cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tropikalia
Eraginak: mugimendu antropofagikoa, pop kultura eta konkretismoa
Mugimendu antropofagikoa Mugimendu antropofagikoko artistak, modernistak, (Mário de Andrade, Tarsila do Amaral, Oswald de Andrade, Anita Malfatti, 1920 eta 1930eko hamarkadetan) surrealismoaren eta dadaismoaren adierazpen brasildarra izan ziren. Euren xedea honakoa zen: Europatik eta AEBetatik esportatutako kultura “digeritzea” eta “berrahoratzea” Brasilgo identitatearekin eta herri kulturarekin fusionatu ostean. Aldi berean, saiatu ziren “kultura nazionala definitzen” aniztasun aberasgarriz osatutako multzo heterogeneoa bezala, eta horri gehitu behar zitzaion kanpo eragin horien birlanketa bat. Hau bera izan zen Tropikalisten helburua.
NGC 2007
NGC 2007 galaxia espiral bat da, Pictor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Tropikalia
Eraginak: mugimendu antropofagikoa, pop kultura eta konkretismoa
Konkretismoa Tropikalismoak 1950etik aurrera garatutako poesia konkretutik ere edan zuen (Augusto de Campos, Haroldo de Campos, Décio Pignatari, besteen artean). Konkretismoak espresionismoa arbuiatzen zuen eta forma eta edukiaren arteko desberdintzearekin bukatzen saiatu zen, hizkuntza berri bat sortuz. Musikari tropikalisten abestien hitzen trataera plastikoa, hitz-joko eta txantxa linguistikoekin, ohikoak tropikalista denengan eta bereziki nabariak Tom Zéren obran, konkretismoaren erakusgarri dira.
Montregard
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Tropikalia
Tropikalismoarekin lotutako izenak
Hauek izan ziren mugimenduaren ordezkari nagusienak:
Montregard
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 5 zurginak ziren, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
Tropikalia
Kanpo estekak
Bideoa
La Groutte
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pelvicachromis pulcher
Pelvicachromis pulcher Pelvicachromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Altmar (New York)
Altmar  New York estatuko herri bat da. Oswego konderrian kokatua dago. 2010ean 407 biztanle zituen, 5.36 kilometro koadrotan banatuta.
Nomorhamphus towoetii
Nomorhamphus towoetii Nomorhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Aghori
Aghori (sanskritotik अघोर, euskaraz "beldurrik gabekoak") sekta hindu bat dira, XVI. mendean Kapalikasengandik bereiziak. Aghoriak Bhairava itxuraz duen Shiva jainkoaren jarraitzaileak dira. Sekta honen partaideak hildakoen haragia jaten dute. Haren presentzia nabarmena izaten Varanasi Uttar Pradeshen (Benares), Girnar Gujaraten, Bengalako Tara Peethen, Assamgo Kamakhyan, eta Nepaleko Pashupatinathen (Katmandou).
Ohiturak
Gizon hauek meditazioari emanda bizi dira, erabateko pobretasunean. Giza haragia jan dezakete, bai Ganges ibaitik baita ere errausketa zeremonietan jasotzen dituzten gorpuzkinak. Dena dela, gehien batean, barazkijaleak dira. Esaten da ere bai alkohola eta drogak har ditzatekela eta meditazioa egin inguru lizunetan.
Janzkera
Aghoriak biluzik ibiltzen dira. Batzutan hil oihalez jazten dira. Edateko giza-burezur bat eramaten dute. Batzutan ere hildakoen errautsez lerdatzen dira.
Sinesmenak
Aghorirentzat gorpuak arimarik gabeko haragia besterik ez dira. Hildakoen gorpuak jaten jainkoen eta errealitate profanoen arteko mugak ez daudela erakusten dute; materiak estatu batetik bestera igaro egiten du funtsezko aldaketarik gabe. Halaber, giza-haragia jaten, haren ustez, ez zahartzeko izaera eta naturaz gaindiko ahalmenak lortzen dituzte. Praktika hauen ondorioz hinduismotik kanpo gelditu baina nekazal inguruetako biztaleek gurtu egiten dituzte; haien ustez praktika horien ondorioz gaitz anitz sendatzeko ahalmena dute.
Montregard
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Montregard udalerrian 75 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.216 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vobarno
Mugakideak
Vobarnok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Amaiur Sarriegi
Amaiur Sarriegi Isasa (Donostia, 2000ko abenduaren 13a) gipuzkoar futbolaria da, erdilari postuan aritzen dena. 2020az geroztik Real Sociedad futbol taldean jokatzen du.
2021-2022 denboraldian, eraberritutako Realaren kapitaina eta ikurra da; Bigarren Mailatik nazioarteko partidak jokatzera pasa da urtebeteko epean. Espainiako selekzioaren ateak ere zabaldu zaizkio.
Denboraldi horretan, taldean egindako bigarrenean, balentria handia lortu du taldekideekin batera: Ligako 2. postua eta Txapeldun Ligarako sailkatzea.
Hastapenak
Añorga taldean eta Athletic futbol taldeko beheko mailetan hazi zen. 2019ko urriaren 19an Athletic lehen taldearekin debuta egin zuen.
Orzángo hondartza
Orzángo hondartza (praia do Orzán) Galiziako hiri-hondartzarik ezagunetariko bat da, Coruñan dagoena. 780 metroko luzera duen hondartza honek bandera urdina eta hainbat zerbitzu ditu. Bere hego-mendebaldean Riazorreko hondartza du.
Salem (Connecticut)
Salem Connecticuteko herri bat da. New London konderrian kokatua dago. 2010ean 4,151 biztanle zituen, 74.98 kilometro koadrotan banatuta.
Pelvicachromis roloffi
Pelvicachromis roloffi Pelvicachromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Robespierre (Parisko metroa)
Robespierre Parisko metroaren geltokia da, Montreuil udalerrian kokatuta dagoena.
Ames (New York)
Ames  New York estatuko herri bat da. Montgomery konderrian kokatua dago. 2010ean 145 biztanle zituen, 0.34 kilometro koadrotan banatuta.
Zone
Zone Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Salisbury (Connecticut)
Salisbury Connecticuteko herri bat da. Litchfield konderrian kokatua dago. 2010ean 3,741 biztanle zituen, 148.46 kilometro koadrotan banatuta.
Zone
Mugakideak
Zonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Clay (Mendebaldeko Virginia)
Clay Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Clay konderrian dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Atractus oculotemporalis
Atractus oculotemporalis Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Clay (New York)
Clay Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Onondaga konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Anthidium manicatum
Anthidium manicatum erle espezie bat da, Anthidium generoan eta Megachilidae familian.
Nomorhamphus vivipara
Nomorhamphus vivipara Nomorhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
NGC 2008
NGC 2008 galaxia espiral bat da, Pictor konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Sabrage
Sabrage edo sableatu xanpaina irekitzeko teknika bat da. Horretarako sable bat erabiltzen da. Teknika hau zeremoniazko ekintzetan erabiltzen da.
Teknika
Botila ireki nahi duena sable bat hartuz botilaren gainetik igarotzen du tapoi alderaino. Sableak indarrez lepoan jotzen du. Armaren indarrak lepoaren beira puskatzen du, horrela tapoia eta inguruko lepoa kenduz. Kortxoa, koroa eta beira elkarrekin erortzen dira.
Historia
Dirudienez teknika hau Frantziako armadan zabaldu zen Iraultzaren ondoren, Napoleondar Gerretan. Napoleondarren zaldunderiaren, hau da husarren arma maitatuena sablea zen. Urte horietan lortu zituzten garaipenak ospakizunak antolatzeko motibo dezente eman zien; festa horietan ohitura zabaldu omen zen. Napoleon Bonapartek berak ere horren alde agertu zen esaldi hau esan zuenean: «Dans la victoire, vous méritez du champagne, dans la défaite, vous en avez besoin.» (Xanpaina! Garaipenean batek xanpaina merezi du, desegigoan behar du).
Kondaira
Ohitura honen inguruko kondaira asko daude. Esaterako Madame Clicquot Ponsardin-ek, Champagnen senarra oso gazte (27 urtez) hil zenean ondare gisa etxe txiki bat jaso zuen. Emakumea gaztea zen eta Napoleonen ofizialei harrera egiten zien. Hauek, neska liluratzeko, goizeko lehen orduetan sabrage egiten zuten haren aurrean.
Lasarteko parkea
Lasarteko parkea Gasteizko eraztun berdea etorkizunean itxi dezakeen parkea da. 42 ha azalera izan dezake aurreikusitakoaren arabera
Piancogno
Piancogno Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Piancognok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Linjeria
Linjeria edo lentzeria azpiko arropa mota berezi bat da, bereziki emakumeena, brodatu eta farfailekin apaindua, gorputza edertu eta sexu harremanetarako limurtzeko diseinatua. Jatorrian, linja (hau da, maindireak eta gainerako mihiseria eta arropa zuria, hala nola azpiko arropa eta oheko arropa) eta linja-denda izendatzen zituen hitz honek; hain zuzen, linjeria hitzak oihalki horien material nagusia zen lin («liho») izena du jatorri.
Ouarglako probintzia
Ouargla (معسكرولاية ورقلة) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 211.980 kilometro koadro ditu eta 552.539 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Ouargla da. Guztira 10 barruti eta 21 udalerri ditu.
Ikusmen
Ikusmena gizakiek dituzten bost zentzumenetako bat da, begietan datzana eta irudiak sumarazten dituena. Argiari esker ikusten dugu: objektuetan islatzen da eta horregatik, argia dagoenean, gauzak ikus ditzakegu.
Ikusmenak sailkapen zoologikoaren maila bakoitzean bere ezaugarriak ditu. Eboluzio-maila oso apaleko animaliek ikusmen lausoa izaten dute, fotohartzaile mugaturik gabea. Animalia-espeziea garatu ahala, ikusmena ere garatzen da. Hala, ugaztun gehienek argitasun- eta iluntasun-mailak sumatzen dituzte bakarrik eta ez koloreak; primateek eta gizonek dute ikusmen garatuena, ikusmen binokularra eta kolorezkoa baitute.
Ikusmenaren berezitasunak erretinak argiarekiko duen sentikortasunaren eta erretinan irudiak fokatzeko duen gaitasunaren ondorio dira; gauzetan islatzen diren argi-izpiak kornea pasa eta begi-ninian zehar kristalinora iristen dira; kristalinoak erretinan fokatzen ditu eta bertatik ikusmen-nerbioak seinaleak garunera igortzen ditu: bertan irudi bihurtuko direa. Kristalinoaren forma gihar ziliarren bidez aldatzen da; hala, gauzak hainbat distantziatara foka daitezke.
Bombus sylvestris
Bombus sylvestris erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Ophichthus zophochir
Ophichthus zophochir Ophichthus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Bombus campestris
Bombus campestris erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
San Mikel eliza (Urdiñarbe)
San Mikel eliza Urdiñarbeko eliza katolikoa da.
XII. mendean eraikia, eraikin erromaniko hau 1922ko ekainaren 3an monumentu historiko izendatu zuten.
Mascarako probintzia
Mascara (معسكر Muʿaskar, ⵎⵄⴻⵙⴽⴻⵔ Mɛesker) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 5.941 kilometro koadro ditu eta 780.959 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Mascara da. Guztira 16 barruti eta 47 udalerri ditu.
NGC 2012
NGC 2012 galaxia bat da, Mensa konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Dalia
Dalia Dahlia generoko landare-espezie batzuen izen arrunta da; landare horien lorea oso aintzat hartua da apaingarri gisa. Elkartuen familiakoak dira, zain zurixka eta korapilatsua dute, zuztarra sendo samarra eta adartsua, elkarren aurkako hostoak, eta loreak buruetan edo adarguneetan, kolore ugarietakoak. Hazi, adaxka edo tuberkuluen zatiketaz ugaltzen dira. Maiatzaren azken aldera aldatzen dira, eta abuztuan ematen dituzte loreak; izotza hasi arte jarraitzen dute loreak ematen. Mexikon eta Erdialdeko Amerikan dute jatorria, baina, Anders Dahl izeneko suediar botanikariak ekarri zituenetik XVIII. mendean (haren ohoretan dute dalia izena), mundu osoan zabaldu dira. 30 dalia-espezie daude.
Montayral
Montayral Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montayral udalerrian erroldatutako biztanleak 2.986 ziren. Familiak 1.291 ziren, horien artean 353 pertsona bakarrekoak ziren (160 bakarrik bizi ziren gizonak eta 193 bakarrik bizi ziren emakumeak), 516 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 374 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.768 ziren, horien artean 1.143 aktiboak ziren eta 625 inaktiboak ziren. 1.143 pertsona aktiboetatik 996 lanean zeuden (526 gizon eta 470 emakume) eta 146 langabezian zeuden (65 gizon eta 81 emakume). 625 pertsona inaktiboetatik 277 erretiraturik zeuden, 132 ikasten zeuden eta 216 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Montayral udalerrian 1.268 unitate fiskal zeuden, 2.919,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.300 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 199 komertzioetatik, 5 janari enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 29 eraikuntza enpresak ziren, 66 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 12 finantziazio enpresak ziren, 11 higiezinen enpresak ziren, 29 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 14 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 63 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 10 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 autoeskolak, 7 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 6 argiketariak, 5 ile apaindegiak, 4 albaitariak, 5 jatetxeak, 7 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 4 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 4 kirol-dendak, 1 lurrin-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Montayral udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 782 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aurkezpen digital
Aurkezpen digitalak jendaurreko diskurtso edo hitzaldietan hizlariak erabiltzen duen aurkezpen edo komunikatzeko teknika bat da, non diskurtsoa aurretik prestatu eta era digitalean sortutako testu eta irudiekin, maiz diapositiba moduan eraturik, osatzen den. Egun ordenagailu bati loturiko bideo proiektore edo arbel digital batez egiten dira. Horren aurrekariak diapositiba proiektore eta erretroproiektoreen bitartez egindako aurkezpenak dira.
Hizlariak aurretik prestatzen dituen irudiak eta hitzak, prestatutako diapositibak, diskurtsoaren eskema izango dira. Diapositibei esker diskurtsoa hobeto estrukturatzeko aukera dago eta bestalde, entzuleak ikus-entzule bihurtuko dira, horrela diskurtsoa erakargarriagoa izan dadin.
Screamers and Sinners
Screamers and Sinners, Aretxabaletan sortutako "raw psychobilly" punk taldea da. Aretxabaleta eta Arrasateko kideek osatzen dute. 2013an eratu zen.
Aurkezpen digital
Kritikak
Diapositiba aurkezpenek zenbait kritika jaso dituzte: aurkezpen programek eskaini eta erruz erabiltzen diren puntuz puntuko analisiak kasu batzuetan errealitatea sinplifikatuegi bat islatzen duela aipatu da. .
Tresna digitalak
Aurkezpen digitalak prestatzeko tresna informatiko klasikoenak Microsoft enpresako bulegoko paketeko PowerPoint aplikazioa eta LibreOffice paketeko LibreOffice Impress aplikazioa dira. Baina badira beste hainbat tresna informatiko ere bai: Prezi, Emaze, Brainshark, Haiku Deck, Keynote...
Screamers and Sinners
Biografia
2021eko ekainean Dancing, Fighting, Loving singlea kaleratu zuten eta urtearen amaieran laugarren diskoa atera zuten Tafallako Odolkiak Ordainetan taldearekin erdibana. 2020an ziren diskoa grabatzekoak baina COVID-19 pandemiaren ondorioz ezarritako murrizketek atzeratu egin zuten prozesu guztia.
Clay Banks (Wisconsin)
Clay Banks Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Door konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Amsterdam (New York)
Amsterdam  New York estatuko hiri bat da. Montgomery konderrian dago. 2010ean, 18,620 biztanle zituen, 15.18 kilometro koadrotan banatuta.
Urnietako Udala
Urnietako Udala herriko aginte eta administrazio erakunde nagusia da, laugarren mailakoa estatu egiturari begiratuz gero. Urnietarren interesei jaramon egin eta horiek babesteaz, haien eskubideak errespetarazteaz eta herritarrak ordezkatzeaz arduratzen da, bereziki erakunde nagusiagoen aurrean. Bere egoitza Urnietako udaletxean dago, San Juan plazan.
Alkateak
Urnietako udalaren burua Urnietako alkatea da, udal hauteskundeetan hautatzen dena, lau urteetan behin, Euskal Herriko gainerako hiri eta herrietan bezala. Alkateak eta gobernuak sailak sortu eta haietako arduraduna izendatzeko eskubidea du, baina horretaz gain, Urnietako udala Herri Gobernu Batzarrak ere osatzen du.
Nomorhamphus weberi
Nomorhamphus weberi Nomorhamphus generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Hydrophis pachycercos
Hydrophis pachycercos Hydrophis generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Pelvicachromis rubrolabiatus
Pelvicachromis rubrolabiatus Pelvicachromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Gorkiko urtegia
Gorkiko urtegia (errusieraz: Го́рьковское водохрани́лище) Volga ibaiko Gorkiko ur-jauzi hidroelektrikotik urtegirik beherena da. Ribinsk eta Gorodetsko presen artean 430 kilometroko luzera du.
Azido foliniko
Azido folinikoa edo leukovorina, oro har kaltzio folinato gisa hartua, kimioterapian erabiltzen den adjubante bat da, metotrexatoarekin hartzen dutena. 5-fluorouraziloko agente kimioterapeutikoarekin batera ere erabiltzen dute.
Azido levofolinikoa eta bere gatzak enantiomero puruak dira. Hauek S konfigurazioa dute gainerako karbono atomo asimetrikoetan.
Clear Spring (Maryland)
Clear Spring Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Washington konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Seymour (Connecticut)
Seymour Connecticuteko herri bat da. New Haven konderrian kokatua dago. 2010ean 16,540 biztanle zituen, 37.74 kilometro koadrotan banatuta.
Atractus peruvianus
Atractus peruvianus Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Alagna
Alagna Italiako udalerri bat da. Paviako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Alagnak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Damrémont
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 147 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 44 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 147etxeak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 100 bere jabearen bizilekua ziren, 1 alokairuan okupaturik zegoen eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 84 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 116 ziren, horien artean 79 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 79 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (39 gizon eta 29 emakume) eta 11 langabezian zeuden (5 gizon eta 6 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Damrémont udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 212 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.370 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
Real Sociedad B 2023-2024
Entrenatzailea: Sergio Francisco (2022-Egun)
Damrémont
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Damrémont udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 432 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Georges-d'Hurtières
Saint-Georges-d'Hurtières Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Georges-d'Hurtières udalerrian erroldatutako biztanleak 269 ziren. Familiak 119 ziren, horien artean 41 pertsona bakarrekoak ziren (33 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 33 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 250 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 98 bigarren erresidentzia ziren eta 32 hutsik zeuden. 222 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 7 etxek bi zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 96 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 40 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 63 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 174 ziren, horien artean 131 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 131 pertsona aktiboetatik 117 lanean zeuden (63 gizon eta 54 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Georges-d'Hurtières udalerrian 130 unitate fiskal zeuden, 274 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.511 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2000. urtean Saint-Georges-d'Hurtières udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Orango probintzia
Oran (ولاية وهران‎) Aljeriako wilaya edo probintzietako bat da. 2.114 kilometro koadro ditu eta 1.584.607 biztanle 2008ko erroldan. Hiriburua Oran da. Guztira 9 barruti eta 26 udalerri ditu.
Bombus norvegicus
Bombus norvegicus erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Walther Bothe
Walther Wilhelm Georg Bothe (Oranienburg, Alemaniar Inperioa, 1891ko urtarrilaren 8a - Heidelberg, Mendebaldeko Alemania, 1957ko otsailaren 8a) alemaniar fisikaria izan zen. H. Beckerrekin batera, neutroi izpiak aurkitu zituen 1930ean. Max Bornekin batera, Fisikako Nobel saria jaso zuen 1954an.
NGC 2013
NGC 2013 kumulu ireki bat da, Auriga konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
On bidea
On bidea (gaztelaniaz Camino de perfección) Teresa Ávilakoaren liburuaren itzulpena da. Jatorrizko liburua 1564 eta 1567 artean idatzi zen.
Historia
Teresa Ávilakoak liburu hau idatzi zuen Ávilako San Jose komentuaren moja karmeldarrentzako. Idazlea komentu horren priorea zen.
Edukia
Liburuak hitzaurrea eta 42 kapitulu ditu. Lehenego 26an kontenplaziozko bizitzaren bidean aurrera egiteko aholkuak ematen ditu: pobrezia, bestearekiko maitasuna, umiltasuna, otoitza... Beste 16 kapitulutan "Gure Aita" otoitzaren hitzei buruzko meditazioa egin zuen.
Itzulpena
Aita Onaindia, J. Onaindia bezala sinatuta, eta Lino Akesolo karmeldarrek 1963an plazaratu zuten euskarazko bertsioa. Liburuak gehigarri ugari zituen:
Beraz, ez zen itzulpen hutsa, Teres Ávilakoaren obra ezagutzeko benetako sarrera.
Andover (New York)
Andover  New York estatuko herri bat da. Allegany konderrian kokatua dago. 2010ean 1,042 biztanle zituen, 2.59 kilometro koadrotan banatuta.
Ophisurus macrorhynchos
Ophisurus macrorhynchos Ophisurus generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Hydrophis platurus
Hydrophis platurus Hydrophis generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
1994ko Italiako Giroa
1994ko Italiako Giroa Itzuli Handi honen 77. edizioa izan zen. 1994ko maiatzak 22 eta ekainak 12 artean ospatu zen, 22 etapatan banatuta 3721 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Yevgeni Berzinek, batez beste, 37,150 kilometro orduko abiaduran egin zituenak.
Azken hiru Tourren eta azken bi Giroen garailea izan zen Miguel Indurain, berriz ere Giroa irabazteko faborito nagusia zen. Bere arerio nagusien artean jada ezagunak ziren Claudio Chiappucci eta Gianni Bugno zeuden. Pavel Tonkoven gorakada bat ere espero zen. Bigarren maila batean, Andrew Hampsten eta Piotr Ugrumov erabateko zalantza ziren, baina ez zeuden erabat baztertuta.
Giro honetan belaunaldi aldaketa nabarmena gertatu zen. Aldaketa honen buru nagusiki Jevgeni Berzin eta Marco Pantani izan ziren.
Le Bouchage (Isère)
Le Bouchage Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
1994ko Italiako Giroa
Aurreko edizioan bezala, lehen etapa bikoitza izan zen, iraupeneko etapa luze bat hasieran eta sarrerako labur bat gero. Egun amaieran Armand de las Cuevas zen liderra. Maglia arrosa, hurrengo egunetan, Moreno Argentinen eskuetara pasako zen, baina laugarren etapan galdu zuen, bere taldekide zen Jevgeni Berzinen mesedetan. Berzin, jada aurreko edizioan parte hartu eta 90. postuan amaitu zuena, erlojupeko espezialista bezala agertzen ari zen, baina hiru asteko Itzuli bat, mendate altuekin, jasateko gai izango ote zen oraindik frogatzeke zegoen. Gainera, urte osoa oso forma egoera onean zeraman (beste proba batzuen artean Lieja-Bastogne-Lieja irabazi zuen) eta askok, José Miguel Echávarri horien artean, azken hastean beherakada bat izango zuela espero zuten.
Kelme taldeko Laudelino Cubinok irabazi zuen 7. etapa, Fiuggin zirkuitu batean ospatu zena. Hurrengo egunean, 44 kilometroko erlojupeko bat ospatu zen, non Indurainek bere lehen kolpea emango zuela espero zen, baina horren ordez, Berzin izan zen lidertza sendotu zuena, etapan laugarren izan zen nafarrari bi minutu eta erdi baino gehiago ateraz.
Le Bouchage (Isère)
Biztanleria
2007an Le Bouchage udalerrian erroldatutako biztanleak 561 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 60 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 76 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
1994ko Italiako Giroa
Sailkapen nagusirako eraginik izan ez zuten ihesaldi eta esprinten artean amaitu ziren zenbait etaparen ondoren, mendiko lehen etapetara iritsi zen itzulia, non Berzinek oraindik bere balioa erakutsi behar zuen.
Horietako lehenean, 14.ean, etapa honen garailea izan zen Marco Pantaniren dohaiak ikusi ahal izan ziren. Baina hurrengo etapan, itzuli honetako etapa erregina izango zenean, Stelvio eta Mortirolo izugarriak eta Valico de Santa Cristina izeneko hirugarren mailako mendate txiki bat igo zirelarik, erakutsi zuen Pantanik eskalatzaile bezala zuen kalitatea. Stelvio mitiko eta gogorrerako igoera lasaia izan zen, eta faborito bakar bat ere ez zen beste guztien gainetik agertu. Mortiroloko igoeran hautsi zen lasterketa. Ia hasieran, Pantanik indar handiz eraso zuen. Berzin bere atzetik joan zen, baina ezin izan zuen italiarraren erritmoa jasan. Hurrengo kilometroetan, bazirudien Berzinek pot egin zuela eta Indurainek, errusiarra harrapatzeaz gain, aurreratu egin zuela. Hala izan zen, eta Mortiroloko igoera oso gogorra zenez (12 kilometro batez beste %11ko maldarekin) errusiarrak pot egin zuen.
Le Bouchage (Isère)
Etxebizitza
2007an 269 etxebizitza zeuden, 228 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 259 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 228 etxebizitza nagusietatik 193 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 128 etxek bost zituzten. 172 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 126 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 382 ziren, horien artean 280 aktiboak ziren eta 102 inaktiboak ziren. 280 pertsona aktiboetatik 252 lanean zeuden (144 gizon eta 108 emakume) eta 28 langabezian zeuden (10 gizon eta 18 emakume). 102 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
1994ko Italiako Giroa
18. etapa, 35 kilometroko kronoigoera bat, erabakigarri agertzen zen lasterketaren egoera ikusita. Alabaina, Berzinek ez zuen hutsik egin, eta berriz ere Indurain gainditu zuen, honi hogei segundo ateraz. Etapa, gehiago bihurtu zen etapan hirugarren izan zen Pantani eta Indurainen arteko bigarren postua lortzeko lehia baten. Azkenik, minutu erdi eskasagatik, bigarren postua italiarrarentzat izan zen.
Le Bouchage (Isère)
Diru sarrerak
2009an Le Bouchage udalerrian 227 unitate fiskal zeuden, 577 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.867 euro zen.
1994ko Italiako Giroa
Oraindik Alpeetako bi etapa geratzen ziren arren, sailkapen nagusiak ez zuen aldaketa nabarmenik jasan. Lehen hirurak elkar zainduz joan ziren, eta itzulia zeuden postuetan amaitu zuten.
1994ko edizio honek, lehen aldiz, Indurainen gizatasuna erakutsi zuen, eta garaiezina ez zela frogatu zuen. 1994ko Frantziako Tourra oso irekia agertzen zen nafarraren porrot honen ondoren. Era berean, belaunaldi aldaketaren urtea izan zen. Bugno eta Chiappucci bezalakoek Marco Pantani eta Jevgeni Berzin bezalakoei tokia uzten zieten. Hiru txirrindulari gazte egon ziren lehen lauen artean. Garailea eta bigarrena, Berzin eta Pantani, 24 urte zituztenak, eta laugarrena, Pavel Tonkov, 25ekoa.
Le Bouchage (Isère)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Le Bouchage udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 504 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Estercuelgo gudua
Estercuelgo gudua 975eko uztailaren 6an izandako gatazka izan zen, egungo Ribaforadatik gertu dagoen Estercuel herrian. Ramiro Gartzeitz Viguerakoak zuzendutako Viguerako Erresumako zaldun batzuk al-Tujibi Zaragozako qaid borrokatu zuten. Gudua baino mugan ohikoak ziren gatazka txikietako bat izan zen, Kordobako Kalifa-herria garailea izanda. Zenbait iruindar handiki hil ziren eta Ramiro bera zauritua izan zen.
Zaragozako qaidek Galib ibn Abd al-Rahmanen udaberriko kanpainan parte hartu zuen baina San Esteban de Gormazko guduaren aurretik espedizioa utzi omen zuen. Iruñeko Erresumako armada, Antso II.ak Ramiroren sasianaiak gidatuta, Gormazen zegoen, non Gartzia Fernanditzen gaztelarrekin batera zegoen. Gormazko gudua 975eko ekainaren 28an izan zen eta, Ibn Hayyanek Antso II.a bertan izan zela adierazi zuenez, zaila da egun batzuk geroago Ramirorekin batera Estercuelen izatea. Qaida Zaragozarak bidean zegoen Ramiro Gartziaren gudarostea topatu zuenean. Gatazkaren iturri nagusia Ibn Hayyanen Muqtabis izan zen, Isa ibn Ahmad-Raziren Anales palatinos ("erret urte-liburuak") kronikatan oinarrituta zegoena: ". . . Shawwalren 22an [uztailaren 5/6], asteartean, [Galiben] armada utzi ondoren, bera [al-Tuyibi] Ramiro ibn Antso txerriaren bidean sartu zen, eta bidea jarraitu zuen eta Ebroren bestaldean dagoen Bardea mendiko aitzinatuen buruzagiak honela esan zion: 'egunsentian, ibairako bidean zeharkatuko duen zaldun gudaroste handia kontuz zaindu'. Hala da, alerta jo eta handik gutxira etsaia Estercuel herritik gertu ageri zen (Zaragozatik zetorren errege-bidetik zaldiz Tuteratik egun erdira dagoena) eta zenbait zaldun kristau eremutik erasoz sakabanatu baino lehen, ibarrean arrantza egiten zuten bost lagun harrapatu zituzten."
Eragabeturiko kristauak Ebro ibi batetik zeharkatu eta lau erori eta preso bat izan zuten. Gatibuak qaidi Ramiroren Soseko gotorleku nagusitik 500 zaldun atera zirela esan zion, Zaragozako gobernadorea Gormazen zegoela pentsatuz. Musulmanen jazarriaz harriturik, Ramiro al-Qastil herriko gaztelurantz jo zuen. Ibn Hayyanen esanetan, musulmanek kristauak asr, arratsaldeko otoitzaren arte jazarri zituzten. Litekeena da hau Bardeetan zehar gertatzea justu Aragón ibaiaren ibarreraino, Carcastillo, Murillo el Fruto eta Santacara inguruan. Egungo Estercuel herri hustua da.
Ramiro ihes egitea lortu bazuen ere, hogeita hamahiru zaldun galdu zituen, tartean Fortun Mahunis, Fortun Lopez, Ximeno Fortun eta Iñigo Belaskez, Iñigo Galindez eta García ibn Salit aitzindariak (captains). Beste berrogeita zazpi preso hartu zituzten eta baita Ramiroren fardelak ere, non gudarosteak deitzeko zilarrezko adarra eta intsignia bat topatu zituzten.
Ramiroren anaia gaztea, Ximeno, al-Hakam II.aren Kordobako gortean bahiturik zegoen 975ean. Aditu batzuen ustetan, Antso II.a preso hartu zuten Estercuelen eta Ximeno bahisaria bilakatu zen.
Ilya Frank
Ilya Mikhailovitx Frank (Илья́ Миха́йлович Франк; San Petersburgo, 1908ko urriaren 23a - Mosku, 1990eko ekainaren 22a) errusiar fisikaria izan zen. Sobietar Batasuneko Zientzia Akademiako Fisika Institutuan aritu zen lanean. Txerenkov erradiazioaren ondorioak interpretatzen eta adierazten lagundu zuen. Lan hori zela-eta, 1958an, Fisikako Nobel saria irabazi zuen, Igor E. Tammekin eta Pavel A. Txerenkovekin batera.
Austriar literatura
Austriar literaturan autore austriarrek idatzitako lanak sartzen dira. Literatura horren zatirik handiena alemanez idatzia da. Aurreko mendeetan, Austriak beste hizkuntza batzuk hitz egiten ziren lurralde asko barneratzen zituen; baina normalean alemanez hitz egiten edo idazten zuten autoreak baino ez dira hartzen austriar idazletzat. Gertaera historiko horien ondorioz, autore asko literatura austriarraren historian ez ezik, beste herrialde batzuetakoan ere agertzen dira; esate baterako, Franz Kafka eta Franz Werfel txekiar literaturan eta Elias Canetti bulgariar eta britainiarrean.
Definizioa
Eztabaida handia dago literatura austriarraren definizioari dagokionez. Literatura horren zatirik handiena alemanez idazten denez, askok ez dute literatura austriarra aintzat hartu nahi, literatura alemana baizik. Izan ere, Austriak ia 3.000 urteko tradizioa du.
Kantauri itsasoko ertza
Leongo, Palentziako eta Burgosko probintzien iparraldeak eta Lugoko probintzia, Asturias, Kantabria, Bizkaia eta Gipuzkoa osoak osatutako eskualde honetan Ozeano Atlantikoaren eragina nabarmena da.
Austriar literatura
Definizioa
Austriar literaturaren historia zabalena "Geschichte der Literatura-in Österreich" (Literaturaren historia Austrian) izenarekin ezagutzen da, eta Austrian idatzi zen literaturaz aritzen da nagusiki, baina XVIII. mendetik XX. mendera "Austria Zaharraren" lurraldeetako literatura germanofonoa ere hartzen du. Erdi Aroan hasten da historia hau.
Hizkuntzak
Esan bezala literatura austriarraren zatirik handiena alemanez idatzita dago. Austriako alemanaren aldaerak hainbat berezitasun ditu, batez ere hiztegiaren aletik. Autore austriarrek, normalean, aldaera hori erabiltzen dute.
Historian zehar, Austria herrialde eleaniztuna izan zen. Erdi Aroan hizkuntza erromantzeak (italieratik hurbil) eta eslaviarrak (batez ere esloveniera eta txekiera) ere hitz egin ziren Austrian. XVI. mendetik aurrera eremu austriarrak Hungariako lurraldeak ere hartu zituen.
Kantauri itsasoko ertza
Klima
Urtero bataz besteko 1.700 eguzki-ordu eta 1800 l/m² prezipitazio ditu, 150 eta 200 egun euritsu inguru izanik.
Galeria
<Gallery> Image:Somiedo.jpg|Somiedo, Asturias. Image:Playa de Berria.JPG|Berria hondartza, Kantabria. Image:San Sebastian from Igeldo.jpg|Donostia, Gipuzkoa. Image:Lamedo I.jpg|Europako mendiak. </Gallery>
Tatjana Ždanoka
Tatiana Arkadievna Zhdanok (Татья́на Арка́дьевна Ждано́к, Tatjana Ždanoka; Riga, 1950eko maiatzaren 8a) letoniar politikari eta Europako Parlamentuko legebiltzarkidea da. Letoniako Errusiar Batasuna alderdiko ordezkaria da eta Berdeak–Europako Aliantza Askea taldean du eserlekua.
Austriar literatura
Erdi Aroko literatura
Alemanez idatzitako lehen lanek eleberri frantses handien ereduari jarraitzen zioten. Kantu narratiboak dira, bertsoetan idatziak askotan, zaldun famatu baten eta haren abenturen inguruan.
Sharon (Connecticut)
Sharon Connecticuteko herri bat da. Litchfield konderrian kokatua dago. 2010ean 2,782 biztanle zituen, 152.03 kilometro koadrotan banatuta.
Austriar literatura
Garai «klasikoa»
Garai "klasikoa"tzat hartzen Vienako Batzarretik 1850 arte doan aldia. Franz Grillparzer da garai hartako ordezkari nagusia. Eleberriak, poesia eta dramak idatzi zituen, askotan Austriako historiaz.
Herri antzerkiak (Vienakoak batez ere) arrakasta izugarria izan zuen Johann Nepomuk Nestroy eta Ferdinand Raimund-en eskutik.
Errealismoa
Beste herrialdetan bezala, errealismoak gizarte-gaiez aritu eta gizartearen konplexutasuna erakusten du, baita alderdi negatiboak ere. Marie von Ebner-Eschenbach-ek landa-populazioari buruz idatzi zuen ; Ferdinand von Saar, berriz, interes handiagoa agertu zuen goi-mailako gizarteaz eta nobleziaz. Peter Rosegger nekazarien semea izan zen, eta idatzi zituen ipuinek eta prosa laburrak mundu hori deskribatzen dute.
Idazle garrantzitsuenetako bat Adalbert Stifter da. Bere nobelatxoak eta bi eleberri literatura austriarraren kanonaren parte dira. Witiko eleberriak XIII. mendeko Austriako historia deskribatzen du hiru liburukitan.
Modernismoa
Georg Trakl poeta espresionista izan zen. Bere poematan Lehen Mundu Gerrako esperientziak deskribatzen ditu.
Modernismoaren idazlerik ezagunenak Arthur Schnitzler eta Karl Kraus izan ziren Vienan, eta Franz Kafka, Franz Werfel, Rainer Maria Rilke, Robert Musil, Gustav Meyrink eta beste batzuk Pragan.
Inperio handia galduta, lehen mundu gerraren ondoren estatu txiki bat baino ez da izango Austria.
1945etik aurrera
Hondamendi nazionalista sozialistaren ondoren literatura beste norabide bat hartuko du. Austria biktima gisa (Austriako estatua deuseztatuta 1938an, 60.000 judu hil erailda, baita sozialista, komunista, ijito, homosexual ugari ere, 100.000 bat soldadu hilda...) eta errudun gisa (nazien inbasioaren alde, nazi ezagun asko austriarrak izan zien, kontzentrazio-esparruak bertan, Mauthausen-Gusen bereziki) agertu zen bigarren mundu-gerraren ondoren.. Municheko Gruppe 47 taldeak kide alemanak zituen, baina baita austriarrak ere.
Wiener Gruppe (Vienako taldea) osatu zen gerra ondorengo urteetako autore garrantzitsuenekin: Ingeborg Bachmann, Paul Celan, Milo Dor, Hans Weigel, Ilse Aichinger eta abarrekin.
Nobel saridunak
Elias Canettik (1905-1994) 1981ean. Bere jaioterria, 1905ean Austriako monarkiaren barruan, Bulgaria da gaur egun. Euskaraz Mihia aske (Ibon Uribarri Zenekortak itz.).
Elfriede Jelinek (1946-) 2004an.
Peter Handke (1942-) 2019an. Euskaraz Atezainaren larria penalti-jaurtiketan (Joxe Mari Berasategik itz.).
Tatjana Ždanoka
Ždanoka 1980ko hamarkadan sartu zen politikan, hasieran Herri Fronte kide bezala. Ondoren, Interfronteko buruzagietako bat bihurtu zen, Letoniaren independentziaren eta merkatua azkar erreformatzearen aurka zegoen frontea.
Cork
Cork (irlanderaz Corcaigh), Irlandako bigarren hiririk populatuena da, Dublin ondoren, herrialdeko hegoaldean kokatuta dagoena. Halaber, Munster probintziako eta izen bereko konderriaren hiriburua da. Lee ibaiak hiria zeharkatzen du. 2011an 119.230 biztanle zituen, 198.582 metropoli-barruti osoa kontuan hartuta, honek Irlandako Errepublikako bigarren hiria bihurtzen du, eta hegoaldeko hiri nagusia. 2005ean Europako kultura-hiriburua izan zen Cork.
Etimologia
Gaelerazko Corcaigh hitzak "padura" esan nahi du, eta Lee ibaiaren ertzetako padurei egiten die erreferentzia.
Geografia
Lee ibaia Lough Mahon badiara iristen den puntuan kokaturik dago, kostaldetik kilometro batzutara. Corken bertan ibaia bitan banatzen da eta erdiko irlan dago erdigune historikoa.
Klima
Klima epela eta hezea da. Batazbesteko tenperatura 9 °C-takoa da urtarrilean eta 20 °C-takoa uztailean eta urteko batazbesteko prezipitazioak 1.227,9 mm-takoak izaten dira.
Erdi Aroa
VI mendean eraturiko monasterio bat izan zen Cork hiriaren sorrera eragin zuena. X mendean vikingoekin merkatal harremanak eratzearen ondorioz monasterioaren inguruan herrixaka bat sortzen hasi zen. 1185ean Ingalaterrako tropa anglo-normandoen esku gelditu eta Joanes Lur Gabea erregeak hiri eskubideak eman zizkion. Cork gotortu egin zen berehala. Harresiei esker ingeles izaten jarraitu zuen Erdi Aroan zehar, inguratzen zuen eremu gaelikoaren aurrean. Garai hartan 2000 biztanle izatera iritsi zen baina 1349ko izurri beltzak 650 pertsona hil zituen. 1491an Bi Arrosen Gerran murgildu zen, Ingalaterrako tronurako hautagaia zen Perkin Warbeck hirian babestean. Ordutik "hiri errebeldea" ezizenarekin ezagutzen da Cork.
Aro modernoa
XVIII mendean Frantziatik ihes egindako protestante ugari iritsi zen Corkera, eta gaur egun ikus daitezkeen eraikin eder ugari altxatu ziren orduan. Corken merkatal harremanak ere handitu ziren eta gurin eta behi-haragi ugari exportatzen hasi zen Britainia Handira, Europara eta Ipar Amerikara.
XX mendea
1919-1921 arteko Irlandar Independentzia Gerran zeresan handia izan zuen, "hiri errebelde" ezizena berreskuratuz. Britainiar Black and Tans taldeak piztu zuen sua baina gerrilla irlandarrek gogor egin zieten aurre. Hiria Itun anglo-irlandarraren aurkari sutsua izan zen eta itunaren aldekoa zen armada irlandarrak hiria bereganatu zuen itsasok egindako eraso batean.
Pelvicachromis signatus
Pelvicachromis signatus Pelvicachromis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Cork
Ekonomia
Garagardogintza ere industria garrantzitsua da. Corken Murphy's Irish Stout garagardoa ekoizten da Heinekenek bertan duen lantegi erraldoiean.
Simple Network Management Protocol
Sarea kudeatzeko protokolo sinplea edo SNMP (Simple Network Management Protocol), konputagailu-sareko gailuen artean kudeaketarako informazioa trukatzea ahalbidetzen duen aplikazio-mailako sare protokoloa da. SNMP erabiltzen duten gailuak hainbat dira, esate baterako, routerrak, switchak, zerbitzariak, lan-estazioak, inprimagailuak eta modem-bastidoreak. Kudeatzaileei aukera ematen die sarearen funtzionamendua monitorizatzeko, arazoak bilatu eta konpontzeko eta honen hazkundea planifikatzeko.
Cork
Kultura
Oso hiri aktiboa da Cork. Musika eskola, Opera etxea, antzoki eta zinemez gain, kalean edonon aurkitzen dira musika taldeak edo antzerki taldeak. Honetaz gain Irlanda guztian bezala bertako pubetan musika zuzenean egon ohi da ilunabarretan. Hauek dira pub ezagunenak: Aurrez esan bezala 2005ean Europako kultura-hiriburua izan zen Cork.
Simple Network Management Protocol
SNMP IETFk definitutako Interneteko protokolo-suitearen osagai bat da. Sarea kudeatzeko arau multzo batez osatuta dago; horrez gain, protokoloa aplikatzeko geruza batez, eskemaren datu-base batez eta datu-objektuen multzo batez osatuta dago. SNMPko 3 bertsio daude, baina gehien erabiltzen direnak SNMP 1. bertsioa (SNMPv1) eta SNMP 2. bertsioa (SNMPv2) dira.
Cork
Kirolak
Joko gaelikoak dira nagusi. Cork GAA taldeak 30 aldiz irabazi du hurlingaren txapelketa nagusia eta Irlandako konderrien artean garaipen gehien dituen bigarrena da. Futbol gaelikoari dagokionez zazpi garaipen ditu txapelketa nagusian. 1890 eta 1990 urteetan txapelketa biak irabaztea lortu zuen.
Errugbiak ere indarra badu. 2006 eta 2008an Heinecken Cup txapelketa handia irabazi zuen Munster Rugby taldearen egoitzetako bat Corken dago, bestea Limericken. Cork Constitution eta Dolphin R.F.C. dira hiriko errugbi elkarteak.
Futbolari dagokionez Corkeko taldeek hamaika aldiz irabazi dute Irlandako futbol liga (Cork United 5, Cork City 2, Cork Athletic 2, Cork Celtic 1 eta Cork Hibernians 1) eta hamar aldiz kopa (Cork Athletic 4, Cork Hibernians 2, Cork City 2, Fordsons 1 eta Cork F.C. 1). Azkenengo garaipenak Cork City F.C.-k lortu ditu (liga 2005ean eta kopa 2007an).
Hiri senidetuak
Cork ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Tondanichthys kottelati
Tondanichthys kottelati Tondanichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Zenarchopteridae familian sailkatzen da.
Montusclat
Montusclat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Montusclat udalerrian erroldatutako biztanleak 126 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 29 hutsik zeuden. 140 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 56 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 25 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 24 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: