cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Belaki
Belakiaren zikloa
Banan-banako sinbiosi erlazio batez gain, ostalariak mikrobio talde batekin sinbiosia mantendu dezake. Belakiak komunitate oso espezifikoak izan daitezkeen mikrobio komunitate ugariren ostalariak izan daitezke. Belakiarekin harreman sinbiotiko bat mantentzen duten komunitate mikrobianoak bere ostalariaren biomasaren %35a izatera iritsi daitezke. Mikrobio taldea ostalariarekin parekatzen den harreman sinbiotiko zehatz honetarako terminoa harreman holobiotikoa da. Belakiak eta harekin erlazionatutako mikrobio komunitateak bigarren mailako metabolitoak eratuko dituzte belakia predatzaileengandik babesteko, defentsa kimikoaz esaterako.
Erlazio horietako batzuk, bakteriozito zelulen barnean dauden endosinbionteak dira, baita pinakodermiko geruzaren azpian aurkitutako zianobakterioak edo mikroalgak ere, non fototrofia egiteko erabiltzen den argi kopuru handiena jaso dezaketen. 50 mikrobio filum desberdin baino gehiagoren ostalariak izan daitezke, Alphaprotoebacteria, Actinobacteria, Chloroflexi, Nitrospirae, Cyanobacteria, the taxa Gamma-, the candidate phylum Poribacteria eta Thaumarchaea kasu.
Taxonomia
Linnaeusek, animalia sesil gehienak sailkatu zituenak, Spongia generoa landare bezala Algaren ordenaren barruan gaizki identifikatu zuen. Orduztik denbora luzaroan, belakiak Parazoa izeneko aparteko azpierreinu batean sailkatuta egon ziren, gainerako Animalia erreinua eratzen duten Eumetazoetatik at [82]. Filum parafiletiko moduan definituak izan dira, zeinetan goiko animaliek eboluzionatu duten. Beste ikerketa batzuk Porifera monofiletikoa dela diote.
Orain arte ikerketa zientifikoek 9000 espezie porifero identifikatu dituzte. Horietatik: 400 bat Hexactinellidak dira; 500 bat calcareo espezieak dira; eta gainerakoak despomspongiaeak dira. Halere, habitat mota batzuk, esaterako arroka bertikalak eta kobazulo paretak eta galeriak arroketan eta koral arroketan, oso gutxi aztertuak izan dira.
Haploblepharus edwardsii
Haploblepharus edwardsii Haploblepharus generoko animalia da. Arrainen barruko Scyliorhinidae familian sailkatzen da.
Belaki
Klaseak
Belakiak batez ere beraien eskeletoaren konposizioaren arabera sailkatuak dira. Azpian erakutsitako moduan (goitik behera handitzen da eboluzio maila).
Fosil-erregistroa
Nahiz eta erloju molekularrek eta biomarkatzaileek belakiak Kanbriarreko leherketa baino lehen existitzen zirela adierazi, desmospongiaeko silizio dioxidozko espikulak ez dira ageri Kanbriar periodora arte. Baieztatu gabeko agiri batean, duela 750 milioi urteko arroketan espikulak aurkitu direla jasotzen da. Ondo kontserbatutako duela 580 milioi urteko Ediacarar periodoko belakien fosilak Doushantuoren eraketan aurkituak izan dira. Fosil horiek, espikulak barne, pinazozitoak, porozitoak, arkeozitoak, esklerozitoak eta barrunbeak desmospongiae bezala sailkatuak izan dira. Hexactinelliden fosilak duela 540 urteko Australia, Txina eta Mongoliako arroketan aurkitu dira. Kiwetinokia generoko Mexikoko Kanbriar goiztiarreko belakiek espikula txikien espikulen fusioaren ebidentzia erakutsi zuten, espikula handi bakar bat eratzeko. Belaki calcareoen kaltzio karbonatozko espikulak Kanbriar Goiztiarreko arroketan arukituak izan dira, duela 530-523 bat milioi urte Australian. Beste desmoespongiae batzuk Kanbriarreko Maotianshan Shales-en, duela 525-520 milioi urte.
Ur gezako belakiak askoz ere gazteagoak direla ematen du, izan ere, ezagutzen den lehen fosila Eozeno erdialdekoa da, duela 48-40 milioi urte. Nahiz eta belaki modernoen %90a desmoespongiaeak diren, mota horretako fosil aztarnak beste motatakoenak baino urriagoak dira, beraien eskeletoak ondo fosilizatzen ez den espongina bigunez osatuta daudelako. Ezagutzen diren belaki sinbionte zaharrenak Silurian goiztiarrekoak dira.
24-isopropilkolestanoa markatzaile kimiko bat da, 24-isopropilkolesterolaren deribatu egonkor bat dena. Desmospongiaen bidez produzituak dira baina ez eumetazooen bidez. Koanoflagelatuak animalien ahaide gertukoenak direnez, zientzialari talde batek kaonoflagellatuen espezieen biokimika eta geneak aztertu zituzten. Espezie horiek 24-isopropilkolesterola ezin dutela ekoitzi adierazi zuten baina koanoflagellatu multzo handiago baten ikerketa beharrezkoa izango litzateke 24-isopropilkolesterol fosila desmospongiaen bidez soilik ekoiztua izan zela frogatzeko. Nahiz eta aurreko argitalpen batek 24-isopropilkolestano arrastoak duela 1.800 milioi urteko arroketan aurkitu[99], duela gutxiko ikerkuntza batek, askoz ere zehatzagoa den arroka serie batean adierazi du biomarkatzaile horiek bakarrik Glaziazio Marinoana-ren amaiera baino lehenago azaltzen direla, hau da, duela 635 milioi urte. “Belaki markatzaile” hori itsas algetatik sortua izan denaren eztabaidan, ikerketa berriek diote algek biomarkatzaile hori sortzeko duten ahalmena soilik Karboniferoan garatu zela; horren adibide dira Cryogenioko desmospongiae-en presentzia.
Archaeocyathak, batzuek koralezko belaki bezala sailkatzen dutena, duela 530-520 milioi urteko Kanbriar Goiztiarreko arroketan dauden fosil ohikoak dira, baina dirudienez Kanbriar amaieran, duela 490 milioi urte hil ziren. Esan izan da honako hauek ekoiztu zituztela: belakiak, knidarioak, algak, foraminiferoak; guztiz bestelakoa den animalia filuma, Archaepcyatha; edo baita guztiz separatutako bizi erreinu bat, Archaeata edo Inberibionta deitua. 1990etik, archaeocyathidak  aparteko belaki talde moduan definituak izan dira.
1996ko analisi batek adierazi zuen chancellorid scleritesak egitura zehatza duten lurrean dauden belakiei estuki lotuta daudela. Halere, 2002ko beste analisi baten chancelloriidsak belakiak izan ordez, belakien eta konplexuagoak diren animalien bitartekoak izan daitezkela ondorioztatu zuen. Arrazoien artean, besteak beste, beraien azala belakiena baino lodiagoa delako eta lotura estuen bidez konektatuta dagoelako. 2008an chancelloriids eskleritoen analisi batek halkieriidsen oso antzekoak zirela ondorioztatu zuen, hauek bare itxurako animali bilateria mugikorrak izanda (beraien fosilak Kanbriar oso hasierako arroketatik Kanbriar erdialderainoko arroketan aurkituak). Hori zuzena bada, dilema bat sortuko luke, oso arraroa baita inolako loturarik ez duten organismoek hain antzekoak diren eskleritoak modu independentean garatu izana. Gainera, beraien gorputzen egituren alde handiek zaila egiten dute beraien artean lotura estu bat dagoela ikustea.
Beste animaliekin mantendutako harremanak
1990ean, belakiak talde monofiletiko moduan definituak izan ziren, horiek guztiak belakia zen arbaso komun batetik etorrita, eta gainerako metazoo guztien ahizpa-taxoi izanda. Bestetik, 90.hamarkadako ikerketa batzuk animaliaren senide ebolutibo gertuena koanoflagelatuak direnaren ideia berpiztu zuten. Horiek belakien koanozitoen oso antzekoak diren organismo zelulabakarrak dira. Hori hala balitz, Metazoa gehienak belakien antzeko antzindari batetik eboluzionau dutela eta beraz belakiak monofiletikoak ez direla ondorioztatu ahalko genuke. Belaki moduko arbaso horiek belaki modernoen eta belakiak ez diren Metazoako partaideen sorrera bultzatu ahal izan dute.
2001etik egindako analisiek ondorioztatu dute Eumetazoak (belakiak baino konplexuagoak) belaki talde zehatz batzuekin lotura handiagoa daukala gainerako belakiekin baino. Ondorio horiek esan nahi dute belakiak ez direla monofiletikoak, belaki guztien azkeneko arbaso komuna Eumetazoa-ren antzindari zuzena ere izango litzatekelako. 2001ean ikerketa bat egin zen, DNA erribosomikoen konparazioetan oinarrituta, eta ondorioztatu zuen belakien artean banaketa garrantzitsuena Hexacyinellid-ak eta gainerako belakiak bereiztea dela. Gainera, adierazi zuen Eumetazoa belaki calcareoei, kaltzio karbonato espikulak dituztenei, beste belaki espezieei baino lotuagoa dagoela. 2007an RNAren konparazioetan eta espikulen konparazioetan oinarritutako ikerketa batek ondorioztatu zuen desmospongiae eta Hexacyinellid-ak beraien artean erlazionatuagoak daudela belaki calcareoekin baino.
Beste ebidentzia anatomiko eta biokimiko batek Eumetazoa Homoscleromorpha-rekin (belakien azpitalde bat) lotzen du. DNA nuklearraren alderaketa batek, 2007an, Hexacyinellida eta ktenoforak kanpoan uztita, honako hau ondorioztatu zuen: Homoscleromorpha batez ere Eumetazoari lotuta dagoela; belaki calcareoak hurrengo gertukoenak direla; gainerako desmospongiae talde hauen “izeba” eboluzionarioak direla; eta chancelloriids-ak, beraien fosilak Kanbriarreko arroketan aurkitzen diren poltsa itxurako animaliak, belakiak izan litezkeela. Homoscleromorphak Eumetazoarekin partekatzen duen espermak beste belaki horiek ez daukatena betetzen du. Bai Homoscleromorpha eta bai Eumetazoetan, zelula geruzak batez ere “4 motako” kolagenoz osatuta dagoen oinaldeko xafla bati lotuta elkartzen dira. Nahiz eta desmospongiae guztien mesohiloa indartzen duten espongina zuntzak “4 motako” kolagenoaren antzekoak izan, kolageno mota hori ez da beste belakietan ageri.
Deskribatutako analisiak belakiak Metazoa guztien arbasoekiko gertukoenak direla ondorioztatzen du, animalia multizelular guztiena (belakiak eta beste talde konplexuagoak barne). Halere, 2008ko 21 generoko 150 geneen arteko beste alderaketa batek (onddoetatik hasita gizakietara baina bakarrik bi belaki espezie kontuan hartuz) ktenophorak laginean ageritako leinurik oinarrizkoena zirela proposatu zuen. Hori horrela bada, ktenophora modernoek beraien egitura konplexuak beste Metazooetatik independenteki garatu dituzte, edo belakien antzindariak konplexuagoak ziren eta ezagutzen diren belaki guztiak oso forma sinplifikatuak dira. Ikerketak anilisi sakonagoak gomendatu zituen, belaki hedadura handiago bat eta Placozoa bezalako Metazoa sinple batzuk erabilita. 2009an argitaratutako ikerketa baten emaitzek adierazten dute ikuspegi hori justifikatuta egongo litzatekela. Eskuragarri dauden datuen (morfologikoak, garapenezkoak eta molekularrak) konbinazio guztiak erabilita eraikitako zuhaitz genealogikoek ondorioztatu zuten belakiak berez talde monofiletikoak direla, eta knidarioekin bilateren ahizpa taxoia eratzen dutela.
2017an argitaratutako 1719 proteinen barne antolaketa indartsu batek erakutsi zuen: (i) belakiak -Homoscleromorpha, calcarea, hexactinellida eta desmospongiae espezieak- monofiletikoak direla; (ii) belakiak gainerako animalia zelulaniztunen ahizpa taxoia direla; (iii) ktenoforoak sortzen direla bigarren animalia leinu adarrik goiztiarrena bezala; eta (iv) placozoans hirugarren animalia leinua direla, bilaterien ahizpa taxoi knidarioez jarraituta.
2021eko martxoan, Dublineko zientzialariek belakiak gainerako animalia guztien ahizpa taxoia direnaren ebidentzia handiagoa aurkitu zuten.
Espongiologian adituak diren zientzialari garrantzitsuak
• Céline Allewaert
• Patricia Bergquist
• James Scott Bowerbank
• Maurice Burton
• Henry John Carter
• Max Walker de Laubenfels
• Arthur Dendy
• Édouard Placide Duchassaing de Fontbressin
• Randolph Kirkpatrick
• Robert J. Lendlmayer von Lendenfeld
• Edward Alfred Minchin
• Giovanni Domenico Nardo
• Émile Topsent
Izurdeak
1997ko artikulu batek Tursiops generoko izurdeek Shark Bay-en belakiak tresna moduan erabiltzen dituztela deskribatu zuen. Izurde batek itsas belaki bat mokora eramango du, elikagaiak bilatzerako orduan babestua izateko erabilia izango dena ozeano lurrean. Ekintza hori, sponging bezala ezagutua, leku horretan bakarrik ikusi da, eta ia soilik emeek egiten dute. 2005eko ikerketa batek ondorioztatu zuen amek beraien alabei erakusten dietela, eta belakiak erabiltzen dituzten guztiak estuki lotuta daudela.
Gizakiak
Belaki genero gehienen kaltzio karbonato edo silizio dioxidozko espikulek belakiak oso lakarrak bihurtzen dituzte erabilera gehienetarako. Baina bi generok, Hippospongia eta spongiak, bigunak eta zuntzezkoak diren eskeletoak dauzkate. Europear goiztiarrek belaki bigunak hainbat helburutarako erabili zituzten, esaterako kaskoetako kuxinak, edateko tresna eramangarriak eta ur filtroak egiteko. Belaki sintetikoen asmakuntzara arte, garbitzeko tresna bezala erabiliak ziren, baita margoketarako, zeramikarako eta antisorgailuak egiteko ere. Halere, XX. mendeko erdialdean, gehiegizko arrantzak belakiak ia desagertzea eragin zuen eta horren ondorioz haiekin lotutako industriak gainbehera egin zuen.
Belaki moduko beste testura batzuk orain poriferoetatik ez datozen substantziez eginda daude. Belaki sintetikoen adibideak sukaldeko espartzuak, bularreko inplanteak, belaki antisorgailuak eta abar dira. Erabilitako material ohikoak zelulosazko aparra, poliuretano aparra eta, ez hain maiz, silikonazko aparra dira.
Luffa “belakia”, sukaldean edo dutxetan erabilia dena, ez da animalia batetik eratorria baizik eta batez ere Luffa aegyptiaca belakiaren zuntzeko “eskeleto”-tik.
Biologikoki aktiboak diren beste konposatu batzuk
Belakiek, babesten ez dituzten oskolik ez dutenez, ohikoak ez diren konposatuak sintetizatzeko eboluzionatu dute. Horietako bat gantz azido oxidatuen deribatuak dire oxilipina da. Familia horretako kideek, dirudienez, ez dituzte minbiziaren, bakterioen eta onddoen aurkako propietaterik. Adibide bat Okinawan plakortis belakitik isolatutako Aplakoridina da, linfoma zelulekiko zitotoxina moduan potentziala duena.
No Retreat, No Surrender
No Retreat, No Surrender (euskaraz Atzerabiderik Ez, Amore Ematerik Ez) 1986ko Corey Yuen hongkongdar zinema zuzendariak zuzendutako borroka arteetako film bat da. Kurt McKinney eta Jean-Claude Van Damme aktoreek antzeztu zuten.
Bi urte aurretik estreinatutako The Karate Kid borroka arteetako film ospetsuaren arrakastaren itzalpean filmatu zen. Oraindik ezezaguna zen baina etorkizunean mundu osoan aski ospetsua izango zen Jean-Claude Van Damme aktore gaztearen antzezpenarekin.
Argumentua
Jason Stillwell (Kurt McKinney), Los Angelesko Bruce Leeren zalea eta karate ikaslea da. Behin, bere gurasoekin batera Seattle hirira lekualdatzen direnean, krimenaren sindikatuko kideei aurre egin beharko die, bai eta haien soldatapeko Ivan Kraschinsky (Jean-Claude Van Damme) errusiar kankailu matoiari ere.
Pongaí
Pongaí Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Cecropis cucullata
Cecropis cucullata Cecropis generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Special Crew
Special Crew 2000an Arrasaten sortu zen Oi! taldea da.
Helvellyn
Helvellyn ( ahoskatua) Ingalaterrako Lake District eskualdeko mendia da, bere mendilerroko tontorrik altuena dena. Eskualdeko eta Ingalaterra osoko hirugarren mendirik altuena da, aurrean Scafell Pike eta Sca Fell izanda.
Antzinako sumendi baten galdara da, glaziazioan glaziarrek higatu zutena.
Raymond Carver
Raymond Clevie Carver, Jr. (Clatskanie, Oregon, 1938ko maiatzaren 25a — Port Angeles, Washington, 1988ko abuztuaren 2 a), AEBetako idazlea izan zen. Poemak eta kontakizun laburrak idatzi zituen eta errealismo zikina mugimenduaren egile garrantzisua izan zen. Alkoholikoa izan zen, nahiz eta bizitzako azken hamaika urteetan ez zuen batere edan. 50 urte betetzear zegoela hil zen.
Flüelen
Flüelen Suitzako udalerria da. Uri kantonamenduan dago. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Benimarfull
Benimarfull Valentziako Erkidegoko udalerria da, Comtat eskualdean eta Alacanteko probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 440 biztanle zituen.
Raymond Carver
Biografia
Eskola garaian krimenezko eleberriak eta arrantza zein ehizako aldizkariak irakurtzen zituen.
Institutua bukatu ostean, aitarekin egin zuen lan, eta handik urtebetera, hemeretzi urterekin, lehen emaztea izango zenarekin ezkondu zen, hamasei urteko Maryann Burk-ekin. Alaba bat izan zuten segituan, eta handik gutxira seme bat.
Kaliforniara bizitzera joan ziren amaginarrebarengandik hurbil egoteko, eta Chico State College unibertsitateko ikastaro batean izena eman zuen. Bertan ezagutu zuen John Gardner idazlea, bere irakasle eta mentore izango zena, eta bere bizitzan zein obran eragin handia izango zuena. Haren babespean izan zuen Carverrek bere lehen argitalpena, "The Furious Seasons" izeneko ipuina, William Faulknerren eragina zuena. Narrazio gehiago ere argitaratu zituen hainbat aldizkari eta egunkaritan. Idazten zituen ipuinen argumentu ohikoena gizarteak erdeinatutako langileen bizitza izaten zen.
1967 urtea mugarria izan zen Carverren lan literarioan. Will You Please Be Quiet, Please? kontakizuna Best american short stories antologian agertu zen, eta Near Klamath poema bilduma argitaratzear zegoen.
Besteak beste, liburuzain egin zuen lan; ospitale batean gaueko zaintzale; ofizina batean administrazio-lanetan ere ibili izan zen; testuliburuen edizioan ere bai; unibertsitateko lektore...
Urteetan askotariko lanetan aritu zen, seme-alabak hezten eta idazten saiatzen, edateari ematen hasi zenean. Idazteari utzi zion, lektore lanetan ere arazoak izan zituen, alkoholismoari lotutako gaixoaldi batzuengatik lanpostua galdu zuen arte. 1973an edana uzten saiatu zen, baina ez zuen lortu. Diru arazo larriak ere baziren tartean.
1976 urte bukaera aldera, hilabete gutxi batzuetan lau aldiz ospitaleratu zuten, alkoholismoa zela-eta. Maryann Carver emaztearengandik aparte bizitzen hasi zen. 1977ko ekainean edateari utzi zion, eta ez zuen bizitza osoan gehiago edan; 11 urtez egon zen edan gabe, hil zen arte.
Carverrek berak esaten zuen "Bad Raymonds Days" garaia atzean utzi eta bere bigarren bizitzaren hasiera izan zela 1977 urte hura. Edana uzteaz gain, bigarren emaztea izango zen Tess Gallagher poeta ere urte horretantxe ezagutu zuen, Dallas-eko (Texas) idazle-konferentzia batean.
Alkohola utzi ondoren aldi batez idatzi ezinik egon zen, baina berriro hasi zen idazten. 1981 urtean argitaratu zen Zertaz ari garen maitasunaz ari garenean ipuin-bilduma. Handik bi urtera, 1983an, kaleratu zen Katedrala liburua, hura ere ipuinez osatua. Liburu batetik besterako estiloa aldatu egin zuen.
Zertaz ari garen maitasunaz ari garenean liburuan agertzen den Bainua ipuinaren bertsio bat dago Katedrala liburuan, Gauza xumea baina ona bezala izendatu zuena. Lehenengoa estilo minimalista eta murritzean dago idatzita; ipuinaren bigarren bertsioko estiloa oparoagoa da, baita luzeagoa ere, eta amaiera baikorragokoa.
Carverren lehen idatziek Esquire aldizkariko editore zen Gordon Lishen eragina dute. Lish-ek aholkatzen zion 15 hitz erabili behar zituen lekuan, 5 besterik ez jartzeko. Editoreak idazleari ez ote zion testua gehiegi aldatu, horren inguruko eztabaida handiak egon dira, baita oraindik ere. Bizitzako azken urteetan, Lishen aldaketekin argitaratutako ipuinak berriro argitaratzen hasi zen Carver, hasiera batean berak idatzi zituen moduan. Bera hil eta gero ere, Beeginers liburua argitaratu zen, 2009 urtean, Tess Gallagher alargunak Carverren ipuinen hasierako bertsio orijinalak emanez.
Katedrala liburuan erabilitako estilo berberean hasi zen idazten harrezkeroztik, baita aurreragoko bere testu batzuk berridazten ere.
Tess Gallagher poetarekin bizi izan zen Sirakusan, eta bertako unibertsitatean irakasle aritu ziren biak: Gallagher idazketa kreatiboko ikastaroetan koordinatzaile, eta Carver ingeleseko departamentuko irakasle. Bikote ezaguna ziren, etxe aurrean "Idazleak lanean" zioen kartel bat jartzen zuten, jendeak bakarrik uzteko.
Carver eta bere lehen emaztea, Maryann, 1982an, banatu ziren eta idazlea 1988an Tess Gallagherrekin ezkondu zen, hil baino sei hilabete lehenago.
1988ko abuztuan hil zen Raymond Carver, biriketako minbiziagatik.
Ezaugarri literarioak
Raymond Carverren idazkera minimalistatzat hartu izan da: esaldiak zein paragrafoak laburrak dira, kontakizunak ere motzak. Eszenografia eta pertsonaia gutxirekin eraikitakoak, ekintza gutxiesten dutenak. Apaingarri estilistikorik ez du erabiltzen Carverrek, idazkera soila du eta estilo zuzena darabil.
Agertzen diren pertsonaiak bazterrekoak dira: langabeak, alkoholikoak, dibortziatuak, noraezean dabiltzanak... eta hausnarrean dihardute; pertsonaien kontzientzia erakusten du kontakizunak: haien zalantzak, pentsamenduak, obsesioak.
Carverren kontakizunek ez dute ipuinen egitura klasikoa erabiltzen, "hasiera-korapiloa-askaera" delakoa. Eta konklusio argi batera iristen den bukaerarik ez dago bere ipuinetan; bat-batean bukatzen da kontakizuna, nahiz eta aurrera segi zezakeen.
Kritikak errealismo zikina bezala izendatu zuen Carverren idazteko modua.
Pseudophoxinus zekayi
Pseudophoxinus zekayi Pseudophoxinus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Marian Keyes
Marian Keyes (Limerick, Irlanda, 1963ko irailaren 10a) fikziozko idazle irlandarra da. Bere eleberriez gain, ez-fikzioa sortzen du eta emakumeen literaturan egindako lanagatik da ezaguna batez ere. Bere idazkeraren zati handi bat familia bizitzari buruzkoa da.
Atzerrian Watermelon, Lucy Sullivan Is Getting Married, Rachel's Holiday, Last Chance Saloon, Anybody Out There eta This Charming Man, liburuengatik, besteak beste, ezaguna egin da, alkoholismoa, depresioa, menpekotasuna, minbizia, atsekabea eta genero-indarkeria gaiak jorratuz. 2017ko martxoan bere 12 nobelen 35 milioi ale baino gehiago salduak ziren, eta bere lanak 33 hizkuntzatara itzuliak. Bere idazlanek Irish Popular Fiction Book (Irlandako Fikzio Liburu Herrikoia) eta Popular Non-Fiction Book of the Year (Urteko Ez-Fikzio Liburu Herrikoia) irabazi zituen Irish Book Awards sarietan.
Biografia
Keyes familia ugari batekoa da, anai-arreba askorekin. Limericken jaioa eta Monkstownen (Dublin) hazitakoa, University College Dublinen lizentziatu zen Zuzenbidean. Ikasketak amaitu ondoren, Keyesek bulego lanetan aritu zen Londresera 1986an joan aurretik. Garai horretan alkoholikoa bihurtu zen eta depresio-nahasmendu larria izan zuen. Suizidio saiakera bat eta ondorengo errehabilitazioa egin zituen 1995ean Dublingo Rutland zentroan.The Daily Telegraph egunkarian argitaratutako artikulu batean, Keyesek antsietatearekin, depresioarekin eta alkoholismoarekin zuen borroka oso gaztetatik nola hasi zen zehazten du.
Keyes ipuinak idazten hasi zen alkoholikoa zela. Rutland zentroan tratamendua egin ondoren, Londresera itzuli zen bere lanera eta Poolbeg Pressera bidali zituen ipuinak. Argitaletxeak nobela luzea aurkeztera animatu zuen eta Keyes Watermelon bere lehen liburuan hasi zen lanean. Nobela urte berean argitaratu zen. 1995az geroztik 17 nobela eta ez-fikzioko bost lan argitaratu ditu 2020rarte.
Keyesek argi eta garbi idatzi du bere depresioari buruz, lo egin, irakurri, idatzi edo hitz egin ezinik utzi zuenak. 2009an, Marianek depresio handiagoa izan zuen, eta edozein lan gelditu behar izan zuen. Denborarekin, pastelak labetzeak bizirauten laguntzen ziola konturatu zen, eta 2012an, errezeta eta autobiografia uztartzen dituen Saved by cakes argitaratu zuen.
Epe horrek lau urte inguru iraun zuen. Garai horretan Keyesek The Mystery of Mercy Close ere idatzi zuen, eleberri honetako heroiak depresioak eta suizidio saiakerekin Keyesek berak borrokatu zituenen antzeko borrokak bizitzen dituelarik. Keyesek bere bizitzako aldi hau areago deskribatzen duen moduan: "Aldatutako errealitate batean egotea bezala zen. . . Beti malenkoniatsua eta tristura eta etsipenerako joera izan nuen, baina hau hondamendia eta imajinaezina zen"
Keyes Dún Laoghairen bizi da Tony Baines senarrarekin batera, 1997an Londresetik Irlandara itzuli ondoren.
Estiloa
Chick lit generoaren aitzindaritzat hartzen da; bere istorioak zoriontasun iraunkorra lortzeko oztopo ugari gainditzen dituen emakumezko pertsonaia sendo baten inguruan dabiltza normalean. Tonu baikorra eta amaiera itxaropentsua erabiltzeko erabakiari buruz, Keyesek honakoa esan du: "Oso iluna naiz, benetan malenkoniatsua. Baina beti erabili izan dut umorea bizirauteko mekanismo gisa. Niretzat idazten dut eta itxaropentsu sentitu behar naiz giza izaerarekiko. Beraz, inola ere ez dut amaiera ezezkor bat idatziko. Eta batzuetan gauzak ondo atera daitezkeela esatea ez da guztiz barregarria". 2014an Kanadako Chatelaine aldizkariak antolatutako egileari galdetu saio batean, "Chick lit" terminoari buruz nola sentitzen den galdetu ziotenean, Keyesek gutxietsia dela esan zuen. "'O, neska tuntunak, zuen arrosa eta oinetakoekin, nola gobernatuko duzue mundua?' esaten ariko balira bezala. Baina heldu ahala (jaja) konturatu naiz oso harro nagoela idazten dudanaz, eta badakit idazten ditudan liburuek zoriona eta kontsolamendua dakartela jendearengana". Hala ere, bere miresleek ere, emakumeek beraiek, bere idazkera chick-lit-tzat hartzen dute. 2020ko abuztuan Edinburgheko Liburu Jaialdian egin zen ekitaldi batean, Keyesek, chick lit hitza arbuiatu zuen, mespretxuzkoa eta sexista izateagatik, antzeko fikzioa idazten duten gizonak ez baitira "Dick lit" bezala deskribatzen.
Keyesen dohaina, gai zailak jorratzeko eta alde guztietako emakumeentzat identifikagarriak egiteko, kalitatea edo kontuz ibiltzea sakrifikatu gabe, bere kideek aintzatetsi dute. The Irish Times-i beste irlandar egile batek esan zion bezala: "Opari arraroa da... Gai serioei buruz hain barregarri eta hunkigarri idazten duen burura datorkidan beste idazle bakarra Sue Townsend berantiarra izan zen."
Irudia
2014an, Keyes Marian Finucaneren RTÉ One saioan agertu ondoren, Finucanek "kartoizko kutxa baten errukia eta enpatia" zuela esan zien Twitterreko jarraitzaileei. "Amak ere hitz txar bat deitu zion."
2015ean, Keyesi berari enpatia falta leporatu zioten, Leitrim eta Roscommon konderrietako jendea iraindu eta gero, ezkontzeko erreferendumean hauteskundeak zenbatu zituzten gauean. Berak bere jatorrizko iruzkina ezabatu zuen, "barre merke baterako" egina izan zela onartuz.
2017ko martxoan Desert Island Discsen agertu zenean, Keyesek aurkezleari esan zion: "emakumeek ahalduntzaile edo baliotsu aurkitzen dutena gizonek merezi duena uste dutena baino gutxiago balio duela pentsatzera baldintzatzean, emakumeak parekidetasunera iristea galarazten dute eta gizonen eta emakumeen arteko botere eta diruaren genero-arrakala gizonezkoen alde mantentzen da".
Eskoziaren independentziarako 2014ko erreferenduma
Eskoziaren independentziarako 2014ko erreferenduma (Scottish independence referendum; Referendum air Neo-eisimealachd na h-Alba; eskozieraz: Scots unthirldom referendum) 2014ko irailaren 18an Eskozian egindako galdeketa bat izan zen, Eskozia estatu independentea bilakatuko zen ala Erresuma Batuko herrialdea izaten jarraituko zuen erabakitzeko helburua zuena.
Marian Keyes
Irudia
2017an The Irish Times egunkariari eskainitako elkarrizketa batean, Keyesek esan zuen susmatzen zuela "genero isuri" bat zegoela jokoan emakumezko idazleen errekonozimenduaren inguruan. Arrakasta eta aintzatespena izan arren, arrakasta komertzial gutxiago zuten gizonezko idazleek begirune handiagoa zutela esan zuen, eta horrek adierazten du gehien saltzen den idazkia dela idatzirik onena. "Gogoratzen duzu 90eko hamarkadaren hasieran, Cathy Kelly, Sheila o 'Flanagan eta Cecelia Ahern bezalako irlandar idazle askok mundu osoan saltzen zutenean? Ez dut uste hori behar beste ospatu zenik". "Bere buruari galdezka" jarraitu zuen (bere hitzetan), "Adin bereko irlandar gazte talde bat kantitate handitan saltzen aritu izan balitz", berak planteatutako galdera zuzenean ikuspuntu bihurtu aurretik: "Benetan uste dut ez zirela oharkabean pasatuko".
Eskoziaren independentziarako 2014ko erreferenduma
David Cameron buru duen Britainiar gobernuak 2012ko urtarrilean bertan erreferenduma hurrengo 18 hilabeteko epean ospatu behar zela adierazi zuen eta erabat legala izateko espreski Erresuma Batuko Legebiltzarraren onarpena izan beharko lukeela. Erreferendumaren aurretik Eskoziak Erresuma Batuarekiko independentzia ahalbideratuko lukeen kontsulta lotesle bat ospatzea gaituko lukeen lege baten onarpena burutu beharko litzateke.
Marian Keyes
Irudia
Ez du uste geneek zeresana dutenik norberaren osaera edo portaera zehazteko, eta 2020an elkarrizketatzaile bati esan zion "inor ez da modu jakin batean jaiotzen, jendeak ikasi egiten du".
Keyesek bere burua sexista dela aitortu du, eta bere apaletan emakumeek idatzitako liburuak baino ez dituela onartuko azaldu du, eta inoiz ez duela gizonen lana irakurtzen, berak dioenez, "ez du merezi irakurtzea".
Eskoziaren independentziarako 2014ko erreferenduma
Kontsulta hau egiteko egitasmoak 2009. urtetik zetozen, beharrezko babes politikoak lortzeko hainbat eskoziar agenteen arteko kontsultak programatu zirenean. 2009-2010 artean Lege egitasmo honek erreferenduma Eskoziako Alderdi Nazionalaren lege proposamenen artean zatirik garrantzitsuena bilakatu zuen, bai eta 2011ko Eskoziako Legebiltzar hauteskundeetan zehar ere, azken hauetan alderdi horrek emaitza bikainak lortu eta Eskoziako Legebiltzarran gehiengo absolutuaz jabetu zelarik.
18 konderrietan erreferendum horretan bozkatzeko gutxieneko adina 16 urtetakoa da.
Aurrekariak
Berez Eskoziako independentzia erreferendum bati buruzko aurrekaririk ez dago. 1979an eta 1997an Devolution delakoari buruzko erreferendum bana egin zen, legebiltzar eta gobernu propioak eratuko ote ziren erabakitzeko. Lehenengoan, herritar gehiagok eman zuten baiezko boza ezezkoa baino, baina ez zen zentsuaren %40 lortzera iritsi, eta egitasmoa bertan behera gelditu zen. 1997ko hauteskunde orokorren ondoren, Alderdi Laboristaren gobernu berriak berriz egin zuen proposamena; bigarren horretan bi galdera egin zitzaizkien herritarrei (Eskoziako Parlamentua eratzeari buruzkoa eta parlamentu berriak zerga politikako eskumenak izateari buruzkoa). Bietan baiezkoak irabazi zuenez, 1999an egin ziren Eskoziako Parlamentua aukeratzeko lehen hauteskundeak.
1999ko eta 2003ko hauteskundeetan Alderdi Laborista izan zen garaile. 2007an eta 2011n, aldiz, SNP alderdi independentistak eskuratu zuen gehiengoa, eta independentziaren aldeko kanpaina abiarazi zuen.
2011ko maiatzean eskuratu zuen gehiengo absolutua SNPk. 2012an ekin zion independentzia erreferenduma egiteko bideari, eta erronka bat jarri zuen orduan Salmondek: milioi bat atxikimendu biltzea. "Behin hori lortuta, lagunok, Eskozia independente bat irabazi beharko genuke", gaineratu zuen lehen ministroak. 2014ko abuztuaren 22an lortu zuten kopuru hori gainditzea.
Erreferendumeko eztabaidagai nagusiak
Erreferendumerako eguna bitartean, bost eztabaidagai nagusi egon ziren:
2012
Urtarrilaren 9an, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak Eskoziaren independentziaren inguruko erreferenduma egiteko aukera eskaini zion Alex Salmond Eskoziako bere homologoari, betiere zetozen 18 hilabeteetan egiten bazen. Salmonden Eskoziako Alderdi Nazionalistak (SNP) 2014 urtean deitu nahi zuen erreferenduma eta data eta edukia Gobernu autonomoak erabaki beharko zukeela uste zuen.
Urtarrilaren 25ean, Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak 2014an independentzia erreferenduma deitzeko plana aurkeztuko zuen Edinburgon. Salmondek 2014an egin nahi zuen herri-galdeketa, urte horretan Bannockburneko guduak 700 urte beteko baitzituen. David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak, baina, 2013an egin nahi zuen erreferenduma.
Urtarrilaren 26an, abiatu zen Eskoziako independentziari buruzko eztabaida. Salmondek galdera argia egin bazuen ere, independentzia bai ala ez, Eskoziako gizartean galdera alternatibo bat jarri ala ez erabakitzeko eztabaida zen: independentzia ala autonomia gehiago.
Otsailaren 17an, Cameronek autonomia gehiago eskaini zion Eskoziari, erreferendum horretan eskoziarrek independentziaren aldeko aukera baztertzen bazuten. Erresuma Batuko gobernuarentzat elkarrizketak huts egin zuen, baina Salmondek uste zuen aurrerantz egin zutela.
Otsailaren 27an, The Sun igandetako aldizkari berriaren Eskoziako edizioak argitaratu zuen albiste batean azaldu zutenez, Eskoziaren independentziari buruzko erreferenduma 2014ko urriaren 18an izan zitekeen.
Urriaren 10ean erabaki zen Eskoziak independentziari buruzko erreferenduma egingo zuela 2014. urtean, kontsulta galdera bakarrekoa izango zela eta 16 urtetik gorakoek bozkatu ahal izango zutela.
Urriaren 15ean, Eskoziaren independentziaren gaineko galdeketa egitea ahalbidetuko zuen akordioa sinatu zuten David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroak eta Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak. Akordioa Eskoziako Gobernuaren St. Andrews egoitzan sinatu zuten, eta Eskoziako Parlamentuak herri galdeketa antolatzeko baldintzak zehazten zituen. Halaber, bi aldeek boza emateko gutxieneko adina aldatzea adostu zuten eta 16 urtetik gorakoek bozkatu ahal izango zuten.
Azaroaren 9an, Eskoziako Gobernuak berretsi egin zuen independentziari buruzko erreferendumean boto-emaileei egingo zitzaien galdera. Plebiszituan boto-emaileei honako hau galdegingo zitzaien: “Eskoziak estatu independentea izan beharko lukeen ideiarekin bat zatoz?. Galdera horri bai edo ez erantzun beharko zioten. Galdera SNP Eskoziako alderdi nazionalistak osatu zuen, eta Hauteskunde Batzordeak errepasatu beharko zuen. Oposizioko alderdiek galdera kritikatu zuten.
2013
Otsailaren 5ean, Alex Salmonden Gobernuak independentziarako bidaia orria aurkeztu zuen 2014ko erreferendumean Eskoziak Erresuma Batutik banatzea onartzekotan. Baiezkoa ateraz gero, Eskozia 2016an izango zen independente. Bestalde, erreferendumaren galdera aldatzea erabaki zuen Hauteskunde Batzordeak. Hasierako galdera honako hau zen: "Ados al zaude Eskoziak herrialde independente bat izan beharko lukeela?". Galdera horrek hautesleak baiezkoaren alde baldintzatzen zituela iritzita, aldatzea erabaki zuten eta "Eskoziak herrialde independentea izan behar al luke?" izango zen.
Martxoaren 21ean, Eskoziaren independentziaren inguruko erreferenduma 2014ko irailaren 18an izango zela esan zuen Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak. Erreferendumeko galdeketa: ''Eskoziak independentea izan beharko luke? Bai edo ez'' zen, behin betiko, Hauteskunde Batzordeak proposatuta. Halaber, botoa emateko adina 16 urtera jaisteko lege proiektua jorratzen hasi ziren.
Irailaren 19an, Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak adierazi zuenez, "Eskoziak nahikoa baliabide du" herrialde independente "arrakastatsua" izateko. Egun berean, Edinburgheko Parlamentuan independentziari buruzko mozioa aurrera atera zen aldeko 66 boto eta aurkako 49 boto jasota. Inkesten arabera, herritarren % 50k baino gehiagok independentziaren kontra bozkatuko zuten. Herritarren % 15 zalantzan zeuden.
Azaroaren 24ean, Nicola Sturgeon Eskoziako lehen ministrordeak iragarri zuenez Eskozia estatu independente izan zitekeen 2016ko martxoaren 24an 2014an egingo zuten erreferendumean baiezkoak irabaziz gero. Data ez zuten kasualitatez hautatu, 1707an Ingalaterraren eta Eskoziaren batasunaren baldintzak adostu zituzteneko urteurrena betetzen baitzen orduan. Independentziari buruzko Liburu Zurian agertzen zen egun hori. Inkesten arabera, herritarren % 47 independentziaren kontra zeuden, baina oraindik zer bozkatu ez zekitenak % 24 ziren.
2014
Otsailaren 7an, eskoziarrei Erresuma Batuan "geratzeko" eta, horrenbestez, iraileko herri-galdeketan independentziaren aurka bozkatzeko eskatuko zien David Cameron lehen ministroak.
Otsailaren 13an, George Osborne kontserbadoreak, Britainia Handiko Finantza ministroak, erreferendumean independentzia lortuz gero libera galduko zuela ohartarazi zion Eskoziari. Galdeketa batek zioenaren arabera independentziaren aldeko joerak bost puntu gora, %32tik %37ra egin zuela ondorioztatu zuen. Banaketaren aurkako joerak % 49tik % 44ra atzera egin zuen.
Otsailaren 16an, Jose Manuel Durao Barroso Europar Batzordeko (EB) presidenteak adierazi zuenez, zaila izango zen Eskozia independente izanda EBn jarraitzea; izan ere, kide "guztien" babesa lortu beharko zukeen. Salmondek David Cameron lehen ministroari idatzi zion Gobernuko kide batzuk egiten ari ziren "jazarpena" salatzeko.
Otsailaren 24ean, independentziaren aldeko jarrerak indarra hartu zuela adierazi zuen Salmondeek. Halaber, Eskoziak independentzia aldarrikatzekotan, petrolio-politika “egonkorra” mantenduko zuela iragarri zuen.
Martxoaren 4an, Alistair Carmichael Eskoziarako ministro britainiarrak azaldu zuenez, Londresko Gobernuak Eskoziako erreferendumeko emaitza ontzat hartuko zuen, eta ez zuen horren independentzia blokeatzeko inolako saiakerarik egingo.
Apirilaren 12an, Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak adierazi zuen herritarrek Eskoziaren etorkizunari emango ziotela botoa referendumean, eta ez SNP bere alderdiari.
Apirilaren 28an, estatu kideek Eskozia independentea Europar Batasunean (EB) sartzea babestuko ote zuketen galdetu zion William Hague Erresuma Batuko Atzerri ministroak Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiari.
Maiatzaren 7an, erreferenduma hurbiltzen zihoan heinean jarrera independentista "nagusitzen" ari zela ziurtatu zion Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak ELA sindikatu abertzaleari.
Maiatzaren 12an, Eskoziako referendumean independentziaren aldeko emaitza ateraz gero, alderdietako politikariek eta adituek lantalde bat osatuko zuten Londresekin negoziatzeko, Alex Salmond Eskoziako lehen ministroak esan zuenez.
Maiatzaren 20an, Eskoziako erreferendumak "atzera bueltarik" ez zuela adierazi zuen David Cameron Britainia Handiko lehen ministroak. Eskoziarrek bozkatzeko beste aukerarik ez zutela izango aditzera eman zuen. Inkestaren arabera, eskoziarren % 48k independentziaren kontrako botoa emango zuketeen, % 36 aldekoa eta % 15ek botoa erabaki gabe jarraitzen zuten. Egun berean, Eskoziako referendumean independentziaren aldeko emaitza ateraz gero, alderdietako politikariek eta adituek lantalde bat osatuko zuketeela Londresekin negoziatzeko adierazi zuenAlex Salmond Eskoziako lehen ministroak.
Uztailaren 7an, Alex Salmond Eskoziako ministro nagusiak Eskoziak Europan izango zuen etorkizunarekin "jolastea" leporatu zion David Cameron lehen ministro britainiarrari, eta Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidente izendatzeko egindako negoziazioak kritikatu zituen.
Abuztuaren 5ean egin zen lehendabiziko eztabaida telebistaz zuzenean Alex Salmond eta Alistair Darling 'Better Together' (Hobe baturik) kanpainako buruzagiak. Galdeketa baten arabera, lehendabiziko aurrez aurrekoan Darlingek audientziaren % 56a konbentzitu zuen eta, Salmondek, berriz, % 44. Egun horretako inkestaren arabera, eskoziarren % 54k ezezkoa emango zioten independentziari. Hala ere, independentziaren aldekoek gora egin zuten ekainetik, lau puntu. Horrela, dagoeneko % 40 ziren. Bien bitartean, ezbaian zeuden boto-emaileak % 10 izatetik % 6 izatera pasa ziren.
Abuztuaren 18an, Eskoziarren % 43k esan zuten herrialde horren independentziaren alde bozkatuko zutela. Galdeketa horretan ez zituzten zalantzatiak kontuan hartu. Inkesta YouGov enpresak egin zuen, The Times egunkariak eskatuta. Horren arabera, hazi egin zen Eskoziaren independentziaren aldekoen kopurua. Izan ere, enpresa berak aurreko astean egindako zundaketan % 4 gutxiagok esan zuten independentziaren aldeko botoa emango zutela; hau da, % 39k. Zalantzatien kopurua kontuan hartuta, abuztuaren 12tik 15era bitartean mila pertsonako laginketan egindako zundaketaren emaitza honakoa izango zen: galdetutakoen % 38 independentziaren alde zeuden; % 51, kontra, eta % 11, zalantzan.
Abuztuaren 20an, Euskadiko alderdi abertzaleak galdeketaren alde agertu ziren, eta prozesua bertatik bertara jarraitu nahi zuten. Horretarako, EAJk eta EH Bilduk ordezkaritza bana bidaliko zutela adierazi zuten.
Abuztuaren 21ean, Eskozia "independente bihurtuko den munduko herrialderik aberatsena" izango zitekeela esan zuen Alex Salmond nazionalistak.
Abuztuaren 22erako, jada milioi bat lagunek sinatu zuten Eskoziaren independentziaren aldeko adierazpena. Irailaren 18an, 3,36 milioik bozkatzea espero zuen Alex Salmond lehen ministroak. Egun horretan, “The Times” egunkari britainiarrak argitaratu zuenez eskoziarren % 43 independentziaren alde zeuden, eta % 57, aldiz, kontra. Zalantzatiak ez zituzten kontuan izan, inkesta horren datuak emateko.
Abuztuaren 25ean, Alex Salmond, Eskoziako lehen ministroa eta Alistair Darling 'Better Together' (Hobe Elkarturik) kanpainako buruzagia aurrez aurre aritu ziren telebistaz zuzenean eman zen Eskoziaren independentziaren inguruko bigarren eztabaidan. Hitzordua 19:30ean (GMT) zen eta BBC One Escocia eta BBC Two kanaletan eman zen. Gaiak, besteak beste, dibisa, osasun publikoaren sistema edota Ipar Itsasoaren petrolio erreserba izan ziren.
Abuztuaren 26an zabaldu zenez, Salmond nagusi izan zen bigarren eztabaidan. Inkesten arabera, Eskoziako lehen ministroak aise irabazi zuen Eskoziako independentziari buruz Alistair Darlingekin izandako bigarren buruz burukoa. The Guardianen eztabaida amaitu eta berehalako inkesta baten arabera, %71k uste zuten Alex Salmond Eskoziako lehen ministroa nagusitu zela eztabaidan. % 29k uste zuten, ordea, Alistair Darling laborista izan zela nagusi.
Philipp Kirkorov
Philipp Bedrosovitx Kirkorov (Филип Бедросов Киркоров, Фили́пп Бедро́сович Кирко́ров; 1967ko apirilaren 30a, Varna, Bulgaria) bulgariar-armeniar jatorriko errusiar pop abeslari bat da.
Eskoziaren independentziarako 2014ko erreferenduma
2014
Abuztuaren 28an zabaldu zenez, estutuz zihoan independentisten eta unionisten arteko aldea. Daily Mail egunkariak argitaratu zuen inkestaren arabera, % 41,6 dira independentziaren aldekoak Eskozian —%37,2 ziren zuela hilabete baino gutxiago—. Erresuma Batuan jarraitzearen aldekoak % 50,3 ziren, eta % 47,6 ziren orduan. Zalantzatiak alde batera utzita, ordea, %47 ziren Eskozia independentea nahi dutenak. Bestetik, kanpaina betean, David Cameron Erresuma Batuko lehen ministroa Eskozian zen, herrialdeak batasunean jarrai zezan defendatzeko.
Egun berean, Erresuma Batuan jarraitzeak Eskoziarentzat dituen "onurak" aldarrikatu zituen David Cameron Britania Handiko lehen ministroak Eskoziako enpresaburuen aurrean. Bestalde, Eskozian egoitza zuten hainbat enpresak independentziaren aurrean zuten jarrera azaldu zuten. Eskoziako 200 enpresa inguruk independentziaren aldeko eskutitz ireki bat sinatu zuten, tartean, Stagecoach garraio enpresak eta Clyde Blowers industria taldeak. Aurreko egunean, Eskoziako 133 enpresaburu Eskoziaren independentziaren kontra agertu ziren, besteak beste, Baxters elikadura enpresako burua, HSBC bankukoa, eta Famous Grouse eta Macallan whisky marken jabe zen enpresako burua.
Abuztuaren 31ean, erreferendumerako izena emateko azken deia egin zuen Salmondek. Oraindik, milioi bat inguruk ez zuten izenik eman bozka eman ahal izateko (4,3 milioietatik), eta irailaren 1ean amaitzen zen erregistratzeko epea. Daily Mail egunkariak publikatu berri zuen inkestaren arabera, independentziaren alde emango zuketeen botoa eskoziarren % 41,6k eta aurka % 47,6k. Salmondek % 80ko parte-hartzea espero zuen galdeketan.
Irailaren 2an, Eusko Jaurlaritzak ordezkaritza bat bidaliko zuela erreferendumera esan zuen Josu Erkoreka Eusko Jaurlaritzako bozeramaileak. Eusko Jaurlaritzako Kanpo Ekintzarako Idazkaritzak osatuko zuen ordezkaritza hori, eta Eskoziako hiru alderdi nagusiekin —SNP Eskoziako Alderdi Nazionala, Alderdi Laborista eta Alderdi Kontserbadore Unionista— bilduko ziren. Idoia Mendia PSEko idazkari nagusi izateko hautagaiak kritika egin zien EH Bildu eta EAJ alderdiei, "turismo independentista" egitea egotzita.
Irailaren 3an zabaldu zenez, Eskoziako erreferendumerako errolda 4,3 milioi herritarrek osatzen zuten, eta Alex Salmonden gobernuak adierazi zuen erroldako %80k —3.360.000 boto-emaile inguruk— parte hartzea espero zuela. 16 urtetik gorakoek zeukaten botoa emateko eskubidea.
Egun berean, independentzia prozesu "baketsuak" goretsi zituen The New York Timesek. Eskoziako eta Kataluniako prozesuak eredutzat jarri zituen AEBetako kazetak bere editorialean, Ukraina ekialdeko egoerarekin kontrajarriz. Euskal Herria ere aipagai izan zen.
Irailaren 4ean, Eskoziako independentzia erreferendumari buruz Erresuma Batuan egin ziren apustuek 2,5 milioi euro gainditu zituzten, William Hill etxeak jakinarazi zuenez, eta nabarmendu zuen egiten ziren apustuen % 80 baietzaren aldekoak zirela.
Irailaren 6an, The Sunday Times kazetak eman zuen YouGov atariak egindako inkesta baten berri, eta, horren arabera, %51 ziren "Herrialde independentea izan behar al luke Eskoziak?" galderari baiezkoa erantzungo ziotenak, eta %49 unionismoaren aldekoak. Zalantzatiak alde batera utzi zituzten. Lehen aldiz, baiezkoa aurretik zen Eskozian. YouGov-ek berak 2013ko irailean argitaratutako inkesta baten arabera, zalantzatiak baztertuta, %38 ziren indepenentziaren aldekoak orduan; hamabi hilean %13 hazi ziren.
Irailaren 7an, George Osborne Britainia Handiko Ogasun ministroak jakinarazi zuen etorriko ziren egunetan zerga-autonomia handitzeko plan bat aurkeztuko zutela, beti ere Eskoziako erreferendumean ezezkoak irabazten bazuen.