cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Unai Osa
Unai Osa Eizagirre (Zestoa, 1975eko ekainaren 12a -) euskal txirrindulari ohia da, Aitor Osaren anaia. Dopinaren aurkako Puerto operazioan nahasirik egon zen.
Kirol ibilbidea
1997an profesionaletara pasatu zen Banesto taldean, anaia Aitorrekin batera, (1995etik profesionala zena).
Eskalatzaile bikaina, 1999an lortu zuen lehen garaipena Alpeetako Klasikan, Benoît Salmon esprintean garaituta, hamar egun geroago Euskal Bizikletako podiumera igo zen. Hurrengo astean, berriz ere bikain aritu zen Dauphine Liberen: Mont Ventouxeko erlojupekoan zortzigarrena iritsi zen eta sailkapen nagusiko zazpigarren postua lortu zuen. Abuztuan, Etorkizuneko Tourran lortutako garaipenak txirrindularitzako itxaropen nagusietako bat bihurtu zen etapako lasterketetan.
Unai Osak bere ibilbideko antzezpen onena egin zuen 2001eko Italiako Giroan. Mendiko etapeetan onenekin egon zen: 3. Arcon eta 6. Col Pordoin. Sailkapen orokorreko hirugarren postuan amaitu zen, Gilberto Simoni eta Abraham Olanoren atzean.
Hurrengo urteetan, emaitza onak lortu zituen lasterketetan, batez ere 2003ko Espainiako Vueltako bederatzigarren postua, baina ez zuen garaipenik lortu. Lesioek ere ibilbidea baldintzatu zioten, 2004an klabikula bi aldiz hautsi zuelarik.
Liberty Seguros taldearekin fitxatu zen 2006an. Italiako Giroan ongi aritu ostean (18.a izan zen), Puerto auzian aipatua izan zen eta ez zuen inolako lehiaketatan parte hartzerik urte hartan. 2007ko denboraldian Astana taldera joan behar zenean, berriro ere klabikula hautsi zuen entrenatzen ari zela eta 2006ko abenduan karrera amaitzea erabaki zuen.
Amateurretan
1993 1995 1996
Profesionaletan
1997 1999 2001 2003
Aeterni regis
Aeterni regis bulda Sixto IV.a aita santuak eman zuen 1481eko ekainak 21ean. Bulda honek jarraian aipatzen diren hiru dokumentuen baliozkotasuna berretsi zuen:
Onartutako buldaren jatorrizko eskuizkribua, Lisboako Artxibategi Nazionaletan dago.
Cần Thơ zubia
Cần Thơ zubia Vietnam hegoaldeko Mekong deltan tirante-zubi bat da. Mekong-eko deltako hiririk handienaren omenez du izena, Can Tho. 2,65 km luze da eta 26 metroko zabalera du. Lau erreietako galtzada ur-mailatik gorako 39 metroko kota garai batera iristen da puntu batean azpitik ontziak igarotzeko.
Phan Văn Khải lehen ministroa vietnamdarrak inauguratu zituen lanak 2004ko irailean, zubia 2008 amaierarako amaitu behar zelakoan. Baina 2007ko irailean istripu larri bat izan zen 90ean m-ko luzera zuen sarbide-arrapalaren zatia kolapso batean suntsitu zen, 30 inguruko altueratik behera etorri zen. Istripuan 52 pertsona inguru hil ziren eta 140 zauritu ziren.
Azkenean 2010eko apirilaren 24an ireki zuten zubia. Ordura arte Vietnamgo zubirik garestiena izan zen 342,6 milioi dolar inguruko kostoarekin.
Anguilla bengalensis
Anguilla bengalensis Anguilla generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anguillidae familian.
Mezkia
Mezkia Arabako herria da, Donemiliagako udalerrikoa. 2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 24 biztanle ditu.
Inguru naturala eta kokapena
Mezkia A-1 autobidearen eta Gasteiz eta Irun batzen dituen trenbidearen ondoan dago. Iparraldean Zalduondo herriarekin egiten du muga, ekialdean Egilatz herriarekin, ipar-mendebaldean Erdoñanarekin eta hegoaldean Bikuñarekin.
Catalina Recavarren
Catalina Recavarren Ulloa de Zizold, (Barranco, 1904ko uztailaren 15a, ibidem, 1992ko maiatzak 11 ) Peruko poeta eta idazlea izan zen.
Biografia
Eduardo Recavarren García-Calderón (Arequipakoa) eta Nicolasa Catalina Ulloa Cisnerosen (Limakoa) alaba. Barrancoko Sagrado Corazón de Jesús ikastetxean ikasi zuen. Bere lehen poema Raúl Porras Barrenecheak Alma Latina aldizkarian argitaratu zuen, 1917an. 1925ean bere poemak bi liburutan bildu zituen, La Escala eta Reflejos. Vortex-vertex (1935-1936ko bertsoak) argitaratu zuen 1936an. Liburu horrek emakumearen gorputzaren eta haren desioen ikuskera poetikoan erabateko aldaketa eskaintzen du, eta horrek Hego Amerikako postmodernismoaren idazleen artean kokatzen du: Alfonsina Storni, Delmira Agustini eta Juana de Ibarbourou. Guztiek arte bat zalantzan jarri zuten ordura arte gizonen behar eta asmoetan oinarrituta, emakumeak diskurtso poetikoaren subjektu gisa kokatuz. Bertan, La mujer de todos y de nadie (Denen eta inoren emakumea) poema nabarmentzen da, forma eta mamian Juana Inés de la Cruz-en  Hombres necios que acusáis  poema gogoratzen baitu. Emakumeen arteko aliantza kolektiboa osatzen duten kontzientzia femeninoaren irudimenak eta indarrak diskurtso bereziak lantzen dituzten arte poetikoaren aukerak aztertzen ditu.
Flora Tristánek bere lanean eragin handia izan zuen eta, horrela, 1942an Flora Tristán: la mujer mesiánica argitaratu zuen. Bere  Peregrinaciones de una paria  (1959) liburuaren itzultzaile ere izan zen eta urte hartan bertan liburu bat eskaini zion  Flor de rezar   (otoitzaren lorea) izenekoan, berdintasuna, giza eskubideak errespetatzea eta norberarekiko maitasuna eskatzen dituena. Tristán bezala, emakume iraultzaile eta independentea zen, herrien eta emakumeen eskubideen arteko senidetasunaren aldeko borrokalari nekaezina.
Lima bohemiarraren pertsonaia garrantzitsuenetako bat izan zen hirurogeiko hamarkadan. ANEA Idazle eta Artisten Elkarte Nazionalaren sortzailea eta Insula Kultura Elkartekoa, Emakumeentzako Eskola Normalean Kultura Idazkaria ere izan zen, 1959 eta 1974 artean. 1976an bere oroitzapenak idatzi zituen,  Memorias de una desmemoriada  (Emakume ahanzkor baten oroitzapenak). 1986an Limako bere  Antología de la Mujer Peruana (Emakume Perutarraren Antologia) argitaratu zuen, non beste poeta batzuen artean Atala Matelliniren lehen olerkiak agertu ziren.
1992ko maiatzaren 11n hil zen
Saint-Arroman (Pirinio Garaiak)
Saint-Arroman Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Arroman udalerrian erroldatutako biztanleak 99 ziren. Familiak 40 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 66etxeak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 7 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 55 ziren, horien artean 38 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 38 pertsona aktiboetatik 36 lanean zeuden (19 gizon eta 17 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Saint-Arroman udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 301 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Itaroa (merkataritza-gunea)
Dendak
Merkatalgunea 80 denda, 20 jatetxe, kart zirkuitu, bainuetxe, gimnasio eta beste hainbat azpiegiturek osatzen dute. Alokatzeko Azalera Gordina (AAG) 42.000 metro koadrokoa da, 112 lokaletan banatuta.
Pete Schoening
Peter Kittilsby Schoening (1927ko uztailaren 30a - 2004ko irailaren 22a) mendizale estatubatuarra izan zen. Schoening 1958an lehen aldiz Gasherbrum I tontorra arrakastaz igo zuten bi estatubatuarretako bat izan zen, eta 1966an Antartikako Vinson mendiaren gailurrera iritsi zen lehenetarikoa izan zen.
Paratellurita
Paratellurita oxido motako minerala da eta rutile taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Paratellurita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Pasargada
Pasargada Persiar Inperioko lehen hiriburua izan zen, gaur egungo Iranen hegoaldean kokatua. Fars probintzian dago, Zagros mendien ekialdeko luzapen batean, gaur egungo Xiraz hiritik 100 kilometro inguru ipar-ekialdera, eta Persiar Inperioko hurrengo hiriburua izan zen Persepolistik 87 kilometro inguru ipar-ekialdera. UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen 2004an. 160 hektareako babes eremua eta 7.127 hektareako errespetu eremua hartzen du.
Historia
Akemenestar dinastiaren lehen hiriburua izan zen, 160 hektarea inguruko hedadura hartuz. Hiriburu gisa, garrantzia galduz joan zen Persepolisen sorrerarekin, inperioaren lehen hiriburua izateak, errespetatzeko moduko toki bihurtu bazuen ere. Horrezaz gainera, bertan dago Akemenestar Inperioaren sortzailea izan zen Ziro II.aren hilobi xaloa, egundaino iraun duena.
Itaroa (merkataritza-gunea)
Dendak
Eraikinak hiru solairu dauzka, eta lurpeko lehen solairuan 2.200 autoentzako tokia duen aparkalekua dago.
Pasargada
Historia
Ziroren hilobia da akemenestar garaiko arte persiarrean existitu ziren bi hilobi ereduetako bat. Edikulu erako eraikina da, bi uretarako frontoi eta estalkiarekin, Asia Txikiko arte greziarrarekin lotua. Beste eredua, Naqsh-e Rostamen dagoen Dario I.aren hilobia da, harkaitzean zulatua, Egiptoko hipogeoak bezala.
Serge Haroche
Serge Haroche (Casablanca, 1944ko irailaren 11) frantziar fisikaria da. 2012ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen David J. Winelandekin batera banako sistema kuantikoak neurtzeko eta manipulatzeko aukera ematen duten esperimentazio metodo iraultzaileengatik.
Marokon jaio zen familia judu batean. 1956an Marokoko protektoratu frantsesaren amaierarekin familia Frantziara lekualdatu zen. CNRSn lan egin zuen 1967tik 1975era. 1975ean, Parisko Unibertsitateko irakasle postua onartu zuen, eta, aldi berean, beste erakunde batzuetan ere irakatsi du. 1994tik 2000ra École normale supérieureko Fisika saila zuzendu zuen. Bere lana fisika atomikoan eta optika kuantikoan zentratu zen.
Pasargada
Historia
Mausoleo honen ondoan dagoen multzo arkitektonikoa ere nabarmendu behar da, Tall-e Takhteko terraza gotortua eta sarrerako arkupeak, audientzia gelek, errege gelek eta lorategiek osatzen dutena; hau ez da, bakarrik, akemenestar arkitektura eta artearen lehen fasearen adierazgarri, baizik eta persiar zibilizazioaren ereduzko lekukotasuna ere. Pasargadako persiar lorategiak dira mota honetako adibide antzinakoenak, lau zatitan banatuak (Txahar bagh deritzona, چهارباغ).
Houda Benyamina
Houda Benyamina ( Viry-Châtillon. Essonne, 1980ko azaroaren 30a) film-zuzendari eta gidoilari frantsesa da.
2016ko maiatzean, Urrezko Kamera lortu zuen Cannes-eko Zinemaldian, Divines bere lehen film luzeagatik. 2017an, film beragatik, hiru César sari irabazi zituen, haien artean, lehen film onenarena.
Itaroa (merkataritza-gunea)
Garraioa
Eskualdeko Hiri Garraioak 2 linea ditu:
Houda Benyamina
Horrez gain, zinema demokratizatzea helburu duen 1000 Visages elkartearen sortzailea da.
Biografia
Houda Benyamina jatorri marokoarreko familia batean jaio zen, Viry-Châtillon-eko Erables auzoan. Oulaya Amamra aktorearen ahizpa eta Mounir Amamra aktorearen arreba da.
Txikitan zenbait eskolatatik kaleratu zuten: “Ez dugu zertan gezurrik esan, bidegabekeria eta parekotasun eza noiz-nahi bizi ditzakezun auzo batean hazi bazara, sumindura piztuko da zure barnean”. Ile-apainketako Lanbide Heziketako titulu bat lortu ondoren, literatura eta zinea gustuko zituenez, Literatura batxilergoa ikasi zuen. Gero, aktore ikasketak egin zituen Canneseko Aktoreen Eskualdeko Eskolan (ERAC). Zenbait bekari esker, bere prestakuntza osatzen jarraitu ahal izan zuen Bielorrusian eta Estatu Batuetan: Minsk-eko Akademiako Demain le Printemps elkarte frantziar-bielorrusiarrean, Ontological Theater-en eta Actors Studio-n. Hala ere, berehala sentitu zen frustraturik aktore gisa: “Munduari buruzko neure ikuspegia nuen, eta beste era batera adierazteko beharra neukanez, idazten eta zuzentzen ikasi nuen”. Bederatzi film labur egin zituen bederatzi hilabetean, hainbat jaialditan sarituak izan zirenak eta telebistan ere emititu zituztenak (Canal+, France 2, Direct 8, TV5 Monde ); haien artean, Ma poubelle géante dago, gizarte-satira bat, lan bat aurkitzeko zelako zailtasunak izango dituzun azaltzen duena, multigraduatua baina, aldi berean, aldirikoa zarenean.
Zenbait hilabetez aldirietako kanpamentu erromani batean egon ondoren, Sur la route du paradis zuzendu zuen, Malik Rumeau-rekin batera idatzi zuen filma. 2011n, Tangerreko Mediterraneoko Film Laburren Jaialdian eta Dubaiko Nazioarteko Zinemaldian saritu zuten; 2012an, Clermont-Ferrand-eko Film Laburraren Nazioarteko Zinemaldian eta Milango Zinema Afrikarraren Zinemaldian hautatu zuten, eta 2013ko Cesar Sarietarako ere aukeratua izan zen.
Malik Rumeau eta Romain Compingt-ekin batera idatzitako Divines pelikulak, bere lehen film luzeak, arrakasta handia izan zuen ; 2016ko Canneseko Zinemaldiko Zuzendarien Hamabostaldian aukeratu zuten. Kritikak harrera ona egin zion, eta gainera, Urrezko Kamara saria lortu zuen. Saria jaso zuenean egindako hitzaldian, Cannes-eko Zinemaldian eta, orohar, zinemaren munduan emakumeen presentzia emendatzeko beharra nabarmendu zuen. 2017ko otsailean, César Sarien banaketan, Divines filmak hiru sari jaso zituen: lehen film onena, emakumezko aktore berri onena eta taldeko emakumezko aktore onenarena. Horrez gain, Urrezko Globo Sarietan aurkezteko aukeratu zuten filma. Zine aretoetan ere arrakasta handia izan zuen: 330.000 sarrera saldu zituen, “sekulako emaitza 2,4 milioi euroko aurrekontua izan zuen film bat izanda”, eta gainera, Netflixek erosi zuen.
Lehen film honen berezitasuna azaltzen duen bilaketan datza. Bilaketa espirituala da, Benyaminaren iritziz “otoitz bat” baita bere lana lana eta espiritualtasunaren xerka sinbolizatzen du. Eta, aldi berean, bilaketa politikoa ere bada, batez ere "herriko jendea", "noraezean dabilen jendea", "gizarteak baztertutakoa" erretratatzen baitu, zinema berri bat sortzeko non aniztasuna ez den gertaera huts bat izango, Frantziaren isla baizik. Hori guztia gorputz jakinetan gauzaturik, gorputz horien energia, sentsualtasuna eta indarra baitira dramaturgiaren funtsa: «gorputzaren hizkera da, nire ustez, gezurrik esaten ez duen bakarra». Halaber, uste du emakumeen borrokan oso presente egon behar duela ondoko ideia honek: «Gaur egun, garunean jartzen dugu indarra, ez gaude behar bezala lotuta sabelarekin, sorkuntzarekin. (...) Uste dut sentitzen duguna beti dela zuzena. Lehenik eta behin emozioak entzun behar ditugu bide zuzena aurkitzeko, eta gero hitzak baliatu behar ditugu».
2017an, Pour Assia, bere bigarren film luzea egin zuen, Aljeriako FLNko emakumezko borrokalari baten eta gizonezko kazetari amerikar baten arteko maitasun-istorioa. Urte berean, AEBn Deadlier than the Male zuzendu zuen, TNTren Tell Me Your Secrets telesailaren kapitulu pilotua, zeinean hiru pertsonaia atsekabetu aurkezten diren: Emma, gaizkile batekin ibilitakoa; John, erredentzioa bilatzen duen serieko hiltzailea; eta Mary, desagerturiko alaba aurkitu behar duen ama nahigabetua. 2018an, Benyamina Hollywoodeko ekoizle eta estudio handiek aukeratutako urteko emakume zuzendari nabarmenenak jasotzen dituen The Alice Initiative zerrendaren lehen postuan agertu zen.
Estiloa, pentsamendua eta eraginak
2016ko Canneseko zinemaldiko hitzaldi sutsuan, Houda Benyaminak agerian utzi zuen bere lanak duen genero-parekotasunaren aldeko borrokarekiko konpromisoa, bereziki Zuzendarien Hamabostaldiko ordezkari nagusiari zuzendutako hitzetan: «T'as du clito!». Elkarrizketa batean bere ikuspegia azaldu zuen: «Ezinbestekoa da adorea hitzaren bitartez feminizatzea».
Urte berean, Canneseko zinemaldiak antolaturiko Women in motion elkarrizketa saioak Benyamina gonbidatu zuen, Salma Hayek eta Juliette Binocherekin batera, emakumeek Frantziako eta AEBko zinema-industrian duten lekuaz hitz egitera —zuzendarien %23 baino ez dira emakumeak—. Benyaminak, feministatzat bainoago, humanistatzat hartzen du bere burua, eta haren ustez hor dago gakoa gizonek genero-berdintasunaren aldeko borrokarekin bat egin dezaten: “Bakoitzak bere lekua du gure gizartean, bestearen lekua hartu gabe. Kontua ez da gizonaren lekua mendratzea».
Mohamed Ali, Malcolm X, Tariq Ramadan eta Jesus («Espiritualtasuna, nire ustez, erlijio guztien gainetik dago» ) dira bere bizi-erreferenteetako batzuk. Zineman, Martin Scorsese, Bertrand Blier, Henri Verneuil, Ettore Scola eta Pier Paolo Pasolini aipatu behar dira. Bestalde, Martin Luther King eta Nelson Mandela Aljeriako gazteentzat oraindik ere inspirazio-iturri direla adierazi zuen.
Polemikak eta kritikak
Parisen 2015eko azaroko atentatuak gertatu eta bi egun geroago, artikulugile askori arreta eman zien Benyaminak Facebooken argitaratu zuen karikaturak. Bertan, Estatu Islamikoko terrorista bat irudikatu zuen estatubatuar batek eta judu batek maneiatzen zuten txotxongilo baten gisa. Bestalde, Conspiracy Watch-ek, Observatoire du conspirationnisme elkarteak sorturiko webguneak, konspiraziozaletzat jo zituen zuzendariaren post batzuk: batean, Stanley Kubrickek Nasaren astronauten ilargiratzearen eszenaratzea egin zuela azaldu zuen Benyaminak, eta beste batean Michel Collon, konplot-zaletzat hartu izan den kazetari eta saiogile belgikarra, “jaun aparta” gisa aurkeztu zuen.
Salam filma estreinatu zenean, zenbait zine-kritikari frantses ezeroso sentitu ziren zuzendariak emakumearen gorputza aurkeztu zuen moduagatik —kameraren aurrean itaundutako emakumeen ilea eta gorputza ilunean agertzen ziren, “ezkutuan gorde” nahi izan balitu bezala—, eta baita salafismoaren irudi samurtuagatik ere, zeinaren izena aipatu ere egiten ez duen.
Konpromisoak
Bestalde, Collectif 50/50 taldeko kidea da. Elkarteak emakumeen eta gizonen parekotasuna eta aniztasuna sustatu nahi ditu zineman eta ikus-entzunezkoetan.
Eiji Ienorekin batera, 1.000 visages elkartearen sorreran parte hartu zuen, laguntza emateko haien jatorriagatik edo bestelako arrazoi sozial eta ekonomikoengatik kultura eskura izateko eta hartaz gozatzeko aukerarik ez duten pertsonei. Elkarteak honako hau du helburu: «errespetua, tolerantzia, irekitasuna eta kulturen arteko elkarrizketa sustatuko dituen zinema garatzea, eta, horrela, munduaren pertzepzio desberdinen arteko ulermena, bakea, segurtasuna eta etorkizunerako oparotasuna bermatzea.»
Bourbon (Indiana)
Bourbon Indianako herri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 1,810 biztanle zituen, 2.57 kilometro koadrotan banatuta.
Potentzia etapa
Audio-potentziako anplifikadore bat (edo potentzia-anplifikadorea) potentzia txikiko audio-seinale elektronikoak anplifikatzen dituen anplifikadore elektroniko bat da, hala nola, irrati-hargailuaren seinalea edo gitarra elektriko baten pastilla. Helburua bozgorailuak edo entzungailuak bultzatzeko bezain maila altua izatea da. Audio-potentziaren anplifikadoreak soinu-sistema mota guztietan daude, soinua indartzeko sistemetan, etxerako megafonia- eta audio-sistemetan eta musika-tresnen anplifikadoreetan (gitarra-anplifikadoreetan, esaterako). Azken etapa elektronikoa da audio-erreprodukzio tipiko batean.
Mota honetako kate baten aurreko etapak potentzia baxuko audio-anplifikadoreak dira, eta hainbat zeregin egiten dituzte, hala nola seinalearen aurreanplifikazioa (hori bereziki lotuta dago giradiskoen seinaleekin, mikrofono-seinaleekin eta pastilladun tresna elektrikoen seinaleekin, gitarra elektriko eta baxu elektrikoa, esaterako), ekualizazioa (adibidez, altuen eta baxuen doikuntza), tonu-kontrolak, sarrera-seinaleen nahasketa edo efektu elektronikoen gehitzea, erreberberazioa adibidez. Sarrerak edozein audio-iturri ere izan daitezke, hala nola disko-jogailuak, CD-erreproduzitzaileak, audio digitaleko erreproduzitzaileak eta kasete-erreproduzitzaileak. Audio-potentziako anplifikadore gehienek maila baxuko sarrera horiek behar dituzte, lineakoak direnak.
Audio-potentziaren anplifikadore baterako sarrera-seinalea, gitarra elektriko baten seinalea adibidez, ehunka mikrowatt gutxi batzuk bakarrik neur ditzakeen bitartean, bere irteera watt gutxi batzuetakoa izan daiteke (kontsumorako gailu elektroniko txikientzat, hala nola, erloju-irratiak), etxeko sistema estereo baterako hamarnaka edo ehunka wattekoa, gaueko klub baten soinu-sistemarako milaka wattekoa edo hamarnaka mila wattekoa rock kontzertu baten soinua indartzeko sistema handi baterako. Potentzia-anplifikadoreak unitate independenteetan daude eskuragarri, oro har audio-zale sutsuen (merkatu-nitxo bat) eta soinua indartzeko sistemen profesionalen audiofiloen merkatura zuzenduta, baina kontsumo-produktu elektroniko gehienak audio-produktuek, hala nola erloju-erradioek, estereo eramangarriek eta telebistek, potentzia-anplifikadore txiki samarrak dituzte produktuan integratuta.
Historia
Audio-anplifikadorea 1912 inguruan asmatu zuen Lee de Forestek, 1907an lehen osagai elektriko anplifikatzaile praktikoa, huts-hodia (edo "balbula" ingelesez), asmatu zuelako. Triodoa hiru terminaleko gailua zen, eta harizpetik plakarako elektroien fluxua modulatu dezakeen kontrol-sareta bat zuen. Huts-anplifikadore triodoa lehen AM irratia egiteko erabili zen. Audio-potentziaren lehen anplifikadoreak huts-hodietan oinarritzen ziren, eta horietako batzuek audio-kalitate nahiko altua lortzen zuten (adibidez, 1947-9ko Williamson anplifikadorea).
Irailaren 27
Irailaren 27a gregoriotar egutegiaren urteko berrehun eta hirurogeita hamargarren eguna da, 271.a bisurteetan. 95 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Irailaren 26 | Urteko egutegi | Irailaren 28
Potentzia etapa
Historia
Transistoreetan oinarritutako audio-potentziako anplifikadoreak praktikoak egin ziren 1960ko hamarkadaren amaieran transistore merkeen eskuragarritasun zabalaren ondorioz. 1970eko hamarkadaz geroztik, audio-anplifikadore moderno gehienak egoera solidoko transistoreetan oinarritzen dira, bereziki lotura bipolarreko transistorea (BJT) eta metal-oxido erdieroalezko eremu-efektuko transistorea (MOSFET). Transistoreetan oinarritutako anplifikadoreak arinagoak eta fidagarriagoak dira, eta hodi-anplifikadoreek baino mantentze-lan gutxiago behar dute.
MOSFET a, Mohamed Atallak eta Dawon Kahng ek Bell Laborategietan asmatua 1959.urtean, audiorako potentziako MOSFET batean egokitu zuen Jun-ichi Nishizawak Tohokuko Unibertsitate an 1974. urtean. Potentziako MOSFETak laster fabrikatu zituen Yamahak bere fideltasun handiko audio-anplifikadoreetarako. JVC, Pioneer Corporation, Sony eta Toshiba enpresak ere MOSFET potentzia duten anplifikadoreak fabrikatzen hasi ziren 1974. urtean. Urte berdinean, Hitachi LDMOS (lateral diffused MOS) argitaratu zuen, potentzia MOSFET mota bat. Hitachi LDMOS en fabrikatzaile bakarra izan zen 1977 eta 1983 artean, eta denbora horretan LDMOSa HH Electronics (V seriea) eta Ashly Audio bezalako fabrikatzaileen audio-potentziako anplifikadoreetan erabili zen, musika eta megafonia sistemetarako erabiliak izanik. D klaseko anplifikadoreek arrakasta izan zuten 1980ko hamarkadaren erdialdean, kostu baxuko eta konmutazio azkarreko MOSFETak izan zituztenean. Transistoreen anplifikadore askok MOSFET gailuak erabiltzen dituzte potentzia ataletan, beren distortsio kurba tutuenaren antzekoa delako.
2010eko hamarkadan, oraindik ere badira audioaren zale amorratuak, musikariak (bereziki gitarra elektrikoa, baxu elektrikoa, Hammond organoa eta Fender Rhodes piano elektrikoa jotzen duten musikariak, besteak beste), audio-ingeniariak eta musika produktoreak zeinek anplifikadore balbularrak nahiago dituzten, hauen soinu “beroagoaren” ondorioz.
Diseinu parametroak
Audio-potentziaren anplifikadoreak diseinatzeko funtsezko parametroak maiztasun-erantzuna, irabazia, zarata eta distortsioa dira. Horiek interdependenteak dira; irabazia handitzeak, askotan, zarataren eta distortsioaren igoera ez-desiragarriak eragiten ditu. Berrelikadura negatibo ak irabazia murrizten duen arren, distortsioa ere murrizten du. Audio-anplifikadore gehienak AB klasean jarduten duten anplifikadore linealak dira.
1970eko hamarkadara arte, anplifikadore gehienek hutseko balbulak erabiltzen zituzten. 1970eko hamarkadan, balbula bidezko anplifikadoreen ordez transistoreetan oinarritutako anplifikadoreak nagusituz joan ziren. Anplifikadore horiek arinagoak eta fidagarriagoak ziren, eta mantentze-lan gutxiago behar zuten. Hala ere, balbulen aurreanplifikadoreak merkatuko nitxoetan saltzen dira oraindik ere, hala nola etxeko fideltasun handiaren zaleak, soinu-ingeniariak eta musika-ekoizleak (balbulen aurreanplifikadoreak erabiltzen dituzte estudioko grabazioetan mikrofonoen seinaleak "berotzeko") eta gitarra elektrikoak, baxu elektriko jotzaileak eta Hammond organoen interpreteak. Gutxiengo batek balbulen aurreanplifikadoreak, balbulen potentzia-etapak eta balbulen efektu-unitateak erabiltzen jarraitzen du. Fideltasun handiaren zale amorratuek eta estudioan zuzeneko soinua egiten duten edo pistak monitorizatzen dituzten audio-ingeniariek distortsio txikieneko anplifikadoreak bilatzen dituzte; bluesa, rock musika eta heavy metal musika bezalako generoetako instrumentista elektrikoek, berriz, balbulen anplifikadoreak erabiltzen dituzte, asko eskatzen zaienean balbula-anplifikadoreek sortzen duten gainmartxa naturala gustatzen zaielako.
D klaseko anplifikadorea, AB klaseko anplifikadoreak baino askoz ere eraginkorragoa dena, kontsumorako elektronikak o audio-produktuetan, baxu-anplifikadoreetan eta soinua indartzeko sistemen ekipoetan erabiltzen da,
Modelo bakoitzaren ezaugarri teknikoek anplifikadorearen kalitatea zehaztuko dute.
Ezaugarri teknikoak
Eredu bakoitzaren ezaugarri teknikoek anplifikadorearen kalitatea zehaztuko dute:
Inpedantzia
Anplifikadore baten sarrera-inpedantziak gutxienez 10 kΩkoa izan behar du. Paraleloan 10 anplifikadore posizionatuz gero, karga osoa  1kΩkoa izateko ematen zaio balio hori.
Moteltze-faktorea
Konektatu beharreko bozgorailuaren inpedantzia nominalaren eta anplifikadorearen irteerako inpedantziaren arteko erlazioa adierazten du (irteeran benetan duen inpedantzia elektrikoa).
Indargetze-faktorea honako hau da: 200 8Ωren gainean; horrek esan nahiko du anplifikadorearen irteera-inpedantzia erreala 0,04Ωkoa (8/200) dela.
Irteera-potentzia
Potentzia elektrikoari egiten dio erreferentzia, ez potentzia akustikoari.
Bozgorailuan bezala, gehiegizko distortsionatu edo kalteak jasan aurretik potentzia-etapan sar daitekeen energia-kantitate maximoa da.
Anplifikadorearen gehienezko potentzia inpedantzia jakin baten arabera zehazten da, oro har, 8Ω. Adibidez: 175 W 8Ωren gainean.
Anplifikadorea estereoa bada, kontuan izan behar da potentzia hori kanal bakoitzari edo biei dagokien. Horregatik, zehaztapen teknikoetan, bi ohar hauetako bat gehitzen da:
- kanalez-kanal.
Sarrerako inpedantzia aldatzeko aukera ematen duten ekipoetan, parametro hori aldatzeak potentzian sartzen dituen aldaketak ere kontuan hartu behar dira. Kasu honetan gertuko hurbilketak egiten dira, inoiz ez dira absolutuak, anplifikadoreen egungo egoeran hori ezinezkoa delako. Horrela, anplifikadore bat badugu, zeinean espezifikazio teknikoetan 175 W agertzen bada 8Ωren gainean, inpedantzia 4 Ωra murrizten badugu, potentzia bikoitza izango da, 350 W (anplifikadore ideal batean, 350 W izan beharko lirateke).
Potentziaren barruan potentzia nominala eta piko-potentzia bereizten dira.
Potentzia maximoa
Gehieneko potentzia eraginkorra, edo erregimen jarraituko batez besteko potentzia elektrikoa, Irteera-etapak minutu batean 1 kHzko maiztasunean, fabrikatzaileak zehaztutako inpedantzia nominalaren gainean (normalean 4Ω, 6Ω edo 8Ω) eta tresnekin egiazta daitekeen potentzia elektrikoa da.
Po = Vo (rms) ²/Zo adierazpenak emana dator, non:
Po irteerako potentzia den.
Vo irteerako tentsio eraginkorra den (tentsio elektrikoa).
Oharra: potentzia neurtzeko erresistentzia purua erabiltzen da, inpedantzia konplexu batek anplifikadorearen jarduera aldatzen baitu.
Gehienezko potentzia erabilgarria
Potentzia eraginkorra ekipamenduaren distortsioak mugatzen du, hau potentziarekin hazten baita. Horrela, potentzia erabilgarria distortsio nominaleko maila batean zehazten da, hala nola % 1, 2 edo 5 ( % 10 kalitate baxuko anplifikadoreetan) edo % 0,25 baino gutxiago kalitate handiko beste batzuetan. Neurri hori aurrekoa baino txikiagoa da.
Gailur-potentzia, onargarria edo musikala
Anplifikadoreak narriatu aurretik, aldian behin, jasan dezakeen gehienezko potentzia inpultsiboa (seinale-gailurra).
Fabrikatzaile batzuek potentzia nominala zehaztu beharrean, gailurraren potentzia zehazten dute anplifikadorearen irismena makillatzeko, gailurraren potentzia beti potentzia nominala baino handiagoa baita. Xehetasun horri adi egon behar zaio, eta kontuan izan behar da anplifikadore baten gailurreko potentzia bere balio nominala halako 2 dela.
Seinale/zarata erlazioa
Irteerako hondar-zarataren tentsioari egiten dio erreferentzia, eta dB-tan adierazten da.
Akoplamendua
Anplifikadorea bozgorailura konektatuta dagoen modua adierazten du. Hainbat modu egon daitezke:
Maiztasuneko erantzuna
Kalkula ezazu muga non haren barruan anplifikadoreak berdin erantzuten dien (erantzun laua) audiofrekuentziei (20-20.000 Hz) oso potentzia txikiarekin.
Anplifikadoreen maiztasun-erantzuna dB-tan neurtzen da, erreferentzia gisa hartuta watt bateko potentzia 8 ohmioko inpedantziarekin. Maiztasunean erantzun optimoa lortzeko, 5 dB gainetik izan behar du (+ 5 dB) edo azpitik (- 5 dB).
Fabrikatzaile askok, audiofrekuentziak bakarrik erabili beharrean, anplifikadoreak perturbazio suprasoniko edo subsonikoetatik babesteko, frekuentzia-banda altuago baterako maiztasun-erantzuna neurtzen dute (normalean 12 eta 40.000 Hz artean). Kasu horretan, maiztasun optimoko erantzun batek 3 dB inguruan egon behar du gainetik (+ 3 dB) edo azpitik (- 3 dB).
Fase erantzuna
Batez besteko eta goiko edo behekoen arteko maiztasunen erlazioa adierazten du fasean. Audiofrekuentzien espektroan (20 – 20.000 Hz) dagoen desfase horrek (aurreratzeak edo atzerapenak) ez luke 15º baino handiagoa izan behar, seinalea distortsiorik edo ezeztatzerik gerta ez dadin.
Irabazia
Seinalearen irteera-potentziaren eta sarrera-potentziaren arteko erlazioa da. Erlazio logaritmiko gisa adierazten da beti, eta unitatea dB izan ohi da, hau da, potentzien arteko zatiduraren logaritmo hamartarraren halako hamar (tentsioak erlazionatuz gero, hogei aldiz izango litzateke hamar aldiz beharrean, potentzia tentsioaren karratuarekiko proportzionala delako).
Irteerako potentzia 40 W (watt) bada eta sarrerakoa 20 W, irabazia da: 3dB. Irteerako tentsioa 4 VRMS bada eta sarrerakoa 2 VRMS, irabazia da: 6 dB.
Irabazia 1 baino txikiagoa bada, andargabetzeaz ari gara.
Anplifikadoreei dagokienez eta dezibelioak beti konparazio bat adierazten duenez, dBW edo dBu-ri buruz hitz egingo dugu, eta horrek erreferentzia zein den adieraziko digu.
Sentikortasuna
Irteerako potentzia maximoa sortzeko behar den sarrerako fluxu elektrikoaren kantitatea adierazten du.
Inpedantzia jakin bati dBu-k adierazten dio sentikortasuna. dBu-k dezibelioetako seinale-maila adierazten du, 0,7746 VRMSri dagokionez. (Voltei erreferentzia egitean, eskuliburu askotan, batez ere iparramerikarretan, dBu-ren ordez dBV erabiltzen dute). Horrela, 774,6 mVRMS 0 dBu izango dira.
Distortsioa
Distortsioak (distortsio harmonikoa), sartu den seinalearekiko, uhin-formaren aldaketa deskribatzen du ekipoaren irteeran, eta audio-ekipoek, ez anplifikadoreak soilik, seinalean, harmonikoak sartzen dituztelako gertatzen da.
Distortsio horren kausak anitzak izan daitezke. Anplifikadoreen kasuan, sarrerarako gainkarga da ohikoena, hau da, fabrikatzaileak gomendatutako potentzia gainditzea. Horrek seinalea ebakitzea eragiten du irteeran, eta soinua hautsita geratzen da.
Erabateko distortsio harmonikoak, gehienez, % 0,1 THD (total harmonic distortion) izan behar du frekuentzia-espektro osoan (maiztasun goikoek – akutuek, behekoek – larriek baino gehiago distortsionatzen dute).
Distortsioa dB-tan ere adieraz daiteke maiztasun bati dagokionez. Transistoreen intermodulazio bidezko distortsioa esaten zaio horri. Distortsio hori neurtzeko, anplifikadorearen distortsioa kalkulatzen da bi uhin senoidal desberdinetarako (normalean, 19 eta 20 kHz), eta, seinale horien artean, dB-n adierazitako aldea zein den ikusten da. Kalitate-anplifikadoreek 70 dB-tan egon behar dute, 1 kHz-ko tonu diferentzial horretan.
Diafonia
Diafonia maiztasunaren araberakoa da. Horrela, diafonia jasangarria dela esango dugu 50 dB ingurukoa denean larrietarako eta akutuetarako, eta 70 dB ingurukoa tonu ertainetarako.
Balbuladunak
Lehenengo komertzializatu zen anplifikadore mota da, eta audioa anplifikazioa gauzatzeko huts-balbulak baliatzen ditu; hain zuzen ere, elektronika zaharrean erabili ohi zirenak. Elektronikaren merkatuan transistoreek harrera ona izan duten arren, balbulak oraindik ere erabiltzen dira; zeren, balbula bidezko anplifikadoreetan lortzen den soinu xehetasuna aberatsagoa den,  eta giza entzumenarentzat goxoagoak diren maiztasunak lortzen dira. Anplifikadore hauetan erabiltzen diren osagaien urritasunaren ondorioz,  gailu oso garestiak bilakatu dira azken urteotan.
Transistoredunak
Kalitate/prezio erlazioari dagokionez, egokienak dira. Anplifikazio sistema honetan transistoreek arestian aipatutako balbulak ordezkatzen dituzte; era honetan, soinu garbiagoa lortzen da, baina aldi berean, kalitatea eta goxotasuna urriagoak dira. Aurretik esan bezala, soinu kalitate txikiagoa eskaintzen duten anplifikadoreak dira; hala ere, duten prezio ekonomikoarengatik oso erabiliak dira hainbat alorretan, hala nola, entsegu geletan.
Hibridoak
Goian aipatutako bi anplifikadore moten konbinazioa da; zirkuituaren atal batzuetan balbulak erabiltzen dira, eta beste batzuetan, aldiz, transistoreak. Osagaien bateraketa honi esker, balbulen soinu aberatsa eta transistoreen prezio baxua bateratzen dituen anplifikadorea  eskuratu daiteke. Lortzen den emaitza ez da, bere osotasunean, balbulaz soilik osatutako anplifikadore batena, ez eta transistorez soilik osatutakoarena bezain merke ere; baina erosleei erdibideko hautabide bat aurkezten dienez, oso arrakastatsua bilakatu da azken urteotan; musikagintzan lanean hasten direnen artean gehienbat.
Maddalena Casulana
Maddalena Casulana (c.1544 – 1590) konpositorea, biolin-interpretea eta Errenazimentu berantiarreko kantari italiarra izan zen. Mendebaldeko musikaren historian argitaratu eta inprimatutako musikaren bolumen osoa izan zuen lehen konpositorea izan zen.
Biografia
Bere bizitzari buruzko datu gutxi ezagutzen da madrigaletako bildumetan egiten diren eskaintza eta idatzietatik ondoriozta daitekeenetik kanpo. Seguru asko Casole d'Elsan (Italia) jaio zen, Sienatik gertu, abizenarekin bat. Bere lehen lana 1566koa da; lau madrigal Il Desiderio (Desioa) izeneko bilduman, Munichen idatzi zuena. 1568an Portugalen argitaratu zuen Il primo libro di madrigali, lau ahotsetako madrigalen lehen liburua. Urte horretan bertan, Orlando Di Lassok bere konposizioetako bat zuzendu zuen Bavariako Alberto V.aren gortean, Munichen, baina musika horrek ez du iraun. Froga batzuen arabera, Isabel Medici ezagutu zuen, eta hari eskaini zizkion zenbait lan. 1570, 1583 eta 1586an madrigalen beste liburu batzuk argitaratu zituen, denak Venezian.
Garai hartako uneren batean, burdingile izeneko gizon batekin ezkondu zen, baina ez dakigu hari buruzko beste informaziorik, ezta non bizi iizan ziren ere. Bere lanen eskaintza-saioetatik ateratako informazioan oinarrituta, jakina da Verona, Milan eta Florentzia bisitatu zituela, eta, jakina, Venezian egon zela, non bere lanaren zati handi bat argitaratu baitzen, eta herritarrek beren trebetasunak komentatzen baitzituzten.
Madrigaletako lehen liburuko hitzaldian, Isabel Mediciri bere garaian emakume konpositore izatearen berezitasuna eta, batez ere, emakumearen balioaz zuen kontzientziaren sentimendua azaltzen zion."'Munduari erakutsi nahi diot, musika-lanbide honetan ahal den neurrian, banitate okerra, alegia, gizonek baino ez dituztela artearen eta adimenaren dohainak, eta dohain horiek ez zaizkiela inoiz emakumeei ematen'."
Estiloa
Haren musika-estiloa kontrapuntistikoa eta kromatikoa zen, eta Luca Marenziok egindako lehen lanak eta Philippe de Montek egindako hainbat madrigal nabarmentzen ziren, baina Ferrarako eskolako konpositoreek, hala nola Luzzaschik eta Gesualdok, ez zuten esperimentazio handirik egin. Haren lerro melodikoak kantabilak dira, eta arretaz errespetatzen dute testua. Garai hartako beste musikagile batzuek iritzi handia zuten hari buruz; hala, Philippe de Montek edo Lassusek haren lana zuzendu baitzuen Bavarian ezkontza bat zela eta.
Orain arte Casulanaren 66 madrigal kontserbatu dira.
Croydon
Croydon (London Borough of Croydon) Londresko udalerrietako (borough) bat da, hegoaldean kokaturik dagoena. 2015eko erroldaren arabera 379.000 biztanle zituen 86,52 kilometro koadroko azaleran. Londresko udalerrien artean populazio handiena duena da.
Historia
VIII. mendean saxoiak ezarri ziren bertan eta Crogdene izena eman zioten. XI. mendean normandiarrek inbaditu zutenerako Croydionek 365 biztanle zituen. 1086ko Domesday liburuak merkatu herria zela aipatzen du eta mendeetan zehar hala jarraitu zuen. Landare ikazkintza, larrugintza eta garagardogintza izan ziren herriko jarduera ekonomiko nagusiak.
1803. urtean trenbideak Londresekin lotu zuenean Surrey konderriko hiri handiena bihurtu zen. XX. mendean metalgintza eta automozio industria garrantzitsuak ezarri ziren bertan eta Croydon aireportua ere ireki zen, 1920ko hamarkadan Londresko aireportu hndiena izan zena. 1965 urtean gaur egungo udalerria eratu zen. Hiru aldiz eskatu du hiri estatusa baina oraindik ez du lortu.
Auzoak
Barrutia honako auzoek osatzen dute:
Georges Candilis
Georges Candilis, grezieraz Γεώργιος Κανδύλης (Baku, Errusiar Inperioa, 1913ko martxoaren 29a - Paris, Frantzia, 1995eko maiatzaren 10a) azerbaijandar jatorriko arkitekto frantsesa izan zen.
Biografia
Grezian eta Frantzian lan egin zuen, eta Le Corbusierren estudioan aritu zen lanean bost urtez. Candilisen obretan nabarmena da haren arkitekturaren eragina. Egungo gizakiaren bizimodua, eta gizartearen eta hirien egitura berria dira Candilisen arkitekturaren kezka nagusiak. Sari ugari jaso zituen. Casablanca Hiriko Plan Nagusia (1952-54) eta Atenasko Kultura Zentroa (1981-83) dira bere obra ezagunenetako batzuk.
Oulema duftschmidi
Oulema duftschmidi Chrysomelidae familiako intsektu kakalardo espezie bat da. 1874an Redtenbacher-ek zientifikoki deskribatu zuen.
Clinton (Montana)
Clinton Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Missoula konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Oulema magistrettiorum
Oulema magistrettiorum Chrysomelidae familiako intsektu kakalardo espezie bat da. 1964an Ruffu-k zientifikoki deskribatu zuen.
Jones (Oklahoma)
Jones Oklahomako herri bat da. Oklahoma konderrian kokatua dago. 2010ean 2,692 biztanle zituen, 35.4 kilometro koadrotan banatuta.
Faux (Ardenak)
Faux Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Gao
Lehengo denboretan garrantzi handiko pausagunea izan zen Saharan zeharko merkataritzan aritzen ziren karabanentzat. XV. eta XVI. mendeetan Songhai Inperioaren hiriburua izan zen. Garai hartakoa da Askiaren hilobia, UNESCOk Gizateriaren ondare izendatu zuena.
Faux (Ardenak)
Biztanleria
2007an Faux udalerrian erroldatutako biztanleak 55 ziren. Familiak 25 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 5 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Gao
Historia
Gaori buruzko lehenbiziko aipamena Muhammad ibn Musa al-Khwarizmik egin zuen, IX. mendearen lehen erdian. Orduko eskualdeko potentzia garrantzitsuenetako bat zen. X. mendean hiri musulmana zen. XIII. mendearen amaieran independentzia galdu eta Maliko Inperioaren zati bihurtu zen. XV. mendearen lehen zatian hiriak bere independentzia berreskuratu zuen, eta 1464tik 1492ra agindu zuen Sonni Aliren konkisten ostean Songhai Inperioaren hiriburu bilakatu zen. 1591ko marokoar inbasioak inperioaren amaiera ekarri zuen. Inbaditzaileek Tonbuktun kokatu zuten beren gotorlekua.
León (Guanajuato)
León, izen ofiziala León de los Aldama, Mexikoko Guanajuato estatuko hiri handiena eta León udalerriko burua da. 2005ean hiriak 1.137.465 biztanle zituen eta metropoli eremuak 1.634.917 biztanle.
Faux (Ardenak)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
23 2007an zeuden etxebizitza guztiak familien etxebizitza nagusiak ziren. Etxebizitza guzti hauek 23etxeak ziren. 23 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 19 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Gao
Historia
XIX. mendean Gao gainbehera etorria zen. 1854an bisitatu zuen Heinrich Barthen arabera, 300 etxola inguruk osatzen zuten herria eta hiri zaharraren kokagunea zuhaixkez (Capparis decidua) estalirik zegoen.
2012ko apirilaren 6an MNLAk Azawaden independentzia aldarrikatu zuenean, onartu gabeko estatu horren hiriburu bilakatu zen.
Geografia
Niger ibaiaren ezkerreko ertzean dago, Tilemsi haranarekin bat egiten duen lekuan. Hiria estrategikoki kokaturik dago eta asfaltatu gabeko errepidez Kidal eskualdearekin eta Niamei, Nigerko hiriburuarekin, loturik dago. Bamako, Maliko hiriburuarekin, zoladura oneko 1.200 kmko errepide batek lotzen du.
Faux (Ardenak)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
NGC 6035
NGC 6035 galaxia bat da, Hercules konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Gao
Klima
Gaoko klima beroa eta lehorra da. Udan baino ez du euri egiten, gehiena abuztuan. Urtean batez beste 220 mm euri egiten du, baina asko aldatzen da urte batetik bestera. Maiatza da hilabeterik beroena, batez besteko tenperatura maximoa 43 °Cra iristen ahal baita. Abendua eta urtarrila dira hotzenak, 15 °Cko batez besteko tenperatura minimoarekin. Urritik martxora bitartean ipar-ekialdetik harmattan haizeak jotzen du. Gogor jotzen duenean, dakarren hautsak gandu iraunkorra sortu eta ikuspena murrizten du.
Faux (Ardenak)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 32 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 26 lanean zeuden (16 gizon eta 10 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gao
Biztanleria
Gao Mali ipar-ekialdeko, eta Azawadeko, hiri handiena da. Etnia ugari daude, besteak beste, bozoak (tradizionalki ibai arrantzaleak), fulaniak (abeltzainak), tuareg nomadak eta banbarak. Songhaiera da hizkuntzarik ohikoena.
Faux (Ardenak)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Faux udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 575 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Franchevelle
Franchevelle Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Silly-le-Long
Silly-le-Long Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Franchevelle
Biztanleria
2007an Franchevelle udalerrian erroldatutako biztanleak 369 ziren. Familiak 139 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 54 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Silly-le-Long
Biztanleria
2007an Silly-le-Long udalerrian erroldatutako biztanleak 1.139 ziren. Familiak 404 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 112 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 196 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Franchevelle
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 158 etxebizitza zeuden, 138 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 152 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 138 etxebizitza nagusietatik 120 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 92 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 43 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Silly-le-Long
Etxebizitza
2007an 424 etxebizitza zeuden, 406 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 390 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 406 etxebizitza nagusietatik 339 bere jabearen bizilekua ziren, 54 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 14 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 93 etxek lau zituzten eta 255 etxek bost zituzten. 353 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 142 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 242 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Franchevelle
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 229 ziren, horien artean 181 aktiboak ziren eta 48 inaktiboak ziren. 181 pertsona aktiboetatik 165 lanean zeuden (97 gizon eta 68 emakume) eta 16 langabezian zeuden (7 gizon eta 9 emakume). 48 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Rebel (telesaila)
Rebel 2021eko estatubatuar telesaila da, Krista Vernoffek American Broadcasting Companyrentzat egina.