cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lapurtarren deportazioa (1794)
Deportazio agindua
Agintari berriek, artean negua izanik ere, bidean janaria eta berokiak eramateko debekua ezarri zieten hertsatutako lapurtarrei. Itsasun, 211 agertzen dira deportazioko izenetan, hainbat lanbidetakoak: laborari, zapatagile, dendari, hargin edo teilagile. Horiek ere, lehen egunetan elizan izan zituzten preso; gero, berriz, Frantzia hego-mendebaldeko departamentuetara bideratu zituzten. Azkaineko 162 deportaturen izenak heldu dira guregana, eta herriak 1.000 biztanle inguru zituen une horretan. Baionan, bestalde, epaitegi iraultzaile batek Ezpeletako Duhalde eta Gorostarzu jujatu zituen ataka horretan; biak ere errudun jo zituzten, eta Baionako Gramont plazan aizkoraz moztu zieten burua haizekorraren 24an (martxoaren 11n).
Baionatik iparraldera
Donibane Lohizunen eta Ziburun, Societé Révolutionnaire sortu berriko kideek irainka eta harrika hartu zituzten ilaran heldutakoak. Iparraldera bidean, herritar gehiago bildu zitzaizkien. 1794koa negu hotza izan zen, eta deportatuak ugari hil ziren bidean, bereziki zahar eta gazteenak. Deportazio ilarako herritarrak hainbat departamendutan banatu zituzten Landetan, Bearnon, Pirinio Garaietan, Gers eta Lot eta Garonan. Hor, agintari iraultzaileen maiatzaren 24ko agindu batek hala ezarri baitzuen, erabilera publiko eta pribatuko lanetan jarri zituzten lanean. Elizetan pilatzen zituzten (229 Capbretonekoan), hotzez, janaririk gabe, arrotzen artean, eta agintari etsaiek zelataturik; handik irteteko debekua zuten. Bideko pairamenen lekuko izan zuten Pierra Hariztoi abadea, Aiherrakoa.
Bitartean, 1794ko negua ezurtea izan zen, elikagaien eskasia handia zen, eta horri, alde batetik, Konbentzioak benetako balioaz oso behera ezarritako prezioak jarri zituela gehitu behar zitzaion (benetako balioa baino % 50 apalagotzat jotzen zen); bestetik, armada iraultzaileak zuzendurik, legezko arpilatzeak gertatzen ziren, edo Konbentzioko mandatariek aginduriko bahimenduak. Konbentzioko agintariek, bitartean, "anti-iraultzaile egoista eta biltzaileen" artean bilatu zituzten eskasiaren hobendunak (errudunak). Ataka horretan, apirilaren 15ean, Uztaritzeko komunak Monestier eta Pineti eskatu zien Sarako hainbat etxetan biltegiraturiko bihiak (aleak) Uztaritzera igortzeko, haietako egoiliarrak deportaturik baitzeuden.
Bitartean, Marithurrik Iraultzaren kontrakotzat jotzen zituenen difamazio kanpaina eta benetako jazarpen ideologikoa hasi zuen: Uztaritzeko elizako ezkila urtu eta gurutze guztiak kentzeko agindu zuen. Legez, fraide eta serorak komentuetatik kanporatuak izan ziren, baina gero ere, Marithurrik haiek kanpoan izatea arriskutsua zela iritzita, Uztaritze eta Mont-Bidouzeko (Donapaleuko) serora guztiak atxilotzeko agindu zuen maiatzaren 3an, tartean zela Marie-Theodose Garat, Dominique-Joseph Garaten arreba. Eliztar eta herritar askok Urdazubira ihes egin zuten. 1794ko sapadunaren 27an (apirilaren 16an), Konbentzioak probintzietako komite eta epaitegi iraultzaileak indargabetu zituen, Pinet eta Cavaignacen iritziaren kontra. Probintzietako komite horiek Parisera zentralizatu ziren; alta, gutun batean Konbentzioaren bi mandatariek hasitako "aristokraten kontrako izu eta justizia gogor" lana osoki bete ahal izatea eskatzen zuten. Artean ere, handik gutxira, Pierre-Laurent Monestierren agindu batek aristokratekin talde berean sartzen zituen "fanatikoak", eta izuaren bertuteak goratzen; lehen artikuluan, honela zioen:
Zigorraren amaiera
Deportatuek (tartean zela Martin Ithurbide, Sarako auzapeza) protestak eta eskaerak zuzendu zizkieten askotariko agintariei egoeraren bidegabeaz gogoraraziz; haatik, gehienetan, ez zuten erantzunik izan. Alta, uda amaierarako atzeraezina zen jada deportatuen itzulera: III. urteko berolisaren 10ean (1794ko uztailaren 28an), Robespierre, Saint-Just, Couthon eta Konbentzio Nazionaleko haien beste hemeretzi aliatu politiko exekutatu zituzten, eta hurrengo egunetan beste hamarka batzuk.
Baionan, Monestier eta Izoardek hartu zuten Pinet eta Cavaignacen lekua, moderatuagoak. Gainera, Monestierrek garbiketa bat hasi zuen aurreko herri administrazioetan, aurreko etapan izandako arau urraketak zirela eta. Lapurdin, Baudot eta Garrau herri ordezkariek III. urteko mahaxtearen 8 eta 10ean (irailaren 30ean eta urriaren 2an) agindu bana eman zuten, Uztaritze udal barrutiko herritarrak (beraz, baita Sara eta Azkaineko herritarrak ere) itzultzeko eta haien ondasunen salerosketa gelditzeko; ordurako, ordea, txikizioa handia zen. Besteak ere etxeratu ahal izan ziren. 1.600 lapurtar hil ziren deportazioan, gehienak Sarakoak.
Gauzak bere onera ekartzeko bidean
III. urteko eurikorraren 28an (1795eko otsailaren 27an), Monestierrek agindu zuen Uztaritze barrutian desjabetutako herritar guztiei ondasunak itzultzea, ondasunak bahitzen eta saltzen aritutako funtzionarioek kontuak ematea, eta ondasunak bidegabe saldu zituztenak auzitegiei salatzea. 1795eko martxoaren 4an, deportazio agindu suntsigarritik urtebetera, ikerketa batzorde bat eratu zen, hauexek osaturik: Dominique Garat Hiriarte, Dominique Halsouet zaharra, Courtelarre eta Etxegoien. Galdekatu zituzten hala arpilatzeetan parte hartu zuten pertsonak nola arpilatuak izan zirenak.
Martin Ithurbide Sarako auzapezak, ia aldi berean, beste 33 pertsonaia garrantzitsuren babesaz, gutun bat bidali zien agintariei deportazio aldian herritarrek izandako pairamenak azalduz: produktuen bahimenduak, gosetea, neskatilen prostituzioa, gaitzak, altzariak eta gauzaki higigarriak erregistrorik gabe Saratik aldameneko herrietara eramanak, etab. Eskaerak zuzenean aipatzen ditu arpilatzeen onuraduntzat Pinet eta Monestier.
Txostenak mendekua eskatzen du, "egarriz eta gosetez hildako guztien izenean". Pierre-Étienne Cabarrus Baionako armadoreak, Parisen Baionako udalaren ordezkaria baitzen, bat egin zuen Jean-Lambert Tallien lehengusu politikoak aurkezturiko erreparazio-eskaerekin, III. urteko sapadunaren 29an aurkezturikoa (1795eko apirilaren 18an); izan ere, Tallienek txosten luze bat irakurri zuen Konbentzioaren aurrean "euskaldunen hertsapen neurriei eta deportazioari" buruz. Aldiz, bertan esandakoak ez ziren entzunak izan.
Goryainovita
Ezaugarriak
Goryainovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Lapurtarren deportazioa (1794)
Errudunen identifikazioa
III. urteko belardunaren 13an (1795eko ekainaren 1ean), bestalde, Chaudron-Rousseau herri ordezkariak gutun batean galdegin zuen gipuzkoarrei buruz Salbamen Publikoko Komiteak lilidunaren 4an emandako "agindua euskaldun frantsesei" ere aplikatzeko. Hala ere, deportazioaren unean Sararen kontra oldartu ziren Hiriarte, Agerrezar, Mundutegi eta Oihanbeherek administrazioan jarraitzen zuten eta, Izua amaitu bazen ere, inpunitateak jarraitzen zuen. Bestetik, deportaturiko herrietako agintariek ez zituzten behar bitartekoak jartzen euskaldunak etxera itzultzeko.
Urte bereko belardunaren 15ean, Chaudron-Rousseau herri ordezkariaren Donibane Lohizuneko ebazpen batek herri horretako auzapez ohi Alexis Pàges, sei zinegotzi eta Azkaineko bi herritar errudun epaitu zituen bilkura batean Sarako herritarren kontrako erabaki "ikaragarriak" "legez kanpo" hartzeagatik. Ondorioz, armak kendu zizkieten haiei guztiei, beren postu publikoak galdu, eta gutxira Baionako zitadelan giltzaperatu zituzten. Monestierrek, akusatua izan zela ikusirik, Euskal Herritik alde egin zuen belardunaren 13an bertan.
Azken zigorrak, kalteak eta kalte ordainak
Cavaignaci salaketak jarri zitzaizkion Konbentzioko auzitegiaren aurrean krudelkeriagatik. Alta, salaketak horiek ez ziren urrun joan, eta ibilbide oparo bat izan zuen Frantziako Errepublikaren eta Inperioko postu desberdinetan. Antzeko bidetik, Jacques Pinet i Landetako hilketen erantzule izatea eta "terrorismoa" leporatu zioten, eta Menditarrak berriz agintari jartzeko konplot bat bultzatzea kondenaturik giltzapetu zuten, belardunaren 1ean; ez luzerako, ordea. IV. urteko lainotearen 4ko amnistiak aske utzi zuen; are, Pinet Dordoina departamenduko administratzaile hautatu zuten aldi batez. Bukatzeko, 1795eko urriaren 26an, Direktorioaren hasieran, amnistia eman zitzaien Iraultzan egindako delituei; ez, ordea, deportatuei eta erbesteratuei.
Inpunitateak amorrua piztu zuen euskaldun lapurtarren artean. Salvat Monhok damu zuen talioaren legea indarrean ez egotea, bere Orhoitzapenak idazlanean. Alta, Mundutegi ez zen onik atera. II. urteko berolisaren 9ko erreakzioan, mendekarien talde ibiltari bat sortu zen, "Karrozaren Batailoia" deitua, terrorismoaren askotariko biktimek eta kaltetuek osatua; Duvoisinek kontatzen duenez, talde horretako partaideek Mundutegi jipoitu, arrastatu, eta erdi hilik utzi zuten haren etxe aurrean. Artean bizirik zela, taldeko partaide bat itzuli eta tiro bat eman zion.
Heteroceras
Heteroceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Barremiarrean, hau da, orain dela 130 milioi urtetik 125 milioi urtera gutxi gorabehera.
Lapurtarren deportazioa (1794)
Azken zigorrak, kalteak eta kalte ordainak
Bertso horretako esanak esan, Tallienen txostenean, Saran eragindako galera ekonomikoak 782.000 liberaraino heltzen ziren, baina horiek eskuratzea, haatik, zailagoa izan zen: erreklamazioak behin eta berriz jarri zituzten saratarrek, kalte ordainak erdiesteko. Behin eta berriz saiatu ondoren, azkenean 1.400,26 libera eskuratu zituzten 1817an: 10 libera pertsona bakoitzeko. Mixel Duhart historialariaren arabera, Frantziako Iraultzak ekarri kanporaketen eta emigrazioen ondorioz, aditzera emanez lapurtarren deportazioaren kasua ere, hutsik geratu ziren etxe ugari, eta horiek Lehen Karlistaldi amaierako nafar iheslariei esker bete eta biziberritu ahal izan ziren, nafarrak Lapurdiko herri horietako bizi ohituretan integratuz.
Liburuak
2022an, Adur Larreak datu askorekin eta xeheki kontatu zuen "Lubinttoko ohoinak" komikian, gehienbat lapurteraz idatzita dagoena.
Lúčky (Žiar nad Hronomgo barrutia)
Lúčky  Eslovakiako udalerri bat da, Žiar nad Hronomgo barrutian kokatuta. 8,24 km²ko azalera du eta 207 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1429. urtekoa da.
Solido kristalino
Solido kristalinoa gelaxka-unitate deritzon egitura elementaletik eratorritako solidoa da. Solido hauek sistema kristalino ezberdinetatik eratortzen dira eta kristalografia da sistema hauek aztertzen dituen zientziaren arloa. Laburki, solido kristalinoa partikulak ordenatuta dituen solidoa da.
Propietateak
Solido amorfo eta kristalinoa bereizteko, irudi honetan bi dimentsioetan silizearen bi solido agertzen dira. Silize amorfoa, gehigarriekin, beira da, eta silizio eta oxigeno atomoak ordenatuta agertzen direnean, berriz, kuartzoa izan dezakegu.
Kristal-egitura kuartzo, gatz arrunt eta azukre moduko solidoetan begi-bistakoa da, ondo definituriko azal leunek eta haien arteko angeluek adierazten baitute. Baina, batzuetan, solido kristalinoak hauts edo moltso moduan agertzen dira. Mota horretako solidoei solido polikristalino deritze; solido horiek dituzten banakako kristalak hain dira txikiak ezen, antzemateko, mikroskopioa erabili behar baita. Solido polikristalinoek banakako kristalaren egitura ordenatua dute, baina kristalak guztiz desordenatuta daude. Horregatik, kristal bakar baten propietateak anisotropikoak izanda ere, solido osoa isotropikoa da.
Substantzia baten kristalen neurria bere formazio-baldintzen arabera asko alda daiteke. Eskuarki gainasetasun txikiko disoluzioetatik abiatuz, eta astiro kristalizatzen bada, sortutako kristalak handiak dira. Horregatik, prozesu geologikoetan eratutako mineralak handienak izan ohi dira. Hazte-baldintzek kristalaren tamainan eragina badute ere, kristalaren barruko egitura solidoaren izaera kimikoak mugatzen du.
Egitura
Solidoaren egitura solidoaren molekula, atomo edo ioien tamainarekin eta lotuta mantentzen dituzten haien arteko indarrekin aldatzen da.
Solido baten partikulak hiru dimentsioetan ordenatzen dira kristal-sarea eratuz. Sare hori unitate bat hiru dimentsioetan errepikatuz sortzen da, eta unitate horrek kristal osoaren simetria eta orientazio espaziala ditu. Gelaxka unitario da. Naturan hamalau sare baino ez daude, eta irudi honetan sare horien gelaxka unitarioak, Bravais-en gelaxkak, ikus daitezke.
Bravais-en gelaxkak zazpi sistema kristalinoetan biltzen dira, zeinetan hiru luzera axialak (a, b eta c) eta hiru angeluak (α, β eta γ) desberdinak baitira. Horregatik, gelaxka unitarioa deskribatzeko, poliedro desberdinak erabiltzen dira. Poliedro horien posizioak partikulaz bete daitezke:
Bi solido kristalinok egitura bera dutenean, hau da haien gelaxka unitarioa berdina denean, substantziak isomorfikoak direla esaten da. Bestalde, substantzia berak egitura kristalino desberdinak era ditzake, substantzia horren forma polimorfikoak edo alotropikoak osatuz. Adibidez, hemen sufrearen edo karbonoaren forma polimorfikoak irudikatu dira. Gelaxka unitarioa solido kristalinoaren egitura deskribatzeko erabiltzen da, eta gelaxkaren hainbat magnitude oso erabilgarriak dira solidoaren propietateak kalkulatzeko. Haien artean, hauek azpimarratzen dira:
Esferen paketatzeak
Kristalak nola hedatzen diren eta gelaxka unitario guztiak nondik sortzen diren ulertzeko, partikulak esfera zurrun bezala definituko dra, eta esfera horiek hiru dimentsioetan ordenatuko dira. Hasieran, esferak geruza batean jarriko dira bi dimentsioko sare bat osatuz, eta, ondoren, hura bezalako geruza batzuk bata bestearen gainean jarriko dira, hiru dimentsioko ordenamendua lortzeko. Prozedura horri esferen paketatze deritzo.
Esferen paketatze sinpleak
Geruza batean partikula bakoitza beste lau partikularekin kontaktuan dagoenean sortzen den paketatzea paketatze sinplea da. Geruza horren gainean beste geruza bat jartzeko orduan, bi aukera daude:
Esferen paketatze trinkoak
Esferen ordenamendua bi dimentsioetan beste era batekoa izan daiteke: esfera bakoitzaren inguruan sei esfera. Antolaketa horrek uzten duen espazio hutsa paketatze sinplearena baino txikiagoa denez, ordenamendu horri paketatze trinko deitzen zaio.
Lehenengo geruzaren zentroei dagokien posizioa A dela suposatuz, A geruzako esferek uzten dituzten sekzio triangeluarreko hutsuneak bi motatakoak dira: batzuek erpina gorantz dute (B), eta beste batzuek beherantz (C). Geruza horren gainean bigarren geruza jartzerakoan, eta egitura trinkoarekin jarraitu nahi badugu, B edo C hutsuneak erabili behar ditugu, baina ez biak. Hala ere, bi hutsune mota horiek baliokideak dira, eta berdin zaigu bata edo bestea erabiltzea. Bigarren geruzaren posizioak B moduan izendatuko da.
Aukera hirugarren geruza gainjartzean sortzen da:
Paketatzeen hutsuneak
Ikusitako paketatze horietan espazioa ez dago betea. Hutsune horiek garrantzi handikoak dira, alde batetik solido askoren egiturak hutsuneak betetzean sortzen direlako (solido ionikoak), eta, beste aldetik, ezpurutasunak hutsune horietan kokatzen direlako. Hutsune horiek betetzeak solidoen propietate fisikoak asko alda ditzake. Hiru hutsune mota daude:
Sare-akatsak
Kristal naturalak ez dira guztiz perfektuak izaten, akatsak edo desordenamenduak egoten dira beti. Akats horiek oso garrantzitsuak dira, solidoen propietate mekanikoetan, optikoetan eta elektrikoetan eragin handia dutelako. Besteak beste, metalen eta aleazioen erresistentzia mekanikoa (altzairua), solido ionikoen kolorea (harribitxiak) eta solido kobalenteen eroankortasun elektrikoa (silizioa).
Akatsak, beren ezaugarri geometrikoen arabera, puntu-, lerro- edo gainazal-akatsak izan daitezke. Puntu-akatsak sarean posizio isolatuetan daude, lerro-akatsak norabide baten puntuetan eta gainazal-akatsak plano baten puntuetan. Azken horiek mikrokristalen arteko interfazeen artean aurkitzen dira.
Puntu-akatsak
Kristaletan gertatzen den akatsik arruntena partikula baten falta da, hutsune deritzona. Gerta daiteke partikula hori ezusteko posizio batean egotea, sarearen hutsune batean; atomo horri bitarteko atomo deritzo.
Solidoaren sarean atomo arrotz bat sartzen bada, eta ezpurutasun hori sarearen posizio batean kokatzen bada, ordezko ezpurutasuna dugu; sarearen hutsune batean sartzen bada, berriz, bitarteko ezpurutasuna da. Ordezko ezpurutasunak oso arruntak dira trantsiziozko metalen konposatu ionikoetan, elementu horietariko askok karga berdineko eta tamaina antzeko ioiak ekoizten dituztelako.
Solidoaren partikulak atomo edo molekula neutroak direnean (solido kobalentea, molekularra eta metalikoa), partikula bat falta izateak ez du solidoaren neutralitatea elektrikoa galarazten. Baina solido ioniko batean, non partikulak kargatuak diren, hutsune anionikoek eta kationikoek parekaturik egon behar dute. Hori bi eratan lor daiteke, eta bi akats mota desberdinak sortzen dira: Puntu-akatsak direla eta, batez ere propietate optikoak eta elektrikoak aldatzen dira.
Lerro-akatsak
Akats mota hori lerro baten aldaketa edo desplazamenduan datza, eta nagusiki bi akats aurki daitezke:
Akats horiek direla eta, solido kristalinoen propietate mekanikoak aldatu egiten dira, atomoen mugimendua errazten dutelako. Irudian, mozteko tentsio baten eraginpean ertzdislokazioaren mugimendua nola gertatzen den erakusten da. Metalak, adibidez, gogortu egin daitezke atomo arrotzen bidez, dislokazio ondoan kokatzen dira, lerro-akatsa mugiaraztea zailagoa delako.
X izpien difrakzioa
Gaur egun solidoen egitura kristalinoari buruz ezagutzen den ia guztia X izpien difrakzioteknika erabiliz lortu da, teknika horrek atomoen kokapen zehatza adierazten duelako. Teknika aztertu baino lehen, difrakzioa zer den eta X izpiak zergatik erabiltzen diren ikusiko da.
Difrakzioa
Espazioko ingurune berean uhin elektromagnetiko bi daudela suposatuz, uhin horien posizioaren arabera, hiru egoera desberdin aurki daitezke Interferentzia horiek zirrikitu bikoitzeko difrakzioaren esperimentuan ikus daitezke: Uhin-fronte bat bi zirrikituetan zehar igarotzean, bi zirrikituek erradiazio-iturri gisa funtzionatuko dute. Bi zirrikituek igortzen dituzten uhinen artean interferentzia sortzen da. Bi uhinak fasean daudenean, detektagailuan intentsitate maximo bat neurtuko da. Fasean ez badaude, intentsitate edo oso txikia edo zero izango da, uhinek elkar deuseztatu egin dutelako.
X izpiak
Argia egitura periodiko batean zehar pasatzen den edo islatzen den bakoitzean, argiaren difrakzioa gertatzen da. Errepikatzen den egitura periodikoaren distantziak, gutxi gorabehera, esperimentuan erabiltzen den argiaren uhin-luzera izan behar du; bestela, interferogramatik ezin da atera informaziorik.
Egitura kristalinoa hiru dimentsioko egitura periodikoa da, eta errepikatzen den distantzia bi atomoren arteko distantzia da, 100-300 pm tartean. X izpien uhin-luzera balio tarte horretakoa da; horregatik, solidoen egitura kristalinoa aztertzeko, argi mota hau erabiltzen da.
X izpien sorta batek egitura kristalino bati erasotzen dionean, X izpiek difrakzioa jasaten dute, eta sortzen den diagramatik solidoaren partikulen arteko distantziari buruzko informazioa atera daiteke.
Bragg-en difrakzio-ekuazioa
Solido baten kristal-sarea eduki eta X izpien sorta bat kristalerantz zuzentzen dela suposatuz, kristalaren gainazal bakoitzak X izpien zatikia islatzen du, eta, gainazal ugari denez, islatutako uhin berri asko sortuko dira. Uhin horiek fasean badaude, detektatu egingo dira, baina, fasetik kanpo egonez gero, ez dira detektagarriak izango. Uhinek fasean egoteko bete behar dituzten baldintzak Bragg-en difrakzio-ekuazio deritzonean biltzen dira. Ekuazio horretan, parametro hauek agertzen dira: -Gainazalen arteko distantzia: d -X izpien eta gainazalaren arteko angelua: θ -X izpien uhin-luzera: λ Irudiko bi uhinak fasean egoteko, egiten duten distantzien arteko diferentziak uhinluzeraren multiplo osoa izan behar du.
Beraz:
X izpiak eta dentsitate elektronikoa
Solidoaren posizioetan dauden partikulak, solido motaren arabera, atomo indibidualak edo molekulak edo molekula-taldeak dira. X izpiek erasotzen dietenak molekula edo atomo horien elektroiak dira. Beraz, difrakzioaren eraginkortasuna edo difrakzio-diagramaren intentsitatea elektroi kopuruaren eta banaketaren funtzioa da. Banaketa elektronikoa kristal-sareko puntuak betetzen dituzten molekulen egiturak erabakitzen du. Beraz, X izpien difrakzio-diagrama zein posiziotan gertatzen den analizatzeaz gainera, neurtutako erradiazioaren intentsitatetik molekulen egitura determina daiteke.
Teknika horren bitartez oso konplexuak diren molekulen dentsitate elektronikoaren ingurunemapak lor daitezke. Adibidez, alboko irudian naftalenoaren kasua agertzen da. Inguruneek batez besteko dentsitate elektroniko konstanteko lerroak adierazten dute, eta naftalenoaren egitura geometrikoa lor daiteke: nukleoen arteko distantziak eta lotura-angeluen balio oso zehatzak.
Metodo esperimentalak
Solidoaren kristal-egiturari buruz atera daitekeen informazioa lortzeko metodo bat baino gehiago badago, eta erabiltzen den tresnaren arabera aldatzen dira. Lehenengo bi metodoetan kristal sinple bakar bat behar da, eta, batzuetan, hori lortzea ez da erraza.
Atun
Atuna (Thunnus) ur gazitan bizi den arrain urdin generoa da.
Atun motak geografiaren arabera
Munduko ozeanoetan bederatzi espezie bizi dira:
Ipurtargi
Lanpiridoak (Lampyridae) kakalardo ordenako intsektu familia bat dira, eta ipurtargi da haien izen arrunta. Intsektu hauek argia ematen dute (biolumineszentzia) bikotea edo ehizakiak erakartzeko. Ipurtargiak «argi hotza» sortzen dute, frekuentzia infragorri edo ultramorerik gabea. Argi kimiko hori ipurtargien behe-abdomenean («ipurdian») sortzen da, eta horia, berdea, edo gorri-zurbila izan daiteke, 510 nanometrotik 670era bitarteko uhin-luzerakoa.
Atun
Atun motak eta izenak beste hizkuntzatan
Komenigarria izaten da izenak beste hizkuntzatan ere ezagutzea:
Ipurtargi
2000 ipurtargi espezie daude ingurumen epel eta tropikaletan. Asko zingiretan edota eremu heze eta basotuetan bizi dira, hots, beren larbek elikagai ugari eskura izango duten lekuan.
Ezaugarriak
Antena mehe eta giltzaduradun pare bat dute, elitroak, eta burua ia estaltzen dien protorax eraldatua. Espezie gehienetan sexu dimorfismoa oso nabaria da:
Biologia eta ekologia
Lanpiridoen ezaugarri bereizgarriena gau-limurketa da: espezie bereko arren eta emeen elkarrizketa korapilatsua. Oro har, arrek, bikotea bilatzeko, hegaldi berezia egiten dute, eta beren espezieari dagokion argi distirako sekuentzia berezia emititzen dute. Espezie bereko emeek, era berean, dirdira berezi batekin erantzuten dute, eta horrela estalketara bideratzen dira. Biolumineszentzia deritzo argi fenomeno horri.
Estalketa gertatu eta egun batzuk geroago, emeak arrautzak jartzen ditu lur azpian. Arrautzak 3 edo 4 astez inkubatzen dira, eta orduan larbak ateratzen dira haietatik; larba horiek begi sinpleak dituzte. Batzuek lur azpian egiten dituzte gordelekuak; beste batzuek, ordea, zuhaitzen azalean.
Ipurtargi larbak barraskilo eta bare txikiz elikatzen dira, eta jariakin digestibo batekin geldiarazten dituzte. Jariakin horrek, gainera, moluskuaren gorputza digeritzen du; horrela, larbek elikagaia xurgatu besterik ez dute egin behar. Hilabete batzuk igaro eta gero, pupa bihurtzen dira, eta handik 7 edo 20 egunera heldu bihurtuta ateratzen dira pupatik.
Ekainaren 17
Ekainaren 17a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta hirurogeita zortzigarren eguna da, 169garrena bisurteetan. 197 egun falta dira urtea amaitzeko.
Virson
Virson Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 252 etxebizitza zeuden, 237 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 243 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 237 etxebizitza nagusietatik 188 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 156 etxek bost zituzten. 200 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 133 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 406 ziren, horien artean 322 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 322 pertsona aktiboetatik 293 lanean zeuden (158 gizon eta 135 emakume) eta 28 langabezian zeuden (11 gizon eta 17 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 3 zurginak ziren eta 3 argiketariak.
Saint-Aubin (Nord)
Saint-Aubin Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Virson
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Aubin (Nord)
Biztanleria
2007an Saint-Aubin udalerrian erroldatutako biztanleak 374 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 140 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 150etxeak ziren. 140 etxebizitza nagusietatik 112 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 105 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 235 ziren, horien artean 152 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 152 pertsona aktiboetatik 143 lanean zeuden (77 gizon eta 66 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Aubin udalerrian 139 unitate fiskal zeuden, 382 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.426 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Aubin udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 671 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Panarabiar koloreak
Panarabiar koloreak, gorria, beltza, zuria eta berdea dira, eta panarabismoa ordezkatzen dute. Jatorria 1917ko Arabiar Iraultzan dute, gaur egun Saudi Arabian dagoen Al-Hijazeko erregeak Otomandar Inperioaren aurka borrokatzen zeramatzan koloreak baitziren.
Lehenbiziko hiru koloreak Egipto eta Yemeneko banderek dauzkate, hiru horiez gain berdea ere Irak, Jordania, Kuwait, Palestina, Somalia, Libia, Sudan, Siria eta Arabiar Emirerri Batuen banderek, gainera Aljeria eta Siriako banderek berdea, zuria eta gorria dauzkate, ez ordea beltza.
Isleton (Kalifornia)
Isleton Kaliforniako hiri bat da. Sacramento konderrian kokatua dago. 2010ean 804 biztanle zituen, 1.1 kilometro koadrotan banatuta.
Mairie du Bouscat (Bordeleko tranbia)
Mairie du Bouscat Bordeleko tranbiaren geltoki bat da, Lo Boscat udalerrian dago.
Ager Imaz
Ager Imaz Bidaurrazaga (Derio, Bizkaia, 1981eko uztailaren 22a) Euskal Herriko futbolari ohia da, Danok Bateko harrobian hezia. Bere anai gazteak Arman eta Unax futbolariak ziren ere.
Ibilbidea
''2022ko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Uroplatus giganteus
Uroplatus giganteus Uroplatus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Antiinflamatorio ez-esteroide
Antiinflamatorio naturalak, organismoak berak jariatzen dituenak, kortikoideen deribatuak dira, jatorri esteroideko eta hanturaren aurkako ekintza handia duten substantziak, baina aldi berean eragin kaltegarri ugari dituztenak. AIEEak ordea, ez esteroideak direnez, albo ondorio gutxiago dituzte.
Antiinflamatorio ez esteroide gehienek ziklooxigenasa-1 (COX-1) eta ziklooxigenasa-2 (COX-2) inhibitzen dituzte, prostaglandina eta tronboxanoen sintesia oztopatuz. COX-2ren inhibizioa ekintza antiinflamatorio, analgesiko eta antipiretikoaren erantzulea da, baina COX-1ren inhibizioak digestio aparatuko odoljarioak eta ultzerak sortzen ditu. Horregatik, gaur egun badakigu COX-2 bakarrik inhibitzen duten sendagaiek abantaila handiak dituztela.
Aspirina izan zen familia honetako lehenengo kidea, eta ondoren sortutakoen artean diklofenakoa, ibuprofenoa eta naproxenoa oso hedatuak izan dira. Berrienen artean piroxikama eta haren azpitaldekoak ditugu, eta azkena sortutakoak COX-2ren inhibitzaile izenekoak dira, zelecoxiba eta enparauak alegia. Azken hauen abantaila nagusia, lehen aipatu bezala, antiinflamatorio klasikoekin konparaturik, urdailean askoz albo-ondorio gutxiago eragitea da.
Sailkapena
AIEE-en sailkapena sendagai bakoitzaren egitura kimikoaren arabera egin ohi da.
Parazetamolak hanturaren aurkako eraginik ez duen arren, AIEE-n barruan sailkatu izan da beti.
Parambassis baculis
Parambassis baculis Parambassis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Ambassidae familian.
Antiinflamatorio ez-esteroide
Ekintza mekanismoa
Ziklooxigenasak bi isoforma ditu: ziklooxigenasa-1 (COX-1), prostaglandina sintetizatzen den organo gehienetan aurkitzen dena, hala nola, giltzurrun, urdail eta duodenoan eta ziklooxigenansa-2 (COX-2), hanturaren aurkako erantzuna ematen den ehunetan, besteak beste burmuin, birika, are eta karenan. Ziklooxigenasaren isoformaren inhibizio sendagaiaren araberakoa izango da.
Draco cornutus
Draco cornutus Draco generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Antiinflamatorio ez-esteroide
Ekintza mekanismoa
COX-1-en funtzioa azido arakidonikoari bi oxigeno molekula lotzea da prostaglandinak emateko. Ziklooxigenasa inhibituz, prostaglandinen sintesia inhibitzen da eta hanturan askatzen diren bitartekariak agertzea ere ekidingo da. Beraz, AIEE-k hanturarekin erlazionatutako mina arintzen dute. Gaur egungo sendagaiek ordea, ez dute lipooxigenasaren bidea inhibitzen eta hori dela eta, leukotrienoak eta beste bitartekari aktibo batzuk sortzen dira, digestio-aparatuko odoljario eta ultzera bezalako albo ondorioak agertuz.
COX-1-en inhibizioaren ondoriozko eragin desiragaitz horiek saihestu asmoz, gaur egun COX-2-ren inhibitzaile selektiboen bilakuntza sustatu nahi da. Aurrerago aipatu bezala AIEE gehienak inhibitzaile ez selektiboak dira eta beraz, COX-1 eta COX-2 inhibitzen dituzte. Azken urteetan agertutako COX-2-ren inhibitzaile selektiboen artean daude aldiz, zelecoxib eta rofecoxib.
Salenquesko Bigarren Irtengunea
, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.148 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Huesca probintzian dago.
Tangara cyanocephala
Tangara cyanocephala Tangara generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Juventus FC
Juventus Football Club Italia iparraldeko Torino hiriko futbol talde nagusia da, herrialde osoko zaharrenetakoa eta arrakastatsuenetakoa da. Italiako Liga 36 aldiz irabazi du 2020 arte, titulu gehien irabazi duen taldea da, eta nazioarte mailan ere hainbat txapelketa irabazi ditu, aipagarrienak Kontinente arteko Futbol Kopa eta UEFAko Txapeldunen Liga bina aldiz. Guztira titulu gehien dituen Europako laugarren taldea da, eta munduko zortzigarrena.
Etxeko partidak Juventus Stadium estadioan jokatu ohi ditu.
Gentaro Suzuka
Gentaro Suzuka (鈴鹿 源太郎, 1986ko abuztuaren 10a - ) Japoniako futbolaria da.
Juventus FC
Izenak eta goitizenak
Taldearen izena latinezko Iuventus hitzetik dator, zeinak "gaztaroa" ean nahi duen. Taldearen koloreak zuria eta beltza direnez i bianconeri goitizena du. Beste ezizenak la Vecchia Signora (emakume zaharra), zebre ("zebrak"), edo, iraintzeko moduko gobbi, hau da, "konkordunak", italieraz zorte onekoak ere esan nahi duelako.
Miguel Alemán Valdés
Miguel Alemán Valdés (Sayula de Alemán, Veracruz, 1900eko irailaren 29a - Mexiko Hiria, 1983ko maiatzaren 14a) abokatu, enpresari eta politikari mexikarra izan zen; 1946ko abenduaren 1etik 1952ko azaroaren 30era Mexikoko presidente izan zena. Bere administrazioa Unibertsitate Hiriaren sorreragatik eta Mexikoren industrializazioagatik nabarmendu zen.
Juventus FC
Sorrera eta hasierako urteak
Sport Club Juventus izenarekin sortu zuten 1897an Torinoko Massimo D'Azeglio Lizeoko hainbat ikaslek, tartean lehenengo presidentea izan zen Eugenio Calfarik. Garai hartan kamiseta arrosa eta praka beltzak erabili ohi zituen. 1903 urterako jantziak hondaturik zeudela ikustean hiriko John Savage ehun-lantegiko zuzendariari eskatu zioten jantzi berriak egin zitzan. Honek ordea Ingalaterrara bidali zuen diseinu berria egin zezaten. Kolore arroxa hain gastatua zegoen ingelesek zuria zela pentsatu zutela eta Notts County-ren diseinua kopiatu zuten, marra bertikal zuri eta beltzak. Torinon ez zen aldaketa ongi ikusia izan baina 1905ean lehenengo Liga txapelketa irabaztean eredu hau gelditu zen betirako.
Miguel Alemán Valdés
Mexikoko, Espainiako, Kolonbiako eta Nikaraguako Hizkuntzaren Akademietako kide izan zen, eta zenbait unibertsitate nazional eta atzerritarren honoris causa doktore gradua jaso zuen. Berarekin hasi zen "Iraultzaren Kumeen" herrialdea, Vicente Lombardo Toledano k deitu zituen bezala.
Juventus FC
Talde profesionala
1923tik aurrera Fiat taldearen jabe zen Agnelli familiaren esku egon da taldea, hauei esker Italiako lehen talde profesionala izan zen Juventus. Hasiera batean Eduardo Agnelli bihurtu zen presidentea eta berehala, 1926an, bigarren Liga irabazi zuen taldeak. 1930an Carlo Carcano entrenatzailea iritsi zen. 1931 eta 1935 arteko bost ligak jarraian irabazi zituen. Talde hartako futbolari izarrak Luis Monti, Luigi Bertolini, Renato Cesarini, Giovanni Ferrari, Raimundo Orsi eta Felice Borel ziren. Bigarren Mundu Gerrak sorturiko etenaren aurretik bi kopa ere lortu zituen, 1938an eta 1942an.
Hirukote majikoa
1950 eta 1952ko ligak irabazi ondoren, 1957an Umberto Agnelli presidente zela hiru jokalari bikain elkartu ziren taldean, Omar Sívori argentinarra, John Charles galestarra eta Giampiero Boniperti italiarra. "Hirukote majikoa" goitizena eman zitzaien. Hiru Liga eta bi kopa berri eskuratu zituen. 1961 bukatzean bik taldea utzi zuten eta argentinarra 1965 arte egon zen bertan beste liga eta kopa bana irabazizi eta Europa mailako titulu bat ere bai, 1963ko Alpeetako Kopa.
Urrezko aroa (1972-1986)
Giampiero Boniperti jokalari ohia Juventuseko presidente bihurtu zen 1971ean eta taldearen "urrezko aroari" hasiera eman zion Italian zeuden jokalari onenak fitatzearen bidetik. Dino Zoff, Fabio Capello, Roberto Bettega, Franco Causio, Giuseppe Furino eta Claudio Gentile aritu izan ziren beste askoren artean. 1973an Europako Kopako finalera iritsi zen baina Ajax Amsterdamek garaitu zuen 1-0. Ajaxek Kontinente artekoa jokatzeari uko egin zion eta Juventusek hartu zuen bere lekua. Argentinako Independienteren aura jokatu zuen eta emaitza berarekin galdu zuen. Hamarkada honetan lortu zuen Europako titulu bakarra 1977ko UEFA Kopa izan zen, finalean Bilboko Athletic Kluba gainditu zuelarik. Italiako 5 Liga ere irabazi zituen eta Italiako futbol selekzio nazionalaren bizkarrezurra osatu zuten Juventuseko jokalariek.
80. hamarkasaren hasiera bikaina izan zen 1986 artean Italiako lau liga irabazteaz gain Europan tituluak biltzen hasi zen, 1984ean Errekopa eta Superkopa eta 1985ean hainbeste esperotako Europako eta Kontinente arteko Futbol Kopak. Taldeko izarra Michel Platini frantziarra izan zen, zeina hiru aldiz izan zen Ligako goleatzaile nagusia.
90. hamarkada
1990an Vittorio Caissotti di Chiusano abokatua bihurtu zen presidente. Urte hartan Stadio delle Alpi futbol zelaia estrenatu zuen. 1990ean bertan eta ondoren 1993an UEFA Kopa berriak eskurau zituen. Urterik onena 1996koa izan zuen berriz ere Txapeldunen Liga eta Kontinente arteko Kopa irabazi baitzituen, baita Europako Superkopa ere. 1997an eta 1998an ere finalak jokatu zituen baina galtzaile atera zen bietan, Borussia Dortmund (3-1) eta Real Madril (1-0). Zinedine Zidane zen taldeko izarra.
XXI mendea
2001 eta 2002an Liga berriak irabazi eta 2003an Txapeldunen Ligako finala jokatu zuen berriz, oraingoan AC Milanek garaitu zuelarik.
Hala ere urte horretan bertan berriz igo eta 2012tik aurrera liga guztiak irabazi ditu erreskadan. 2014an errekorrak ezarri zituen gainera 33 partida irabazi eta 102 puntu atera zituelarik. Europako txapelketetan ere gogor ari da eta Txapeldunen Ligako finala jokatu zuen 2015 urtean baina FC Barcelonak 3-1 emaitzaz garaitu zuen. 2015-16 denboraldian Italiako Liga eta Kopa irabazi zituen baina Europan ez zuen emaitza aipagarririk lortu. 2016-17an berriz ere Txapeldunen Ligako finalera iritsi zen baina Real Madrilek 4-1 emaitzaz garaitu zuen.
Bederatzi liga jarraian eskuratu ondoren 2020-21 denboraldian laugarren egin zuen. Txapeldunen Ligarako sailkatu zen eta Kopa titulua ere eskuratu zuen behintzat.
Uniformea
1919-tik aurrera marra zuri eta beltzak dituen elastikoa eta galtza zuriak izan ditu, baina XXI mendean hainbat alditan erabili ditu galtza beltzak. Elastikoko marren lodiera ere aldakorra izan da.
Euskal taldeen aurkako partidak
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Juventusek euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:
Karsteniceras
Karsteniceras ongi ezagunak diren ammonite izeneko zefalopodoen artean genero fosil bat da. Kretazeoan bizi ziren, Barremiarrean, hau da, orain dela 130 milioi urtetik 125 milioi urtera gutxi gorabehera.
Teseladun
Teseladuna gainazal laua guztiz estaltzen edo zolatzen duten irudien erregulartasuna edo eredua da. Bi baldintza betetzen ditu:
Teseladun erregularrak
Poligono erregularrak dituen teseladun erregularra edo teseladun erregularra poligono erregular mota bakarra erabiltzen duen planoko teseladuna da. Eredu geometriko hauek apaindura helburuetarako asko erabiltzen dira antzinatik.Adibidez: laukiak, 90°ko angeluak dituztenak, erpin bakoitzeko lau sar daitezke eta erpin horren inguruak lauzatu ditzakete.
Teseladun erdi erregularrak
Formazioan poligono erregular bi edo gehiago dituztenak dira.
Teseladun erdi erregular batek propietate hauek ditu:
Laukiak
Edozein paralelogramo teseladuna egiteko balio du, bere alde paraleloak soilik luzatu behar baitira eta lehenengoarekin bat datozen paralelogramo berriak eraiki behar baitira.
Edozein laukirekin, ahurra edo ganbila izan, posible da azalera laua estaltzea. Kasu ahurrean, erraza da Varignon-en teoremarekin, lauki bakoitzaren erdiko puntuek paralelogramo bat eta gero teseladun bat osatzen dutela frogatzea. Metodo honi sare ikusezinaren metodoa deritzo.
Triangeluak
Triangelu eskalenoarekin plano osoa estaltzea posible da. Hori dagokion paralelogramoa osatuz egiaztatzen da. Orokorrean, edozein triangeluk planoa lauzatzen du paralelogramo bat era berean eraikiz.
Hexagonoak
Hexagono erregularrez gain, simetria zentrala duten hexagono ez erregularrek planoa ere lauzatzen dute. Erregularrak ez diren beste hexagono batzuek ez dute planoa lauzatzen.
Kairoko Teseladuna
Teseladun hori maiz agertzen da Kairoko kaleetan, Egipton, eta arte islamikoan; hortik dator bere izena. Pentagono horrek bi angelu zuzen ditu, 144°ko angelu bat eta 108°ko bi. Edozein pentagono bezala, bere angeluen batura 540°koa da.
"Kendu, gehitu eta biratu 180°" metodoa
Berez planoa lauzatuko duen irudi geometriko bat marraztean datza, hala nola paralelogramo bat edo triangelu bat. Ondoren, zatiak alde batetik kentzen dira, eta, ondoren, kontrako aldean jartzen dira. Ondoren, irudi hori hainbat aldiz errepikatzen da eta ondo egokitzen diren moduan jartzen dira, transformazio isometrikoak erabiliz (translazioa, biraketa eta simetria)
Isometria
Planoan egiten diren mugimendu edo eraldaketetatik abiatuta, hainbat diseinu lor daitezke.
Sonsoles Ónega
Sonsoles Ónega Salcedo (Madril, 1977ko azaroaren 30a) madrildar kazetaria, telebistako aurkezlea eta idazlea da.
Wanning
Wanning (txinera sinplifikatuz: 万宁市; pinyineraz: Wànníng), Hainan probintzian kokatutako azpiprefektura mailako hiria da. Guztira, 558.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera.
Sonsoles Ónega
Biografia
Fernando Ónega kazetariaren alaba eta Cristina Ónegaren ahizpa da. Kazetaritzan lizentziatu zen San Pablo CEU Unibertsitatean.
Ikus-entzunezkoetan espezializatua, CNN+-en hasi zuen ibilbide profesionala. Hortik Cuatro katera igaro zen. 2008an, Telecincoren albistegietan sartu zen. Hamar urtez aritu zen parlamentuko kronista, eta Diputatuen Kongresuan nabarmendu zen.
Gainera, analista politiko gisa parte hartu du La tarde de COPE irrati saioan.
Literaturari dagokionez, 2004an Calle Habana, esquina Obispo eleberri laburra argitaratu zuen. Gero, Donde Dios no estuvo, M-11ren inguruan. Hala ere, bere arrakasta handiena Después del amor (2017) eleberria izan zen, Espainiako Bigarren Errepublikan girotua.
2020an, Sonsolesek telebista-proiektu berri bati ekin zion, eta bere lehen realityaren domekako galak aurkezteaz arduratu zen La casa fuerte saioa prime time-n.
2021ean eta 2022an Ya son las ocho aurkeztu zuen.
2022ko uztailean, Atresmedia Televisiónekin fitxatu zuen proiektu berria aurkezteko Antena 3en, Y ahora Sonsoles izenekoa, urte horretako urriaren 24an estreinatua.
Bizitza pribatua
2008tik Carlos Pardo Sanz abokatuarekin ezkonduta dago, eta bi seme-alaba ditu. 2019ko abuztuan, senarrarekin zuen bizikidetza eten egin zen, eta 2020an banaketaren berri eman zen.
Grand-Camp (Itsas Sena)
Grand-Camp Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Grand-Camp udalerrian erroldatutako biztanleak 695 ziren. Familiak 244 ziren, horien artean 29 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 128 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 21 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 492 ziren, horien artean 344 aktiboak ziren eta 148 inaktiboak ziren. 344 pertsona aktiboetatik 334 lanean zeuden (179 gizon eta 155 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 148 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 62 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Grand-Camp udalerrian 235 unitate fiskal zeuden, 685 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.263 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 zurginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Grand-Camp udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 180 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ghosts 'n Goblins
Ghosts 'n Goblins (euskaraz Mamuak ta Iratxoak), Capcom japoniar konpainiaren arkade bideo-joko bat da. 1985ean merkaturatu zen eta Tokuro Fujiwara, Toshio Arima eta Masayoshi Kurokawak diseinatu zuten, musika Ayako Morik konposatuz.
Uroplatus sameiti
Uroplatus sameiti Uroplatus generoko animalia da. Narrastien barruko Gekkonidae familian sailkatuta dago.
Mexikoko Rallya
Mexikoko Rallya edota Mexiko Guanajuato Rallya, Rally Guanajuato México, Mexikoko Guanajuato estatuan burutzen den Munduko Rally Txapelketako rally lasterketa da. 1979an sortu zen, eta ibilbidea nagusiki León, Silao, Irapuato eta Guanajuato hirien inguruko lur bideetan barna doa.
Cintruénigoko geltokia
Cintruénigo Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren eta autobus geltoki bat da, Cintruénigo udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1941. urtean ireki zen.
Historia
Soria-Castejón burdinbidearen eraikitzea Primo de Riveraren diktaduran onartu zen, Guadalhorce egitasmoan. Eraikitze prozesuari 1927an eman ziztzaion hasiera baina arazo ugariren ondorioz, eraikuntza atzeratu zen. Azkenean, 1941ko irailan inauguratu zen. Azpiegiturak urte berean sortutako RENFEren ardurapean gelditu ziren. Multzoak bere garrantzia izan zuen zeren eta, geltokitik aparte, merkantziak gordetzeko biltegia, ur-depositoa eta zerbitzurako trenbide zein kai batzuk baitzituen.
1996an, trafiko eskasa zuela eta, Soria-Castejon ibilbidea itxi egin zen.
Egungo egoera
Behin burdinbidea itxita, trenbideak altxatu ziren eta eraikinak beste erabileretarako moldatu ziren. Garai bateko geltokian egun taberna bat dago. Trenbideen aldean aparkaleku bat egin da.
Hiriarteko garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko eta lineek zerbitzua ematen diote geltoki honi:
Kanpo estekak
]]