. Hamabi urte zituela Londresko Sylvia Young Theatre Schoolerako beka bat lortu zuen eta han egin zituen ikasketak. Hamalau urterekin Evita filmean azaldu zen.
Musika ibilbidea
Haurrentzako larunbat goizetako Scratchy & Co. telesaiorako aukeratu zuten, eta Smash Hits pop aldizkariko iragarkia ere egin zuen.
1998an, 15 urte zituela, Erresuma Batuko zerrendetako lehen postura iritsi zen, hori lortzen emakumezko gazteena izan zen gainera. Hurrengo singlea "Girlfriend" ere iritsi zen lehen postura. Abesti hauek jasoz eta berriekin Honey to the B diskoa atera zuen eta 300.000 kopia saldu zituen Erresuma Batuan, platino diskoa bihurtuz. Zeelanda Berrian platino-bikoitza izan zen. 1999an BRIT Awards sarietarako bi izendapen jaso zituen eta Smash Hits Poll Winners' partyren bi sari jaso zituen. Ondoren Asiako tourrari ekin zion eta Japoniara iristerakoan Pokémon: The First Movierako abesti bat grabatu zuen, "Makin' My Way (Any Way That I Can)".
2000. urtean Walk of Life atera zuen, bigarren diskoa. Aurrez bi single atera zituen, "Day & Night" eta "Something Deep Inside". Arrakasta izan bazuen ere ez zen lehenengo diskoaren hainakoa izan. 2001ean Juliet Peters izeneko emakumezko baten aurka deklaratu behar izan zuen epaitegian, Billie Piperri eta haren familiari heriotza mehatxuak egiteagatik.
Aktore ibilbidea
The Calcium Kid eta Things to Do Before You're 30 filmetan agertu zen eta berehala Doctor Who telesailerako aukeratua izan zen. 16 urte ziren telesaila amaitu zenetik eta aro berriko lehen protagonista bikotea osatu zuen Christopher Ecclestonekin. Denboraldi bakarra egin zuen Christopher Ecclestonek eta ondoren David Tennantek hartu zuen haren lekua. Billie Piperrek Rose Tyler laguntzailearen papera bete zuen eta egindako lanarengatik hainbat sari jaso zituen, National Television Awards (2005 eta 2006), The South Bank Show Awards (2006), best new TV talent (2006) eta TV Quick and TV Choice Awards (2006) besteak beste. 2006an utzi zuen telesaila, "Doomsday" atalean. Gerora agerpen puntual batzuk egin zituen Doctor Who telesailean, 2008an 3 atal eta 2010an beste bat. 2013an ere itzuliko zen atal baterako, baina pertsonai desbedin bat izan zen, "The Moment".
2007 eta 2012 artean Secret Diary of a Call Girl telesailean Hannah Baxter izan zen. 2014an beldurrezko Penny Dreadful telesailean Brona Croft izan zen, irlandar inmigrante pobre bat lehenaldi ilun batetik ihesi doana. Bigarren denboraldian Victor Frankensteinek berpiztu eta "Lily" izena eman zion.
Antzerki lana
2007an Treats antzeztu zuen eta ordutik aurrera ia urtero egin du lan antzerkian. Besteak beste 2016 eta 2018 artean Federico García Lorcaren "Yerma" lana egin zuen Young Vic (Londres) eta Park Avenue Armory (New York) antzokietan. Lan honengatik 2017an emakumezko protagonista onenaren Laurence Olivier Award saria irabazi zuen.
3199 Nefertiti
3199 Nefertiti asteroide baten izena da. irailaren 13an aurkitu zuen C. S. Shoemaker, E. M. Shoemaker-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 RA izena zeraman. Ondoren Nefertiti, antzinako Egiptoko XVIII. dinastiako erregina omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3199 Nefertiti asteroidearen orbitak batezbeste 1,271 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 0,14 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,402 distantziara. Eszentrikotasuna 0,89 da, eta makurdura orbitala 22,24ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 14.6 da.
North Ridgeville (Ohio)
North Ridgeville Ohioko hiri bat da. Lorain konderrian kokatua dago. 2010ean 29,465 biztanle zituen, 60.7 kilometro koadrotan banatuta.
Gyeong-iroun Somun
Zurrumurru izugarria hegokorear fantasiazko telesaila da, 2020an OCNean igorri zutena.
Lagun talde batek gizakiei jazartzen zaizkien espiritu maltzurrak menderatzea du xede, akzioz beteriko istorio entretenigarri honetan. Ikusmin handia sortu zuen Hego Koreako jarraitzaileen artean.
Janne Friederike Meyer
Janne Friederike Meyer (Hanburgo, 1981eko urtarrilaren 12an) zaldizko alemaniarra da, jauzi frogan espezializaturik dagoena. Munduko txapelduna izan zen 2010. urtean eta Europakoa 2011ean.
Ibilbidea
Sei urte zituela izan zuen aurreneko ponia eta 1993 eta 1999 artean eskualdetako txapelketatan lehiatu zen. 2002an Gazte mailako Europako txapelketan brontzezko domina eskuratu zuen.
Prolemur simus
Prolemur simus Lemuridae familiako primate lemuriforme espezie bat da, bere generoko bakarra. Gris-marroixkak dira eta belarri txuriak dituzte. Batez ere Banbu erraldoia jaten dute, nagusiki zutoina nahiz eta batzuetan hostoak ere jaten dituzten. Ez dakigu nola den posible egunero hainbeste zianuro irenstea eta bere metabolismoak honekin bizi ahal izatea; egunero gizaki bat hiltzeko haina jaten dute. Ezagutzen zaion harrapakari bakarra Cryptoprocta ferox da. Lemur guztiak bezala Madagaskarren baino ez dira bizi, kasu honetan hegoekialdean.
Janne Friederike Meyer
Ibilbidea
Helduen mailan 2006an Alemaniako txapelduna izan zen emakumezkoen txapelketan, eta 2011ean emakumezko txapelduna eta gizonezkoekin batera hartutako sailkapen orokorrean hirugarrena.
2010an Munduko txapelketa irabazi zuen eta 2011ean Europakoa, baik ala biak taldekako proban.
Hurrengo urteetan Munduko Kopako frogatan aritu izan da, emaitza bikainak lortuz.
Yoshihide Suga
Yoshihide Suga (菅 義偉) Alderdi Liberal Demokratako presidentea eta Japoniako lehen ministro izendatutako politikari japoniarra da. 2020ko irailaren 16an egitea erabaki zuenean, Suga izango da Reiwa garaiko lehen lehen ministro berria. 2021eko urriaren 4an Fumio Kishidak ordezkatu zuen.
Orban Gorri Handia
Orban Gorri Handia Jupiter planetako ekaitzik handiena da, baita planetako atmosferaren xehetasunik ezagunena ere. Ekaitz handi baten erakoa, duela 350 urte ingurutik existituko litzatekeen zurrunbilo erraldoi bat da, bere inguruan, 700 kilometro orduko haizeak izateagatik bereizten dena. Bere tamaina, Lur planetaren diametroaren bi eta erdi halako sartzeko adinakoa da. Zurrunbiloak, erloju orratzen aurkako zentzuan biratzen du.
Behaketa historikoak
Orban Gorri Handia, lehen aldiz, Robert Hookek ikusi zuen XVII. mendean. Hala ere, fenomeno horren behaketaren txostenen existentziarik ez da ezagutzen XIX. mende arte. Edozein kasutan, kolorez zein tamainaz asko aldatzen da, XX. mendearen hasieratik asko txikitu delarik. Yerkes Behatokiak, XIX. mendearen amaieran lortutako irudiek, orban gorri luzanga bat erakusten dute, latitude maila berak hartuz, baina longitude hedapen bikoitzarekin.
Hasiera batean, Orban Gorri Handia, mendi erraldoi baten tontorra edo hodeiak zeharkatzen zituen ordoki bat zela uste izan zen. Ideia hau ere, XIX. mendean baztertu zen, espektroskopia bidez, Jupiterren atmosfera hidrogeno eta helioz osatua zegoela eta Jupiter bera, planeta fluidoa zela frogatu ondoren. Berriki, 2006ko martxoan, bigarren orban gorri bat eratu zela iragarri zen, lehenengoaren tamaina erdia zuena. Bigarren orban gorria, Jupiterren, 1940ko hamarkadatik existitzen ziren hiru obalo zuri 1998 eta 2000 bitartean batzean sortu zena, Obalo Zuria BA izeneko obalo zuri bat sortuz. Honen koloreak, Orban Gorriaren kolore beretara eboluzionatu zuen 2006ko hasieran. Bi orban horien kolore gorria, planetako barne gasak, atmosferan igotzen direnean eta eguzki erradiazioaren elkarreragina jasaten dutenean sor daiteke. Infragorrian neurtuak, bi orbanak goian daudela iradokitzen dute, hodei nagusien gainetik. Obalo Zuritik Orban Gorrira pasatzea, beraz, ekaitza gogortzen ari den seinale izango litzateke. 2006ko apirilak 8an, Hubble teleskopioaren Jarraipen Kamera Aurreratuak, ekaitz gaztearen irudi berriak hartu zituen.
Pyxis (konstelazioa)
Pyxis edo Iparrorratza —Pyxis— hego hemisferioko konstelazio txiki bat da, Nicolas Louis de Lacaillek Pyxis Nautica izenarekin sartu zuena.
Orban Gorri Handia
Ezaugarri nagusiak
Kolorez zein bizitasunez asko aldatzen da. Batzuetan, kolore gorri bizi eta nabarmengarri bat izaten du, eta, beste batzuetan, ia ikusezin bihurtzerainoko bezain zurbil bihurtzen da. Inguruko haizeen abiadura, 400 kilometro ordukoa da, gutxi gora-behera, eta haizearen hegoaldeko zizailagune indartsu batean dago. Orbana eratzen duten hodeiak, inguratzen dutenak baino hotzagoak dira eta altuago daude. Orban Gorri Handiaren hego-mendebaldean, turbulentzia gogorreko eskualde bat ikus daiteke, non jarraika gertatzen diren ekaitzen eraketak identifikatu diren.
Pyxis (konstelazioa)
Suposatzen denez, Argo itsasontziaren iparorratza irudikatzen du, baina zaila da Argok iparorratzik zeramala pentsatzea, garai hartako greziarrek iparorratza oraindik ez baitzuten ezagutzen. Nabarmendu behar da Pyxis ez dela ofizialki Argo Navisen zati bat, bere izarrek Bayer izendapen independente bat baitute (Carina, Puppis eta Velaren kasuan ez bezala, zeintzuk oraindik Argoren Bayer izendapenetako batzuk mantentzen dituzten).
Mitologia
XVII. mendean sortutako konstelazio moderno bat denez, ez du berarekin lotutako mitologiarik.
Orban Gorri Handia
Ezaugarri nagusiak
Orban Gorri Handia, Jupiterren hodeietan ikus daitezkeen ekaitz antizikloniko ugarietatik handiena da. Antzerako eraketa meteorologiko bat ikusi zuen Voyager 2 zundak 1989an Neptunon, eta Neptunoren Orban Ilun Handia bezala ezagutzen da.
Alto de los Bojes
Alto de los Bojes Nafarroa Garaian den mendi bat da.
837 metroko garaiera dauka.
Roscoe Arbuckle
Roscoe Conkling "Fatty" Arbuckle (Smith Center, Kansas, 1887ko martxoaren 24a - Manhattan, New York, 1933ko ekainaren 29a) estatubatuar zinema mutuko aktore, umorista, zinema zuzendari eta gidoilari bat izan zen.
1921eko azaroa eta 1922ko apirilaren artean garai hartan ohiartzun handia izan zuen kasu edo "Fatty Arbuckle eskandaluari" buruzko epaiketak izan zituen, hauetan San Frantzisko hiriko hotel batean ospatutako parranda batean zehar Virginia Rappe aktorea bortxatu eta haren heriotza eragitea leporatu zitzaion, epaiketa hauek Hollywoodeko lehenbiziko "epaiketa-ikuskizunetakoak" izan ziren. Absolbitua izan zen, baina ordurako kasuaren inguruko zurrumurru eta esames ugari sortu eta aktorearen ibilbide profesionala nahiz bizitza pertsonala behin betiko gainbeheran joan ziren.
Pareiorhaphis vestigipinnis
Pareiorhaphis vestigipinnis Pareiorhaphis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.