cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Txakra
Txakrak tesofian
Ideia horiek C. W. Leadbeater (1854-1934) gotzain britainiarrak garatu zituen, "Los chakras" (1927) liburuan, gaiari buruzko bere aurkikuntzei buruz. Ondoren, idazle garaikideek beren iritzia idatzi dute txakrei buruz, xehetasunekin, kolorea eta askotariko funtzioak barne.
Makrak bizkarrezurraren oinarritik lerrokatuta deskribatzen dira, edo, zehatzago esanda, erdiko nadi batean, bizkarrezurrean zehar, eta mollera edo vértex izenekoraino (abadhuti). La chakra muladharan (perineoan), kundalini energia lokartuko litzateke, eta hori suge kiribildu baten irudiaren bidez irudikatzen da.
Yogaren helburua suge hori esnatzea eta erdiko kanal xumearen bidez altxatzea da, txaka guztietatik pasatuz, Brahmanekin (Jainko abstraktua) bat egin arte Leadbeater britainiarrak 1920an aurkitu zuen Saharako goiko txakra hartan.
Taihō Kōki
Taihō Kōki (大鹏 幸喜) (Shikuka, Japoniar Inperioa, 1940ko maiatzaren 29a - Shinjuku (Tokio), Japonia, 2013ko urtarrilaren 19a.) Gerra osteko sumolaririk garrantzitsuena kontsideratzen da.
Biografia
Sakhalin uhartean jaio zen, garai hartan japoniarra zena baina gaur egun Errusiari dagokiona. Kōki Naya zen bere jaiotza izena. 1945ean Sobietar Batasunak Sakhalin uhartea bereganatu zuenean familiak Teshikaga (Hokkaido) herrira egin zuen alde eta bertan hazi zen.
1956an sumo praktikatzen hasi zen eta 1960rako jadanik maila handienean aritzea lortu zuen, Makuuchi mailan hain zuzen ere. Hirugarren txapelketa irabazi orduko Yokozuna bihurtu zen, historiako 48.a, 21 urte baino ez zituen orduan. Berarekin batera Kashiwado Tsuyoshik ere lortu zuen Yokozuna izatea eta bien arteko lehia itzela izan zen.
Errekorrak
Taihōk hainbat errekor ezarri zituen:
Francesc Pi i Margall
Monarkiaren berrezarkuntza
Lehendakari izateari utzi zionean, Pi i Margall aliantza zentro-ezkerra berregiten saiatu zen, baina Pavía jeneralaren estatu-kolpeak saialdia galarazi zuen. 1874ko urtarrilean, Gorteetan bilduta zeuden, lehendakari berria nor izango zen aukeratzen. Orduan Pavía jeneralak estatu-kolpea eman zuen. Hasiera batean, lehendakaritza Castelarri eskaini zion, baina horrek ezetz erantzun zion, inolako arrazoirik eman gabe. Gobernuburu Serrano izendatu zen, monarkia berrezarri zen arte eta Alfontso XII.a Borboitarra errege izendatu zen.
Taihō Kōki
Erretiratu ostean
1971n erretiratu eta Taihō eskola ireki zuen. 1977ko otsailean, 36 urte zituela, bihotzekoak eman zion eta gorputzaren ezkerraldean mugimendua berreskuratzeko errehabilitazio saio luzeak izan zituen. Hurrengo urteetan sumo borrokalariak entrenatzeari ekin zion baina ez zuen arrakasta berdina izan.
Francesc Pi i Margall
Monarkiaren berrezarkuntza
Gauzak horrela, Pi i Margall derrigortuta utzi behar izan zuen politika, eta abokatu moduan segi. Liburu bat ere idatzi zuen, errepublikaren ideiak jasotzen zituena eta beraren Errepublikaren kudeaketa labur baina sakonen ideia nagusiak.
Taihō Kōki
Erretiratu ostean
Azken urteetan gurpil-aulkian ibili zen eta 2013ko urtarrilaren 19an hil zen Tokion.
Francesc Pi i Margall
Monarkiaren berrezarkuntza
Bizitza politika aktibo eta XIX. menderako munta handikoa izan ondoren, Francisco Pi i Margall, 66 urte zituela, Madrilgo bere etxean hil zen, 1901eko azaroaren 29an.
2044 Wirt
2044 Wirt asteroide gerrikoan aurkitutako 2044. asteroidearen izena da. 1950eko azaroak 8an aurkitu zuen Carl Alvar Wirtanenek Lick Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1950 VE zen. Bere izena aurkitzaileagatik jasotzen du. 2005ean behaketa fotometrikoek 2 kilometroko diametroa eta 18,97 orduko orbita periodoa duen satelite bat duela baieztatu zuten.
Oxido nitriko
Oxido nitrikoa edo nitrogeno monoxidoa kolorerik eta usainik gabeko gasa da, NO formula duena, Hales eta Priestley-ek 1772an aurkitua.
Giro-tenperaturan aireko oxigenoarekin erreakzionatu eta nitrogeno dioxidoa (NO2) eratzen du. Ez da sukoia eta nekez urtzen da uretan. Amoniakoa 500 °C-tik gora katalisi bidez oxidatuz, ur-disoluzioan dagoen azido nitrosoa deskonposatuz edo arku elektriko bidez nitrogenoa eta oxigenoa elkarrekin erreakzionaraziz lortzen da. Oso toxikoa da, eta narritatu egiten ditu sudurzuloa eta begiak. Atmosferako kutsatzailea da.
Der letzte Mann
Der letzte Mann 1924ko F. W. Murnau alemaniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Nikolai Gogolen Shinel ipuinean oinarrituta.
Gartzia Ordoñez
Gartzia Ordoñez (? - ) gaztelar noblea izan zen. Aita Ordoño Ordoñez eta ama Enderkina izan zituen. Aitaren partetik Ramiro III.a Leongoa eta Bermudo II.a Leongoa zituen aitonak, beraz, Alfontso VI.a Gaztelakoa bere lehengusua izan zen.
1070ean Pancorbo, 1085ean Calahorra, 1089an Grañón eta 1092an Madrizeko tenentea izan zen. Alfontso VI.a Gaztelako erregeak beretzat hartu zituen Oka, Bureba eta Errioxa. Orduan, Antso IV.a Gartzeitz Peñalengoa iruindar erregeak Eneko Lopitzi Naiarako emandako tenentzia kendu zion Gartzia Ordoñezen mesedetan Almorabideen aurkako Uclesko guduan hil zen.
Lehendabizikoz, Gartzia III.a Santxitzen eta Estefania Foixkoaren alaba zen Urraka Gartzeitzen ezkondu zuen Aitaren heriotzean, bere ondorengo bilakatu zen. eta, bigarrenez, Rochechouarteko kondea zen Aimericen alaba zen Eba.
Alberto Onaindia
Alberto Onaindia Zuluaga, James Masterton edo Padre Olaso ezizenez ere ezaguna, (Markina, 1902ko azaroaren 30a - Donibane Lohizune, 1988ko uztailaren 18a), apaiz bizkaitarra izan zen. Jose Antonio Agirrerekin eta garaiko beste zenbait buruzagi jeltzalerekin zuen harreman zuzena zela eta, Gerra Zibilean eta ondorengo urteetan pertsonaia esanguratsua izan zen.
Jaiotza, ikasketak eta apaizgintzaren hasierak
Markinan jaioa, ikasketak Durangon, Gasteizen eta Erroman egin zituen. Azken horretan egindako urteei esker, Vatikanoko hainbat kargudunekin harremana izan zuen. Doktoretza eta apaiztea Italiako hiriburuan egin zituen.
Abade egin berri, Saturrarango (Mutriku, Gipuzkoa) seminariora bidali zuten irakasle hiru urtez. Valladolideko (Gaztela, Espainia) katedralean kanoniko postua izan zuen. Horren ostean, Gasteizko gotzainak Areetara (Getxo, Bizkaia) bidali zuen. Bertan, AVASC (Agrupación Vasca de Acción Social Cristiana) erakundean parte hartu zuen, baita ELA sindikatuaren indartzean ere, Policarpo Larrañaga eta Jose Ariztimuño, Aitzol, apaizekin batera. Besteak beste, sozialista, komunista eta anarkistekin eztabaida publikoak izaten zituzten, eta propaganda katolikoa egiten zuten, Pio XI.a aita santuak emandako irizpideei jarraituz. Mateo Muxika gotzainak, eskuindarrek bultzatuta, eztabaida horiek debekatu zituen. Onaindiak, AVASC elkartea utzi, eta kazetaritza artikuluak idazten jarraitu zuen, Euzkadin, "Egizale" izenarekin, beti ere langileen eskubideen alde.
Gerra Zibila
1936ko azaroaren 11n, Jose Camiña adiskideak bere anaia, Celestino Onaindia (1897-1936), Elgoibarko koadjutorearen fusilamenduaren berri eman zion. Hernaniko (Gipuzkoa) hilerrian fusilatu zuten Aitzolekin batera. Anaia urriaren 21ean atxilotu zuten, parrokiara zihoala. Albertok anaiaren oroimenez meza bat eman zuen. Anaiaren gorpua, Jose Ariztimuñorena bezalaxe, ez zuten lur sakratuan lurperatu, baizik eta sasi eta sastraken arteko hilerriaren ondoko gune batean. Batzuen ustez Hernanin fusilatutakoen gorpuzkinak, maiz gertatu zen legez, Erorien Haranera eraman egin zituzten.
1937ko apirilaren 26an Gernikako bonbardaketa bertatik bertara ikusi ahal izan zuen, eta Jaurlaritzak bertan gertatutakoa nazioartean zabaltzeko agindua eman zion. Bilbo frankisten esku erortzean, Italiako faxistekin harremanak izan zituen, Santoñako Ituna sinatu ahal izateko.
Erbestealdia
Hego Euskal Herria frankisten menpe geratzean, Donibane Lohitzunen (Lapurdi) erbesteratu zen, baina geroago Parisera jo zuen. Alemaniaren hedakuntzaren beldur, Londresera ihes egin zuen 1940ko ekainaren 10ean. Bertan, BBC irrati katean hasi zen lanean, James Masterton ezizenez. Lan horretan, hainbat idazlan argitaratu zituen, Gerra Zibileko kontuen berri emateko. Gauza bera egin zuen Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren Parisera itzuli eta Radio Parisetik ere.
1960ko hamarkadatik aurrera, Santoñan gertatutakoari buruzko argipenak emateko nahia azaldu zuen, baina EAJren eskariz amore eman zuen. Izan ere, Onaindiaren tesiek italiar faxisten errua gutxitu eta akatsak jeltzaleei egotziko zizkietela uste zuten, baita gertatutakoa euskaldunek Espainiako Errepublikari egindako traiziotzat hartuko zela ere.
1962ean Municheko elkar hartze makurrean parte hartu zuen, erbestetik joandako euskaldunen zerrenda gehienetan agertzen da. Espainia frankistako zerbitzu sekretuek ere identifikatu zuten.
Nahiz eta 1975ean Francoren erregimena amaitu eta 1979an Eusko Jaurlaritza berrezarri, bere azken urteak Donibane Lohitzunen igaro zituen. Hil ondoren, baina, hileta bere jaioterrian, Markina-Xemeinen, egin zitzaion, eta bertan dago lurperaturik.
Resa
Resa Nafarroako Erresumako antzinako herria izan zen, egungo San Adriángo Soto de Resa eremuan zegoena.
Ebroren ondoan kokaturik, bertan zegoen zubia babesteko gotorlekua eraiki zuten. Antso I.a Gartzez erregea bertan hil zen. XV. mendearen hasieran hustuta zegoen.
Diana Galeskoa
Diana Frances Spencer, Lady Di, Galesko printzesa (Sandringham, Erresuma Batua, 1961eko uztailaren 1a – Paris, Frantzia, 1997ko abuztuaren 31) Karlos Galeskoaren lehen emaztea izan zen.
Nazioartean, Lady Di eta Herriaren printzesa deitu izan zaio. Karlos Galeskoarekin ezkonduta egon zen bitartean, bi seme izan zituen, William eta Harry. Dibortziatu ondoren, Errege-Gorentasuna titulua galdu zuen, baina Galesko printzesa izaten jarraitu zuen. 1997ko abuztuaren 31n, hil zen auto istripu batean Parisko d'Alma tunelean, bere bikote berria zen Dodi Al-Fayed egiptoarrarekin batera zihoanean, eta heriotza hark oihartzun itzela izan zuen mundu osoan.
Biografia
Diana 1961eko uztailaren 1ean jaio zen arratsaldeko 06:45ean Sandringham Housen, Norfolk, Ingalaterra.
Bere gurasoak John Spencer, Spencerreko VIII. kondea, eta bere lehen emaztea, Frances Roche, izan ziren eta bikotearen alaba gazteena izan zen, Lady Sarah Spencer (1955) eta Lady Jane Spencerren (1957) ondoren. Gero etorriko ziren John Spencer (1960-1960) eta Charles Spencer (1964).
1969an, gurasoak dibortziatu egin ziren eta Diana eta bere anaia gazteena amarekin geratu ziren bizitzen Knightsbridgen, Londresen. Hantxe hasi zen eskolan, baina urte bereko eguberrietan aitak ez zien amarenera itzultzen utzi eta epaileek hartu zuten haurrak aitarekin uzteko azken erabakia.
1976an, Lord Spencer Dartmoutheko kondesa zen Rainerekin ezkondu zen. Diana eta bere senideak ez ziren sekula amaordearekin batera bizi. Diana bidaiatzen ibili zen eta aitarekin Northamptonshiren bizi bazen ere, Eskozian ere egon ohi zen amarekin.
Heziketa
Hasiera batean, Diana etxean hezi zuten, Gertrude Allen etxe-irakasleak gainbegiratuta. Gaytoneko (Norfolk) Silfield Private School-en hasi zuen hezkuntza formala, eta Riddlesworth Hall Schoolera joan zen ondoren, bederatzi urte zituela Thetfordetik gertu dagoen neskentzako barnetegi batera. West Heath Girls' School-en (Sevenoaks, Kent, 1973) sartu zen bere ahizpekin.
Hark ez zuen distira akademikorik izan, eta O mailako azterketak bi aldiz utzi zuen gainditu gabe. Bere komunitate-espiritu nabarmenagatik West Heath-en saria eman zioten. Hamasei urte zituela utzi zuen West Heath. Haren neba Karlosek gogoratzen du Diana nahiko lotsatia zela ordura arte. Musikarako talentua erakutsi zuen piano-jole gisa. Igeriketan eta urpekaritzan ere nabarmendu zen, eta baleta eta klakea ikasi zituen.
17 urte zituenean, Diana Londresera joan zen bizitzera eta Kensington eta Chelsea inguruan bizi izan zen 1981 arte.
Fritz Thyssen
Friedrich "Fritz" Thyssen (Mülheim an der Ruhr, - Buenos Aires, ) alemaniar enpresaburua izan zen.
Diana Galeskoa
Ezkontza
Ezkontzaren ondoren, Lady Diana Galesko printzesa izan zen eta oso maitea izan zen herriarentzat. Prentsan ohiko egin zen eta nortasun desorekatua ere aipatzen zen behin eta berriro.
Fritz Thyssen
Biografia
August Thyssenen semea eta ondorengoa izan zen. Aitaren ildotik jarraitu zuen lanean eta alderdi nazional-sozialistaren finantzari nagusietako bat izan zen. 1933an Renania-Westfaliako estatu kontseilari egin zuten, baina harremanak 1939an hautsi zituen Hitlerrekin, naziek Bigarren Mundu Gerra hasi eta berehala. Suitzara jo zuen lehenik eta Frantziara ondoren. Vichyko gobernuko zaindariek atxilotu eta nazien esku utzi zuten. Preso egon zen gerra bukatu arte eta Argentinan kokatu zen ondoren. Bigarren Mundu Gerraren ondoren berriro antolatu zen Thyssenen enpresa eta, hurrengo urteetan, Europako mendebaleko lehen burdingintza enpresa bihurtu zen Thyssen-Oberhausen konpainia.
Diana Galeskoa
Ezkontza
1980ko hamarkadaren bukaeran, senar-emaztearen arteko harremana hausten ari zela nabarmen ikusi zen eta 1990eko hasieran begi bistan zegoen hori. Prentsak Lady Diren bakardadea eta errebeldia erakusten zituen eta Galesko printzea pertsona zurrun eta zaharkitua agertzen zen.
Fritz Thyssen
Nazien berregituratze ekonomikoari buruzko Thyssenen iritzia
Thyssen Alemanian gartzelan zegoen bitartean, 1941ean, AEBn "I Paid Hitler" edo "Ni Hitlerri ordaindu nion" izenburuarekin, Emery Reves kazetariak bere biografia idatzi zuen. Thyssenek esan zizkion gauzak eta memorietan oinarrituta egin zuen bere biografia. Berak idatzitako gauza asko idatzi ziren gerra denboran, behean idatzita dagoena, zati bat besterik ez da.
Diana Galeskoa
Ezkontza
1992an bikotea banandu egin zen eta 1996ko abuztuaren 28an, dibortziatu. Dianak Errege-Gorentasun titulua galdu zuen, baina Galesko printzesa izaten jarraitu zuen.
Agerpen publikoak
Karlos printzearekin zuen konpromisoaren ondoren, Dianak lehen agerpen publikoa egin zuen 1981eko martxoan Goldsmiths 'Hall-en. 1981eko urrian, Carlos eta Dianak Gales bisitatu zuten. Dianak 1981eko azaroaren 4an egin zuen lehen aldiz agerraldiaLegebiltzarraren irekiera-zeremonian.
Fritz Thyssen
Nazien berregituratze ekonomikoari buruzko Thyssenen iritzia
Baina erregimen naziaren berregituratze ekonomikoa itxura besterik ez da. Berez, Hitlerrek ez du aberastasunik sortu; Alemaniako baliabide guztiak agortu ditu. Zergak xahutu dira, eta herriak bere aurrezkiak galdu ditu. Gaur egun, erregimenaren egitura ekonomiko osoa gain behara dator, gerra dela-eta. Izan ere, Hitlerrek gerrara jo zuen, ohartu zelako denbora asko igaro baino lehen bere metodo ekonomikoek inflazioa sortuko zutela eta herrialdearen erabateko gainbehera gertatuko zela.≫
Diana Galeskoa
Agerpen publikoak
Bakarkako lehen konpromisoa 1981eko azaroaren 18an Regent Streetera egindako bisita izan zen, Gabonetako argiak pizteko. 1982ko ekainean joan zen lehen aldiz estandartearen desfilera, eta gero Buckingham jauregiko balkoian agertu zen.
Fritz Thyssen
Nazien berregituratze ekonomikoari buruzko Thyssenen iritzia
Fritz Thyssen, "La Nación" egunkariak, 1941eko abenduak 8.
Diana Galeskoa
Agerpen publikoak
.Printzesak inaugurazio-bira egin zuen atzerrian 1982ko irailean, Monakoko printzesaren hiletara joateko. 1982an ere Dianak Karlos Herbehereetara lagundu zuen eta Beatriz erreginak Koroaren Ordenako Gurutze Handia eskaini zion. 1983an, Karlosi Australira eta Zeelanda Berrira Guillermo printzearekin bira bat egiten lagundu zion.
Bira arrakastatsua izan zen, eta bikoteak jendetza handia erakarri zuen, nahiz eta prentsa Dianagan zentratu zen Karlosengan baino gehiago, eta "Dianamania" terminoa sortu zen jendeak Dianarekiko zuen obsesioaren erreferentzia gisa.
Zeelanda Berrian, bikotea Maorí herriko ordezkariekin bildu zen. 1983ko ekainean eta uztailean Kanadara egindako bisitan Edmontonera joan zen 1983ko Udako Universiadak irekitzeko, eta Ternuan gelditu zen, Koroak uharte hori erosi zueneko 400. urteurrena ospatzeko.
1983an, Eskoziako Askapen Nazionaleko Armadak eraso egin zion, bonba-gutun bat ematen saiatuz
1984ko otsailean, Diana London City Ballet-en babeslea zen, eta bakarrik joan zen Norvegira konpainiak antolatutako emanaldi batera. 1985eko apirilean, Karlos eta Diana Italiara joan ziren, geroago, Guillermo eta Enrique printzeak elkartu zitzaizkien. Alessandro Pertini presidentearekin bildu ziren. Egoitza Santura egindako bisitan, Joan Paulo II.a Aita Santuarekin audientzia pribatua izan zuen. 1985eko udazkenean, Australiara itzuli ziren, eta herritarrek eta komunikabideek ongi hartu zituzten. Dianaz hitz egin zuten: "1985eko udazkenean, Australiara itzuli ziren, eta ikus-entzuleek eta komunikabideek ongi hartu zuten bira. Dianaz zera esan zuren: "Koroaren altxora". 1985eko azaroan, Estatu Batuetara joan zen bikotea eta Ronald Reagan presidentearekin eta Nancy Reagan lehen damarekin bildu zen Etxe Zurian.
Dianak urtebete egin zuen Carlosekin hara hona 1986an, Japoniara, Indonesiara, Espainianra eta Kanadara bira bat egin zutenean. Kanadan, Expo 86 bisitatu zuten, eta Diana Kaliforniako pabiloian zorabiatu egin zen. 1986ko azaroan, sei eguneko bira egin zuen Oman, Catar, Baréin eta Saudi Arabian, eta Fahd erregea eta Qaboos bin Said sultana ezagutu zituen.
1988an, Carlos eta Diana Thailandiara joan ziren, eta bira bat egin zuten Australian, bigarren mendeurreneko ospakizunetarako. 1989ko otsailean, egun batzuk eman zituen New Yorken bakarkako bisitari gisa, batez ere Galesko Opera Nazionalaren lanak sustatzeko. Harlemgo Ospitaletik egindako ibilaldi batean, eragin handia izan zuen jendearengan, zazpi urteko haur bat, HIESa zuena, besarkatu zuenean. 1989ko martxoan, bigarren bidaia egin zuen Golkoko Estatu Arabiarretara, eta Kuwait eta Arabiar Emirerri Batuak bisitatu zituen. 1990eko martxoan, Dianak eta Karlosek bira bat egin zuten Nigerian eta Kamerunen. Kamerungo presidenteak afari ofizial bat antolatu zuen Yaunden ongietorria emateko. Biraren alderdi aipagarrienak Dianak ospitaleetara egindako bisitak eta emakumearen garapenari buruzko proiektuak izan ziren. 1990eko maiatzean, Hungaria bisitatu zuten lau egunez. Errege-familiako kideen lehen bisita izan zen "Varsoviako Itunaren herrialde zahar batera". Artpád Göncz presidenteak eskainitako afarira joan ziren, eta modako erakustaldia ikusi zuten Budapesteko Arte Aplikatuen Museoan. Peto Institutua izan zen Dianak bisitatu zuen tokietako bat, eta OBE ohorezko bat eman zion zuzendariari. 1990eko azaroan, bikotea Japoniara joan zen Akihitoren entronizaziora.
Golkoko Gerran adore-lana egin nahian, Diana Alemaniara joan zen 1990eko abenduan soldaduen familiekin elkartzeko. Geroago, 1991ko urtarrilean Alemaniara joan zen RAF-Bruggen bisitatzera, eta geroago gutun adoretsua idatzi zuen, Soldier, Navy News eta RAF-Newsen argitaratu zena.1991n, Carlosek eta Dianak Kingstongo Queen's Universityra (Ontario) joan ziren. Han, errege gutunaren kopia bat eman zioten unibertsitateari. 1991ko irailean, Diana Pakistanera joan zen bakarkako bidaia batean, eta Brasilera joan zen Carlosekin. Brasilgo biran, Dianak kaleko haurren artean etxebizitza faltaren aurka borrokatzen ziren erakundeak bisitatu zituen. Carlosekin egindako azken bidaiak 1992an joan ziren Indiara eta Hego Koreara. Ama Teresaren ostatua bisitatu zuen Kalkutan (India), 1992an. Bi emakumeak berriro elkartu ziren urte hartan eta harreman pertsonala garatu zuten. Indiako biran, Diana bakarrik Taj Mahal-en aurrean egindako argazkiak ere izan ziren titularrak. 1992ko azaroan, bakarkako bidaia ofiziala egin zuen Frantziara, eta François Mitterrand presidentearekin audientzia izan zuen.
1993ko abenduan bizitza publikotik aldendu egingo zela iragarri zuen, baina 1994ko azaroan "itzulera partziala" egin nahi zuela esan zuen. Britainiar Gurutze Gorriko lehendakariorde gisa, erakundearen 125. urteurreneko ospakizunetan zeregin garrantzitsua izan nahi zuen. Geroago, Erreginak formalki gonbidatu zuen D egunaren urteurreneko ospakizunetara. 1995eko otsailean, Dianak Japonia bisitatu zuen.Akihito enperadorea eta Michiko enperatrizea formalki bisitatu zituen eta Tokioko Haurren Ospitale Nazionala bisitatu zuen. 1995eko ekainean, Diana Veneziako Biurteko Arte Jaialdira joan zen, eta Moskura ere joan zen, Leonardo Nazioarteko Saria jaso baitzuen.
1995eko azaroan, Dianak lau eguneko bidaia egin zuen Argentinara ongintzako ekitaldi batera joateko. Printzesak beste herrialde asko bisitatu zituen, Belgika, Nepal, Suitza eta Zimbabue barne, beste askorekin batera. Ia lau urte iraun zuen Karlosengandiko banaketak, bitarte horretan, familia errealeko goi-mailako kide gisa parte hartu zuen, besteak beste, "Europako Garaipenaren Egunaren 50. urteurrenean eta Japoniako Garaipenaren Egunean" 1995ean. Printzesaren 36. eta azken urtebetetzea Tate Galleryn ospatu zen, eta hura galeriaren 100. urteurrena ospatzeko ekitaldia ere izan zen. 1997ko uztailean, Diana Gianni Versaceren hiletara joan zen Milanen (Italia).
Proiektu ezagunak
1980ko bukaeran, Galesko printzesa ezaguna zen HIESak joateko gaixoei laguntzen zielako eta mina antipertsonalen aurka borrokatzen zuelako. Afrikako ume txiroenen ondoan egon zen eta Nelson Mandela, Dalai Lama edo Ama Teresa lagun izan zituen.
Heriotza
1997ko abuztuaren 31n hil zen Parisen, Frantzian, de l'Alma tunelean izandako auto istripu batean. Berarekin batera hil ziren bere bikotekidea zen Dodi Al-Fayed eta Henri Paul auto gidaria. Bizirik iraun zuen bakarra Trevor Rees-Jones, Al-Fayeden bizkartzaina izan zen, segurtasun uhala jarrita zeraman bakarra.
Bi urte beranduago, 1999an, epaile frantsesak errudun nagusia Henry Paul gidaria izan zela erabaki zuen. Alkohola eta antidepresiboak kontsumitu ondoren, abiadura handian omen zihoan paparazziei alde egin nahian eta autoaren kontrola galdu omen zuen egoera horretan.
Mohamed Al-Fayed, Dodiren aita eta Ritz Paris Hotelaren jabea, urtetan aritu da konspirazioren baten aztarnak aurkitu nahian, baina ez du sekula frogatzerik lortu.
Hiletak
Hasiera batean, errege familia estatu trataera ematearen aurka izan zen, baina, herriaren jarrera ikusita, Buckinghamek beste erabakiren bat hartu behar izan zuen. Protokolo zorrotza jarraitzen zuten eta estatu ehorzketa errege familiako pertsonaia gorenek edo gobernariek bakarrik jaso ohi zuten, baina errege etxeko kideentzako ere bazegoen aukeraren bat; hori bai, dibortziatutako printzesarik ez zen kontenplatzen. Errege familiako kide baten hitzetan, Aparteko ehorzketa bat egingo zitzaion aparteko pertsona bati.
Gorpua Paristik Londresera garraiatu zuten irailaren 2an eta milaka hiritar inguratu ziren Buckingham jauregira loreak eta gutunak jartzera. Irailaren 6ra arte lutoa izan zen nazio osoan eta, egun hartan, Erresuma Batua eta Europa gehiengoa gelditu egin zen Karlos Galeskoaren emazte ohia eta William eta Harryren amaren hiletak zuzenean ikus ahal izateko. Bi milioi pertsonek lagundu zioten Londresko kaleetan zehar.
Abadian noblezia, politika eta abarren ordezkari franko izan zen, baina ez zen estatu hileta bat eta ez zen enbaxadore edo kontsulik izan. Jacques Chirac eta bere emaztea bai izan ziren eta Tony Blair hasi berria ere bai. Erregina baten pareko zeremonia egin zioten eta printzesaren laguna zen Elton Johnek Candle in the Wind abestu zion.
Amaieran, Great Bringtoneko Santa Maria kaperara garraiatu zuten, Dianaren haurtzaroko etxebizitzatik 2 km-ra.
Coalgate (Oklahoma)
Coalgate Oklahomako hiri bat da. Coal konderrian kokatua dago. 2010ean 1,967 biztanle zituen, 4.17 kilometro koadrotan banatuta.
Eskuineko bentrikulu
Eskuineko bentrikulua animalia ugaztunen (gizakiak barne) bihotzen lau ganberetako bat da. Izan ere, bihotzak bi bentrikulu eta bi aurikula ditu, marrazkian agertzen den moduan. Eskumako bentrikuluak oxigenorik gabeko odola jasotzen du eskuineko aurikulatik balbula trikuspidearen bidez. Ondoren odol hori biriketako arteria bietara ponpatzen du sistolean, birika-balbulan zehar.
Raised by Wolves
Raised by Wolves 2020ko estatubatuar zientzia fikziozko telesaila da, Aaron Guzikowskik HBO Maxentzat egina.
Sinopsia
«Ez dugu sekula aurrera egingo fantasian kontsolamendua bilatzeko desioa kontrolatzen ez duzun bitartean». Androide baten eta haur baten arteko elkarrizketa da; lehenak bigarrena heztea du helburu, basamortu tankerako planeta misteriotsu batean.
Hampton (Maryland)
Hampton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baltimore konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arripodasko geralekua
Arripodas (lehen: Rípodas) Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren geraleku zahar bat da, Urraulbeiti ibarreko Arripodas herrian kokatuta dagoena.
Iratiko bide berdean sartzea aurreikusi da.
Historia
Iruña eta Zangoza lotuko zituen trenbide baten ideiak bere aurrekariak 1868an ezagutuak zituen, zuraren ustiapena handitzearekin batera, eta berriz ere indartsu ekin zitzaion XX. mendearen hasieran, 1900ean Domingo Elizondo Cajen enpresariak bultzatutako "Electra de Aoiz" konpainia sortuz. Zenbait gorabeheraren ondoren, eta behin edo behin proiektuarekin talka egiteko zorian egon ondoren, azkenik eta Nafarroako Foru Aldundiaren laguntzarekin, 1906an proiektuaren espedientea Gerra Ministerioan aurkeztu zen, onar zezan, eremu polemikoen gaiari dagokionez.
1909 eta 1911 artean, laute-lanak egin ziren, trenbideak eta katenariak jarri ziren, geralekuak, etab. Azkenik, 1911ko apirilaren 23an, inaugurazio-bidaia eta ospakizun bat egin ziren Iruñeko Sarasate geltokian, garaiko irudietan jasoa.
Lindau (Bavaria)
Lindau Alemaniako Bavaria estatu federaleko hiria da, Suabia eskualdean dagoena. Konstantzako aintzirako irla batean eraikia dago.
Arripodasko geralekua
Historia
1955eko apirilean, "El Irati S.A." sozietateak gutun bat bidali zien ibilbideko udal guztiei, laguntza ekonomikoa eskatzeko, eta urteko galerak milioi bat pezeta ingurukoak direla jakinarazi zien. Hilabete horretan bertan, enpresak trenbidea kentzeko eskatu zion Trenbideen Zuzendaritza Nagusiari, defizit handia zuelako. Orduan, burdinbidearen modernizazioak 24 milioi pezetako kostua izango zuela uste zen, enpresak zuen urteko defizit garrantzitsuari gehituta, jada diruz lagunduta baitzegoen, baina ez galerak arintzeko adinakoa.
Wheeler (Illinois)
Wheeler  Illinoiseko herri bat da. Jasper konderrian kokatua dago. 2010ean 147 biztanle zituen, 1.49 kilometro koadrotan banatuta.
Arripodasko geralekua
Historia
Abenduan, iragarki hau jarri zen geltoki eta geraleku guztietan:
Lindau (Bavaria)
Historia
Lindau izenaren lehenengo aipamena Suitzako Sankt Galleneko monje batek egiten du 882an, esanaz bertan konbetu bat bazela, hala ere indusketa arkeologikoek I mendeko erromatarren asentamendu baten aztarnak aurkitu dituzte.
Arripodasko geralekua
Historia
Egoera ekonomikoa onbideratzerik lortu ez zenez, 1955eko abenduaren 15ean, sozietate emakidadunak iragarri zuen abenduaren 31n izango zela Iratiren azken bidaia, eta berehala, 1956ko urtarrilaren 2tik, burdinbidea desegiteko lanak hasi ziren, trena berreskuratzeko itxaropen guztiak itotzen zituztenak, eta tentsio handiak eragin zituztenak kaltetutako antzinako erabiltzaile eta herriekin. Horren froga da geroago onartu zela Nafarroako prentsan zentsura-maila handia ezarri zela ekitaldi horiei dagokienez, giroa gehiago ez tentsionatzeko. 1956ko urriaren 12an trenbidea erabat deseginda geratu zen.
Egoera
Geralekua Iruña—Zangoza burdinbidearen 39,0 kilometro-puntuan zegoen, 434 metroko altueran, Artieda eta Irunberri geltokien artean. Tartea bide bakarra eta elektrifikatuta izan zen.
Lindau (Bavaria)
Historia
1180an San Esteban eliza eraiki zen eta 1224ean frantziskotarren monasterioa. Hauen inguruan eratzen joan zen herriak 1274/75ean inperioko hiri askearen titulua eskuratu zuen. Hiriak berehala onartu zuen protestantismoa. Hogeita Hamar Urteko Gerran suediarrek erasotu zuten hiria, baina goizaldean hiritar batzuk ixilpean suediarren artera sartu eta beren armak deuseztu zituzten, hiria salbatuz.
Bigarren Mundu Gerraren ondoren frantziarren okupazio eremuan gelditu zen, Bavaria amerikarren esku egon arren. 1955ean berriro itzuli zen Bavariara.
Hiri senidetuak
Lindau ondorengo hiriekin senidetuta dago:
NGC 5885
NGC 5885 galaxia bat da, Libra konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Pantaila-bereizmen
Pantaila-bereizmena pantailan erakuts daitekeen pixel kopurua da. Zabalera edo zutabe kopurua ("X") eta altuera edo lerro kopuruaren ("Y") arteko biderketa formatuan adierazten da. Zenbat eta bereizmena handiagoa izan irudiak eta testuak orduan eta argiago, zehatzago eta garbiago ikusiko dira.
Eskoziako bandera
Eskoziako bandera (ingelesez Flag of Scotland, Eskoziako gaeleraz Bratach nàiseanta na h-Alba eta eskozieraz Banner o Scotland) edo San Andresen gurutzea edo Saltire, Eskoziako bandera nazionala da.
Wheaton (Illinois)
Wheaton  Illinoiseko hiri bat da. DuPage konderrian kokatua dago. 2010ean 52,894 biztanle zituen, 29.14 kilometro koadrotan banatuta.
Ctenopoma nebulosum
Ctenopoma nebulosum Ctenopoma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anabantidae familian.
Poskolonialismo
Etimologia
Kolonialismo ondokoa, garai horri dagokiona da. (Post: gerokoa, harago. Kolonia: bertakoa ez den jendeak ezarritako lurraldea.
Erreferenteak
Edward Said palestinarrak ezarri zituen teoria horien oinarriak, nolabait, Orientalism (1990) izenburuko bere liburuan; hain zuzen ere, Europako gizarte zientziak eta inperialismoa uztartzen ditu, kontuan harturik zer-nolako eraikuntza egiten duen Mendebaldeak “besteaz”, Ekialdeaz. Aurrerago, beste akademiko indiar batzuk nabarmendu ziren, Gayatri Spivak, Homi K. Bhabha, Ranahid Guha, Chandra Mohanty eta abar. Ikasketa postkolonialak egiterakoan Europako intelektual eurozentrikoetan oinarritzen dira (Jacques Lacan, Michel Foucault, Jacques Derrida) jakintzaren eta politikaren leinu kolonialistak kritikatzeko.
Feminismo postkolonialak feminismo hegemonikoaren aurrez aurre bestelako kontakizun bat eta jardunbide politiko batzuk proposatzen ditu, haren jite zuri, mendebaldar eta burgesa dela-eta; Hirugarren Munduko emakumeek sustatutako feminismotzat definitzen du, zapalkuntzen intersekzionalitateari erreferentzia egiten dio eta feminismoaren ikuspegi lineal, bakar eta eurozentrikotik harago doa.
2045 Peking
2045 Peking asteroide gerrikoan aurkitutako 2045. asteroidearen izena da. 1964ko urriak 8an aurkitu zen Nankingo Mendi Gorrindoleko Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1964 TB1 zen. Bere izena Txinako hiriburua den Pekingatik jasotzen du.
Mays Chapel (Maryland)
Mays Chapel Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baltimore konderrian kokatuta dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Antonio de la Torre Echeandía
Antonio de la Torre Echeandía (Sullana, Piura, 1959ko ekainaren 24a - 2004), Peruko kazetari kritikoa izan zen.
Biografia
Gurasoak Limara joan ziren Echeandia haurra zenean, lana zela eta. Aita militarra zuen, eta 2004ko abenduan Dina Ramírez Ramírezekin ezkontzeko asmoa zuen. Harekin Juan, José, Vanessa eta Javier izeneko 4 seme-alaba izan zituen.
2004ko otsailean hil zuten, 8 aldiz labankadaz Amaro Léon León alkatea kritikatzeagatik.
Sorogain
Sorogain Erroibar ibarreko etxalde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioak eskualdean.
biztanle zituen.
Bertako biztanleak sorogaindarrak dira.
Izena
Sorogain toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Sorogain toponimoa izen gardena da. Soro eta gain (garaia) hitzeten arteko elkarketa da. "Soro garaia" bezala birformulatu liteke.
Geografia
Sorogain Erroibarkoa da administratiboki eta geografikoki. Bere barnean, Sorogainibarren dago, Erro ibaia jaiotzen den ibar txiki bat.
Ingurune naturala eta klima
Erroiberraren azalera handia dela eta bi klima ezberdin daude, iparraldeko klima azpiatlantiarra, pagadi ugari eta urte osoko prezipitazioekin, eta hegoaldeko klima azpimediterraneoa, basa pinuekin eta uda garaiko bi hilabete idorrekin. Urteko batez besteko prezipitazioak 1 200 mm dira hegoaldean, eta 2 000 mm ibarraren iparraldean. Batez besteko tenperatura 7 eta 10 gradu bitartekoa da.
Urteroko egun euritsuak 120 izaten dira ibarraren hegoaldean eta 140-150 egun iparraldean. Gunerik menditsuenetan egun euritsuak 150 baino gehiago izan daitezke.
Estazio meteorologikoak
Erroiberran dagoen Aurizperri kontzejuan, itsasoaren mailatik 871 metrora, Nafarroako Gobernuak 1972an jarritako estazio meteorologikoa dago. Gainera, 1975an, beste estazio meteorologiko bat inauguratu zen Erro kontzejuan, itsasoaren mailatik 672 metrora. Aurizperriko estazioa da Sorogainerako balio egokienak ematen dituena, hurbilen dagoena baita.
Demografia
biztanle zituen Sorogainek.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Erroibarko herri guztiak sailkatu zituen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinio ibarretik Esteribar eta Artzibar ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Erroiberrak nafarrera euskalkian sailkatu zituen.
Sorogaingo azpieuskalkia erroibarrera da, eta, zehazki, Iparerroibartar aldaera.
Euskararen Foru Legea
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legeari jarraituz, Erroibar eremu euskalduneko udalerria da. 2001eko erroldan, herritarren % 24,01ek zekien euskaraz.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
3573 Holmberg
3573 Holmberg asteroide baten izena da. abuztuaren 16an aurkitu zuen C.-I. Lagerkvist-ek La Silla Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 QO izena zeraman. Ondoren Erik Bertil Holmberg omentzeko izena eman zitzaion.
Ezkerreko bentrikulu
Ezkerreko bentrikulua animalia ugaztunen (gizakiak barne) bihotzen lau ganberetako bat da. Izan ere, bihotzak bi bentrikulu eta bi aurikula ditu, marrazkian agertzen den moduan. Ezkerreko bentrikuluak oxigenatutako odola jasotzen du ezkerreko aurikulatik balbula mitralaren bidez. Ondoren odol hori aorta arteriara ponpatzen du sistolean, balbula aortikoan zehar.
3573 Holmberg
Orbitaren ezaugarriak
3573 Holmberg asteroidearen orbitak batezbeste 3,948 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 3,168 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 4,727 distantziara. Eszentrikotasuna 0,197 da, eta makurdura orbitala 3,74ºkoa da.
1971ko Indo-Pakistandar Gerra
1971ko Indo-Pakistandar Gerra Indiako eta Pakistango indarren arteko borroka militarra izan zen. 1971ko abenduaren 3tik 1971ko abenduaren 16an Dhaka erori zen arte iraun eta Ekialdeko Pakistanen Bangladeshko Askapen Gerrak eragin zuen. Gerra Chengiz Khan Operazioarekin, hau da, 11 aire-estazio indiarren aurka egindako prebentziozko aire-erasoekin hasi zen, eta horrek Pakistanekiko liskarrak hasi zituen eta India Ekialdeko Pakistanen independentziaren aldeko gerran sartu zen, bengaliar nazionalisten alde (Mukti Bahini) eginez. Hamahiru eguneko bere iraupena kontuan hartuz, historiako gerrarik laburrenetakoa da. Prozesuan, Bangladeshko Askapen Gerraren zati ere bihurtu zen, bederatzi hilabete iraun zuena.
3573 Holmberg
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.4 da.
1971ko Indo-Pakistandar Gerra
Gerran, Indiako eta Pakistango armadak, aldi berean, ekialdeko eta mendebaldeko fronteetan elkar borrokatu zuten; gerra, Pakistango Armadaren Ekialdeko Aginteak, 1971ko abenduaren 16an Dhakan Errendizio Ituna sinatu ondoren amaitu zen. Honek Ekialdeko Pakistanen independentzia suposatu zuen, Bangladesh nazio berri bihurtuz. Ofizialki, 1971ko martxoaren 26an Ekialdeko Pakistanek Pakistanen sezesioa eskatu zuen. Gutxi gorabehera 90.000 eta 93.000 militar pakistandar artean preso hartu zituen Indiako armadak, horien artean 79.676 eta 81.00 Pakistango Armadakoak, Pakistanekiko leialak izan ziren bengaliar soldadu batzuk barne. Gainerako 10.324-12.500 presoak zibilak, militarren senideak edo laguntzaileak (razakar izenekoak) ziren.
Kalkuluen arabera, Pakistango armadako kideek eta Pakistanen aldeko milizia islamistek 300.000 eta 3.000.000 zibil artean hil zituzten Bangladeshen. Gatazkaren ondorioz, beste zortzi eta hamar milioi pertsona artean herrialdetik ihes egin zuten Indian babesa bilatzeko.
Subjektu eliptiko
Subjektu eliptikoa, kenduta edo esangabekoa, subjektu espliziturik gabeko perpausetan agertzen den egoera da, non ez dagoen haren subjektu logikoarekin identifika daitekeen izenik edo izenordainik. Horrelako subjektuak ez dira esplizituki agertzen perpausetan, nahiz eta sarritan erreferentzialki edo pragmatikoki jakiteko modukoa izan.
Telebista piztu dut.
Perpaus honetan badago substantibo bat (telebista); baina ez da subjektua, ez baita aldatzen aditzaren zenbakia edo pertsona aldatzen bada. Perpausean subjektua ez badago ere, aditzari esker jakin daiteke zein den: aditza singularreko lehenengo pertsonan dagoenez, subjektuak ere singularreko lehenengo pertsonan ere egon beharko du, eta, beraz, kendu gabeko subjektua "nik" da.
Euskal mitologian
Euria ari du esaten dugu. Ari elementuarekin, nor edo nor-nori erabiltzen da normalean, baina fenomeno atmosferikoak salbuespena dira. Hor subjektu eliptiko bat dago; Egu edo Ortzi da hori sortzen duena. Beraz, Euria ari du: nork? Eguk edo Ortzik. Izadiaren elementuak, bestetik, jainkozkotzat hartzen dira. Elementu horiek bizirik baleude bezala erabiltzen dira, eta, benetan, bizirik daude euskal ikuspegi zaharraren arabera.
Adibide batzuk
Oso ohikoak dira:
Wheeling (Illinois)
Wheeling  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 37,648 biztanle zituen, 22.54 kilometro koadrotan banatuta.
Sito Alonso
Alfonso Alonso Blasco (Madril, -) espainiar saskibaloi entrenatzailea da. Egun Saski Baskonia taldean dabil. Jaiotzez madrildarra den arren, Aragoin bizi da.
Kirol ibilbidea
2005eko irailean Aíto García Renesesen laguntzaile bilakatu zen Joventut de Badalonan. 2008ko udan, hau Espainiako selekziora joan zenean entrenatzaile nagusi bilakatu zen:
Colbert (Oklahoma)
Colbert Oklahomako herri bat da. Bryan konderrian kokatua dago. 2010ean 1,140 biztanle zituen, 2.86 kilometro koadrotan banatuta.
Minor (aljebra lineala)
Aljebra linealean, minorra matrize batetik errenkada eta zutabe bana kenduta lortzen den matrize karratuaren determinantea da. Formalki, Mij i-garren errenkada eta j-garren zutabea kenduta sortzen den matrizearen determinantea da.
Definizioa
Izan bedi A matrizea m \times n neurrikoa eta k zenbaki osoa, k \times k ordenako A ren minorea, k \times k erako matrize baten determinantea da, Ari m - k lerro eta n - k zutabe ezabatuz lortua.
era daudenez k lerro hautatzeko, guztira dauden m zutabe horietatik, eta
era daudenez k zutabe aukeratzeko n zutabetatik, guztira
minore daude k \times k neurrikoak.
Notazioa
n \times n neurriko A matrize karratu baten (i,j) minorea (maiz M_{ij} eran adierazia), A matrizearen igarren lerroa eta jgarren zutabea ezabatuz lortzen den matrizearen determinante gisan definitzen da. (i,j) minoreari (i,j)garren minor edo ij minor ere deitu ohi zaio.
M_{ij} A matrizeko a_{ij} elementuari dagozkion indizeak ezabatuz ere lor daiteke, kasu horretan M_{ij} a_{ij}ren minorea dela esaten dugu.
Adibidea
M23 minorra (2. errenkada eta 3. zutabea kenduta) honela lortzen da:
Beraz, M23 = 13 da.
Doumely-Bégny
Doumely-Bégny Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Doumely-Bégny udalerrian erroldatutako biztanleak 95 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 49 etxebizitza zeuden, 38 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 47 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 38 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 5 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 61 ziren, horien artean 33 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 33 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (18 gizon eta 11 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Espy (Pennsylvania)
Espy Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
3574 Rudaux
3574 Rudaux asteroide baten izena da. urriaren 13an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Euskal Herriko geografia fisikoa
Euskal Herriko geografia fisikoa oso aldakorra da, nahiz eta hedaduraz txikia den herrialde bat izan. Kostaldeko paisaia malkartsutik Bardeako basamorturaino hedatzen da Euskal Herria eta bide horretan lautadak, mendilerroak eta bailara ugari ditu.
3574 Rudaux
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 TQ izena zeraman. Ondoren Lucien Rudaux omentzeko izena eman zitzaion.
Yasunari Kawabata
Yasunari Kawabata (川端 康成) japoniar idazlea izan zen. Literaturako Nobel Saria jaso zuen lehen japoniarra izan zen.
3574 Rudaux
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.1 da.
Yasunari Kawabata
Biografia
Kawabata Osakan jaio zen 1899ko ekainaren 14an, familia dirudun batean (aitaa medikua baitzen). Lau urte zituela umezurtz gelditu zen, eta bere aitaren aldeko aiton amonekin joan behar izan zuen bizitzera. Kawabata ez bezala, bere arreba izeba batek adoptatu zuen. Amona 1906an hil zen, Kawabatak 7 urte zituela, eta aitona 1914an. Horrela, 15 urte eskasekin, idazlea guztiz bakarrik gelditu zen.
Aitaren aldeko aiton amonak hil ondoren, amaren aldekoekin bizitzera joan zen. Halere, 1916ko urtarrilean, pentsio batera joan behar izan zen bizitzera 1917ra arte, graduatu zen arte alegia. 1920an Tokioko Unibertsitatean izena eman zuen Ingeles Hizkuntza eta Literatura ikasketetan, baina urtebete beranduago japonierara aldatu zen. Unibertsitateko urte haitan, Shinjichō (新思潮 literalki “pentsamendu korronte berria”) literatur aldizkaria berpiztu zuen, eta bertan argitaratu zituen bere lehen lanak. Horrela hasi zen literatur munduan.
1924an, unibertsitateko ikasketak amaitu ondoren, kide zen intelektual talde batek sortutako Bungei-jidai (文芸時代, Literatur Artearen Garaia) aldizkariaren lehen aleak agertu ziren. Aldzkari honek garaiko idazle berriak bildu zituen. Idazle hauek bere "Shinkankaku-ha" (新感覚派, Sentsazioen Eskola Berria) estiloagatik nabarmentzen ziren, non sentsazio eta pertzepzio berriak bilatzen saiatu ziren, Kawabataren kasuan, formari arreta berezia jarrita. 1927an “Izuko dantzaria” argitaratu zen, baina Japonian arrakasta hamar urte beranduago etorri zitzaion, “Eluraren herria” eleberria argitaratutakoan.
Idazle lanez gain, kazetari lanak ere egin zituen, batezere Mainichi Shimbun egunkariarentzat. Bigarren Mundu Gerrak eta ondorengo gerraoste garaiak (ezta azken honekin etorri ziren erreforma politikoek) ez zuten eragin berezirik izan bere lanetan, bere lagun eta kide zen Yukio Mishima idazlearen lanean ez bezala. Dena den, idazleak zioenaren arabera, aipatutako gerrak beste ezer ez bezalako eragina izan omen zuen bere lanean, kritiko askok aldaketarik sumatu ez duten arren.
1959an Goethe Domina jaso zuen Frankfurten, eta 1968an Nobel Saria Literartura arloan. Azken hau jaso zuenean “Japonia ederreko ni” (美しい日本の私 Utsukushii Nihon no watashi) hitzaldia eman zuen. Idazlearen azken urteetan, beste arrazoien artean bere lagun eta kide zen Yukio Mishima idazlearen heriotzagatik (bere buruaz beste egin zuen), depresio sakon bat jasan zuen, eta azkenik 1972ko apirilaren 16an, lagunaren antzera, bere buruaz beste egin zuen itsas ondoko apartamentu batean (dena den, Kawabataren alargunak suizioa ez ezik istripu bat izan zela esan zuen). Urte hartan bertan, Yasunari Kawabataren izenean argitaratu zen “Go-ko maisua” fikziozko biografia.
Heriotza
Espekulatzaileek, Kawabatak gas harasketa bidez bere buruaz beste egin zuela diote, nahiz eta gertuko lagun eta ahaideek (hauen artean, bere alargunak) heriotza nahi gabekoa izan zela esan.
Dena dela, idazlearen suizidioaren teoria babesten duten haiek arrazoi ugari aurkitu dituzte idazlearen erabakia nolabait arrazoitzeko, nagusiki, osasun kaskarra (aurkitu berri zioten parkinson gaixotasuna) edo bere lagun minaren, Yukio Mishima-ren suizidioa 1970ean. Dena dela, Mishimak ez bezala, Kawabatak ez zuen suizidio oharrik utzi, eta bere lanetan (berriro ere, Mishimak ez bezala) suizioa ez zen bereziki ohiko gaia. Hala ere, bere biografoa zen Takeo Okunok zioetenez, Mishimaren heriotzaren ondoren, Kawabatak amets gaizto jarri ugari izan zituen, eta depresio latz bat pairatu behar izan zuen bere azker urteetan.
Euskal Herriko geografia fisikoa
Muga natural nagusiak hauek dira: Kantauri itsasoa (Bizkaiko golkoa) eta Aturri iparraldean, eta Ebro ibaia hegoaldean (nahiz eta muga zehatz-mehatz bi ibai horietan ez izan). Tokirik gorena Hiru Erregeen Mahaiaren tontorra da, itsas mailatik 2438 metro gorago.
Kostaldea
Bizkaiko golkoan, Euskal Herriak mutur batetik bestera 252 kilometrotako kostaldea du, eta bertan, 104 hondartza inguru aurki daitezke. Bizkaia da kostalde luzeena duen euskal herrialdea: 154 kilometro ditu, eta 35 hondartza. Gipuzkoak 66 kilometroko kostaldea du, eta 28 hondartza, eta Lapurdik, 32 kilometrotako kostaldea eta 41 hondartza. Lapurdi da, beraz, kostalde laburrena izan arren, hondartza gehien duen herrialdea.
Euskal Herriko kostak hiru alde ezberdin ditu, ia-ia modu zuzenean Bizkai, Gipuzkoa eta Lapurdiko mugekin bat egiten dutenak. Bizkaiko kostaldea malkartsua da, baina orokorrean hondartza handiak daude. Gainera bi itsas-adar daude bertan: Nerbioiko itsasadarra eta Urdaibai.
Gipuzkoako kostak gorabehera handiagoak ditu eta orokorrean hegiak handiagoak dira. Hondartza txikiagoak eta harritsuagoak daude Bizkaiko mugatik Zumaiararte eta hortik aurrera geroz eta luzeagoak diren hondartzak. Ibai ezberdinen itsasoratzetan estuario txikiak sortzen dira (Oria), eta beste batzuetan itsasadarrak (Urumea, Bidasoa).
Lapurdiko kostaldea, ordea, askoz lauagoa da. Hondartza geroz eta luzeagoak daude eta hegiak altuera txikikoak dira. Bidasoa eta Atturri ibaiek beren urak hortxe isurtzen dituzte.
Mendiak
Euskal Herria oso herri menditsua da. Mendilerro gehienak mendebalde-ekialde ardatzean kokatzen dira. Arrokarik garrantzitsuena kareharria da, baina badira beste material batzuetaz osatutako mendiak, adibidez Aiako Harria granitoz osatuak daude.