cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fausto Cercignani
Bizitza
Fausto Cercignanik Germaniar Filologia eta Ingeles Hizkuntzaren Historia irakatsi ditu Italiako zenbait unibertsitatetan.
Santa Llogaia d'Àlguema
Santa Llogaia d'Àlguema Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 1,93 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 335 biztanle zituen.
Fausto Cercignani
Bizitza
Ingeles hizkuntzalaritzaren arloan, Shakespeareri buruz egin dituen ikerketengatik da ezaguna. Cercignaniren argitalpenik garrantzitsuena da Shakespeare's Works and Elizabethan Pronunciation (Oxford University Press (Clarendon Press), 1981).
Hainbat egile ospetsuren literatura kritika egin du: Jens Peter Jacobsen, Georg Trakl, Georg Büchner, Arthur Schnitzler, Johann Wolfgang von Goethe, Gotthold Ephraim Lessing, Wilhelm Heinrich Wackenroder, Hugo von Hofmannsthal, Rainer Maria Rilke, Alban Berg, E.T.A. Hoffmann, Robert Musil, Novalis, Joseph Roth, Richard Beer-Hofmann, Karl Kraus, Franz Kafka, Thomas Mann, August Stramm, Gerhart Hauptmann, Friedrich Schiller, Karl Krolow, Christa Wolf.
Poeta
Fausto Cercignani-ren poesia lan guztiak liburu honetan jasotzen dira: ''Scritture. Poesie edite e inedite'', Turin 2015.
Fausto Cercignani-k testu poetikoen autoitzulpena esperimentatzen du.
Sariak eta omenaldiak
Österreichisches Ehrenkreuz für Wissenschaft und Kunst I. Klasse (Austriako Gurutze Ohorezko Zientzia eta Artea I. Klasea), Milan, 1996.
Sanxenxo
Sanxenxo Galiziako kostaldeko udalerria da, Pontevedrako probintziaren mendebaldean eta O Salnéseko eskualdean kokatuta dagoena. 2006an 16.914 biztanle zituen, uda garaian 10 aldiz biderkatzen direnak turismoa dela-eta. Izan ere, "Galiziako turismoaren hiriburu"tzat jotzen dute askok.
Dasyatis navarrae
Dasyatis navarrae Dasyatis generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.
Sanxenxo
9 parrokiatan banatuta dago.
Sant Miquel de Fluvià
Sant Miquel de Fluvià Kataluniako udalerria da, Alt Empordà eskualdean eta Gironako probintzian dagoena. 3,50 km²-ko azalera du eta 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 782 biztanle zituen.
Destruktore
Itsasontziaren terminologian, destruktorea, flota handiagoak, konboiak edo bataila-taldeei eskolta emateko eta etsai txikiagoen aurka (jatorriz torpedo-ontziak, ondoren itsaspekoak eta aireontziak) babesteko gerraontzi azkarra eta maniobragarria da.
Bigarren Mundu Gerraren aurretik, destruktoreak ontzi arinak ziren, itsasoko operazioetarako gaitasun gutxirekin; normala zen suntsitzaile-taldeak eta ama-ontzi batek elkarrekin lan egitea. Gerraren ostean, batez ere, handiagoak eta potentzia gehiagorekin egin zituzten, bakarrik funtzionatu ahal izateko.
XXI. mendearen hasieran, destruktoreak azaleko borrokarako ontzi handienak izan ziren, bi naziok soilik erabiltzen zituzten gurutzaontziak (Estatu Batuak eta Errusia) eta korazatu edo benetako gerrarako gudaontzi bat ere ez. Destruktore modernoak, Bigarren Mundu Gerraren gurutzaontziarekin partekatuz, pisu berekoak dira eta misil nuklearrak garraiatzeko gai dira.
Hasierako historia
1860ko hamarkadan, Lehen Mundu Gerra baino lehen, agertutako torpedo autopropultsatuarekin erlazionatuta dago destruktorearen agerpena eta garapena. Momentu horretan armada bat, torpedoak jaurtitzen zituzten lurrunontziak erabiliz, flota handiago bat erabat suntsitzeko gai zen. Itsasontzi azkarren serie bat torpedoekin armatu zen eta klase horretako ontziak torpedo-ontziak izendatu zituzten. 1880ko hamarkadan, 50-100 tona arteko itsasontzi azkar eta txikiago bilakatu ziren, etsaien artilleria ekiditeko.
Hasieran, arriskutsutzat jotzen ziren flota batentzako, baldin eta flota ainguratuta bazegoen. Baina abiadura eta torpedoen helmena garatu zirenean, arrisku-ingurua handitu egin zen. Horregatik, itsasontzi azkarrak garatzen hasi ziren, torpedo-ontziak harrapatzeko eta suntsitzeko. Abiadura handian nabigatzeaz gain, autonomia handia eta nabigazio ozeanikoa egiteko kapazitatea eduki behar zuten, babesten zituzten gurutzaontziekin eta korazatuekin bidai luzeak egin behar baitzituzten.
1884 an aurrerapen handi bat ailegatu zen HMS Swift itsasontziarekin. Torpedo-ontzi handi bat zen, 47 mm-ko tiro azkarreko sei kanoiekin, eta torpedoak jaurtitzeko hiru hodiz hornituta. Nahiz eta torpedo-ontziak harrapatzeko azkarregiak ez izan, beraien aurka borrokatzeko armamentu nahikoa zeukaten. Urte hartan, Manuel de la Pezuela y Lobo almiranteordeak Fernando Villaamil ontzi-tenienteari, ekintza-eremu handiagoa zeukan itsasontzi bat diseinatzea eskatu zion, espainiar armadarentzako. 1885 ean Clydebank-eko James and George Thompson ontziolari enkargatu zitzaion proiektua, Destructor izenarekin. Kontratorpedo-ontzi bezala katalogatu zen.
Destructor itsasontzia itsasora bota zen 1886 ean eta 1887 an zerbitzuan hasi zen. Ontziaren desplazamendua 380 t-koa zen eta 90 mm-ko González-Hontoria kanoi batekin, 57 mm-ko Nordenfelt lau kanoiekin, 37 mm-ko Hotchkiss 2 kanoiekin eta Schwarzkopf torpedoak jaurtitzeko hiru hodirekin ekipatuta zegoen. Bere tripulazioa 60 gizonek osatzen zuten. Ontziaren diseinu espezifikazioek, armamentu terminoen arabera, torpedo-ontziak harrapatzea eta nabigazio ozeanikoa ahalbidetzen zituzten, abiadura (22,5 korapilo) eta dimentsioak kontuan izanda. Destructor itsasontzia torpedo-ontziak suntsitzeko lehenengo ontzitzat hartzen da eta geroago Royal Navy-ak egin zituen destruktoreen kontzeptuan eta diseinuan eragin handia izan zuen.
1885ean Kotaka izeneko destruktorea diseinatzen hasi ziren Yarrow shipyards ontzioletan, Londonen. 1887an Japoniara garraiatu eta han uretara bota zuten. Itsasontzia 37 mm-ko lau kanoi azkarrekin eta torpedoak jaurtitzeko sei hodirekin ekipatuta zegoen. Bere nabigazio-abiadura 19 korapilokoa zen (35 km/h) eta bere desplazamendua 203 t-koa. Yarrow Shipyards ontziolek diote Japoniarrek asmatu zutela destruktorea, eta itsasontzi mota horren garapenen kontzeptuak beraien merituak direla. Destruktoreen lehenengo klasea Bretainia Handian eraikitzen hasi zen. Klase hau 17 torpedo-ontzi ehiztarik osatzen zuten eta seriean eraiki ziren lehenengo destruktoreen aitzindari bilakatu ziren.
Hiroyuki Omata
Hiroyuki Omata (尾亦 弘友希, 1983ko irailaren 1a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Cerezo Osaka.
Soin gurutze
Soin gurutzea edo bizkar gurutzea normalean lauhankako ugaztunek bizkarrean duten konkorra da. Aurreneko orno torazikoen apofisi arantzadunak besteenak baino luzeagoak direlako sortzen da. Bertan hainbat lepo gihar lotzen dira.
Destruktore
Hasierako historia
"Torpedo Boat Destroyer" (TBD) izendapena lortu zuten Royal Navy-ren lehenengo ontziek Daring klaseko bi eta Havock klaseko beste bi izan ziren. HMS Daring eta HMS Decoy 1892ko ekainaren 27an enkargatu zizkieten, John I. Thornycroft & Company ontziolari; HMS Havock eta HMS Hornet bost egun geroago enkargatu zizkieten, aldiz, Yarrow ontziolari. Guztiak uretaratu ziren 1893-94 urteetan zehar. Horietako bakoitza 76 mm-ko kanoi batekin, 57 mm-ko hiru kanoirekin eta torpedoak jaurtitzeko 460 mm-ko hiru hodirekin ekipatuta zeuden. Beraien autonomiak eta abiadurak borroka-flota batekin desplazatzea ahalbidetzen zuten.
Soin gurutze
Abereetan, ohikoa da soin gurutzea altuera gisa ematea.
Marinda
Marinda Arabako mendebaldeko herri bat da, Kuartango udalerrikoa.
Destruktore
Hasierako historia
Armada frantsesak bere lehen destruktorea 1898 an eraiki zuen. Ameriketako Estatu Batuek bere lehengo destruktorea, USS Bainbridge, 1902 an izendatu zuten eta 1906 an 16 destruktore zeuden US Navy-ren zerbitzuetara.
Marinda
San Joan elizaren aztarnak gelditzen dira.
Destruktore
Lehen Mundu Gerraren aurreko periodoa
XX. mendean destruktoreen diseinua asko aldatu zen hainbat aspektuetan. Lehenengoa, lurrun-turbinen sarrera izan zen. 1897 ko ontzi-aldizkarian Turbinia izeneko lurrun-turbinez propultsatutako itsasontzi baten erakustaldi bat argitaratu zen. Ondorioz, Royal Navy-ak lurrun-turbinez propultsatutako destruktore bat diseinatzea agindu zuen. 1899 an proiektu honen bidez bi itsasontzi eraiki ziren, HMS Viper ontzia eta HMS Cobra. Ontzi horiek lurrun-turbinez ekipatutako lehenengo gerraontziak izan ziren, eta Viper itsasontzia 36 korapiloko abiadurara heltzen zen. 1910 ean itsas armada guztiek lurrun-turbinak erabiltzen zituzten beraien itsasontzi azkarrenetan. Bigarren garapena, dortoka-oskola itxura zeukan branka ko bizkarra ordezkatzea izan zen, brankako gaztelu garai batez. Horrek, itsasontziak itsasoan portaera hobea izatea eragiten zuen.
Britainiarrek fuel olio bidezko propultsioarekin probatu zuten 1905 ean, baina geroago ikatz-galdaretara bueltatu zuten denboraldi baterako. Estatu Batuetako armadak ere egin zuen proba fuel olioarekin.
Nahiz eta destruktore mota asko egon, guztiek patroi berbera hartu zuten. Kroskoa luzea eta estua zen, sakonera gutxikoa. Branka, brankako gaztelu baten gainean zegoen, oskola itxura zeukan estalki batekin babestuta, eta horren barruan tripulazioaren ostatuak zeuden. Tripulazio-eremuaren ondoren makina-gela zegoen. Kubierta nagusia tiro azkarreko kanoiez eta torpedoak jaurtitzeko hodiekin ekipatzen zen.
EHUko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea
EHUko Ekonomia eta Enpresa Fakultatea Bizkaiko hiruburuan, Bilbo udalerrian dagoen Euskal Herriko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa alorreko fakultate bat da.
Destruktore
Lehenengo destruktoreak. Taktikak eta lehenengo liskarrak
Destruktoreen lehenengo asmoa ontzi handiak torpedo-ontzien aurka babestea zen, baina bere abiadurari esker azkenean asmo askotarako ontzi bilakatu ziren. Sir Baldwin Walker almiranteordeak ondorengo zereginak ezarri zituen Royal Navy-ko destruktoreentzat:
EHUko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatea
Kokalekua
Bilbon dago, Sarrikon, Deustu eta San Ignazio auzoen artean.
Destruktore
Lehenengo destruktoreak. Taktikak eta lehenengo liskarrak
Destruktoreen lehenengo garaipen inportantea borrokan, Port Arthur batailan gertatu zen, Errusia-Japonia Gerraren hasieran, 1904 an. Bertan, Japoniako hiru destruktoreek errusiar itsasontziak, portuan zeuden bitartean, eraso zituzten. Ondorioz, bi korazatu errusiarrak nahiko suntsituta geratu ziren.
Lehen Mundu Gerra
Gallipoliko guduan eta Heligoland-eko badiako guduan eginkizun inportanteak egin zituzten, hala nola, tropak garraiatzea, esploratzea eta beste itsasontziak laguntzea. Jutlandiako guduan britainiar 80 destruktorek eta Alemaniako 60 torpedo-ontzik parte hartu zuten. Gerra hasierak, destruktoreentzako etsai arriskutsu berri bat ekarri zuen; Itsaspekoa edo U-Boot. Itsaspekoak ur azpian kamuflatu ahal ziren eta bertatik torpedoak jaurti, beraz, abantaila handiak zeuzkaten. Aldiz, hasierako destruktoreek aukera zeukaten soilik, itsaspekoa murgildu aurretik suntsitzeko edo abordatzeko. Halaber, itsaspekoentzako, destruktoreak torpedoen bidez suntsitzea zaila egiten zitzaien, azkenekoek zingo txikia zutelako.
Itsaspekoak erasotzeko beharrak destruktoreen garapena ekarri zuen. Denbora gutxitan, branka indartuekin, ur-azpiko kargekin eta itsaspekoak bilatzeko hidrofonoekin ekipatu zituzten. Alemaniar itsaspeko baten lehenengo baja U-19 izenekoarena izan zen, 1914 ko urriaren 29an, HMS Badger izeneko destruktoreak eraso zionean. Hilabete bat geroago, HMS Garry ontziak U-18 itsaspekoa hondoratu zuen. Ur-azpiko kargen bidezko lehenengo hondoratzea 1916ko abenduaren 4an izan zen, HMS Llewellyn ontziak UC-19 itsaspekoa hondoratu zuenean.
Itsaspekoen mehatxuak zirela eta, aliatuen destruktoreen parte handi bat ia gerra osoan zehar itsaspekoen aurkako patruila-lanak egiten egon zen. Honako lanak nahiko arriskutsuak ziren, izan ere, gerran galdutako britainiar 67 destruktoreetatik, 18 talken ondorioz izan ziren eta beste 12 hondoratu egin ziren.
Gerraren amaieran, garapen teknologiko handienak zituzten destruktoreak britaniar W-klasekoak ziren.
Gerrarte periodoa
Hurrengo garapen inportantea 1923an diseinatutako Fubuki klaseko destruktoreetan eman zen. Destruktore berriak kanoi antiaereoekin eta helmen handiko torpedoekin ekipatu zituzten. Hurrengo klasekoak, hau da, Hatsuharu klasekoak, bere armamentua gainegituraren alboan gordetzen zuten, kanoiak eta torpedo hodiak gehienez 15 minutuan kargatzeko.
Italiar itsas armadak, Condottieri klaseko gurutzaontzi arinak eraikitzen hasi zen, eta horrek frantsesek ohiz kanpoko destruktoreen Chacal klasea diseinatzea eragin zuen. Klase horretako destruktoreak 2000 t-ko desplazamenduetara heltzen ziren. 1930 aldera antzeko hiru klase egin zituzten. Hitlerren berrarmatze prozesua zela eta, Alemania destruktoreak eraikitzen hasi zen 1930ko hamarkadan. Alemaniarrek destruktore handiak nahiago zituzten, baina hasieran, nahiz eta ontzi handiak eraiki, ontzi txikien kanoiekin ekipatzen zituzten. Honen adibidea Tipo 1934 klaseko ontziak dira; izan ere, 3000 tonako destruktoreak ziren, baina 137mm-ko kanoiekin ekipatuta. Hau aldatu zen hurrengo klasea diseinatu zenean, Tipo 1936 klasea. Alemaniar destruktoreek presio altuko lurrun makineria erabiltzen zuten, bere eraginkortasuna hobetzeko, baina honek arazo mekanikoak ere bazekartzan.
Alemaniarrek eta Japoniarrek berrarmatze-prozesua amaitu zutenean, britainiarrak eta estatubatuarrak destruktore arinak eraikitzen hasi ziren. Britainiarrek, 1400 tonetako desplazamenduarekin, torpedoak jaurtitzeko 8 hodiekin eta 120 mm-ko lau kanoiez ekipatutako itsasontziak eraiki zituzten (A klasetik, I klasera). Estatu Batuen Benson klaseko destruktoreek, desplazamendu antzekoarekin, 127 mm-ko bost kanoiekin eta torpedoak jaurtitzeko hamar hodiekin ekipatuta zeuden. 1936an britaniarrak Tribal klasea produzitzen hasi ziren. Geroago J klasea eta L klasea eraiki zituzten.
Itsaspekoen aurkako sentsoreen artean sonarra zegoen. Itsaspekoen aurkako armak gutxi aldatu ziren garai hartan.
Cisticola textrix
Cisticola textrix Cisticola generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Destruktore
Gerrarte periodoaren operazioak
1920ko eta 1930eko hamarkadetan, destruktoreak, eginkizun diplomatikoetan edo hondamendi humanitarioak agertzen zirenean erabiltzen ziren. Britainiar edo estatubatuar destruktoreak kostatik gertu eta Txinako ibaietan ikustea erreza zen, bere interes kolonialak bermatzen.
Bigarren Mundu Gerra
Bigarren Mundu Gerra hastean, mehatxuak berriro garatzen hasi ziren. Itsaspekoak eraginkorragoak ziren eta hegazkinek ontzien aurkako armamentu gehiago zeramaten. Berriz ere, destruktoreak beraien etsaien aurka borrokatzeko txarto ekipatuta zeuden, eta beraz, hegazkinen aurkako armamentua gehitzen hasi ziren. Adibidez, radarra eta ASW armamentua. Destruktoreen bajak zirela eta, itsaspekoen aurkako borrokan espezializatuak zeuden ontzi mota berriak agertu ziren, esate baterako korbetak, bailandrak, fragatak eta eskolta-destruktoreak. Japonian, antzeko programa bat hasi zen, lehenengo destruktoreen desplazamendua zeukaten destruktoreak eginez (ikusi Matsu klasea).
Schizothorax cryptolepis
Schizothorax cryptolepis Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Orixe saria
Orixe saria Añorgan (Donostia) jokatzen den bertsolari gazteen txapelketa bat da. 1972an izan zuen lehen ekitaldia eta 1978 arte jarraitu zuen. 1997an berriz ekin zioten txapeletari eta ordutik aurrera bi urtean behin jokatzen da. Azken ekitaldia ordea hiru urteko tartearekin izan du.
Destruktore
Gerraostea
1940ko hamarkadaren amaieran eta 1950 eko hamarkadan, hainbat destruktore egin ziren Bigarren Mundu Gerrako esperientziak kontuan hartuta. Ontzi hauek hasierako destruktoreak baino handiagoak ziren eta guztiz automatizatutako kanoiekin, radarrekin, sonarrekin eta itsaspekoen aurkako Squid mortero berriarekin ekipatuak. Hauen artean, 1949ko Daring britaniar klasea, Forrest Sherman estatubatuarra eta Kotlin sobietar klasea.
Bigarren Mundu Gerrako hainbat ontzi modernizatu ziren, itsaspekoen aurkako borrokarako, oso garestiak ziren itsasontzi berriak eraikitzea ekiditeko.
Lurretik-airerako eta lurretik-lurrerako misilen agerpenak, 1960 ko hamarkada hasieran, itsas gerra aldatu zuen. Gidatutako misil-jaurtigailuak zeuzkaten destruktoreak eraiki ziren, itsas armaden flotak, itsaspekoen, beste ontzien eta hegazkinen aurrean babesteko. Besteak beste, sobietar Kashin-class klasea, britaniar County klasea eta estatubatuar Charles F. Adams klasea, 4000 eta 6000 tona arteko desplazamenduekin.
Destruktore modernoak
Estatu Batuetako Armadan, suntsitzaileek, hegazkin eramaileak, gainazaleko ekintza taldeak, talde anfibioak eta horniketa-taldeak babesten dituzte. AEBko armadak gaur egun erabiltzen dituen suntsitzaileak Arleigh Burke klasekoak dira.
Gurutzaldi-misilen agerpenak suntsitzaileen papera hedatu egin du, lurrean laguntzeko zereginak gehituz. Gerraontzi handien kostuaren igoera dela eta, suntsitzaileek hazten jarraitu behar izan dute. Adibide gisa, Arleigh Burke klaseko destruktore modernoek, Bigarren Mundu Gerraren gurutzaontzi harin baten desplazamendu berdina daukate.
Gaur egun, Royal Navy-k, Type 45 (Daring Class) motako bost ontzirekin funtzionatzen du, 7200 t-ko desplazamendua dutenak. Principal Anti Air Missile System (PAAMS) britainiar bariantearekin eta BAE Systems-ko SAMPSON radarrekin hornituta. Ontziak Scotstoun-en muntatzen ari dira. HMS Daring ontzia, bere klaseko lehenengoa, 2003ko uztailaren 23an zerbitzuan jarri zen. Espainiako armadak, nahiz eta suntsitzaileak erabiltzeko tradizio luzea izan, gaur egun ez dauka izendapen hori duten ontzirik, seguruenik iritzi publikoaren ondorioz. Hala eta guztiz ere, Álvaro de Bazan klaseko fragatek, 6.000 tona inguruko desplazamendua dituztenak, destruktore baten botere baliokidea daukate eta suntsitzaileak bezala kontsideratzen dira OTAN egiten diren maniobretan eta guda eszenatokietan, beraien botere erasotzailearengatik eta erreakzionatzeko ahalmenarengatik. Australiar Armada Errealaren Hobart klasea, klase honetako bosgarren ontzian, Cristóbal Colón izenekoa, oinarritutako hiru itsasontzi ditu. Hobart klasea, Álvaro de Bazan klasearen antzekoa eta ontziola berdinetan eginda, bere armadarengatik destruktore bezala katalogatuta dago.
Indiako Armadak, Delhi klaseko hiru suntsitzaile ditu, 130 km-ko distantziara ailegatzen diren Kh-35 misilekin hornituak. Misil hauek, Brahmos izeneko gurutzaldi-misilez aldatuko dira.
Errusiar Armadak eta Txinako Herri Errepublikarrak, Sovremenny klaseko destruktoreak erabiltzen dituzte, misil suntsitzaileak dituzten ontzi handiak. Bestetik, 30 korapiloko abiadura gainditzea ahalbidetzen dituzten presio altuko galdarez hornituta daude. Ontzien aurkako zortzi Sunburn SS-N-22 misil ditu, hegazkinen aurkako SA-N-7 Gadfly misil jaurtitzaileak eta bi 130mm-ko AK-130 ditu, laser bidez gidatutako misila jaurti dezaketenak. Horrez gain, 533 mm-ko torpedoak jaurtitzeko hodiak eta RBU-6000 suziriak jaurtitzeko makinaria daukate, itsaspekoen aurka erabiltzeko. Bere eginkizun printzipala, itsas azaleko ontzien aurka borrokatzea da.
Destruktorearen etorkizuna
Gerra Hotzaren amaieran, borroka-itsasontzien belaunaldi berri bat eraikitzen ari zen, misilak garraiatzeko eta etsaien ontziak erasotzeko ahalmenarekin. Hauek, diseinuaren hasieratik, misil bertikalen abiarazte sistema berriarekin hornituta zeuden.
Askotariko misil motak garraiatzeko gaitasuna daukate, itsasontziaren bizkarrezurrean ezkutatuak, abiarazte sistema automatikoekin. Gainera, aurkako itsasontzien erasoak atzeman ditzakete, beste gerraontzi batzuetatik abiatuta, kostaldetik eta hegazkinetatik. Berriki, misil sistema berriak probatzen ari dira, irismen ertaineko ICBM misilak antzemateko; Arleigh Burke, Ticonderog, Álvaro de Bazán, Fridtjof Nansen klaseetako itsasontzietan eta Kirov klaseko gurutzaontzian.
Zerbitzuan egon zen Spruance klaseko azken destruktorea, USS Cushing, 2005eko irailaren 21ean kargutik kendu zen. Hauek, Zumwalt klaseak ordezkatu zituen; 2001eko azaroaren 1ean, AEBetako Itsas Armadak proposatu zuen etorkizuneko gainazaleko ontziaren programa (Future Surface Combatant Program) berrikustea. Aurretik DD 21 bezala ezagutzen zena, programa DD (X) izendatu zuten, programaren helburua hobeto islatzen zuelako, hau da, gainazalen aurkako borrokan teknologikoki aurreratua den familia edo ontzidi bat sortzea.
DD (X) ak edo Zumwalt klasea deiturikoak, ohiko destruktoreak baino askoz ere handiagoak dira, 12.000 tonako desplazamendukoak, Ticonderoga klaseko gurutzaontziaren 3.125 tona baino gehiago. Potentzialki, arma aurreratuak eta potentzia sistema elektriko integratuak erabiliko dituzte; hala ere, programa bi ontzietara soilik murriztu zen, eta, gaur egun, hiru ontzietarako diru zenbatekoa bakarrik dago. Spruance klasearen erabateko erretiratzearekin, Estatu Batuetako Armadak, Arleigh Burke klasearen aldaera aurreratuak esleitu zituen. 2006an, horietako 22 ontzi zerbitzuan ziren eta beste zazpi eraikuntzan zeuden.
Paula Leitón
Paula Leitón Arrones (Terrassa, Bartzelona, 2000ko apirilaren 27a), buia bezala jokatzen duen waterpolo jokalari katalandarra da; emakumeen ohorezko mailako CN Terrassan jokatzen du, eta Espainiako selekzioko partaide da.
Melchior Ndadaye
Melchior Ndadaye (Murama, Ruanda-Urundi, 1953ko martxoaren 28a - Bujumbura, 1993ko urriaren 21a) Burundiko presidentea izan zen 1993an.
Kimble konderria (Texas)
Kimble konderria (Kimble County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Junction da. 2010eko zentsuaren arabera 4,607 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Kimble konderriak 324,053 kilometro koadro ditu. Horietatik 49 ura dira. Beste 324,004 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 1,42 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 4,607 pertsonetatik 4,527 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,077 dira. 16 beltzak edo afroamerikarrak. 17 amerikar natiboak ziren eta 3 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 19 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 19 pertsonek kokatzen zuten.
Melchior Ndadaye
Biografia
Hutu etniaren kidea, Ruandara ihes egin zuen 1972ko sarraskietan. Gaztetatik jardun zuen politikan eta 1986an Burundira itzuli zen. Demokraziarako Frontea Burundin (FRODEBU) alderdia sortu zuen eta 1993ko hauteskundeak irabazi zituen, Pierre Buyoyak antolatuak. Burundi demokratikoki aukeratutako lehen presidentea izan zen eta hutu etniako lehena. 1993ko uztailaren 10ean presidente kargua hartu zuen. Neurri moderatuak ezarri zituen, tutsiei kontsezioak emanez, baina hutuen aldeko neurriek tentsioak eragina zituzten. 1993ko urriaren 21ean estatu-kolpe militarra izan zen eta Ndadaye militarrek erail zuten. Burundiko Gerra Zibilaren hasiera izan zen.
Rhön-Grabfeld (barrutia)
Rhön-Grabfeld, Alemaniako Bavaria estatuko barruti bat da. Hiriburua Bad Neustadt an der Saale da.
Banaketa administratiboa
Barruti hau, 6 herriz, 3 azokaz, 28 udalerriz eta 8 alde udalerri gabez osatua dago. Honako hauek:
Herriak
Azokak
Germanwingsen 9525 hegaldia
Germanwingsen 9525 hegaldia (4U9525/GWI9525), nazioarteko hegaldi erregularra izan zen, 2015eko martxoaren 24an, Airbus A320 hegazkin batekin operatuta, istripua izan zuena. Hegaldia Bartzelona-El Prat aireportutik 10:01ean aireratu zen Düsseldorf aireportura 144 bidaiari, 2 pilotu eta 4 laguntzaile zeramatzala. Trois-Évêchés mendizerran talka egin zuen, Frantziar Alpeetan, Barcelonnette herriaren aldean eta inor ez zen bizirik atera.
Bidaiariak
Hildakoen artean euskal herritar bat zegoen: Rogelio Ofizialdegi, 62 urteko nafarra.
Paula Leitón
Ibilbidea
Bere jaioterriko Club Natació Terrassako beheko kategorietan hazi, eta bere lehen taldean sendotu zen 2015-16 denboraldira arte. 2016ko abuztuan, CN Sabadellekin fitxatu zuen, eta, harekin, txapel nagusi guztiak irabazi zituen. 2019ko maiatzean, CN Terrassara itzuli zela iragarri zuen.
Nazioartekoa
Oso goiztiarra izanik, 15 urterekin 2015eko Kazaneko Munduko Txapelketarako eta hurrengo urtean 2016ko Rio de Janeiroko Olinpiar Jokoetarako deitua izango da, non, 16 urterekin, Espainiako ordezkaritzako atletarik gazteena izango baita.
Olinpiar Jokoak
2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen. Hauek osatzen zuten Espainiako taldea: Marta Bach, Anni Espar, Clara Espar, Laura Ester, Judith Forca, Maica Garcia, Irene González, Paula Leitón, Beatriz Ortiz, Pilar Peña, Elena Ruiz, Elena Sanchez eta Roser Tarragó-k.
Emaitzak
CN Mataro
CN Sabadell
Röschenz
Röschenz Suitzako udalerria da. Basilea Herrialdea kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ross Macdonald
Ross Macdonald, Kenneth Millarren izengoitia (Los Gatos, Kalifornia, 1915eko abenduaren 13a - Santa Barbara, Kalifornia, 1983ko uztailaren 11) estatubatuar eleberrigilea izan zen. Polizia-eleberrien idazle gisa nabarmendu zen, Lew Archer detektibea protagonista zutela.
Lilia Esther Chaves de Azcona
Lilia Esther Chaves de Azcona (La Plata, 1917 - 1985) Argentinako irakasle eta ikerlaria izan zen La Platako Museoan, antropologia biologikoari eskainia. 1941ean Biologia Zientzietako Bigarren Hezkuntzako, Normala eta Bereziko Hezkuntzako irakaslearen titulua eskuratu zuen Humanitate eta Hezkuntza Zientzien Fakultatean eta Biologia Zientzietako lizentziatua Natura Zientzien Goi Mailako Eskolan eta Museoko Institutuan, biak La Platako Unibertsitate Nazionalean.
Ross Macdonald
Kalifornian jaio eta Kanadan hazi zen, bere gurasoen aberrian. Western Ontarioko Unibertsitatean Historia eta Ingelesean lizentziatu zen. 1938an Margaret Sturm misteriozko eleberrien idazlearekin ezkondu zen.
1940ko hamarkadan hasi zen pulp aldizkarientzako istorioak idazten. Batzuk bere izenarekin idatzi zituen eta beste batzuetan izengoiti batzuk erabili zituen. 1950eko hamarkadatik Ross MacDonald izena baino ez zuen erabili.
Bere istorio asko Santa Barbaran gertatzen dira. Sakontasun psikologikoa, irudi sofistikatuak eta filosofia fikzioan txertatzea dituzte ezaugarri.
Rhön-Grabfeld (barrutia)
Banaketa administratiboa
Udalerriak
Alde udalerri gabeak
Aiserey
Aiserey Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aiserey udalerrian erroldatutako biztanleak 1.330 ziren. Familiak 448 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 152 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 224 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 480 etxebizitza zeuden, 454 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 11 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 459 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 454 etxebizitza nagusietatik 404 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 45 etxek hiru zituzten, 109 etxek lau zituzten eta 294 etxek bost zituzten. 375 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 152 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 277 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 861 ziren, horien artean 651 aktiboak ziren eta 210 inaktiboak ziren. 651 pertsona aktiboetatik 618 lanean zeuden (329 gizon eta 289 emakume) eta 33 langabezian zeuden (12 gizon eta 21 emakume). 210 pertsona inaktiboetatik 85 erretiraturik zeuden, 70 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Aiserey udalerrian 449 unitate fiskal zeuden, 1.265 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.263 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen eta 3 okindegiak ziren.
2000. urtean Aiserey udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 708 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rikki-Tikki-Tavi
Rikki-Tikki-Tavi Rudyard Kiplingen The Jungle Book (1894) liburuko istorio bat da, non izen bereko mangosta adoretsu baten abenturak kontatzen diren.
Laburpena
Indian bizi den familia ingles batek, ekaitz baten ondorioz erdi itota dagoen mangosta gaztea aurkitzen du eta maskotatzat hartzen dute. Rikki-Tikki deituriko mangosta gazteak bi kobra pozitsuri aurka eginten die, Nag eta bere bikote Nagaina, hauek jardinaren kontrola eskuratu baitute etxea hutsik zegoen bitartean. Bi kobra horiekin izandako aurrez aurreko topaketaren ondoren Rikkiren lehenengo borroka serioa Karit hondar sugearekin izango da. Karitek familiako ume txikia mehatxatu egiten du eta Rikkik ez du onartuko. Nahiz eta mangosta oraindik oso habila ez izan, eta hondar sugea bere pozoi eta tamainarengatik kobrak baino arriskutsuagoa izan Rikkik akabatu egiten du.
Nagainak arrautzak errun berri dituenez, Nagek familia osoa hiltzea planeatzen du etxea hutsa zegoen bitartean jardina berea izanen baitzen berriz ere. Nag komunera joaten da familia burua (gizon haundia) hiltzen saitzeko, kuluxkatxo bat botatzen du itxaroten duen bitartean. Rikkik samatik heltzen du kobra. Nag haserre alde batera eta bestera mugitzen, baina zaratak gizon haundia ernatzen du eta eskopetako bi kartutxoak deskargatzen ditu Nagen gainean Rikki ia zaurituz. Kobra zakarrontzira botatzen dute, non Nagainak bere heriotza gaitzetsi eta mendekua eskatzen duen.
Rikkik, arriskuaz konturatzen delarik, Nagaina distraitzeko eskatzen dio Darzeeri (txori jostuna) berak bikotearen arrautzak apurtzen dituen bitartean. Hala ere, arrautzak aurkitu eta ia denak apurtzen dituen bitartean Nagaina etxera iristen da eta familia hiltzearekin mehatxatzen du bere hozkada pozoitsuaz. Arriskuaz abisatzen diotenean ziztu bizian abiatzen da jardinera azken arrautza besapean daramala. Iristean Nag hiltzeaz harro dagoela ohiukatzen du arrautza erakusten duen bitartean, Nagaina distraitzeko saiakeran. Kobra zuzen-zuzen joaten da arrautzaren bila familiak toki segurura ihes egin dezakeen bitartean. Nagainak arrautza hartzen du eta bere zulora hanka egiten du. Rikkik jarraitu egiten dio eta liburuan deskribatzen ez duen borroka gertatzen da lurrazpian. Itxaronaldi luze baten ondoren garaipena ospatzen irtetzen da Rikki. Kobra hil egin du, etxea segurua da familia eta jardineko beste animalientzat. Honela gauzak, Rikkik bere bizitza osoa pasako du bere etxea defendatzen, non inongo sugerik ez den inoiz sartuko.
Bitxikeriak
Nag hitza hindi hizkuntzan kobra da.
Istorio hau Rudyard Kiplingen jarraitzaileen gustokoena da oro har. Antologia askotan agertu da eta liburu solte bezala saltzen da ere bai.
Eskaut eta gia talde batzuetan koskorren begiraleek 'The Jungle Book'eko izenak hartzen dituzte. Rikki-Tikki-Tavi hauetako bat da.
Bertsioak
Marrazki bizidunetako bertsio motz bat bota zuten CBS-n 1975eko Urtarilaren 9an. Chuck Jonesek zuzendua izan zen eta Orson Wellsek kontatua. Family Home Entertainmentek Rikki-Tikki-Tavi bertsioan VHS eta DVDan argitaratu ditu.
Online
Online (euskaraz, linean) eta offline (euskaraz, lineaz kanpo) telekomunikazioetan eta bereziki Interneten erabiltzen diren terminoak dira, eduki bat edo erabiltzaile bat beste erabiltzaileekin harremanetan edo horien eskura izateko prest dagoen adierazteko. Online terminoak lotura, konexioa, adierazten duen bitartean, offline hitzak Internet edo beste telekomunikabide baten bidezko lotura eza, konexio eza, adierazten du.
PNC (argipena)
PNC hurrengoetako bat izan daiteke:
Mike Moore
Michael Kenneth Moore (Whakatane, 1949ko urtarrilaren 28a - Auckland, 2020ko otsailaren 2a) Zeelanda Berriko 34. lehen ministroa izan zen.
Sindikalista eta Alderdi Laboristako kidea izan zen. Kanpo Harremanetako ministroa ere izan zen Geoffrey Palmerren gobernuan. Lehen ministro kargua 1990eko abenduko 59 egun lehenago bete zuen. 1999 eta 2002 bitartean Munduko Merkataritza Erakundeko zuzendari nagusia izan zen. Bere azken kargua enbaxadorea AEBetan izan zen.
MOOC
MOOC (ingelesezko Massive Online Open Course lokuziotik, euskaraz Online Ikastaro Ireki Masiboa) dohainik edo kostu txiki batez eta mugarik gabe pertsona guztiei zuzentzen zaizkien online ikastaroak dira. Gehienetan materiala idatziak eta bideo-tutorialak eskaintzen dituzte eta ez dute zuzeneko tutoretzarik. Laguntza behar izanez gero, ikaskideek ematen dute foroen bidez.
Propietate fisiko
Propietate fisikoak neurgarriak diren sistema fisiko baten egoera deskribatzen duten propietate propietateak dira, hala nola tenperatura, abiadura edo bolumena.
MOOC
Historia
Dave Cormier eta Bryan Alexanderrek erabili zuten MOOC izendapena lehendabizi, 2008an, jakin zutenean haiek antolatutako Connectivism and Connective Knowledge ikastaroan 2.200 ikasletik gora eman zutela izena. Stephen Downs eta George Siemens jotzen dira lehen MOOC ikastaroen sortzailetzat.
Gaur egun, esate baterako, munduko 700 unibertsitatetik gora eskaintzen dituzte MOOC ikastaroak.
Erakundeak, prezioak, agiriak
Gaur egun, MOOC ikastaroak eskaintzen dituzten erakunde batzuk hauek dira: EdX.org, Codecacademy, Coursera.org, MiriadaX.net, Mooc.es, P2PU.org, Udacity.com, Udemy.com... Beherago kanpoko esteketan zerrendatzen diren erakunde gehienek, MOOC ikastaroak eskaintzen duten erakunde gehienek, ez dute ezer kobratzen ikastaroa egiteagatik; hala ere, ikastaroa egin izana frogatzen duen agiria emateagatik kobratu ohi dute.
Euskaraz zuzenduriko lehen MOOC ikastaroa Udako Euskal Unibertsitateak eta Asmoz Fundazioak antolatu zuten 2013ko otsaila eta apirila bitartean, Android sistema eragileari buruz.
Wikimedia Fundazioak badu honelako ikastaroak eskaintzeko asmorik.
Phrynocephalus theobaldi
Phrynocephalus theobaldi Phrynocephalus generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Gabiriako geralekua
Gabiria Euskal Herriko Gipuzkoako tren geraleku bat da, Gabiria udalerrian kokatuta dagoena.
Geralekua 1864ko abuztuaren 20an ireki zen eta 2010eko urtarrilaren 1an itxia.
Egoera
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Geltokia 1864ko abuztuaren 20an inauguratu zen Olazti - Beasain tartea martxan jarri zenean Madril—Hendaia burdinbidea erradialean. 2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Gaur egun, geralekua itxita dago, bidaiaririk ez dagoelako, baita Brinkola eta Altsasuko geltokietatik gertu dagoelako ere.
Geltokia
Geralekuak jendearentzat itxitako eraikin landatar eta xume bat baino ez du. Bi alboko nasa eta bi bide ditu. Horietako batek ere ez du bidaiarientzako babeslekurik. Nasa-aldaketak maila berean egiten dira.
Zerbitzuak
Tren batek ere ez du geralekuan geldialdirik egiten.
Etorkizuna
Ez da aurreikusten berriz irekitzea.
FK Radnik Bijeljina
FK Radnik Bijeljina (izen osoa Fudbalski klub Radnik Bijeljina) Bosnia-Herzegovinako futbol talde bat da, Bijeljina hirikoa. 2016ko Kopa irabazi du, hau du herrialdeko titulu bakarra.
Dasyatis parvonigra
Dasyatis parvonigra Dasyatis generoko animalia da. Arrainen barruko Dasyatidae familian sailkatzen da.
Ene laztan gozo ederra...
Ene laztan gozo ederra... XVI. mendeko euskara arkaikoan idatzitako olerki bat da, 2020an Oñatiko Gipuzkoako Probintziaren Artxibo Historikoan aurkitua. Testua bera idazketa proba moduko bat da, eta euskarazko esaldiak gaztelaniazko testu batek uzten dituen zirrikituen artean idatzita daude, orrialde baten ertzetan eta hitz artean. Datatzea zaila bada ere, 1515 inguruan idatzi zela proposatu da.
Aurkikuntza
Rosa Aierbe doktoreak aurkitu zuen eskuizkribua 2020an, hain zuzen ere, Gipuzkoako Protokoloen Artxibo Historikoan, Oñatin, ikerketa bat egiten ari zela, eta baita artxibategiko arduradunei jakinarazi ere. Hortik aurrera, eta Ramon Martin zuzendaria buru zutela, artxibategiko lantalde osoa murgildu zen agiriaren prestaketan eta azterketan, Iago Irijoa historialariaren laguntzarekin —berak egin zuen testuaren behin-behineko lehen transkripzioa—.
Publiko egin aurretik, Foru Aldundiak ikerlariekin kontaktatu eta aurkikuntza ebaluatu zuten hauek. Jose Valderrey argazkilariak definizio handiko irudiak egin zituen, eta Gordailua instituzioan digitalizazio gehigarriak egin zituzten euskarazko testua hobeto berezi eta irakurtzeko. Aurkikuntza 2020ko Euskararen Nazioarteko Egunean, abenduaren 3an, egin zen publiko, eta idazkia bera publikoan erakutsi zuten Koldo Mitxelena Liburutegian bi astez.
Oinarria eta datazioa
Hitzok Miguel Ibañez Insausti eskribauaren protokolo batean aurkitu zituen Aierbek; zehazki, 1503 eta 1522 bitarteko notario eskrituretan, eta uste da testuaren egilea Insaustirenean lan egin zuen eskribautzarako ikasle bat izan zela. Azkoitiko notario-protokolo edo testamentu bat da azpiko erdarazko testua. Insausti eskribaua Azkotiko alkate ere izan zen. Euskarazko olerkia idatzi zuenak testuko hutsuneak (goialdean, eta ezker eskuin) erabili zituen berea idazteko, baina erdarazko testuaren erditik ere pasatzen da beheko partea. Euskarazko testuak lauki baten forma hartzen du, gainerakotik askatuz gero.
Datari dagokionez, idazketa motak eta letra berarekin datatu eta idatzitako beste dokumentu askoren presentzia ikusita, 1508 eta 1521 artean idatzi zela ondorioztatu dute ikerlariek, behin-behinean.
Testuaren garrantzia
Testuak munta handia dauka, oro har, oraindik ere garai hartako euskal testuak oso urriak direlako. Heldu zaizkigun gehienak labur-laburrak dira, gehienetan esaldi solteren baten edo kopla txiki baten tamaina gainditzen ez dutenak. Ezkontza fede banaka batzuk gorabehera, oso testu gutxik euskara arkaikoaren muga —1600az aurretikoak izatea, alegia— gainditzen dute.
Oñatin agerturiko bi poemak euskararen historia osoko (gutxieneko luzerako) hirugarren edo laugarren testu zaharrenak ditugu, 1416ko Matxin Zalbaren gutun elebidunaren eta Pater Noster txikiaren atzetik —beranduenik, 1425ekoa bide da—, 1509ko Uitziko ezkontza fedearen garai bertsukoa. Testu nafarren atzetik, zaharrena, beraz, eta haiek baino luzeagoa. Historia urri horretan, lehendabiziko testu lirikoa ere badugu; izan ere, Nafarroako kondestablearen kanta aurretikotzat jartzen da, agian 1494koa baita baina, egiari zor, Moretek 1715ean transmitituriko koplatxo bat da.
Lehen transkripzioa
Testuaren transkripzio paleografikoa honako hau da :
Interpretazioari dagokionez, Ander Ros Cubasek eta Iago Irijoa Cortesek behin-behineko proposamen hau plazaratu zuten :
Lehen edizio kritikoa
Argitaratutako lehen edizio kritikoan, aldiz, beste irakurketa bat proposatu du Borja Ariztimuño filologoak:
Dawn of the Planet of the Apes
Dawn of the Planet of the Apes (euskaraz Simioen Planetaren Egunsentia) 2014ko Matt Reeves estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko film bat da. Andy Serkis, Jason Clarke, Gary Oldman, Keri Russell, Toby Kebbell eta Kodi Smit-McPhee aktoreek antzeztu zuten.
Planet of the Apes saileko film bat da. Planet of the Apes (1968), Beneath the Planet of the Apes (1970), Escape from the Planet of the Apes (1971), Conquest of the Planet of the Apes (1972), Battle for the Planet of the Apes (1973) eta Planet of the Apes (2001) eta Rise of the Planet of the Apes (2011) filmeen jarraipena da, era berean, War for the Planet of the Apes (2017) jarraipena izan du.
Argumentua
2011. urtea, ALZ-113 birusak gizakien zibilizazioaren etena eta lege martziala eragin ditu. Zesarren (Andy Serkis) buruzagitzan hedatuz doan genetikoki garatutako tximinoez osatutako nazioak biziraun duen gizaki talde baten mehatxupean dago. Bake hauskor bat iritsi da, baina denbora gutxirako, bi aldeak Lurraren nagusitasuna zein arrazak bereganatuko duen zehaztera doan gerra bat hastear baidaude.
Vyšná Sitnica
Vyšná Sitnica Eslovakiako udalerri bat da, Humennéko barrutian kokatuta. 9,79 km²ko azalera du eta 371 biztanle 2017ko datuen arabera.
Rise of the Planet of the Apes
Efektu berezi onenen Oscar Sariaren izendapena jaso zuen (Joe Letteri, Dan Lemmon, R. Christopher White eta Daniel Barrett).
Planet of the Apes saileko film bat da. Planet of the Apes (1968), Beneath the Planet of the Apes (1970), Escape from the Planet of the Apes (1971), Conquest of the Planet of the Apes (1972), Battle for the Planet of the Apes (1973) eta Planet of the Apes (2001) filmeen jarraipena da, era berean, Dawn of the Planet of the Apes (2014) eta War for the Planet of the Apes (2017) jarraipenak izan zituen.
Argumentua
Will Rodman (James Franco) zientzialariak bere aitak (John Lithgow) jasaten duen Alzheimer gaixotasunaren aurkako tratamendua lortzeko tximinoekin esperimentatzen ari da. Tximinoetako batekin izandako istripu larri batek tratamendua gizakietan probatzeko atzerapena eragingo du, bai eta tximino guztiak derrigorrez sakrifiziatuak izatea ere. Baina Zesar (Andy Serkis) izeneko tximino kumeak bere ama zenaren ezaugarriak geneetan jasoko ditu, gainera bere adimenaren garapen nabarmena ere izango du, hortaz Willek bere etxera eramango du. Bestalde, Rodman doktoreak Caroline (Freida Pinto) albaitari ederraren laguntza ere izango du.
Larraitz Ariznabarreta
Larraitz Ariznabarreta Garabieta (Bilbo, Bizkaia, 1968) kulturaniztasunean doktorea. Martin Ugalde idazlean aditua da, eta doktore tesia idatzi zuen: "Martín de Ugalde: cartografía de un discurso" izenekoa.
Biografia
Larraitz Bilbon jaio zen, baina urte luzez Zarautzen (Gipuzkoa) bizi izan da, eta bere burua zarauztartzat du. Mondragon Unibertsitatean jardun zuen irakasle.
Euskal Herrian abiatutako karrera akademikoari jarraipena emateko joan zen AEBetara, 2016an eta Boiseko Unibertsitatean aritu ostean, Nevadara lekualdatu zen. Renoko Unibertsitatean (Nevada) euskal gaiak irakasten eta ikertzen ditu. Hamaika Bide Elkartearen partaidea da.
White Squall
White Squall (euskaraz Enbata Zuria) 1997ko Ridley Scott ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abentura eta drama film bat da.
Charles Gieg itsasgizonaren The Last Voyage of the Albatross ("Albatrossen Azken Bidaia") liburuan oinarritua dago, honetan 1961eko maiatzaren 2an jazotako Albatross ontziaren hondoratzearen gertaera azaltzen da. Jeff Bridges, Caroline Goodall, John Savage, Scott Wolf eta Balthazar Getty aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Albatross nerabeentzako itsasontzi-eskola Christopher "Skipper" Sheldon kapitaina (Jeff Bridges) eta Alice Sheldon doktoreak (Caroline Goodall) osatutako senar-emazteek zuzentzen dute. 1961ean senar-emazteek ontziratutako zortzi nerabeei AEBetako kostaldean barna zortzi hilabeteko itsasbidai batetan zehar nabigazioari buruzko ikasgaiak irakatsiko dizkiete, bai eta eskifaikideen artean giza legea izaten ere. Baina itsasoa zakartu eta ekaitz baten bihotzean topatuko dira.
Monjolos
Monjolos Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Jokano
Giza presentziaren aztarna zaharrenak Solacueva izeneko parajean daude. Izen bereko leizean labar-pinturak aurkitu dira, Brontze Aroaren amaierakoak. Inguruetan errotamar garaiko txanponak ere aurkitu ziren. Erdi Aroan, egun desagertua dagoen Artazuelako dorretxearen jaunak kontrolatzen zuen bertako pasabidea.
Cisticola brunnescens
Cisticola brunnescens Cisticola generoko animalia da. Hegaztien barruko Cisticolidae familian sailkatua dago.
Oín (Rois)
Santa María de Oín, Espainiako Galizia autonomia erkidegoko Rois udalerrian dagoen parrokia bta da, Coruñako probintzian. 2013an 439 biztanle zituen.
Jokano
Aipagarria da San Martin Eliza, XIII. mendeko tenplu protogotikoa. Badu nabarmentzeko erretaula, XVI. mendekoa. Mendozatik ekarria, hango San Martin eliza desagertuaren zatia omen zen erretaula hau. [Errenzimendu]ko estilo [plateresko]a du. 200 errealen truke eskuratu eta Badaia mendilorrotik idi gurdian ekarria, bertakoek jasotzen dutenez, horren garraioa erretaula bera baino garestiagoa izan zen.
Bertan ere, Diego Polo “El Mayor” deitutako margolariaren Epifania margolana gordetzen da, 1617an datatua.
Arkitektura zibilaren alorrean, hainbat etxe aipagarri daude. Egun desagertua dagoen Artazuela dorretxea, Ortiz de Jocano leinuarena, herriko iparraldean zegoen. Egun, badago Jocano jauregia, XVI.mendekoa. Etxea babesteko, oraindik arranoren bi atzapar gordetzen dituzte ate nagusian, Kuartangoko tradizioari lotutako ohitura jarraitzen.
Bestalde, errepide ondoan 14 zenbakidun etxea dago, Gonzalez de Betolaza sendiarena, eta noizbait Chillidatarren etxea deitua. Badu atari arkudun zabala eta egurrezko goi galeria handia.
Instalazio elektriko
Instalazio elektrikoa asmo zehatz baterako eta leku jakin batean jarrita dauden zirkuitu elektriko multzoa da. Bere funtzionamendu egokia eta behar adina gailu elektrikoen konexioa ziurtatzen duten elementu elektrikoak dauzka.
Schizothorax curvifrons
Schizothorax curvifrons Schizothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Marcelo Mattos
Marcelo Mattos (1984ko otsailaren 10a - ) Brasilgo futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako FC Tokyo eta Oita Trinita.
Novo Oriente de Minas
Novo Oriente de Minas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Carlo Carrà
Carlo Carrà (Quargnento, 1881eko otsailaren 11 - Milan, 1966ko apirilaren 13a) italiar margolaria izan zen, mugimendu futuristaren figura nagusietako bat.