cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nevy-lès-Dole
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 116 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 100 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 79 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 35 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Nevy-lès-Dole udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 242 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.064 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 igeltseroa.
2000. urtean Nevy-lès-Dole udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 405 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2001: A Space Odyssey
2001: A Space Odyssey (euskaraz 2001: Espazioko Odisea) Stanley Kubrickek 1968an zuzendutako estatubatuar zientzia fikziozko filma da, Arthur C. Clarke idazlearen The Sentinel (Zelataria, 1951) kontakizunean oinarrituta. Filma honekin batera eta aurreko kontakizunean oinarrituz idazle berberak ''izenburu berdineko eleberria idatzi zuen.
1968ko Efektu berezi onenen Oscar Saria (Stanley Kubrick) irabazteaz gain, zientzia-fikziozko zinemagintzan ordurarte eta ondoren eginiriko filmen arteko mugarri izateaz gain kultuzko film bilakatu zen, eta ondorengo espazioko bidaiei buruzko filmetan sekulako eragin bisual eta estetikoa izan du.
1984ean 2010: The Year We Make Contact (2010: Kontaktua Egin Genuen Urtea) izeneko jarraipen filma izan zuen.
Argumentua
Antzinako estralurtar zibilizazio batek galaxian zehar beste mundu batzuk arakatu eta ahal den heinean bizitza adimentsua bultzarazteko asmoz kristalezko monolito handiak erabiltzen ditu.
Orain dela hiru milioi urte, monolito horietako bat Afrikan agertu eta goserik eta ia desagertzeko zorian dauden tximino antropoide batzuei lanabesak egitea iradokiko die. Tximinoek lanabesak haien jan nahian dabilen leopardo bat ehizatzeko erabiliko dituzte.
Handik milioika urtera, jada etorkizunean, Ilargian lurperaturik topatu berri duten beste monolito batek zientzialarien jakinmina piztuarazi du. Azkenik, NASAren espazioko misio batetan zehar, HAL 9000 izeneko adimen artifizialdun konputagailu bat gizakiez osatutako eskifaia daraman espaziontzi baten sistemak kontrolatzeaz arduratzen da.
Cataniako katedrala
Cataniako katedrala, baiata ere Duomo di Sant'Agata, Santa Agatari eskainita, Italia hegoaldeko Siziliako Catania hiriaren erdian dagoen eliza katoliko barrokoa da.
Matabeleland
Egungo Matabeleland bi probintziatan banatzen da:
Cataniako katedrala
Historia
Siziliako geologia dela eta, eliza behin baino gehiagotan eraikia izan da zeren eta lurrikarek eta gertu dagoen Etna sumendiak sarritan kaltetu dute eraikina. Jatorrizko eraikina 1078-1093 urtetan altxatu zen, normandiar estiloan, aurretik erromatarren termak zeuden toki berean. Eraikitzeko agindua Roger I.a Siziliakoak eman zuen, behin hiria Siziliako emirerria ri konkistatu ondoren. Hasieran eliza gotortuaren itxura zuen (ecclesia Munita). Kanpandorrea Carmelo Sciuto Patti-ren lana izan zen.
1169an lurrikara batek ia osoa txikitu zuen; bakarrik absideren aldea utzi zuen osoa. Urte berean sute batek eragin zion, bestetik. Dena dela, txikizio handiena 1693ko lurrikarak eragin zion zeren eta erorkinak besterik ez ziren gelditu. Ondoren, barroko estiloan berreraiki zuten. Gaur egun jatorrizko eraikinetik elementu hauek gelditzen dira: gurutzaduraren zati bat, bi dorre eta hiru zirkuluerdiko absideak; abside horiek neurri handi batean laba-harriekin eginak daude, aurretik erromatarren eraikinetatik aterata.
Katedralean Santa Agateren gorpuzkinak gordetzen omen dira.
Santa Cruz
Santa Cruz munduko hainbat leku izendatzeko toponimo oso hedatua eta baita pertsonaren abizena ere bada, alfabetikoki eta jaiotzaren dataren arabera ordenatuta hurrenez hurren:
Jameson Raid
Jameson Raid (1895eko abenduaren 29a - 1896eko urtarrilaren 2a) Paul Krugeren Hegoafrikar Errepublikan britainiarrek egindako eraso bat izan zen. Eraso hau Leander Starr Jameson estatistak eta bere Rhodesia eta Bechuanalandiako poliziek burutu zuten 1895-96ko Gabonetan.
Helburutzat, deserriraturik zeuden langile Britainiarren (Uitlander bezala ezagutuak) altxamendua bultzatzea zuen Transvaal-en, baina ez zuen lortu. Langileei Johannesburgoko konspiratzaileak deitu zieten. Langile hauek armadarekin bat egin eta altxamendu bat prestatuko zutela uste zen. Erasoak ez zuen bere helburua lortu, baina Bigarren Boer Gerra eta Bigarren Matabele Gerra sortu izanaren arrazoietako bat izan zen.
Petrovce (Rimavská Sobotako barrutia)
Petrovce  Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 19,10 km²ko azalera du eta 226 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1427. urtekoa da.
Fletchersbridge
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Bodmin udalerritik 3,2 kilometro hego-ekialdera.
NO Aurigae
NO Aurigae M2I espektro motako supererraldoi gorri bat da, 3789 kelvineko tenperatura efektiboa duena. Antares (α Scorpii) edo σ Canis Majorisen antzekoa, bere erradioa gure eguzkiarena baino 630 aldiz handiagoa da, hau da, 2,93 unitate astronomikokoa. Gure eguzki sistemaren erdian balego, bere azalera asteroide gerrikoraino hedatuko litzateke, bere barnean eguzkitik gertuen dauden lau planetak hartuz, Lurra bera barne. Bere argitasun bolometrikoa (uhin luzera guztietan) gure eguzkiarena baino 7000 aldiz handiagoa da. Bere metaltasuna gure eguzkiarena baino txikiagoa da ([Fe / H] = − 0,15), bere burdin ugaritasun erlatiboa Eguzkian dagoenaren %71koa delarik. Tekneziozko izar bezala katalogatua, AGB izar bat dela uste da. Bere masa estimatua gure eguzkiarena baino 5 aldiz handiagoa da.
LC izar aldagarri irregular bezala katalogatua, NO Aurigaeren dizdira +6,1 eta +6,3 bitartean aldatzen da.
Tardigrada
Tardigrada Ecdysozoa goi-filumeko animalia taldea da. Izaki mikroskopiko, igerilaria da, gorputza segmentuz osaturik du eta 8 hanka ditu. Heldurik handienek 1,5 mmko tamaina izan dezakete eta txikienek 0,1. Larba jaio berriek 0,05 mmko tamaina dute.
1000 espezie baino gehiago ezagutzen dira, mundu osoan sakabanatuta, Himalaiatik itsaso sakonera eta lurburuetatik ekuatorera. Lurzoruan, likenetan, harea artean edo uretan bizi daitezke, adibidez. Muturreko baldintzak jasateko gai dira, bai espazio hutsean bizirauteko eta baita 6.000 atmosferako presioan ere. -200ºC eta 150ºC tenperaturak jasan ditzakete eta 10 urte ere iraun dezakete urik gabe. Hainbat esperimentu egin dira espazioan duten bizirauteko gaitasuna aztertzeko, esate baterako 2019an Ilargiaren aurka talka egin zuen zunda batek tardigradoak zeramatzan.
Aurkikuntza eta izena
Johann August Ephraim Goezek deskribatu zuen lehen aldiz, 1773an eta "uretako hartz txiki" izena jarri zion, bere itxura dela eta. Lazzaro Spallanzani izan zen 1777an Tardigrado izena eman ziena. "Ibiltari geldoa" esan nahi du, hartzak bezala, baina oso geldi, mugitzen delako.
Tamaina eta itxura
Animalia oso txikiak dira, 0'3 eta 0'5 mm arteko tamaina hartzera irn dute batazbeste. Espezie handienetako aleek 1'5 mm ere har dezakete, txikienak aldiz 0'05 mm-koak dira. Gorputzak segmentutan banaturik dute; aurrena burua, ondoren hiru segmentu bakoitzak hanka pare bat duena eta atzetik beste hainbat segmentu laugarren hanka parea duena.
Hankak ez daude artikulaturik eta oinetan 4-8 erpe dituzte. Aurreneko hiru hankak lokomoziorako dira eta laugarrenak sustratuari heltzeko erabiltzen ditu.
Arnasketa eta digestio egiturak
Gorputza hemolinfak betetzen du eta gonadetan baino ez du zelomarik agertzen. Ez du arnas organorik, badirudi gorputz osoan zehar gertatzen dela gas trukea.
Tutu itxurako ahoa dute eta arantza gogorrak ditu landareen zelulak, algak edo ornogabe txikiak zulatzeko. Ahoaren ondoren faringe xurgatzailea dago eta atzetik hestegorria. Animaliaren gehiengoa hesteek osatzen dute eta digestio aparatua uzkian amaitzen da.
Ugalketa
Hainbat espezie partenogenikoak dira baina gehienetan arrak eta emeak aurkitzen dira. Emeak handiagoak izaten dira, eta ugariagoak. Sexu bietako aleek gonada bakarra dute, hesteen gainean kokatzen dena. Tradigradoak obiparoak dira eta kanpo ernalketa burutzen dute. Emeak arrautzak ezartzen ditu bere kutikularen gainean eta arrak espermaz estaltzen ditu. Espezie gutxi batzuk barne ernalketa ere badute.
Tardigrado berriak 14 egun baino lehenago ateratzen dira arrautzetatik eta handituz doaz zelulak haunditzen dituztelako, ez mitosi bidez. Ondoren azalaren muda ugari izaten dituzte, baita 12 aldiz ere.
Jean-Louis Trintignant
Biografia
1956an hasi zen zineman lanean, eta arrakasta handia izan zuen berehala Roger Vadimek zuzendutako Et Dieu… créa la femme (1956) filmean Brigitte Bardotekin batera egindako antzezpenagatik. Antzerkian ere ari izan zen aldi berean; alor horretan aipagarria du 1959an Hamlet antzeztuz izan zuen arrakasta.
Tardigrada
Elikadura
Tardigrado gehienak fitofagoak (landare jaleak) edo bakteriofagoak dira. Gutxi batzuk haragijaleak dira eta hauek tardigrado txikiagoak harrapatzen dituzte, Milnesium tardigradum adibidez espezieak.
Jean-Louis Trintignant
Biografia
Frantzian eta Italian lan egin izan du gehienbat. Antiheroi oinazetuak, polizia bihozgabeak eta hiltzaile hotz eta ankerrak interpretatu izan ditu maiz.
Tardigrada
Muturreko baldintzekiko erresistentzia
Munduko eremu ia guztiak kolonizatu dituzte eta horrela aurki ditzakegu ur termaletan, Himalaian (6.000 metrotako altueran), itsaso sakonean (-4.000m), eremu polarretan izotz geruza sendoen azpian... Ez dira estremofilo kontsideratzen, muturreko baldintzetan aurkitzeaz gain baldintza onetan ere ugariak baitira. Historian zehar izan diren iraungipen masiboetan aurrera egin dute, hala meteoritoen talka izan denean, gamma izpien bonbardaketak...
Kriptobiosia
Laborategiko esperimentuetan -273ºC (zero absolutua) eta 151ºC tenperaturetan bizirauteko gai direla ikusi da, dena dela 2020an argitaraturiko ikerketa baten arabera badirudi hain tenperatura altuak denbora luzez ezin dituztela jasan baina gai izan daitezke goantza doan tenperaturara aklimatatzeko. Alkohol edota eter puruetan murgilduta ere iraun izan dute, eta zientzilari errusiarrek espaziora bidalitako suzirien estalkiei atxikita tardigrado biziak aurkitu dituzte.
1948an Tina Franceschi biologari italiarrak museo batean gordetako 1828ko goroldio lehor batetako tardigradoak berhidratatu zituen eta hasieran mugimenduren bat antzeman bazen ere ez zen berpizteko gai izan, dena dela 120 urte kriptobiosian egondako tardigradoak berpiztu zirela zabaldu zen.
Erradiazioak
2007an Errusiak eta ESA agentziak Foton M3 zunda jaurti zuten espaziora eta tardigrado multzo bat ezarri zuten bertan. Ikusi zuten espazioa hutsean bizirauteaz gain ugaltzeko gai ere izan zirela.
Gainerako animaliek baino 1000 aldiz erradiazio handiagoei aurre egiteko gaitasuna zutela ere ondorioztatu da. Kriptobiosi egoeran duten ur kopuru minimoari esker dela pentsatzen da. 2020an Indiako Zientzia Institutuak (Bangalore) Paramacrobiotus espezie berria aurkitu zuten eta pigmentu fluoreszente batzuei esker erradiazio ionizatzaileari aurre egiten diotela ikusi zuten.
Taxonomia
Ahoaren itxura eta oinetako erpeak erabiltzen dira espezieak identifikatzeko. Hiru klase deskribatu dira tardigradoen artean: heterotardigradoak, eutardigradoak eta mesotardigradoak. Azken klase honek ordea Thermozodium esakii espeziea baino ez du eta Nagasaki hiri japoniarreko iturburu termal batean (Rahn, 1937) soilik aurkitu da. Gertatzen dena da lurrikara batek iturburu hori suntsitu zuela eta gaur geun zalantzatan jartzen da (nomen dubium).
Ez da erraza tardigradoak bizidunen artean kokatzea. Gaur egun Panarthropoda kladoa proposatzen da Tardigradoak, onikoforoak eta artropodoak biltzen dituena.
Fosilizazio eskasa
Erloju molekularrak dioenez tardigradoak Kanbriar garaiaren aurretik bereiztu ziren artropodoetatik, baina fosil oso gutxi aurkitu dira. Izaki mikroskopikoak izatea eta atal mineralizaturik ez edukitzea izan daitezke arrazoi nagusiak. Kretazeo garaiko bi fosil deskribatu ziren aurrena, Beorn leggi (Manitoba, Kanada, 1964) eta Milnesium swolenskyi (New Jersey, AEB, 2000), biak ala biak anbarretan. 2021. urtean hirugarren bat aurkitu da, Paradoryphoribius chronocaribbeus (Dominikar Errepublikan) Miozeno garaiko anbar batean.
Aurrepomerania-Rügen
Aurrepomerania-Rügen barrutia (alemanez Landkreis Vorpommern-Rügen) Alemaniako Mecklenburg-Aurrepomerania estatuaren ipar ekialdea hartzen duen eskualdea da. Stralsund da hiriburua.
Großbeeren
Großbeeren Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aurrepomerania-Rügen
Geografia
Itsaso Baltikoaren ertzean kokaturik dago eta kontinenteaz gain Rügen, Hiddensee eta Darss uharteak ere hartzen ditu. Estatuan dauden hiru parke nazionaletatik bi bertan daude, Jasmund Parke Nazionala eta Mendebaldeko Pomeraniako aintziretako Parke Nazionala hain zuzen ere.
Hiriak
Bost hiri aske, hiru udalerri eta 12 Amt (herrien elkarketa) ditu:
Rauros
Rauros (elfoeraz "ihintz ulukaria"), Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den fikziozko urjauzi bat da. Emyn Muiletik gertu kokatua, Anduin ibaiaren erdialdeko ibilbidea eta beheko ibilbidearen arteko muga adierazten zuena. Raurosera iritsi aurretik desegin zen Eraztunaren Elkartea, eta bertatik nabigatu zuen Boromirren hil ontziak.
Anduin Hydrografia Śródziemia
Ndebele
Ndebele-ak (Matabele-ak) Shaka Erregearengatik 1820. hamarkadan banatu ziren Zulu-ak dira, Mzilikazi-ren gidaripean, Shaka armadako jeneral bat.
Iparralderantz jo zuten 1838an, gaur egungo Zimbabwera, nun Shona tribuekin borrokatu ziren eta gaur egun Matabeleland deritzona sortuaz.
Apostolepis coronata
Apostolepis coronata Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Santutegi (izendegia)
Santutegi edo santuen izendegia bataio-izenak emateko erreferentziazkotzat hartzen den kristautasuneko santuen izen-zerrenda nolabait arautua da.
Euskaraz horren adibide dira Sabin Arana eta Koldo Eleizalderen Deun-ixendegi euzkotarra, edo Euskaltzaindiaren 66. araua, Santutegiko Izen Ohikoenak arautzen dituena.
Santuen izendegia santuen egutegiarekin ere lotua izan ohi da.
Gobiopsis malekulae
Gobiopsis malekulae Gobiopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
La Paz
La Paz, Chuqi Yapu (aimaraz Chukiyapu) izen bereko departamenduaren hiriburua da eta Boliviako hiri nagusia. Historian zehar, herrialdeko hiriburua ere izan da. Gaur egun gobernua dagoen hiria da eta hiriburu konstituzionala Sucre da.
Itsas-mailatik 3.829 metrotan kokatuta dago. Illimani (6.462 m.) mendiaren magalean dago.
1.060.451 biztanle zituen 2005ean.
Herri eta hiri senidetuak
La Paz ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago: La Paz Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI) (portugesez: União de Cidades Capitais Ibero-americanas) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz:
Muron
Muron Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Muron udalerrian erroldatutako biztanleak 1.207 ziren. Familiak 454 ziren, horien artean 94 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 77 bakarrik bizi ziren emakumeak), 163 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 176 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 503 etxebizitza zeuden, 457 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 480 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 457 etxebizitza nagusietatik 366 bere jabearen bizilekua ziren, 72 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 4 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 129 etxek lau zituzten eta 246 etxek bost zituzten. 332 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 174 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 225 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 770 ziren, horien artean 548 aktiboak ziren eta 222 inaktiboak ziren. 548 pertsona aktiboetatik 459 lanean zeuden (252 gizon eta 207 emakume) eta 89 langabezian zeuden (50 gizon eta 39 emakume). 222 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 103 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Muron udalerrian 464 unitate fiskal zeuden, 1.130,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.355 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Muron udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.708 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Huts (argipena)
Huts hitzak esanahi zenbait ditu:
Cebidichthys violaceus
Cebidichthys violaceus Cebidichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
1945eko Kontxako Bandera
1945eko Kontxako Bandera (Banderaren 50. ekitaldia) urte honetako irailaren 2 eta 9an jokatu zen, eta Pedreñak bere lehenengo Kontxako Bandera eskuratu zuen.
Kontakizuna
Aldaketa garrantzitsua gertatu zen urte horretan: estropada eremuan neurketa eta enfilazio berriak ezarri ziren, ordura arte zeuden irregulartasunak eta akatsak konpontzeko asmoz.
Zazpi traineruk hartu zuten parte, hauetatik bost gipuzkoarrak ziren bat kantabriarra eta bestea bizkaitarra. Bandera Pedreña eta Kaikuren arteko lehia estuan erabaki zen, bi jardunaldietan pedreñarrak nagusi izan zirelarik.
Kawasaki Frontale
Kawasaki Frontale (川崎フロンターレ) Japoniako futbol talde bat da, Kawasaki hirikoa. Japoniako futbol liga irabazi du 2017an.
Naillat
Naillat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Creuse departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Naillat udalerrian erroldatutako biztanleak 655 ziren. Familiak 300 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 108 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 521 etxebizitza zeuden, 298 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 131 bigarren erresidentzia ziren eta 92 hutsik zeuden. 505 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 298 etxebizitza nagusietatik 252 bere jabearen bizilekua ziren, 27 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 161 etxek bost zituzten. 216 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 137 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 114 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 378 ziren, horien artean 277 aktiboak ziren eta 101 inaktiboak ziren. 277 pertsona aktiboetatik 263 lanean zeuden (151 gizon eta 112 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 101 pertsona inaktiboetatik 51 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Naillat udalerrian 323 unitate fiskal zeuden, 709,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.868 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Naillat udalerrian 55 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.625 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Katalina
Katalina, Katalin eta beste aldaera batzuk emakumezkoen izenak dira. Santutegirako eta pertsonaia historikoetarako Katalina arautua du Euskaltzaindiak, baina Katalin ere izendegi arautuko forma da. Hipokoristiko ugari ditu eta ezagunenak dira Kattin eta Kattalin. Aldaerak: Katarina, Katelina, Katerin, Katerina, Katariñe (Deun-ixendegi euzkotarrekoa), Katrin eta Katixa.
Historia
Herrialde kristauetan ezagunak dira izen hauek eta bere aldaerak. Etimologikoki grezierako Αἰκατερῖνα edo Αἰκατερίνη, Aikaterína, Aikaterínē izenetik dator. Kristauen artean aski erabilia izan zen, khataros ("garbia") hitzarekin lotu baitzen. Honela deitzen diren bi santa daude, Sienakoa eta Alexandriakoa, azken hau delarik ezagunena, bere martirioan erabilitako gurpil horzdunari izena eman ziolako. Azken honen jaia martxoaren 24an da.
Anthreptes longuemarei
Anthreptes longuemarei Anthreptes generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Katalina
Historia
Nafarroako Erresumako artxibategietan sarri agertzen den izena da, forma desberdinekin, Katerina bat (Quaterina) merkatari franko baten alaba Lizarran, 1346. urtean, eta beste bat (Catherina) Munarritzen aipatua da 1518an. Luzaiden Katarina bat dago (Catharina de Barba) 1428an, Katalina (Catalina) bat Berroetan 1509an eta Katalin (Catalin) Elizondon 1529an.
Erregetzan Katalina izena izan dutenen artean aipagarriak dira:
XIV. mendea
'''XIV. mendeak''' 1301etik 1400. urtera bitarteko iraupena du, biak barne.
Chirolophis ascanii
Chirolophis ascanii Chirolophis generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
Le Verdon-sur-Mer
Le Verdon-sur-Mer Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Verdon-sur-Mer udalerrian erroldatutako biztanleak 1.369 ziren. Familiak 696 ziren, horien artean 288 pertsona bakarrekoak ziren (116 bakarrik bizi ziren gizonak eta 172 bakarrik bizi ziren emakumeak), 236 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 136 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 814 ziren, horien artean 538 aktiboak ziren eta 276 inaktiboak ziren. 538 pertsona aktiboetatik 449 lanean zeuden (233 gizon eta 216 emakume) eta 89 langabezian zeuden (41 gizon eta 48 emakume). 276 pertsona inaktiboetatik 142 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 89 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Verdon-sur-Mer udalerrian 711 unitate fiskal zeuden, 1.391,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.009 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 35 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 14 jatetxeak, 4 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 18 establezimendu komertzialetatik, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 4 okindegiak, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak eta 3 kirol-dendak ziren.
2000. urtean Le Verdon-sur-Mer udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Forge (Kornualles)
Forge, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Redruth parrokian.
Krzysztof Zanussi
Krzysztof Pius Zanussi (Varsovia, 1939ko ekainaren 17a) poloniar zinemagilea da.
Fisika, filosofia eta zinema-ikasketak egin zituen. Film laburrak eta telebistarako dokumentalak egin zituen bere lehen film luzea egin aurretik, Struktura Kryształu (1969), kritikak goraipatua eta nazioarteko hainbat zinemalditan saritua izan zena. Poloniako gizartearen kritika egin eta berrogeita hamar urtez nagusi izan zen sistema politikoaren ustelkeria salatu izan du bere filmetan. Ospe handia izan du mundu osoan eta zenbait film egin ditu atzerrian: The Catamount Killing (1974), Wege in der Nacht (1979) eta A Man from a Far Country (1981), Juan Pablo II.a Aita Santuaren biografia. Zanussi da, Andrzej Wajda eta Krzysztof Kieślowskirekin batera, poloniar zinemagilerik ezagunena.
Großderschau
Großderschau Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Anthreptes orientalis
Anthreptes orientalis Anthreptes generoko animalia da. Hegaztien barruko Nectariniidae familian sailkatua dago.
Apostolepis goiasensis
Apostolepis goiasensis Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Frogpool
, Ingalaterrako Kornualles konderriko herrixka bat da, Gwennap parrokian.
Coscurita
Coscurita Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 42 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 116 biztanle zituen 54,96 km²-ko azaleran.
Botenac
Botenac Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Poproč (Rimavská Sobotako barrutia)
Poproč  Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 4,03 km²ko azalera du eta 23 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1413. urtekoa da.
Gobiopsis namnas
Gobiopsis namnas Gobiopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Großkmehlen
Großkmehlen Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Leka (Norvegia)
Leka Norvegiako udalerria da. Nord-Trøndelag konderrian kokatua dago. 110.24 km² ditu eta 589 biztanle ditu.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Edward Larrabee Barnes
Edward Larrabee Barnes (1915eko apirilaren 22a - 2004ko irailaren 22a) estatubatuar arkitektoa izan zen.
Barnes Chicago-n (Illinois) jaio zen. Harvarden lizentziatu zen 1938an, ingelesa eta Artearen Historia ikasi ondoren arkitektura aldatu aurretik, eta gero Milton Academy ikastetxean irakatsi zuen, Harvardera itzuli aurretik Walter Gropius eta Marcel Breuer-en eskutik. 1942an Harvard Graduate School of Design graduondoko diseinu eskolan lizentziatu zen eta Bigarren Mundu Gerran armadan aritu zen. Gerra ondoren Henry Dreyfuss- en lan egin zuen Los Angelesen, masa-produkzioan ekoiztutako etxeetarako prototipoak diseinatzen.
1949an Barnesek Edward Larrabee Barnes Associates sortu zuen Manhattanen. Bere ibilbide luzean, Barnesek - bere emaztearekin Mary Barnes barne diseinatzaile gisa - bulego eraikinak, museoak, lorategi botanikoak, etxe partikularrak, elizak, eskolak, kanpamenduak, unibertsitateak, campusen plangintza eta etxebizitzak diseinatu zituen. Bere eraikinetako asko ezagunak dira, hala nola Dallaseko Arte Museoa, Walker Arte Gunea eta IBM eraikina, Manhattaneko Madison etorbidearen 590ean.
Urteak igaro ahala, Harvardeko Unibertsitatean, Pratt Institutuan eta Virginiako Unibertsitatean ere irakatsi zuen, eta "Urban Design Council of New York"-eko kidea Erromako Americar Akademia-ko presidenteordea izan zen. 1969an, Barnes Diseinuko Akademia Nazionalean hautatu zuten kide elkartu gisa, eta 1974an kide oso bihurtu zen. Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademiako kide hautatu zuten 1978an. 2007an hil ondorengo omenaldia jaso zuen Arkitektoen Institutu Amerikarraren sari gorena, AIA Urrezko Domina. Arkitekturako Thomas Jefferson domina, Harvard Unibertsitatearen 350. urteurreneko domina eta beste berrogei sari ere jaso zituen. Bere Haystack Mountain School of Crafts- ek AIA Twenty-five Year Award saria irabazi zuen.
1993an Barnesek erretiroa hartu zuela iragarri zuen baina Lee/Timchula Architects-en aholkulari lanetan jarraitu zuen, Barnesen bazkide nagusiak, John M.Y. Lee-k, eta bere bazkideak, Michael Timchulak, sortua. Lee/Timchulak Barnesen bulegoak esleitutako hainbat proiektu jaso zituen.
Shona
Shona hainbat pertsona talde osatzen duten pertsonei deitzen zaie Zimbabwen eta Mozambike hegoaldean. Garai batean Karanga bezala ezagutuak izan ziren eta bederatzi milioi pertsonak osatzen dute talde hau. Hainbat dialekto hitz egiten dituzte, zeinen forma estandarizatua shona (bantu) den. Shonatarrak Zimbabwe Handiaren sortzaileak izateagatik ere ezagunak dira, Ekuatoretik hegoaldera aurkitzen den europarren aurreko harri estrukturarik handiena.
Khoisan hizkuntzak
Khoisan hizkuntzak (baita Khoesan edo Khoesaan) Hegoafrikako hotentoteen, sanen eta beste zenbait herriren hizkuntza multzoa dira. Bantu ez diren herriek erabiltzen dituzte hizkuntza horiek hiru taldetan banatzen dira: Iparraldekoak, Erdialdekoak eta Hegoaldekoak. Pertsona talde txikiak erabilitako hizkuntza hauen ezaugarri nagusia klik hotsak dira. Taldeko hizkuntza guztiak tonalak dira.
Arin-arin
Arin-arina euskal dantza eta doinu herrikoia da. Taldean, biribilean eta binaka dantzatzen da, besoak gora eta eskuko hatzekin kriskitin eginez.
Fandangoarekin batera, euskal plazetako dantza-bikote ohikoena da eta, beraz, euskal tradizioko dantza ezagunenetarikoa.
Normalean, doinua txistu eta danbolin, pandero, trikitixa edota alboka musika-tresnekin jotzen da. Dantza pauso arinez eta salto txikiz osatuta dago eta, hain zuzen ere, hortik dator arin-arin izena.
Erritmoa
Arin-arinak erritmo bitarra du, 2/4 konpasean idatzita, eta esaldi karratuak, zortzi konpaseko moduluz osaturik. Pauso bakoitza hamaseina konpasez antolatzen da, eta horren arabera moldatzen dira esaldi musikalak. Normalean lau pauso ezberdin dantzatzen dira.
Hitzaren adiera ezberdinak
Arin-arin deitzen da erritmo azkarra duelako. Ariñ-ariñ ere idatzi ohi da. Herri batzuetan porrusalda, purrusalda eta porrue izenez ezagutzen da, edota bizkai dantza, bizkai soinua edo bizkaikoa ere esaten zaio. Iztuetak arin-arinca deitzen zion 1824 ean, eta Frai Bartolome Santa Teresakoak (1816) arin aringa terminoa erabili zuen.
Jantziak
Gizonezkoek nahiz emakumezkoek dantzatzen duten gizarte dantza herrikoia denez, ez da jantzi berezirik erabiltzen. Hau garai bakoitzeko modara egokitu eta denboran zehar aldatuz joan da. Hala eta guztiz ere, bai Fandangoa, bai Porrusalda edo Arin-arina, erritu dantzen amaiera gisa iritsi zaizkigunez, ohikoa da ospakizun bakoitzari dagokion jantziarekin dantzatzea.
Gaur egungo egoera
XX. mendeko bigarren erdialdean fandango eta arin-arina, neurri batean, profesionalizatu egin dira. Dantza taldeek uniformizatu egin dituzte pausoak eta, orokorrean euskal dantza gehienekin gertatu den bezala, modu gero eta atletikoago batean -eta azkarrago, jakina- egiten dira. Gaur eguneko abiaduran, demagun, XIX. mendeko koadernoetako kortxerdiak nekez egin daitezke. Sormen handiko koreografiak egiten dira, baina telebistan emandako lehiaketetako maila hain altua ikusita, jende asko ez da ausartzen plazara ateratzera. Eta agian horregatik dantza hauei gizarte-dantzak deitzea agian gehiegikeria da gaur egun.
Escobosa de Almazán
Escobosa de Almazán Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 54 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 39 biztanle zituen 19,44 km²-ko azaleran.
Le Rheu
Le Rheu Bretainiako udalerri bat da. Administraiboki Frantziako Ille eta Vilaine departamenduan dago Bretainia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 7.212 ziren. Familiak 2.784 ziren, horien artean 793 pertsona bakarrekoak ziren (360 bakarrik bizi ziren gizonak eta 433 bakarrik bizi ziren emakumeak), 783 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 935 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 273 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 3.028 etxebizitza zeuden, 2.843 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 77 bigarren erresidentzia ziren eta 108 hutsik zeuden. 1.771 etxeak ziren eta 1.219 apartamentuak ziren. 2.843 etxebizitza nagusietatik 1.670 bere jabearen bizilekua ziren, 1.129 alokairuan okupaturik zeuden eta 44 doan lagata zeuden; 139 etxek gela bat zuten, 342 etxek bi zituzten, 489 etxek hiru zituzten, 583 etxek lau zituzten eta 1.290 etxek bost zituzten. 2.237 etxebizitzek parking plaza bat zuten azpialdean. 1.336 etxetan auto bat zegoen eta 1.270 bi edo gehiago zeuden
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 4.785 ziren, horien artean 3.574 aktiboak ziren eta 1.211 inaktiboak ziren. 3.574 pertsona aktiboetatik 3.333 lanean zeuden (1.722 gizon eta 1.611 emakume) eta 241 langabezian zeuden (114 gizon eta 127 emakume). 1.211 pertsona inaktiboetatik 304 erretiraturik zeuden, 689 ikasten zeuden eta 218 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Activitats ecomòmiques
2007an zeuden 362 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 7 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 16 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 50 eraikuntza enpresak ziren, 73 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 27 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 22 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 65 zerbitzu enpresak ziren, 37 administrazio publikoko enpresak ziren eta 24 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 78 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 12 margolariak, 3 zurginak, 10 iturginak, 9 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 7 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 12 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
Chirolophis decoratus
Chirolophis decoratus Chirolophis generoko animalia da. Arrainen barruko Stichaeidae familian sailkatzen da.
Le Rheu
Activitats ecomòmiques
2000. urtean Le Rheu udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 848 hektarea erabiltzen.
Equipaments sanitaris i escolars
2009an 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden udalerriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Balgau
Balgau Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Balgau udalerrian erroldatutako biztanleak 841 ziren. Familiak 297 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (25 bakarrik bizi ziren gizonak eta 29 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 152 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Apostolepis longicaudata
Apostolepis longicaudata Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Balgau
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
María Félix
María de los Ángeles Félix Güereña ( ahoskatua; Álamos, - Mexiko Hiria, ) Mexikoko aktorea izan zen. La Doña izenez ere ezaguna da. Antzerkia ikasi zuen Guadalajaran. Bere edertasunagatik berehala hasi zen nabarmentzen. 1942an egin zuen lehen agerpena zineman, El peñón de las ánimas (1942) filmean. Mexikoko ekoizpen onenaren Ariel saria lortu zuen birritan. Argentina, Mexiko, Italia, Frantzia eta Espainian egin zuen lana. Haren edertasun aparta ezin hobeto erretratatu zuen Gabriel Figueroa argazki-zuzendariak. Bost aldiz ezkondu zen garai hartako pertsonaia ospetsuekin, besteak beste, Jorge Negreterekin eta Agustín Lararekin. Nazioarteko hainbat zuzendarirekin lan egin zuen: Carmine Gallone (Mesalina, 1951), Jean Renoir (French Can Can, 1954), Juan Antonio Bardem (Sonatas, 1959), Luis Buñuel (Los ambiciosos, 1960) eta Juan Ibáñez (La generala, 1970).
Balgau
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 571 ziren, horien artean 436 aktiboak ziren eta 135 inaktiboak ziren. 436 pertsona aktiboetatik 409 lanean zeuden (233 gizon eta 176 emakume) eta 28 langabezian zeuden (7 gizon eta 21 emakume). 135 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 45 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen eta 1 iturgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Genero arrakala digital
Genero arrakala edo eten digitala internet erako sarbide zein erabilera mailan gizonen eta emakumeen arteko aldea da. Unibertso digitalaren bidez lehendik zeuden desberdintasunak erreproduzitzen eta sustraitzen direla ohartarazten dute aditu eta ikerketek, emakumeei eta neskei asko eragiten dien genero eten digitala dagoela adierazten dutenak bai teknologia digitalen disponibilitate mailan, bai haiekiko jarrera, autopertzeptzio eta tratu zein harreman digitalen mailan.
Definizioa
Genero arrakala edo eten digitala kontzpetuaren baitan bi biltzen dira: genero-arrakala, batetik, eta arrakala digitala, bestetik:
Espainiako Estatistika Institutua ren arabera generoaren araberako eten digitala honela definitzen da: gizonen ehunekoaren eta emakumeen ehunekoaren arteko aldea IKT adierazleen erabileran (Interneten erabilera azken hiru hilabeteetan, Interneten erabilera ohikoa, Internet bidezko erosketak), portzentajezko puntutan adierazita.
2020an Covid-19 aren ondorioz, arrakala digitala larriagotu da. Izan ere, Internet ezinbesteko tresna ibihurtu da. Datuen arabera, munduan 3,6 mila milioi lagunek ez dute oraindik konexiorik. Gainera, diru-sarrera txiki eta ertaineko herrialdeetan, 433 milioi emakume ez daude konektatuta. Herrialde askotan, gizonek 1,5 aldiz joera handiagoa dute telefono bat edukitzeko neskatoek baino, eta telefono adimendunak izateko joera ere, handiagoa da mutilen kasuan. Emakumeak orduan aukera eta ekonomia digitaletik kanpo geratzeko arriskua areagotzen da.
Lehena
Lehen arrakala digitalak zerikusia du gailu digitalak eskura izan eta internetera sartzeko oztopoekin. Gizonen eta emakumeen arteko sarbide-desberdintasunak murrizten ari badira ere, munduan zehar herritar erdiek oraindik ez dute sarbidea bermatuta. Belaunaldi, heziketa mailaren araberako ezberdintasunak topatu daitezke. 2009ko ikerketak zehaztu zuen IKT erabiltzen ez zituzten pertsonaren profila: adinean aurreratua, prestakuntza-maila baxukoa, pentsioduna edo etxekoandrea, bakarrik bizi dena (edo ez behintzat familian) eta emakumea.
Bigarrena
Bigarren arrakala digitala interneten sartu eta gero sarbidearen onura guztiak lortzeko beharrezkoak diren trebetasunekin lotuta dago (digital literacy). Cecilia Castaños ikerlariaren iritziz arrakala hori kultura- eta erakunde-oztopoek osatzen dute: genero-estereotipo ek azterlan eta ikerketa teknikoetatik urruntzen dituzte emakumeak; bideo-jokoen edukiak eta hezkuntza-programek estereotipo horiek berak indartzen dituzte; emakumeek zailtasunak dituzte ikerketa eremuetara eta informazioaren eta komunikazioaren teknologiekin lotutako enplegu etara iristeko.
Hirugarrena
Hirugarren genero arrakala digitalak teknologia digitalen eta interneten erabilera aurreratuarekin du zerikusia. Tipologia horrek KTen eta teknologien sektoreetako langileen arteko desberdintasunak ditu ardatz. 2018ko datuek erakusten dute goi-mailako ikasketetan titulatutako emakumeen% 3 soilik direla teknologikotzat jotzen diren ikasketetan. Aldiz, ikasketa teknologikoetako tituludunen artean,% 14,6 baino ez dira emakumeak. Hori gainditzeko UPV/EHUk o innformatika irakasle eta ikerlaria den Arantza Diaz de Ilarraza ren ustez funtsezkoa da arlo teknologikoetako profesionalei buruz dauden estereotipoak aldatzea eta arlo horietan parekotasuna sustatzea, ikasle emakumezkoak era horretako ikasketak egin ditzaten sentsibilizatzea.
2018ko datuak (EUSTAT)
2018an EUSTAT en INFORMAZIOAREN GIZARTEARI BURUZKO INKESTA. FAMILIAK (IGI) txostenak ondorioztatu zuen EAE n genero haustura mantendu egiten zela IKTen erabilerari dagokionez: 2017ko epealdi berberean antzemandako 4,8 puntuko genero haustura mantendu da. 15 urtetik gorako biztanleen artean, Interneteko erabiltzaileek gizonezkoen % 81,2 suposatzen duten bitartean, emakumezko erabiltzaileak guztien % 76,4 dira. Nolanahi ere, emakumezkoak Interneteko erabiltzaileen % 50,4 dira eta gizonezkoak, aldiz, % 49,6.
Ondokoak dira emakumezkoek gizonezkoek baino gehiago egiten dituzten erabilerak: osasunari buruzko informazioa (+ 11 puntu), Whatsapp eta mugikorrerako mezularitza-zerbitzuak (+3,6), akademia-arloko matrikulazioak eta kontsultak (+2,3) eta administrazio elektronikoa, inprimakiak deskargatzeko bereziki (+2,9). Alderantziz, ordea, ondokoak dira: fitxategien transferentzia (+8,6 puntu), aisialdi-zerbitzuak (+7,2), software-deskargak (7,1), banku elektronikoak eta finantza-eragiketak (+4,7) eta komunikabideak (+4,0); eta, gainera, ingelesa gehiago erabiltzen dute ere (+8,6).
Merkataritza elektronikoan ere, alde txikiak daude generoaren arabera: 15 urtetik gorako gizonezkoen % 41,2k Interneten bidezko erosketak egin ditu. Emakumezkoen kasuan, % 38,8 dira. Ondokoak dira emakumezkoek gizonezkoek baino gehiago erosten dituzten produktu eta zerbitzuak: kirol-materiala eta jantziak (+17,4 puntu), elikagaiak (+4,6), etxerako produktuak (+2,1) eta bidaiak eta oporretarako ostatua (+2,1). Gizonezkoenak, aldiz, ondokoak erosten dituzte emakumezkoek baino gehiago: produktu elektronikoak (+12,7 puntu), informatika-materiala (+6,3) eta auto, motor eta osagarriei loturiko produktuak (+6,0).
Ordenagailuaren erabilerari dagokionez, genero haustura 10,4 puntukoa da. Ordenagailua azken hiru hilabeteotan erabili dutenek 15 urtetik gorako gizonezkoen % 71,8 suposatzen dute, eta emakumezkoen % 61,5.
Alde handienen zioa da gizonezkoek jokoetarako (+7,8 puntu), kontabilitatea bezalako informatika-programa zehatzetarako (+4,6) eta argazkiak eta bideoak ikusi eta entzuteko (+4,4) erabiltzen dutela bereziki ordenagailua, emakumezkoek Internet-nabigatzaileak (+1,4 puntu) eta testu-prozesadoreak (+1,1) bereziki erabiltzen dituzten bitartean.
2019ko ikerketa: Iceberg digital matxista (EMAKUNDE)
Estibaliz Linares Bahillo ikerlariak ''Iceberg digital matxista. Nerabeen artean ematen diren errealitate digital matxisten analisia eta prebentzioa'' ikerlanean genero arrakala digitala aztertu eta teknologien erabilerak genero-estereotipoen eskemetan oinarrituta egoteaz gain, genero-desberdinkeria sozialak eremu digitalera trasmititzen direla ondorioztatu zuen. Azterketan EAEko 11 institutuk parte hartu dute; orora DBHko 4. mailako eta batxilergoko lehen mailako 778 ikaslek. Nerabezaroan generoaren araberako bigarren eta hirugarren arrakala digitalak aztertu zituen: bigarren arrakala digitalak prestakuntzan jartzen du fokua, ikasketak aukeratzerakoan neska eta mutilen artean dauden «segregazio horizontalak» kontuan hartuz. Hirugarren arrakala digitala, berriz, teknologien erabilerarekin nerabeen harreman zuzena aztertu zuen gehien erabiltzen dtuzten erremintei erreparatuz: YouTube, sare sozialak eta bideo-jokoak.
Matxismoa nagusi gazteen erreferente diren youtuberren munduan, neskek moda, edertasuna, amatasuna, jorratzen dituzten youtuberrak jarraitzen duten bitartean, mutilek bideo-jokoak kontsumitzen dituzte, eta salduenen artean matxismo kutsu handiko eta indarkeriazko jokoak. "«Mutil youtuberrei publizitate gehiago egiten zaie, eta, ondorioz, enpresa eta multinazionalen babesari esker botere ekonomiko handiagoa dute. Youtuber neskak, ordea, kosmetika eta arropa multinazionalek hartzen dituzte, eta, irudiaren menpe geratzen direnez, euren bideoak maila eskasagotzat jotzen dira» (Estibaliz Linares)"Neskak ez dira hain gai sentitzen tresna digitalak erabiltzeko eta 10 mutiletik 8k bideo-jokoak egunero erabiltzen dituzten bitartean, nesken artean 10etatik 2k. Sare sozialei dagokienez neskek zein mutilek gehien erabiltzen dituzten sareak WhatsApp, Instagram eta Snapcht dira. Bertan, emakumeen gorputzaren «kosifikazio maila» altuagoa izanik, neskek ziberjazarpena edo jazarpen sexistak jasan ohi dituzte.