cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oïl hizkuntzak
Banaketa
Hizkuntzalaritzak Frantziako hizkuntzak (eta estatu horren muga inguruetan) hiru talde handitan bereizten dituzte: oc hizkuntzak eta oïl hizkuntzak talde nagusiak dira, eta bien arteko trantsiziozko taldea frankoprovenzerarena da.
Oïl hizkuntzek dialektoen continuum bat osatzen dute.
Harrison (Tennessee)
Harrison Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Hamilton konderrian kokatuta dago, Tennessee estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sir Thomas eta Lady Dixon parkea
Sir Thomas eta Lady Dixon parkea (Sir Thomas and Lady Dixon Park) Ipar Irlandako Belfast hiriaren hegoaldean dagoen hiri parke bat da. 0,53 kilometro karratuko azalera du, eta zelai, baso, errekalde, larrosa, lorategi eta hesituez osatua dago, bai eta japoniar lorategia, haurrentzako jolaslekua, kafetegia, orientazio xendak eta oinezkoentzako bidezidorrak ere.
Aechmophorus clarkii
Aechmophorus clarkii Aechmophorus generoko animalia da. Hegaztien barruko Podicipedidae familian sailkatua dago.
Laturce
Laturce Errioxako mendia da, Clavijo udalerrian dagoena. 1.039 metro ditu eta tontorretik Logroñoko eskualdea ikus daiteke.
Basaerramuz beterriko mendi hau leku estrategiko paregabea da; bertan Clavijoko gudua (mitikoa) eta Laturce mendiko gudua (benetakoa) izan ziren.
Malda batean, 945 metroko altueran, Done Jakueren baseliza du, XVIII. mendean eraikia.
Folcroft (Pennsylvania)
Folcroft Pennsylvaniako borough bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 6,606 biztanle zituen, 3.23 kilometro koadrotan banatuta.
Microtus felteni
Microtus felteni Microtus generoko animalia da. Karraskarien barruko Arvicolinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Horní Lideč
Horní Lideč Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.357 biztanle ditu eta 7,21 kilometro koadroko azalera. Vsetín barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1446 urtean egin zen.
Warm Springs (Oregon)
Warm Springs Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Jefferson konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
R (programazio-lengoaia)
R analisi estatistikora bideratuta dagoen programazio-lengoaia da. C programazio-lengoaian idatzita dago. Gaur egun ikerkuntzan komunitate estatistikoak gehien erabiltzen duen lengoaietako bat da: datu meatzaritzan, ikerkuntza biomedikoan, bioinformatikan eta finantzetako matematikan ere oso erabilia da.
Herrialde batzuetan eskoletan sartzen hasi dira software hau haur-hezkuntzatik hasita era bigunean, haurrei pentsamendu matematikoa eta estatistikoa garatzeko aukera ematen dielako; horretarako bereziki eratuta dago RKids tresna. Honen arrazoi nagusietako bat grafikak eta kalkuluak egiteko funtzioekin hainbat biblioteka edo pakete kargatzeko aukera eskaintzen dituela.
Grafikak sortzeko eta kalkuluak egiteko bereziki inplementatutako funtzioak ditu biblioteka edo paketetan antolatuta. GNU sistemaren parte da R eta GNU GPL lizentziapean banatzen da. Windows, Macistosh, Unix eta GNU/Linux sistema eragileetarako dago eskuragarri.
Historia
Hasiera batean University of Auckland-eko Estatistika Departamentuan garatu zuten Robert Gentleman eta Ross Ihaka-k 1993 an. Baina bere erroetara joz gero, esan daiteke AT&T-ren Bell Laboratories-en izan zuela hasiera S lengoaiarekin. Hasiera batean datuen analisirako sistema bat garatu zuten John Cambers, Rick Becker eta beste laguntzaile batzuk 70. hamarkadaren amaiera aldera. Diseinatzaileek jada existitzen ziren bi lengoaien sendotasunak batu zituzten: S eta Scheme. Haien hitzak hauek izan ziren:"'R lengoaia itxuraz S-ren oso antzekoa da,""baina hura erabiltzeko modua eta semantika Schemetik eratorriak izan dira'."Egindako lanaren ondorioz lortutako lengoaiari R deitu zioten "nolabait S-ren eragina aitortzeko asmoz".
Rren garapena gaur egun R Development Core Team-en esku dago. Horretaz gehiago jakin nahi izanez gero, nahikoa da Rren ingurunean bertan contributors idaztea; hasierako egileen eta gaur egun R Development Core Team-en lanean ari direnen izenak erakusten dira.
Ezaugarriak
Rk tresna estatistiko eta grafiko anitz eskaintzen ditu; eredu linealak eta ez-linealak, test estatistikoak, denbora-segiden analisia, sailkatze-algoritmoak, etab.
S-ren antzera R programazio-lengoaia bat da eta beraz, erabiltzaileak funtzio propioak defini ditzake. Izatez, Rko funtzio gehienak R bera erabiliz idatziak izan dira, nahiz eta konputazionalki garestiagoak diren algoritmoetarako C, C++ edo Fortran lengoaietan garatutako bibliotekak karga daitezken. Erabiltzaile aurreratuenek R-ko objektuak C-n garatutako programetatik zuzenean erabil ditzakete. Gainera, erabiltzaile komunitateak garatutako paketeak erabiliz ere heda daiteke R.
S-tik jaso du Rk objektuei orientatutako lengoaia izaera. Rren beste ezaugarri esanguratsu bat bere ahalmen grafikoa da. Oso kalitate altuko grafikoak sor daitezke R erabiliz. Dokumentaziorako LaTeX-en oinarritutako formatu propioa du.
Horrez gain, zenbakizko kalkulurako tresna moduan erabil daiteke R; esparru horretan lan egiteko GNU Octave edota MATLAB tresna espezializatuak bezain eraginkorra izan daiteke. RWeka izeneko interfazea garatu da Weka-rekin lan egin ahal izateko eta horri esker posiblea da arff formatuan fitxategiak irakurtzea eta idaztea. Horrek R aberasteko aukera ematen du, Weka plataformako datu meatzaritza algoritmoekin.
Hedapenak eta paketeak
Elkarlanean garatutako proiektu irekia da R; erabiltzaileek garatutako funtzio espezifiko berriak paketeetan antolatuz eta argitaratuz R ren oinarrizko konfigurazioa hedatzea lortzen da eta funtzio berriak guztiok atzitzeko moduan jartzen dira. Pakete horiek gehienetan Rn garatzen dira, baina Java, C eta C++ ere erabili izan dira.
R oinarrizko pakete-multzo batekin dator; horietaz aparte beste 11.000 pakete gehigarri baino gehiago daude (2017ko uztailean) CRAN, Bioconductor, Omegahat , GitHub edo bestelako gordailuetan bilduta.
Paketeak hainbat multzotan sailkatuta daude: Finantzak, Genetika, Errendimendu handiko Konputazioa, Ikasketa Automatikoa, Gizarte Zientziak, etab.). Arlo horietan lan egiteko bereziki diseinatu dira R paketeak eta gaur egun gure eskura daude.
Rren beste baliabide batzuk Crantastic (komunitate honek CRAN paketeak ebaluatzen eta errebisatzen ditu) eta R-Forge (Rrako paketeak, softwarea eta proiektuak modu kolaboratiboan garatzeko plataforma) dira. R-Forge-en oraindik garatze-prozesuan eta argitaratu gabe dauden hainbat CRAN beta-pakete daude.
Paketeen instalazioa eta aktibazioa
Paketeak instalatzeko ispilua (ingelesezko mirror) aukeratu behar da eta bertatik deskargatu.
Analisi espezializaturen bat egiteko behar dugun paketea aldez aurretik instalatuta ez bazegoen edo aktibatu gabe bazegoen, esplizituki egin beharko dugu. Paketeek haien artean mendekotasunak izatea posiblea da. Kasu batzuetan instalazioak berak automatikoki instalatzen ditu mendeko diren gainerako paketeak ere, baina ez beti. Horregatik, interesatzen zaigun paketea instalatzean honakoa idatziko dugu:
Liburutegiak aktibatzeko halako aginduak erabil daitezke:
Komatxo bikoitzak (“ ”) nahiz sinpleak (‘ ’) edo komillarik gabe adieraz daitezke. Erabiliko den liburutegiari deia egiterakoan, aktibatuak izan diren mendekotasunei buruzko xehetasunak agertuko dira.
Interfaze Grafikoak eta Editoreak
Badira Rn lan egiteko bereziki sortutako garapen-ingurune integratuak (IDEak) eta baita Rrekin lan egiteko laguntza eskaintzen duten testu-editoreak ere. Honakoak aipatzeak merezi du:
Bestalde, Sweave Rko funtzio bat da, eta horri esker R kodea Latex eta Lyx dokumentuetan txertatu ahal izango da. R kodea exekuta daiteke eta modu dinamikoan posiblea gertatzen da dokumentu eguneratuak sortzea, datu eguneratuetatik abiatuz emaitza eta grafiko eguneratuak sortuz eta txertatuz.
Script lengoaiak
Rren funtzionaltasuna atzigarria da hainbat script programazio-lengoaiatatik: Python-en deiak egiteko RPyC erabil daiteke, Perl-en (stadistics::R), Ruby.
Aukera Libreak
Rrekin lan egin ordez badira software libre diren beste hainbat aukera ere. Kontuan izan behar da lengoaiak arlo espezializaturen batean lan egiteko bereziki garatuak izan ohi direla. R adibidez biologian, fisiologian edo antzeko arloetan lan egiteko oso aproposa gertatzen da. GNU Octave arlo matematikoan eta bereziki zenbakizko analisiak egiteko oso egokia den bezala, Gretl oso egokia gertatzen da ekonometriaren arloan lan egiteko. Egia esan, gero eta gehiago dira Rren moduko aukera libreak haien ikerketa-lanak aurrera eramateko erabiltzen dituzten lan-taldeak. Arlo batzuk: Ekonometria, Biologia, Edafologia, Topologia, Estatistika. Arlo espezializatu horietan ikertzaileek beren ikerketetan aurrera egin ahala lortutako emaitzak argitaratzen dituzten moduan, garatutako R paketeak partekatu eta komunitate zientifikoaren esku uztea erabakitzen dute kasu askotan. Horrela sortutakoak dira hainbat arlotarako eskuragarri dauden R pakete gehienak.
Hemen Rren beste aukera libre batzuk:
Aukera Pribatiboak
Aukera libreez aparte, badira haien pareko izan daitezkeen beste aukera pribatibo batzuk ere. Horietako batzuk honakoak dira:
Tanta (Egipto)
Tanta (arabieraz: طنطا, Ṭanṭa, ahoskatua) Egipto Behereko iparraldeko hiria, Al-Gharbiyah gobernamenduko hiriburua, Nilo ibaiaren deltaren erdian. 334.505 biztanle (1992). Niloren deltako hiri handiena da. Unibertsitatea. Merkataritza-gunea. Ehungintza eta janari-industria. Petrolio-findegiak. Burdinbide- eta errepide-gunea. Islameko santurik gurtuenetako baten hilobia dago han, Sayyid Ahmad al-Badawirena.
Estilbita-Ca
Estilbita-Ca silikato motako minerala da eta stilbita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Stilbita-Ca silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Synodontis vermiculatus
Synodontis vermiculatus Synodontis generoko animalia da. Arrainen barruko Mochokidae familian sailkatzen da.
Konposatu inorganikoen nomenklatura
Konposatu inorganikoen nomenklatura Kimika inorganikoaren elementu eta konposatuen konposizioa, egitura eta formakuntzak aztertzen dituen kimikaren arloa da. IUPACek zenbait arau aholkatzen ditu kimika inorganikoaren konposatuaren izendapenari buruz; IUPACen liburuari, liburu gorria ere deitzen zaio. Idealki, edozein konposatuk izen bat izan beharko luke, zeinetik nahasketarik gabe formula kimiko bat atera daiteke.
Konposatu inorganikoak, gehienbat, metalez osatuta egon ohi dira (M + EzM) non M-n metal baten katioia izango genuke, eta EzM-ean, ez-metalikoa den atomo baten anioia. Hala eta guztiz ere, ez-metalez soilik osatutako konposatu ez-organikoak daude (SiO2 adibidez). Horren arrazoia kimika organikoa karbono-karbono loturan oinarritzea da. Horregatik, ez-metalak ditugunean beste konposatu batzuk osatzen, kimika inorganikoaren barnean kokatzen ditugu.
Nomenklatura motak
Urteetan zehar, konposatu inorganikoak izendatzeko hainbat modu egon dira. Gaur egun IUPAC izeneko erakundeak aukeratzen du zein modutan idatzi behar den, edo zein hobesten duen. Nahiz eta modu asko egon konposatu inorganikoa k izendatzeko, garrantzitsuenak 3 dira.
Nomenklatura sistematikoa
IUPACek hobesten duen izendatze-metodoa da. Nomenklatura mota honetarako, konposatuaren atomizitatea begiratu behar da, hau da, atomo berdinaren kopurua zenbatu behar da, eta horren arabera aurrizki bat erabili, ondoren konposatuaren izena jarriz.
Adibidez:
Stock nomenklatura
Nomenklatura mota hau ere IUPAKek onartzen du eta kasu honetan balentzia kopurua konposatuaren bukaeran idazten da zenbaki erromatarretan. Baina balentzia ezberdin bakarra izan dezakeen konposatua bada, ez dago idatzi beharrik zenbaki erromatarrez.
Adibidez:
Nomenklatura tradizionala
Balentzien taula horretan elementu gehienak daude, baina ez guztiak, batzuk salbuespenak baitira.
Behin oxidazio-egoera dakigula, izendatu egingo dugu; horretarako, atzizki eta aurrizkiak jakin behar dira.
Gure konposatuak eduki ditzakeen balentzia kopuruaren arabera, ezberdin aukeratuko ditugu atzizki eta aurrizkiak.
Oxidoak
Oxidoak konposatu inorganikoak dira, eta oxigeno eta beste konposatuez osatuak dauden. Oxigenoaren oxidazio-zenbakia kasu hauetan -2 da. Metal batekin lotuta baldin badago, oxido basikoa da. Berriz, ez-metal batekin baldin badago, oxido azidoa da.
Lehen azaldutako nomenklaturez gain, oxido mistoen nomenklatura daukagu:
Oxido azidoa
Oxido azidoen ezaugarri nabarmenena uretan disolbatzerakoan oxoazido bihurtzen direla da. Adibidez:. Konposatu horiek ez-metal eta oxigenoz osatuta daude, zeinetan oxigenoa -2 oxidazio-zenbakia dauka, eta ez-metala beste oxidazio zenbakiren bat izan dezake (+1etik +5era joan daitezke).
Oxido basikoa
Oxido basikoak, bere izenak dion bezala, base bihurtzen dira uraren aurrean, hidroxido bihurtuz. Adibidez:
Konposatu horiek katioi metaliko batez eta oxigeno anioiz osatuta daude, non oxigenoak -2 oxidazio zenbakia du, eta metalak oxidazio zenbaki positibo bat du.
Superoxidoak
Superoxidoetan, oxigeno diatomikoaren balentzia -1 da. Peroxidoak bezala, konposatu hauek ez dira oso egonkorrak. Adib: NaO2
Oxoazidoak
Oxido azido bati ur molekulak gehitzerakoan sortzen diren konposatuak, azidoak dira.
Peroxidoak
Konposatuak oxigenoa -2 oxidazio-zenbakia izan ordez, -1 zenbakia badu peroxido bat da. Oxigenoaren ohizko oxidazio-maila ez denez, peroxidoak sortzen dira, hauek konposatu ezegonkorrak dira.
Hidroxidoak
Hidroxidoak oxido basikoen eta uraren arteko loturaz osaturiko konposatuak dira. Erraz bereizten dira hidroxilo taldea (OH-) taldea izaten dutelako, horiek izendatzeko metal elektropositiboaren izena eman behar da eta ondoren hidroxilo.
Konposatu horiek, uretan disolbatzen dira ioietan banatuz; alde batetik, metal katioiak eta, beste aldetik, hidroxilo taldeak. Baina prozesu hau itzulgarria da, berriro ere konposatua osatzea baitago.
Hidruroak
Hidruroak hidrogenoz eta beste elementu batez osaturiko konposatuak dira, elementu hori metala edo ez-metala bada, talde ezberdinetan banantzen dira.
Hidruro metalikoak
Hidruro metalikoak, izenak dioen bezala, hidrogenoz eta metal batez osatriko konposatu binarioak dira. Hidruro metalikoek duten bereizgarria hidrogenoaren balentzia da, kasu guztietan -1 balioa baita. Hidruroak izendatzeko, lehenengo metalaren izena esan behar da eta ondoren hidruro hitza.
Hidruro ez-metalikoak
Hidruro ez-metalikoak, hidrazido izenez ere ezagunak, hidrogenoz eta elementu ez-metalikoz osatuta daude, elementu ez-metalikoak kalkogenuro eta halogenuro taldekoak izanik.
Talde horietako elementuek osa ditzakete hidruro ez-metalikoak: S, Se, Te, F, Cl, I eta Br. Hidogenoa kalkogenuroekin bateratzean, kalkogenuroaren balentzia -2 da, berriz, halogenuroarekin bateratzean, -1. Konposatu horiek izendatzeko, bi era daude, alde batetik estatu puruan daudenak, eta bestetik disoluzio akuosoetan daudenak.
Estatu puruan daudenak gas egoeran egon ohi dira, eta hidruro ez-metalikoak direla esaten da. Beste aldetik, disoluzio akuosoan daudenak hidrazidoak dira, eta horiek hidruro ez-metalikoak uretan disolbatzean sortzen dira.
Hidruro nitrogenoideak
Hidruro ez-metaliko hauek konposatu binarioak dira, hidrogenoz eta ez-metalez osatuak, baina ez-metal hauek nitrogenoide taldekoak izanda. Konposatu hauek izendatzeko garaian, izen komuna esaten dugu normalean, baina badauka hidruro ez-metalikoak izendatzeko beste era bat ere. Hidruro ez-metaliko hauetan, hidrogenoa da konposatu elektronegatiboena.
Boranoak
Boranoak, boroz eta hidrogenoz osaturiko konposatu bereziak dira, eta formula hau jarraitzen dute, BnHn+4. Konposatu hauek izendatzeko ez da betiko erregela erabiltzen, boro kopuruaren arabera izendatzen baita.
Germanoak
Germanoak, borano eta silano bezala bereziak dira, eta izendatzeko ere formatu bera dute. Germanoek ere formula berezi bat jarraitzen dute, GenH2n+2.
Gatzak
Gatzak azido eta baseen arteko erreakzioen ondorioz sortzen diren konposatuak dira. Katioi metaliko bat eta anioi ez-metaliko batez osatutako konposatuak dira gatzak normalean, nahiz eta beste mota askotariko egitura izan dezaketen. Gatzen barruan, gatz neutroak, gatz azidoak, gatz basikoak eta gatz mistoak ditugu.
Gatz neutroak
Gatz neutroak azido bat hidroxido batekin erreakzionatzerakoan sortzen diren konposatuak dira (erreakzioaren ondorioz ura ere sortzen da). Bi gatz neutro izan ditzazkegu: binarioak, hidrazido eta hidroxidoen baturaz sortzen direnak, eta ternarioak, oxoazido eta hidroxido baten baturaz sortzen direnak. Gatz ternarioen kasuan, oxoazidoen eratorriak dira; beraz, horien anioiek -iko, -oso, per- -iko eta hipo- -oso atzizki eta aurrizkiak erabili ordez, -ato, -ito, per- -ato eta hipo- -ito erabiltzen dituzte
Gatz azidoak
Gatz azidoak konposatu kuaternarioak dira, non azido poliprotiko baten protoi bat katioi metaliko bat ordezkatzen du. Konposatu horiek oxoazidoak bezala izendatzen dira, "hidrogeno" gehituz anioaren izenari.
Gatz basikoak
Kasu honetan, base baten hidroxidoak ordezkatzen dira partzialki azidoen anioiekin. Izendatzeko, lehenik, basearen metala izendatzen dugu, eta gero, azidoaren anioiari hidroxi- aurrizkia eransten diogu.
Gatz mistoak
Gatz mistoetan, bi katioi ezberdin edo gehiagoz osatuak egon daitezke gatzak, eta katioi horiek hidroxilo ezberdinetatik datoz.
San Benedetto Ullano
San Benedetto Ullano Italiako udalerri bat da. Cosenzako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Konposatu inorganikoen nomenklatura
Poliazidoak
Azido horien sorkuntzan, bi azido edo gehiago batzen dira, ur molekula bat galduz prozesuan. Gatz deribatuak oxogatzak bezala izendatzen dira.
San Benedetto Ullano
Mugakideak
San Benedetto Ullanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Konposatu inorganikoen nomenklatura
Peroxoazidoak
Azido hauen berezitasuna oxigeno bat peroxido batekin ordezkatzean datza.
Nomenklatura sistematikoan eta Stocken, -peroxo- gehitzen zaio izenari, eta tradizionalean, peroxo-. Peroxogatzak oxigatzak bezala izendatzen dira.
Tioazidoak
Hauek sortzen dira oxoazidoen oxigenoak sufre molekulekin ordezkatzen direnean.
Tio- aurrizkia edo -tio- artizkia daramate nomenklaturan. Tiogatzak oxogatzak bezala izendatzen dira.
Ioiak
Ioiak atomo edo molekula kargadunak dira. Karga positiboa badute katioi deritze. Karga negatiboa dutenek, ordea, anioi deritze.
Katioi mono eta poliatomikoak
Izenak adierazten duen bezala, atomo bakarrez edo atomo anitzez osatuta egon daitezke katioiak. Izen tradizionala erabiltzeko orduan, kontuan izan behar dugu ioiaren oxidazio-zenbakia, atzizki egokia erabiltzeko. Bi motatako katioi poliatomikoak izan ditzazkegu:
Oxoazidoetatik eratorriak direnak edo hidruroetatik eratorriak direnak.
Oxoazidoetatik datozenean ioiak, -ilo atzizkia gehitzen zaio nomenklatura tradizionalean. Stocken, oxigeno kopurua kontatzen da eta adizio nomenklaturan bezala izendatzen da. Hidruroetatik eratorritakoei -onio atzizkia jartzen zaie.
Mediterraneoko ardatza
Mediterraneoko ardatza Iberiar Penintsulako ekialdeko kostaldean garatzen den abiadura handiko eta prestazio handien burdinbide-ardatza da, Mediterraneo itsasoaren ertzean. Gibraltarko Zelaia Katalan Herrietarekin lotzen du Andaluzia, Murtzia, Valentzia eta Katalunia zeharkatuz.
Europa Barneko Garraio Sarean sartuta dago, Mediterraneoko korridorearen barrua.
Historia
1987ko Pla de Transport Ferroviari izenekoak, Bartzelona eta La Encina artean, 200 km/h-ko abiadura bikoitzeko zati bat aurreikusten zuen. Zati batzuk plan honen arabera modernizatu ziren, baina gehienezko abiadura 220 km/h-raino igo zen. Ondoren, zati horiek beste zati modernizatu batzuekin eta zati berriekin integratzea erabaki zen, abiadura handiko Mediterraneoko ardatza deitzen hasi zena eraikitzeko.
2002an, Espainiako Gobernuak, José María Aznar buru zela, Mediterraneoko korridorea Europar Batasunarentzat lehentasunezkoa ez izateko presioa egin zuen.
2004an Francisco Garcia Calvo ingeniari industrialak beste ingeniari industrial Joan Amorosekin hitz egin zuen. Joan Amoros automobil-materiala garraiatzeko azpiegitura baten beharraz ohartu zen, horren faltak Espainiar Estatuaren lehiakortasun falta eragiten zuelako. Orduan Amorosek presio talde bat sortu zuen Mediterraneoko ardatza bultzatzeko: Ferrmed. Ferrmeden sortzaileetako bat Valentziar Herrialdeko Industria Ingeniarien Elkargo Ofiziala da. Presio taldeak ez du 2017ko abuztuan proposatutako ia ezer lortu, bete gabeko promesak izan ezik. Espainiako Sustapen Ministerioak Mediterraneoko ardatza diseinatzeko eta inbertitzeko lanak hasi zituen. Jarduera horien ondorioz, 8 400 milioi euroko inbertsioa egin zen 2004tik 2010era bitartean. Espainiako Gobernua Mediterraneoko ardatza Europa Barneko Garraioen Sarean sartzen saiatu zen.
2011n Espainiako Sustapen Ministerioak Mediterraneoko ardatzaren Azterlan Teknikoa aurkeztu zuen. 2012an, erakundeen finantzaketa eta bultzada jasotzeko eskumena sortu zitzaion: Erdiko ardatza. 2012tik, Espainiako Gobernuak esaten zuen Mediterraneoko ardatza oso azpiegitura garrantzitsua zela.
2014an Ana Pastor Sustapen ministroak esan zuen 2017an Gandia eta Oliva lotuko zituen trenbide bat egongo zela. 2017an Iñigo Sernakoa Sustapen ministroak gauza bera esan zuen.
2016ko hasieran, Valentziako Generalitateak Mediterraneoko ardatzaren (Mediterraneoko ardatzaren aldeko Foroa) interesen aldeko presio-talde bat sortu zuen. Presio-talde horretan hainbat erakundek parte hartu zuten, publikoak zein pribatuak. Urte berean, Valentziako Enpresaburuen Elkarteak bat egin zuen Ferrmed presio taldearekin. Europar Batasunak baieztatu zuen Espainiako Sustapen Ministerioak Mediterraneoaren gaineko Erdiko ardatza lehenesten zuela. Albiste izan zen, baita ere, Ahal Duguk urte horretako hauteskunde orokorretarako zuen egitarauak Mediterraneoko ardatza ez zuela kontuan hartzen, baina Aragoiko Pirinioak zeharkatzen dituen trenbideaz hitz egiten zuela. Murtzian Mediterraneoko ardatzaz hitz egiten zuen.
2017ko otsailean, Espainiar Estatuko garraio-azpiegituren erradialitat-politika egiaztatu zen. Horren aurrean, autonomia-erkidegoetako arduradunak sumindu egin ziren, eta esplizituki egin zuten inbertsioa abiadura handiko hegoaldeko trenbide-sarbidean, Atochako geltokira sartzen diren lineak bikoizteko, Andaluziatik eta Valentziatik hiriburura sartzen diren lineen denborak laburtzeko.
2018an Singapur GIC enpresak inbertsioak bideratu zituen Mediterraneoko ardatzara. Valentziako Generalitateak urtarrilean jarri zuen martxan Erkidegoko mugikortasuna, azpiegiturak eta garraioa hobetzeko programa estrategikoa, Mediterraneoko ardatzerako inbertsioak egiteko. Otsailean, Espainiako presidenteak esan zuen bere gobernuak, Alderdi Popularrak, gauzatuko zuela Mediterraneoko ardatza. Maiatzean, Sustapen ministroak esan zuen 2020an bide aldaketa egingo zela eta 2023an ardatza prest egongo zela. Ekainean, egindako burdinbideen % 23 zeuden. 2018ko irailean, Sustapen ministro berak esan zuen 2021ean Algecires-Perpinyà ardatza prest egongo zela.
Urte horretan bertan jakin zen Mariano Rajoyren gobernuak 2021-2027 Europar Batasuneko urte anitzeko finantza-planetik kanpo utzi zuela Mediterraneoko ardatza, Valentziar Herrialdean isolatuz. Horri kritika negatiboak egin zaizkio, garraioaren eskema erradialari jarraitzea egotzita. Ardatz hau, alde batera uzten zen, Espainiako beste lurralde batzuk, denbora gutxian inbertsioak jasotzen zituzten bitartean.
Espainiar Estatuan, Mariano Rajoy eta Pedro Sanchez artean gobernu aldaketarekin, inbertsiorik eza gehien kritikatzen duen Valentziar Herriko Alderdi Sozialistako politikarietako bat, José Luis Ábalos, Sustapen Ministroa izan zen eta errespetura aldatu zuen iritzia, kritikoa izatetik konformista izatera pasatuz.
Kontrakotasuna
Mediterraneoko ardatzaren eraikuntzak ez du adituen babesa, nahiz eta gehienek bai.
Valentziar Herrialdeko Industria Ingeniarien Elkargo Ofizialaren arabera, profesionalen eskariak gora egin du 2015etik (% 5ek uste du garrantzitsua dela) 2018ra arte (% 85ek uste du garrantzitsua dela).
Aldekoak
Defendatzaileek emandako aldeko argudioak honako hauek dira:
Aurkariak
Aurkako argudioen artean Gregorio Martín, Valentziako Unibertsitateko Konputazio eta Inteligentzia Artifizialeko katedradunak adierazitakoak daude; izan ere, esaten du proiektuak Ferrmed presio-taldearen eraikitzaileei egiten diela mesede, uste du Algecirasek ez duela trenbiderik behar, bere potentzia ekonomikoa batez ere itsas portuaren bidez ematen delako, eta Mediterraneoko iparraldeko portuen aurka egingo lukeen lehiaketak esan nahiko lukeelako Mediterraneoko iparraldeko portuak galtzea.
Pedro Costa Morata Espainiar Estatuko Ingurumen Sariak esan duenez, lasterkaria "sarea bikoiztea ekarriko duen gehiegizkoa da".
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Siziliako mafia
Siziliako mafia edota soilik mafia, maiz Cosa Nostra (sizilieraz "Gure Gauza") Italiako Sizilia uharteko mafia erakundea da.
Jatorria Sizilian izan arren, AEBetara eta Kanadara ere hedatu da.
Italiatik kanpo jende askok Napoliko Camorra eta Calabriako 'Ndrangheta antzeko erakundeekin nahastu arren, hiruak erakunde ezberdinak dira.
Historia
Jatorriz XVIII. mendearen amaiera eta XIX. mendearen hasieran du.
XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen bigarren erdialdean siziliar eta hegoaldeko italiar ugari AEBetara emigratu eta Cosa Nostra erakundea herrialde honetako italiar komunitatean indar handiz sustraitu zen, bereziki herrialde hartan XIX. mendetik nagusitasuna zuen irlandar mafiarekin lehiatuz, eta 1920ko hamarkadan hari gailenduz.
Klemente II.a
Klemente II.a (Hornburg, 1005 - † Pesaro, 1047ko urriaren 9a) Eliza Katolikoaren 149. Aita Santua izan zen 1046 eta 1047 urteen bitartean. Bambergeko gotzaina zen Henrike III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak Erromako tronua eman zionean.
Biografia
Sudiger Morslebengo kondea zen eta Bambergeko gotzaina. Sutriko sinodoaren ondorioz eta Henrike III.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren laguntza medio, 1046ko abenduaren 25ean, aita santu egin zuten.
Aita santu bezala egin zuen lehen gauza, Henrike III.a enperadore koroatzea izan zen. Koroarekin batera, enperadore berriak erromatarren patrizio titulua ere jaso zuen, eta honek, edozein aita santu aukeratu baino lehen, bere oniritzia behar zuela esan nahi zuen. Horrela, enperadorearen aita santua aukeratzearen prozeduraren gaineko kontrola berreskuratu zen eta erromatar familia patrizioen eraginaren kaltetan. Horregatik, bai Klemente II.a eta baita ondoren etorri ziren hurrengo 3 aita santuk ere alemaniarrak izan ziren eta enperadoreak izendatutakoak. Erromatar nobleziatik zetozen aurreko aita santuei, aita santu inperial hauek jarraitu zieten, beraz.
Klementeren agintaldiak ez zuen asko iraun. 1047an, kontzilio batera deitu zuen Erroman eta Elizan erreformak egiten saiatu zen, gotzain-kondeek lortuta zuten boterea mugatu nahian eta simoniarekin amaituz -ondasun espiritualen nahiz haietatik bereizezinak diren munduko ondasunen salmenta edo erosketa deliberatua-.
Alemaniara egin zuen bidaiatik itzultzean, sukar batek hartu zuen eta heriotzera eraman. Pesaron hil zen 1047ko urriaren 9an. Bambergko katedralean eman zioten lur, bere jaioterrian, Alpe iparraldean hilobiratuta dagoen aita santu bakarra.
XX. mende hasieran, Specht eta Fischerrek beruna aurkitu zuten 1047an hil zen Klemente II.a aita santuaren saihets batean; berun kontzentrazioa nahikoa zen heriotza eragiteko eta hori izan zen ziurrenik arrazoia.
Piñoi aske
Piñoi askea ardatz bati noranzko batean aske biratzea eta kontrako noranzkoan engranatua izatea ahalbidetzen dion mekanismoa da.
Piñoi askeak ahalbidetzen du, adibidez, txirrindulari batek pedalei eragiteari uztea gurpila frenatu edo blokeatu gabe.
Mekanismoa
Piñoiek norabide batean askatasunez biratzea eta kontrako norabidean bat eginda mantentzea ahalbidetzen duen ardatz batean instalatutako sistema bat da.
Bizikletak
Pinoi askeak oso erabiliak dira gaur egun dauden ia bizikleta guztietan. Horrela, txirrindulari batek pedalei eragin diezaieke, mugimendua atzeko gurpilera transmititu eta aurrera egin ahal izateko; baita pedalak emateari uzten dionean ere, atzeko gurpilak aske biraka jarraituko du, inertzia mugimendua pedalei berriz ere transmititu beharrik gabe.
Sistema hau asmatu aurretik bizikletek gurpila mantentzen zuten pedalekin bat eginda, piñoi finkoko bizikletak izenekoak. Horiek abantaila hau dute: asfaltoaren itsaspena nabaritzeko aukera ematen dute, eta bizikletaren inertziak itopuntuak pasatzen laguntzen du. Hala ere, ahalegin handiagoa eragiten dute belaunean frenatzean (balaztak erabiltzen ez badira), ez dute abiadura aldatzeko aukerarik ematen, galtzak platerarekin katigatzen badira ezin da bizikleta gelditu gabe pedalei eragiten utzi edo atzeko gurpila blokeatu, eta bihurgune itxietan ezin dira pedalak horizontalak mantendu, haiekin zorua ez ukitzeko.
Automobilak
Bi aldiko eztanda-motorra duten autoetan erabili dute gurpil askea; Saab 93 eta Saab 96 autoetan, esaterako. Horrek ezinezko egiten zuen motorra balazta gisa erabiltzea modelo horietan. Gaur egun, piñoi askea, adibidez, abiatze-motorrean erabiltzen da, horrek birabarkira bere mugimendua transmititzea ahalbidetuz, baina kontrako noranzkoan transmisioa saihestuz, eta horrek abiatze-motorraren matxura ekarriko luke, birabarkiak, behin autoa abiarazita, transmitituko liokeen biraketa-abiadura handiaren ondorioz.
Helikopteroak
Helikoptero baten helizeek motorrak baino azkarrago biratzeko gai izan behar dute, autorrotazioan sartzeko, errotore nagusiak edo buztanekoak huts eginez gero.
Xumen probintzia
Xumen probintzia (Област Шумен, Oblast Shumen) ekialdeko Bulgariako oblasta da. Iparraldean Silistra eta Dobritx probintziekin du muga, ekialdean Varnarekin, hegoaldean Burgasekin, eta mendebaldean Targovixte eta Razgradekin. 3.389 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 180.528 biztanle zituen. Hiriburua Xumen da.
Banaketa administratiboa
Xumen probintzian hamar udalerri daude:
Arts and Crafts
Arts and Crafts (ingelesezko Arte eta lanbideak) mugimendu artistikoa izan zen, Ingalaterran 1880an sortu zen, eta Erresuma Batuan eta AEBtan garatu zen XIX. mendearen azken urteetan eta XX. mendearen hasieran.
Erdi Aroko arte eta ofizioen berreskuraketan saiatu zen, garai hartan ekoizpen masiboaz sortzen ari ziren formak errefusatuz. Garai Victoriarrean ertaroko arte eta ofizioak bultzatzea, gizakiaren nagusitasuna makinarekiko aldarrikatzea zen, teknologia industriala gizakiaren zerbitzura erabiltzeko filosofiaz: sormena eta artea sustatuz, seriean ekoizteko sistemaren aurrean. Bere ezaugarri deigarriena, Lerro eta irudi sugeaireko eta asimetrikoen erabilpena da. Arte dekoratiboa da batez ere.
Mugimendu estetiko erreformista izan zen, arkitekturan, dekorazioan eta artisautza britainiar eta iparamerikarretan eragin handia izan zuena. Lorategien diseinuan ere eragina izan zuen.
Mugimenduaren filosofia William Morrisek lana, diseinua eta bizitzari buruz zituen ideietan oinarritzen zen. Morrisek bizi zuen garaiarekiko atsekabea sentitzen zuen eta antzinako artisautza, artearen edertasuna, eta apaindura eta tresnen edertasun erabilgarria berreskuratu nahi zituen.
Hainbat artista, artisau, diseinatzaile eta arkitekto mugimendu honetan parte hartu zuten, hala nola; Charles Robert Ashbee, Mackay Hugh Baillie Scott, Ernest Willliam Gimson, William Richard Lethaby eta Charles F. A. Voysey.
Historia
Industrializazioaren eraginez, langile asko hirietara mugitu ziren lantegi berrietan lan egiteko. Langile hauek etxebizitza miserableetan bizi ziren eta txarto ordaindutako lanpostu arriskutsuetan ordu asko lan egiten zituzten. Gainera, lantegi berriak oso kutsakorrak ziren eta oso maiz hirien zerua kutsaduraz estaltzen zen.
Egoera ikusita, Jon Ruskin idazleak eta Augustus Welby Northmore Pugin arkitektoak industrializazioak sortzen zituen arazoen aurka mintzatu ziren. Bizi zuten garaia errenazimenduaren aurreko aro gotikoarekin alderatu zuten. Garai gotikoa aro idilikoa bezala ikusten zuten, non, industrializazio garaian ez bezala, pietatea eta maila moral altua ziren araua eta ingurumen berde osasuntsua gozatzeko aukera zegoen. William Morris, Arts and Crafts mugimenduaren sortzailea, Ruskinen ideien jarraitzailea zen.
1961ean William Morrisek Morris, Marshall, Faulkner & Company kooperatiba sortu zuen. Kooperatiban egunerokoan erabiltzen ziren objektuak(Altzairuak, paper margotuta, liburuak, ehunak) era artesanalean ekoizten zituzten.
1879 urtean Morrisek "The Art of the People" liburua ondu zuen. Liburua funtsezkoa izan zen, bertan azaltzen baitira mugimenduaren oinarri ideologikoak. “Artea jendeak egiten du jendearentzat, eta pozgarria da bai artistarentzat bai erabiltzailearentzat” da bertan agertzen den ideia garrantzitsu bat.
1890 urtean Morrisek Kelmscott Press inprenta artesanala sortu zuen. Bertan oso zaindutako liburu-inpresioak egin ziren. Hainbat hamarkadetan zehar Kelmscott Pressen influentzia erabatekoa izan zen editorial komertzial handietan.
AEBtako Lehenengo Arts and Crafts erakusketa 1897ko apirilean egin zen, Boston Copley Hallean. 160 artisauen(erdia emakumeak ziren) 1000 objektu baino gehiago erakutsi ziren. Erakusketaren ondoren, ekainean, The Society of Arts & Crafts sortu zen.
Exorzismo
Exorzismo  (grezieratik= ἐξορκισμός, latinez: exorcismus, euskaraz: "arao egina", "zin bidez behartua"), deabruaren aurkako konjurua,, Euskaltzaindiaren arabera, "Deabruen kontrako erlijiozko ekintza". Erlijio askotan deabrua nonbaitik, pertsona batengandik aterarazteko zeremonia da. Horretako metodo bat erabili behar da. Normalean, deabruak haren menpe duen norbaiti laguntzeko metodoa da. Menperatutakoa pertsona ezezik, animalia edo objektua izan daiteke ere. Batzutan ere herriak eta etxeak izan daitezke (etxe sorginduak, poltergeist). Deabruak hartuaren egoera erabatekoa izan daitek (deabruak pertsonaren ekintzak guztiak menperatzen ditu) edo partziala. Eliza katolikoak berak aitortu duenez, azken urteotan ere, gure inguruko elizbarrutiek ofizialki exorzistak edo araolariak izan dituzte. Doktrina ofizialak onartu egiten du deabruak kristauen arimak bahitu eta gorputzen barrura sartu daitekeela eta ofizialki, deabrua kanporatzeaz arduratzen diren apaizak izendatzen ditu.
Arts and Crafts
Historia
Arts and Crafts bizi-filosofia integral bat zenez, eta ez bakarrik estilo estetiko bat, bere influentzia dekorazio artearen ia alderdi guztietara zabaldu zen. Arraroa da Britainia Handian XIX. mendearen azken erdian bere ibilbidea Arts & Crafts mugimenduagatik influentziaturik izan ez zen arkitekto aurrerakoirik aurkitzea.
Exorzismo
Exorzismoa Euskal Herrian
Euskal Herrian, exorzismo kasuak aspaldidanik dokumentatutako kontuak dira. Esaterako, 1575eko exorzismo kasuak aipatzen ditu, Anozibarren, Odieta bailaran. Inazio Loiolakoak 1548an argitaratutako Exercitia spiritualia izeneko testuan, zehazki, deabrua kanporatzeko otoitzak bildu zituen, eta hainbat aldiz ageri dira deabruari sartzen ez uzteko aholkuak eta antzekoak ere. Hego Euskal Herrian, Iruñeko eta Tuterako elizabarrutiak badu gaur egun ere exorzista. Araba, Gipuzkoa eta Bizkaiko elizbarrutietakoa, berriz, orain gutxi hil zen.
Exorzismoa zineman
Askotan zinemara eramana, zenbait kasutan filmeok arrakasta handia izan dute.:
Arts and Crafts
Historia
XX. mendean mugimenduak pairatu zuen gainbehera azaltzeko hainbat faktore aipatu daitezke. Lehenengoa eta funtsezkoena oinarri ideologikoekin dauka zerikusia. Objektuak eskuz egiten zirenez ezin zen kopuru handia egin, eta, horren ondorioz, objektu esklusiboetan bihurtzen ziren. Garestiak ziren eta bakarrik klase altuek erosi ahal zituzten. Beraz langileek ezin zituzten objektu horiek gozatu. Azkenean, arazoa saihesteko, mugimenduan parte hartzen zuten pertsonek ez zuten beste erremediorik izan kate-ekoizpena erabiltzea baino. Hori dela eta, objektuen kalitatea behera egin zuen eta, beste kasu askotan, mugimenduaren oinarri ideologikoak alde batera utzi ziren eta negozio hutsak sortu ziren. Horrez gain, gustuak eta modak aldatu egin ziren eta mugimendu berriak sortu ziren, Arts and Crafts mugimendua itzaliz.
Ezaugarriak
Garai Victorianoan ez bezala, barnealdeek aspektu arina eta zabala izango dute. Tokiko material naturalak eta teknika artesanalak erabiliko dira barnealdeko elementu guztiak egiteko. Paper margotuari garrantsi berezia emango zaio. Altzairuek forma soila eta bertikala izango dute.
Oinarri ideologikoak
Mugimenduaren oinarrizko ideia naturan oinarritutako bizitzeko era xumearen defentsa zen. Filosofia horren barruan beraien kalitate, erabilgarritasun eta benetakotasunagatik nabarmentzen ziren objektuak sortu ziren. Morrisek “The beauty of life” hitzaldian aditzera eman zuen esaldia bere filosofia laburbiltzen du” Ez eduki ezer zure etxean erabilgarria edo ederra iruditzen ez zaizuna”. Hauek dira mugimenduaren oinarriak :
-Artea eta artisautzaren arteko banaketa errefusatzen dute. Objektu erabilgarrien diseinua behar funtzionala eta morala kontsideratzen da.
-Lan metodo industrialak baztertzen dituzte. Lan metodo industrialek langilea egiten duen lanetik bereizten dute, bere zereginak zatituz.
-Erdi aroko tradiziora bueltatzeko proposamena, bai arkitekturan bai arte aplikatuan.
-Arkitektura diseinu jarduera guztien zentro gisa proposatzen dute.
-Artisauak gremio eta tailerretan elkartzea proposatzen dute, erdi aroko eredua jarraituz.
-Lana ondo eginda, ondo bukatuta eta asegarria izan behar da bai artista zein bezeroentzat.
Parte hartu zuten artistak
Estetikoki bere lana Gaudi eta Puig i Cadafalchetik gertu zegoen. Haiekin artisauen balorazioa eta ekologismoa partekatzen zuen. Baina Gaudi eta Puig i Cadafalchen lana bakarrik pribilegiatuen eskura zegoen bitartean, Morrisena, aldiz, guztien eskura egoteko pentsatuta zegoen. Horrek ere bereizten du Art Decotik: Morrisen helburua industria iraultza elikatzen duten klase herrikoietara heltzea da.
Morrisen ikuspegi soziala erabat erabakigarria zen bere artean: Artea guztien eskura egon behar zen. Horretarako edertasun handiko elementuak sortu zituen, desesperantzari eta bizitza gogorrari aurre egiteko.
Britania Handiko mugimenduan beste artista garrantzitsu batzuk Charles Robert Ashbee eta Charles Francis Annesley Voysey izan ziren. Ashbeek, Bitxi eta zilarrezko mahai-tresna garrantzitsu asko diseinatu zituen.
Annesley oso diseinatzaile polifazetikoa zen eta horma-papera, ehuna, zeramika, altzaria eta metalerako diseinuak egin zituen.Oso estilo originala zuen, sinpletasuna eta sofistikazioa uztartzen zituena. Bereziki ospetsu egin zen bere horma-paper eta ehun diseinuengatik, zeinak hegazti eta landare forma estilizatuak erakusten dituzten, ingurune beltz eta kolore lauekin.
Arts and Crafts Arquitekturan
Arkitekturan, Arts and Crafts estiloa ez zen islatu eraikin mota konkretu batean, baina bere influentzia ikus daiteke eraikin estilo askotan. Arts-and-Crafts-en eraikin ideala, ordea, amerikar bungalow klasikoa izan liteke: solairu bateko edo biko familia bakarreko etxebizitza sendoa, atari nabarmena duena, habe lodiek sustengatutako teilatu-hegal zabal batekin bereizten dena.
Britania handian eta AEBetan Arts and Craftsen estilo sinplea beste estilo batzuekin nahastuta ikus daiteke. Britania handian erabili izan dira Arts and Crafts oinarritutako estilo hibridoak etxebizitzen diseinuetan.
Bisigodo
Bisigodoak (behe-latinezko visigothu izenetik; eta hori, gotikozko west «sartalde» eta gothus «godo» hitzetatik) etnia bat izan ziren, godoen bi adar nagusietako bat. Ostrogodoek osatzen zuten beste adar nagusia. Migrazio garaian, bisigodoak izan ziren Erromatar Inperioari eraso zioten germaniar herrietako bat. Erroma arpilatu zuten lehenengoak izan ziren. Horren ostean, Proventzan eta Iberiar penintsulan kokatu ziren. Erromatar Inperioaren gainbeheraren ondorengo bi mende eta erdian, bisigodoek paper garrantzitsua jokatu zuten Europako politikan.
Historia
Bisigodoek, hunoek bultzatuta, Karpato aldetik eta Transilvaniatik ihes egin, Danubio ibaia zeharkatu (375. urte inguruan) eta Valente erromatar enperadorea Hadrianopolisen garaitu zuten (378, mendebaldeko godoak).
Lokarri hori
Lokarri horia, lokarri hori batean datzan sinbolo bat da. Garai eta herrialde ezberdinetan esanahi ezberdinak izan ditu.
Bisigodo
Historia
Teodosio I.a enperadoreak Trazia eta Mesiako lurraldeetara (egungo Bulgaria) bultzatu zituen (382), eta, Arkadio enperadorearen garaian, Italia aldera abiatu eta Erroma hartu eta birrindu zuten.
Lokarri hori
2017kourriaren 16tik aurrera Kataluniaan Assemblea Nacional Catalana eta Òmnium Cultural erakundeetako Jordi Sànchez eta Jordi Cuixart buruzagien eta Kataluniako Generalitateko espetxeratutako politikari eta preso politikoen askatasuna aldarrikatzeko ikur da.
Mundu mailan, endometriosi gaixotasuna dutenen aldeko elkartasun ikurra da.
Bisigodo
Historia
Honorio mendebaldeko erromatar enperadorearen garaian, Galia (412) eta Hispania (415) aldera eraman zituen Ataulfo buruzagiak, eta azken horretan sueboak, alanoak eta bandaloak uxatu zituzten sartaldera eta Ipar Afrika aldera. Erromatar Inperioaren babesarekin, bisigodoak Galia eta Hispania bitartean egokitu ziren, egungo Proventza eta Katalunian nagusiki, baina porrota izan zuten Akitaniaz eta Euskal Herriaz jabetzen saiatu zirenean.
Frankoen errege Klovisek menderatu zituen Vouilléko guduan (507). Orduan, iparralderako zerabiltzaten asmo guztiak utzi, eta Septimania nahiz Kataluniari eutsiz, Hispania barnera jo zuten, eta hiriburua Bartzelonatik Meridara eraman zuten.
Justiniano I.aren garaian, bizantziarren erasoari ezin aurre eginik, Atanagildo errege bisigodoak Andaluzia eman zien bizantziarrei (554), eta hiriburua Toledon jarri zuen (555).
Rezeswinto erregearen garaian (653-672), godoen eta hispano-erromatarren arteko legezko batasuna gauzatu zen, eta handik aurrera errege godo guztiak euskaldunen aurka borrokatu ziren. Pirinioez haraindiko euskaldunei esker, bisigodoek ez zuten behin ere euskaldunak beren mende edukitzea lortu, dirudienez.
Musulmanen konkista
711. urtean, Tarikek zuzenduta, berbereen armaak Gibraltarko itsasartea igaro zuen, oinordetza-arazoengandik bisigodoen artean sortutako gerra zibiliean esku hartzeko. Beraz, VIII. mendearen hasieran musulmanak Espainia hegoaldean sartu ziren; musulmanei aurre egin ezinik, Rodrigo erregeak Guadaleteko gudua galdu zuen (711), eta urte bereko urrian Tarik ibn Ziyad arabiar buruzagia Toledon sartu zen jaun eta jabe. Lau urte geroago, arabiarrek Zaragoza hartu zuten, eta hala galdu zen betiko Hispaniako erresuma bisigodoa.
Musulmen garaipena urte gutxitan eman zen. Guadaleteko gudua eta gero, zenbait kannpaina militar egin zituen Tarikek penintsulako hegoaldean. Bertan ez zuen aurkari askorik aurkitu. Hori ikusita, Tarikek pentsatu zuen erraz konkistatuko zuela penintsula, et Afrikako iparraldetik iritsitako errefortsuak erabiliz -arabiar gudariz osatutako errefortsuak-, armada handiago sortu zuen; Tarikek berak zuzendu zuen, Afrikako iparraldeko arabiar gobernadorearekin -Musarekin- batera.
Armada hori Toledora joan zen, monarkia bisigodoaren hiriburura, eta erraz konkistatu zuen hiria, ez baitzioten gogor aurre egin. Arrazoi asko egon izan zuten zerikusia musulmanen konkista azkarrean. Hainbat eskualde gobernatzen zituzten aristokrata bisigodoek -Teodomiro (penintsulako hego-ekialdea), Casius (Zaragoza) eta abar -ituna egin zuten musulmanekin, eta haien agintepean jarri eta zergak ordaintzen hasi ziren, jauntasuna ez galtzeko et lehenengo erlijioari eusteko. Gauza bera egin zuten juduek. Horrez gain, herritar batzuek ez zuten atsegin monarkia bisigodoa, eta inbaditzaile musulmanen alde egin zuten.
Horní Loděnice
Horní Loděnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 326 biztanle ditu eta 18,18 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1352 urtean egin zen.
Elkartasun lokarri
Elkartasun lokarria, mundu osoan kausa edo arrazoi ezberdinei babes eman eta elkartasuna adierazteko ikur bezala erabiltzen diren lokarri (🎗) itxurako oihal xingola tolestatuak dira. Kolorearen arabera kausa bat edo beste babesten dute, maiz kolore berbera duten lokarriek garai eta herrialdeen arabera esanahi ezberdina izaten dute.