cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Konrado III.a Alemaniakoa
Konrado III.a (1093 - 1152ko otsailaren 15a, Bamberg), Hohenstaufen etxeko lehen ordezkaria. Frederiko I.aren (Suabiako dukea) eta Inesen semea (Henrike IV.aren alaba).
2813 Zappalà
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 WZ izena zeraman.
Konrado III.a Alemaniakoa
Biografia
Konradok bere osabarengandik (Henrike V.a enperadorearengandik), jaso zuen Frankoniako dukerria 1115ean. Aitarengandik Suabiako dukerria heredatu zuen. 1138an Erromatarren errege koroarazi zuten. Guelfoei aurka egin zien, eta Bavieratik bota zituen.
2813 Zappalà
Orbitaren ezaugarriak
2813 Zappalà asteroidearen orbitak batezbeste 3,136 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,664 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,609 distantziara. Eszentrikotasuna 0,151 da, eta makurdura orbitala 14,74ºkoa da.
Konrado III.a Alemaniakoa
Biografia
Bohemian eta Polonian borrokatu zuen. 1147an, Luis VII.a Frantziakoarekin batera, Bigarren Gurutzadan parte hartu zuen.
2813 Zappalà
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.9 da.
Konrado III.a Alemaniakoa
Biografia
1147an, Konradok Lur Santura bidaiatu zuen. Bidaian Hungariako Erresuma zeharkatu zuen, eta bere armadak triskantza handiak eragin zituzten. Hungariarek babes-erasoekin erantzun bazuten ere, Geza II.a Hungariakoak, erabaki zuen Konradorekin gatazkarik ez izatea.
Lehenago, Geza II.a Hungariakoaren arreba (Sofia Hungariakoa) Konrado III.aren Henrike semearekin ezkontzeko hitz emanda zegoen. Baina, 1140ko hamarkadan, bi erregeen arteko harremanek okerrera egin zuten, eta ezkon-hitzak ez zuen aurrera egin.
Bigarren Gurutzadan parte hartuta eta Damaskoko kanpainaren porrotaren ondoren, Konrado III.a Germaniako Erromatar Inperio Santura itzuli zen, eta 1152an hil zen. Bere iloba Frederiko I.a izan bere oinordekoa.
.td
.td Txadi dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da.
Kanpo estekak
Toppdomän
La Matanza de Acentejo
La Matanza de Acentejo Tenerife uhartean eta Santa Cruz Tenerifeko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.
Rhizothera dulitensis
Rhizothera dulitensis Rhizothera generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Hamana aintzira
Hamana aintzira (浜名湖) Japoniako aintzira gazikara bat da, Shizuoka prefeturan dagoena. Japoniako hamargarren aintzira handiena da. Kosai eta Hamamatsu hirien artean kokaturik dago eta 65 km²-ko azalera dauka.
Historia
Aintzina ur gezatako aintira zen baina 1498ko lurrikarak topografia aldatu eta itsasoari lotuta gelditu zen eta gaur egun ur gazikara dauka.
Aintziraren aurreko izena Tohotsu-afumi (遠つ淡海, urrutiko ur-gezatako aintzira) izena dauka, izan ere herrialdearen botereguneak ziren Nara eta Kyoto hirietatik Biwa aintzira baino urrunago kokaturik baitago. Biwa aintzirari Chikatsu-afumi izena eman zioten, "gertuko ur-gezatako aintzira".
Jarduera ekonomikoa
Arrantza eta kultiborako erabili izan da, ezagunak dira bertako japoniar aingirak, nori algak, ostrak eta dordoka txinatarrak. Arrantzaleek japoniar lupia eta Sillaginidae eta Pleuronectidae familietako arrainak hartzen dituzte.
Azken urteetan turismoa ere bultzatu da eta aisialdi eremuak ezarri dira.
Icod de los Vinos
Icod de los Vinos Tenerife uhartean eta Santa Cruz Tenerifeko probintzian kokatzen den udalerri kanariarra da.
Bertan dago drago (Dracaena draco) espezie begetalaren ale erraldoi bat, ustez mila urte baino gehiagokoa, nahiz eta ezin izan duten frogatu. Ale berezi hori Icod de los Vinosko ikurra da, udalerriko armarrian agertzen da eta.
Bathyraja scaphiops
Bathyraja scaphiops Bathyraja generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
Homs eskualdea
Hims edo Homs eskualdea (arabieraz مُحافظة حمص) Siriako 14 eskualdeetako bat da.
Populazioa 1.561.000 biztanletan estimatzen da. Hiri nagusia eta hiriburua Homs da.
Barrutiak
Eskualdea 6 barrutitan (manatiq) banaturik dago:
Coryphaenoides bucephalus
Coryphaenoides bucephalus Coryphaenoides generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Diego Cárdenas
Diego Cárdenas Balda (Sevilla, 1581 - ?) gipuzkoar militar eta funtzionarioa izan zen. Azkoitian hezia, Amerikara joan zen. 1621 eta 1628 artean Yucatángo gobernadore bilakatu zen.
Oberon (satelitea)
Oberon astronomian, Urano planetaren bosgarren satelitea da. William Herschelek aurkitu zuen 1787. urtean. Uranotik 632.000 km-ra dago, eta ardatzaren inguruan bira osoa emateko hamahiru egun, hamaika ordu eta zazpi minutu behar ditu. 1.630 km inguruko diametroa du. Ur izoztuz, metano izoztuz eta solidoez osatua dela diote. Krater asko ditu. Ipar Europako mitologian, bestalde, iratxoen erregea, Titaniaren senarra.
Tolosa hiribidea (Donostia)
Tolosa hiribidea edo Tolosa etorbidea Gipuzkoako Donostia hiriburuko hiribide edo etorbide bat da. Hiriburuko mendebaldeko sarbide eta irtenbide nagusia da.
Infernua deritzon gunean hasi, eta Ibaeta eta Benta Berri auzoak igaroz, Antiguako Zumalakarregi hiribidean amaitzen da, Trento kalea eta Bentaberri kalearen elkargunean.
Dzbel
Dzbel Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 247 biztanle ditu eta 7,44 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1242 urtean egin zen.
Akarlandako parke metropolitarra
Parkeak aisialdirako hainbat ekipamendu ditu, hala nola, erretegiak, haurrentzako jolastokiak, kirol-instalazioak baita autoentzako aparkalekuak ere.
Izena
Inguruko euskaldun askok Arkalanda ahoskatzen zuten toponimo hau, idazkunak ugaritu baino lehenagoko garaietan. Toponimo nahiko gardena dirudi: Akarlanda < aker (mendebaldeko eusk. akar)+ landa.
Bolitoglossa meliana
Bolitoglossa meliana Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Urocitellus mollis
Urocitellus mollis (Spermophilus mollis) Spermophilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Raimundo IV.a Tolosakoa
Raimundo IV.a Tolosakoa edo Raimundo Saint-Gilleskoa (1042 - Tripolitik gertu, 1105eko otsailaren 28a) Proventzako margrabea izan zen 1085-1105 bitartean, Tolosako kondea 1092-1105 bitartean, eta Tripoliko kondea 1102-1105 urteetan.
Biografia
Anaia Gilen IV.aren ondorengoa izan zen Tolosako Konderrian. Alfontso VI.a Gaztelakoaren aldeko espedizio batean parte hartu zuen 1087. urtean eta haren alaba Elbirarekin ezkondu zen (hirugarren emaztea). Alfontso Jordan izan zuen ondorengoa Tolosako konderrian. Lehenengo Gurutzadan parte hartu zuen eta hiri garrantzitsuetako setioetan izan zen. Tripoliko hiriari ere eraso egin zion 1098. eta 1099. urteetan, 1099an Jerusalem menderatu zuen eta Konstantinoplara jo zuen ondoren. Genovako itsas armadaren laguntzaz Tripoli setiatu zuen berriro ere eta gerora Tripoliko Konderria izan zenaren oinarriak jarri zituen.
NGC 7645
NGC 7645 galaxia bat da, Sculptor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Ainhoa Cantalapiedra
Ainhoa Cantalapiedra Cuñado (Galdakao, 1980ko irailaren 25a), bizkaitar abeslaria da.
2002an Operación Triunfo espainiar abesti-lehiaketa irabazi zuen eta, horri esker, hurrengo urtean lehen diskoa atera zuen.
Pacific Junction (Iowa)
Pacific Junction Iowako hiri bat da. Mills konderrian kokatua dago. 2010ean 471 biztanle zituen, 1.96 kilometro koadrotan banatuta.
Raimundo VII.a Tolosakoa
Raimundo VII.a Tolosakoa edo Raimundo VII.a Saint-Gilleskoa (Beaucaire, 1197ko uztaila - Millau, 1249ko irailaren 27a) Okzitaniako Tolosako kondea, Narbonako dukea eta Proventzako margravea izan zen 1222-1249. urteetan.
Nocera Inferiore
Nocera Inferiore Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Addis Abeba
Addis Abeba (አዲስ አበባ, «lore berria») Etiopiako hiriburua eta hiri nagusia da, politika, industria eta merkataritzako arloetan. Aldi berean hiria eta estatua da, hiri enkartatua baita. 2007an 2.738.248 biztanle zituen. Hirian 80 hizkuntza baino gehiago hitz egiten dira. Afrikar Batasunaren hiriburua da.
Raimundo VII.a Tolosakoa
Biografia
Luis VIII.a Frantziakoak zuzendutako beste gurutzada bati egin behar izan zion aurre 1226an. Erregea hildakoan gurutzada ere amaitu zen, baina Raimundo VII.ak Parisko hitzarmena izenpetu behar izan zuen 1229an, eta, haren ondorioz, bere alaba Joanak Alfontso Poitiersekoarekin ezkondu behar izan zuen; hura izan zen Okzitaniako Tolosa Frantziaren koroaren mende geratzeko lehen pausoa. Lorrisko hitzarmena sinatu zuen 1242an; hura konderriaren burujabetasunaren amaiera izan zen.
Mikel Iribarren Pinillosen kasua, Espainiako Erresumaren aurka
Mikel Iribarren Pinillosi emandako tratu txarrarengatik Espainiako Erresumaren aurka egindako auzian, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak Espainiako Erresuma kondenatu zuen, 2009ko urtarrilaren 8an emandako epaian, Espainiako poliziak Mikel Iribarreni eraso ziolako 1991n (17 urte lehenago) eta gero Espainiako sistema judizialean ez zelako bermatu bidezko epaiketarik.
Polizia nazional batek kalte larriak eragin zizkion Iribarreni, biktima modu aktiboan manifestazio baketsu batean parte hartzen ari zela.
Addis Abeba
Klima
Addis Abebak klima tropikal leuna du (15°C) garaiera dela-eta (2.300 m). Urteko prezipitazioak 1.150 mm dira.
Mikel Iribarren Pinillosen kasua, Espainiako Erresumaren aurka
Mikel Iribarren, jaiotzez Iruñekoa (Nafarroa Garaia), erasoa jasan eta urte batzuk geroago Herri Batasunaren Nafarroa Garaiko hautagai izan zen Europako 1994ko hauteskundeetan eta 1996ko Senaturako hauteskunde orokorretan.
Bolitoglossa mexicana
Bolitoglossa mexicana Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Mikel Iribarren Pinillosen kasua, Espainiako Erresumaren aurka
Gertaerak
Gertaerak Iruñean izan ziren, 1991ko abenduaren 14tik 15era bitarteko gauean. Alde Zaharrean hainbat orduko istilu larriak gertatu ziren gau hartan bertan. Aduanako zokoa plazan, goizaldeko ordu biak inguruan, hemezortzi urteko Mikel Iribarren Pinillos, istilu horietan parte hartzen ari zela, larri zauritu zuen polizia nazional batek, ke potoak jaurtitzeko arma batekin hurbil-hurbiletik tiro eginda.
Osasun langileak iritsi zirenean, Iribarren koman zegoen, eta Nafarroako Ospitalera eraman zuten. El País egunkarian argitaratu zenez, «gazteak garezurraren eskuineko aldea hondoratua du, aurpegiaren erdian erredurak jasan ditu, begi bateko trauma, bai eta gorputzaren ezker erdiaren paraplegia ere». Hori dela eta, ia hilabete eman zuen koman, eta munta handiko ondorenak izan zituen, oneratzeko 459 egun behar izan zituen, behin eta berriz ebakuntza gelan sartu behar izan zuten fisionomia berregiteko. Iribarrenen aurpegiaren eskuinaldea desfiguratuta geratu zen eta Gizarte Ongizaterako Nafarroako Institutuak % 37ko ezintasun iraunkorra aitortu zion.
Nocera Inferiore
Mugakideak
Nocera Inferiorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Addis Abeba
Historia
Hiria 1887an sortu zuen Menelik II.a enperadoreak, ur termalak aurkitutako toki batean, eta horregatik eman zioten Addis Abeba izena, Lore Berria. 1889an hiriburu bihurtu zuten. Hazkundea guztiz kaotikoa izan zen, eta 1917an Djiboutira egin zen trenarekin asko areagotu zen hazkunde demografikoa. 1936tik 1941era bitartean, italiarrek hiria okupatu zuten, eta euren kolonien hiriburu bihurtu.
Arrano etxea
Arrano etxea Donostiako (Gipuzkoa) eraikin bat da, Amara Zaharra auzoko Mendeurren plazan, Araba parkearen alboan, eta Arte Ederrak antzokitik hurbil. Eraikin horretan bizi izan zen Jose Ariztimuño Aitzol euskal idazlea.
Erpužice
Erpužice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 337 biztanle ditu eta 14,51 kilometro koadroko azalera. Tachoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1304 urtean egin zen.
Addis Abeba
Historia
1960ko eta 1970eko hamarkadetan hiriburuko biztanleen kopurua bikoiztu zen, eta hainbat industria ezarri. 1963an Afrikako hogeita hamar herrialdetako estatu buruen bilera egin zen bertan, geroztik Afrikar Batasuna dena sortu zuena.
Ikustekoak
Addis Abeba Etiopiako industria eta ekonomia gunerik handiena izateaz gain, bizitza kultural oso anitza duen hiria. Erdialdiean De Gaulle Piazzan eta inguruko kaleetan, italiarren okupazio-garaiko eta lehenagoko garaietako eraikinak ikusten ahal dira, gehienak nahiko hondatuta daude, Taitu hotela izan ezik, herrialdeko hotelik zaharrena baita, bertan ikus baitaiteke eraikinaren eta barruko dekoratuaren edertasuna.
Merkato izeneko merkatua ere ikusgarria da, herrialdeko eta Afrikako merkaturik handiena da. Ez da aire zabaleko merkatu tipiko bat, kale arte bat baizik, dendaz betetako auzo handi bat.
Etiopiako biztanle gehienak kristauak izanik, hirian eliza ugari dago. Aipagarrienak honako hauek dira: Bet Georgis Katedrala, zeinak estilo neoklasikoaren azpian eliza oktogonal tradizional bat duen; eta ondoan museo kristau bat dago, non herrialdeko eliza guztietan ohikoak diren objektu erlijiosoak ikus daitezkeen, hala nola gurutzeak, bastoiak edo eguzkitako zeremonialak. Siddist Selassie katedrala enperadoreen eta errege familiaren gorpuzkiak dauden lekua da, baita Haile Selassie I.arenak ere. Bere sabaia Ageñehu Enredaren pinturekin apainduta dago. Azkenik, Medhane Alem Katedrala Afrikako bigarren handiena da.
Hiria inguratzen duten mendiek Entoto muinoa osatzen dute, nondik Addis Abebako bista ikusgarriak ikus daitezkeen 3.000 metrotik gorako altueratik. Entoto inguruan merkatu tradizionalak ere aurki daitezke.
Hirian dauden museoen artean, nabarmentzekoak dira, besteak beste: museo Arkeologiko Nazionala eta Museo Etnografikoa, non herrialdean dauden etnia ezberdinen kulturatik ibilbide bat egin daitekeen.
Banaketa administratiboa
Hiriburua hamar barrutitan (Kifle ketema) eta 99 auzoatan (kebelé) banaturik dago. Hona hemen barrutiak:
Ejpovice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1253 urtean egin zen.
Mikel Iribarren Pinillosen kasua, Espainiako Erresumaren aurka
Instrukzio epaitegia
Iruñeko Instrukzioko 3. Epaitegia arduratu zen kasuaz, eta istiluen aurkako bederatzi poliziak deklaratu zuten, inputatutzat. Poliziaren bertsio ofizialak esan zuen bederatzi polizia horiek zirela gertakarien egunean eta orduan han lanean ari zirenak. Denek adierazi zuten ez zekitela ezer gertatutakoaz, eta haietako batzuek esan zuten zaurituari laguntzera mugatu zirela, lurrean etzanda, koma egoeran eta hiltzeko zorian aurkitu zutenean. Ez zen inoiz identifikatu tiroaren egilea.
Auzokide bat gertakarien lekuko lekuko izan zen, eta epaitegian adierazi zuenez, «kaskoa zeraman polizia batek armarekin hurbil-hurbiletik tiro egin zion mutilari, eta berehala lurrera erori zen, burutik eta arropatik ke laino handia zeriola».
Iruñeko 3. instrukzio epaileak adierazi zuenez, Iribarrenek «istiluetan» parte hartu zuen eta bere arropetan «lehergailuak egiteko elementu kimikoen partikulak» aurkitu zituzten. Iribarrenek esan zuen istiluen kontrako poliziekin topo egin zuela etxera zihoanean. Ministerio Fiskalak ez zuen akusaziorik aurkeztu, eta epaileak kasua artxibatzea erabaki zuen, tiroaren egilearen nortasuna egiaztatu ez zelako.
Estatuko Segurtasun Indarrek adierazi zutenez, jaurtigaiak aldatu egin zituzten azken urteetan, segurtasuna areagotzeko; eta, beraz, jaurtigaiek beti egiten zuten parabola bat, airean disolbatuz, eta ezin izan zuten Iribarrenek izandako burezur-hondoratzea eragin. Hori dela eta, defentsak aditu proba bat egiteko eskatu zuen. Proba horretan, ke potoak jaurti zitzaizkien aurrez sakrifikatutako txerrien buruei, eta horrek frogatu zuen ke potoa izan zitekeela Iribarrenen lesioen kausa.
Probintzia Auzitegia
Gero, akusazio partikularrek eta herri akusazioek apelazio errekurtsoaren bidez lortu zuten Nafarroako Probintzia Auzitegiak 1995eko irailean adieraztea behar bezala egiaztatuta zegoela «gailu negar-eragile edo erretzaileen arma batekin egindako tiro baten ondorioz» eragindako lesioen delitu bat egin zela. Hala ere, Probintzia Auzitegiak jarduketak artxibatzea erabaki zuen, tiro horren egileak, konplizeak eta estaltzaileak ezezagunak zirelako.
Administrazioarekiko auzibidea
Nafarroako Probintzia Auzitegiak biktimari dei egin zion, eragindako kalteen erreklamazioa beste bide judizial batzuetan egin zezan, eta Iribarrenek administrazio bidea hasi zuen. Bide horren amaieran, Espainiako Barne Arazoetako Ministerioak, 1997ko azaroaren 27ko ebazpenaren bidez, ukatu egin zuen kaltetuak eskatutako 47.224.816 pezetako kalte-ordaina ordaintzea.
Espainiako Auzitegi Nazionala
Espainiako Auzitegi Nazionaleko Administrazioarekiko Auzien Salak, 1998ko uztailaren 1ean, partzialki onartu zuen Ministerioaren ebazpenaren aurka jarritako errekurtsoa, eta 10.000.000 pezetaren (60.101,21 euro) kalte-ordaina ordaintzera kondenatu zuen Administrazioa, «Polizia agente batek neurriz kanpo jardun zuelako», baina zenbatekoa murriztu zuen, tartean erruak bazirela iritzita; izan ere, «errekurtsogilea ez zegoen kasualitatez gertakarien lekuan, baizik eta Polizia Nazionalaren jarduna ekarri zuen ordenaren nahasmendu bortitzean parte hartzen ari zen».
Bathyraja schroederi
Bathyraja schroederi Bathyraja generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
Mikel Iribarren Pinillosen kasua, Espainiako Erresumaren aurka
Espainiako Auzitegi Gorena
Ondoren, Estatuaren abokatuak kasazio errekurtsoa aurkeztu zuen Auzitegi Nazionalaren erabakiaren aurka. Errekurtso horri buruz, Espainiako Auzitegi Gorenak, 2003ko urtarrilaren 31n emandako epaiaren bidez, erabaki zuen tiro hori «neurrizkoa» izan zela, «erasotua legez kanpoko manifestazio batean parte hartzen ari zelako, eta Poliziari eraso ere egin ziolako; beraz, erasotua izan zen gertatu zitzaionaren eta izan zituen zaurien erantzule bakarra». Horrenbestez, Auzitegi Nazionalak onartutako kalte-ordaina baliogabetu zuen.
Epaiak honako hau dio:
Epai horretan, Jesus Ernesto Peces Morate magistratuaren boto partikularra jasotzen da, aretoko gehiengoaren iritzitik disidentea eta biktimaren tesiaren aldekoa. Izan ere, beste zenbait arrazoiren artean, Peces Morateren iritzira «manifestari bati hain zauri larriak eragiteko arriskua aurreikus zitekeen, eta saihestu ahal izan zen iskanbilan parte hartu zutenengandik hain distantzia laburrera poto ke-eragilerik jaurtitzea».
Espainiako Konstituzio Auzitegia
Iribarrenek Espainiako Konstituzio Auzitegian aurkeztutako babes errekurtsoa ez zen izapidetzeko onartu. Hala adierazi zuen auzitegi horrek, 2003ko urriaren 21ean emandako probidentziaren bidez. Argudioa izan zen, besteak beste, errekurtsogileak ez zituela agortu prozesuko bideak.
Giza Eskubideen Europako Auzitegia
Iribarrenek, Espainiako instantzietan auzibidea amaituta, Giza Eskubideen Europako Auzitegiari errekurtsoa aurkeztu zion 2003ko azaroaren 14an. 2005eko urrian, errekurtsoa izapidetzea onartu zuen auzitegiak, 36777/03 zenbakiarekin. Giza Eskubideen Europako Auzitegia Estrasburgon dago kokatuta, eta Europako Kontseiluko kide diren estatuek eratua da, estatu horietako herritarren giza eskubideak zaintzearren.
Giza Eskubideen Europako Auzitegiaren epaia
Giza Eskubideen Europako Auzitegiak, Mikel Iribarren Pinillosek Espainiako Erresumaren aurka jarritako auzian (36777/03 zenbakiko demanda), aho batez ebatzi zuen, 2009ko urtarrilaren 8an, Espainiako Erresumak honako artikulu hauek urratu zituela:
Horregatik, auzitegiak Espainiako Erresuma kondenatu zuen 170.000 euro ordaintzera. Horietatik 100.000, kalte materialei dagozkie; 30.000, gastu eta kostuei; eta 40.000, kalte moralei. Azken puntu horretan, kalte moralengatiko kalte-ordainari dagokion horretan, ez zen aho batez onartu ordaindu beharreko zenbatekoa: zazpi epaileetatik hiruk (Fura-Sandström, Gyulumyan eta Saiz Arnáiz) 40.000 euroak gehiegizkotzat jo zituzten, iritzi ziotelako Iribarrenek «arrisku-egoera sortzen lagundu zuela, eta berak sortutako egoera horren biktima izan zela azkenean».
Lorea Bilbao abokatuak 2016an adierazi zuenez, tortura kasuak direla eta, Estrasburgoko Auzitegiak bederatzi aldiz zigortu du Espainia, baina horietako batean bakarrik —Mikel Iribarren iruindarraren kasuan— zigortu da tortura praktika bera; gainerakoetan, salaketak ez ikertzeagatik izan da zigorra.
Desert Hills (Arizona)
Desert Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Mohave konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Coryphaenoides bulbiceps
Coryphaenoides bulbiceps Coryphaenoides generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Le Puy-Sainte-Réparade
Le Puy-Sainte-Réparade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Puy-Sainte-Réparade udalerrian erroldatutako biztanleak 5.119 ziren. Familiak 1.808 ziren, horien artean 408 pertsona bakarrekoak ziren (163 bakarrik bizi ziren gizonak eta 245 bakarrik bizi ziren emakumeak), 517 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 686 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 197 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.042 etxebizitza zeuden, 1.849 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 97 bigarren erresidentzia ziren eta 97 hutsik zeuden. 1.597 etxeak ziren eta 371 apartamentuak ziren. 1.849 etxebizitza nagusietatik 1.207 bere jabearen bizilekua ziren, 550 alokairuan okupaturik zeuden eta 92 doan lagata zeuden; 32 etxek gela bat zuten, 160 etxek bi zituzten, 323 etxek hiru zituzten, 521 etxek lau zituzten eta 812 etxek bost zituzten. 1.388 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 747 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 942 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.266 ziren, horien artean 2.343 aktiboak ziren eta 923 inaktiboak ziren. 2.343 pertsona aktiboetatik 2.068 lanean zeuden (1.150 gizon eta 918 emakume) eta 275 langabezian zeuden (125 gizon eta 150 emakume). 923 pertsona inaktiboetatik 241 erretiraturik zeuden, 279 ikasten zeuden eta 403 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Puy-Sainte-Réparade udalerrian 1.956 unitate fiskal zeuden, 5.103,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.116 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 308 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 19 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 48 eraikuntza enpresak ziren, 64 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 19 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 11 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 10 finantziazio enpresak ziren, 12 higiezinen enpresak ziren, 46 zerbitzu enpresak ziren, 44 administrazio publikoko enpresak ziren eta 17 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 74 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 banku bulegoak, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 11 igeltseroak, 3 margolariak, 7 zurginak, 9 iturginak, 4 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 10 jatetxeak, 6 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Le Puy-Sainte-Réparade udalerrian 45 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.458 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1, 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Leisure Suit Larry in the Land of the Lounge Lizards
Leisure Suit Larry in the Land of the Lounge Lizards 1987an Sierra On-Line estatubatuar software enpresak merkaturatutako bideo-joko bat izan zen. Abentura grafiko hau Leisure Suit Larry saila inauguratu zuen.
Sinopsia
Larry Laffer 38 urterekin "Lost Wages" fikziozko hirian maitasuna eta esperientzia berriak bilatzen dabil. Pertsonaia osagarriak kontuan hartu gabe, Larry prostituta batekin harremanetan hasiko da (ez du bere maitasun-beharra asetzen, lizunkeria baizik); Fawn, bere dirua kentzeko berarekin ezkontzen den emakume materialista; Faith, beste senargai bat duena; eta azkenik, Eve, jokoaren amaieran Larryk maite duena.
Hiriak hainbat agertoki ditu: jokoa hasten den "Lefty's Bar" delakoa, biltegi bat, diskoteka bat, kasino bat eta ezkontza azkarretarako eliza bat. Normalean taxi bat deitu beharko du leku batetik bestera joateko: biltegia, diskoteka, kasinoa eta eliza bakarrik daude ondoan. Gehiago aurreratzen bada, kale ilunetan sartzen da, non hiltzaile batek Larry hiltzen duen, presaka irten ezean, eta kalea zeharkatzen saiatzen bada, auto batek harrapatzen du; bi egoera horiek jokoa amaiarazten dute.
Packwood (Iowa)
Packwood Iowako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 204 biztanle zituen, 1.97 kilometro koadrotan banatuta.
Spermophilus musicus
Spermophilus musicus Spermophilus generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Margaroperdix madagarensis
Margaroperdix madagarensis Margaroperdix generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Idlib eskualdea
Idlib eskualdea (arabieraz مُحافظة ادلب) Siriako 14 eskualdeetako bat da.
Barrutiak
Eskualdea 5 barrutitan (manatiq) banaturik dago:
José Javier Eguiguren
José Javier de Eguiguren y Ríofrío (Loja, 1815eko abenduaren 3a - 1884) Ekuadorreko politikari eta abokatua izan zen, Botere Betearazlearen arduraduna 1875eko urriaren 4tik 1875eko abenduaren 9ra.
Biografia
Lojan jaio zen, Ekuadorren, “Chongopita” etxaldean, José Gonzalo de Eguiguren y Aguileraren, eta bere emazte Francisca de Riofrío y Riofríoren semea. Dionisio de Eguiguren y Arzube euskal militarraren biloba. José Javier Isabel Valdivieso y Carcelénekin ezkondu zen.
2815 Soma
2815 Soma asteroide baten izena da. irailaren 15an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 RL izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2815 Soma asteroidearen orbitak batezbeste 2,233 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,854 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,611 distantziara. Eszentrikotasuna 0,169 da, eta makurdura orbitala 5,7ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.6 da.
Gibel kuleto
Gibel kuletoa (Russula aurea edo Russula aurata) Russula generoko onddoa da.
Deskribapena
Kapela: 5 eta 10 cm. arteko diametrokoa. Hasieran ganbila, gero laua, eta apur bat hondoratua, kolore bermiloi-gorria, kromo-horiz nahastua; ertza horixka. Azal lubrifikatua eguraldi hezean, matea eguraldi lehorrean eta zati batean bereiz daitekeena.
Orriak: Libreak, edo apur bat adnatuak, osoak, krema zurbil kolorekoak edo horixka samarrak gaztetan, heltzen denean hori edo hori-okre kolorekoak, esporak tindatzen dituzte.
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez dutenak
Orri adnatuak: Oina ukitzen duten orriak, baina ez dutenak jarraitzen.
Hanka: 6-8 x 1,5-2 cm-koa. Zilindrikoa edo borra formakoa. Zurixka, apur bat limoi-horiz koloreztatua.
Haragia: Hauskorra, zuria, limoi-horia azalaren azpian, zapore atseginekoa. Batzuentzat intxaurraren edo urraren usaina du, beste batzuentzat eztiarena. Usain ahula.
Etimologia: Latinetik dator russulsa hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: Apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok. Aurata berriz, aureus-etik dator, urrea, bere kapelaren koloreagatik.
Jangarritasuna
Ona. Estimatua bere itxura atseginagatik.
Nahasmen arriskua
Kapela gorrixkak eta orri horixkak dituzten russulen artean aipa dezakegu Russula alutacea, Russula rubroalba eta Russula velenovskyi, baina bat bera ere ez da iristen Russula aurata-ren urre kolore distiratsura. Urrundik ikusita, Amanita caesarea dela pentsa dezakegu, kolore antzekoak dituelako.
Sasoia eta lekua
Udaberrian, udan eta udazkenean, hostoerorkorren basoetan, baina ez soilik, batez ere pagoen azpian eta leku hezeetan.
Banaketa eremua: Europan eta ez da oso ohikoa Britania Handian. Turkia ekialdeko itsaso beltzaren eskualdea bezain ekialdera erregistratu da.
Emilio Altzugarai
Emilio Altzugarai Goikoetxea (Iruñea, - Tolosa Okzitania, ) nafar militarra izan zen, Espainiako Armadako koronel izandakoa.
1909an Melillako Gerran parte hartu zuen, Otsoaren Amildegiko guduan hain zuzen ere. 1920an Muluya ibaira bidalita, hurrengo urtean Annualgo hondamendian izan zen eta armadatik bota zuten.
Espainiako Bigarren Errepublikan bere kargua berreskuratu zuen. Gerra Zibila piztu zenean, armadara itzuli zen eta Madrilgo defentsan aritu ziren Euskal Milizia Antifaxistak (Milicias Vascas Antifascistas) zuzendu zituen. Azaroan zauriturik, Bartzelonara joan zen.
Frantzian erbesteraturik, Perpinyan inguruan espiatzeari ekin zion ingelesen alde. Gestapok atxilotu eta bere konboia Frantziako Erresistentziak erasotua izan zenean hil zen.
Eš
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1351 urtean egin zen.
Amy Beach
Amy Marcy Cheney Beach (1867ko irailak 5 – 1944ko abenduak 27 ) musikagile eta piano-jole amerikarra zen. Musika klasikoan, eskala handian, arrakasta eduki zuen lehen emakumezko musikagile estatubatuarra izan zen. Berak konposatutako “Gaelic” sinfonia, Boston Symphony Orchestrak 1896an estreinatua, emakume amerikar batek konposatu eta argitaratu zuen lehen sinfonia izan zen. Europako prestakuntzarik gabe arrakasta izan zuen lehen konpositore amerikarretako bat izan zen eta bere garaiko Amerikako musikagile errespetatu eta txalotuenetako bat izan zen. Piano-jole moduan, Estatu Batuetan eta Alemanian eman zituen kontzertuengatik ospe asko izan zuen. Bere musika jo ohi zuen kontzertu hauetan.
Lehen urteak eta musika hezkuntza
Amy Marcy Cheney Hennikerren, New Hampshire, jaio zen 1867ko irailaren 5ean. Bere aita Charles Abbott Cheney (Oren B. Cheneyren iloba, Bates Collegen sortzailea) izan zen eta ama Clara Imogene Marcy Cheney. Badirudi gaitasun artistikoa familiako kontua zela: "Clara piano jotzaile eta abeslari bikaina zen", Amyk haur mirari baten seinale guztiak erakutsi zituen: Urte batekin berrogei kantu zehatz kantatzeko gai izan zen, bi urterekin kontramelodiak inprobisatzeko ahalmena zuen, eta hiru urterekin irakurtzen berak bakarrik ikasi zuen. Lau urterekin, pianoarentzako hiru vals konposatu zituen West Henniker, NH-ko bere aitonen baserrian uda pasatzen ari zela. Baserri hartan, baina ez zegoen pianorik, horren ordez, piezak mentalki konposatu zituen eta etxera itzuli zenean jo zituen. Musika entzunez soilik ere erreproduzitu zezakeen, lau ataleko kantuak barne. Familiak ahaleginak egin zituen bere musika interesak eta eskakizunak betetzeko. Amak Amyrentzat abestu eta musika jotzen zuen, baina familiako pianoa jo ez zezan saiatzen zen, haurraren nahi guztiak betetzeak gurasoen autoritatea kaltetuko lukeela uste baitzuen. Amyk sarritan agintzen zuen etxean zein musikan jotzen zen eta nola, eta bere estandarrak betetzen ez bazituen haserretu egiten zen.
Amyk sei urterekin piano ikasketa formalak hasi zituen bere amarekin, eta laster Handel, Beethoven, eta Chopinen obren errezitaldi publikoak eskaini zituen, baita bere piezenak ere. Horietako errezitaldi bat The Folio arte aldizkarian argitaratu zen, eta hainbat eragilek kontzertu bira egitea eskaini zioten piano jole gazteari. Amyren gurasoek eskaera baztertu zuten, eta gerora Amyk bere esker ona adierazi zien erabaki honengatik.
Teodoro Olarte Aizpuru
Teodoro Olarte Aizpuru (Gasteiz, ? - Miranda Ebro, ) arabar industrialaria eta politikaria izan zen. Izquierda Republicana alderdikoa zen. Arabako Diputazioko lehendakari izan zen 1931-1933 eta 1936 urteetan. Azken urte horretako uztailaren 18an atxilo hartu, eta irailaren 18an Baias ibaiaren ertzean, Miranda Ebron, Bruno Ruiz de Apodaka ren partidek fusilatu zuten. Euskal Udal Batzarreko lehendakaria izan zen Gasteizen (1933) eta Estatutuaren aldeko batzordeko kidea.
Nocera Superiore
Nocera Superiore Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Nocera Superiorek honako udalerri hauekin egiten du muga:
2814 Vieira
2814 Vieira asteroide baten izena da. martxoaren 18an aurkitu zuen H. Debehogne-ek La Silla Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 FA izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2814 Vieira asteroidearen orbitak batezbeste 2,872 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,673 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,072 distantziara. Eszentrikotasuna 0,069 da, eta makurdura orbitala 2,46ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.2 da.
Rowland Heights (Kalifornia)
Rowland Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Los Angeles konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Soraya Arnelas
Soraya Arnelas Rubiales (Valencia de Alcántara, 1982ko irailaren 13a), Soraya izen artistikoz ezaguna, estremadurar abeslaria da.
2005ean Operación Triunfo espainiar abesti-lehiaketan parte hartu zuen eta, horri esker,urte berean bere lehendabiziko diskoa atera zuen. 2009an Espainiak Eurovision Abesti Lehiaketara bidali zuen lehiakidea bihurtu zen. Lehiaketa Moskun egin zuten eta bertan, La noche es para mí kantua abestu zuen.
The Haunting of Bly Manor
The Haunting of Bly Manor estatubatuar beldurrezko telesaila da, Mike Flanaganek Netflixerako sortua. The Haunting of Hill House telesailaren jarraipena izan da.
Sinopsia
Kritikaren eta publikoaren gorespena izan du Henry Jamesen The Turn of the Screw eleberri laburrean oinarrituriko beldurrezko telesailak. "Dani" Clayton Bly Manor etxe sorgindura berriki ailegaturiko au pairraren istorioa azaltzen du.
Saint-Étienne-en-Bresse
Saint-Étienne-en-Bresse Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
The Haunting of Bly Manor
Sinopsia
Telesaileko gertakizunak flashbackez josi ditu, eta horren ondorio dira mami dramatiko handiko pasarteak. Elkarrizketak egiazko egin ditu, eta irudiak esanahi sinbolikoz bete. Hori gutxi balitz, trebetasunez gidatu du istorioa haurren begietatik ere; euren mundua, helduena eta bien arteko ezberdintasunak maisutasunez marraztu ditu.
Amy Beach
Lehen urteak eta musika hezkuntza
1875ean, Cheney familia Chelseara joan zen bizitzera, Mystic River ibaiaren inguruko aldirietako bat, Bostonen beste aldean. Amy Europako kontserbatorio batean inskribatzea gomendatu zieten, baina horren ordez tokiko prestakuntzarako aukeratu zuten, Ernst Perabo eta geroago Carl Baermann (Franz Liszten ikaslea izandakoa) kontratatu zituzten piano irakasle gisa. 1881-82 urteetan, hamalau urteko Amyk, harmonia eta kontrapuntua ikertu zituen Junius W. Hill-ekin. Hori izan zen bere ikasketa formal bakarra konpositore gisa, baina "teoriaren, konposizioaren eta orkestrazioaren inguruko ahal izan zituen liburu guztiak bildu zituen... bere buruaren irakasle izan zen... kontrapuntua, harmonia eta fugan". Gevaerten eta Berliozen orkestraketari buruzko frantsesezko tratatuak itzuli zituen ingelesera berarentzat soilik, konpositore gehienen bibliatzat hartzen zirenak.
Saint-Étienne-en-Bresse
Biztanleria
2007an Saint-Étienne-en-Bresse udalerrian erroldatutako biztanleak 812 ziren. Familiak 309 ziren, horien artean 75 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 47 bakarrik bizi ziren emakumeak), 107 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 99 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Amy Beach
Karrera goiztiarra
Amy Cheneyk bere debut kontzertua hamasei urte zituela egin zuen, 1883ko urriaren 18an. Bostoneko Music Hallean jo zuen Adolph Neuendorffen gidaritzapean. Bertan Chopin's Rondo jo zuen eta piano bakarlaria izan zen Moschelesen 3. piano kontzertuan. Kontzertu honek onarpen orokorra izan zuen: Fried Block biografoak iruzkindu zuenez, "zaila da kritikoen erreakzio positiboagoarik imajinatzea debut baterako", eta ikusleak "muturreraino gogoko izan zuten". Bere ibilbideko hurrengo bi urteetan hainbat kontzertu eskaini zituen Chickering Hallen Boston Symphonyren 1884–85 denboraldiaren azken emanaldian protagonista izan zen.
Saint-Étienne-en-Bresse
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 388 etxebizitza zeuden, 322 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 331 etxeak ziren eta 55 apartamentuak ziren. 322 etxebizitza nagusietatik 237 bere jabearen bizilekua ziren, 83 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 14 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 165 etxek bost zituzten. 264 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 126 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 171 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 536 ziren, horien artean 403 aktiboak ziren eta 133 inaktiboak ziren. 403 pertsona aktiboetatik 369 lanean zeuden (198 gizon eta 171 emakume) eta 35 langabezian zeuden (17 gizon eta 18 emakume). 133 pertsona inaktiboetatik 47 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 49 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Amy Beach
Karrera goiztiarra
Ondoren, Amyk Mendelssohnen kontzertu baten entseguan gertatu zena gogoratuko zuen: zuzendariak azkeneko mugimenduan orkestra geldiarazi zuen, bakarkakoa joko zuen nerabeari laguntzeko asmoz. Amy pianoaren zatia jotzen hasi zenean, ordea, piezaren agindutako denbora zehatz mehatz jo zuen: "Ez nekien niri segika zegoela, baina jakin nuen erritmoa geldotu zela eta orkestra denbora zuzenera bultzatu nuen".
Saint-Étienne-en-Bresse
Diru sarrerak
2009an Saint-Étienne-en-Bresse udalerrian 325 unitate fiskal zeuden, 817,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.601 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
Amy Beach
Ezkontza
Urte berean (1885) Amy ezkondu egin zen Henry Harris Aubrey Beach doktorearekin, bera baino hogeita lau urte nagusiagoa zen Bostoneko zirujau bat (berak 18 urte zituen). Honen ondorioz, bere izena kontzertuen programetan eta argitaratutako konposizioetan "Madame H. H. A. Beach" bezala argitaratua izan zen. Amyren borondatea "bere egoeraren arabera bizitzea zen, hau da, gizarte eta arte mezenas gisa jokatzea. Pianoa inoiz ez irakastea adostu zuen, emakumearekiko lotura zabala zuen jarduera" eta "poltsiko-dirua" ematen zuena" . Borondate honek bere ezkontza baldintzatu zuen. Honetaz gain, bere ikuskizunak urtean bi bakarrik izango zirela adostu zuen, eta bertan ateratako dirua karitatera bideratuko zela. Hori dela eta, bere burua konposiziora bideratu zuen ikuskizunetara gehiago, naiz eta bere idazkien arabera "lehenik eta behin, eta batez ere, piano-jotzailea nintzela pentsatu nuen" ) Bere buruari emandako konposizio hezkuntza baliagarria izan zen ere Amyrentzat, bere senar Beachek ez baitzuelako begi onez ikusten tutore batekin ikastea. Horrelako mugak garai hartako erdi eta goi mailako emakumeentzako ohikoak ziren.
Saint-Étienne-en-Bresse
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Amy Beach
Protagonismoaren lorpena
Bere konposizio baten arrakasta handia bere “Mass in E-flat major” piezarekin iritsi zen, zeina 1892 an, Handel eta Haydn Society orkestrak jo zuen. 1815ean sortu zenetik orkestra honek ez zuen inoiz emakume baten pieza bat jo. Musika egunkarietako kritikoek Meza honi eman zioten erantzuna itzela izan zen: Beach Amerikako konpositore nagusienetako bat deklaratu zuten, bere pieza Cherubini eta Bachen piezekin alderatuz.
Saint-Étienne-en-Bresse
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amy Beach
Protagonismoaren lorpena
Erantzun honen ostean, Beachek aurrerapauso garrantzitsua eman zuen musikaren historian: bere Sinfonia Gaelikoa (Gaelic Symphony), amerikar emakume batek egindako eta argitaratutako lehen sinfonia. 1896ko urriaren 30ean estreinatu zen, Boston Symphony orkestraren eskutik eta arrakasta izugarria izan zuen. Hala ere, "sinfoniaren merezimendu edo akatsak zirenak zirela, kritikoak hauek konpositorearen sexuarekin erlazionatzeko saiakera izugarria egin zuten". George Whitefield Chadwick konpositoreak eskutitz bat idatzi zion Beachi, bera eta Horatio Parker sinfoniaren estreinaldian egon zirela eta bertan gozatu zutela esanez: “Beti sentitzen dut nire burua harro guretako edozeinen lan eder bat entzuten dudanean, eta horrela izan beharko zara hemendik aurrera -zuri gustatu ala ez – gutako bat ". Gu hori konpositore talde bat zen, era ez ofizialean New Englandeko Bigarren Eskola deitua. Talde honen partaide ziren, Chadwick eta Parker ez ezik, John Knowles Paine, Arthur Foote eta Edward MacDowell. Beachekin batera, Bostoneko Seiak izenez egin ziren ezagunak kolektiboki. Beach haien artean gazteena zen.
1900. urtean, Boston Symphonyk Beachen Piano Kontzertua estreinatu zuen, konpositoreak piano bakarlari gisa jo zuelarik. Kritikaren arabera, pieza honek Beachek bere ama eta senarraren aurkako borrokak iradokitzen ditu, hauek bere bizitza musikala kontrolatzeko egiten zuten esfortzuen aurka.
Ganbera musika
Franz Kneisel biolinista nagusia zen Bostonen. 20 urte zituelarik, Wilhelm Gerickek, Boston Symphony Orchestrako zuzendariak, orkestrarako kontzertu-maisu gisa kontratatu zuen. Bostonera iritsi bezain laster, Kneisel String Quartet sortu zuen Boston Symphonyko beste hiru musikarirekin. (Taldeak 1917 arte iraun zuen arren, bitartean Kneisel New Yorkera joan zen bizitzera 1905. urtean). 1894an, Amy laukoteari batu zitzaion Robert Schumannen piano eta sokarako boskotea jotzeko.
1897ko urtarrilean Amyk Franz Kneiselekin batera jo zuen 1896ko udaberrian bere Sonata for Piano and Violin obraren estreinaldian. Kritikaren harrera New Yorken mistoa izan zen, baina Europan hobea: Teresa Carreño konpositoreak eta pianojoleak Carl Halir biolin-jolearekin Berlinen jo zuen obra 1899ko urrian eta Amyri idatzi zion:
1900ean, Kneisel Quartetekin, Amyk Brahmsen Piano eta sokarako boskotea jo zuenen. Beachek piano eta sokarako bere boskote propioa sortu zuen 1905ean. "Beachen bizitzan zehar, obra hau berrogeita hamar emanaldi baino gehiagotan jo zuten, dozenaka hiritan, irratian eta hainbat soka laukotek. Emanaldi horien arteko askotan, konpositoreak pianoan jotzen zuen, batez ere 1916 eta 1917an ibilbide luzea egin zuenean Kneisel Quartetekin." Quarteten 33. eta azken denboraldia izan zen.
Balkan Themes obran bariazioak, Beachen piano "bakarkako luzeena eta garrantzitsuena" izan zen 1904an konposatu zuen. Garai hartan agintean zegoen Otomandar Inperioaren aurkako Balkanetako matxinaden ingurukoa zen.
Konposizioak
"New Englandeko Bigarren Eskola" edo "Bostoneko Taldea"ren kidea izan zen, John Knowles Paine, Arthur Foote, George Chadwick, Edward MacDowell, George Whiting eta Horatio Parkerekin batera jotzen zuen bakarkako emakumezko bakarra da. Bere idazkera, batez ere, hizkuntza erromantiko batean dago, askotan Brahms edo Rachmaninoffenarekin alderatuta. Geroago egindako lanetan esperimentatu zuen, tonalitatetik urruntzen, tonu eskala osoak eta harmonia eta teknika exotikoagoak erabiliz.
Beachen konposizioen barnean atal bateko opera bat, Cabildo, eta beste hainbat lan ezberdin aurki daitezke.
Lan sinfonikoak
Gaelic Symphony (1896) eta Piano kontzertua C-sharp minorrean idatzi zituen. Bal masque obrak, beste orkestra pieza batek, bakarrik pianorako bertsioa dauka. Bi pieza gehiago, Eilende Wolken eta Jephthah Daughter, ahosdun orkestrarako dira.
Abesbatza lanak
Beachek abesbatzentzat egindako konposizio gehienak 4 ahots eta organo batek jotzeko idatzi zituen, baina gutxi batzuk orkestra eta ahotserako ere egin zituen, meza bat eta Frantzisko Asiskoaren Eguzki anaiaren kantaren moldaketa bat esaterako. Washingtoneko Capitol Hill Choral Societyk, 1998an argitaratu zuen Eguzki anaiaren kanta, Zazpi Komunio Erantzun eta beste pieza batzuk zituen diskoa, Betty Buchanan musika zuzendariaren gidaritzapean.
Orkestra, piano edo organo batekin batera abesteko beste hamarnaka lan ere baditu. Arthur P. Schmidt argitaratzailea kexu agertu zitzaion behin Beachi, bere "koroetarako piezek ia salmentarik ez zutelako".
Ganbera-musika
Bere ganbera-musikako konposizioak biolina eta pianorako sonata bat, erromantze bat eta beste hiru pieza biolin eta pianorako, beste bat piano hirukote batentzako, soka laukote batentzako beste bat eta azken bat piano boskote batentzako dira.
Abestiak
Bere alderdirik famatuena, hala ere, abestigintza izan zen. 150 abesti inguru idatzi zituen. Horietako bosten hitzak bereak dira, eta gainerako abestien letrak beste poeta batzuenak dira. “The Year’s At the Spring” abestia izango da seguruenik bere obra famatuena. Bere bizitzan zehar konposatutako kantuen bolumena eta ospea handia izan bazen ere, ez dago Beachen abestiak bakarrik dituen bildumarik.