cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hadrianoren Harresia
Bere funtzio defentsiboa, Antonino Pioren Harresiak hartu zuen, iparralderago altxatu zenean, baian, denbora labur baten ondoren, baztertua izan zen, kaledoniar tribuen etsaitasunaren ondorioz. Beraz, Hadrianoren harresia Britaniako probintziako iparraldeko muga izatera itzuli zen. Piktoek hiru aldiz zeharkatu zuten harresi hau: 197an, 296an eta 367an. 209an konpondua eta luzatua izan zen, Septimio Severo enperadore zen garaian, eta betirako baztertua izan zen 383an.
Timeo Danaos et dona ferentes
Timeo Danaos et dona ferentes latinezko esapide bat da, eta hitzez hitz esan nahi du «Danaoarren beldur naiz, opariak dakartzatenean ere». Esaldi hau erabiltzen da adierazteko ez garela norbaitetaz fidatzen bere intentzioak onak badirudite ere.
Hadrianoren Harresia
UNESCOk Gizateriaren Ondare bezala izendatu zuen 1987an. English Heritage delakoak, Ingalaterrako inguru historikoaren arduradun den gobernu erakunde nagusiak, "erromatarrek Britainia Handian eraikitako monumenturik garrantzitsuena" dela adierazi dute.
Timeo Danaos et dona ferentes
Jatorria Virgilioren Eneidaren pasarte batean du (II, 49). Eneas kontatzen ari da, Troiako gerra ren amaieran, akear rek zurezko zaldi bat oparitu dietela troiarrei borroka utzi aurretik, hauen adiskidetasuna eskuratzearen itxurak egiten. Troiarrek ikusi dutenean akearrak joan direla zaldia utziz, hiri barrura sartu nahi dute. Laokoon apaizak, ordea, amarrua susmatu, erabaki horren aurka azaldu, akearren traizioaz ohartarazi eta esaldi hau esaten du danaoek (grekoek) egindako opariaren aurrean. Denborak azaldu zuen apaizak arrazoia zuela, zaldiaren barnean akear soldaduak baitzeuden eta, behin hiri barruan, atera eta Troia hartu zuten. Hortik dator donum Graecum («opari grekoa») esamoldea ere, oparia jasotzen duenari arazoak edo suntsiketa ere ekartzen dion opariari esaten zaio.
Wisch (Nordfriesland)
Wisch Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Oreophryne wolterstorffi
Oreophryne wolterstorffi Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kanarietako Herri Hautabidea
Kanarietako Herri Hautabidea (gaztelaniaz, Alternativa Popular Canaria [APC]) 2002an sortutako alderdi kanariar nazionalista ezkertiar bat da eta Askapen Nazionalaren Kanariar Mugimenduaren (MLNC) kidea da. Kanarietako eskualde eremua duen alderdi txikia da. Beren sorrera Azarug gazte-erakundeak eta udal-eremuko hainbat alderdi bultzatu zuten, erakunde ezkertiar nazionalistetan jatorria zuten hainbat militante bezala.
Lophornis helenae
Lophornis helenae Lophornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Chozas de Canales
Chozas de Canales Toledoko udalerria da, La Sagra eskualdean dagoena.
Kathleen Antonelli
Kathleen "Kay" McNulty Mauchly Antonelli (1921eko otsailaren 12 - 2006ko apirilaren 20a) ENIACen sei programatzaile originaletako bat izan zen. ENIAC erabilera orokorrerako lehen ordenagailu digital elektronikoa izan zen.
Irlandan jaioa Irlandar Independentzia Gerran, bere aita bera jaio zen egunean atxilotu zuten IRAko kide izateagatik. Askatu zutenean Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuten, Philadelphiara. Eskolatik matematika gustoko izan zuen, Unibertsitatean Matematikan lizentziatu zen. Graduatu eta gutxira balistika ibilbideak kalkulatzeko kontratatu zue Ameriketako Estatu Batuetako Armadak, Bigarren Mundu Gerran emakumeak kontratatu baitziren lan hau egiteko.
1945ean Betty Snyder, Marlyn Wescoff, eta Ruth Lichtermanekin batera ENIAC programatzeko kontratatu zuten.
Chozas de Canales
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.851 biztanle zituen.
Curepipe
Curepipe (bertoko kreolez ahoskatua) Maurizio uharteko bigarren hiririk handiena da. Uhartearen erdialdean dago, herrialdeko ordokian. 2003an 81.600 biztanle zituen.
Montrabot
Montrabot Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montrabot udalerrian erroldatutako biztanleak 84 ziren. Familiak 32 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 38 etxebizitza zeuden, 31 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 38etxeak ziren. 31 etxebizitza nagusietatik 25 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 3 etxek hiru zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 17 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 18 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Oreophryne zimmeri
Oreophryne zimmeri Oreophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Montrabot
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 44 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 44 pertsona aktiboetatik 37 lanean zeuden (24 gizon eta 13 emakume) eta 7 langabezian zeuden (3 gizon eta 4 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2000. urtean Montrabot udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 405 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Idi-bihotz arbola
Idi-bihotz arbola edo tulipa-arbola (Liriodendron tulipifera) Magnoliaceae familiako zuhaitza da eta Ipar Amerikako ekialdean du jatorria. Liriodendron generoko bi espezieen adierazgarri amerikarra da. Appalache mendietako baso birjinetan 50 m baino gehiago hazi daiteke, maiz 25-30 m altueran adarrik gabe, hortaz, haren egurra oso estimatua da. Handitze bizkorra du, egur ahularen arazorik gabe eta zuhaitzaren itxura tipikoa, konikoa da.
Miniopterus fuscus
Miniopterus fuscus Miniopterus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Miniopterinae azpifamilia eta Vespertilionidae familian sailkatuta dago
Idi-bihotz arbola
Hazkundea oso azkarra du eta zuhaitzaren forma tipikoa konikoa da. Itzala sortzeko zuhaitz aproposa da.
Espezie hau Estatu Batuetako ekialdeko ezti landare garrantzitsuenetako bat da eta ezti gorrixka iluna ematen du.
Verónica Sánchez
Verónica Sánchez Calderón (Sevilla, - ) espainiar antzezlea da. Los Serrano telesailari esker ospetsu bilakatu zen.
Paweł Pawlikowski
Paweł Aleksander Pawlikowski ( ahoskatua; Varsovia, ) poloniar zinema zuzendaria da.
Oreophrynella cryptica
Oreophrynella cryptica Oreophrynella generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hernio
Hernio izen bereko mendilerroan dagoen tontor garaiena da, Gipuzkoako erdigune geografikoan kokatua. 1.078 metroko altitudea du. Tolosaldea, Urola Erdia eta Urola Kosta eskualdeetako lurretan dago.
Hernioko hainbat gurutzek kalbario bidea osatzen zuten. 2014ko udazkenean gehienak kendu zituzten, herritar ekimen baten bidez eta Foru Aldundiak onartuta. Tradizioak dioenez, kalbario horretatik pasatzen denari gaixotasunak sendatzen omen zaizkio.
Izena
XXI. mendearen hasieraraino, euskara estandarrean zalantza zegoen, Ernio ala Hernio idatzi. Euskaltzaindiak 2004ko urriaren 29an onartu zuen Gipuzkoako herri izendegian, Hernialde izenaren grafia agertu zen. Arau maila duen erabaki haren ondorioz (Euskaltzaindiak euskara baturako emandako 140. araua), herri horren izenaren jatorria den Hernio mendiari (eta mendilerro osoari) ere H- hasiera jartzea gomendatzen du Euskaltzaindiaren Onomastika Batzordeak.
Kokapena
Hernioko lurrak zortzi herrik dituzte: Aiak iparraldean, Alkizak, Asteasuk eta Larraulek ekialdean, Bidania-Goiatzek, Albizturrek eta Hernialdek hegoaldean eta Errezilek mendebaldean.
Bestela, ipar-mendebaldean Gazume (1.001 m) eta hego-ekialdean Herniozabal (1.011 m) inguruko mendi nagusiak dira.
Historia
XVI. mendean, Inazio Loiolakoak gau bat pasatu zuen Iturriotzeko bentan Paristik Azpeitirako itzulera bidaian.
1940ko hamarkadan, Hernioko kablearen bidez garraiatzen zuten egurra mendialdetik Alkiza eta Asteasuraino. Bi urtetan zehar soilik erabili zen.
1947an ezarri zen gaur egun gailurrean ikusten den gurutzea, San Inazio egunean.
2014an aurreko hamarkadetan metatzen joan ziren gurutzeak kendu zituzten (hildakoen oroigarri gisa ezarriak gehienak, eta askotan ekimen partikularretatik abiatuak).
2019ko urtarrilaren 9an, Portugaldik Hondarribira zihoan hegazkin arin batek istripua izan zuen Hernio mendian eta bi bidaiariak hil ziren.
Erromeria
Iraileko igande guztietan erromeria egiten da Hernioko gailurretik hurbil dagoen Zelatungo zelaian (841 m), han dauden bi txabolen inguruan. Tradizioari jarraituz, jendea antzinean zinta urdin, arrosa eta horiekin igotzen zen, eta azken hamarkadetan gorri, berde eta zuriekin, aldarrikapen kutsu handiarekin diktaduraren urteetan. Garai batean otoitz egiteko egunak ere baziren hauek, hildakoak gogoratzekoak, argizaiolak piztekoak.
Gaur egun, festa da oinarria: trikitilariak, hala soltean nola lotutako dantzak (fandangoak, arin-arinak eta zortzikoak), erroskilak, salda eta txorizoa txaboletan eta abar. Garai batean bi eta hiru trikitilari bikote ere aritzen ziren batera, mikrofono eta bozgorailurik ez zeudenean. Xabier Alberdi "Zabale" soinujolea eta Angel Larrañaga panderojolea azken hamarkadetan arituak dira. Tolosaldeko, Goierriko eta Urola bailarako jendea da gehienbat, adin handi eta ertainekoak.
Chueca (Toledo)
Chueca Toledoko udalerria da, Montes de Toledo eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 252 biztanle zituen.
Winsen (Luhe)
Winsen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ti kniver i hjertet
Ti kniver i hjertet 1994ko Marius Holst norvegiar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Hamahiru urteko Otto berebiziko uda igarotzera doa. Aurki isilean zer gorde izango du eta udalekuetara oporretan abiatu diren bere lagunak baino askoz gehiago ikasiko du bizitzaz.
Paraguaiko futbol liga
Paraguaiko futbol liga Paraguaiko kluben artean jokatzen den futbol txapelketa garrantzitsuena da.
Historia
1906an hasi zen jokatzen eta 1935ean Liga profesionala sortu zen. 2008an urtero bi txapelketa jokatzeari ekin zion Argentinan egiten zen bezala, lehenik Apertura torneoa eta ondoren Clausura torneoa.
Al Gomhuria
Al Gomhuria (الجمهورية; Errepublika), 1954an sortutako egunkaria da, Egiptoko bigarren salduena dena. Iraultza ondoren sortu zuten, erregimen berriaren ahotsa izateko, izan ere, Anuar as Sadat bere editorea ere izan zen
Carlos Loyzaga
Carlos "Caloy" Loyzaga y Matute (Manila, – San Juan, ) filipinar saskibaloi jokalaria izan zen, euskal jatorrikoa.
Pibot moduan aritzen zen eta bere garaiko jokalaririk menderatzaileena izan zen. Bitan hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan (1952, 1956).
Lophornis adorabilis
Lophornis adorabilis Lophornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Trochilidae familian sailkatua dago.
Henochilus wheatlandii
Henochilus wheatlandii Henochilus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bryconidae familian.
1920ko Udako Olinpiar Jokoak
1920ko Olinpiar Jokoak, Lehen Mundu Gerraren ondoren ospatu ziren lehen olinpiar jokoak izan ziren. Hau, Aro Modernoko Udako Olinpiar Jokoen VII. edizioa izan zen. Olinpiar Joko hauek, ia sei hilabeteko iraupena izan zuten, apirilak 20 eta irailak 12 artean. Anberes belgikar herriak Amsterdam eta Lyon garaitu zituen hautaketan. Joko hauetan, 2.669 kirolarik parte hartu zuten, horietatik 2.591 gizonak eta beste 78ak emakumeak. 22 kirol eta 154 proba ospatu ziren. Joko hauek, Alberto I.a Belgikakoak inauguratu zituen.
Dominak
Hauek dira domina gehien irabazi zituzten 10 herrialdeak:
Trancault
Trancault Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trancault udalerrian erroldatutako biztanleak 206 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 73 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 96etxeak ziren. 73 etxebizitza nagusietatik 60 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 42 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 38 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 121 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 36 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (44 gizon eta 32 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 36 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trancault udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 178 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.036 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
Rosamaria Montibeller
Rosamaria Montibeller, (Nova Trento, Santa Catarina, Brasil, 1994ko apirilaren 9a), boleibolean lehiatzen den kirolari brasildarra da.
Trancault
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Trancault udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Rosamaria Montibeller
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu zuen boleibolean Brasilgo taldearekin, AEBren atzetik eta Serbiaren aurretik.
Tokion, honako hauek osatzen zuten taldea: Camila Brait, Macris Carneiro, Tandara Caixeta, Ana Beatriz Corrêa, Ana Carolina da Silva, Ana Cristina de Souza, Fernanda Garay, Carol Gattaz, Gabriela Guimarães, Rosamaria Montibeller, Natália Pereira eta Roberta Ratzke-k.
Trancault
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oreophrynella dendronastes
Oreophrynella dendronastes Oreophrynella generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Programazio-lengoaia
Programazio-lengoaiak ordenagailuaren portaera kontrolatzeko erabil daitezkeen hizkuntza artifizialak dira. Bi atal definitu behar dira programazio-lengoaia bat definitzeko:
Programa bateko aginduak idazteko orduan, lengoaiak horrelako aginduak definitu ahal izateko dituen arau sintaktiko eta semantikoak errespetatu behar dira. Arau sintaktikoak BNF gramatika batekin edo sintaxi-diagramen bidez definitzen dira gehienetan.
Definizioak
Programazio-lengoaia zer den definitzerakoan kontu asko daude.
Informatika-lengoaiak vs programazio-lengoaiak
Ordenagailu-lengoaia terminoa, batzuetan, programazio-lengoaiaz bereizi gabe erabiltzen da. Hala ere, bi terminoen erabilera aldatu egiten da egileen artean, bakoitzaren esparru zehatza barne. Erabilera batek ordenagailu-lengoaien azpimultzo gisa deskribatzen ditu programazio-lengoaiak. Era berean, informatikan erabiltzen diren programa informatikoak adierazteko, helburu ezberdina duten hizkuntzak modu orokorrean izendatzen diren informatika-lengoaiak dira. Esate baterako, markatze-lengoaiak, batzuetan, ordenagailu-lengoaia gisa izendatzen dira programaziorako ez direla erabili behar azpimarratzeko. Informatika-lengoaiak sailkatzeko modu bat, konputazioaren teoriak deskribatzen duen moduan, adierazteko gai diren konputazioen araberakoa da. Programazio-lengoaia praktiko gehienak Turing osoa dira, eta Turing lengoaia oso guztiek algoritmo-multzo bera inplementa dezakete. ANSI/ISO SQL-92 eta Charity lengoaiak Turing osoa ez diren adibideak dira, baina, askotan, programazio-lengoaia deitzen zaie. Hala ere, egile batzuek programazio-lengoaia terminoa Turing lengoaia osoetara soilik mugatzen dute.
Beste erabilera batek programazio-lengoaiak makina abstraktuak programatzeko eraikuntza teorikotzat hartzen ditu, eta ordenagailu-lengoaiak, horien azpimultzotzat, ordenagailu fisikoetan exekutatzen direnak eta hardware-baliabide finituak dituztenak. John C. Reynoldsek zehaztapen formalen lengoaiak exekutatzeko pentsatutako lengoaiak bezain programazio-lengoaiak direla azpimarratu du. Ordenagailuaren portaeran eragina duten testu eta are grafikoen sarrera-formatuak ere, programazio-lengoaiak direla dio, nahiz eta normalean Turing-osoak ez diren, eta ohartarazi du programazio-lengoaiaren kontzeptuak ez jakitea dela sarrera formatuen akats askoren arrazoia.
Menderatze eta helburua
Testuinguru praktiko gehienetan, programazio-lengoaia batek ordenagailua tartean sartzen du; ondorioz, programazio-lengoaiak, normalean, horrela definitu eta aztertzen dira. Programazio lengoaiak hizkuntza naturaletatik desberdintzen dira hizkuntza naturalak pertsonen arteko elkarrekintzarako soilik erabiltzen direlako; programazio lengoaiek, berriz, gizakiei makinei argibideak komunikatzeko aukera ematen dute.
lengoaiaren menderatzea ere kontuan hartzekoa da. Datu egituratuak definitzen dituzten markaketa-lengoaiak, hala nola XML, HTML edo troff, ez dira, normalean, programazio-lengoaiatzat hartzen. Programazio-lengoaiek, ordea, sintaxia markatzeko lengoaiekin partekatu dezakete semantika konputazionala definitzen bada. XSLT, adibidez, XML sintaxia erabiltzen duen Turing lengoaia osoa da. Gainera, dokumentuak egituratzeko, gehienbat erabiltzen den LaTeX-ek Turing-en azpimultzo osoa ere badu.
Abstrakzioak
Programazio-lengoaiek abstrakzioak izaten dituzte datu-egiturak definitzeko eta manipulatzeko edo exekuzio-fluxua kontrolatzeko. Programazio-lengoaia batek abstrakzio egokiei eusteko behar praktikoa abstrakzio-printzipioaren bidez adierazten da. Printzipio hori, batzuetan, programatzaileari abstrakzio horiek behar bezala erabiltzeko gomendio gisa formulatzen da.
Hasierako garapenak
Ordenagailu oso goiztiarrak, Colossus kasu, programa baten laguntzarik gabe programatu ziren, zirkuitua aldatuz edo kontrol fisikoen bankuak ezarriz.
Hurrengo urratsa bigarren belaunaldiko programazio-lengoaiak (2GL) edo mihiztadura-lengoaiak garatzea izan zen, ordenagailu espezifikoaren irakaskuntza-multzoari estuki lotuta zeudenak. Horiek programa askoz ere irakurterrazagoa egiteko balio izan zuten, eta programatzaileari helbideratze kalkulu aspergarri eta okerrak arindu zizkioten.
Goi mailako lehen programazio lengoaiak, edo hirugarren belaunaldiko programazio lengoaiak (3GL), 50eko hamarkadan idatzi ziren. Ordenagailu baterako diseinatu zen goi mailako programazio lengoaia bat Plankalkül izan zen, Konrad Zusek, 1943 eta 1945 artean, Z3 alemaniarrarentzat garatua. Hala ere, 1998 eta 2000 artean ez zen inplementatu.
John Mauchly-k, 1949an, Short Code edo Lengoaia Laburra proposatu zuen, ordenagailu elektroniko baterako garatu den goi mailako lehen hizkuntzetako bat. Makina-lengoaiak ez bezala, Lengoaia Laburraren adierazpenek modu ulergarrian adierazten zituzten adierazpen matematikoak. Hala ere, programa makina-kodera itzuli behar zen exekutatzen zen bakoitzean; beraz, prozesua motelago bihurtzen zen makinaren kode baliokidea egikarituta baino.
Manchesterreko Unibertsitatean, Alick Glenniek Autokodea garatu zuen 50eko hamarkadaren hasieran. Programazio-lengoaia gisa, konpiladore bat erabili zuen lengoaia makina-lengoaia bihurtzeko. Lehen lengoaia eta konpiladorea 1952an garatu zen Manchester Mark1 ordenagailuarentzat, eta, goi mailako lehen programazio-lengoaia konpilatua kontsideratzen da.
Bigarren autokodea R. A. Brookerrek garatu zuen 1954an, Mark 1 ordenagailuarentzat, eta Mark1 autokode izena eman zioten. Brookerrek Ferranti Merkuryrentzako ere autokode bat garatu zuen 1950eko hamarkadan, Manchesterreko Unibertsitatearekin batera. EDSAC 2rako bertsioa Cambridgeko Unibertsitateko Hartley jaunak asmatu zuen 1961ean. EDSAC 2 Autocode izenarekin ere ezaguna, Mercury Autokoderen garapen zuzena izan zen, tokian tokiko egoeretara egokitua, eta bere objektu-lengoaia eta iturri-lengoaiagatik nabarmendu zen, garai hartarako aurreratuak. Garapen hari garaikide bat baina banandua, Atlas Autocode, Manchesterreko Unibertsitateko Atlas 1 ordenagailuarentzako garatu zen.
Beste programazio-lengoaia goiztiar bat Grace Hopperrek asmatu zuen AEBn, FLOW-MATIC izenekoa. UNIVAC I.arentzat garatu zen Remington Rand-en, 1955etik 1959ra bitartean. Hopperrek ikusi zuen negozioetako datuak prozesatzeko bezeroak deseroso zeudela notazio matematikoarekin, eta 1955eko hasieran, berak eta bere taldeak ingeleseko programazio-lengoaia baterako espezifikazio bat idatzi, eta prototipo bat ezarri zuten. FLOW-MATIC konpiladorea 1958ko hasieran jarri zen jendaurrean, eta 1959an osatu zen. FLOW-MATICek eragin handia izan zuen COBOLen diseinuan, bera eta bere ondorengo zuzena Aimaco bakarrik baitzeuden garai hartan erabilgarri.
Fintasuna
Goi mailako lengoaiak gero eta gehiago erabiltzeak maila baxuko programazio-lengoaiak edo sistemaren programazio-lengoaiak eskatzen zituen. Hizkuntza horiek, maila ezberdinetan, erraztasunak ematen dituzte mihiztatze-hizkuntzen eta goi mailako hizkuntzen artean. Hardware-instalazioetara zuzenean sartzea eskatzen duten lanak egiteko erabil daitezke, baina, hala ere, maila handiagoko kontrol-egiturak eta erroreak egiaztatzeko egiturak eskaintzen dituzte.
1960ko hamarkadatik 1970eko hamarkadaren amaierara arteko epeak gaur egun erabiltzen diren lengoaia-paradigma nagusien garapena ekarri zuen:
Lengoaia horietako bakoitzak ondorengoak sortu zituen, eta programazio-lengoaia moderno gehienek gutxienez bat kontatzen dute beren arbasoen artean.
1960ko eta 1970eko hamarkadetan, gainera, eztabaida handia sortu zen programazio egituratuaren merezimenduei buruz, eta programazio-lengoaiak programazio horri eusteko diseinatu behar ote ziren. Edsger Dijkstrak, ACMren Komunikazioetan 1968an argitaratutako gutun ospetsu batean, Goto adierazpenak "goi mailako" programazio lengoaia guztietatik ezabatu behar zirela defendatzen zuen.
Finkatze eta hazkundea
1980ko hamarkada nolabaiteko sendotze-urteak izan ziren. C++ objektuei eta sistemei zuzendutako programazioa konbinatzen du. Estatu Batuetako gobernuak Ada lengoaia estandarizatu zuen, sistemak programatzeko lengoaia, Pascaletik eratorria eta defentsa kontratistek erabiltzekoa. Japonian eta beste leku batzuetan, dirutza handiak gastatu ziren bosgarren belaunaldiko lengoaiak ikertzen, zeinak logikaren programazioak eraikitzen dituzten. ML eta Lisp Lengoaia funtzionalak estandarizatu ziren. Paradigma berriak asmatu baino gehiago, aurreko hamarkadetan asmatutako ideietan sakondu zuten mugimendu horiek guztiek.
1980ko hamarkadan, eskala handiko sistemak programatzeko lengoaia-diseinuaren joera garrantzitsu bat izan zen kodeko moduluen edo eskala handiko antolamendu-unitateen erabileran arreta handiagoa jartzea. Modula-2, Ada eta ML moduluek modulu-sistema bikainak garatu zituzten 1980ko hamarkadan, eta, askotan, programazio-eraikin generikoekin ezkontzen ziren.
Internetek 90eko hamarkadaren erdialdean izan zuen hazkunde azkarrak lengoaia berriak sortzeko aukerak sortu zituen. Perl, hasiera batean Unix Scripting tresna, 1987an estreinakoz argitaratua, ohikoa bihurtu zen webgune dinamikoetan. Java server-side programaziorako erabilia izan zen, eta bytecode makina birtualak, berriz ere, ezagun egin ziren ingurune komertzialetan Idatzi behin, egikaritu edonon promesarekin (UCSD Pascal ezaguna zen 1980ko hamarkadaren hasieran). Garapen horiek, funtsean, ez ziren berriak; aitzitik, egungo lengoaia eta paradigma askoren finketak ziren (nahiz eta sintaxia, askotan, programazio-lengoaien C familian oinarritzen zen).
Laugarren belaunaldiko programazio-lengoaiak (4GL) ordenagailuen programazio-lengoaiak dira, eta ordenagailuaren barne-hardwarearen xehetasunen abstrakzio-maila 3GLena baino handiagoa izatea dute helburu. Bosgarren belaunaldiko programazio-lengoaiak (5GL) programazio-lengoaiak dira, programatzaile batek idatzitako algoritmo bat erabili beharrean programazioari emandako mugak erabiliz problemak ebaztean oinarritzen direnak.
Behe-mailako programazio-lengoaiak
Berez, konputagailuak lengoaia bakar bat ulertzen du: makina-lengoaia. Konputagailuko zirkuitu elektrikoek agindu xehe batzuk bakarrik egiten dituzte, eta horietan datuak kode bitarrean adierazi behar dira. Baina gizakiontzat makina lengoaian programatzea erokeria da:
Mihiztadura-lengoaia makina-lengoaiatik oso gertu dago, baina programak gizakiok hobeto uler ditzagun:
Goi-mailako programazio-lengoaiak
Goi-mailako programazio lengoaiak egokiagoak dira programatzeko: Beraz, goi-mailako programazio-lengoaia batean programatzea askoz errazagoa da.
Erdi-mailako programazio-lengoaiak
C programazio-lengoaia. Goi-mailako lengoaien abantaila gehienak ditu, baina aldi berean behe-mailakoen funtzionalitatea ere erabil daiteke. Horrela programa azkarrak lortu daitezke eta memoriako espazioa hobeto kudeatzen dutenak.
Aldagaiak eta bektoreak
Datu espezifikoak gordetzeko memoria guneak aldagaiekin izendatzen dira. Datu egiturak dira eta, horregatik, gorde ahal dituzten datu motaren arabera sailkatzen dira. Programazio-lengoaia gehienetan datu espezifikoak gordetzeko, datu mota zehaztu behar da lehendabizi. Adibidez, Java-n, testu-katea gorde nahi izanez gero, datua String motakoa izango dela zehaztu behar da. Beste aldetik, PHP edo JavaScript bezalako lengoaietan horrelako espezifikazioak ez dira beharrezkoak. Horretaz gain, bektore izeneko aldagai konposatuak daude. Bektoreak memorian ondoz ondoko byte multzoak besterik ez dira, eta, era berean, aldagai batean gordetzen dira. Jarraian, aldagai eta bektore mota ohikoenen zerrenda aurkezten da:
Baldintzazko adierazpenak
Baldintzapeko adierazpenak kode-egiturak dira eta, programaren zati bat exekutatzeko, baldintza batzuk bete behar direla adierazte dute. Adibidez: bi aldagai berdinak izatea, balio bat beste bat baino handiagoa izatea... Baldintzatzaile horiek normalean behin bakarrik exekutatzen dira programan: Hauek dira baldintzatzaile ezagunenak:
Begiztak
Baldintzazko adierazpenen antzekoak dira, baina kode zati bat etengabe exekutatzen dute zenbait baldintza betetzen diren bitartean. Ohikoenak hauek dira:
Nahiz eta begizta mota desberdinak egon, denak dira funtzio berdinak egiteko gai. Programatzailearen beharraren araberakoa da zein erabiliko duen erabakitzea.
Funtzioak
Programazio-lengoaia guztiek jatorrizko prestakuntza-elementuak dituzte datuak eta horiei aplikatutako prozesu eta transformazioak deskribatzeko. Elementu primitibo hauek arau sintaktiko eta semantikoak zehazten dituzte, hurrenez hurren, haien egitura eta esanahia deskribatzen dituztenak.
Inplementazioa
Lengoaia baten inplementazioa, software eta hardware konbinazio jakin baterako, programa exekutatzeko modu bat da. Bi oinarrizko era daude lengoaia bat inplementatzeko: konpilazioa eta interpretazioa.
Goi mailako lengoaiak itzultzeko beste aukera bat ere erabili daiteke. Iturburu-programa itzuli eta era iraunkorrean konpilazioan sortzen den objektu-kodea grabatu beharrean, programatzaileak soilik iturburu programa eta prozesatuko diren datuak soilik kargatzen ditu konputagailuan. Ondoren, programa interpretatzaileak, diskoaren sistema eragilean biltegiratuta edo makinan era iraunkorrean sartuta, iturburu programaren proposizio bakoitza makina-lengoaia bihurtzen du datuen prozesamenduan zehar beharrezkoa den heinean. Ez da objektu-kodea grabatzen geroago erabiltzeko.
Agindu bat erabiltzen den bakoitzean, berriro interpretatu beharko da eta makina-lengoaiara itzuli. Adibidez, ziklo edo begizta baten pausoen prozesamendu errepikakorrean zehar, begiztaren agindu bakoitza berriro interpretatu beharko da exekuzio bakoitzean. Horrek exekuzio denboran programa moteldu egiten du, baina diseinu denbora azkartu ere. Programaren aldaketa baten ondoren, funtzioak gehitzean edo erroreak zuzentzean, Interpretatzaileak konpilazioaren beharra ezabatzen du; baina argi dago aurretik konpilatuta dagoen programa bat askoz azkarrago exekutatuko dela bere agindu guztiak exekuzioan zehar interpretatu behar dituen programa bat baino.
Goi mailako lengoaia gehienek erabilera anitzeko programazioa ahalbidetzen dute, nahiz eta horietako asko erabilera bakarrerako diseinatuta egon, Pascal matematikarako izan zen bezala. Argibide sinple batzuk erabiliz, haurrentzako legoaiak ere inplementatu dira, adibidez, Logo. Gaur egun, oso ezagunak dira web aplikazioentzat erabiltzen diren lengoaiak: Perl, PHP, Ruby, Python edo JavaScript.
Ciruelos
Ciruelos Toledoko udalerria da, Mesa de Ocaña eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 685 biztanle zituen.
The Dead Zone (eleberria)
The Dead Zone Stephen King estatubatuar idazlearen beldurrezko eleberri bat da. 1981ko abuztuan Viking Press argitaletxeak argitaratu zuen.
Argumentua
John Smith esnatu zenean lau urtez koman egon zela jakiteak zeharo izutu zuen. Are eta gehiago etorkizuneko gertakizunak iragartzeko nahiz pertsonen iragana jakiteko ahalmena bereganatu zuela jabetzeak. AEBetako presidenterako hautagaia zen Greg Stillson izeneko gizon maltzur hark hauteskundeak irabazi eta gizateria gerra nuklear batean sartuz mundua suntsituko zuela ere bazekien. Hortaz, hondamendia gauzatu ez zedin hura hiltzea beste irtenbiderik ez zuen.
Interes
Finantzetan, interesa edo korritua aktibo bat da, oro har, dirua maileguan hartzeagatik ordaindu beharreko ordainsaria, mailegatutakoa itzultzeaz gainera. Interesa dirua alokairuan hartzeagatik ordaindu beharreko errenta dela esan daiteke. Gehienetan, dirua maileguan hartzeagatik ordaindu beharreko interesak interes-tasa jakin batez kalkulatzen dira. Horrela, banku batera joan eta 1000 euro mailegatuta hartzen badira, urtebetera eta % 10eko interes-tasaz, urtearen buruan ordaindu beharrekoa mailegu nagusia (1000 euro) gehi interesak (1000×0.1=100 euro) izango da.
Jatorria eta historia
Uste denez, kreditua milaka urte atzera begira sortu zen. Kredituaren lehen instantzia erregistratua Kristo aurretik 3000 urte eman zen ezkutuko dokumentu zaharren bilduma batean. Horiek kredituaren erabilera sistematikoa erakusten dute, eta bertan metalak mailegatzen ziren. Interes kontzeptua ezezaguna da, nahiz eta historialariek Kristo aurreko 3000. urtean sortua zela uste duten. Animaliak edo haziak ekoizpen-helburuekin alokatzetik sortua izan zitekeela esaten dute.
Interes konposatuko lehen idatzizko ebidentzia 2400 kristo aurrekoa da gutxi gorabehera. Urteko interes-tasa % 20 ingurukoa izan zen. Interes konposatua beharrezkoa zen nekazaritza garatzeko eta garrantzitsua urbanizaziorako.
Kristo aurreko 2. milurtekoaren hasieran, haziaren truke erabilitako zilarra berez biderkatzerik ez zegoenez, lege batzuk ezarri ziren eta lege horiek interes legaleko tasa ezarri zuten, dote-gordailuen gainean bereziki. Lehen musulmanek riba deitu zioten honi, gaur egun interesen kobrantza bezala esaten dena.
Niceako Lehen Kontzilioak, 325ean eman zenak, debekua ezarri zioten % 1etik gorako interesak zituzten maileguetan parte hartzeari. IX. mendean araudi hori laikoei aplikatu zitzaien. Eliza Katolikoak interesarekiko zuen aurkakotasuna eskolastikoen aroan gogortu zen, hura defendatzea ere heresiatzat jotzen zenean. Tomas Akinikoak, Eliza Katolikoko teologo nagusiak, argudiatu zuen interesak kobratzea ez zela zuzena, “kobrantza bikoitzaren” baliokidea delako, gauzagatik zein gauzaren erabileragatik kobratuz.
Erdi Aroko ekonomian, maileguak beharraren ondorio ziren (uzta txarrak, sutea lantoki batean…) eta baldintza horietan, moralki gaitzesgarria zen interesa kobratzea. Moralki ere zalantzazkotzat jotzen zen, ez baitzen ondasunik ekoizten diru-maileguaren bidez, eta beraz, ez zen konpentsatu behar zuzeneko ekoizpen fisikoa zuten beste jarduera batzuetan ez bezala, hala nola errementaritzan edo nekazaritzan. Arrazoi beragatik, interes hori sarritan gutxietsi izan da islamiar zibilizazioan, eta ia aditu guztiak ados daude Koranak interesak kobratzea esplizituki debekatzen duela esatean.
Errenazimenduaren garaian, pertsonen mugikortasun handiagoari esker, merkataritzak gora egin zuen eta enpresaburu ek negozio berriak eta irabazizko negozioak hasteko baldintza egokiak agertu ziren. Maileguan utzitako dirua kontsumorako ez ezik, produkziorako ere bazenez, interesa jada ez zen modu berean ikusten.
Diru-eskaintza ren manipulazioaren bidez, interes-tasak kontrolatzeko lehen saiakera Frantziako Bankuak egin zuen 1847an.
Matematikaren historian
Jacob Bernoullik etengabeko matematika aurkitu zuela uste da, interes konposatuari buruzko galdera bat aztertuz. 1.00$-rekin hasten den kontu bat eta urteko % 100eko interesa ordaintzen badugu, urtearen amaieran, balioa $2.00 da; baina interesa urtean bi aldiz kalkulatzen eta gehitzen bada, $1.00 bider 1.5 biderkatuko da, $1.00x1.5= $2.25 produzituz.
Bernullik ohartu zuen konposizioaren maiztasuna mugarik gabe handitzen bada, sekuentzia hau honela molda daitekeela:
Interes hori zenbat aldiz kapitalizatu behar den urtebetean.
Maileguaren gaineko interes tasaren justifikazioa
Ekonomia eta finantzetan, beste batzuei dirua ematen dien pertsonak edo finantza-erakundeak, konpentsatuak izango direla espero da, epe jakin baten barruan. Ohikoena dirua ematea da, hasieran emandakoa baino pixka bat gehiago itzuliko den itxaropenarekin. Mailegu hori kontsumoaren atzerapenagatik konpentsatuko da, dirua denbora batez ezin izango delako erabili, baina baita ere, hartutako arriskuagatik konpentsazioa jasotzea espero da. Arrisku horiek, mailegua ez itzultzea edo itzultzen den kopuruak inflazioaren ondorioz erosteko ahalmen txikiagoa izatea lirateke, adibidez. Konpentsazio-kopuru horri zorraren interesa esaten zaio, eta ehunekotan adierazten da interes-tasa gisa.
Mailegu-emaileak hiru faktore mota kontuan hartuko dituen interes-tasa nominala (ITN) finkatuko du, non hasierako zenbatekoa gehi interes-tasa nominalak emandako kopuru horren zati bat jasoko duen.
Interes-tasa finkoa eta interes aldakorra
Interes-tasa finkoaren eta interes-tasa aldakorraren kontzeptuak finantza-, ekonomia- eta hipoteka-eragiketa askotan erabiltzen dira —adibidez, etxebizitza erostean — eta kontuan hartu behar da hipoteka kalkulatzeko orduan.
Interes finkoa aplikatzeak esan nahi du interesa tasa bakar edo egonkor bat aplikatuz kalkulatzen dela (kapitalaren ehuneko bera) maileguak edo gordailuak irauten duen bitartean.
Interes aldakorreko aplikazioan, interes-tasa (aplikatutako kapitalaren gaineko portzentajea) aldatuz doa denboran zehar. Aldi bakoitzean aplikatzen den interes-tasa aldakorra bi zifra edo motaz osatuta dago, eta bien baturaren emaitza da: erreferentziako interes-indize edo -tasa bat (adibidez Euribor) eta portzentaje edo marjina diferentzial bat.
Interes-tasa nominala - ITN
Interes-tasa nominala (ITN) interesen ordainketa egiten denean aplikatzen den portzentaiari deitzen zaio. Adibidez:
Urteko tasa baliokidea - UTB
Urte amaierako irabazia modu normalizatuan erakusteko (aplikazio-aldiak eta beste faktore batzuk kontuan hartu gabe), urteko tasa baliokidea (UTB) erabiltzen da.
Non:
i = Interes nominala (bateko hainbeste).
n = Interesa aplikatuko den zatikiak. Adibidez: hilean behin aplikatzen bada, urtean 12 dira; beraz, kasu horretan, n =12. Hala, 6 balioko du aplikazioa bi hilean behin egiten bada, 4 hiru hilean behin egiten bada, 3 hilean behin eginez gero, 2 hilean behin eginda, eta 1 urtean behin eginda.
UTB = Urteko tasa baliokidea. Adibidea: % 6ko interes nominala eta 12 ordainketa urtean izanda, % 6,17ko UTBa ateratzen da:
Urte amaieran, 600 euro:
€
Erlazio bat dago urtean behin, hilean behin, astean behin edo egunero ordaintzen den interes-tasa nominalaren eta UTBaren artean:
Interes-tasa nominalak zenbakiz handiagoak direnez, urteko zatiki handiago bat hartzen denean, historikoki, bankuek UTBa ematen dute gordailuengatik ordaintzen duten interesaren erreferentzia gisa (zenbakiz handiagoa da), nahiz eta kredituak ematen dituztenean hileko interes-tasa nominala ematen duten (zenbakiz txikiagoa da); hala, bezeroek beren diruagatik kobratzen dutena beren gordailuengatik ematen dutena baino zerbait txikiagoa dela ematen du.
Interes-tasa erreala edo hertsia
Interes-tasa errealak erakusten du kreditu-eragiketaren bat egiten duen inbertitzaileak benetan lortuko duen errentagarritasuna. Oro har, ehunekotan adierazten da. Sistema horrek kontuan hartzen du ekonomiek izaten duten inflazioa, eta, beraz, denboraren joanak eta erosteko ahalmenaren galerak eragindako dibisaren debaluazioa islatzen du.
Interes-tasa nominaletik eta espero den inflazio-tasatik abiatuta lortzen da.
Non:
Bada modu sinpleago bat, baina gutxi gorabeherakoa, benetako interes-tasa zenbatesteko, eta balio posiblearen ideia bat egiteko balio du, unean bertan, Fisherren zerrenda izenekoa:
Hala ere, diru-kopuru txikietarako hurbilketa hori onargarria bada ere, kopuru handiagoetarako, arestian aipatutako kalkulutik nahiko urrun dago.
Interes finkoa
maileguaren iraupenean zehar ez da aldatzen eta merkatuaren aldaketengan independentea da. Interes orokorrak gora egitekotan, ez ginateke kaltetuko; baina interesak behera egingo balu, ez genituzke horren onurak jasoko.
Zelan kalkulatzen da:
Adibidea:
X entitateak Y enpresari 1000 euroko mailegua egin dio interes finkoan eta urteroko % 6ko interes-tasan. Zein da Y enpresak ordaindu behar duen interesa?
Ebazpena:
1000 x 0,06 = 60. Y enpresak ordaindu behar duen interesa 60 eurokoa da.
Interes aldakorra
Maileguaren iraupenean zehar aldatzen doan interes mota da. Tasa berrikusi eta eguneratu egiten da finantza entitateak ezarritako epeen arabera. Interes mota honetan, interes orokorrak behera egitekotan onura jasoko dugu; baina igotekotan, kaltetuta aterako gara.
Zelan kalkulatzen da:
Adibidea:
Ebazpena:
Kuota euriborraren balioari lotuta egongo da, baina diferentzial gisa % 2a mantenduko duela beti. Interes-tasak: t1= % 1,5 ; t2= % 2 ; t3= % 2,5 ;
(1000 x 3 x 0,015) + (1000 x 3 x 0,02)+(1000 x 3 x 0,025)+(1000 x 3 x 0,03) = 270.
Hipotekagatik ordaindu beharreko interesa 270 eurokoa da.
Interes mistoa
Interes finkoaren eta interes aldakorraren arteko nahastea da. Maileguaren iraupenaren zati batean interesa finko mantenduko da eta epe hori igarotakoan aldakorra bihurtuko da.
Zelan kalkukatzen da:
Adibidea:
Bankuak hipoteka bat eskaintzen digu 12 hilabetetarako interes mistoan. Hilabeteko kuota 1000 eurokoa da,  lehenengo seihilabetekoan % 5eko interes-tasa finkoarekin. Bigarren seihilabetekoa bi hiruhilabetetan banatuta dago, eta euriborra +% 2 izango da interes-tasa. Zenbatekoa izango da ordaindu beharreko interesa? Demagun, euriborra lehenengo hiruhilabetean % 0,4koa dela eta bigarren hiruhilabetean % 0,9koa.
Ebazpena:
(1000 x 6 x 0,05)+(1000 x 3 x 0,024)+(1000 x 3 x 0,029) = 300 + 159 = 459.
Interes bakuna
Interes bakunaren kasuan, interesak urtearen amaieran edo adostutako aldiaren amaieran likidatzen dira.
Adibidea:
Uno (filma)
Uno 2004ko Aksel Hennie norvegiar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
David etorkizunari begira aukera gutxi dituen hogeita bost urteko gaztea da. Osloko hiriguneko gimnasio batean erdipurdiko gaizkileen artean igarotzen ditu egunak. Hala ere, bertan etxean baino hobeto dago.
Les Hogues
Les Hogues Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Interes
Interes bakuna
Mailegua 3 urte barru ordaindu behar da. Zenbateko interesak ordainduko
dituzu?
Les Hogues
Biztanleria
2007an Les Hogues udalerrian erroldatutako biztanleak 621 ziren. Familiak 234 ziren, horien artean 50 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Interes
Interes bakuna
Ebazpena:
Les Hogues
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Interes
Interes bakuna
20.000 x 3 x 0,12 = 7200. Ordaindu beharreko interesak 7200 eurokoak dira.
Les Hogues
Etxebizitza
2007an 336 etxebizitza zeuden, 248 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 76 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 336etxeak ziren. 248 etxebizitza nagusietatik 219 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 19 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 82 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 222 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 130 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Interes
Interes konposatua
Interes konposatuaren kasuan, sortzen doazen interesak hasierako kapitalari gehitzen doaz akordioaren amaierararte.
Les Hogues
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Interes
Interes konposatua
Zelan kalkulatzen da:
Les Hogues
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 419 ziren, horien artean 315 aktiboak ziren eta 104 inaktiboak ziren. 315 pertsona aktiboetatik 291 lanean zeuden (156 gizon eta 135 emakume) eta 23 langabezian zeuden (6 gizon eta 17 emakume). 104 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Interes
Interes konposatua
Adibidea:
Les Hogues
Diru sarrerak
2009an Les Hogues udalerrian 258 unitate fiskal zeuden, 646 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.342 euro zen.
Interes
Interes konposatua
Ebazpena:
NA-3010
NA-3010 edo Tutera-Ablitas errepidea, Nafarroako herri errepidea da, N-121C nafar errepidearen 2,44 kilometroan hasi eta Ablitas udalerriaren erdialderaino doa. Errepidea 7,87 kilometro luze da.
Interes
Interes konposatua
10.000+1.664=11.664; Lortutako zenbatekoa 11.664 eurokoa izango da.
Interes nominala
Interes nominala mailegu-eragiketa bateko diruaren kostu osoa edo aurrezki- edo inbertsio-eragiketa bateko guztizko errentagarritasuna adierazten duen ehunekoa da. Interesak interes motak adierazten duen epean likidatzen dira.
Winsen an der Aller
Winsen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Portland Timbers
Portland Timbers Estatu Batuetako futbol taldea da, Portland (Oregon) hirian egoitza daukana. Estatu Batuetako liga irabazi du 2015ean.
Les Hogues
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Portland Timbers
2009an sortu zen arren 2011 arte ez zen jokatzen hasi.
Les Hogues
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Interes
Interes nominala
Zelan kalkulatzen da:
Les Hogues
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Interes
Interes nominala
Adibidez hiruhileko interes-tasa ematen badigute, i_m = % 5, hortik abiatuz urteroko interes-tasa nominala kalkulatu behar da (hiruhilekoa denez m=4 izango litzateke: kapitalizazio bakunean,  formularekin kalkulatzen da; aldiz, kapitalizazio konposatuan,   formularekin kalkulatzen da baina aldaketa batekin,  baita.
Beraz,
Adibidea:
Demagun bi urtetarako 5.000 euroko mailegua eskatu dugula eta finantza erakundeak lauhileroko % 4ko interes-tasa nominala eskaini digula. Zenbatekoa izango litzateke ordaindu beharreko interesa?
Ebazpena:
Benetako interesa
Interes mota honek finantza aktibo edo pasibo batek jaso duen edo jasoko duen tasa adierazten du kostu guztiak, amortizazioak, interes esplizituak eta interes inplizituak kontuan hartuz. Benetako interesa eta interes nominalaren arteko desberdintasuna inflazioa da. Benetako interesa interes nominalaren tasari inflazio-tasa kenduz kalkulatzen da.
Zelan kalkulatzen da:
Demagun mailegu bat eskatu dugula % 5eko interes-tasa nominalean. Kontuan izanik gaur egun herrialde honetan dagoen inflazio-tasa % 3,7koa dela, zenbatekoa izango da benetako interes-tasa?
Ebazpena:
Merkatuko interes-tasak
Interes-tasak finkatzen dituzten inbertsio-merkatuak daude (moneta-merkatua, bonuen merkatua eta txikizkako finantza-erakundeak banku gisa). Berariazko zor bakoitzak faktore hauek hartzen ditu kontuan bere interes-tasa zehazteko:
Aukera-kostua eta kontsumo geroratua
Aukera-kostuak diruaren beste edozein erabilera hartzen du bere baitan, mailegua beste batzuei ematea, beste toki batzuetan inbertitzea, eskudirua edukitzea edo funtsen gastua.
Inflazioa
Mailegu-emaileak kontsumoa atzeratzen duenez, gutxienez, inflazioak eragindako ondasunen kostuaren igoera ordaintzeko adina berreskuratu nahi dute. Etorkizuneko inflazioa ezagutzen ez denez, hau lortzeko hiru modu daude:
Hala ere, interes-tasak merkatuak finkatzen ditu, eta maiz gertatzen da ez direla nahikoak inflazioa konpentsatzeko: adibidez, inflazio handiko uneetan, adibidez, petrolioaren krisian.