cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Stora Värtan
Geografia
Djursholm eta Täbyko hondartzak neurri handi batean eraikita daude, ekialdeko hondartzak ez bezala. Mendebaldean hainbat kirol-portu daude, Viggbyholm's boat club bezala. Näsbypark -en aire zabaleko igerileku bat dago.
Badian Roslagen aireko flotilla egon zen (F 2), Hägernäs-en, 1926 eta 1974 artean. Gaur egun antzinako eremu militarrean itsas ertzeko bizitegi-gune moderno bat dago.
Stora Värtan ipar-ekialdean, Alholmsudd-tik gertu eta Hägernäsko hondartza-eremu berriaren parean, HMS Aspö mina-dragatzailearen nabigazio-hondakin ak daude.
Uraren kudeaketa
Stora Värtan Uraren Esparru Zuzentarauaren barruan kudeatzen da egoera ekologiko eta kimikoari dagokionez. Horrek esan nahi du eremua itsasertzeko ur-masa deritzon gisa definitzen dela, 6 urteko zikloan kudeatzen eta sailkatzen dena. Planeko bigarren kudeaketa-zikloa 2016an amaitu zen eta kostaldeko ur-masak egoera ekologiko moderatua duela erakutsi zuen, lehen zikloaren aldean hobekuntza erdietsiz.
Vidauban
Biztanleria
2007an Vidauban udalerrian erroldatutako biztanleak 9.545 ziren. Familiak 3.725 ziren, horien artean 852 pertsona bakarrekoak ziren (381 bakarrik bizi ziren gizonak eta 471 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.347 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.272 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 254 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 4.854 etxebizitza zeuden, 3.833 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 746 bigarren erresidentzia ziren eta 275 hutsik zeuden. 3.613 etxeak ziren eta 1.122 apartamentuak ziren. 3.833 etxebizitza nagusietatik 2.587 bere jabearen bizilekua ziren, 1.122 alokairuan okupaturik zeuden eta 124 doan lagata zeuden; 133 etxek gela bat zuten, 339 etxek bi zituzten, 998 etxek hiru zituzten, 1.294 etxek lau zituzten eta 1.069 etxek bost zituzten. 2.778 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.959 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.494 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.926 ziren, horien artean 3.859 aktiboak ziren eta 2.067 inaktiboak ziren. 3.859 pertsona aktiboetatik 3.217 lanean zeuden (1.810 gizon eta 1.407 emakume) eta 641 langabezian zeuden (273 gizon eta 368 emakume). 2.067 pertsona inaktiboetatik 745 erretiraturik zeuden, 412 ikasten zeuden eta 910 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vidauban udalerrian 4.003 unitate fiskal zeuden, 9.960,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.492 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 575 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 18 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 135 eraikuntza enpresak ziren, 132 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 32 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 21 finantziazio enpresak ziren, 43 higiezinen enpresak ziren, 70 zerbitzu enpresak ziren, 44 administrazio publikoko enpresak ziren eta 41 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 183 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 5 banku bulegoak, 2 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 45 igeltseroak, 11 margolariak, 21 zurginak, 21 iturginak, 15 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 11 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 17 jatetxeak, 11 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
2009an zeuden 34 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 6 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 5 lore-dendak ziren.
2000. urtean Vidauban udalerrian 103 nekazaritza-ustiategi zeuden, 988 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Vidauban udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 516 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pessah
Pessah edo Pesakh (פֶּסַח Pesah, Pesakh, asirieraz; ܦܸܨܚܵܐ Piskha), Pazko judua ere deitua, judu jaialdi biblikoa da, nisan hilabetearen 15ean ospatzen dutena. Juduek Antzinako Egipton pairatzen zuten esklabotzatik ihes egitea ospatzen dute. Jerusalemgo tenplua zutik zegoen garaietan, Shalosh regalim (שלושה רגלים‎, shlosha regalim) edo hiru erromes-jaialdietako bat izan zen, israeldarrak tenplura erromes joan behar izan zirenetako bat.
Egun horretan juduek legami gabeko ogia, bildots errea eta barazki gordinak jaten dituzte eta sinagogetan otoitzaldi bereziak egiten dira. Urteetan zehar judaismoaren batasuna bermatzeko ezinbesteko jaia izan da.
Palagiano
Palagiano Italiako udalerri bat da. Tarentoko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Palagianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tadorna cana
Tadorna cana Tadorna generoko animalia da. Hegaztien barruko Anatidae familian sailkatua dago.
Las Flores (Kalifornia)
Las Flores Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Orange konderrian dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Geomys breviceps
Geomys breviceps Geomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Geomyidae familian sailkatuta dago.
Rumney (Cardiff)
Rumney, 'Tredelerch', Galesko Cardiff hiriburuko barruti eta komunitate bat da.
Horazio
Kinto Horazio Flako (latinez Quintus Horatius Flaccus; Venusia, K.a. 65eko abenduaren 8a - Erroma, K.a. 8ko azaroaren 27a) Antzinako Erromako poeta izan zen. Virgiliorekin batean poesia latinoaren buru, klasizismoaren eredutzat hartua izan zen eta oso irakurria antzinatearen amaiera arte. Haren zorroztasuna, oreka eta perfekzio nahia direla eta, Errenazimentuan Horazioren poesia Europako herrialde guztietan izan zen ezaguna.
Bizitza
Horazio ez zen bere jatorriaz inoiz lotsatu, aitak haundikiek jasotzen zuten hezkuntza eta hezibide moral ona izateko baliabide guztiak eman baizizkion. Oso gaztea zelarik, aitak Erromara eroan eta bere diruaren zati handi bat haren heziketan erabili zuen. Bertan Lucius Orbilius Pupillus gramatikalari eta erretorikalariarekin ikasi zuen, klasiko latinoak eta grekoak irakurriz; eta olerki grekoak irakurriz bere edertasunerako joera kausitu zuen. Lehenengo olerkiak grezieraz idatzi zituen.
Aitaren eskuzabaltasuna eta azkartasunari esker, Horazio Atenasera joan ahal izan zen filosofia ikastera. Han zegoela, Julio Zesarren heriotzaren eta Erroman sortu ziren arazoen berri izan zituen. Horaziok errepublikazaleekin bat egin zuen, eta Marko Bruto buru zuen Greziako armadan sartu zen. Oktavianoren eta Marko Antonioren aurka borrokatu zen tribuno militar gisa. K.a. 42. urtean, Filiposko guduan, Errepublikaren armadak hondoa jo eta, ihes egin behar izan zuen. Hala ere, ihes egin izana ez zuen desohoretzat hartu.
K.a. 41 inguruan, Oktavianoren amnistia politikoarekin Erromara itzuli zen, eta aitak utzitako ondasunak konfiskatuak izan baitziren, kuestore (latinez: Scriba quaestorius) lan egin behar izan zuen administrazioan. Esperientzia mingots horren edo Siron napolitarraren irakatsien eraginez, Epikuroren dotrinarekin bat eginda, gizarte bizitzatik at bizi izan zen aldi hartan. Horrela, olerkiak (epodoak eta satirak) idazteari lotu zitzaion. Virgiliok eta Variok berehala antzeman zuten haren etorkizuna poesiaren munduan, eta K.a. 39. urtean Mezenas aurkeztu zioten. Lehenbiziko elkarrizketa hotza izan zen, Horazio lotsatia zelako, eta ez zen elkarrenganako elkartasunik izan. Geroago, berriro topatu zuten elkar, Mezenasek lagunen taldean sartu zuen, eta lagun minak izatera iritsi ziren.
K.a. 34 aldean, beharbada Mezenas ahaltsuaren laguntzarekin, landetxe bat erosi zuen Sabinia aldean : babesleku hartan idatzi zuen izadiaren eta aisiaren oihartzuna dakarren olerki anitz, eta maiz asko bertara erretiratzen zen hiriko nahasmenetik ihesi. Mezenasen bidez Augusto ezagutu zuen, eta honek idazkari gisa eraman nahi izan zuen, baina poetak ezezkoa eman zion bere bizimodu lasaitik urrutiratuko zuelakoan. Izan ere, baretasun lasaia eta ezusterik gabeko aurea mediocritas-a nahiago zuen. Bizitza Erroma eta Sabiniako landetxearen artean lerratzen zen, era lasaian. Horrek denbora uzten zion bere olerkiei lotzeko.
Suetoniok ematen du Horazioren azken egunen berri: K.a. 8. urtean Mezenas hil zen, teatamentuan Horazio Augustori gomendatu eta gero; baina Horazio ere gutxi barru zendu zen, supituki, testamentua egin barik. Hala ere, lekukoen aurrean Augusto izendatu zuen oinordeko. Eskilinon hilobiratu zuten, Mezenasen alboan.
Gizon gizentsu eta lasaia izan zen. Erromako gizartea eta landetxeko bakartasuna gozatu zituen zaratarik atera gabe. Begirale eta psikologo zorrotza, guzti-guztia arakatzen zuen. Bere morala praktikotasunaren eta errealismoarena zen. Eraso egiten ziotenean defendatzen zen, eta norbaitek txarto idaztean haserretzen zen. Berekoi samarra izan zen eta ez zen batere heroia izan.
Idazgintza
Horazioren lehen obrak Satirak (Satirae edo Sermones) eta Epodoak (Epodon Liber) K.a. 40 eta 30 bitartean argitaratu ziren. Epodoak izenekoan garai hartako gorabeherak eta poetaren ezinegona islatzen dira. Satiretan, ordea, Gaio Luzilioren gaiak erabili zituen berriro: garai hartako ohiturei buruzko gogarteak eta moralaren arazoak, baina eguneroko bizitzaren zertzeladez zipriztinduak eta barrerako beti prest agertzen zela.
Oda-k (Carmina), K.a. 23tik 13ra argitaratuak, Epodoak-ekin batera, latinoen lirikaren maisulanak dira. Obra konplexu horretan, formaren perfekzioa helburu duela, Safo, Alzeo edo Pindaro greziarren molde lirikoak sartzen ditu literatura latinoan. Bigarren pertsonan idatzitakoak dira eta gaiei dagokienez, bizitzaren ezdeusa, heriotza, amodioa eta edertasun poetikoa dira gogapenerako bide, betiere ironia eta autokritikaz beteak. Amodioa eta unean unekoaz gozatzeko gonbitea (carpe diem) dira Horazioren lirikaren gunea.
Valeria (Iowa)
Valeria Iowako hiri bat da. Jasper konderrian kokatua dago. 2010ean 57 biztanle zituen, 0.13 kilometro koadrotan banatuta.
Nezumia micronychodon
Nezumia micronychodon Nezumia generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Euskal literatura exilioan
Euskal literatura exilioan edo erbestean gaur egun 1936-1939ko Espainiako Gerra Zibilaren ondoren euskal literaturan sortutako egoera zehazteko erabiltzen den kontzeptua da. Behin euskal lurraldeak agintari frankisten eskuetan erori eta gero, euskararen erabilera erabat debekatu zen eta hizkuntzaren espresioak Ipar Euskal Herrian eta euskal diasporan mugatu ziren. Bigarren Mundu Gerrarekin eta armada alemanaren okupazioarekin gauzak larritu egin ziren. 1939tik 1945 arte hizkuntza debekatuta egon zen Pirinioetako bi aldetan. Urte horietan kasik kaleratu ziren euskarazko lan guztiak Euskal Herritik kanpo egin ziren. 1945tik aurrera Iparraldean egoera hobetu bazen, Hegoaldeko egoera larria 60. hamarkada arte luzatu zen.
Orokorrean, nahiz eta lan gutxi izan, garrantzi handia izan zuten gerren aurreko pizkundearekin nolabaiteko zubiak eraikitzen. Egile horiek oso tresna gutxikin, ia hiztegirik eta artxibategirik gabe, oso ahalbide eskasekin, lan duinak eta berritzaileak sortu zituzten. Modu batez 60. hamarkadan ezagutu zen berpiztea egile hauen lanen gainean eraiki ziren.
Salbuespenak
Urte horietan Euskal Herrian bakarrik eliz-liburuak argitaratu ziren, salbuespen handi batekin: Resurreccion Maria Azkueren Euskaleŕiaren Yakintza lan erraldoia; Azkueren obra lau liburukietan plazaratu zen: I. Ohitura eta sineskeriak. (1935). ''II. Ipuin eta irakurgaiak''. (1942). ''III. Atsotitzak eta abar''. (1945). ''IV. Herri otoitzak, olerkiak'' (1947). Edizioa elebiduna izan zen, euskaraz eta gaztelaniaz.
Amerikar ahate txistulari
Amerikar ahate txistularia (Anas americana) Anatidae familiaren ahate ez-domestikoa da.
Euskal literatura exilioan
Erbesteko lehen liburuak
Jose Ramo Zabalak bere "Erbesteko euskal editoreak" lanean liburuen zerrenda bat proposatu zuen 2003an. Zereenda horretan politika eta erlijioari buruzko lanak aipatzen badira ere, hemen lehenengo literatura lanak jasoko ditugu. Hauetako asko ez ziren liburu formatuan argitaratu, aldizkari batean baizik: Jokin Zaitegi lehen Guatemalan eta ondoren Ipar Euskal Herrian zuzendu zuen Euzko Gogoa aldizkarian.
Amerikar ahate txistulari
Amerikan jatorria duen hegaztia hau migratzailea da eta batzuetan Europara, tartean Euskal Herrira joaten da.
Lukin
Lukin ([lukin]) Nafarroako udalerria da. Lizarrako merindadeko herri honek 0 biztanle zituen. urteko erroldaren arabera. Nafarroako hiriburutik 54 kilometrora dago.
Inguru naturala eta kokapena
Herria, Nafarroa mendebaldean kokatzen da, N-111 errepidean, Lizarra-Viana norabidean, ezkerretik bederatzi bat kilometrora errepide lokala hartuz. Errepideak herriaren erdigunea bitan banatzen du, batetik, goialdeko auzoa eta bestetik, behealdekoa.
Lukinek bi zati dauzka, elkarrengandik banatuta, bata iparraldean eta bestea hegoaldean. Hegoaldeko zatiak Villamayor de Monjardinekin egiten du muga iparraldean, Arroizekin ekialdean eta Barbarin eta Arroizekin hegoaldean. Hegoaldeko zatiak berriz, Barbarinekin egiten du muga iparraldean, Arroizekin ekialdean, Los Arcosekin mendebaldean eta Sesmarekin hegoaldean.
Klima eta landaredia
Herriaren inguruko baso bakanetan arteak eta ameztiak daude, baina baso horien jatorrizko azalera asko gutxitu da nekazaritzaren eragina dela eta.
Historia
Lukin herriaren sorrera argi ez dagoen arren, historialariek 921. urtean sortu zela uste dute, Iruñeko Erresumako erregeek Monjardingo gazteluan egoitza zutela. Kordobako Abderraman III.ak Lukin inbaditu zuen Erdi Aroan. Buruzagi musulman hori Afrikatik zetorren, Antso erregea eta bere seme Gartzia Jaunarekin borrokan egiteko asmoarekin. Valdejunkera izeneko lekuan Iruñeko armada Abderramanen gizonen aurka borrokatu zen. Erabateko garaipenik lortu ez zuten arren, erasoa geldiaraztea lortu zuten, eta Abderramanen gizonak mendian ezkutatzera behartu zituzten. Abderraman III.a mendebaldetik sartu zen Nafarroara, Lizarrako merindadea zeharkatu eta bidean hainbat gaztelu eta gotorleku konkistatuta. Gotorleku horietako bat Monjardineko Doneztebekoa izan zen.
Demografia
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko 14 etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %10,14a (Nafarroako batez-bestekoaren antzekoa).
Udal hauteskundeak
Azken urteetan Lukingo alkatea Candidatura Independiente San Isidro (CISI) taldeko Luis Ramón Azkona Gil da. 2007an taldeak herriko bost zinegotziak lortu zituen, boto zuriak 8 izan ziren (botoen %10) eta baliogabekoak 5 (botoen %5,88).
2011ko udal hauteskundeetan ez zen zerrendarik aurkeztu eta Azkonak segitu zuen jarduneko alkate.
Udaletxea
Lukingo udaleko idazkaria Iguzkitza, Villamayor de Monjardin eta Barbaringo idazkari ere bada.
Garraioa
Lizarrerria Buseko linea hauekin ditu loturak:
Kirolak
Lukingo kirol azpiegituran elementu garrantzitsuena udal frontoia da, udalerriaren ekialdean dagoena, piszinen gainean. Frontoiak 60 metro luze eta 22 metro zabal da, eta kiroldegi pista eta frontoi moduan erabiltzen da. Udalak kudeaturik uda garaian herriko frontenis lehiaketa antolatzen da bertan.
Jaiak eta ospakizunak
Lukingo herriko jaiak irailaren 8tik hurbilen dagoen asteburuan ospatzen dira, Erremedioen eta Mirarien Ama Birjinen omenez.
Euskara
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Lukin eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %2,36k zekien euskaraz hitz egiten.
Coto de Caza (Kalifornia)
Coto de Caza Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Orange konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alcedo (generoa)
Alcedo Alcedinidae familian hegazti generoa da.
Espeziea
Hurrengo Espeziea:
Tarascon (Rodanoren Ahoak)
Tarascon Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2007an 13.177 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tarascon udalerrian erroldatutako biztanleak 13.177 ziren. Familiak 5.117 ziren, horien artean 1.679 pertsona bakarrekoak ziren (662 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.017 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.407 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.501 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 530 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 6.046 etxebizitza zeuden, 5.279 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 153 bigarren erresidentzia ziren eta 614 hutsik zeuden. 3.473 etxeak ziren eta 2.447 apartamentuak ziren. 5.279 etxebizitza nagusietatik 2.911 bere jabearen bizilekua ziren, 2.169 alokairuan okupaturik zeuden eta 198 doan lagata zeuden; 246 etxek gela bat zuten, 560 etxek bi zituzten, 1.250 etxek hiru zituzten, 1.667 etxek lau zituzten eta 1.556 etxek bost zituzten. 2.940 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 2.474 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.764 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 8.682 ziren, horien artean 5.461 aktiboak ziren eta 3.221 inaktiboak ziren. 5.461 pertsona aktiboetatik 4.504 lanean zeuden (2.614 gizon eta 1.890 emakume) eta 959 langabezian zeuden (465 gizon eta 494 emakume). 3.221 pertsona inaktiboetatik 550 erretiraturik zeuden, 794 ikasten zeuden eta 1.877 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tarascon udalerrian 5.276 unitate fiskal zeuden, 13.033 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.986 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 865 komertzioetatik, 11 erauzte enpresak ziren, 19 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 41 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 96 eraikuntza enpresak ziren, 235 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 16 garraio enpresak ziren, 57 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 21 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 37 finantziazio enpresak ziren, 55 higiezinen enpresak ziren, 127 zerbitzu enpresak ziren, 96 administrazio publikoko enpresak ziren eta 53 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 80 establezimendu komertzialetatik, 5 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 15 okindegiak, 8 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 2 arraindegiak, 6 liburu dendak, 11 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 3 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 kirol-dendak, 3 drogeria, 3 lurrin-dendak, 4 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
2000. urtean Tarascon udalerrian 184 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.788 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Tarascon udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 1hezkuntza orokorreko lizeoaBigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.036 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 833.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pe (hizkia)
Pe alfabeto semitiko askotako 17. hizkia da, tartean feniziarrean, hebrearrean, alfabeto siriakoan eta arabiar alfabetoan (fāʼ ).
Kanpo estekak
Bere ahoskera kontsonantea ezpainbikaria da. Feniziar hizkia greziar Pi (Π), latindar P eta П ziriliko bilakatu zen.
Meandro
Meandroa ibai baten ibilguak eratzen duen bihurgune itxia da. Nagusiki, oso malda txikiko alubioi ordokietan sortzen da; sedimentuak meandroaren ertz ganbilean metatzen dira, eta ertz ahurrean, indar zentrifugoaren ondorioz, higadura eta ibaiertzaren atzeratzea dira nagusi.
Higaduraren ondorioz, meandroa bere isuriaren norabidetik aldentzen da, eta bihurgune handi bat egin ondoren, utzitako norabidea hartzen du ostera: areagotuaren areagotuz, meandroa bereizi egiten da, bide nagusitik aparte gelditzen da, eta adar hil bat edo aintzira bat eratzen du (uztarri aintzira esaten zaio). Gero, uholdeak direla eta, sedimentuz bete daiteke.
Izena
Meandro hitza Meandro ibaitik datorkio (grezieraz Μαίανδρος, Maíandros), gaur egun Büyük Menderes deitzen den Anatoliako ibai bat. Dirudienez, Meandrok beti txunditu zituen antzinako greziarrak, sigi-sagaka aurrera egiteko moduagatik. Horrela, izen berezia izen arrunta bihurtu zen: ibai baten meandroa.
Ezaugarriak
Bi motatakoak daude:
Meandroek, bihurguneek bezala, zabaltzeko joera dute. Ur laster nagusiak meandroaren kanpoalderantz bultzatzen du, meandroaren alde ahurretik hurbil igarotzeko. Argitu beharra dago ahur eta ganbil terminoak ur lasterretik ertzera begira hartzen direla.
Meandro segida batean, urak eskuineko eta ezkerreko ertzak miazkatzen ditu hurrenez hurren, eta ibaiaren lehen uberka ardatzak egiten dituenak baino bihurgune handiagoak egiten ditu, lastertasun handieneko puntua higadura handieneko puntua baita. Bihurgunearen kanpoaldea (ahurra) gero eta gehiago zabaltzen da; barrenaldea (ganbila), berriz, alubioiz betetzen da: ur lasterra geldoegia baita daraman kargarako, eta karga horren parte bat uzten du bertan. Bihurgunea, beraz, areagotuz doa eta nabarmenagoa egiten da.
Prozesu hori dela eta, bihurgunearen alde ahurra malkartsua izaten da, eta alde ganbila, berriz, apala.
Eraketa
Ibaiak bere baitan daraman materiala dela eta, bi gauza gerta daiteke: material horrek material gehiago erauztea (ablazioa), edo material hori lekuren batean pilatzea. Ablazioa delakoa prozesu mekanikoak nagusitzen direnean gertatzen da; hondalana eta azpijana bezalako prozesuak izaten dira gehienetan, harri bigun eta kohesio gutxikoen artean, alubioietan bertan. Haitz koherente eta trinkoak daudenean, berriz, urak elementu lodi gogorrak izan behar ditu, batere urralanik egingo badu. Ibai eta erreketan azpijan eta hondalan handia izateak bide batera bilarazten ditu ur lasterrak. Ur lasterra barreiaturik datorrenean, berriz, alboetan eta lur azalean egiten da urralan gehiena. Ibaiak bere bidean egiten dituen bihurgune handiak dira meandroak (ur lasterrak egiten duen higalanaren adibide on bat); orain ahurrak orain ganbilak, uraren norabideari buruz gutxi gorabehera simetrikoak izaten dira bihurguneok.
Ibaiak bere bidearen kanpoaldea barrentzen du bihurgune bakoitzean, bihurgunearen behe aldean (ur barren) gehienbat. Alboko higalanak kanpoaldeko ertza jaten du, eta ezpondak eratzen ditu; uholde bakoitzean handituz doaz ezpondok. Bihurgunearen barrenaldean, berriz, hondarra eta hartxintxarra pilatzen da. Higalanaren eraginez bihurgunearen kanpoaldean bidea zabaldu eta sakondu ahala, eta barrualdean, berriz, hondarra pilatu eta sakonera gutxitu ahala, ibaia kanpoalderago eta sakonago eginez doa bere bidea. Meandroaren lobulu edo irtenguneetan, ur goien eta ur barren, aldeak desegiten badira, ibaiak uretan behera emigratzen du sigi-saga.
Batzuetan, bihurgunea asko nabarmentzen denean, meandroa bereizi egiten da. Bi modutara gerta daiteke bereizte hori:
Meandroen eratze eta bereizte prozesuok direla eta, meandro segida osoa ibarrean behera mugitzen da. Meandrook ibaian behera emigratu ahala, ibaiak erabat eraldatzen du alubioi ordokia, eta ezponda naturalak, hondar pilak, ibai adar hilak, meandro kiribilak eta zingirak eratzen dira.
Baldintzak
Gaur egun, azalpen eta definizio asko daude meandroen eraketari buruz. Azalpen horietako askok berezko faktoreei egiten diete erreferentzia, eta etengabeko mugimenduan dauden eta ibilbide bihurgunetsuak dituzten ibai-ibilguak aipatzen dituzte. Korronte horiek ezaugarri bihurgunetsuak dituen kanala eratzen dutenean, kanal horrek hainbat prozesu jasaten ditu, eta prozesu horietan bihurguneen tamaina eta forma ahurra oso nabarmen handituko da, bihurguneen kanpoaldeetan gertatzen den higaduraren ondorioz sortzen den fluxu helikoidalaren eraginaren ondorioz.
Kurbaduraren barnealdetik kanpoaldera gertatzen den bat-bateko prozesuari deritzo fluxu helikoidala. Urak eta korronteek bihurgunearekin talka egiten dutenean higadura-prozesu bat hasten da, eta prozesu horretan barnealdeko abiadura igo egiten da eta kanpoaldekoa jaitsi. Indar zentrifugoen ondorioz kanpoaldeko ur-maila igo egiten da, eta uraren azala zeharka mugitzea eragiten du.
Ibai bihurgune guztiak ez dira meandroak eratzeraino areagotzen. Meandroa eratuko bada, orekan egon behar dute ibaiaren malda, emaria, karga eta ibai ertzen erresistentzia. Alubioi ordokietako meandroen kasuan, alubioietan ebakitzen dira ertzak; ibar meandroen kasuan, berriz, ertzaren alde ahurra harkaitzean bertan zulatzen da. Harkaitza alubioia baino gogorragoa denez, ibarretako meandro gehienak malda handietan izaten dira, karga gutxi daramaten ibaien kasuan izan ezik.
Meandroen eraketa harkaitzaren edo alubioien potentzia garbiaren eta erresistentziaren arteko orekaren baitan dago. Ibaiaren ertzak oso bigunak direnean, meandroak lur zati asko erorarazten ditu ibaira bere aurrerabidean, ibaiaertzaren barrenean gerarazten da eta ibai zolaren ardatzerantz bultzatzen. Aitzitik, ibaiertza oso gogorra denean, ur lasterrak ez du hura zulatzeko adina indar izango. Meandroa areagotzeak malda gutxiarazten du eta indarra gutxitzen du (ibaiaren luzera handitzen baita), eta meandroaren hazkundea geldituz doa.
Meandroa ibaitik bereizten denean, ordea, ibaia laburtzen da, malda handitzen da eta ur lasterrak handik harako meandroak areagotzeko adina indar berreskuratzen du atzera.
Nun (argipena)
Nun izan daiteke:
Van Horne (Iowa)
Van Horne Iowako hiri bat da. Benton konderrian kokatua dago. 2010ean 682 biztanle zituen, 1.63 kilometro koadrotan banatuta.
Waw
Waw izan daiteke:
Splott
, 'Y Sblot', Galesko Cardiff hiriburuko barruti eta komunitate bat da.
Geomys bursarius
Geomys bursarius Geomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Geomyidae familian sailkatuta dago.
Sclarita
Sclarita karbonato motako minerala da.
Ezaugarriak
Sclarita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da: Zn7(CO3)2(OH)10. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
2969 Mikula
2969 Mikula asteroide baten izena da. irailaren 5an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 RU izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2969 Mikula asteroidearen orbitak batezbeste 2,845 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,765 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,924 distantziara. Eszentrikotasuna 0,028 da, eta makurdura orbitala 1,88ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.6 da.
Homologia (matematika)
Matematikan (batez ere topologia aljebraikoan eta aljebra homologikoan), homologia emandako objektu matematiko bat (adibidez, espazio topologiko bat edo talde bat) talde abeldarren segida batekin (edo testuinguru orokorragoetan, moduluak edo abeldar kategoria baten gaineko edozein elementu) lotzeko prozedura orokorra da, hau da, ekintza funtoriala.
Topologia-espazio batean, homologia-taldeak askoz errazago zenbatzen dira homotopia-taldeak baino, eta, ondorioz, homologiarekin lan sinpleagoa egin ohi da, espazioak sailkatzen laguntzeko.
Oro har, ez da berehalakoa ez zulo bat zer den definitzea, ez eta zulo mota desberdinak bereiztea ere. Horregatik, homologiaren jatorrizko motibazioa topologia-espazio bateko zuloak definitu eta sailkatzea izan zen, barietate batean, adibidez.
Homologia-taldeen definizioa honako kontzeptu hauetan oinarritzen da: zikloak - azpimota itxiak - mugak, zikloak eta aldi berean azpi-muga direnak -, eta homologia-klaseak - moduluak bateratzean, mugak lortzen ditugun baliokidetza-motak -. Orduan, homologia-mota bakoitza ziklo batek irudikatzen du, eta ziklo hori ez da inolako azpimultzoren muga, eta ziklo horren muga izango litzatekeen barietate baten falta adierazten du. Halaber, sorgailu bakoitzak zulo bat dagoela adierazten du, eta taldearen propietateek espazio topologikoaren egitura adierazten dute, bai eta dimentsioaren eta orientagarritasunaren nozioek ere.
Definizioa
Kate multzo bati lotutako homologien n-garren taldea honela definitzen da
non
talde abeldarrean bezala
Joseba Pagazaurtundua
Joseba Pagazaurtundua Ruiz (Hernani, Gipuzkoa, 1957ko abenduaren 27a - Andoain, Gipuzkoa, 2003ko otsailaren 8a) polizia eta ekintzailea izan zen. Andoaingo Udaltzaingoaren burua zela, ETAk hil zuen.
Homologia (matematika)
Definizioa
deitzen zaio A_n barneko zikloei eta deitzen zaio A_nren mugei.
Joseba Pagazaurtundua
Bizitza
16 urte besterik ez zuela, ETA politiko-militarrean sartu zen. 1974an utzi zuen, eta Enpresa Zientziak ikasteari ekin zion. 1976an EIA alderdiaren kide bilakatu zen, eta handik Euskadiko Ezkerrera eta PSEra pasa zen. Josebaren arreba Maite eta anaia Iñaki ere PSEko kideak ziren.
Homologia (matematika)
Definizioa
Esaten da homologiak kate-multzo baten zehaztasunik eza neurtzen duela maila bakoitzean. Adibidez, kate laburren konplexua bada
Joseba Pagazaurtundua
Bizitza
1970eko hamarkadaren amaieran Andoaingo Udaltzaingoan sartu zen, eta 1990eko hamarkadaren erdialdean buru izendatu zuten. Mehatxaturik, Ertzaintzan zerbitzu-betekizunean sartu zen. 2003an ETAk erail zuen.
Homologia (matematika)
Definizioa
orduan, hauek dira dagozkien homologia-taldeak:
Bistan da, segida zehatza balitz, talde horiek tribialak izango liratekeela (=0).
St Fagans
, 'Sain Ffagan', Galesko Cardiff hiriburuko barruti eta komunitate bat da.
Tadorna tadornoides
Tadorna tadornoides Tadorna generoko animalia da. Hegaztien barruko Anatidae familian sailkatua dago.
Pulsano
Pulsano Italiako udalerri bat da. Tarentoko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Pulsanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tsuba
Tsuba (鍔) japoniar katana baten eskubabeslea da. Bere erabilpena, eskua, arerioaren ezpatatik babestea, honela, eskuetan kalterik jasatea eragotziz. Forma ezberdinak izaten ohi ditu, baina ohi, zirkularrak izaten dira, eta metalez eginak.
Nezumia milleri
Nezumia milleri Nezumia generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Van Meter (Iowa)
Van Meter Iowako hiri bat da. Dallas konderrian kokatua dago. 2010ean 1,016 biztanle zituen, 3.31 kilometro koadrotan banatuta.
Xantofila
Xantofila landareetan (landareek sintetizatzen dituztelako) eta animalietan (animaliek landareak jaten dituztelako) oso ugari diren kolore hori, gorri edo arreko pigmentu fotosintetikoen saileko konposatuetako bakoitza da.
Egitura kimikoa
Karotenoideen taldekoak dira, tetraterpenoak beraz, eta lipido izera dute. Formula kimiko hau dute xantofilek: C40H56O2. Landareen kloroplastoetan, kromoplastoetan eta olio-tantetan urturik izaten dira, eta, karotenoen eratorriak direnez, haiek bezala aldaketarik gabe igaro ohi dira landareetatik animalietara.
Xantofila motak
Xantofila ugari aurkitu dira naturan, hona hemen ezagunenak: ! colspan="2" | Xantofilak Anteraxantina Astaxantina Biolaxantina Fukoxantina Kantaxantina Kriptoxantina Errodoxantina Luteina Neoxantina Zeaxantina
Neola (Utah)
Neola Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Duchesne konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arraza (etxe abereak)
Arraza etxe abereen talde espezifiko bat da, itxura homogeneoa (fenotipoa), portaera homogeneoa edo espezie bereko beste organismo batzuetatik bereizten duten bestelako ezaugarriak dituzten etxe abereek osatua. Arrazak bakartze genetikoaren bidez eta ingurunera naturalki egokitzearen edo hazkuntza selektiboaren bidez eratzen dira, edo bien konbinazio baten bidez. Arraza ideiak abeltzaintzan eta nekazaritzan zentralitatea izan arren, ez dago terminoaren definizio bakar eta zientifikoki onarturik. Beraz, arraza bat ez da objektiboki edo biologikoki egiaztagarria den sailkapen bat, baizik eta abere-hazleen artean darabilten jargoiko termino bat, abere espezie jakin bateko kide batzuk azpimultzo izendagarri bateko kide izatea eragiten duten nolakotasunei buruzko adostasuna erakusten duena.
Beste ikuspuntu batetik begiratuta, arraza bat behar bezain trinkoa da logikaz talde berezi bat osatzeko, taldearen barruko kideak elkarrekin ugaltzean mota bereko abereak sortzen direla. Elkarrekin hazten direnean, arraza bereko indibiduoek beren ondorengoei pasatzen dizkiete aurreikus daitezkeen ezaugarri horiek, eta gaitasun hori ezinbestekoa da abere multzo hori arraza bat dela jotzeko. Landare arrazei kultibar deritze. Arraza bateko abere bat beste arraza bateko batekin ugaltzean sortzen diren kumeei gurutzamenduak edo arraza mistoak deitzen zaie. Arraza edo kultibar mailaren gainetik abere edo landare barietateen artean egiten diren gurutzamenduetatik —hots, espezieen, subespezieen, barietate botanikoen eta generoen arteko gurutzamenduetatik— sortutako indibiduoak hibridoak dira.
Historikoki, arraza terminoa giza espezieari aplikatu izan zaio, arrazismoa justifikatzeko eta, hartara, sistema esklabista edo gutxiengoen eta beste gizarte talde batzuen jazarpena zuritzeko. Gaur egun, adituek ez dute hitz hori erabiltzen, gizakiari aplikatuta, eta etnia kontzeptua erabiltzen dute. Gainera, nomenklatura zoologikoaren nazioarteko batzordeak ez du sartu arraza kategoria bere nomenklatura kodean, eta espezie kategoriaren azpitik dagoen azpiespezie kategoria bakarrik onartzen du. Azpiespezieak banaketa geografiko zehatza duten edo espeziearen gainerako populazioekiko ugaltze isolamendua duten populazioen multzoa definitzen du. Adibidez, Canis lupus familiaris (txakurra) eta Canis lupus (otsoa).
Ashur-rim-nisheshu
Ashur-rim-nisheshu, Asiriako errege bat izan zen. Bere erregealdia, K.a. XIV. mendearen hasieran izan zen, K.a. 1398tik K.a. 1390 arte. Ashur-rim-nisheshu, bere aurretik Asiriako erregea izan zen Ashur-bel-nisheshuren semea izan zen. Bere ondorengoa, Ashur-nadin-ahhe II.a izan zen.
Glossophaga soricina
Glossophaga soricina Glossophaga generoko animalia da. Chiropteraren barruko Glossophaginae azpifamilia eta Phyllostomidae familian sailkatuta dago
Sells (Arizona)
Sells Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pima konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Relish
Relish fruituak eta barazkiak egosiz egindako saltsa hotza da. Barbakoetan tipikoa da.
Erabilera
Sukalde anglosaxoietan sandwichen eta hanburgesen ongailu gisa askotan erabiltzen dute, baita barbakoetan ere. Ingalaterrako sukaldaritzan osagarri hori ogiarekin edo gaztarekin ikustea tipikoa da. Batzuetan, ongailu eta relish hitzak oker erabiltzen dira; izan ere, ongailua proportzio txikietan aplikatzen zaie elikagaiei (mostaza, adibidez), eta relisha, berriz, ugariagoa da plateretan. Estatu Batuetan hot dogen ongailu ezagunenetako bat da.
Van Wert (Iowa)
Van Wert Iowako hiri bat da. Decatur konderrian kokatua dago. 2010ean 230 biztanle zituen, 0.86 kilometro koadrotan banatuta.
Geomys knoxjonesi
Geomys knoxjonesi Geomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Geomyidae familian sailkatuta dago.
Tadorna variegata
Tadorna variegata Tadorna generoko animalia da. Hegaztien barruko Anatidae familian sailkatua dago.
Tamil
Tamila (தமிழர்கள், tamiẓarkaḷ (pluralez), ahoskatua) India aldeko etnia baten izena da, tamilera z egiten duten jendea barne hartzen duena. Erregistratutako historia bi milurteko baino zaharragoa da, eta jatorrizko komunitateak Indiako hegoaldekoak eta Sri Lankako ipar-ekialdekoak dira.
Gehienak erlijioz hinduistak dira, baina haien artean jainistak, musulmanak eta kristauak ere badira. Tamil herria izan da sanskritodun herrien aurka borrokatu den dravida herri indartsuena. Antzinatean zibilizazio indartsua eratu zuten eta merkataritza harremanak izan zituzten antzinako greziar eta erromatarrekin. Chera, Txola, Pandya eta Pallava dinastiek luzaroan tamilen lurraldean gobernatu zuten eta, XIV. mendea baino lehen, Vijayanagar dinastia nagusitu aurretik, aurreramendu handiko kultura garatu. Itsasketari trebeak izan ziren, eta Indiako kultura Asiako hego-ekialdeko lurretara eraman zuten. Sri Lankako tamilak bi talde berezitan banatuta daude: bertako tamilak uharteko iparraldean bizi dira aspaldidanik eta Indiatikoak XIX-XX. mendeetan britainiarrek eraman zituzten Tamil Nadu tik, te sailetan lan egiteko. Sri Lankako tamilek gerrilla indartsua eratu zuten XX. mendeko azken laurdenean uharteko zingalesen aurka, tamil errepublika burujabe baten alde.
Gerard Portielje
Gerard Jozef Portielje (1856ko otsailaren 6a - 1929ko maiatzaren 18a) genero paisaietako margolaria izan zen.
Biografia
Anberesen jaio zen, Jan Portielje margolariaren semea. Bere anaia txikia, Edward, margolaria ere izan zen. Merkataritza-eskola batean ibili zen 1870 arte, gero Arte Ederren Errege Akademian sartu zen. Bere irakasleak Polydore Beaufaux, Jozef Van Lerius eta Edward Dujardin izan ziren.
Tamil
Geografia
Gaur egun 77 milioi bat tamil bizi dira munduan zehar. Hauek dira komunitaterik handienak:
Gerard Portielje
Biografia
1887an, ikasketa bidaia bat egin zuen Vosges eta Alsaziara. 1898an, Ingalaterra bisitatu zuen eta Lowestoften denboraldi bat eman zuen. Lehen Mundu Gerra hasi zenean, Ingalaterrara itzuli zen, Ostenden zehar, eta gerra urteak Worcester Park-en eman zituen, Surrey-n, non landa-etxeen paisaia eta erretratu ugari egin zituen.
Arrazoi ezezagun batengatik, ez zuen parte hartu 1915ean Kingston upon Thames eta Oxforden erbesteko Belgikako artisten erakusketetan. Bera eta bere familia 1919an itzuli ziren Belgikara.
Lana
Portielje gizarte-esparru ezberdinetako genero-paisaietan espezializatu zen, oro har "pertsonaia" gisa deskriba daitezkeen jendez beteta. Askotan umoretsuak dira (noizbehinka iradokitzaileak), eta normalean zerbait gertatzear dagoela ematen du. Jantziek eta osagarriek XIX. mende hasierakoak dira, bere garaia baino lehengokoak. Bereziki nabarmentzen da xehetasun finen arretagatik. Bere margolanek eduki zuten jende kopuruaren araberako prezioa izaten zuten.
New Yorkeko eta Londresko arte-merkatari ezagun askorekin lankidetza estuan lan egin zuen. Saltzaile horietako bat, Albert D'Huyvetter (junior), askotan margolanak ekoizten zituen beste artistekin elkarlanean.
Anthony van Dyck-en jaiotzaren 300. urteurreneko kartelak eta liburuxkak sortzeko enkargua jaso zuen eta "Elixir d'Anvers"-en iragarkiak diseinatu zituen, ustez sendagarriak dituen likore bat.
Juvenal
Juvenal, latinez Decimus Iunius Iuvenalis, Erromako Inperioko I-II mendeetako olerkari bat izan zen, ezaguna idatzi zituen satirengatik.
Biografia
Gutxi ezagutzen da bere bizitzari buruz eta bere satirak dira berari buruz zerbait jakiteko baliabide bakarra. Biografia ezagun bat Vita Iuvenalis izenekoa da, X. mendekoa seguru asko eta satiretan beraietan oinarritzen dena. Kintilianoren ikasle izan omen zen eta erretorikan aritu zen bere bizitzaren hasieran. Satira-generoa heldu samarra zela lantzen hasi zen.
Lanak
Gorde den Juvenalen testuari Satira deitu ohi zaio, Saturae. Bertan, 16 poema edo satira biltzen dira, hexametro daktilikoa erabiliz. Bost liburukietan banaturik aurkezten ziren.
Khristo Botev
Khristo Botev (Христо Ботев; Kalofer, Otomandar Inperioa, gaur egun Bulgaria, 1848ko urtarrilaren 6a - Vraca, Bulgaria, 1876ko ekainaren 1a) bulgariar idazle abertzalea izan zen.
Bizitza
1867an, Errumaniara heldu, eta garrantzi handiko eginkizuna izan zuen Bukaresteko Batzorde Iraultzailean. Boteven poema kartsuetan, ideologia iraultzailea, abertzaletasuna eta antiklerikalismoa (Hadzi Dimiter izeneko poeman, adibidez) gailendu ziren. Turkoen aurkako 1876ko apirileko matxinadan hila, nazioko heroi egin zuen berehala Bulgariako herriak.
Komuneko paper
Komuneko papera garbitasun pertsonalerako, kaka eta, emakumezkoen artean, pixa ere egin ondoren, erabiltzen den paper leun mota bat da, gehienetan biribilkitan ekoiztu eta saltzen dena. Komuneko zulotik behera bota eta bertan desegiteko espreski diseinaturik dago, eskuak garbitu edo lehortzeko bestelako paperak ez bezala, estoldan paperak atasku egin ez dezan.
Ahate mokozabal
Ahate mokozabala (Anas clypeata edo Spatula clypeata) Anatidae familiaren ahate ez-domestikoa da.
Komuneko paper
Ezaugarriak
Partikularrentzako komuneko papera 4-32 biribilkietako paketeetan saltzen da drogeria, supermerkatu eta hipermerkatuetan. Biribildu gabeko paketeetan ere saltzen da. Biribilki bakoitzean dagoen paperaren luzera aldakorra da marka batetik bestera, baina 16 metrotik 40 metrora bitartekoa izaten da. Leku publikoetako komunetan, paper biribilkiak handiagoak eta beraz luzeagoak izaten dira.
Ahate mokozabal
Mundu osoan zehar hedatutako hegaztia da, negua igarotzera Euskal Herrira etortzen dena.
Komuneko paper
Ezaugarriak
Paper geruza bikoitzak dira arruntenak komuneko paperetan, garbiketa eskuak zikindu gabe eta era aseptikoan burutzearren, baina geruza hirukoitza dutenak ere badira. Zenbait ehundura ezberdin ere izaten da. Komuneko paperaren kolore arruntena zuria da, baina arrosa, urdin, berde eta beltz kolorekoak ere badaude. Lurrindutako komuneko paperak ere saltzen dira.
Ahate mokozabal
Deskribapena
Ahate ertaina da, 44-52 cm-ko luzera eta 73-82 cm-ko hego-zabalera ditu. 600 gramo inguru pisatzen ditu. Bere moko luze eta zapalak ematen dio izena. Goilare itxura duenez hainbat hizkuntzatan horrela deitzen zaio, gazteleraz adibidez (pato cuchara).
Komuneko paper
Ezaugarriak
Biribilkietan, komuneko paperak marra puntuztatu erregularretan zatitzen da, erabiltzaileak behar duen neurria hobeto hartu eta azkenean papera biribilkitik erosoago hartzeko. Komuneko paper paketeetan, ordea, paper zatiak banaka hartu behar dira. Paper zati edo orri hauen neurria ezberdina da, herrialdea eta marka zein diren, baina 110-140 mm ingurukoa izaten da beti, eta batetik bestera ez da alde handirik izaten.
Historia
XX. mendeko azken hamarkadetan soilik hasi zuen Euskal Herrian jende gehienak egungoa bezalako komuneko papera erabiltzen. XIX. mendean prentsa idatzia ugaltzen hasi zenetik, ohizkoa zen baliabide eskaseko jendeak eta baita ere klase ertainak egunkari papera erabiltzea komuneko paper moduan. Aurrerago, 1960. urtetik aurrera hasi zen nagusitzen espreski ekoiztutako komuneko papera erabiltzen. Garai hartatik aipatu behar da Euskal Herrian oso zabaldua baina kalitate eskasekoa zen El elefante markako komuneko papera, Nafarroako Onena enpresak ekoiztu eta merkaturatua.
Ahate mokozabal
Deskribapena
Anatidatan gertatzen den bezala ahate mokozabalak ere sexu dimorfismo nabarmena du, arra oso koloretsua da eta emea aldiz arrea. Arraren burua eta lepoa berde dizdiratsuak dira eta bularra zuria du. Sabelaldea marroi-gorrixka da eta bizkarra marroi iluna badu ere luma zuri eta beltzak ikusten zaizkio. Hegoetan ispilutxo berdea du, hegan ari denean ikusten zaiona. Buztana beltza da eta honek ere baditu luma zuri batzuk. Emeak gainerako ahateen itxura bera du, arre kolorekoa baita batez ere, baina beste espezietatik moko zabalak bereizten du.
Habitata
Europa iparraldean uda pasatzen du eta hegoaldean negua. Aintzira, urtegi eta paduratan ikusten da, beti ere ertzean landaretza sarria bada eta zelaiak edo landa eremuak inguruan baditu.
2970 Pestalozzi
2970 Pestalozzi asteroide baten izena da. urriaren 27an aurkitu zuen P. Wild-ek Zimmerwald Behatokitik.
Ahate mokozabal
Ugalketa
Eztei garaian ar taldeak bildu eta emeen inguruan egiten dute igeri, emeek aukera ditzaten. Taldekoiak ez badira ere, ohikoa da habiak bata bestearengadik gertu kokatzea. Apirila aldera emeak 9-11 arrautza jatzen ditu landarez eta lumatxaz egindako habiaren gainean. 22-24 egunetan txitatu ondoren txitak jaiotzen dira eta ordu batzuetara gai dira amaren atzetik igerian joateko.40-45 egun behar izaten dituzte hegan egiteko.
2970 Pestalozzi
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 UC izena zeraman.
Tortolita (Arizona)
Tortolita Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Pima konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2970 Pestalozzi
Orbitaren ezaugarriak
2970 Pestalozzi asteroidearen orbitak batezbeste 2,637 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,231 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,044 distantziara. Eszentrikotasuna 0,154 da, eta makurdura orbitala 12,09ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.5 da.
Ahate mokozabal
Taxonomia
Carl von Linneok deskribatu zuen aurreneko aldiz 1758 urtean Systema Naturae liburuan eta Anas clypeata izena eman zion. Hainbat taxonomok ordea Anas generotik bereizteko nahikoa ezaugarri badituela kontsideratu eta Spatula generoan sartu dituzte ahate mokozabala eta antzeko beste espezie batzuk.
Ninjato
Ninjatoa edo ninjatōa (japonieraz 忍者刀, ninjatō?), ninjaken (忍者剣, 'ninjaken'?) edo shinobi katana (忍刀, 'shinobi katana'?), bezala ere ezaguna, ninja batek eramango lukeen sablearen izen arruntena da. Masaaki Hatsumik idatzitako Ninjutsu History and Tradition liburuaren arabera, sable hauek, nolabaitek forma eta tamaina barietatea izango lukete. Edonola ere, tradizionalki, Japonia feudaleko samuraiek erabilitako daito katana baino laburragoak ziren
Roccaforzata
Roccaforzata Italiako udalerri bat da. Tarentoko probintzian kokatuta dago, Apulia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ninjato
Ohiko ninjatōa, katanaren eskutokia eta saya duen wakizashi edo ezpata labur bat izango litzateke, arerioagan, kalkulu akats bat eragiten zuena arma bere gordelekutik ateratzeko denborari dagokionez, uste baino azkarragoa battoujutsu teknika bat erabiltzea ahalbidetuz. Gainera, bere tamainak, katanaren aurrean, nolabaiteko abantaila ematen zion espazio itxi edo estuetan borrokatzerako orduan. Gainera, arma disimulatzeko balio zuen (bere erabiltzailea ninja bezala identifikatzea ahalbidetuko zuena), ohiko sable bat bailitzan. Zorroan geratzen zen toki gehigarria, gainera objektuak gorde edo ezkutatzeko erabil zitekeen.
Roccaforzata
Mugakideak
Roccaforzatak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ninjato
Gaur egungo ninjatoa, ohi, zuzena da, tsuba (eskubabeslea) karratuarekin, baina ez da historikoki leiala. Masaaki Hatsumi liburuaren arabera, ninjen sablea, bakarrik "zuzena" zen garaikoen batez bestekoarekin alderatuta, askoz kurbatuagok zirenak, baina kurbatura pixka bat mantenduz.
2971 Mohr
2971 Mohr asteroide baten izena da. abenduaren 30an aurkitu zuen A. Mrkos-ek Kleť Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 YL izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2971 Mohr asteroidearen orbitak batezbeste 2,246 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,983 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,51 distantziara. Eszentrikotasuna 0,117 da, eta makurdura orbitala 7ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.2 da.