cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Messina
Antzinaroa
K.a. 494an, miletarrek eta samostarrek Zankleren kolonizazioa bultzatu zuten Himera eta Milasen artean ezarpen bat fundatuz. Anaxilaok, Reggioko tiranoak (K.a. 493-476), konbentzitu zituen Zanklez jabetzeko. Garai hartan, Eszitas tiranoak (Herodotoren arabera erregea zen) Zankle gobernatzen zuen. Honek Gelako Hipokratesi laguntza eskatu zion baina honek traizioa eginez, erasotzaileekin aliatu eta hiria menderatu zuten. Eszitas eta populazio zati bat espetxeratuta, hiria miletoarren eta samostarren esku geratu zen.
K.a. V. mendean, Anaxilao Reggiokoak izena aldatu zion hiriari. Aurrerantzean Messana (grezieraz Μεσσήνη edo Μεσσάνα: "Messene" edo "Messana") izango zen, Messene greziar hiriaren oroimenez. Tiranoa hil ondoren, Mizitosek gobernatu zuen hiria eta honen ondoren Anaxilaoren bi semeek. Hala ere, Hieron I.a Sirakusakoa hil zenean eta bere anaia Trasibulo kanporatua izan ondoren, Messanak egotzi zuen bere tiranoa eta K.a. 461ean burujabe bilakatu zen. Kolono berrien etorrerarekin, K.a. 460-426 arteko urteak oparotasunezkoak izan ziren.
Lakes atenastarrak zuzendutako itsas-armada K.a. 426an heldu zen Messanara. Honen basea Reggion ezarriz, Milas eta Messana eraso egin zituen. Hiriak menderatu ondoren atenastar aliantzan sartu zituen.
Kontrol barrak
Kontrol barrak, erreaktore nuklearretan uranio eta plutonioaren fisio maila kontrolatzeko erabiltzen dira. Kimikoki boro, kadmio, zilar eta indioz osatua daude, eta neutroi asko xurgatzeko gaitasuna dute.
Georges Sorel
Georges Sorel (Cherbourg, Frantzia, 1847ko azaroaren 2a - Boulogne-sur-Seine, Frantzia, 1922ko abuztuaren 29a) frantsesezko idazlea eta soziologoa izan zen. Marx, Proudhon, Nietzsche eta Bergsonen jarraitzailea, eta sindikalismo iraultzailearen aitzindarietako bat izan zen. Burgesia kapitalistaren gainbehera ekonomiko, sozial eta morala kritikatu zuen, eta liberalismoaren eta erreformismoaren kontra anarkosindikalismoaren garrantzia nabarmendu zuen; indarkeria eta mito sozialak hartu zituen estatua desegiteko eta langileen helburuak eta gizartearen morala berpizteko bide egokitzat. Lan nagusiak: L'avenir socialiste des Syndicats (1898), Les illusions du Progrès (1906), Matériaux d'une théorie du prolétaire (1919).
Chanoy
Chanoy Frantziako udalerria da, Marne Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chanoy udalerrian erroldatutako biztanleak 140 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. 56 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 56 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 7 etxek hitu gela zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Kontrol barrak
Nagusiki zentral nuklearretan erabiltzen dira, baina baita itsaspeko nuklearretan ere. Erreaktorearen tarte batzuetatik nuklear erregaiaren bainen artean sartzen dira, modu honetan neutroiak xurgatu eta fisioa kontrolpean edukitzea lortzen da.
Kontrol barrak jaisten 20 segundu inguru irauten dute, halere, erreaktore modernoetan barrak segundu bakar batean jaisteko gai diren gailuak daude, honela kate-erreakzio nuklearra geldituz.
Chanoy
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Messina
Antzinaroa
Kartagotarrek K.a. 397an, hiria arpilatu zuten. Beranduago, Dionisio I.a Sirakusakoak konkistatu zuen. K.a. 288an mamertinoek, traizio batez baliatuz, hirian sartu ziren eta gizon guztiak hil ondoren, emakumeak hartu zituzten beraien emazteak izateko. Hiria base moduan erabili zuten inguruak arpilatzeko. Azkenean, topo egin zuen Sirakusako espantsionismoarekin. Hieron II.ak, Sirakusako tiranoak, mamertinoak garaitu zituen (K.a. 269) Milasen ondoan (gaurko Milazzo), Longanus ibaian, eta jarraian Messana setiatu zuen. Kartagok, mamertinoen aliatua zenez, Sirakusa lagundu zuen. Hieron II.ak Messina eraso egin zuenean K.a. 264an, mamertinoek erromatar errepublikari aliantza bat eskatu zioten.
Chanoy
Diru sarrerak
2009an Chanoy udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 150 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.229 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren.
Messina
Antzinaroa
Erromatarrek ez zuten berehaka erantzun uste zutelako Kartagoko interesa Sizilian baino ez zegoela. Bestalde, Erroma ez zegoen prest ikusteko nola kartagotarrak hedatzen ziren Sizilian. Hau Italiako inbasioaren aurreko fase bat izan zitekeen. Hori zela eta, K.a. 264an, Erromako tropak Sizilian lehorreratu ziren, (hau zen lehen aldiz erromatarrek borroka egiten zutela Italiar penintsulatik kanpo).
Lehen Gerra Punikoaren amaieran, Messina Erromako hiri askea eta aliatua bilakatu zen. Erromatar garaian, oraindik Messana izenarekin ezaguna zen, itsasargi garrantzitsu bat zuen. Messana Sexto Ponpeioren basea zen Zesar Augustoren kontrako gerran.
Aro Modernoa
Lepanto Gudua (1571) irabazi zuten kristau itsasontziak Messinatik irten ziren. Miguel de Cervantes espainiar idazleak guda honetan parte hartu zuen eta hiriko Hospital Handian sendatu zen. Hiriak osperik handiena XVII. mendearen hasieran lortu zuen, espainiarren agintepean. Garai hartan, Europako hamar hiri handiren artean zegoen. Messina 1674an matxinatu zen, denbora batez burujabe izan zen frantziar Luis XIV. ren laguntzarekin, baina Nimega Bake itunak espainiarren berreskurapena eta arpilatzea ahalbideratu zuen. Unibertsitatea, senatua eta erromatar garaitik izan zituzten pribilegio guztiak abolitu ziren. Espainiarrek izugarrizko gotorleku bat eraiki zuten eta ordutik Messinaren gainbehera joan zen. 1717 eta 1721aren artean, Espainiak eta Aliantza Laukoitzaren borrokan, aliatuek Messina setiatu eta konkistatu zuten. 1743an, hirian izandako izurri batek 48.000 lagun hil zituen. 1783ko lurrikarak hiria hondatu zuen eta zenbait hamarkada behar ziren Messina berreraikitzeko eta aurreko bizitza kulturala berreskuratzeko.
Aro Garaikidea
Messina, Italiaren Batasuna lortzeko, lehengo momentutik matxinatu zen beste italiar hiri batzuekin. 1848an, borboien kontra asaldatu ondoren errukirik gabe zapalduta izan zen. Milazzo gudaren ondoren (1860), Garibaldiren osteek hiria askatu zuten. Italia batasunaren pertsona garrantzitsu bat, Giuseppe Mazzini, Messinan diputatu aukeratu zuten 1866ko hauteskunde orokorretan. 1908ko abenduaren 28an, beste lurrikara batek eta ondoriozko tsunamiak hiria suntsitu zuten. Hau zela bide, 60.000 biztanle hil eta arkitektura gehiena desagertu zen. Neurri handitan hiria hurrengo urtean berreraiki zen plan modernoago eta arrazionalago erabiliz. Bigarren Mundu Gerran, 1943ko Estatu Batuetako airezko bonbardaketek kalte handiak eta milako hildako eragin zituzten. Edonola ere, hiriak bi domina lortu zituen; bata adore militarrengatik eta bestea gertatutakoa gogoratzeagatik eta hiria berreraikitzeagatik. 1955eko ekainean, Messinan, mendebaldeko Europako atzerriko ministroen konferentzia antolatu zuten. Hemen Europako Ekonomia Erkidegoaren sorrera erabaki zen.
Ekonomia
Portuaren ingurukoa da Mesinako ekonomia-jarduera nagusia. Elikagaiak, mekanika, ontziolak, beiragintza eta zeramikagintza dira jarduera aipagarrienak.
Hiriko baliabide nagusienak bere portuak dira (merkataritzakoa eta armadakoa), itsas-bidaiak, merkataritza, nekazaritza (ardoa, zitrikoak, eta olibondoak).
Kanpo estekak
Comune di Messina
Quotidiano di Messina
Georg Aumann
Georg Aumann (Munich, Alemania, 1906ko azaroak 11 - 1980ko abuztuaren 4a) matematikari alemaniarra izan zen. Ezaguna izan zen bere lanagatik topologia orokorrean eta araututako funtzioetan. Bigarren Mundu Gerran Wilhelm Fennerrek kontratatu zituen bost matematikariren taldean lan egin zuen, non Ernst Witt, Georg Aumann, Alexander Aigner, Oswald Teichmueller eta Johann Friedrich Schultze zeuden, Wolfgang Franz-ek zuzenduta. 1930eko hamarkadaren amaieran matematika ikerketa sail berria eratu zuten, azkenean honela deituko zutena: Wehrmacht-eko Goi Komandoko Kode Sailaren IV. atala (OKW/Chi laburduraz). Kriptoanalista gisa lan egin zuen, zifra zailenen hasierako hausturaren gainean. Kriptografiako teoria ikertu eta garatu zuen.
Lavardac
Lavardac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lavardac udalerrian erroldatutako biztanleak 2.316 ziren. Familiak 992 ziren, horien artean 324 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 268 bakarrik bizi ziren emakumeak), 344 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 268 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Baidu Baike
2009ko uztailean entziklopediak 1,7 milioi artikulu zituen, eta etengabe hazten jarraitzen du. Txinan sortutako internet bidezko entziklopedietako bat da, Hudong eta Keyinpedia entziklopediekin batera.
2008an Hudong entziklopediak Baidu Baikek zituen artikuluak ere gainditu zituen.
Lavardac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.190 etxebizitza zeuden, 1.014 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 47 bigarren erresidentzia ziren eta 129 hutsik zeuden. 1.086 etxeak ziren eta 84 apartamentuak ziren. 1.014 etxebizitza nagusietatik 695 bere jabearen bizilekua ziren, 288 alokairuan okupaturik zeuden eta 31 doan lagata zeuden; 14 etxek gela bat zuten, 48 etxek bi zituzten, 164 etxek hiru zituzten, 354 etxek lau zituzten eta 434 etxek bost zituzten. 695 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 476 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 361 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.325 ziren, horien artean 919 aktiboak ziren eta 406 inaktiboak ziren. 919 pertsona aktiboetatik 788 lanean zeuden (426 gizon eta 362 emakume) eta 131 langabezian zeuden (53 gizon eta 78 emakume). 406 pertsona inaktiboetatik 147 erretiraturik zeuden, 122 ikasten zeuden eta 137 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Le Samyn
Le Samyn Belgikako Hainaut probintziako Frameries eta Dour herrien artean jokatzen den txirrindularitza lasterketa bat da.
Lavardac
Diru sarrerak
2009an Lavardac udalerrian 1.015 unitate fiskal zeuden, 2.339,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.911 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 126 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 42 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 1 funeraria, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 4 igeltseroak, 4 margolariak, 3 zurginak, 6 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 3 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 11 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Lavardac udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 888 hektarea erabiltzen.
Le Samyn
Lasterketa hau 1968an sortu zen Fayt-le-Franceko Sari Nagusia izenarekin. 1970ean izena aldatu zitzaion lasterketa honetako lehen garailea izan zen José Samyn omentzeko, 1969ko edizioan hil zena. 1974tik Omloop Het-Nieuwsblad ospatu eta hurrengo asteazkenean ospatzen da. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da 1.1 mailan. Urte horretan, baina, lasterketa hau bertan behera utzi zen elurraren ondorioz.
Lavardac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Lavardac udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 266 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Helcogramma rosea
Helcogramma rosea Helcogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
The Smiths
The Smiths izan zen Bretainia Handiko influentzia handiko musika talde bat, 1980ko hamarkadakoa.
Ibilbidea
Berau 1982ko hasieran sortu zen, partaideak ondokoak zirelarik: Steven Morrissey (1959ko maiatzaren 22an jaioa), eta Johnny Marr (1963ko urriaren 31n jaioa), Manchesterrekoak. Biak hasi ziren abestiak idazten, Marren gitarran eta Morrisseyren testuetan oinarrituak, azken hau aldizkako eta ez oso arrakasta handiko musika kazetaria zelarik.
Hurrengoa gehitzean Andy Rourke baxu-jolea izan zen, hiri berekoa eta Marren laguna. Mike Joyce batu zitzaien bateria gisa entzunaldi baten ondoren.
Rough Trade records-ekin sinatu zuten, bere lehenengo single-a kaleratuz, "Hand in Glove", 1983ko maiatzaren 13an. Diskoak, beren ondorengo single asko legez, John Peel DJren laguntza izan zuen, baina ez zuen arrakastarik lortu zerrendetan.
Jarraipenek, "This Charming Man" and "What Difference Does It Make", zorte hobea izan zuten eta, musika prentsaren laguntzaz, hasi ziren jarraitzaile sutsuak izaten. Morrisseyren testuak, azalean depresiboak, maiz humorez beteta zeuden ("niri barrea eragiteko gai den talde bakarretako bat", esan zuen Peel-ek) eta beren alienazio istorioek gazte kulturaren barruan etsita zeuden pertsonen artean (aspertuta arrakasta zerrendetan nagusi ziren sintetizagailuez eta new romantic taldeez) entzulego bat aurkitu zuten.
Arrakastaren gorenean zeudenean taldea desegin zuten, batez ere Marr eta Morrisseyren arteko desadostasunengatik.
Arrazional (argipena)
Arrazional terminoak adiera zenbait ditu:
Korbeta
Korbeta arma arinak daramatzan gerraontzi txiki eta arina da. Patruilari bat baino handiagoa, eta fragata bat baino txikiagoa da. Itsas armada guztientan erabiltzen dira horrelako ontziak kostak babesteko, baina ez dagokie beti korbeta izena.
Gerra-belaontzia
Antzinako korbetak fragatak baino txikiagoak ziren; hiru masta eta bela karratuak zituzten, eta arma bizkar bakarra zuten, hau da, kanoi-ilara bat besterik ez.
Baporea
Lurrinaren indarrez eta pare bat mastaz hornituta, eginkizun kolonialistetan erabili ziren korbetak.
XX. mendea
Bigarren mundu gerran Erresuma Batuak korbetak egin zituen ontziola txikietan konboiak babesteko asmoz, urpekontzietatik eta. Orduan 60 metroko luzera zuten, eta 900 bat tona. Gaur egun 1000 eta 2000 tona arteko gerraontzia da korbeta. Bere betekizunak kostaldea gordetzea, guda txikietan parte hartzea, flota handiei laguntzea edo misio diplomatikoetan indarra erakustea dira.
Herulo
Heruloak (Heruli III. mendean Eskandinaviatik irten eta Erromatar Inperioa inbaditu zuen germaniar herria izan zen.
Odoakro buru zutela Italia indarrez hartu eta Mendebaldeko inperioa suntsitu zuten 476an. VI. mendean lombardiarrek Italia hartu zutenean desagertu ziren : batzuk Eskandinaviara itzuli eta besteak Ekialdeko Erromatar Inperioko mertzenario bilakatu ziren.
Apostolepis intermedia
Apostolepis intermedia Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Lemur (argipena)
Lemur hitzarekin bi animalia talde ezberdin ezagutzen dira:
Asur (jainkoa)
Asur Asiriako inperioaren sortzailearen izen mitikoa da. Baita asiriarren jainkoa ere. Irudietan, disko hegodun baten itxuran azaltzen da gehienetan. Hasieran, ostera, zuhaitz baten itxura zuen.
Lemurinae
Lemurinae benetako lemurrak biltzen dituen primate azpifamilia da. Lemurrik ezagunenak azpifamilia honetakoak dira.
Hortzeria
Lemuridoak belarjaleak dira, fruitu, hosto eta batzuetan nektarra jaten dute.
Kalkulu (argipena)
Kalkulu hitzak, adiera zabalean, zenbaki eta beste objektu matematiko eta logikoekin egindako eragiketa bat da. Erabilera zenbait ditu:
Joaquín de Pablo
Biografia
1813an koronel izendatu zuten aginterako zituen dohainak eta ausardia ikusirik. Espoz eta Ilundainen agindupean egon zen, baina hura matxinatu zenean (1814) haren aurka agertu zen Chapalangarra. Riegoren matxinada gertatu ondoren Konstituzioa zin eginarazi zion Chapalangarrak Bilbon osatu zuen gudaroste liberalari. 1823. urtean, aldiz, Ingalaterrara erbesteratu behar izan zuen. 1830. urtean gudaroste liberal txiki bat antolatu zuen Kanbon eta Espainian liberalismoa berriro ezartzeko asmoz Luzaidetik sartzeko ahaleginak egin zituen baina hil zuten saioan.
Marianne Faithfull
Marianne Evelyn Gabriel Faithfull (Hampstead, Londres, 1946ko abenduaren 29a) ingeles abeslari eta aktore da.
1920ko hamarkada: Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista
1920ko hamarkada erabakigarria izan zen Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialista rentzat, izan ere garai honetan hasi zen Hitler ren boterearekiko igoera. Honek 1919an izan zuen hatsarrea, Alemaniako Langileen Alderdian sartzean, beranduago Alderdi Nazia bihurtuko zena. Partidu honek politika antisemita eta antimarxistak defendatzen zituen, eta hauekin batera pangermanismoa eta alemaniako “arraza arioa” delakoaren nagusitasuna gainerako “arrazen” gainean. Beren diskurtso supremazistaren bidez gutxinaka jarraitzaileak batuz joan ziren, Lehen Mundu Gerra ostean Alemaniak jasandako krisi sozial eta ekonomikoagatik gogaituta. Estatu kolpe baten saiakerarekin porrot egin ostean, Hitler gartzelaratu zuten, baina 1924ean hau gartzelatik atera eta botererainoko azpijokotan hasi zen, 1930eko hauteskundeetan bigarren indar politikoa bilakatu zen arte.
Aurrekariak
1919an, Adolf Hitler armadako beteranoa, Alemaniak Lehen Mundu Gerran nazioa ekonomikoki deprimituta eta politikoki ezegonkorra utzi zuen porrotarekin etsita, Alemaniako Langileen Alderdia (Deutsche Arbeiterpartei) izeneko erakunde politiko berrian sartu zen. Urte horretan bertan sortu zuten gizon talde txiki batek, besteak beste, Anton Drexler sarrailagileak (1884-1942) eta Karl Harrer kazetariak (1890-1926). Alderdiak Alemaniako nazionalismoa eta antisemitismoa bultzatu zituen eta Versaillesko Ituna Alemaniarekiko injustoa izan zela uste zuten, izan ere gerra amaitutzat eman zuen soluzioak Alemaniari, inoiz ordaindu ezin zituen erreparazioak eskatu zizkion. Hitler laster agertu zen hizlari karismatiko gisa eta kide berriak erakartzen hasi zen judu eta marxistei Alemaniaren arazoen errua leporatzen zieten diskurtsoekin eta muturreko nazionalismoa eta "arraza maisu" aria kontzeptua defendatuz.
Lehenengo urteak
1920ko otsailean lehen mitina izan zen, honetan Hitlerrek alderdiaren 25 puntuak (antisemitismoa, pangermanismoa, etab.) irakurri zituen. Bi mila pertsona inguru bildu ziren eta alderdiak bere izena aldatu zuen Alemaniako Langile Alderdi Nazionalsozialistara (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei). 1921eko uztailean, Hitlerrek erakundearen zuzendaritza bere gain hartu zuen, ordurako Alemaniako Langileen (Nazien) Alderdi Sozialista Nazionalista izena hartu zuena.
== Municheko Putscha == 1923an alderdiak 55.000 kide zituen. 1923ko azaroaren 9an, Hitler Weimarko gobernuak jasan zuen hiperinflazio krisia aprobetxatuz eta Munichen iraultza bultzatuz (Municheko Putscha izenarekin ezagutzen dena), estatu kolpe bat ematen saiatu zen, 16 kide eta 4 polizia hil ziren saiakeran. Hauek izan ziren Estatu Kolpea ematea erabakitzeko arrazoi nagusiak:
1923ko hiperinflazio krisian, Hitlerrek bi politikari nazionalistekin - Kahr eta Lossow - Munich iraultza batean nola hartu planifikatu zuen. Hitlerrek alderdia bildu zuen eta matxinatzeko prest egoteko esan zien. Gauzak laster hasi ziren okertzen, izan ere, 1923ko urriaren 4ean, Kahr-k eta Lossow-k matxinada bertan behera utzi zuten. Hitlerrentzat oso egoera zaila izan zen, 3.000 soldadu borrokarako prest baitzituen.
1923ko azaroaren 8ko gauean, Hitler eta SAko 600 kide Kahr-k eta Lossow-k bertako Garagardo Aretoan egiten ari ziren bileran azaldu ziren. Pistola bat astinduz, Hitlerrek matxinatu eta gero etxera joatera behartu zituen. Hitlerrek Ludendorff jenerala, gerrako heroi alemaniarra, bere iraultzaren alde egiteko konbentzitzea ere lortu zuen. SAk armadaren egoitza nagusia eta bertako egunkariaren bulegoak hartu zituen.
Hurrengo egunean, 1923ko azaroaren 9an, Hitler eta SA Munichera joan ziren boterea hartzeko garaipen martxara zihoazelaz konbentzituta. Kahrrek polizia eta armadako errefortzuak deitu zituen eta poliziak SAko 16 kide hil zituen liskarra eman zen, 4 polizia ere hil ziren bertan.
Boterea hartzeko aukera ezin hobea zirudien, baina planifikazio eta epaiketa okerren ondorioz ez zuten arrakastarik izan beraz. Guzti honen ondorioz alderdi nazia debekatu zuten eta Hitlerri 1927ra arte jendaurrean hitz egitea galarazi zitzaion. Honetaz gain Hitler goi traizioagatik (bere herrialdea traizionatzeagatik) epaitu zuten eta bost urteko kartzela zigorra ezarri zioten.
Municheko Putsch-a porrot bat izan zen epe laburrean, baina naziek boterera iristeko gertakari garrantzitsua ere izan zen, izan ere Hitlerrek bere epaiketa estrategia politiko gisa erabili zuen. Weimarren gobernuaren aurkako eztabaidak hedabideen estaldura handia lortu zuen. Zortzi hilabete baino ez zituen eman espetxean, eta denbora horretan  nazien sinesmenak jasotzen zituen propaganda liburua, Mein Kampf, idatzi zuen. Milioika alemanek irakurri zuten eta Hitlerren ideiak oso ezagunak bihurtu ziren.
Hitlerrek ikusi zuen iraultzaren bidez inoiz ez zela boterera helduko eta bide demokratikoak erabiliko zituela, beraz, alderdia berrantolatu zuen hauteskundeetan parte hartzeko helburuarekin.
1928ko bukaeran alderdiak 130.000 bazkide zituen. 1929ko martxoan hauteskunde presidentzialetara aurkeztu zen eta 280.000 boto baino ez zituen lortu. Alderdi honen eta Alderdi Komunistaren arteko liskarrak areagotzen hasi ziren: bata bestearen emanaldiak zapuzten saiatzen zen alderdiko partaideak bidaliz aurkariaren hitzaldiak oztopatzera, edota kuartel nagusien aurrean tiroka zebiltzan talde bat bestearen aurka.
1930eko urtarrilaren 14an Horst Wessel, Alemaniako Alderdi Nazionalsozialistako aktibista, Alemaniako Alderdi Komunistaren miliziar batek erail zuen. Wesselek abesti bat zeukan idatzia lehenagotik, Hitlerren miliziei eskainia, honen hiletan propaganda bezala erabili eta beranduago Alderdi Naziaren ereserki bilakatuko zena: Horst Wessel Lied. Urte berean Hitleriar Gazterian edota Alderdi Nazionalsozialista berberan parte hartzea debekatu zen hainbat probintzia alemaniarretan, baita hauekiko sinbologia eta goraipamenak be. Hala ere, Alderdiak garaipen sinestezina lortu zuen parlamentuan: 6 milioi boto inguru.
1924-1929. Alderdi Nazionalsozialistaren urte eskasak.
Kartzelan zegoela, Hitlerrek Mein Kampf (Nire Borroka) izeneko liburua idatzi zuen, autobiografia-manifestu bat zena, bere sinesmen eta asmo politikoak azalduz. Liburuan jasotako ideia askok zuzenean jakinarazi zuten nazien politika 1933an Hirugarren Reich-en agindupean, besteak beste: Juduak alemaniar ariarrekiko arraza txikiagoa zela uste izatea eta Alemaniako estatuarentzako mehatxu bat zela pentsatzea. Gobernu sistema parlamentarioa suntsitu eta diktadore bakar eta indartsuarekin ordezkatu beharra aldarrikatzea. Alemaniak Lebensraum edo bizitzeko espazioa izateko baldintza, gero eta biztanleria handiagoa izateko. Horrek Alemania Ekialdera Polonia eta Errusiara hedatzea eskatzen zuen.
Beste propaganda tresna bat 1926ko Bambergeko Konferentzia izan zen. Hitlerrek 1926ko otsailaren 14an Alderdi Nazi konferentzia berezia deitu zuen Alemaniako hegoaldeko Bambergen, alderdiaren iparraldeko eta hegoaldeko sekzioen arteko tentsioari erantzuteko. Kartzelan egon zen garaian desadostasunak areagotu ziren bi atalen artean: Iparraldeko atalak, Gregor Strasser izeneko gizon bat buru zela, 25 puntuko programako elementu sozialistak azpimarratu nahi zituen langileen laguntza erakartzeko. Hegoaldeko sekzioa politika nazionalista eta arrazistetan interesatuta zegoen, klase ertainen eta nekazarien laguntza erakartzeko.
Jardunaldiaren emaitzak hauek izan ziren: Hitlerrek azpimarratu zuen komunistatzat margotu zitezkeen politikak, hala nola aberatsei lurrak hartzea, ez zirela jarraituko. Hala ere, konferentziak 25 puntuko programa berretsi zuen, bere ideia sozialistekin, alderdiaren politika plataforma gisa. Horrez gain, Hitlerrek Fuhrerprinzip edo 'Lider Printzipioa' ezarri zuen, alderdiko buruzagia erabateko kontrolean zegoela eta kide guztiek bere jarraibideak jarraitu behar zituztenaren ideia alegia. Ez zen espero edo onartuko horren aurkako desadostasunik.
Alderdiaren garapen hori guztia gorabehera, 1928rako oraindik naziak politikaren mugan zeuden Weimar Alemanian hainbat arrazoirengatik: 1923. urtearen ondoren, moneta berria sartzeak eta Dawes Planak Weimarren ekonomia iraultzen lagundu zuten eta alemanak oparoago sentitzen hasi ziren. Planaren barruan, Amerikak 800 milioi marka mailegatzea onartu zuen Alemaniari (nahiz eta horrek gero arazoak sortuko zituen). Horren ondorioz, Alemania politikoki egonkorragoa zen.
Alemaniarrek Errepublikaren alde egiten zuten alderdi moderatuen alde bozkatu zuten, hura abolitu nahi zuten naziak bezalako alderdi muturrekoagoen alde baino. Egonkortasun garaian, naziek juduek sortutako arriskuei eta demokrazia abolitzeko beharrari buruzko mezuak entzungor egin zituzten.
Hitler kartzelatu egin zuten eta orduan debekatu egin zuten jendaurrean hitz egitea 1927ra arte Municheko Putsch-aren ondoren. Horrek alderdiak kanpaina eraginkorra egitea eragotzi zuen. Alderdi naziak Weimarko agintarien etengabeko presioa jasan zuen Municheko Putsch-aren ondoren. Hainbat aldiz debekatu zuten nazio mailan edo Alemaniako zenbait lekutan. Hala eta guztiz ere, alderdia propaganda teknika eraginkorrak garatzen ari zen Joseph Goebbels-eko Berlingo Gauleiter-en eskutik, eta horri esker Alemaniak 1929tik aurrera jasan beharko zuen hondamendi ekonomikoa aprobetxatu ahal izango zuten.
Propagandan oso paper garrantzitsua izan zuten Hitlerren kartzeleratzeak eta bertan idatzi zituen liburuek, History aldizkarian propaganda honek Hitler figura nazional bilakatu zuela ziurtatzen du, baita alderdiaren berreraikitzean eta hauteskundeen emaitzetan eragin handia izan zuela ere: “The publicity surrounding the Beer Hall Putsch and Hitler’s subsequent trial turned him into a national figure. After his release from prison, he set about rebuilding the Nazi Party and attempting to gain power through the election process.”
1930. urtean Alderdi Naziak hondamendi ekonomikoa aprobetxatuz, Hitlerrek Boltxebikeen eta finantzari juduen kontra egin zuen. Honek, hauteskundeetan eragin zuen, Alderdi Naziak botoen %18 atera zuen eta bigarren indar politikoa izan zen, sozialdemokraten ondoren. Alderdi tradizional sozialisten beherakada, alderdi demokratikoen diferentziak eta ekonomiaren egoera okerragatik, Hitlerrek etekina atera zuen eta oposizioaren burua bihurtu zen. 1920ko hamarkadan Alderdiak hedatutako propaganda erabakigarria izan zen honen hazkundearekiko eta botererainoko heltzearekiko, izan ere hamar urte eskasetan Alderdia Alemaniako indar eragin-sortzaile garrantzitsuenetariko bat izatera ailegatu zen.
Osloko Ituna
Osloko Ituna edo Osloko I. Ituna (ofizialki Behin-behineko Gobernu Autonomo batekin zerikusia duten xedapenei buruzko Printzipioen Adierazpena; ingelesez, Declaration of Principles on Interim Self-Government Arrangements) 1993an Norvegiako Oslo hirian Israelgo gobernuak eta Palestinaren Askapenerako Erakundeak (PAE) sinatutako nazioarteko hitzarmen bat izan zen. Arabiar-Israeldar gatazka bukatzeko helburua zuen, itun honen izen ofizial laburtua Oinarrien Deklarazioa zen; ingelesez Declaration of Principles (DOP). Israelgo Gobernuaren eta PAEren arteko lehen akordio presentziala izan zen.
Hitzarmen hau 1991ko Madrilgo Kondefederazioaren hedapen bat izan zen. Negoziazio hauek isilpean egin ziren Oslon, Norvegiako FAFO institutuak bultzatuta. Akordioak abuztuaren 20an amaitu ziren. Baina, ofizialki Osloko Itunak Washingtonen sinatu ziren urte bereko irailaren 13an, zeremonia publiko batean. Hitzarmen hau Mahmoud Abbas, PAEkoak, Shimon Peres Israelgo Kanpo Harremanetarako ministroak, Warren Christopher Estatu Batuetako Estatu idazkariak eta Errusiako Andréi Kozyrev kantzilerrak sinatu zuten. Bertan, Jassir Arafat (PAE), Israelgo Lehen ministro Yitzhak Rabin eta AEBetako presidentea, Bill Clinton ere egon ziren.
Turkiar herriak
Turkiar herriak erdialdeko Asiako herrien multzo bat dira. VI. mendean haien inperioa Mongoliatik Itsaso Beltzeraino hedatu zen. Turkiar gehienak musulmanak dira, eta Asian, Turkiako mendebalean eta Volga ibaiaren arroan bizi dira. Herri turkiarrak bi talde nagusitan banatzen dira, mendebaldekoak eta ekialdekoak. Mendebaldekoen artean Europako turkiarrak, Asiako mendebalekoak eta Irango ipar–mendebalekoak daude. Ekialdekoen barruan berriz Txinako Xinjiang lurraldekoak eta Sobietar Batasun ohiko hegoaldeko errepubliketakoak daude. Turkiakoek ezik, gainerako herri turkiarrek ez dute historian zehar batasun politikorik izan 1917. urtea arte. Errusiako Iraultzaren ondoren turkiarrek Sobietar Batasuneko hegoaldeko errepublikak sortu zituzten. Turkiar herrien artean nagusiak, Turkiako turkiarrez gain, uzbekoak, kazakherak, kirgizerak, turkmenistandarrak, baxkirrak eta azerbaijandarrak dira.
Osloko Ituna
Akordioaren printzipioak
Funtsean, sinatutako akordioek adierazten zuten Israelgo armada Gazako zerrendatik eta Zisjordaniatik erretiratzea eta lurralde horietan Palestinar gobernu bat sortzea, geroago Palestinar Aginte Nazionala izango zena. Aurreratu zen akordio horrek bost urte iraungo zuela eta 1996eko maiatzetik aurrera akordio iraunkor bat negoziatuko zela. Gainerako kontuak, hala nola Jerusalem, errefuxiatu palestinarrak, israeldarren kokalekuak, segurtasuna eta mugak, epe horretan negoziatuko ziren.
Bestetik, PAEk Israelgo estatua onartu zuen eta borroka armatua gaitzestea erabaki zuen. Aldi berean, Israelek onartu zuen PAE zela palestinar herriaren ordezkari ofiziala.
Osloko Itun osoa Nazio Batuen Segurtasun Kontseiluaren 242. eta 338. ebazpenetan oinarritutako akordio bat izan zen.
Osoloko Itunak akordioak sinatu eta hilabete batera egongo ziren indarrean.
Osloko Itunaren edukia
Osloko Itunak 4 eranskinez eta 17 artikuluz osatuta dago.
Eranskinak
Osloko Itunak 4 eranskin ditu:
Eranskin honek hauteskunde akordioak, hauteskunde sistema, hauteskunde kanpainei buruzko arau eta erregulazioak, masen komunikabideak antolatzeko akordioak barne, eta telebista estazio bat baimentzeko aukera estali zituen.
2. eranskina: Israeldar indarren erretiratzea
Israelgo indar militarrak Gazako zerrendatik eta Zisjordaniatik kentzeko akordioa. Akordio horretan Gazako zerrendan eta Zisjordaniako eremuan Israeldik erretiratu ondoren aplikatu beharreko akordio integralak sartuko dira. Barne-segurtasuna eta ordena publikoa Palestinako polizia-indarreren betebeharra izango da. Polizia hauek palestinarrak edo atzerritarrak izan ahal dira. Atzerritik datorren polizia palestinarrean parte hartuko dutenak polizia gisa trebatu behar dira.
3. eranskina: Kooperazio ekonomikoa
Bi alderdiek Israelgo eta Palestinako Batzorde Iraunkorra eratzea erabaki dute, lankidetza ekonomikorako, eta, besteak beste, gai hauek izango ditu ardatz:
4. eranskina: Eskualdeen garapena
Bi aldeak lankidetzan arituko dira bakea lortzeko ahaleginetan, eskualdearentzako Garapen Programa bat sustatzeko, Zisjordania eta Gazako Zerrenda barne, G7ko herrialdeek abiaraziko dutena.
Artikuluak
1. artikulua: Negoziazioen helburua
2. artikulua: Palestinar hauteskundeak
Palestinar gobernu bat eratzeko bide bakarra demokraziaren bidez izango lirateke, hauteskunde libre, zuzen eta unibertsalak eginez. Hauteskunde hauek polizia palestinarrak eta nazioarteko herrialdeek ikuskaritzatuko luketeen.
Kontseilu palestinarraren jurisdikzioak Zisjordania eta Gazako zerrenda hartuko lituzke. Bi taldeek Zisjordania eta Gaza lurralde batu bat bezala hartzen zituzten.
4. artikulua: Trantsizio eta estatus iraunkorra
Behin Israeldarrak Gazatik eta Zisjordaniatik erretiratzen hasten direnean, bost urteko trantsizio fase bat hasiko da. Trantsizio honetan hainbat negoziazio egingo lirateke Israelgo gobernua eta Palestinarraren artean. Beraz, Jerusalem, errefuxiatu palestinarrak, israeldarren kokalekuak, segurtasuna eta mugak, 5 urteko epe horretan negoziatuko ziren.
5. artikulua: Botereen transferentzia
Israeldarrak okupatutako eremuetatik erretiratzen direnean, hauek Palestinar Aginte Nazionalari utziko diote lurralde horien administrazioa (hezkuntza, kultura, osasuna, zergak, aduanak, turismoa...).
6. artikulua: Bitarteko akordioa
Israelgo eta Palestinako ordezkaritzek bitarteko gobernu-aldian negoziatuko dute akordioa, eta honako hauek zehaztuko dituzte: kontseiluaren egitura, Israelgo armadaren boterea eta erantzukizun-lagapenak, Gazako portuari, garapen-bankuari, esportazioen sustapenari, ur-konpainiei...
Erreakzioak
Israelen, akordioei buruzko eztabaida gogorra egon zen; ezkerrekoak babestu egin zuten, eskuinekoak aldiz ez. 1993ko irailaren 23an, Knesset-eko 61 kidek erabakiaren alde bozkatu zuten, 50ek kontrako botoa eman zuten eta 8 abstenitu egin ziren. Palestinan akordioak ere banaketa eragin zuen. Fatah-k, negoziazioetan palestinarrak ordezkatzen zituen taldeak, akordioak onartu zituen. Baina Hamas eta Palestinako Askapenerako Fronte Popularra akordioen aurka agertu ziren.
Jerusalemgo alkate berriak eta geroago Ehud Olmert Lehen ministroak akordioaren aurka egin zuen.
Palestinar askok uste zuten Israel ez zela Zisjordaniatik erretiratuko, batez ere Jerusalem inguruan. Epe luzeko likidazio-programa bizkortzeko beldur ziren, asentamendu gehiago eraikiz eta daudenak zabalduz.
1994an, Yitzhak Rabin Israelgo Lehen ministroak, Shimon Peres Israelgo Kanpo Harremanetarako ministroak eta Jassir Arafat PAEko lehendakariak Bakearen Nobel Saria jaso zuten Osloko Akordioak sinatu ondoren, "Ekialde Hurbilean bakea sortzeko egindako ahaleginarengatik". Hala ere, akordioek ez zuten bakerik ekarri.
Periophthalmus pusing
Periophthalmus pusing Periophthalmus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Atzeraeragin positibo
Atzeraeragin positiboa edo berrelikadura positiboa, atzeraeraginaren mekanismo nagusietako bat da, honetan sistema baten efektuek edo irteerek sarrerako metatze-efektu ak eragiten dituzte, aldiz, atzeraragite negatiboan irteerak sarrerako metatze-efektuak eragiten ditu. Uste denaren aurka, atzeraeragin positiboa ez da beti desiragarria izaten, positibo izendapenak funtzionamendu mekanismoa izendatzen baitu, ez bere ondorioa.
Atzeraeragin sistemetan jazo daitekeen oreka definitzen du. Adibidez, atzeraeragin positiboarekin oreka puntu egonkorrak lortzea zaila da. Naturaren hainbat sistemetan atzeraeragin positiboa antzeman daiteke, tartean klima eta biosfera, bai eta gizakiak sortutako sistemetan ere, tartean ekonomia, gizartea eta zirkuitu elektrikoak.
Výrava
Výrava izan daiteke:
Iragotze
Iragotzea materialei emaniko tratamendu termikoa da, gogortasun a eta erresistentzia mekanikoa aldatzeko. Helburu nagusia aroa eman eta gero altzairu ak izaten duen hauskortasun handia gutxitzea da.
Historia
Iragotzea errementari edo burdin-ijezle hititek Anatolia n k.a. XII-XI mende inguruan garatu zutela uste da. Ezagutzen den iragotutako altzairuzko piezarik zaharrena Galilea n aurkitutako pikotx bat da, k. a. 1250 urte ingurukoa.
Tenperatura zehazki neurtzeko metodoen faltan, errementariek metalak hartutako koloreari erreparatzen zioten; tenperatura denbora justuan mantenduz, pieza modu egokian hoztuz eta beste hainbat faktore zainduz desiratutako emaitza lortzen zuten; prozesu honek praktika eta abilezia handia eskatzen zuen. Halere, Europan aroa eta iragotzea ez ziren XV. mende ra arte ongi bereizi.
Prozesua
Iragotzea aroaren tratamendu osagarria da, eskuarki haren ostean datorrena. Iragotu behar den metala puntu kritikoaren azpitik berotzen da, non aleazio aren fase kristalinoak (ferrita eta zementita) konbinatu egiten diren, austenita bihurtuz. Tenperatura honetatik igotzea ekiditen da, aroarekin sortutako egitura oso gogorra (martensita) ez suntsitzeko.
Zenbat eta puntu kritikora gehiago hurbildu, eta egoera honetan denbora gehiago iraun, orduan eta gehiago jaisten da gogortasuna eta erresistentzia, eta handitzen da irmotasuna. Emaitzan eragiten duen beste faktore bat piezaren lodiera da. Osteko hoztearen abiadurak, berriz ez du azken emaitzan eragiten.
Iragotzearen faseak
Iragotzeko prozesuak hiru fase ditu:
Iragotze motak
Oro har, tenperatura baxuko iragotzea arotutako altzairuaren tentsioak ezabatzeko erabiltzen da, baina gogortasuna galdu gabe. Tenperatura altuan iragotuz, berriz, arotutako altzairuaren zailtasuna (hautsi barik energia absorbitzeko eta deformatzeko duen gaitasuna) handitzea lortzen da.
Tenperatura bakoitzak baditu ezaugarri eta erabilpen bereziak:
Zenbait piezatan piezaren parte bakoitza era desberdinean iragotu daiteke. Ezpatetan, adibidez, ahoari gogortasun handia eman dakioke, orriaren gorputza malgua eta elastikoa uzten den bitartean.
Labe motak
Labe motak:
Lineoren lorategia
Lineoren lorategia (Linnéträdgården) Uppsalako Unibertsitatean dauden lorategi botanikoen artean zaharrena da.
Historia
Olaus Rudbeck medikuntza irakasleak diseinatu zuen 1655 urtean, bai eta lorategiaren alboan dagoen eraikina ere. XVII mendearen bukaerarako 1.800 espezie desberdin bazituen jada, baina 1702ko Uppsalako sute handiak asko kaltetu zuen lorategia.
Gustavo III.a Suediakoak XVIII mendearen bukaeran Uppsalako gazteluaren lorategiak unibertsitateari eman zizkionean Lineoren lorategiak garrantzia galdu zuen eta bertan behera geldizten hasi zen. 1917an Suediako Lineoren Elkarteak erosi zuen eta Hortus Upsaliensis liburua gidari hartuz lorategiak berpiztu zituen.
Bascanichthys filaria
Bascanichthys filaria Bascanichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Ophichthidae familian sailkatzen da.
Djamolidine Abdoujaparov
Kirol ibilbidea
Esprinter gisa nabarmendu zen, ezizenez "Kalifa" edota "Taxkentgo Izua", lasterketa amaieratako esprinetan bere lasterka egiteko modu oldarkor, ez ortodoxo eta bitxiak (txirrindua alde batera eta bestera ohikoa baino gehiago astinduz nahiz lerro zuzen bati jarraitu beharrean alderik-alde eginez eta gainerako txirrindulariak oztopatuz), maiz beste esprinterrekin talkak, erorketak, esprinter ugariren etsaitasuna eta hika-mika ugari izatea ekarri zion.
Luis Maria Retolaza
Luis Maria Retolaza Ibarguengoitia (Bilbo, 1924ko abenduaren 27 - ibidem, 2007ko apirilaren 22) euskal herritar politikari jeltzalea zen. Eusko Jaurlaritzako Herrizaingo Sailburua izan zen (1980-1988), eta bitarte horretan Ertzaintza sortu zuen.
Biografia
Gerra Zibilaren ondoren atxilotua, iparraldera ihes egin zuen 1944an. Bigarren Mundu Gerran "Euskal Brigada" izeneko gudarostean jardun zuen borrokan.
Bilbon batxilergoa amaitu ondoren Parisa joan zen, eta Sorbonako Unibertsitatean Zuzenbide ikasketak egin zituen. EIA (Euzko Ikasle Abertzaleak) elkartearen sortzaileetako bat izan zen ezkutuan. Ezkutuko antolaketa eta legez kanpoko propaganda zela eta, epaitua izan zen zenbaitetan, eta Frantziara alde egin beharra izan zuen. 1950ean hegoaldera itzuli zen, bitan atxilotua izanik.
"Rose txostena" idatzi zen bere agintaldian, bakea lortzeko bide bakarra elkarrizketa zela adierazten zuena. Era berean, Retolazak Lizarrako Akordioa ere bultzatu zuen.
Leitzarango Autobidea ere bultzatu zuen. ETAren ikuspuntuan izan zen garai hartan.
Carlos Garaikoetxea Eusko Alkartasuna sortzeko EAJ utzi zuenean, bere izena entzunaldien eskandaluan lotuta agertu zen, baina ez zen inoiz egotzia izan.
"Izadia" izeneko taldean hartu zuen parte Ramon Labaien, Jose Miguel Zabala eta Javier Chalbaudekin batera.
2007ko apirilaren 22an hil zen, 82 urte zituela (Eli Galdos lankidea baino pixka bat beranduago). Hil-kapera Arkauteko Ertzaintzaren Akademian jarri zuten.
Bloomfield (Wisconsin)
Bloomfield Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Walworth konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Korden teoria
Azalpena
Korden teoriaren arabera unibertsoko oinarrizko partikulak dardarka dabiltzan bere baitan isten diren kordak lirateke, korda hauen bibrazioaren arabera korda elektroi, kuark edo eredu estandarreko beste partikula baten moduan ikusiko genuke. Gitarra baten kordarekin analogia bat eraiki dezakegu, gitarra korda batek, bere bibrazioen arabera nota ezberdinak sor ditzake, era berean, korda elemental bat bibratzeko moduarengatik partikula baten edo bestearen papera beteko du. Teoria zientifikoek hala ere egiaztapen eta froga ugari behar izaten dute euren egiazkotasuna bermatzeko eta ez da gaurdaino korda teoriaren egiazkotasuna bermatu inondik inora ere. Gainera zoritxarrez zaila dirudi etorkizun hurbilean teoria hau froga dezakeen saiakuntzarik agertzea. Agian CERNeko partikula azeleradore berriko Hadroi Talkagailu Handiaj sorturiko datuen bitartez argi litezke teoria honen inguruko zenbait puntu. Korden teoria beraz gaur egun oraindik frogatzeke dagoen teoria bat da eta saiakuntzek soilik ahalbidetuko dute teoria hutsal eta bitxikeria matematikoa hala fisikaren eredu bateratua gauzatuko duen teoria den esatea, bien bitartean fisikarien arteko eztabaida sutsua dago teoriaren aldeko eta kontrakoen artean. Bada korden teoria sekula frogatu ahal izango ez dela esaten duenik ere.
Korden teoriak, gainera ,ebazpide anitz ditu, hau da, korden ideia abiapuntutzat hartuz hari teoria ugari gauzatu dira horietako zenbait grabitazioa kuantikoki adieraztea lortzen dutelarik. Korden teoria, edo hobekiago esanda, korden teoriek, guk ezagutzen ditugun dimentsioetatik haragoko objektuak aurreikusten dituzte, hau da, lau dimentsiotik goragoko objektuak. Objektu hauei "brane" esaten zaie.
Teoria nagusiek hamar edo hamaika espazio-denbora dimentsio erabiltzen dituzte, guk, oraingoz, ezagutzen ditugun eta erlatibitate teoriak erabiltzen dituen hiru espazio dimentsio eta denbora dimentsio horietaz gain ba omen direlako orain arte ikusi edo neurtu ezin litezkeen beste sei edo zazpi dimentsio.
Helcogramma serendip
Helcogramma serendip Helcogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Tripterygiidae familian sailkatzen da.
Perloi beltz
Perloi beltza (Eutrigla gurnardus) Triglidae familiako ur gaziko arraina da, ipar-ekialdeko Ozeano Atlantikoan, Mediterraneo itsasoan eta Itsaso Beltzan bizi dena. Generoan monotipikoa da.
Kolorez grisa, gris gorrixka edo marroi grisaxka da. Gorputzaren goiko aldean tanta zurixkak ere izaten ditu. 40-60 cm izaten da luze. Atlantiko itsasoan Islandiatik Marokora bitartean, Mediterraneo itsaso guztian eta Itsaso Beltzean bizi da. Azpi hondartsuetan ibiltzen da, taldean. Oskoldun txikiak eta itsaspeko beste hainbat animalia txiki jaten ditu. Perloi beltza bera ez da jateko oso aintzat hartua.
Antoinette de Jong
Antoinette Lisanne de Jong (Heerenveen, Herbehereak, 1995eko apirilaren 6a) izotzetako abiadura-patinajean lehiatzen den atleta herbeheretarra da.
Neguko hiru Olinpiar Jokotan, parte hartu zuen 2014 eta 2022 urteen artean, guztira lau domina lortuz; bi Pyeongchang 2018an, zilarra taldekako jazarpenean (Marrit Leenstra, Ireen Wüst eta Lotte van Beekekin batera) eta brontzea 3.000 m-tan, eta bi brontzezko domina, Beijing 2022an, 1.500 metrotan eta taldekako jazarpenean (Marijke Groenewoud, Irene Schouten eta Ireen Wüst-ekin).
Lau domina irabazi zituen 2016 eta 2022 urteen artean Izotz Abiadura-patinajeko Munduko Txapelketan, eta, 2016 eta 2021 urteen artean Banakako Distantziako Abiadura-patinajeko Txapelketan, bederatzi domina.
Horrez gain, lau domina irabazi zituen Izotz Abiadurako Europako Txapelketetan, 2016 eta 2021 urteen artean, eta lau domina irabazi zituen Urrutiko Abiadura-patinajeko Europako Txapelketetan, 2020 eta 2022 urteetan.
Ulugbek Rashitov
2019an ere, urrezko domina irabazi zuen gizonezkoen 55 kiloko proban, Asiako Junior Taekwondo Txapelketan.
Antoinette de Jong
Errekor pertsonalak
Gaur egun, 7. postuan dago adelskalender-en, guztira 156.554 punturekin.
Ulugbek Rashitov
2018an, zilarrezko domina irabazi zuen mutilen 48 kiloko proban, Buenos Airesen (Argentina) ospatutako 2018ko Udako Gazte Olinpiar Jokoetan.
Antoinette de Jong
Txapelketen ikuspegi orokorra
Iturria
Apostolepis nelsonjorgei
Apostolepis nelsonjorgei Apostolepis generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.