cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Angolako Independentzia Gerra
Angola gutiziatua
Herrialde afrikarra jabetza baliotsua izaten hasi zen europarrentzat, portugaldarrak euren kostaldeetan finkatu zirenean. Ingurabide hori oinarri gisa erabiltzen zuten Afrika tik India rako bidea egiteko eta ongailuen garraiorako, batez ere holandarrak Lurmutur merkataritza-kolonia populatzen hasi zirenean.
Portugaldar nabigatzaileen kokaleku haiek Lisboak erabili zituen Berlingo Konferentzia n, Angola eta Mozambike ko koloniak eta beste jabetza txiki batzuk lortzeko. Hasieran, Lusitaniaren asmoa bi koloniak lurrez batzea zen; asmo ez batere berria, gauza bera egiten saiatzen baitziren Britainia Handia (Kairo- El Cabo trenbidearekin) edo Frantzia (Dakar - Djibuti linearekin). Baina ekimen horiek guztiak Otto von Bismarck kantziler alemaniarrak eragotzi egin zituen, zeinak, Konferentziaren bigarren helburu gisa, koloniak ahalik eta gehien banatzea nahi zuen, defendatzeko zailagoak izan zitezen. Horrela, Europatik soldadu gehiago mugiaraztera behartuko lituzke potentziak, bereziki ondoren Gerra Handia deiturikoan etsai izango lituzketen herrialdeak.
Lehen Mundu Gerra hasi aurretik, alemaniarrek eta britainiarrek plan sekretu bat zuten Angola eta beste jabetza portugaldar eta belgikar batzuk banatzeko, indarra erabili gabe. Horrela, bi nazioak aterako lirateke onuragarri, eta ez litzateke beharrezkoa izango gerra Europako kontinentera eramatea, eta afrikarrak ohartzea europarrak beste edozein kulturaren amorru berarekin hiltzen zirela.
Baina Portugal Entente Hirukoitza ren aldeko gatazkan sartu zen eta bere posizioak mantendu zituen Afrikan. Horien artean, Hegoafrikako Batasuna k aldi baterako okupatutako Alemaniako Hego-mendebaldeko Afrika, baina Gerraren kausetako bat eta iraunkorra izaten saiatu zena.
Mugimendu independentistak
Europako gatazka amaituta, independentistak matxinadak eragiten hasi ziren, 1922 eta 1935ekoak nabarmenduz. Baina Bigarren Mundu Gerra ren ondoren, agerraldi antikolonialista horiek mugimenduak sortzeko antolatu ziren. Portugal denbora luzez metropoli pobrea izan zen, koloniak behar zituena, eta, horregatik, haiek mantentzen saiatu zen, biztanleria zatituz eta eliteak bereganatzen saiatuz. Mugimendu horiek elite horiek sortu zituzten; baina, era berean (eta hori da gatazkak hainbeste iraun izanaren ezaugarrietako bat) portugaldarren alde askotan egon ziren erakundeak sortu zituzten eta gainerako angolarren aurka borrokatu ziren.<mapframe latitude="-8.581021" longitude="26.279297" zoom="3" text="Angola " width="200" height="186" align="right" />Kulturaren eta ideologiaren arloan, Vamos descobrir Angola! mugimendua nabarmendu behar da, 1948an Angolako intelektual gazte talde batek sortua, besteak beste, Viriato da Cruz, Agostinho Neto, Mário Pinto de Andrade, Antonio Jacinto edo Mário Antonio.
1956an Angolako Askapenerako Herri Mugimendua edo MPLA sortu zen. Ezkerreko joerak zituen eta, ondoren, Kuba k eta SESB ek lagundu zuten.
1957an Holden Robertok Angolako Uniäo das Populaçoes edo UPA zuzentzen du, aurrerago Angolako Askapenerako Fronte Nazionala edo FNLA bihurtuko zena. Bere taldean talentu handiko gizon bat zegoen, eta aldi berean Angolako txarrenetarikoa, ​ Jonás Savimbi.
Gerra
1961eko otsailean MPLAk Luanda ko espetxeari eraso zion eta ehunka preso askatu zituen. Egun horretan herrialdeak independentzia lortuko zuen gerraren hasieratzat hartzen da.
Martxoan, UPA herrialdearen iparraldean altxatu zen, eta lusitaniarren aldeko 6.000 angolar eta 2.000 portugaldar hil zituen.
Lisboak 60.000 soldadu bidali zituen bere kolonia emankorraren matxinada geldiarazteko. Erreakzio horretan eta matxinada horietan zegoen Ginea Portugaldar rean eta Mozambike n laster hasiko ziren independentziaren aldeko borroken ernamuina; baina gerra zibilaren jatorria ere hor dago.
Gerra Hotzaren garaian, mugimendu independentista bakoitzak bere aliatuak bilatu zituen:
Barne gatazkaren hasiera
Krabelinen Iraultzaren ondoren, Portugalgo diktadura 1974ko apirilaren 25ean eraitsi zuten. Une hartan, armada kolonialeko ofizialek, gerra hartaz nekatuta, ez zuten borrokarekin jarraitu nahi izan, eta Angolak eta Mozambikek laster jarraituko zuten Indiako beren jabegoen bidea.
Portugalgo gobernuak gerrillaren hiru mugimendu nagusiekin (MPLA, FNLA eta UNITA) irekitako negoziazioek trantsizio-aldi bat ezarri zuten, eta Angolan sistema demokratiko bat ezartzeko prozesu baten hasiera, Alvorreko Akordioak, 1975eko urtarrilean.
Gerra hotzaren ondorioak Angolan
Angolako mugimenduen arteko gatazka garatu zuen, haien artean "Estatu Batuekin edo Sobietar Batasunarekin" hurbiltzeko aukerarik eman gabe.
Gatazka etnikoaren gorakada, MPLArekin eta FNLA-UNITArekin gutxiengoa afrikar eta europar mistoen gehiengoarenak ziren.
1960tik 1991ra bitartean Angolako liderrek ezin izan dute oreka mantendu beren interes nazionalen eta superpotentzien interesen artean.
Gerra Hotzak eskualdeko potentziei Angolan esku hartzeko aukera eman zien. Zaire, Mobutu Sese Seko buru zela 1965etik, Hegoafrika 1975ean eta Kuba 1975-1991 bitartean.
Andretta
Andretta Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Andrettak honako udalerri hauekin egiten du muga:
NGC 7428
NGC 7428 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Nycteris intermedia
Nycteris intermedia Nycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Nycteridae familian sailkatuta dago.
Le Pradet
Biztanleria
2007an Le Pradet udalerrian erroldatutako biztanleak 10.998 ziren. Familiak 4.786 ziren, horien artean 1.500 pertsona bakarrekoak ziren (619 bakarrik bizi ziren gizonak eta 881 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.586 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.258 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 442 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 6.149 etxebizitza zeuden, 4.914 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 922 bigarren erresidentzia ziren eta 312 hutsik zeuden. 3.036 etxeak ziren eta 2.893 apartamentuak ziren. 4.914 etxebizitza nagusietatik 3.119 bere jabearen bizilekua ziren, 1.637 alokairuan okupaturik zeuden eta 158 doan lagata zeuden; 221 etxek gela bat zuten, 453 etxek bi zituzten, 1.343 etxek hiru zituzten, 1.547 etxek lau zituzten eta 1.350 etxek bost zituzten. 3.561 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.455 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.959 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 6.780 ziren, horien artean 4.608 aktiboak ziren eta 2.172 inaktiboak ziren. 4.608 pertsona aktiboetatik 4.207 lanean zeuden (2.173 gizon eta 2.034 emakume) eta 400 langabezian zeuden (195 gizon eta 205 emakume). 2.172 pertsona inaktiboetatik 766 erretiraturik zeuden, 772 ikasten zeuden eta 634 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Pradet udalerrian 4.887 unitate fiskal zeuden, 10.904,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.655 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 619 komertzioetatik, 13 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 72 eraikuntza enpresak ziren, 134 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 53 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 8 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 46 higiezinen enpresak ziren, 68 zerbitzu enpresak ziren, 128 administrazio publikoko enpresak ziren eta 48 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 155 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 8 banku bulegoak, 2 funerariak, 18 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 4 autoeskolak, 8 igeltseroak, 14 margolariak, 12 zurginak, 11 iturginak, 7 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 12 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 29 jatetxeak, 16 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 5 apaindegiak.
2009an zeuden 48 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 2 harategiak, 2 arraindegiak, 2 liburu dendak, 8 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 2 drogeria eta 4 lore-dendak ziren.
2000. urtean Le Pradet udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 51 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 4 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2675 Tolkien
2675 Tolkien asteroide baten izena da. apirilaren 14an aurkitu zuen M. Watt-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 GB izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2675 Tolkien asteroidearen orbitak batezbeste 2,213 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,986 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,439 distantziara. Eszentrikotasuna 0,102 da, eta makurdura orbitala 2,75ºkoa da.
Masumida santutegia
Masumida santutegia (真清田神社) Ichinomiya hirian dagoen santutegi xintoista da, Japoniako zaharrenetakoa.
Historia
Oda leinuaren babesa izan zuen eta ondoren Tokugawa shogunerriarena, harik eta Edo Aroa bukatu zen arte.
Altxorrak
Japoniako Kultur ondare izendaturiko hainbat tresna ditu:
Aquilonia
Aquilonia Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Aquiloniak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Megadontognathus cuyuniense
Megadontognathus cuyuniense Megadontognathus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian.
Dobrohošť
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1348 urtean egin zen.
2. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)
'''Eskualdeko Hiri Garraioaren 2. linea ( seinaleztatua, L02''' ofizialki) San Ignazio eta Etxabakoitz, Iturraman barrena, lotzen dituen autobus linea da.
Bere ibilbidean zehar, Iruñeko zezen-plaza, Labrit Pilotalekua, Gazteluko plaza, Estafeta kalea, Gaiarre antzokia, Merindadeen plaza, Bianako Printzearen plaza, Iruñeko autobus geltokia, Nafarroako Foruen plaza, Iruñeko zitadela, Yamaguhi parkea eta Nafarroako ospitalea bezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.
Historia
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Etxabakoitz eta Iturrama lotzen zituen Argentina Plazatik.
1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.
1999an, Eskualdeko Hiri Garraioaren berrantolaketarekin, ibilbidea aldatu zen, lehenik Iturramatik eta ondoren Etxabakoitzetik igaroz.
2017ko irailean, Iruñeko Hiriguneko Zabaltze Plana izenekoarekin, Navarro Villoslada kaleko eta Merindadeen Plazako ibilbidea kendu zen, Nafarroako Gorteetarako noranzkoan, eta egungo ibilbidearekin ordezkatu zen, Zaragoza etorbidetik eta San Inazio etorbidetik, sarearen eskema erradiala apur bat apurtuz, epizentroa lehen Merindadeen Plaza zen arren.
2019ko urtarrilaren 21ean, beste geldialdi bat jarri zen indarrean San Inazio etorbidean, linea hori zuzenean Antsoainera konektatuz ( eta lineak), bi lineen arteko loturak hobetzeko asmoz.
2020ko maiatzean, Nafarroako Gorteen kalea birmoldatu zenean, billabesak kale horretatik errazago ibil zitezen, linearen buruaren ordez aurreko geralekua jarri zen, hau da, San Ignazio etorbidean zegoena. Horregatik, lineak izen berria hartu du: "San Ignazio ↔ Etxabakoitz".
Maiztasunak
Linea urteko egun guztietan dago martxan. Hauek dira maiztasunak:
Ibilbidea
Autobus guztiek egiten dute ibilbide osoa.
Etorkizuna
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.
Ceaucé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Édouard Fachleitner
Édouard Fachleitner (Santa Domenica d'Álbona, 1921eko otsailaren 24a- Manosque, 2008ko uztailaren 18a) Italiako Erresuman jaiotako txirrindulari frantziarra izan zen. Aita austriarra eta ama jugoslaviarra zituen eta 1939an frantses bilakatu zen.
Ceaucé
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Édouard Fachleitner
Palmaresa
1947 1948 1950
Ceaucé
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 650 ziren, horien artean 458 aktiboak ziren eta 192 inaktiboak ziren. 458 pertsona aktiboetatik 424 lanean zeuden (235 gizon eta 189 emakume) eta 34 langabezian zeuden (14 gizon eta 20 emakume). 192 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 55 ikasten zeuden eta 44 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ceaucé udalerrian 565 unitate fiskal zeuden, 1.237 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.471 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 2 albaitariak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 9 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 2 drogeria ziren.
2000. urtean Ceaucé udalerrian 69 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.860 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Ceaucé udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 193 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chamaepetes unicolor
Chamaepetes unicolor Chamaepetes generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Marjinalia (Txuma Murugarren)
Marjinalia Txuma Murugarren abeslariaren bakarkako zazpigarren diskoa da. Soinua guztiak eta hitz gehienak, lau salbu, Murugarrenenak berarenak dira; Murugarrerenak ez direnak, bu Anjel Errorenak dira (Gorputzeko humoreak liburutik hartuta), eta Xabi Bordarenak (Birika zatuak liburutik). Diskoa 2007an plazaratu zen. Lan honetan eragin eta joera asko nahastu egiten dira: rock, pop, blues. Karpetaren ilustrazioak zirkuaren ingurukoak dira; diskoan parte hartzen dutenak zirkoaren artistak moduan jantzita agertzen dira.
2676 Aarhus
2676 Aarhus asteroide baten izena da. abuztuaren 25an aurkitu zuen K. Reinmuth-ek Heidelberg Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1933 QV izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2676 Aarhus asteroidearen orbitak batezbeste 2,403 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,096 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,711 distantziara. Eszentrikotasuna 0,128 da, eta makurdura orbitala 4,56ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Cetonurichthys subinflatus
Cetonurichthys subinflatus Cetonurichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
In vitro ernalketa
In vitro ernalketa gorputzetik kanpo obuluak espermatozoideekin emankortzean datzan prozesua da, "in vitro" (beiran) alegia. "Probeta-umea" hitza hortik dator hain zuzen ere, bide honetatik jaiotako haurrek hartzen zuten izena.
Historia
Louise Brown izan zen teknika hauekin arrakastaz jaiotako lehenengo pertsona, 1978an eta Ingalaterran hain zuzen ere, Robert Edwards biologoak eta Patrick Steptoe zirujauak egindako elkarlanari esker. Ordutik gaur egun arte 4 milioitik gorako pertsonak jaio dira mundu osoan metodo honen bidez. 2010ean Edwardsek Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen lorpen garrantzitsu hauengatik. Hego Euskal Herrian, 1985eko uztailean lehendabiziko probeta-umea Gurutzetako Ospitalean jaio zen.
“In Vitro “
In vitro hitza latinetik dator eta kristal barruan esan nahi du. Izen hau erabiltzen da organismo bizietatik kanpo egin ziren lehen tejidoen hazkuntzak kristal ontzietan egiten zirelako, hala nola probetetan, Petri plaketan, saiakuntza tuboetan.. Gaur egun in vitro hitza hurrengorako erabiltzen da: edozein prozedurari, bere berezko organismotik kanpo egiten denari. In vivo prozedura, beste alde batetik, bere berezko organismo biziaren barruan gertatzen den prozedurari deitzen zaio. Normalean in vitro ernalketa Petri plaketan egiten dira, gehienetan plastikozkoak direnak.
Obulutegien hiperestimulazioa
Lehengo fasea obarioen estimulazioa da, eta urrats hau ondo atera dadin emakumea hilekoaren hirugarren egunaren inguru egon behar da.Emakumeari hainbat proteina ematen zaizkio obarioen folikuluak estimula daitezen. Hau egiteko bi prozesu daude, luzea eta motza.
Prozesu motza: Folikuluak denbora tarte txiki batean estimulatzen dira bakarrik, baina esaten da antzutasun edo emankortasun arazo txikiak dituzten emakumeentzako hobeagoa dela prozesu hau eta eragin handiagoa daukala. Baina teknika honen desabantaila nagusia hurrengoa da, ezin daiteke jakin zein momentu zehatzetan haziko diren folikuluak, eta beraz, proteinen aurkako erasoen probabilitatea igotzen da.
Prozesu luzea: Folikuluak denbora luzez estimulatzen dira eta horrela haziko diren momentu zehatza kalkulatu dezakete eta proteinen aurkako erasoak txikitzen dira, baina bere desabantaila gehiegizko estimulazioa lortzea izango lirateke.
Obuluen erauzketa
Bigarren fasea obarioen erauzketa da. Fase honetan egiten dena zera da, folikuluak ondo hazi direnean,emakumearen baginatik ultra soinuekin gidatua dagoen orratz bat sartzen da eta folikuluetara ailegatzen da.Honetarako anestesia lokala erabili ohi da, emakumeak puntzioaren mina senti ez dezan. Bertan obozitoak erauziko ditu eta sortutako zauria itxiko du, odolak dituen antigorputzak obozitoa kaltetu edo zauritu ez ditzaten. Obozitoak oso ahulak dira, laborategi osoko elementu sentsibleena tenperaturari, izan ere, 34 gradutatik behera badago bere egitura desegiten da eta gero berriz ere sortzen denean anomalia kromosomikoak pairatu ditzake.Beraz fase edo urrats hau ondo egitea oso garrantzitsua da, obuluak behin erauziak ahalik eta azkarren garbitzea odolaz, tenperatura egoki batean.
Obulu eta espermatozoideen elkarketa eta ernalketa
Hirugarren fasea ernalketa bera da. Obozitoak probeta batean sartzen dira eta obozito bakoitzagatik 75000 espermatozoide sartzen dira(mililitro bakoitzean 5 eta 10 milioi espermatozoide artean) eta bertan nahasten dira. 18 orduz glukosa duen kultibo medio sinple batean jartzen dira.
Obozitoak lehen 20 minutuetan ernaltzen direnez badaude obuluak garbitzen dituztenak denbora hau pasa ondoren, espermatozoide hilak kaltetu es ditzaten, baina ez da oso ohikoa.
16-18 ordu horiek pasa ondoren suposatzen da ernalketa egina egon beharko zela guztiz, eta ernalketa ontzat ematen da giza zigotoa bi pronukleo eta bi korpuskulu dituenean, baina gehienetan bi pronukleo dituzten enbrioiak ontzat ematen dira, oso zaila baita bi korpuskuluak ikusi eta interpretatzea. Bi pronukleo ez dituen edozein enbrioi deuseztatzen da, ez da ontzat emango.
Hau eta gero 48 orduz kultibo medio sinple batera aldatzen da enbrioia, 6 edo 8 zelula izan arte.
Dobroměřice
Dobroměřice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.394 biztanle ditu eta 4,76 kilometro koadroko azalera. Lounyko barrutian dago.
In vitro ernalketa
Enbrioien kultiboa
Hau eta gero 2 eta 5 egun tartean ph-a, tenperatura eta argia kontrolatzen diren inguruetan kultibatzen dira, beraien banaketa zelularra gerta dadin.
Laurel (Iowa)
Laurel Iowako hiri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 239 biztanle zituen, 0.65 kilometro koadrotan banatuta.
In vitro ernalketa
Enbrioien aukeraketa
Laborategietan enbrioiak aukeratzeko beraien hazkuntza erritmoa begiratzen da, enbrioiaren simetria eta baita bere zelulen integritate estrukturala ere.
Dobroměřice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1403 urtean egin zen.
In vitro ernalketa
Enbrioien transferentzia
Normalean enbrioi bat baino gehiago inplantatzen dira, arrakasta aukera gehiago egon daitezen.Espainian adibidez legalki sartu ditzaken enbrioi kantitate maximoa 3koa da.
Gainera emakumearen adina, prest dauden enbrioiak eta beste hainbat faktorek daukate zerikusia horretan. Uteroan uzkurdurarik ez egoteko( enbrioiarentzat oso kaltegarriak suerta liratekeenak) progesterona ematen zaio emakumeari, muskulua erlaxatzen duena eta hau uzkurtzea zailtzen duena.
Arrakasta tasak
Estatu Batuetan umeen %27 ondo eta osasuntsu jaiotzen dira teknika honen bidez( eta haurdunaldien %33 in vitro dira).Exito tasak emakumearen adinaren arabera asko aldatzen dira, edo hobeto esanda, erabilitako obozitoen adinaren arabera. Emakume beraren obozitoak erabilita( eta ez emaile batenak) emakume hori 35 urtetik beherakoa bada, haurdunaldi tasak %43koak dira (%36.5 jaio berri bizi). Baina 40 urtetik gorako emakumeetan datu hauek asko aldatzen dira, 42 urtetik gorako emakumeetan %4ak bakarrik lortzen du. Normalean arrakasta ziurtatzeko enbrioi bat baino gehiago jartzen dira ernaltzen batera, baina honen arriskua da ernalketa multiple bat lortzea.
Arriskuak
Ernalketa honen arrisku nabariena haurdunaldi anizkoitza da. Honek abortua edo jaiotza prematuroa bezalako arazoak sor lezake.
Akatsak umeetan
Printzipioz ez dago ikasketarik frogatzen duena horrelako ernalketan akatsak edo mutazioak sortzeko aukerak handitzen direnik, baina badaude esaten dutenak gametoak gorputzaz kanpo modifikatzeak aukera hauek handitzen dituela.
Terthroptera
Terthroptera Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Terthroptera eremosesia da.
10. linea (Txik Txak)
'''Txik Txaken 10. linea''' (estilitzatua) Car Express sareko zortzi hiriarteko autobus lineetako bat da. Lineak 17 geltoki eta 43 kilometro ditu guztira eta Baigorri, Baigorri-Ortzaize eskualdean dagoena, Donapaleurekin lotzen ditu, Amikuze eskualdean, Donibane Garazi bidez.
Zambrów
Zambrów Poloniako Podlasiako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Zambrów barrutian kokatuta. 19,02 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 22196 biztanle zituen.
10. linea (Txik Txak)
2019ko irailaren 2an inauguratu zen, Baigorri, Donibane Garazi eta Donapaleu herrien artean, Transports 64 sare zaharreko <font color="#ffffff"> 810   linetik abiatuta.
Abde Rebbach
Abderrahman Rebbach, futbolean Abde bezala ezaguna, (عبد الرحمن ريباخ; Blida, Aljeria, 1998ko abuztuaren 11) aljeriar futbolaria da, aurrelari moduan aritzen dena. 12 urterekin heldu zen Gasteizera bizitzera. Egun, Alaves taldean dabil.
10. linea (Txik Txak)
Historia
2013. urtera arte, Pirinio Atlantikoetako Departamenduko Kontseilua arduratzen zen errepide bidezko hiriarteko garraio-lineak kudeatzeaz Ipar Euskal Herrian eta Bearnon. Guztira 14 linea zeuden Euskal Herrian, barnekoak zein Okzitaniara lotutakoak. Autobus bat edo bi baino ez ziren linea gehienetan noranzko eta egun bakoitzeko, eta kontrolik gabea zen. Autobusek ez zuten irudi komertzial propioa, operadoreena baizik. Linea honek <font color="#ffffff"> 871   linea izena jasotzen zuen eta Baigorri eta Donapaleu artean zihoan.
Abde Rebbach
Kirol Ibilbidea
''2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.''
10. linea (Txik Txak)
Historia
2013an, sareak eraldaketa handia jasan zuen. Lineak antolatu egiten dira eta denentzako marka komun bat hartzen da. Zenbakiak berrantolatu egiten dira, errazagoa izan dadin, eta tarifak berrikusi egiten dira. <font color="#ffffff"> 871   lineak <font color="#ffffff">  810   linea izena hartuko du eta ibilbidea aldatu egingo da: Donibane Garazitik Donapaleura. Baigorri eta Donibane Garazi arteko herrietarako, aldez aurretik erreserbatutako zerbitzu bat dago.
2017ko urtarrilean hirigune guztiak Euskal Hirigune Elkargoan batu zirenean, Iparraldeko garraio publikoko sare guztiak (Chronoplus, Hegobus, etab.) haien eskuetara pasatu ziren, hiriarteko lineak izan ezik (Transports 64), horiek departamenduaren esku jarraitzen baitzuten. 2019ko uztailera arte ez zuen lortu Akitania Berria eskualdeak hiriarteko garraioaren emakida (lehenago departamenduen esku), eta bere lurraldetik osorik elkargoari igarotzen diren lineen titulartasuna ematea erabaki zuen. Horrela sortu zen garraio publikoaren irudi bateratu berria, sare berri batek lagunduta: Txik Txak.
Disuasio-aparkalekuak
Gaur egun, ez dago disuasio-aparkaleku ofizialak.
Ustiapena
Gaur egun, Hiruak Bat enpresak ustiatzen du linea.
Flota
Linean 2 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
Tarifak
2022ko uztailaren 4tik aurrera, Txik Txak sareko tarifak bateratu egingo dira, eta berdin-berdinak izango dira linea eta zerbitzu guztietarako, SNCFk emandako tren-zerbitzuetarako izan ezik, horiek garraio-titulu propioak baitituzte.
Etorkizuna
Maiztasunak eta ibilbideak handitzea aurreikusten da, baita tarifak integratzea ere.
Ariano Irpino
Ariano Irpino Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Ariano Irpinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Streets of London (abestia)
Streets of London (euskaraz Londresko Kaleak), Ralph McTell ingeles kantautorearen folk abesti bat da. Lehenbizikoz Spiral Staircase (1969, Espiral Eskailera) diskoan argitaratu zuen.
Ordutik 400 abeslarik baina gehiagok abestiaren beren bertsioak abestu izan dituzte.
Kike Elizalde
Kike Elizade Perez de Ziritza, pilota arloan Elizalde II.a deituraz ezaguna (Altsasu, Nafarroa Garaia, 1961eko martxoaren 9a) erremonteko pilotari ohia da. Aurrelari jokatzen zuen.
1978an erremontari profesional bilakatu zen. 1991n buruz buruko erremonte txapelketa eta 1986, 1987, 1990, 1992 eta 1996an binakakoa irabazi zituen. 2004ko urtarrilaren 1ean erretiratu zen erremonte profesionaletik.
Valdespinako markesgoa
Valdespinako markesgoa lehendabizikoz 1736an Filipe V.ak Andrés Agustín Orbe Zarautzi emandako noblezia titulua da.
Historia
Orbe familia Bergarako Angiozar auzokoa da. XVII. mendean Ermuara joan zen, justu Andrés Agustín Orbe Larreategi jaio baino belaunaldi bat aurrerago.
Andrés Orbe Larreategi XVIII. mendearen lehen herenean eragin handiko pertsona izan zen. Apaiza, 1720an Bartzelonako apezpiku eta 1725ean Valentziako artzapezpiku bilakatu zen. 1727 eta 1733 artean Gaztelako biltzarraren gobernadorea eta 1733an inkisidore nagusia izan zen.
1733an honek bere iloba zen Andrés Agustín Orbe Filipe V.ak Valdespinako markes bilakatzea lortu zuen. Horrela artzapezpikuaren familiak honen ospea jarauntsi zuen.
Artzapezpikua Ermuan bere jaioterrian jauregia eraiki zuen, egun bertako udaletxea dena.
The Trip to Bountiful
The Trip to Bountiful 1985eko Peter Masterson estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da, Horton Footen izen bereko antzezlanean oinarritua. Geraldine Page, John Heard, Carlin Glynn, Richard Bradford eta Rebecca De Mornay aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Watts anderea nekatuta dago bere bizitza aspergarriarekin. Bere apartamentuan bizikide ditu Ludie semea eta Jessie erraina. Egun batean, haiei ezer esan gabe, etxetik irten eta bere jaioterrira bidaiatzea erakitzen du, Utahko Bountiful herrira. Bountifulen ezagutuzu zuen bere bizitzako gizona eta osatu zuen familia. Bidaian bere bizitzaz interesatzen den neska gazte bat ezagutzen du eta elkarren lagun egiten dira.
Pierrecourt (Saona Garaia)
Pierrecourt Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Dobromilice
Dobromilice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 835 biztanle ditu eta 7,96 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1399 urtean egin zen.
Pierrecourt (Saona Garaia)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Itsaso Garzon
Itsaso Garzon (Errenteria), euskal aktorea da. Errenteriako Orereta Ikastolan ikasi ostean, Zurriolako antzerki eskolan aritu zen eta baita Errenteriako udal antzerki eskolan ere. Antzezlea izateaz gain, irakasle lanetan ere aritzen da.
Pierrecourt (Saona Garaia)
Etxebizitza
2007an 81 etxebizitza zeuden, 58 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 79 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 58 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 4 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 83 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (33 gizon eta 23 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Pierrecourt udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.551 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Callosciurus quinquestriatus
Callosciurus quinquestriatus Callosciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Callosciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Zambrów landa-udalerria
Zambrów Poloniako Podlasiako voivoderriko landa-udalerri bat da, Zambrów barrutian kokatuta. 299,4 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8967 biztanle zituen.
Ergoien (Urnieta)
Ergoien auzoa Urnietako lau auzo administratibo eta historikoetako bat da, herriaren ipar-mendebaldean kokatua. Herriaren industrialde handiena, Erratzu industrialdea, eta Ergoien industrialdea auzo horretan kokatzen dira. Bestalde, landa-eremuak ere baditu iparralde eta hegoaldean eta Urnieta Andoainekin lotzen duen bidea Ergoiendik igarotzen da. Urnietako auzoen artean, bigarren handiena da, gutxi gorabehera bi kilometro karratuko azalerarekin.
Chamaepetes goudotii
Chamaepetes goudotii Chamaepetes generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Sebastián Etxaniz
Sebastián Etxaniz, Euskal Herriko txirrindularia izan zen. Loinaz Proba ko lehen ekitaldian bigarren sailkatu zen.
1926
2. Loinaz Proba n
Txuproven T
Estatistikan, Txuproven T aldagai nominalen arteko asoziazioa neurtzen duen koefiziente bat da, 0-1 bitarteko balioak hartzen dituena, 1 balioa asoziazioa maximoa denean hain zuzen. Aleksandr Txuprov matematikariak garatu zuen 12939 urtean. Honela kalkulatzen da, \phi\, phi izeneko asoziazio-neurria, \chi^2\, khi-karratu estatistikoa eta r eta c errenkada eta zutabe kopuruak izanik hurrenez hurren:
Laurens (Iowa)
Laurens Iowako hiri bat da. Pocahontas konderrian kokatua dago. 2010ean 1,258 biztanle zituen, 1.9 kilometro koadrotan banatuta.
Bario
Barioa elementu kimiko bat da, Ba ikurra eta 56 zenbaki atomikoa dituena. Metal lurralkalino zilarkara da. Naturan ez da inoiz egoera puruan egoten, oso erreaktiboa baita airearekin. Bere oxidoari barital deritzo eta urarekin eta karbono dioxidoarekin erreakzionatzen du. Naturan barioa duten mineralik arruntenak disolbaezina den bario sulfatoa, BaSO4 (barita), eta bario karbonatoa, BaCO3 (witherita), dira. Benitoita izeneko harribitxi arraroak barioa dauka.
Ezaugarri nagusiak
Barioaren ezaugarri kimikoak kaltzioarenak bezalakoak dira, baina lehena erreaktiboagoa da. Metal hau oso erraz oxidatzen da airearekin kontaktuan eta oso erreaktiboa da urarekin eta alkoholarekin, hidrogeno gasa ekoiztuz. Airean edo oxigenoan erretzean bario oxidoa eta bario peroxidoa ekoizten ditu. Elementu honen konposatu sinpleek grabitate espezifiko altua daukate. Barioz osatutako mineralik arruntenak, baritak, oso dentsitate altua dauka (4,5 g/cm3).
Horta Sud
Geografia
Iparraldean Horta Oest du, iparralde eta ekialdean Valentzia eta Albufera eta hegoaldean Ribera Alta eta Ribera Baixa.
Eskualdeak 12 udalerri ditu, 165,70 km²ko azalera du eta 2005ean 155.245 biztanle zituen. Hiriburutzat Catarroja jotzen da.
Valentziako hegoaldeko auzo-herriak
Túria ibaiaren hegoaldean zenbait auzo Valentzia hiriaren administrazioaren menpean baina geografikoki Horta Suden barruan edo harreman estuan daude, Pobles del Sud barrutia osatuz; haietako batzuk udalerri independenteak izan ziren eta 2009an 20.698 biztanle zituen. Hauek dira barrutiko auzo-herriak:
Celaya
Celaya Mexikoko Guanajuato estatuko hiria da. Estatuaren hego-mendebaldean dago, Santiago de Querétarotik 50 km mendebaldera eta Mexiko Hiritik 260 kmra. 2005ean 310.413 biztanle zituen.
Heteropsyche
Heteropsyche Epipyropidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Heteropsyche melanochroma da.
Maria Antonia Azkue de Markina
Biografia
Txikitan komentuko mojek ate aurrean aurkitu zuten kaxa zahar batean sartuta. Mojek zaindu eta mantendu zuten. Eskuetako azazkalik gabe jaio zen ume hau.
Handitzean, mojen arabera deabruak hartuta, krimen larri ugari egiten hasi zen. Itxuraz, mojek ukatu arren, komentuko mojek esklabotzat  hartu zuten, eta etxeko lanak egitera behartu zuten janari gutxiren truke. Abenduko gau batean, moja bat bere ohean hilik agertu zen, ezkerreko eskuko lehen azazkala faltan zuelarik. Hilketa horren errua Maria Antoniari leporatu zioten, baina ez zen delitu bakarra izan, hilketa ugari gertatu ziren. Hamargarren hilketan, Maria Antonia desagertu egin zen, komentuko atean azazkal markak utziz, inoiz ez zuten aurkitu.
Kondairaren arabera, gaur egun ere gauez azazkal zarata entzuten da orain berrituta dagoen Kukuherri izeneko aterpetxean dagoen komentu zaharrean eta bertako ate batzuetan azazkal markak daude.
NGC 7430
NGC 7430 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Avrainville (Essonne)
Avrainville Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Avrainville udalerrian erroldatutako biztanleak 683 ziren. Familiak 230 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 113 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 260 etxebizitza zeuden, 247 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 238 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 247 etxebizitza nagusietatik 198 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 14 etxek bi zituzten, 28 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 225 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 474 ziren, horien artean 361 aktiboak ziren eta 113 inaktiboak ziren. 361 pertsona aktiboetatik 344 lanean zeuden (183 gizon eta 161 emakume) eta 17 langabezian zeuden (11 gizon eta 6 emakume). 113 pertsona inaktiboetatik 34 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Avrainville udalerrian 260 unitate fiskal zeuden, 727,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.554 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 91 komertzioetatik, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 16 eraikuntza enpresak ziren, 32 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 2 funerariak ziren, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 5 eraikuntza enpresak eta 9 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Avrainville udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aldizkari
Aldizkaria, agerkaria, albistaria, berripapera edo errebista maiztasun finkoa duen argitalpen idatzia da, eta argitaratze-maiztasun horren arabera hartzen du izen zehatzagoa: astekaria edo kazeta, hamaboskaria, hilabetekaria, bihilabetekaria, hiruhilabetekaria edo urtekaria, adibidez. Magazinak gai multzo zabala jorratzen duten aldizkariak dira, irudiekin eta dibulgaziorako. Gai zehatzak lantzen dituzten aldizkari berezituak ere badira. Egunkariak bezala, aldizkariak kiosko eta liburu-dendetan saltzen dira paperean, eta Internetez edizio digitalean.
Informazio orokorra eskain dezake edo gai edo espezialitate bati buruzkoa izan: kirolak, ekonomia, natura, zientziak, jantziak, literatura eta abar.
Motak
Aldizkariak faktore ezberdinen arabera sailkatu daitezke: gaia (sukaldaritza, kirola, politika, erlijioa, denbora-pasa...), zuzentzen den adin tartea edo generoaren arabera (umeak, gazteak, helduak, gizonak, emakumeak...), alor profesionalaren arabera (zientzia, zuzenbidea, ekonomia...) eta abar.
2677 Joan
2677 Joan asteroide baten izena da. martxoaren 25an aurkitu zuen M. Laugier-ek Niza Behatokitik.
Dobronice u Bechyně
Dobronice u Bechyně Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 107 biztanle ditu eta 8,29 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
2677 Joan
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1935 FF izena zeraman.
Aldizkari
Euskal aldizkarigintzaren historia
Euskaraz egindako argitalpen hedatuenak gaur egun Argia eta Nabarra dira, informazio orokorra ematen dutenak.
Espezializatutakoen artean, ordea, Elhuyar zientzia eta teknologia, Entzun! (musika), Bertsolari eta Ostiela! (umorea).
2677 Joan
Orbitaren ezaugarriak
2677 Joan asteroidearen orbitak batezbeste 2,993 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,842 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,144 distantziara. Eszentrikotasuna 0,05 da, eta makurdura orbitala 10,1ºkoa da.
Dobronice u Bechyně
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1219 urtean egin zen.
2677 Joan
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.5 da.
Aldizkari
Euskal aldizkarigintzaren historia
Bestela, tokian tokiko aldizkari ugari daude kalean, Topaguneak koordinatutakoak.
XIX. mendea
Euskarazko kazetaritzaren lehen urratsak almanakak eta egutegiak izan ziren, obratxo haien helburua, besteak beste, informazioa ematea ere izaten baitzen.
1815ean agertu zen lehena, Ulibarri arabarraren eskutik, Egunari eusquerascoa izenburupean. Bizkaian, Josef Gorosabelek Eusquerasco pronosticua argitaratu zuen 1858 eta 1859an, eta Ferija principalac celebretan dirianac iru Provencijac onetan dira onechec zuen mintzagai nagusi.
Euskararen agerpena prentsan, dena dela, ez zen almanaketara soilik mugatzen. El Correo del Norte donostiarrak, 1834an, nekazariak liberalen ideietara hurbiltzeko asmotan, euskarazko zenbait testu inprimatu zituen.
Iparraldean 1848an kaleratu zen euskara hutsean eginiko lehen kazeta. Agosti Xahoren eskutik Uscal Herrico Gaseta izenarekin plazaratu zen. Xahok berak L’Ariel eta Le Républicain de Vasconie aldizkariak —bakartzat hartu beharrekoak, numerazio jarraitua baitute— bultzatu zituen. Hasiera batean Gaseta L’Arielen gehigarritzat hartua izan bazen ere, ez zen horrelakorik, aparte saltzen baitzen. Iritzia eta informazioa zubereraz argitaratzen zuen.
Urte berean, 1848an alegia, Jean Baptiste Etcheberryk Escualdun laborarien adiskidea almanaka argitaratu zuen Baionan. «Egunari edo almanaka hunen egileak ez du bertze xederik baizen ongi egitea eskualdun populu ainhitz maite duenari, guziei ahalaz kontseilu onen emaitea» zuen helburu. Izan ere, une hartan zurien («girixtinoak») eta gorrien («erlijionearen kontrakoak») arteko borroka pil-pilean zegoen.
Bi jarrera politikoak erradikalizatuz joan ziren, eta, horren ondorioz, bi astekari ezagunen sorrera gauzatu zen: Le Réveil Basque gorrien aldekoa eta Eskualduna xuria.
Le Réveil Basque Pauen zegoen talde errepublikazale batek bultzatu zuen. Elebiduna zen –frantsesez eta euskaraz idazten zuten– eta astero kaleratzen zen. 1886an plazaratu zen lehen alea eta sortzailea Martial Henri Berdoly politikaria izan zen. Helburua nekazarien botoa eskuratzea zen eta, bertako orrialdeetan adierazten zenez behin eta berriro, errepublika aldarrikatzen zuten, erlijioaren eta euskalduntasunaren etsai izan gabe. Mezu politikoaz gainera, nekazaritzari buruzkoak eta berri laburrak ere bazetozen, guztiak behe-nafarreraz eta zubereraz. 1894an kaleratu zen azkeneko aldiz.
Errepublikazaleen aldizkariari aurre egitearren, 1887an, Baionan, Eskualduna –Escualduna hasieran, Eskualdun ona tartean– astekaria argitaratu zen. Louis Etxeberri politikariak sortu zuen eta xurien proiektu horrek etsaienak baino askoz gehiago iraun zuen, 1944an kaleratu baitzen azken alea. Eskualdunaren eragina handia izan zen Iparraldean, laborariengan bereziki, pentsamolde bat finkatu zuelako. Hasieran frantsesez eta euskaraz agertzen bazen ere, euskararen presentzia % 90 izatera iritsi zen, lapurtera eta behe-nafarrera erabiliz. Arnaud Pochelou izan zen lehen zuzendaria baina Jean Hiriart-Urrutirekin, bigarrenarekin alegia, lortu zuen astekariak gailurra jotzea: 10.000 irakurle. Lapurdi, Nafarroa Beherea eta Zuberoako herri gehienetako berriak biltzen zituen, eta Euskal Herriko albisteak ez ezik bestelakoak ere zabaltzen zituen, ideologia bertsuko Le Courrier de Bayonne egunkaritik jasotakoak gehienak. Fedea eta nekazaritza –Laborarier zen bizitza osoan iraun zuen atalaren izena– izan ziren astekariaren bi ardatz nagusiak. Iparraldeko zein Hegoaldeko euskaldun asko, bestalde, Ameriketara joan ziren XIX. mendearen erdialdean. Han euskaldunen topagune garrantzitsu batzuk sortu zituzten, euskal nortasuna gordetzearren, eta Montevideon, Argentinan, Kuban edo Estatu Batuetan gune indartsuak eratu ziren. Haien helburuetako bat hizkuntza ez galtzea zen, eta, horretarako, besteak beste, euskarazko aldizkariak argitaratzeari ere ekin zioten.
1878an, Argentinan, Laurac Bat argitaratu zen, euskaraz oso gutxi zekarrelarik. Buenos Airesen, 1893an, La Baskonia kaleratu zen, euskararen agerpena zertxobait handiagoa zela. Euskara hutsez Estatu Batuetan azaldu zen lehenengo aldizkaria. Iparraldeko euskaldunen eskutik Escualdun Gazeta plazaratu zen 1885ean eta California-ko Eskual Herria 1893an, biak Los Angeles en inprimatuta. Ondoren beste zenbait aldizkari argitaratu zen, beti testu batzuk euskaraz idatzita: Argentinan La Euskaria, Euzkotarra, Nación Vasca, Mexikon Euzkotarra, Uruguain Euskal Herria, Estatu Batuetan Aberri.
Hegoaldeari begira, 1878an, Iruñean, Arturo Kanpionek zuzenduriko Revista Euskara urtekaria kaleratu zen. Kultura alorrean lan handia egin zuen. Haren helburua «gordetzea, galtzera utzi gabe, ta edatzea aldaiteken guzian euskarazco mintzairoa» zen. Ildo beretik, 1880an, Jose Manterolak Euskal Erria literatur hamabostekaria argitaratu zuen Donostian. Gaztelaniaz eta euskaraz idazten bazuten ere, tarteka frantsesa ere erabiltzen zen. Maila zientifikora, bestalde, igo zuen euskara Julio de Urquijok, 1907an Parisen eta ondoren Donostian Revista Internacional de los Estudios Vascos (RIEV) aldizkaria plazaratu zuenean. Urquijok aitzindari bat izan zuen, Alemanian –Berlinen– 1889tik argitaratzen zen Euskara filologia-aldizkaria. Han, euskarari buruz Europako filologo garrantzitsuenek egindako lanak zeuden, eta Urquijok espiritu harekin jarraitu nahi izan zuen, RIEVen gaztelania, frantsesa, euskara, alemana, ingelesa, portugesa edota arabiera irakur zitekeela.
Gerra zibilaren aurreko kazetaritza
1908an, Gregorio Mujikaren zuzendaritzapean, Euskal Esnalea aldizkaria argitaratu zen Tolosan, izen bereko elkarteak bultzatuta. Euskararen aldeko euskaltzaleak bildu nahi izan zituen eta erakunde ireki bat antolatu. Aldizkariak hainbat atal jorratzen zituen: hizkuntza, erlijioa, historia, irakurgaiak, ipuinak, berriak, etab. 1911tik aurrera Euskalerriaren alderen euskarazko gehigarria izan zen.