cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sant Ferriòu de Coada
Etxebizitza
2007an 342 etxebizitza zeuden, 307 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 332 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 307 etxebizitza nagusietatik 247 bere jabearen bizilekua ziren, 56 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 124 etxek lau zituzten eta 144 etxek bost zituzten. 283 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 108 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 176 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Marcieux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sant Ferriòu de Coada
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Marcieux
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Sant Ferriòu de Coada
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 519 ziren, horien artean 377 aktiboak ziren eta 142 inaktiboak ziren. 377 pertsona aktiboetatik 350 lanean zeuden (184 gizon eta 166 emakume) eta 28 langabezian zeuden (18 gizon eta 10 emakume). 142 pertsona inaktiboetatik 68 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Marcieux
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 73 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 56 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 60 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 36 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Sant Ferriòu de Coada
Diru sarrerak
2009an Cohade udalerrian 314 unitate fiskal zeuden, 836,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.594 euro zen.
Marcieux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sant Ferriòu de Coada
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 49 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Marcieux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 114 ziren, horien artean 88 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 88 pertsona aktiboetatik 86 lanean zeuden (44 gizon eta 42 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sant Ferriòu de Coada
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak eta 1 jatetxe.
Marcieux
Diru sarrerak
2009an Marcieux udalerrian 70 unitate fiskal zeuden, 183 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.227 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Sant Ferriòu de Coada
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cohade udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.003 hektarea erabiltzen.
Marcieux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
NGC 1253
NGC 1253 galaxia espiral bat da, Eridanus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Marcieux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Marcieux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Sant Ferriòu de Coada
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Marcieux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sant Ferriòu de Coada
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
111 Atea
(111) Atea, asteroideen zerrendako 111. asteroidea da. 1870eko abuztuak 14an aurkitu zuen Christian Heinrich Friedrich Petersek Clinton herritik, New Yorken. Ondoren, Atea izena eman zion, greziar mitologian, suntsipenaren pertsonifikazio bat zena. 2000n Atea asteroidetik gertu gertatutako bi izar ezkutaketa gertatu ziren bi hilabeteko tartean.
Izena, Zeus eta Eris (Ikamika) jainkoen alabagatik eman zitzaion, jainkosa gaiztoa, bere izaera azpijokozaleagatik, Olinpotik bota zutena, hilkorren artean noraezean geratuz, gaizkiaren sortzaile bezala.
Verlan
Verlan (verlan = lan ver = l'envers), frantsesaren argot hizkera bat da. Honetan frantsesezko jatorrizko hitzen silaba atzetik aurrera itzularazten dira.
Hitz eraketak
Batzutan itzularazteaz gain, silabak ere kentzen zaizkio problème ("arazo") = bléme (verlan) hitzaren kasuan.
Verlan hizkeran hitz berriak sortzeko aldaketa hauek jazotzen dira:
Historia
Verlan hizkeran Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Paris hiriburuaren inguruko auzune txiroetan erabiltzen hasi zen. Ordutik aurrera kulturan batez ere musika, zinema eta telebistaren bidez hedatu da, eta auzune apaletako gazteek oso erabilia da, bai Pariz nahiz Frantziako hiri nagusienetan.
Erabilera
Verlan hizkeran frantsesezko esaldietako hitz solteetan erabiltzeaz gain aditzetan ere erabili eta hauek deklinatzen dira. Adibidez:
Re-verlan
Gaur egun re-verlan hizkera ere badago, hizkera oraindik eta gehiago eraldatuz, alegia, verlan hizkerako hitza berriz atzetik aurrera itzularaztea. Adibidez, frantsesezko flic ("polizia") = feuf (verlan) = feuk (birverlan), honen helburua jada keuf hitzaren esanahaia ezagutzen duten poliziek feuk hitz berriaren esanahia ez ulertzea da.
Beste adibide batzuk:
Capriate San Gervasio
Capriate San Gervasio Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
UNESCOk 1997an udalerrian dagoen Crespi d'Adda lantegi-hiria Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Swedesboro (New Jersey)
Swedesboro New Jerseyko borough bat da. Gloucester konderrian kokatua dago. 2010ean 2,584 biztanle zituen, 1.88 kilometro koadrotan banatuta.
N-121-B
—Iruñea - Frantzia Baztandik errepidea edo Iruña - Dantxarinea errepidea — Nafarroa Garaiko errepide bat da. Errepidea Oronoz-Mugairi eta Dantxarinea lotzen du, Oronoz-Mugairi, Irurita eta Elizondo zehartzen.
Pterygotrigla hoplites
Pterygotrigla hoplites Pterygotrigla generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.
N-121-B
Historia
2004ko irailean, Nafarroako errepideen izenak eguneratu zirenean, bi terminoak aldatu ziren. errepidea, Taraxoa eta Dantxarinea artean, (Taraxoa-Tutera),  (Tutera-Iruña),  (Iruña-Oronoz-Irun)  (Iruña-Oronoz-Dantxarinea) izango zen.
Gainera, 2000ko hamarkadan, haren ibilbidea eguneratu zen, zenbait sektoretan aurreratzeko erreiak gehituz, eta tunelak eta bidezubiak sortu ziren, oztopo handiak gainditzeko eta ibilbidea optimizatzeko. Lan horien artean, Belateko tunela eta Almandozko tunela nabarmentzen dira, baita Bidasoako sekzioa ere (Sunbilla - Bera).
Elizondoko saihesbidea
Elizondo saihesbideak 5,8 kilometroko luzera du. Arraiozko saihesbidea amaitu ondoren hasten da, eta mendebaldetik ekialdera doa, Irurita eta Elizondo herrien ezkerretara, eta Elbete inguruan amaitzen da. Bide berri hau errepidearen trazadura zaharraren alternatiba da eta,  eta  errepideak zeharkatzen ditu.
11 metroko zabalera duen galtzada batez osatuta dago eta 3,5 metroko bi errei, 1,5 metroko bazterbideak eta 0,5 metroko bernak ditu. Bere ibilbidea orduko 80 kilometroko abiadurarako proiektatua izan da.
Era berean, hiru zubibide eraiki dira Baztan ibaiaren (93 metro), Tellebiko errekaren (89 metro) eta Artesanako errekaren (88 metro) gainean, eta saihesbidearen ibilbidean zehar azpiko bost pasabide (abereentzako, faunarentzako eta eta  errepideei eta hiri-bide bati jarraipena emateko).
Bost biribilgune ere egin dira saihesbidearen enborrean. Arraiozkoa, Lekarozkoa, Elizondokoa, Elbetekoa eta errepidearen jatorrizko trazadurarekin lotutakoa dira. Elizondoko biribilgunetik, Baztanberri auzoko biribilgune batean amaitzen den 420 metroko adar bat eraiki da.
Gainera, kaltetutako hainbat zerbitzu eta zortasun birjarri behar izan dira. Horietako batzuk 11 linea elektriko, telefono- eta gas-zerbitzuko zenbait kanalizazio, hornidura-sareari 10 kalte eta saneamendu-sareari 3 kalte.
Bide berri horren eraikuntza HNV eta Obenasa enpresek osatutako Irurita-Elizondo saihesbidea ABEEari esleitu zitzaion, eta 2010eko otsailaren 8an hasi zen. Peyco enpresak idatzi zuen proiektua. Obraren zuzendaritzak hilero egin du bisita bailarako ordezkariekin, eta garestitze ekonomiko handirik gabe egin daitezkeen eskaerei erantzun zaie.
Saihesbidea 2012ko ekainaren 15ean jarri zen martxan.
Hala ere, Elizondoko saihesbidea martxan jarri ondoren, jarduketaren bigarren fasea egiteke zegoen, eta horren azpiegiturarik garrantzitsuena saihesbidea Elizondoko zeharbidearekin lotzea da.
Saihesbidearen jatorrizko proiektuak lotura hori jasotzen zuen, baina, Kantauriko Konfederazio Hidrografikoak Elizondoko sarreran proiektatutako zubiari jendaurreko erakustaldian aurkeztu zizkion alegazioen aurrean, proiektua bitan banatzea erabaki zen, bidearen eraikuntzaren hasiera ez atzeratzeko.
Bigarren fasean, Lekarozko kirol-eremurako oinezkoentzako pasabide bat ere bazegoen, herri horrek eskatu bezala.
Tarteak
Zeharbide gatazkatsuak saihesteko bi aldaera eraiki ondoren, horixe da errepidearen egoera:
Trafikoa
Nafarroako Gobernuak hiru extazio ditu errepide horretan. Oronoz-Mugairi, Arizkun eta Otsondo herriaren ingurunuetan daude kokatuta.
Guardiako udal pilotalekua
Eraikin honetan kontzertuak eta beste ekitaldiak ere ospatu dituzte
Itsaso (argipena)
Itsaso izenak hainbat adiera ditu:
Konia eisentrauti
Konia eisentrauti Konia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Caprino Bergamasco
Caprino Bergamasco Italiako udalerri bat da. n kokatuta dago, eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caprino Bergamascok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Astore
Astore Import Arrasate enpresaren hiru marka komertzialetako bat da, aztore hegazti izenaren forma dialektal bat hartuta. Import Arrasate eta Astore 1989 urtean sortu ziren Arrasaten (Gipuzkoa). Enpresa honek kirol arropa eta harekin erlazionaturiko materiala ekoizten ditu. Familia-enpresa da jatorriz, bereziki Euskal Herrian ezaguna, bertako hainbat kirol talderen jantzi-hornitzailea baita. Euskal Herritik kanpo, merkatu berrietara heltzen saiatzen dihardu, besteak beste Kataluniako, Espainiako eta Hego Koreako talde batzuekin hitzarmenak sinatuz.
Kanpo estekak
https://web.archive.org/web/20100923212304/http://www.astore.es/astore-markaren-historia
Ningxia eskualde autonomoaren banaketa administratiboa
Ningxia eskualde autonomoa honako banaketa administratiboek osatzen dute:
Konderri mailan
Konderri mailako 21 banaketa:
Herri mailan
Herri mailako 229 banaketa:
Gazteluko plazako aparkalekurako 2001eko erreferenduma
Gazteluko plazako aparkalekurako 2001eko erreferenduma Iruñeko Udalak antolatutako erreferenduma izan zen, 2001ean Gazteluko plazan lurpeko aparkaleku bat eraikitzeari buruz herritarrek zuten iritzia ezagutzeko.
Ekimena "erreferendumaren aldeko plataformak" behartu zuen, urte bereko otsailean sortu baitzen, aldeko 25 000 sinadura baino gehiago lortu ondoren eta 1998ko udal-araudia argudiatuz. Araudi horren arabera, hautesleen % 10 baino gehiagoren sinadurak lortuz gero (15 000), udalak herri-galdeketa deitu beharko du. Hala ere, Yolanda Barcina buru zuen UPNko udalak ez zuen deialdia onartu 6 hilabete beranduago, abuztuan.
Proiektuaren aurkako jarrera izugarria izan arren (aurkako botoen % 95), Yolanda Barcina alkateak eta Enrique Maya hirigintza zinegotziak aparkalekuarekin aurrera jarraitu zuten, 2004ko ekainaren 4an irekiko zena, indusketan aurkitutako garrantzi handiko aztarna arkeologikoen % 75 baino gehiago suntsitu ondoren.
Aurrekariak
2001eko urtarrilaren 11an, Iruñeko Udalak Gazteluko plazan lurrazpiko aparkaleku bat eraikitzea onartu zuen, Nafar Herriaren Batasuna (alkatetza zuena), Nafarroako Alderdi Sozialista eta Nafarroako Demokraten Elkargunearen aldeko botoekin. Euskal Herritarrok, Ezker Batuak eta Batzarrek aurka bozkatu zuten. Bozketan zehaztu zen plaza apaintzen zuen mosaikoa kosta ahala kosta mantenduko zela.
Eskaera 1998ko udal-araudi batean oinarritzen zen, zeinak aurreikusten baitzuen hiriko hautesleen % 10en babesa lortuz gero (garai hartan 15 000 pertsona ingurukoa zen) herritarren kontsulta baterako deialdia egitea. Martxoaren 22an 21 200 sinadura aurkeztu ziren udaletxean, eta 25 000 baino gehiago izan ziren gero. Hala ere, Nafar Herriaren Batasungo zinegotziek uko egin zioten herri galdeketa deitzeari, "tramitazio konplexuagatik", kostu handiagatik eta "zer galdetu ez zekitelako".
Herriaren borondatea alde batera utzita, Iruñeko baraualdiak Fomento de Construcciones y Contratas enpresari esleitu zion gazteluko plazaren azpian lurrazpiko aparkaleku bat eraikitzea, 450 egunetan 802 ibilgailurentzako tokia izango zuena. Emakidak 75 urteko iraupena izango luke. Batzarre alderdiak Iruñeko Udala salatu zuen kontzesioei buruzko foru legea ez betetzeagatik; izan ere, legeak 50 urteko muga ezartzen zuen (udalak aurreikusitakoa baino 25 urte gutxiago), eta epaileek arrazoia eman zieten. Orduan, Udalak bere indarraldia 50 urtera jaitsi behar izan zuen.
2001eko uztailaren 23ko goizaldean, zenbait makina eta langile Gazteluko plazara sartu ziren zuhaitzak kentzen hasteko –54 platanondo eta 20 akazia–, eraikuntza-lanak hasi aurretik. Plaza osoa ere hesitu zuten, bertara sartzea galaraziz.
Hasierako nahasmen une baten ondoren, herritarrek erantzun egin zuten, eta gertatutakoa gaitzetsi zuten. Horrela hasi ziren hainbat protesta-egun, eta Espainiako poliziaren istiluen aurkako kargak isilarazten saiatu ziren, indarkeria bereziko uneekin, hala nola Juan Luis Napal zinegotzi ohiak jasandako indarkeriarekin, zeina ospitalean amaitu baitzen, burua irekita. Jarrera oso kritikatua izan zen, eta dozenaka atxiloketa egin ziren. Nafar Herriaren Batasunaren arabera, protestak "kale borroka" izan dira, "kale istiluak sortzeko aitzakia bat".
Abuztuaren 1ean 10 000 pertsona inguruk parte hartu zuten protesta-manifestazioan. Mobilizazio herrikoiak egunero asanbladak egiten jarraitu zuen, 2 000 pertsona baino gehiagok Sarasate pasealekuan "erreferenduma jada" esaldia eta 'Riau-Riau' partikular bat osatuz.
Herritarren presioa gero eta handiagoa zenez, kolore politikoez ulertzen ez zuenez eta proiektuaren arduradunak (Yolanda Barcina alkatea, Enrique Maya orduko hirigintza zinegotzia eta arkitektoak barne) prebarikazioagatik salatuko zituela mehatxatzen zuenez, udalak amore eman zuen eta eskatutako erreferenduma 2001eko irailaren 28rako deitu zuen.
Deialdia
Iruñeko Udala, Nafar Herriaren Batasuna buru zela, kontsultaren aurka zegoenez, Nafarroako Gobernua ere, Nafar Herriaren Batasungo Miguel Sanz buru zuela, erreferenduma ekiditen saiatu zen. Horiez gain, Jose Carlos Iribas Espainiako Gobernuak Nafarroa Garaian duen ordezkariak ere galdeketa debekatu zuen, udalaren eta foru gobernuaren oniritziarekin, "ordena publikoagatik".
Gainera, Espainiako Gobernuaren eskumenak urratuko lituzkeen "erreferendum simulakro" bat egin nahi zutela argudiatu zuten, ordena publikoa mantentzea bermatzeko. Azken puntu horren oinarria zen Nafar Herriaren Batasunak eta Nafarroako Alderdi Sozialistak ezker abertzaleari (eta ez herritarrei) leporatzen ziotela protesten atzean egotea.
Gazteluko Plazaren Defentsarako Plataformak auzitara jo zuen Espainiako Gobernuaren ordezkariaren erabakiaren aurka, eta bista azkarra egitea lortu zuen 2001eko irailaren 19an. Nafarroako Justizia Auzitegi Nagusiko Administrazioarekiko Auzien Salak agindu zuen. Saioan, Jokin Elarre Gazteluko Plazaren Defentsarako Plataformako ordezkariak esan zuen erreferendum izaerarik ez duen herri-galdeketa bat egitea planteatzen dela, eta deialdia Espainiako Estatuaren eskumen esklusiboa dela gogorarazi zuen. Halaber, Elarrek Espainiako Gobernuaren debekua kritikatu zuen, biltzeko eta manifestatzeko eskubideak urratzen dituela esanez. Abokatuak gaineratu duenez, deitzaileek ordena publikoa bermatzen dute galdeketak irauten duen bitartean.
Bestalde, Espainiako Estatuko Fiskaltzak eta Abokatutzak UPNren eta Espainiako Gobernuaren tesia onartu zuten.
NGC 1254
NGC 1254 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Gazteluko plazako aparkalekurako 2001eko erreferenduma
Deialdia
Hurrengo egunean, 2001eko irailaren 20an, bozketa egin eta 8 egun eskasera, Nafarroako Auzitegi Nagusiak baimena eman zuen bozketa egiteko. Horrela, irailaren 29an 24 hautesleku eta 61 mahai osatu ziren. Galdera erraza eta argia zen: "Ados zaude Gazteluko plazan lurpeko aparkaleku bat eraikitzearekin?".
Hautesleku ezberdinetarako, deitzaileek baimena eskatu zioten Iruñeko Udalari ikastetxe publikoak erabiltzeko, edozein bozketa demokratikotan bezala, eta udal erakundeak uko egin zion. Horregatik, hauteslekuen inguruan eratu ziren bozkatzeko lekuak. Hautestontziei dagokienez, Udalak ere ez zituen eman, eta, beraz, Nafarroa Garaiko hainbat udalerritatik (Altsasu, Leitza edo Bera) lagatako 70 hautestontzi inguru erabili ziren. 27 bozketa-gune osatu ziren, eta 9etatik 21etara bitarteko 300 boluntariok baino gehiagok erantzun zuten.
Bi berme-batzorde, bata hogeita hamar bat abokatuk, udaletako idazkarik eta prokuradorek eta bestea kontsultaren alde dauden alderdietako buruzagiek (ea, NDE, EB, Batzarre, Batasuna eta EAJ) osatutakoa, bozketak behar bezala egiten direla eta botoak gardentasunez zenbatzen direla zaindu zuten. Juan Jose Lizarbe PSNko idazkari nagusiak ere bere babesa eman dio galdeketari, eta Iruñean erroldatuta dauden 18 urtetik gorako guztiek parte hartu ahal izango dute bertan.
Ondorioak
Herriaren borondateari jaramonik egin gabe, Iruñeko Udalak Gazteluko plazako aparkalekua eraikitzen jarraitu zuen, nahiz eta erreferenduma deitu.
Azkenik, 2004ko ekainaren 4an, Yolanda Barcina alkateak ofizialki inauguratu zuen Gazteluko plazako aparkalekua, eta egun batzuk geroago, ofizialki berrireki zen Gazteluko plaza berritua, proiektatutakoa gorabehera, granito grisez eta zuhaitz eta lorategi batzuez osatutako hedadura handia zuena, bere garaian moztutakoak konpentsatzeko. Plaza berriak ez zituen Chocarro familiak Ebroko harriekin egindako mosaikoak, alkateak agindu baitzuen kontserbatu egingo zirela. Mende erdi baino gehiagoz plaza apaindu zuen mosaiko handi hori udal-biltegi batean gordeta egon zen, harik eta Lezkairu auzoko urbanizazioan ezponda baten betegarri gisa erabili zen arte, plazako beste aztarna arkeologiko batzuekin batera.
Marcusenius kainjii
Marcusenius kainjii Marcusenius generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Ramscraig
, Eskoziako Highland eskualdeko baserriz osatutako herrixka bat da, Caithness barrutian. Dunbeath udalerritik 2 milia hego-mendebaldera dago.
Pterygotrigla leptacanthus
Pterygotrigla leptacanthus Pterygotrigla generoko animalia da. Arrainen barruko Triglidae familian sailkatzen da.
Gorritza (onddoa)
Gorritza, gorrista edo errotari marroi-arrosa (Rhodocybe gemina) Entolomataceae familiako onddo espezie bat da. Jangarri ona, Burgos eta Palentziako eskualde batzuetan oso preziatua.
Sinonimoa: Rhodocybe truncata.
Deskribapena
Kapela: 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, titi zabal batekin, gero, laua eta, azkenean erdian hondoratua, ertza batzuetan irregularra, gorrixka-marroi-haragi kolorekoa, zuntz txiki adnatekin markatua.
Orriak: Hasieran estu, gero normalean zabal; itsatsita edo zertxobait dekurrenteak, zuri-krema kolorekoak edo krema-arrosa kolorekoak, ondoren lehoi kolorekoak erreflexu arrosekin esporengaitik.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: Lodia, mozkotea, trinkoa, batzuetan irregularra, zuria edo arrosaz zikinduta, haritsua.
Haragia: Lodia, trinkoa, sendoa, zuria edo arrosa eremuka, irinaren usaina eta zaporea ditu. Autoreren batek dio usaina intxaur edo mazapan baten mamiaren antzekoa dela.
Etimologia: Rhodocybe terminoa grekotik dator, arrosa, esan nahi duen "rhódon" hitzetik eta burua esan nahi duen "cybe" hitzetik. Kapelaren koloreagatik. Truncata epitetoa berriz latinetik dator, moztua esan nahi duen "truncatus" hitzetik. Bere itxura eta formagatik.
Jangarritasuna
Estimatua Burgosko eta Palentziako eskualde batzuetan.
Nahasketa arriskua
Oso espezie aldakorra da; forma txikiagoak eta ahulagoak daude, eta Collybia batzuekin nahas daitezke.
Sasoia eta lekua
Udazkenean da ugaria, gutxiago baina udaberrian ere ugaltzen da. Ziza lekuetan aurkitzen da, 600 metrotik gorako altuerako zelaietan.
Tricheilostoma broadleyi
Tricheilostoma broadleyi Tricheilostoma generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Luis II.a (Bavariako dukea)
Luis II.a (Ludwig II der Strenge; Heidelberg, – ib., ) Bavariako dukea izan zen 1253-1294 urteetan. Oton II.aren semea zen eta Henrike anaiarekin banatu zuen aitaren oinordekotza. Goi Bavaria eta Palatinatua-Renania izan zituen agintepeko. Luis IV.a enperadorearen aita izan zen.
Kalkomenita
Kalkomenita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Kalkomenita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 2,5 da.
Lurra (elektrizitatea)
Ingeniaritza elektrikoan, lurra zirkuitu elektriko baten tentsioak neurtzeko erreferentziazko puntua, korronte elektrikoarentzat itzulera bide komuna, edo lurrerako konexio fisiko zuzen bat da.
Izendatzeko lur hartune, lurrerako hartune, lur konexio, lur deribazio, masa edo soilik lur terminoak ere erabiltzen dira. Gazteleraz, beste batzuen hartean toma de tierra edo conexión a tierra erabiltzen da. Ingelesez ground edo earth erabiltzen da. Eskema elektrikoetan, orokorrean GND hizkiekin (ingelesezko ground) adierazten da.
Zirkuitu elektrikoak hainbat arrazoigatik konektatu daitezke lurrera. Etxetresna elektrikoetan, ageriko metalezko parteak lurrera konektatzen dira, isolamendu elektrikoak huts egiten badu erabiltzailea tentsio arriskutsuetatik babesteko. Lurrerako konexioek elektrizitate estatikoaren metatzea mugatzen dute, produktu sukoiak edo elektrizitate estatikoarekiko sentsibleak diren gailuak erabiltzerakoan arriskuak gutxitzeko. Telegrafo eta energia elektrikoa garraiatzeko zirkuitu batzutan, lurra bera zirkuituko eroaletzat erabili daiteke, itzulera kable bat instalatzearen kostua aurreztuz.
Neurketak egiteko orduan, lurra potentzial elektriko (ia) konstantedun erreferentzia bat da, zeinarekiko neurtzen diren potentzial diferentziak, lurraren potentziala 0 voltekoa dela kontsideratuz.
Lur —edo ground— terminoa elektronikan hain erabilia izanik, gailu elektroniko eramangarri eta ibilgailuetan ere erabiltzen da, lurrarekiko konexio errealik ez badago ere. Kasu hauetan komuna —common—, termino egokiagoa litzateke konexio mota honetarako: orokorrean elikadura iturriaren polo bati konektatutako eroale luze bat izaten da, zirkuituko elementu desberdinentzat korronte itzulera bidetzat egiten duena.
Lur hartunea instalazio elektrikoetan
Instalazio elektrikoetan, lur hartunea erabiltzailea hornidura elektrikora konektatuta dauden gailuengatik babesten dituen sistema bat da. Erresistentzia txikidun eroale bati konektatutako metalezko pieza bat izaten da, pika deiturikoa, lurzoruan lurperatua. Ahal bada eraikinaren estrukturaren parte metalikoetara ere konektatzen da.
Gailu elektrikoaren barnean dagoen tentsiodun edozein elementuk, umeltasunagatik edo kontaktu zuzenagatik, gailuaren kanpoko parte metalikoekin kontaktua egiten badu, korronte elektrikoak lur konexioaren bitartez erresistentzia txikiko bide bat aurkituko du; honela korronteak lurrerako bidea istripuz ukitzen duen erabiltzailearen gorputza gurutzatuz egitea ekiditen da.
Babes osoa etengailu diferentzialarekin lortzen da. Honek, instalazio elektrikoan lurrerako deribazio bat dagoela detektatzen duenean, instalazioa deskonektatu egiten du. Arrazoi honegatik lur konexiodun loki eta larakoak erabili behar dira, hauek etengailu diferentzialaren babesa dutelako.
Lur konexioa goi tentsioko lineatan
Goi tentsiodun energia elektrikoa garraiatzeko aireko lineatan, lur eroaleak dorreen puntu garaienean ezartzen dira, eta hauen egiturara elektrikoki konektatzen dira; era berean egiturek arestian aipatu bezalako lur hartunea dute.
Kasu honetan lur eroaleak funtzio bikoitza betetzen du: alde batetik, gizakiak goi tentsioko lineen deribazio batetik babesten ditu; beste alde batetik, goi tentsioko lineak baino garaiago egoterakoan, tximistorratz bezala jokatzen dute, tximisten energia ahalik eta kalte txikienarekin lurrera bideratuz eta inguruko gizaki eta instalazio elektrikoak babestuz.
Lur konexioa elektronikan
Seinale lurrak seinale eta korronteentzat itzulera bidetzat balio du tentsio oso baxuko —50 volt baino gutxiagoko— ekipamenduetan, eta ekipamendu hauen harteko elkar-konexioetan. Diseinu elektroniko askotan seinale guztientzat itzulera izango den bide bakar bat jartzen da. Seinale lur hau askotan hornidura elektrikoko lurrarekin konektatzen da, orokorrean ekipamenduaren metalezko kaxen bitartez. Zirkuitu inprimatuak diseinatzeko orduan kontutan hartu behar da sistemako parte bateko seinale aldakorrek edo lur konexio zaratadunek sistemako beste parte sentsible batzutan zarata eragin dezaketela.
Zirkuituaren lurra eta hornidura elektrikoko lurra
Tentsioa puntu biren harteko potentzial elektrikoaren diferentzia da. Puntu bakar baten tentsioa neurtzeko, erreferentziazko puntu bat hautatu behar da. Zirkuitu elektronikoetan erreferentziazko puntu hau lurra —ground— da, eta 0 volteko potentziala duela kontsideratzen da. Lur erreferentzia hau hornidura elektrikoko lurrera konektatua egon daiteke ala ez. Hornidura elektrikoko lurrera konektatuta ez dagoenean zirkuituaren lurraren 0V erreferentzia lurraren 0V erreferentziaren desberdina izan daiteke. Kasu honetan zirkuituko lurrari —0V erreferentziari— lur flotante deitzen zaio.
Augusto César Sandino
Augusto Nicolás Calderón Sandino (Niquinohomo, Nikaragua, 1895ko maiatzaren 18a - 1934eko otsailaren 21a) iraultzaile bat izan zen. Estatu Batuetako presentziaren aurka borrokan ibili zen 1927 eta 1933 artean. AEBetako gobernuak bidelapur deklaratu zuen, baina bere ekintzek Latinoamerika osoan heroi bihurtu zuten, non AEBen domeinuaren aurkako erresistentziaren sinbolo bezala ikusten zuten.
AEBetako marineak gerrilla erako guda batera bultzatu zituen, eta bere Sandinoren gerrillak galerak izan bazituen ere, ez zuten inoiz harrapatzea lortu. Depresio Handiak bultzatuta AEBetako armada Nikaraguatik irtetzera behartuak izan ziren, eta Sandino Anastasio Somoza García jeneralaren agindupean hil zuten. Sandinismoa abiapuntutzat hasita, 1979an Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinista (FSLN) sortu zen. FSLN alderdia ere sortu zuten 1979an.
Gazte aroa
Sandino 1895ko maiatzaren 18an jaio zen Niquinohomon (Masayako departamendua, Nikaragua). Seme ez-legitimoa izan zen, lurralde jabe aberatsa zen Gregorio Sandino eta Margarita Calderón, Sandinotarren zerbitzaria izan zituen gurasotzat. Amarekin bizi izan zen 9 urte bete arte, ondoren aitaren familiarekin bizi izan zen.
1912ko Uztailean, 17 urte zituela, AEB-ko tropen lehen bitartekotzaren lekuko izan zen Adolfo Diaz presidentearen aurkako altxamendua gertatu zenean. Benjamin Zeledon jeneral liberala Urriaren 4an hil zuten El Coyotepe eta La Barranca defendatzen ari zela, Masaya hiriaren sarreran. Sandino nerabea oso inpresionatua geratu zen Zeledon erahilaren aurpegia ikustean Marineek gurdi batean zeramatela.
1921ean, Dagoberto Rivas tirokatu zuen, zein herriko kontserbadore boteretsu baten semea zen, bere amaren aurkako irainak botatzeagatik. Errepresioaren beldur, Hondurasera joan zen, azukre landaketa batean lana topatuz. Ondoren, 1923an Guatemalara joan zen, United Fruit Companyren langilea bihurtuz eta azkenik Mexikon bukatu zuen Standard Oil petrolio enpresan aritu zen, nun Mexikoko iraultzaren testigu izan zen. Bertan mugimendu erradikal ugarirekin izan zuen kontaktua, hala nola zazpigarren eguneko Adbentistak, guru espiritistak, anti-inperialistak, anarkistak eta komunista iraultzaileak. Indigenen aldeko ideologia berea egin zuen, iraultzaileak goraipatuz. 1926. urtean Nikaraguara itzuli zen, bere aurkako karguak baliogabetu zirenean, baina bere jaioterrian arazoak izanik Segovias mendietara joan zen San Albino urre mehatzean lan egiteko.
Borroka armatua
Emiliano Chamorro kontserbakorrak estatu golpea egin zuen Carlos José Solórzano (Alderdi Kontserbakorrekoa) presidente zela, azken honek kargua presidente ordekoari utziaz, Juan Bautista Sacasari (Alderi Liberalekoa) alegia. Chamorrok Sacasari boterea kentzen dio berak hartzeko. Aldi berean, AEBek ez du Chamorro zilegitzat hartzen eta Adolfo Díazekin ordezkatzen du. Liberalek ez dituzte konstituzioaren etengabeko bortxaketak onartzen bai kontserbakorren bai amerikarren eskutik, eta gerrate berri bati hasiera ematen diote, Gerra Konstituzionalista izenaz ezaguna, Juan Bautista Sacasaren itzulera eskatuaz eta Puerto Cabezasen operazio gunea ezarriz.
Beraien presidente eskumakila arriskuan dagoela ikusirik eta "biztanle eta jabetza estatubatuarren bizitza babesteko" aitzakiarekin, AEBetako itsas-armadak hainbat soldadu bidaltzen ditu Ozeano Bare eta Karibetik, "zona neutralak" aldarrikatuz gune estrategikoetan (ulertuaz liberalek eraso eginez gero zonalde hauetan AEBekin gerratea hasiko zutela). Kasu iraingarrienetako bat Puerto Cabezas (liberalen hiriburua) "zona neutral" aldarrikatzea izan zen: marineek Sacasa presidente liberalari armak kendu eta ingurutik ihes eginaraziz.
Egoera honetan, Sandinok liberalekin bat egiten saiatu zen. Hasiera batean armada liberalaren buruarengana, José María Moncadarengana egiten du, baina honek ez dizkio armarik eman nahi. Orduan, Sandino eta bere gizonek, Puerto Cabezas-eko prostitutek lagunduak uretatik arma eta munizioa jaso zituzten, Sacasari kendu zizkionetan hain zuzen ere (marineek ez zituzten suntsitu, itsasora jaurti baizik). Ondoren Las Segovias-era (bere operazio gunea) doa Coco ibaitik igoaz.
Hasierako borroketan Sandino galtzaile irten zen marineen entrenamendu eta armengatik. Baina orduantxe estrategia aldatu eta taktika gerrillariak egiten hasi zen. Kontserbadoreengan hainbat garaipen ekarri zizkion honek, aldi berean bere armadara jende gehiago erakarriaz zein "Segoviako zutabea" bezala ezagutzen zen eta 800 gizonez osatua zegoen. Sandinoren garaipenak besteak beste, liberalek gerratean aurre hartu zuten eta Ozeano Barerantz zuzendu ziren.
1927rako AEBetako Marineen kopurua 5000raino igo zen, 464 ofizialek zuzendurik zeintzuk Nikaraguako gatazkan parte hartzen zuten.
Toño Ramírez
Antonio Toño Ramírez Martínez (Logroño, 1986ko azaroaren 23a) errioxar futbolaria da. Gaur egun, Txipreko AEK Larnaca taldean jokatzen du, Mikel Gonzalezen talde berean. Errealaren harrobian hazi zen, eta lehen taldera iristeko zailtasunagatik Tenerifera eta Guadalajarara utzi zuten baina 2013an erreala abandonatu zuen, Cultural Leonesara joateko. 2014/2015 denboraldian bere lehen etapa hasi zuen Txipren, eta bi urte beranduago errealera itzuli zen, Rulliren ordezko atezaina izateko. 2018ko neguan Ziprera itzuli zen.
Augusto César Sandino
Borroka armatua
AEBetako interbentzio zuzen baten beldurrez, armada liberaleko buru zen José María Moncadak beraiekin akordio batera heltzea erabakitzen du. Estatubatuarrek bitarteko bat bidaltzen dute, Henry L. Stimson (urte batzuk ondoren Herbert Hoover presidentearen agindupean Estatuko Idazkari izango zena), eta Moncadak, lurralde guztiaren kontrola zuenak, Managuaren sarreran (Tipitapan alegia) amore ematen du. Gobernu kontserbakorraren jarraipena onartu zuen 1928ko hauteskundeak arte, non bera (eta ez Sacasa) izango zen hautagai liberala (bere buruzagia zenaren egundoko traizioa zena). Paktu honi Enaren paktua deritzo.
Olatz Odriozola
Olatz Odriozola Mujika (Urnieta, Gipuzkoa, 1983ko martxoaren 30a) Gipuzkoako txirrindularia da emakumezkoen ziklo-krosean nagusi izan dena Euskal herriko zirkuitoetan.
Luis Jauzilaria
Luis I.a, Jauzilaria deitua, (Ludwig der Springer; 1042 – Reinhardsbrunn, 1123) Turingiako landgraf edo jauna izan zen. Turingiako lehen konde handia izan zen eta Henrike IV.a enperadorearen eta Henrike V.a haren semearen aurka borrokatu zen. Preso zegoen batean zaldi gainera jauzi eginda ihes egitea lortu zuelako ezarri zioten ezizen hura.
Toño Ramírez
Estatistikak
''2021ko ekainaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.''
Augusto César Sandino
Borroka armatua
Sandinok ez du hau onartzen, eta El Chipotera zuzenduaz, non operazioen egoitza ezarria zuen eta Moncadak eginikoaren ildora bere esaldi ezagunenetariko bat esa zuen: Ez naiz saltzen, ez dut amore ematen. Alde borrokatzen zuen bandera gorriari (liberala) zerrenda beltz bat egin zion, borroka askatasuna ala heriotza arte izango zelaren ikur bezala.
Garai honetan Sandino ezkondu egin zen San Rafael del Norte herriko telegrafistarekin, Blanca Arauz-ekin, zein 14 urte gazteagoa zen. Ezkontza honetatik jaioko da Sandinoren alaba bakarra 1932an: Blanca Segovia, gaur egun (2008) bizirik dagoena. Ama alaba jaio eta gutxira hil zen erditzean sortutako arazo batzuengatik.
Estatubatuarren aurka
1927ko irailaren 2an, manifestu baten bitartez, Sandinok bere borrokaren arrazoiak aldatzen ditu: Ez da jada gerrate zibil bat, abertzale eta atzerritarren artekoa baizik; Bai liberalek bai kontserbakorrek marineen partehartzea eskatu zuten. Hau dela eta, garai hartan, kalean honako esaera hau zabaldu zen: Bost liberal eta bost kontserbakorrek 10 bide-lapur batzen dituzte.
Beraz, 30 gizon eskasekin eta hainbat emakume nekazariren laguntzarekin iparraldeko mendietan murgildu zen, AEB-ko marineen aurka borrokatzeko prest.
Denbora gutxiren buruan bere armada asko handitu zen, 6000 gizon izatera helduz, eta Subirotasunaren Nazionalerako Defentsarako Armada (EDSN bere gaztelerazko sigletan) sortuaz; honen arrazoietako bat marineek egindako hainbat astakeria zeuden, hala nola okupatzen zituzten herrietako emakume nekazarien bortxaketak. Sandinok hainbat borroka galdu bazituen ere (Adibidez El Chipoten, non bere gotorlekutik ihesi irten behar izan zen), estatubatuarrei etengabeko galerak eragin zizkien, hauek ez baitzeuden ohian tropikaletan borrokatzera ohituak. Borroka aipagarrienetariko bat El Bramadero-n (1929) eman zen, non Sandinok estatubatuarren batailoi oso bat garaitu zuen borrokaren azken partean hain beldurgarriak ziren matxeteak erabiliaz (arma zuri hauek gizakume baten burua moztu dezakete golpe bakarrean). Momentu horretatik aurrera marineek ez zuten Sandino eta bere jarraitzaileak gehiago bide-lapurtzat hartu eta gerrillari status-a eman zieten.
Ocotal-en (1927) eman zen beste borroka historiko bat. Bertan sandinotarrek marineak herriaren erdialdean pilatu zituzten hauek abiazioari dei egitera behartuz. Sandinok ez zuen erretiratzeko arazorik izan baina Ocotalek Erdialdeko Amerikako lehen bonbardaketa jasan zuen (Ameriketako lehen bonbardaketa Paraguari, Paraguay-n eman zen 1922ko ekainaren 29an Stewart eta Cusmanich-ek pilotatutako F.K.8 batetik).
Knoxek, AEB-ko estatu idazkari izandakoak zituen mehatze batzuk suntsitu zituen. Sandinoren ekintzek izugarrizko ospea eman zioten Nikaragua osoan eta baita Ameriketako herrialdeetan. Ospe hau dela eta ez ziren inoiz bere aldean borrokatzeko prest zeuden gizonik falta izan. 1928aren erdialdera Henri Barbussek Gizon askeen jenerala ezizena ezarri zion.
1928ren bukaerara, azaroa aldera, D.F. Sallers kontralmiralak Sandinori proposamen bat bidali zion borroka armatua bukatu eta era honetan jasoko zituen irabaziak aipatuz. Sandinoren erantzuna ondorengoa izan zen: "Herri baten subiranotasuna ez da eztabaidagarria, baizik eta eskuan armekin defenditzen da... Erresistentzia armatuak zuk diozun irabazi guztiak ekarriko ditu, era beran, atzerritarrek gure egunerokoetan egindako eskuhartzeak bakearen amaiera eta herriaren haserrea dakartzaten bezala."
Guardia Nazionalaren sorrera
Estatu Batuetako ofizialak Sandino ezin zutela beraien soldaduekin garaitu ikustean, bertakoak, natiboak beraien artean borroka zezaten taktka erabiltzea nahi izan zuten. Honetarako armada berri bat sortu, entrenatu, ekipatu eta finantzatu zuten: Nikaraguako Guardia Nazionala. Sandinoren aurka borrokan zebiltzan armada kopurua hunditu bazen ere, honek ez zuen gerratearen norabidea aldatu.
Sandinistek lurralde berrietara hedatzen hasi ziren Segovietatik harago, hala nola Jinotega, Matagalpa, Chontales, Boaco, Chinandega, León, Karibeko kostaldera eta Managua hiriburura ere. Aurkitzen zituzten estatubatuarren negozio guztiak suntsitzen zituzten (baita United Fruit Company enpresarenak) eta kolaboratzaileak harrapatu eta exekutatuak "aberriaren etsaiak izateagatik".
Estatubatuarren atzeraegitea
Azkenik, AEBek zituen barne arazo larriengatik (Beheraldi Handia), Franklin Delano Roosevelt presidenteak Bizilagun onare politika atera eta marine estatubatuarrak ateratzen hasi zen Karibe ingurutik, Nikaragua barne. Marine estatubatuarrak, garaiturik ikustean, ez ziren bat-batean atera herrialdetik, poliki-poliki egin zuten hau eta ofizial eta soldadu nikaraguarrak entrenatzen pasatu zuten azken denboraldia. 1933ko urtarrilaren 1ean armada estatubatuarrak ofizialki Nikaragua utzi zuen, beraien etsaia hil edo harrapatu gabe eta are gutxiago garaitu.
Bakea
Estatubatuarrak atzeraegin zutenean, Sandinok, onartua izan zen bake proposamen bat bidali zion Juan Bautista Sacasa presidente liberal berriari. 1933ko otsailaren 2an ofizialki gerratea amaitzen da; Sandinoren armadak (100 pertsonako babes talde bat ezik) armak entregatu zituen. Guardia Nazionalak estatuko segurtasunaren kargua hartu zuen beregain, naiz eta konstituzioak ez zion halako botererik ematen, eta beraien etsaiak izandako sandinisten aurkako ekintzak burutu zituzten (hauek orain arma gabe zeudela aprobetxatuz).
Hainbat alditan bidaiatu zuen Sandinok Managuara Guardia Nazionalaren ekintzak salatzeko. Garai horretan Guardia Nazionaleko buru zen Anastasio Somoza Garciak, herrialde osoko boterea bereganatu nahian, Sandino oztopo bat zela eta hau hiltzeko plan bat burutu zuen.
Sandinoren hilketa
1934eko otsailaren 21ean, Gregorio Sandiono bere aitaren, Sofonias Salvatierra idazlea (Sacasaren Nekazari ministroa zena) eta Estrada eta Umanzor jeneralen konpainian, La Loma presidentearen jauregira joan ziren Sacasak gonbidatuta. Ekitaldi honen amaieran, etxera kotxez zihoazela, Marte Zelaiaren alboan geldiarazi zieten kotxea. Atxilotu zituen Guardia Nazionaleko kide zen Delgadillok kartzelara eraman zituen. Atxilotuek Somozaren presentzia eskatu zuten sarritan, baina ezin zutela lokalizatu zioten kartzelariek. Aldi berean, Sacasa presidentearen alabak atxiloketa ikusi zuen aitari jakinaraziz, eta hau aldi berean AEBetako enbaxadarekin kontaktuan jarri zen hilketa geldiarazi zezan. Sandino, Estrada eta Umanzon La Calavera mendian dagoen Larreynaga zelaira eraman zituzten, eta Delgadilloren agindupean fusilamendu batailoak su egin zuen hirurak hilda. Gabeko 11etan gertatu zen. Gau berean Sandinoren anaia, Socrates (EDSNko koronela zena), Guardia Nazionalen aurka borrokan hil zen hauek Salvatierra ministroaren etxea erasotzen ari zirela. Santos Lopez koronela zauritua izan zen, baina Hondurasera ihes egitea lortu zuen.
Hurrengo egunean (1934eko otsailaren 21ean) Guardia Nazionalak Sandinok sortu zuen kooperatiba suntsitu zuen Wiwilí herrialdean, bertakoak atxilotu edo hilez. Bi urte geroago Anastasio Somoza Garciak bere osaba zen Sacasa presidentea kargutik kendu eta boterera iritsi zen. Somozak denborara Sandino hiltzeko agindua Estatu Batuetako Arthur Bliss Lane enbaxadoreak eman ziola esan zuen.
Ideologia
Askotan muturreko ideia ezkertiarrak egoitzi ohi izan zaizkio Komunista ezagunak (Farabundo Marti komunista Salvadortarra adib.) eta mugimendu hauekin izan zuen harremanagatik. Nazionalismoa izan zuen ideia nagusitzat, bai iraultza konstituzionalistan 1925ean ala Estatu Batuarren Nikaraguako okupazioan. Gaur egun iraultzaile-nazionalisten arteko askatzaile mirestuenetarikoa da. Somoza Garciak 40 urtez eutsi zion botereari Estatu Batuen laguntzarekin. Izugarrizko dirutza egin zuen, batez ere Bigarren Mundu Gerraren (non Alemania naziari gerra aldarrikatu zion) ostean bizitako ekonomi oparoan. Anastasio Somoza García, Rigoberto López Pérez-ek hil zuen 1956ean. Estatuaren kargu bere semean geratu ziren, Luis Somoza Debayle presidente gisa, eta Anastasio Somoza Debayle Guardia Nazionalaren buru bezala. Biek aitak markaturiko lerroa jarraitu zuten egia bada ere Luis-ek politikan joko minimo bat baimendu zuela.
Testuinguru honetan, Hondurasera ihes egin zuen Santos Lopezek, Carlos Fonseca Amadorrekin batera Askatasun Nazionalerako Fronte Sandinista (FSLN gaztelerako sigletatik) sortu zuten Somozaren agintaldiaren aurka borroka armatuari ekiteko. 1979an Sandinistek Somoza Garciaren seme gaztea (Anastasio Somoza Debayle) garaitu zuten Nikaraguako Iraultza hasiaz eta agintea eskuratuz 1990 arte. 2007ko urtarrilaren 10ean hauteskunde bidez berriz ere boterera iritsi ziren Sandinistak. Bi agintaldietan gobernuko presidentea Daniel Ortega Saavedra izan da.
Villers-Patras
Villers-Patras Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Villers-Patras udalerrian erroldatutako biztanleak 98 ziren. Familiak 45 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 64 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (23 gizon eta 22 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 17 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carol Bove
Carol Bove (Geneva, Suitza, 1971) estatubatuar artista garaikidea da.
Biografia
1971n jaio zen Genevan, Suitzan. Gurasoak estatubatuarrak ziren. Bove (Bo-VAY ahoskatua) Berkeleyn (Kalifornia) hazi zen eta 1990eko hamarkadan New Yorkera joan zen. 2000n New Yorkeko Unibertsitatean graduatu zen. 2010ean Yaleko Unibertsitateko Arte Galerian bizi zen artista izan zen, eta arkitekturaren historiari buruzko ikerketa bat egin zuen Yaleko campusean, baita pinturaren kontserbazioan gustu aldakorrek Galeriako bilduman duten eraginari buruzkoa ere. Brooklynen (New York) bizi eta lan egiten du.
2009tik 2013ra, New Yorkeko Unibertsitateko Steinhardt-eko Arte eta Lanbide Artistikoetako Departamentuko ikasketako irakasle elkartua izan zen.
Ibilbide artistikoa
Bove-ren praktika artistikoak eskultura, instalazioa eta marrazketa hartzen ditu bere baitan, eta material sorta zabala erabiltzen du, besteak beste, altzairua, hormigoia, liburuak, egur flotatzailea, indioilar errealeko lumak, itsas maskorrak eta artelanak materialtasunarekin eta erakusketa-estrategia historikoak berraurkeztuz eta eguneratuz. Johanna Burton artearen historialariak dioenez,"'Bovek gauzak lotu egiten ditu, ez inkontzienteak bultzatutako joko aske bati elkarte-bulkadak bultzatzeko, baizik eta edozein narrazio historiko berezi eteten duen nahasmen afektibo halako bat gogoratzeko'."
Lana
Haren lanak, modu, eta bitartekariak aldatu egiten dira, esate baterako, Playboyko aldizkari zaharretan hartutako emakume biluzien tintazko marrazkiak zein 1960ko eta 1970eko hamarkadetako bolumenez hautatutako apalez osatutako eskulturak. Bere erakusketa eta instalazioetan beste artista batzuen lanak ere sartu ditu. 2007ko erakusketa batean, Maccaronen, Bruce Conner artistaren lanak, Berkeley Philip Smithen liburu-saltzailea eta Wilfred Lang margolaria aurkeztu zituen. Bovek 2014an Setting for A. Pomodoro instalazioa diseinatu zuen, zeinak Arnaldo Pomodoro modernista italiarraren eskulturaren eszenatoki gisa aurkezten baitu: ur gaineko egurrezko multzo barrokoa, indioilar errealeko lumak, idulkiak eta oinarriak. Instalazioa erakutsi den bakoitzean, Pomodororen eskultura desberdina aurkeztu da.
2016. urtean, Red Hook-en (Brooklyn urte askoan) azterlan batean lan egin ondoren, adreilu-fabrika zahar batera joan zen, Brooklyngo itsas pasealekutik gertu.