cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Iruñeko entzierroa
Iruñeko entzierroko abestia
2009. urtetik aurrera bertan urtero-urtero ohikoak diren lasterketari talde baten ekimenez eta San Fermin jaietako une garrantzitsuenetako bat den honetan euskarak ere bere tokia izan dezan, abestia bi hizkuntzetan abesten da. Euskarazko bertsioa honako hau da, akatsak eta guzti:
Teknika eta arauak
Kanpotik ikusita ihesaldi itsu bat badirudi ere, entzierroa tauromakia ariketa dugu, beste zezenketa mota bat. Hau horrela da lasterketaren barrenean arauak daudelako, baita zezenen aurrean korrika egiteko teknika espezifiko bat ere. Teknika eta arau hauek errespetatzen badira, entzierroak bere baitan daraman oreka mantendu egiten da, eta korrikalariek zezena menderatzen dute, betiere beraien esku egon daitezkeen parametroen barrenean (entzierroan, ezustekoak eguneroko ogi dira). Horra hor, entzierroaren funtsa.
Teknika
Bigarren atala, lasterraldia bera dugu. Korrikalariak, bere teknikaren exekuzioan, hainbat faktore hartu behar ditu kontutan. Lehena eta ebidenteena, atzetik datorkionari adi egotea da, hor baitago entzierroko arrisku handiena. Korrika dabilenak, animalien abiadura, nondik datozen eta berehala gainera etorri dakiokena irakurtzen jakin behar du, dena oso segundo gutxitan, lasterketaren ezustekoak ekidin eta lekurik onena hartzeko. Orduan, ahalik eta denbora gehien iraun behar du zezenen edota zezenaren adarren aurrean. Baina lasterketan bertan, korrikalariak bere aurrealde eta alboak ere zaindu behar ditu, ez baitago bakarrik. Horretaz, bidean suertatzen diren oztopoak sahiesteko adi egon behar du: korrikalari eroriak, jende pilaketak, bultzadak, zezenik beregana desbideratzen ote den... Hau da entzierroko unerik gorena korrikalari batentzat.
Teknikaren hirugarren eta azken atala, lasterketatik erretiratzea da. Korrikalari bakoitzak segundo gutxi batzuk baino ezin ditzake eman zezenaren aurrean, adardunen abiadura izugarria izaten baita, 25 km orduko, batez beste. Une hau oso arriskutsua izaten da, zezenak bertan daudelako. Oso denbora tarte laburrean, korrikalariak irtenbide bat atzeman behar du, zezenak daraman norabidetik atera ahal izateko. Momentu horretan ere, oso garrantzitsua da norabide guztiak zaintzea, beste korrikalarien aurka talka egin eta lurrean ez amaitzeko.
Písek (Písekeko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1364 urtean egin zen.
Iruñeko entzierroa
Arauak
Entzierroa ez da kaos bat, edo behintzat ez luke izan behar. Arestian aipatu bezala, entzierroak arau batzuk ditu, korrikalarien eta zezenen arteko oreka harremana ez haustea helburutzat dutenak. Arautegia dirudiena baino konpelxuagoa den arren, hona hemen entzierroa korritzeko errespetatu behar diren urrezko legeak:
Hauexek dira oinarrizko arauak, nahiz eta lehen aipatu bezala, arautegiko lege eta gomendioak gehiago ere badiren. Azkenik badago beste lege bat, ez dagokiona propioki entzierroaren arautegiari: legediaren arabera, adinez txikikoek ezin dezakete lasterketan parte hartu. Dena den, lege hau ez da asko errespetatzen. Izan ere, tazitoki onartua dago 15-16 urtetik aurrera parte hartzea, korrikalari gehienak adin horretan hasten direlarik entzierroan korritzen.
Ibilbidea
Iruñeako entzierroak egiten duen ibilbidea oso berezia da. Zati ezberdinen berezitasunek, aniztasun eta ikusgarritasun handia ematen diote lasterketari. Ibilbideak Iruñeko Alde Zaharraren bihotza zeharkatzen du, eta tarte horretan, maldak, enbutuak, bihurgune bortitzak eta tunel estuak topa daitezke. Ibilbidearen luzeera 825 metrokoa da eta bere zabalera asko aldatzen da, zatiaren arabera.
Entzierroan ibilbidean hainbat zati edo tramo bereizten dira, bakoitzak bere ezaugarriak dituelarik. Ezaugarri hauen ondorioz, entzierroaren garapena desberdina da tramo bakoitzean. Zentzu honetan, oso ezberdintasun handia dago Santo Domingoko maldan garatzen diren lasterketen eta Estafetakoen artean, Mercaderes kalekoen eta Telefonika deritzon zatikoen artean bezala.
Santo Domingo
Hauxe dugu entzierroko lehen partea. Zati honen berezitasun nagusiena bere goranzko malda da, batez beste %6koa. Santo Domingoko aldapak, bestalde, 270 metroko luzeera du. Orokorki, hiru dira Santo Domingoko aldapan bereizi daitezkeen atalak. Lehen atala, harresien oinean dauden animalien ikuiluetatik Nafarroako Hezkuntza Departamendura dauden 100 metroak dira. Tarte honetan ez dago korrikalaririk, udaltzainek hesi bat eratzen baitute beheraino jaitsi ez daitezen. Hau dela eta, suziriak eztanda egin eta ikuiluetako ateak zabaltzen direnean, entzierroaren ibilbideko lehen ehun metroak bakardadean burutzen dituzte zezen eta joaldunek. Maldaren bigarren atalean, korrikalari eta zezenek topo egiten dute. Kalea asko estutzen da bi pareten artean, eta zati honen desnibela %10ekoa da, 70 metroko luzeera duelarik (ikus, eskuineko argazkia). Kalearen azken atala, ezkerreranzko bihurgunetxo batekin hasten dena, askoz ere zabalagoa eta lauagoa da oro har (ikus, beheko irudia), nahiz eta zati honen amaieran, udaletxeko plazara iritsi baino lehenago, kalea berriz estutzen den, enbutu antzeko bat sortuz.
Santo Domingoko maldan, zezen saldoak izugarrizko abiadura darama, entzierro osoko handiena. Hau horrela da animaliak oraindik fresko daudelako, baita maldan gora azkarrago joaten direlako ere, aurreko bi hankak motzagoak baitiuzte. Hortaz, Santo Domingoko lasterraldiak nahiko motzak izaten dira, eta arrunta da korrikalari ugarik lurrean amaitzea edota adardunek, daramaten abiadura dela eta, aurretik eramatea. Tramo honetan, korrikalariek apenas izaten dute denborarik entzierroak korritzeko teknikaren fase guziak marrazteko. Santo Domingon, bertze leku batzuetan baino jende gutxiagok hartzen du parte eta bertakoak ere gehiago izaten dira. Honez gain, zati honetan laster egiten dutenen artean, adinaren batez bestekoa altuagoa da.
Udaletxeko plaza - Mercaderes
Udaletxeko plaza eta Mercaderes kaleko entzierroaren zati honetan, adardunen abiadura oso bizia da oraindik, baina ibilbide lauak eta bihurguneek zertxobait apaltzen dute hauen abiadura. Zati honetan laster egiteko era Santo Domingokoaren oso antzekoa da, lasterketa labur eta intentsoekin. Zertxobait lasai eta luzexeagoak dira, agian, ibilbidea zabal eta lauagoa dela aintzat hartzen badugu. Mercaderes eta Estafeta kaleen artean dagoen bihurgunea arrisku handiko unea izan daiteke korrikalarientzat, batez ere bihurgunea kanpotik hartzen badute (normalean atzerritarrek egiten duten akatsa da hau), zezen saldoak paretaren aurka harrapa baititzake.
Estafeta
Estafeta kalekoa da, ezbairik gabe, entzierroko zati enblematikoena. Estafeta kalea, orokorki, oso zuzen eta luzea da. Hain juxtu, hau da entzierroko tramorik luzeena, 304 metroko luzeerarekin. Estafeta kalean, ibilbidea estutu egiten da berriz. Hori horrela, entzierroaren zati luze honek 9 metroko zabalera du, gutxi gora-behera. Erdialdean, 150 metro pasata edo, eskuineranzko bihurgune oso xume bat du, ia nabaritzen ez dena. Kalea ia bukatzera doalarik, dexenteko zabalera irabazten du.
Estafeta kalean, entzierroak korritzeko teknikaren osotasuna garatzen dute parte hartzaileek. Izan ere, zezen eta joaldunak kale honetara sartzen direnean, beren abiadura moteldu egiten dute, gorago aipatu ditugun arrazoiengatik. Honez gain, animalia taldearen batasuna apurtzen hasten da, eta beraien artean tarteak agertzen hasi. Tarte hauek baliatzen dituzte Estafetako korrikalariek, zezenen adarren aitzinean ipintzeko. Estafetako lasterraldiek gehiago irauten dute, eta kale hau oso luzea dela ikusirik, zezenen aurreko hainbat errelebo edo korrika txanda ikusteko aukera izaten da bertan.
Estafeta kalean eta handik aurrera, korrikalari kopurua nabarmenki hazten da. Hau oso begibistakoa da kale honen erdialdetik aurrera. Leku batzuetan, korrikalari kopuruak aurreko zatietakoa bikoiztu egiten du. Halaber, Estafeta kalean hasten da zezen bakartiekin topatzeko benetako arriskua, nekearen ondorioz, beren kideak galtzen baitituzte askotan.
Telefonika
Telefonikako zatia oso masifikatua dago, korrikalari kopurua oso handia da bertan. Jende andana horrek, sekulako borrokaldiak izaten ditu zezenen adarretara hurbiltzeko. Entzierroa amaierara heltzen ari den honetan, zezenak astiroago joaten dira nekearen ondorioz, eta beraien arteko distantzia eta tarteak handiagoak izaten dira. Esperientzia gutxi duten kanpoko korrikalari gehienek hemen egiten dute laster, arrisku gutxiagoko zati izatearen fama okerra baitu. Errealitatea bestelakoa da ordea, Telefonikako zatia, kailejoia eta zezen plazarekin batera, entzierroko tramo arriskutsuena baita. Izan ere, leku honetan askotan suertatzen dira noraezean dabiltzan zezen bakartiak, eta hauek dira, lehen esan bezala, entzierroko egoera arriskutsuenak sortzen dituztenak. Honi, bertan izaten den gehiegizko jendetza gehitu behar zaio.
Guzti honek, askotan, kaos handiko egoerak sortzen ditu bertan: korrikalari pilaketak, erorketa asko, buelta ematen duten zezenak, adarkatze larriak...
Kailejoia
Entzierroko leku ilun, arriskutsu eta klaustrofobikoena da hau. Kailejoia, zezen plazara sartzeko tunela da. 25 metroko luzeera du, eta bertan, ibilbide osoko gunerik estuena aurki dezakegu: 3,6 metroko zabalera duen pasabidea. Kailejoia, zentzu honetan, benetako enbutu bat da, aurrera egin ahala gero eta gehiago estutzen dena.
Korrikalariak garbi izan behar du, behin hara sartuta ateratzeko aukerak izango dituela, gainerakoan hobe da kanpoan geratzea. Korrikalarien erorketa eta pilaketa handiak ohikoak dira tunel ilun honetan. Adarkatze larri asko, giza pilakata izugarriak eta hainbat heriotza eman dira gune honetan historian zehar.
Zezen plaza
Entzierroa Iruñeko zezen plazan amaitzen da. Ikuspuntu teknikotik, hau ez da entzierroaren zati bat, zezenek ez baitute kale edo pasabide batetik norabide bakarrean korrika egiten. Plazara iristen direlarik, adardunak plazatik banantzen dira, ahalik eta dobladoreek bertako ikuiluetan sartzen dituzten arte. Animaliekin heltzen diren korrikalariak, bestalde, plazara sartu bezain pronto, ezker eskuin zabaltzen dira, abaniko deritzon irudia sortuz. Ondotik, plazako hesien beste aldera igarotzen dira. Dena den, zezen plaza oso leku arriskutsua da, zezenak beren kasa ibiltzen direlako. Arrisku handiko uneak sortu izan dira beti leku honetan, historian zehar hainbat hildako suertatu direlarik.
Entzierroaren aurpegi beltza
Entzierroak, arrisku nabarmeneko jarduera den aldetik, badauka bere kronika iluna, hildako eta zauritutakoez osatzen dena. Dena den, parte hartzea eta zezen kopurua ikusirik, gertakariak larriak izanik ere, entzierroan barne oreka bat egon badagoela adierazten du estatistika hotzak.
Heriotzak
Iruñeko entzierroan, datuak daudenetik (1924. urtetik), 15 pertsona hil dira. Hona hemen zerrenda:
Zaurituak
Logikak kontrakoa adierazten duen arren, zauritu larrien kopurua oso txikia izan ohi da Iruñeko entzierroan. Izan ere, kontuan hartu behar da, goizero-goizero ehunka direla zezenen aurrean lasterka aritzen diren korrikalariak. Zentzu honetan, eta zezenen aurrean ibili eta adardunari erronka luzatzeak dakarren itzelezko arriskuaz jabeturik, Iruñeko entzierroan ematen den zauritu larrien kopurua, hau da, adarkadak edota larritasun handiko traumatismoak jasaten dituzten korrikalariena, izan daitekeena baino askoz ere baxuagoa da. Entzierroko korrikalarien artean, arruntena zauri arinak izatea da, tokian-tokiko artatze lana aski izaten dutenak: kolpeak, urradurak, esgintzeren bat edo beste... Plazaratuak izan diren datuen arabera, ibilbidean dauden 60 korrikalaritik batek arestian aipaturiko zauri arinen bat pairatzen du. Zauriok, entzierroaren dinamika naturalaren barrenean kokatu behar dira, lasterraldia oso bortitza izaten baita, bultzada, kolpe eta erorketa ugarirekin.
Zauri larrien estatistika aldiz, oso bestelakoa da. Azken aldian egin diren datu azterketen arabera, betiere paperaren gainean, 3000 korrikalaritik batek jasaten du adarkadaren bat. Ia kasu guztietan, gutxi batzuetan izan ezik, korrikalaria erabat osatzen da. Era berean, egin diren kalkuluen arabera, 100.000 korrikalaritik bat, entzierroan hiltzen da.
Datuok adierazten duten bezala, entzierroan oso korrikalari gutxi suertatzen da larriki zauriturik. Baina arriskua, baita bizia galtzekoa ere, beti dago presente entzierroan. Hain zuzen ere, arrisku potentzial hori bertan sentitzea, bizia bera ere arriskuan ipintzea...horixe da entzierroko korrikalaria benetan motibatzen duena, eta entzierroari berari nortasun eta zentzua ematen diona. Korrikalariak, maila teoriko batean borrokaldiari ahultasunetik ekiten badio ere, teknika exekutatuz eta arauak errespetatuz, garaile suertatzen da ia beti.
Gregorio IX.a
Gregorio IX.a (Anagni, ? - † Erroma, 1241eko abuztuaren 22a) Eliza Katolikoaren 178. Aita Santua izan zen 1227 eta 1241 urteen bitartean. Gregorio VII.ak hasitako politikari ekin zion.
Incilius coccifer
Incilius coccifer Incilius generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hopland (Kalifornia)
Hopland Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mendocino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Eurydoxa
Eurydoxa Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Eurydoxa advena da.
Varicorhinus
Varicorhinus arrain genero bat da. Cyprinidae familiaren barruan sailkatzen dira.
Vitamin X
Taldearen 2008ko Full Scale Assault diska Chicagon grabatua izan zen Steve Albiniren bitartez. Bertan, Negative Approach taldeko John Brannonek kolaboratu zuen eta Baroness taldeko Jon Baizleyk egin zituen diseinuak.
Neomyxus leuciscus
Neomyxus leuciscus Neomyxus generoko animalia da. Arrainen barruko Mugilidae familian sailkatzen da.
Slava Cercheză
Slava Cercheză Errumaniako udalerri bat da, Tulcea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Geraardsbergen
Geraardsbergen (nederlanderazko ahoskera: ; Grammont) Belgikako ipar-mendebaldeko udalerri bat da, Ekialdeko Flandria probintziakoa, Flandriako Ardenenetako dagoena. Udalerriak, Geraardsbergen hiriaz gain, herri hauek hartzen ditu barnean: Goeferdinge, Grimminge, Idegem, Moerbeke (Geraardsbergen), Nederboelare, Nieuwenhove, Onkerzele, Ophasselt, Overboelare, Schendelbeke, Smeerebbe-Vloerzegem, Viane (Belgika), Waarbeke, Zandbergen eta Zarlardinge.. 2013ko urtarrilaren 1ean 32.629 biztanle zituen.
Redwood Valley (Kalifornia)
Redwood Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mendocino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Zelestino IV.a
Zelestino IV.a (Milan, ? - † Erroma, 1241eko azaroaren 10a) Eliza Katolikoaren 179. Aita Santua izan zen 1241eko zenbait egunetan zehar.
Hemiphaga novaeseelandiae
Hemiphaga novaeseelandiae Hemiphaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatuta dago.
Bremond (Texas)
Bremond Texasko hiri bat da. Robertson konderrian kokatua dago. 2010ean 929 biztanle zituen, 2.29 kilometro koadrotan banatuta.
Frankfurteko burtsa
Frankfurteko Burtsa (Frankfurter Börse) Alemaniak Frankfurt hiriburuan kokatzen den baloreen burtsa da.
Yuan T. Lee
Yuan Tseh Lee (Hsinchu, Taiwan, 1936ko azaroaren 19a) Estatu Batuetako kimikaria da, jaiotzez txinatarra. Taiwango eta Kaliforniako Berkeleyko unibertsitateetan egin zituen kimikako ikasketak. 1986an, Kimikako Nobel saria jaso zuen, Dudley R. Herschbach eta John C. Polanyi kimikariekin batera, erreakzio kimiko dinamikoez eginiko ikerlanengatik.
Loramendi Euskara Elkartea
Loramendi Euskara Elkartea Aretxabaletako (Gipuzkoa) euskara-elkartea da.
1996an sortu zen Aretxabaletan, euskararen inguruko mugimendua sortu eta euskara bultzatzeko helburua zuela. Hainbat kultura-ekitaldi antolatzen ditu urtean zehar; besteak beste, Euskara Eguna (maiatzean), festak, hitzaldiak, ikastaroak, ikuskizunak.
Písek (Hradec Královéko barrutia)
Písek Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 257 biztanle ditu eta 4,34 kilometro koadroko azalera. Hradec Královéko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1366 urtean egin zen.
Filipeștii de Târg
Filipeștii de Târg Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Saint-Martin-de-la-Place
Saint-Martin-de-la-Place Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-de-la-Place udalerrian erroldatutako biztanleak 1.145 ziren. Familiak 457 ziren, horien artean 122 pertsona bakarrekoak ziren (71 bakarrik bizi ziren gizonak eta 51 bakarrik bizi ziren emakumeak), 146 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 146 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 43 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 509 etxebizitza zeuden, 460 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 20 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 493 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 460 etxebizitza nagusietatik 348 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek bi zituzten, 66 etxek hiru zituzten, 127 etxek lau zituzten eta 244 etxek bost zituzten. 327 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 206 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 223 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 693 ziren, horien artean 521 aktiboak ziren eta 172 inaktiboak ziren. 521 pertsona aktiboetatik 466 lanean zeuden (253 gizon eta 213 emakume) eta 56 langabezian zeuden (29 gizon eta 27 emakume). 172 pertsona inaktiboetatik 75 erretiraturik zeuden, 46 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-de-la-Place udalerrian 466 unitate fiskal zeuden, 1.201 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.823 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 47 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 4 margolariak, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 liburu denda zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Saint-Martin-de-la-Place udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 775 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Endometrio
Endometrioa umetokiaren barrualdea estaltzen duen mintza da. Ehun bigun lodia da, odol zain txikiz betea. Hilero hazten da, obulazio bakoitzean, eta hilero andeatzen eta hileko aldiarekin kanporatzen. Obulua ernaltzen denean, hura hartzen du eta harentzako kokagune eta hazitoki izaten da.
Camino (Kalifornia)
Camino Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. El Dorado konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Salbatore Mitxelena
Ibilbide literarioa
Mitxelenaren idazlanak euskararekiko eta Euskal Herriarekiko samin arduraz beterik daude. Francoren diktadura garaian, itota ikusten zuen hizkuntzaren eta hiztunen egoera, eta horregatik eskatu zuen Amerikara joatea. Beste aldetik fedeak asko kezkatzen zuen, eta bi ardura horiek, Euskal Herria eta fedea, uztartzen saiatu zen. Horren adierazpide dira Erri bat guruzpidean, Confixus, Guruzpidea, Euskal Samiñaren guruzpidea olerki bildumak. Lehen olerki bilduma argitaratua Arantzazu (1949) izan zen. Bilduma hura izan zen gerra ondoren Euskal Herri barruan argitaratu zen lehen liburua. Liburu hartan, zentsura arazoak zirela medio, poemaren hirugarren partea, Bizi nai izenekoa, argitaratu gabe gelditu zen (gero Euzko Gogoan argitaratu zen). Atzerrian bere literatur lanari jarraitu zion. Beste olerki bilduma batzuen izenburuak dira: Arraun ta amets (1955), ''Ogei kanta Arantzazuko, Aberriak min dit. Hitz lauz: Ama-semeak Arantzazuko kondairan (1951) eta Unamuno eta Abendats'' (1958). 1977an, Mitxelenaren Idazlan Guztiak argitaratzen hasi ziren (bi liburukitan), hari buruzko azterketa lan jakingarriez lagunduta. Estiloari dagokionez, Mitxelenaren olerkigintza bertsogintza tradizionaletik oso hurbil dago, eta olerki asko kantatzeko idatziak izan ziren.
Connac
Connac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Connac udalerrian erroldatutako biztanleak 115 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 51 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 129 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 51 etxebizitza nagusietatik 46 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 42 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 43 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 43 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (23 gizon eta 16 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Connac udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 108 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.871 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Connac udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 185 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jokin Muñoz
Jokin Muñoz Trigo (Castejón, Nafarroa, 1963 - ) filologoa eta euskal idazlea da. Filologia ikasketak egin zituen Donostian, eta hiri hartan hainbat urtez bizi izan zen. Gaur egun, Etxaurin (Iruñerria) bizi da. Bizia lo, 2004ko Euskadi Sariaren irabazlea, bere lanik ezagunenetarikoa da. Bertan, ETAk erasotutako hainbat pertsonari buruzko fikzioa egin zuen, istorio laburren formatuan.
Azida
Azida N3- formulako anioia da. Azido hidrazoikoaren base konjugatua da eta, aldi berean, kimika organikoan funtzio-taldea da. Azida nukleozalea da, baina alkilazida (RN3) elekroizaiea da.
Azida anioiak karbona dioxidoarekin ( CO2) eta oxido nitrosoarekin ( N2O) isoelektronikoa da. Balentzia-loturaren teoriaren arabera azidak egitura erresonante bat baino gehiago izan ditzake, inportanteena N-=N+=N- delarik
Azida inorgarnikoak
Azidek lotura kobalenteak edo ioinikoak era ditzakete metalekin. Horietako batzuk erabilera handia dute. Sodio azida (NaN3) adibidez; berau gatz bat da nitrogeno gaseosoaren iturri gisa usatzen dena airbagetan.
Metal astunen azidak oso lehergarriak dira.
Azida organikoak
Sintesi organikoan erabilera zabala dute azidek. Hiru erreakziobide nagusiri zor zaio aziden erreaktibitatea irudian ikus daitekeen legez.
Hain zuzen azken erreakziobide hori dago 2022ko Kimikako Nobel sariaren atzean. Izan ere, Morten Meldal-ek eta K. Barry Sharpless-ek, bakoitzak bere aldetik, kobreak katalizatutako azida-alkino zikloadizioak lortu zituzten, klik kimikan garapen erabakigarria izan dena.
Toxikotasuna
Azida anioia toxikoa da eta zitokromo eta oxidasa entzimen lana inhibitzeko gai da. Adibidez hemo kofaktorearekin lortura itzulezina eratzen du karbono monoxidoak egiten duen modu berean.
Sodio azida ere toxikoa da irentsita eta azalean zehar absorbatuta.
Edonola ere azidekin tentuz lan egin behar da jokaera toxikoa izan dezaketelako.
Incilius coniferus
Incilius coniferus Incilius generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Scorpius
Scorpius izan daiteke:
Oedalechilus labeo
Oedalechilus labeo Oedalechilus generoko animalia da. Arrainen barruko Mugilidae familian sailkatzen da.
Písek (Frýdek-Místekeko barrutia)
Písek Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.848 biztanle ditu eta 15,45 kilometro koadroko azalera. Frýdek-Místekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1297 urtean egin zen.
Musièges
Musièges Frantziako udalerria da, Savoia Garaia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Musièges udalerrian erroldatutako biztanleak 309 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Filip Kljajić
Filip Kljajić (1990eko abuztuaren 16a - ) Serbiako futbolaria da.
Musièges
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Filip Kljajić
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Musièges
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 120 etxeak ziren eta 11 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 90 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 74 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Musièges udalerrian 120 unitate fiskal zeuden, 326 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.939 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 3 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 kirol-denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Musièges udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montague kabuxa
Montague kabuxa (Coryphoblennius galerita) Blenniidae familiako arraina da, ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoan, Mediterraneon eta Itsaso Beltzan bizi dena. 7,6 zentimetroko luzera du. Bere generoan monotipikoa da.
Ballard (Kalifornia)
Ballard Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Barbara konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Houthulst
Houthulst (nederlanderaz ahoskatua: ), Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Houthulst bera, Jonkershove, Klerken eta Merkem. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.729 biztanle zituen.
Lobogenesis
Lobogenesis Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Lobogenesis lobata da.
Karlos Linazasoro Izagirre
Karlos Linazasoro Izagirre (Tolosa, Gipuzkoa, 1962ko azaroaren 4a) euskal idazlea da. Euskal filologian lizentziatua Deustuko Unibertsitatean, 1987. urteaz geroztik, Tolosako Udal Liburutegian egiten du lan. Hainbat literatur-genero landu ditu: poesia, narrazio laburra, haurrentzako ipuingintza, antzerkia eta iritzi artikulugintza. 90ko hamarkadaren erdialdetik asteroko zutabea idazten du Diario Vasco egunkarian. Iñaki Linazasoro idazlearen semea da.
Literatur ibilbidea
Idazle oparoa da Linazasoro, genero gehienak landu dituena baina batez ere narrazioan eta poesian aritutakoa. Irakurle helduei zuzenduta idazten du, baina oso luzea haur eta gazteei zuzendutako bere lanen zerrenda.
Besterik gabe, Albina (Ibaizabal, 1991) eleberri errealistarekin zuzendu zitzaien gazteei lehenengo aldiz, zahar-etxe bateko komediak kontatuz. Harrezkero, hainbat izenburu argitaratu ditu haur eta gazte literaturan.
Bota gorriak (Anaya Haritza) ipuinarekin, 2001eko Euskadi Literatura Saria irabazi zuen haur eta gazteentzako literatura alorrean. Irudimenez betetako istorio surrealista horretan, Hamabi titare (Aizkorri, 1999) poesia liburuan argitara emandako haiku erako poema batzuk ere txertatzen dira.
Oro har, lan narratiboetan umore, absurdo eta egoera surrealistekin jokatzen du, bai haurrei zuzentzen zaienean, Matteomigliako sailean adibidez, Franti (Giltza, 2002), Lau ipuin matteomigliar (Elkar, 2005) eta Nuvolari Plaza (Erein, 2011) lanetan, bai gazteei zuzentzen zaienean, Urperatze handia (Elkar, 2009) eta Udalbatza bahituaren kasu pollita (Elkar, 2011) lanetan. Dena den, beste erregistro batzuk erabiltzeko gai ere bada, hala nola, genero poliziakoa, Mendekuaren graziaz (Erein, 2004) liburuan bezala.
Era berean, gaiak eskatzen badio, sentsibilitate handia erakusten du Linazasorok errealitatea modu xaloan islatzeko, adibidez, Etzi (Elkar, 2007) lanean: hor, mutiko batek Down sindromedun anaia Brunoren berri ematen du.
Poesian ari denean, jostari ageri da: lehenengo urratsak Hamabi titare (Aizkorri, 1999) liburuarekin eman zituen, haiku erako poema laburrekin, haurrak hizkuntzarekin jolastera gonbidatuz. Gazteei zuzentzen zaienean, amodioa du hizpide nagusi, Zein beste mundukoa (Elkar, 2008) poesia bildumak erakusten duen moduan. Txori kantariak poeta hegalariak (Elkar, 2003) eta Zaldiko-maldikoan (Aizkorri, 2003) lan kolektiboetan ere argitaratu ditu poemak.
Bat-batean, krispetak (Alberdania, 2011) liburuan, aldiz, ipuinaz gain, aforismoak eta neurri desberdinetako poema eta koplak ere eskaintzen ditu, adin desberdinetako haur eta gazteen gozamenerako.
Linazasororen poesia eta narratiba, idazlearen beraren eskuek eginak izanagatik, gaien, erreferentzien zein adierazpideen aldetik oso bereiz doazen ibilbide luzeko bi ubide nagusi dira. Tolosarraren narrazio laburrek absurdoa ustiatzen dute maiz, umore eta (auto)ironia gordinez, mundu- ikuskera etsitua agertzen du, indarkeriak, heriotzak, krudelkeriak eta arrazionaltasun ezak inguratua. Umorera, ironiara jo izan du Linazasoro narratzaileak mundu eta bizitza mingotsaren adierazpideen leungarri. Bestelakoak dira, baina, Linazasoro poetaren hizkuntza literarioa eta gaiak zein bizitzaren eta heriotzaren gaineko gogoetak. Absurdotik, umoretik, esperpentutik urrun, maitasunaren gorazarrea dago poesía horren funtsean, heriotzari aurre egiteko bide bakar gisa, salbazio gisa.
===Fantasiaren inguruko ikuspegia ===
Linazasororen ustetan, fantasia eta errealitatea ez dira txanpon beraren bi aurpegiak. Bere fantastikozaletasuna Jorge Luis Borges idazleari zor dio. Hark uko egiten omen dio fikzio psikologiko edo errealistari, faltsua eta engainagarria iruditzen zaiolako. Aldiz, fikzio fantastikoaren alde egiten du, egiazkoagotzat jotzen duelako.
Errealismoaz aritzean, errealismo mota bat aukeratu beharko balu, gehien interesatuko litzaiokeena magikoa izango litzatekeela dio, gehiago duelako magiatik errealismotik baino.
Bere ustetan literaturak ez du mundurik aldatuko, ez du sinesten idazlearen funtzio publikoan. Idazlearen lana idaztea dela deritzo, ondo ahal bada, eta gero idazlan horrek eraginik badu, bada askoz ere hobeto. Borgesek zioen bezala, literatura fantastikoaren jomugak, berriz, apalagoak eta egiazkoagoak direla uste du; ez du helburu utopikorik, ez du ezer aldatu nahi. Literatura fantastikoak xede artistikoak ditu, soil-soilik.
Ez du, ordea, literatura errealista arbuiatzen, baina, egia esateko, erakarmen gutxi ikusten dio. Gainera, nahi gabe ere, eskola garaiak ekartzen dizkio gogora, edo, bestela esanda, irakurtzera behartzen zieten garai itsusi haiek.
Literatura fantastikoa, aldiz, askatasunarekin lotzen du, irakurtzeko plazerrarekin, atsegin goxoarekin; izan ere, idazle fantastikoak ez baitira eskolan irakurtzen, eta, ondorioz, ez diezu gorrotorik hartzen. Bere idazle kuttunen zerrenda luzea da, baina gehientsuenak Borgesenak dira, noski.
Beste hizkuntza batzuetara itzulitako lanak
Linazasororen obra batzuk hainbat hizkuntzatara itzuli dira: gaztelaniara, katalanera eta galizierara, esaterako. Hala nola, ondorengoak:
Land of Hope and Glory
Land of Hope and Glory, (euskaraz Itxaropen eta Loriazko Lurraldea, Eduardo VII.a Erresuma Batukoaren koroaketarako espreski sortutako ingeles abesti abertzalea da, lehenbiziko aldiz 1902an Clara Buttek interpretatu zuen. Bere musika Edward Elgar konposatzailearen Pomp and Circumstance ("Arrandia eta Zirkunstantzia") sortako 1. martxatik hartua da.
Land of Hope and Glory gaur egun "The Last Night of the Proms" kontzertuan jo ohi da, baita Commonwealtheko jokoetan Ingalaterra ordezkatzeko ere, eta Elisabet II.a erreginaren 2002ko Urrezko Jubileoaren azken asteburuan God Save the Queen ("Jainkoak Gorde Beza Erregina") ereserkia amaitu ostean, bere jauregia inguratzen zuen jendetzak ere abesti hau kantatu zuen.
Hitzak
''1. eta 3. bertsoak jadanik ez dira jotzen, ohikoena 2.a abestea da''
Pomeraniar (txakurra)
Pomeraniarra, baita Alemaniar spitz nanoa, Zwergspitz ala Pomeraniako lulua, Spitz familiako txakur arraza bat da. Jatorriz, gaur egun Alemania eta Polonia artean dagoen Pomerania eskualdekoa da, iraganean Prusia alemaniar estatuaren zati zena. Tamaina oso txikia duen txakurra izanik, maiz jende zaharrarentzat konpainia txakur gisa erabilia da. "Jolas txakur" edota "txakur nano" bezala sailkatua dago.
Irianassa
Irianassa Tortricidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Irianassa sapphiropa da.
Michael Pacher
Michael Pacher austriar margolari eta eskultorea (Neustift, Tirol, 1435 inguru - Salzburgo, 1498ko abuztua). Germaniako molde gotikoen eta Paduako eta Veneziako Errenazimentuko eskolen eragina, Andrea Mantegnarena bereziki, nabari da bere lanetan. Obra nagusiak: Sankt Wolfgang elizako erretaula (1471-1481) eta Elizako Gurasoen erretaula (1483).
Masaya Shibayama
Masaya Shibayama (柴山 昌也) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Omiya Ardija.
Corbii Mari
Corbii Mari Errumaniako udalerri bat da, Dâmbovița konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cuyama (Kalifornia)
Cuyama Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Santa Barbara konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Corbii Mari
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Beñat Etxebarria
Beñat Etxebarria Urkiaga (Igorre, Bizkaia, 1987ko otsailaren 19a - ) euskal futbolari ohia da, Bilboko Athletic Klubean jokatu du batik bat.
Domsure
Domsure Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Beñat Etxebarria
Ibilbidea
Athleticen alebin kategorian sartu zen 1998. urtean. 2006-2007ko denboraldian egin zuen debuta Athleticen lehenengo taldearekin, Iruñean, Osasunaren kontra. Hiru urtez Bilbao Athleticen jokatu eta gero kluba utzi zuen.
Athleticen jokatu eta gero U.B. Conquensera joan zen 2008ko denboraldirako. Bertan 35 norgehiagoka jokatu zituen eta 7 gol sartu, 6 Ligan eta beste bat Errege Kopan.
2008-09 denboraldiaren ostean Athleticek ez zuen berritu bere kontratua eta Real Betisek fitxatu zuen. Hiru denboraldi eman zituen talde honetan, 2009tik 2013ra, hiru maila ezberdinetan: 2.B maila, 2.maila eta 1.maila.
2011-2012 denboraldian, lehenengo mailan debutatu zuen Granadaren kontra. Hirugarren partiduan haren lehenengo gola sartu zuen faltaz, Athleticen kontra. Beste denboraldi bat pasatu zuen Real Betisen, baina gero bi taldek harekiko interesa agertu zuten, Vfl Wolfsburgok batetik, eta Athletic Clubak bestetik.
Sarceaux
Sarceaux Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sarceaux udalerrian erroldatutako biztanleak 914 ziren. Familiak 360 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 154 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 130 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Beñat Etxebarria
Estatistikak
''2019ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.''
Sarceaux
Etxebizitza
2007an 378 etxebizitza zeuden, 362 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 15 hutsik zeuden. 374 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 362 etxebizitza nagusietatik 319 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 107 etxek lau zituzten eta 225 etxek bost zituzten. 293 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 144 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 204 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 619 ziren, horien artean 434 aktiboak ziren eta 185 inaktiboak ziren. 434 pertsona aktiboetatik 399 lanean zeuden (200 gizon eta 199 emakume) eta 33 langabezian zeuden (20 gizon eta 13 emakume). 185 pertsona inaktiboetatik 101 erretiraturik zeuden, 56 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sarceaux udalerrian 353 unitate fiskal zeuden, 932,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.313 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 36 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 argiketaria eta 3 ile apaindegiak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 harategi zen, 1 kirol-denda zen eta 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen.
2000. urtean Sarceaux udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 558 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra anbulantzia zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Batrachoides pacifici
Batrachoides pacifici Batrachoides generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Batrachoididae familian.
Hemiphaga chathamensis
Hemiphaga chathamensis Hemiphaga generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Písková Lhota (Mladá Boleslaveko barrutia)
Písková Lhota Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 791 biztanle ditu eta 4,67 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1386 urtean egin zen.
Briarcliff (Texas)
Briarcliff Texasko herri bat da. Travis konderrian kokatua dago. 2010ean 1,438 biztanle zituen, 4.3 kilometro koadrotan banatuta.
Gabriel Bacquier
Gabriel Bacquier (Béziers, Frantzia, 1924eko maiatzaren 17a - Lestre, Frantzia, 2020ko maiatzaren 13a) frantses baritonoa izan zen.
Anza (Kalifornia)
Anza Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Riverside konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sphiggurus mexicanus
Sphiggurus mexicanus Sphiggurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Erethizontinae azpifamilia eta Erethizontidae familian sailkatuta dago. Costa Rica, El Salvador, Guatemala, Honduras, Mexiko, Panama eta ziurrenik Belize eta Nikaraguan bizi da.
Písková Lhota (Nymburk barrutia)
Písková Lhota Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 452 biztanle ditu eta 6,43 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1243 urtean egin zen.
Incilius cristatus
Incilius cristatus Incilius generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Bayardo Barreko erasoa
Bayardo Barreko erasoa, Bayardo Bar attack, Ipar Irlandako gatazkan zehar, 1975eko abuztuaren 13an, Brendan McFarlane buru zuen Behin-behineko IRAren talde batek Belfast hiriko Aberdeen kaleko Bayardo Bar tabernaren aurka burututako atentatu bat izan zen, Shankill Road eremu protestantean. Bayardo Bar tabernak talde armatu loialisten kideen topalekua izatearen ospea zuen, tartean Lenny Murphy, Shankillgo Harakinak talde loialista paramilitarraren buruzagia zenak.
Atentatu honetan lau zibil protestante eta UVFko kide bat hil eta 50 pertsona baina gehiago zaurituak izan ziren. Erasoa bonba eta tiroz bidez burutu zen.
Kazetarien arabera, atentatu hau aurrez jazotako Miami Showband hilketak mendekatzeko asmoz burutu omen zen.
Atentatu honen egiletza McFarlane eta Peter "Skeet" Hamilton eta Seamus Clarke IRAkideei egotzi zitzaien eta bizialdi osorako espetxeaz zigortuak izan ziren.
Alex Kidd in Miracle World
Alex Kidd in Miracle World (アレックスキッドのミラクルワールド) Sega Master System bideokontsolako bideo-jokoa da. 1986ko azaroaren 1ean argitaratu zuten Japonian eta 1987an nazioartean. Master System eta Master System II bideokontsoletan integratuta banatzen zen.
Miami Showband hilketak
Miami Showband hilketak edota Miami Showband sarraskia (Dúnmharú an Miami Showband; Miami Showband killings) edota Miami Showband Massacre, 1975eko uztailaren 31an, Ipar Irlandan UVFk eta Britainiar Armadak egindako hilketa bat izan zen eta, ondorioz, The Miami Showband dublindar pop-country musika taldeko hainbat kide hilik gertatu ziren.
Atentatua
Aurreko gauean, taldekideak Dublin hiritik abiatu eta Ipar Irlandako Banbridge hirian musika emanaldia eskaini zuen. Hurrengo egunean, goizeko 2:30ak aldera, Dublinera errepidez eta minibusez A1 errepidean itzulera bidaian zihoazela, Down konderriko Buskhill herri inguruan militar kontrol batekin topo egin zuen, Newry hiritik 11 kilometro iparraldera. Bertan, Britainiar Armadako uniformedun gizon armatu batzuk bost taldekideei minibusetik atera eta errepide bazterrean ilaran jarri zitezela agindu zieten. Bitartean, gizon uniformedun batzuk minibusaren azpialdean 4,5 kg-ko lehergailu bat jarri zuten, loialisten asmoa lehergailua bidaian zehar lehertu eta atentatua nahiz taldekideen heriotzak Behin-behineko IRAri egoztea zen. Baina lehergailuak eztanda egin eta UVFko Harris Boyle (22 urte) eta UDRko Wesley Somerville (34 urte) kideak jo eta bertan hil ziren.
Une mousse de Biscaye
Gaia
Jaun frantses errota baten ondoan neskatxa bizkaitar eder bat topatzen du, eta hura kortejatzen saiatzen da. Neskak, aldiz, esaldi bakar batekin erantzuten die frantsesaren erregu guztiekinː "Soaz, soaz ordonarequi[n]", alegia, "Zoaz, zoaz ordu onarekin", edo "zoaz sasoi onean"; beharbada zuzenago, "zoaz eta utz nazazu bakean". Beste garai batzuetako kontestuan, "maitasun kanta" gisa aurkeztu izan dena, ikuspegi gaurkoatuago batekin sexu jazarpen kasu baten erretratua argia dela esan daiteke.
Miami Showband hilketak
Atentatua
Orduan, gainontzeko UVFko kideek errepide bazterrean zeuden musikariak tirokatu, haietako hiru hil eta beste biak zauritu zituzten. Hildakoak: Fran O'Toole (28 urte, ahotsa), Tony Geraghty (24 urte, gitarra) eta Brian McCoy (32 urte, tronpetaria). Stephen Travers (24 urte, baxu-jotzailea) dum-dum bala batez larriki zauritua izan zen baina McCoyren gorpuaren alboan egonik hila zegoenaren papera egin eta bizirautea lortu zuen, eta Des McAleak (24 urte, saxojolea) leherketaren ondorioz minibuseko ateak jo zuen baina ez zen larriki zauritua suertatu, errepide bazterreko sastraketan ezkutatu eta loialistak beretaz jabetu ez zirelako egin.
Une mousse de Biscaye
Gaia
Aipagarria da nola gizona kexatzen zaion emakumezkoari euskaraz besterik ez duela egiten, eta "laissez votre bisquayn" eskatzen dio, "utz ezazu bizkaiera hori". Koldo Mitxelenak "bisquayn" horri erreparatu zionː Gaztelan vizcaíno euskaldunaren sinonimo zen bitartean, Frantzian, garai hartan, bizkaitarra normalean Hego Euskal Herriko euskalduna adierazteko erabili ohi zen. Hala ere, besterik gabe neskatxa euskalduna ere izan daitekeela dio Mitxelenak, ez dago ziurtatzerik prezeski Bizkaiko norbaitez ari zaigun, ala edozein herrialdetako euskaldun batez.
Miami Showband hilketak
Atentatua
Bestalde, Ray Millar bateria-jotzailea ez zioan minibusean, Antrim konderrikoa zenez bere gurasoak bisitatzen gelditu baitzen.
Une mousse de Biscaye
Gaia
Kantu eta istorioa ezagunak izan ziren hurrengo mendeetan Frantzian. Rabelaisek berak Pantagruel lanean aipatzen du.
Miami Showband hilketak
Errudunak
1998an atentatu honen inguruko epaiketa burutu eta bi britainiar soldadu aktibo eta soldadu ohi bat bizi osorako espetxealdiaz zigortu zituzten. Eraso honen ardura Glenanne gang talde loialistari leporatu zitzaion, loialista, polizia eta britainiar soldaduen arteko ezkutuko aliantzaz osatutako talde armatua. Epaiketan zehar Britainiar Armadako ofizialen eta talde armatu loilisten arteko harreman estua azaleratu zen.