cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mylène Flicka
Biografia
Gero, diplomazia eta nazioarteko harremanak ikasi zituen Beningo Administrazio Eskola Nazionalean eta magistraturan, baina ministerio batean izandako lehen esperientzia etsigarria izan zen, eta Interneten hackaktibista izaten jarraitzea erabaki zuen. 18 urterekin, Afrikako talentuen istorioak kontatzeko —bereziki, herrialde frankofonoetako gazteak—, Irawo komunikabide panafrikarra sortu zuen (izarra esan nahi du). Komunikabide horren eduki digitala web gune batean, telebistako web gune batean eta sare sozialetan argitaratu zen, eta munduko milioi bat pertsona baino gehiagoko komunitatea da.
2018an MBA bat hasi zuen Parisen.
Zenbait kanpainatan parte hartzen du eta koordinatu ere egiten ditu. 2016. urtean, #Give MeMyCredit (Emaidazu kreditua) artistek beren eskubideak beren obretan gorde ditzaten eta erabiltzen direnean dagokien kreditua jasotzea ahalidetzeko. 2017an, #FreeMyBoobs (Askatu nire bularrak) kanpainak emakumeek tituzorrorik ez erabiltzea onargarria izatea sustatu zuen. 2018an, #TaxePasMesMo kanpainak (nire megaoktetoetan ez zergarik ezarri) gobernuak sare sozialen erabilerari zergarik ez jartzea lortu zuen.
NGC 6100
NGC 6100 galaxia bat da, Serpens konstelazioan. Lewis A. Swiftek aurkitu zuen n.
Yvon Bertin
Yvon Bertin (Nantes, 1953ko apirilaren 9a), Frantziako txirrindulari ohia da.
Kapiestra
Kapiestra (Spiraea hypericifolia) Arrosaren familiako zuhaixka adartsua da, elorriaren antzekoa, 0,5-2 m luzea. Espatula itxurako hosto txiki biribil samarrak izaten ditu, oso goiztiarrak. Loreak berriz zuri txikiak eta adarren puntetan inguru guztian hazten direnak. Mendi-malda harritsuetan eta oihan ertzetan izaten da batez ere. Europako hego-ekialdean, Balkanetako penintsulan eta erdialdeko Asian hazten da.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak 1.500 metro
Gizonezkoak 1.500 metro 2020ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2021eko abuztuaren 3tik abuztuaren 7ra bitarte jokatu zen Japoniako Estadio Nazionalean. 29. aldia izan zen proba hau jokatzen zela, Olinpiar Joko guztietan egin den 12 probetako bat baita.
Valença do Minhoko geltokia
Valença do Minho Portugalgo tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak 1.500 metro
Jakob Ingebrigtsenek errekor olinpiko berria ezarri zuen urrezko dominarako bidean, Norvegiaren lehenengoa 1.500 metroko lasterketan. Timothy Cheruiyot keniarrak lortu zuen zilarra, 2008tik Kenyak lortzen ez zuen domina. Josh Kerr britainiarrak lehen domina eskuratu zuen 1.500 metrotan 1988tik.
Valença do Minhoko geltokia
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Atletismoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan - Gizonezkoak 1.500 metro
Txapelketa eredua
Probak 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan sartutako eredua jarraitu zuen. 3 lasterketa egiten dira, eta bakoitzeko 6 azkarrenak eta orokorrean egon diren hurrengo 6 azkarrenek finalerdietan hartzen dute parte. Finalerdi bakoitzeko lehenengo bostak eta hurrengo bi azkarrenek finalean hartzen dute parte.
2. lasterketa
Marcin Lewandowski bultzatu zuten eta erori zen, azkena amaituz. Apelazioa aurkeztu zuen eta finalerdietara igaro zen. 8. postuan geratu zen Sadik Mikhou kaleratua izan zen abuztuaren 8an, dopinaren aurkako test batean emaitza arraroak izan eta gero.
Finalerdiak
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako.
Crane (Indiana)
Crane Indianako herri bat da. Martin konderrian kokatua dago. 2010ean 184 biztanle zituen, 0.31 kilometro koadrotan banatuta.
Mi querida señorita
Mi querida señorita 1972ko Jaime de Armiñán espainiar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Adela Castro neskazaharrak ezkontzeko esperantza galdu du. Baina Santiago antzinako mutil-laguna hirira itzuli eta ezkontzeko eskatuko dio. Baina Adelak sexuarekiko zalantzak ditu.
Hypomasticus mormyrops
Hypomasticus mormyrops Hypomasticus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Toston (Montana)
Toston Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Broadwater konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ioseba Amunarriz
Ioseba Amunarriz Goikoetxea (Hondarribia, 1978ko irailaren 25a) traineru estropadetako patroi onenetakoa da, Kontxako 5 Bandera, hiru TKE Liga eta bi Espainiako Txapelketa irabazi ditu besteak beste, guztiak Hondarribia Arraun Elkartearekin.
Trafiko seinale
Trafiko seinaleak errepide eta bideetan ibiltzen diren gidari eta oinezkoei beharrezko informazioa emateko panel, marka, argiak eta zirkulazio-agenteen keinuak dira.
Ioseba Amunarriz
Kirol ibilbidea
1991ean sartu zen Hondarribiako elkartean eta 1993rako jadanik Hondarribiako B traineruaren patroia zen. Ia hamarkada bat eman zuen bertan eta makina bat bandera eskuratu zituen. Bereziki onak izan ziren 1997 urtea, zazpi estropada irabaziz, eta 1999 urtea, Euskal B Ligako txapeldun gelditu baitziren.
Trafiko seinale
Historia
Europan trafiko seinaleen erabilera zaharra da. Seinale hauen helburu nagusia edozein herrialdeko bidaiariak eta gidariak laguntzea zen, testurik gabeko mezuak emateko gai zirelako.
Ioseba Amunarriz
Kirol ibilbidea
2002an patroi titularra zen Aitor Carrillo Oriora joan zen eta Joseba Amunarriz bihurtu zen traineru handiaren patroi. Urte hartan bertan Mikel Orbañanos entrenatzaile oriotarra fitxatu zuen Elkarteak. 2004an Euskadiko Txapelketa irabazi zuen eta Hondarribiaren "urrezko aro" berri bat iritsi zen, 2005eko Kontxako Banderak eta 2006ko Ligak biribildu zutena. Ordutik aurrera maila bikaina mantendu du traineruak eta 2013an berriz lortu du Kontxako Bandera irabaztea eta 2014an TKE Liga berria.
Anomaloglossinae
Anomaloglossinae Aromobatidaeren barruko anfibio azpifamilia bat da. Guiana, Surinam, Venezuela, Kolonbia eat Brasilen bizi dira.
Ioseba Amunarriz
Kirol ibilbidea
Joseba Amunarriz hiru aldiz aukeratu dute TKE Ligako patroirik onena, 2009, 2012 eta 2017an. 2018 eta 2019an Kontxako Bandera eta Euskadiko Txapelketa berriak irabazi ditu.
Trafiko seinale
Historia
Trafiko seinaleen jatorria Ameriketako Estatu Batuetan 1900. urtean dago, auto klubak sortzen hasi zirenean. Lehen seinaleak talde horiek sortu zituzten, tokiko errepide-sekzioak markatzeko, gidariak klub horietara seinalatzeko eta zuzentzeko. Horrek diseinu eta mezu ugari eragin zituen, errepideetan zehar aurki zitezkeenak, eta horrek nahasmena sortu zuen gidarien artean. Trafiko-seinaleetan ez zegoen uniformetasunik.
Arrisku seinaleak
Adibide gisa, Frantziako seinale sistemako 29 seinale ofizialak, beren kode gakoarekin:
Debeku seinaleak
Espainiako adibide batzuk:
Derrigortasun seinaleak
Goiko ataleko seinaleek, debekua adierazten, derrigortasun mota bat adierazten dute, baina badaude beste seinale batzuk ere zentzu bera dutenak. Hona Espainiako arauetako batzuk:
NGC 6102
NGC 6102 galaxia bat da, Corona Borealis konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
3730 Hurban
3730 Hurban asteroide baten izena da. abenduaren 4an aurkitu zuen M. Antal-ek Piszkéstető Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1983 XM izena zeraman. Ondoren Jozef Miroslav Hurban omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3730 Hurban asteroidearen orbitak batezbeste 3,019 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,768 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,269 distantziara. Eszentrikotasuna 0,083 da, eta makurdura orbitala 11,32ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 10.9 da.
Petxenego
Petxenegoa turkiar herria izan zen, Itsaso Beltzaren iparraldeko estepetakoa. VI-XII. mendeen artean bizi izan ziren eta X. mendearen inguruan Don eta Danubio ibaien arteko lurraldeak (gaur egungo Bulgaria, Hungaria eta Ukraina) beren mende izan zituzten. X. mendean, Kieveko erregeen kontra borrokatu ziren, eta Bizantziar Inperioaren kontrako ekinaldiak egin zituzten; 1034 an, Jaroslav I.a Kievekoak garaitu zituen, eta 1091n bizantziarren mende geratu ziren eta ia erabat desagertu ziren.
Domènec Badia
Domènec ( edo Domingo) Badia i Leblich edo Ali Bei al-Abassi (Bartzelonan 1767ko apirilaren 6an - Damaskotik gertu 1818 edo 1822 bidaiaria, idazlea, espioia eta abenturazalea izan zen.
Biografia
Oso ume goiztiarra izan zen, eta txikitatik jakinduria interesatzen zitzaion. Aita funtzionarioa zuen, eta bera ere errege-funtzionario ibili zen. 14 urterekin funtzionarioa zen Granadan, eta gero, gerrako kontulari kargua lortu zuen hiri horretan bertan.
Gaztetan, bere aurrezkiak gastatu zituen baloi aerostatiko bat egiteko. 1791n Maria Berruezorekin ezkondu zen. Garai hartan, Simón Rojas ezagutu zuen eta Afrikan bidaia zientifiko bat elkarrekin egiteko egitasmo gauzatu zuten. Badia Madrila joan zen, bidaiarentzat dirubideak bilatzeko. Han bere planak azaldu zizkion Godoyri, erregearen balidoari. Godoyk onartu zuen Badiari dirua ematea, baina bidaiak beste helburu bat izango zuen: Marokoko konkista gertzea izango zen Badiaren egitekoa. Izan ere, berriak zeuzkan berak, Rifeko tribuak gerturik zirela sultanaren aurka oldartzeko. Matxinada eta gero, espainiarrak Marokora sartuko ziren, herrialdea hartzeko.
Lehenengo bidaia
Badiak Ali Bei al-Abassi izena hartu zuen, agiriak faltsutu zituen bere burua arabiar printzetzat aurkeztu ahal izateko. Badiak ez zekien arabieraz hitz egiten, eta, hori azaltzeko, esan zuen Europan bizi zela txikitatik. Arabiar bezala jantzita, Frantziara eta Ingalaterrara joan zen, bere burua aditzera ematera. Londresen erdaindu omen zuten.
1803ko uztailean Marokora iritsi zen. Gizon aberatsaren itxurak Marokoko sultanekin harremanetan hastea erraztu zion Ali Beiri eta sultanaren uste ona irabaztea. Horrela, sultanak bi esklabo oparitu omen zizkion Ali Beiri. Bietako batekin Ali Beik semea izan zuen. Azkenean, ordea, sultanak, beharbada Badiaren planak jakin zituelako, Marokotik egotzi zuen. Espainiara itzuli ordez, Ali Beik erabaki zuen bere bidaia Afrikan zehar eta Ekialde Hurbilean jarraitzea, Mekara arte. Bera baino lehen, oso mendebaldar gutxi egon ziren han. Ali Beik Mekako marrazkiak egin zituen.
Itzulera, erbestea eta bigarren bidaia
1809ko maiatzean, frantziarrek okupatutako Espainiara itzuli ondoren, Karlos IV.ekin elkarrizketa izan zuen, Baionan. Carlos IV.ak gomendatu zion Badiari bere asmoak Napoleoni azaltzeko. Badia erreformista zen, eta erabaki zuen, Espainiako errege berriaren, Napoleonen anaia Josef Bonaparteren zerbitzura joatea. 1809. urtetik aurrera kargu garrantzitsuak izan zituen hiri batzuetan. Frantziar gudarostearen porrota eta gero, Frantziara erbesteratu zen. Han Voyages d' Ali Bey El Abbassi en Afrique et en Asie pendant les années 1803, 1804, 1805, 1806 et 1807 liburua argitaratu zuen, 1814an. Liburuan, bisitatu zituen hiriak xeheki deskribatu zituen eta geografia, botanika, zoologia, entomologia, geologia eta meteorologiari buruzko Badiaren behaketak azaldu ziren. Liburu hau hizkuntza batzuetara itzuli zuten.
1847an azken bidaia hasi zuen, Ekialde Hurbiletik, Frantziako erregeak bidalita. Bidaia horri buruz, gauza gutxi dakigu. Badia 1818an (edo beste bertsioen arabera, 1822an) zendu zen. Damaskotik gertu, segur aski, disenteriaz. Nahiz eta historialari batzuek uste izan, ingeles diplomazialariek antolatu zutela bere hilketa, pozoiaz.
Célestin Freinet
Célestin Freinet (Gars, Proventza-Alpeak-Côte d'Azur, Frantzia, 1896ko urriaren 16a - Vence, Proventza-Alpeak-Côte d'Azur, Frantzia, 1966ko urriaren 8a) pedagogo berritzaile bat izan zen. Bere metodo eta teknikak, Freinet pedagogia izenez bildurik, mundu zabaleko eskola askotan erabili dira, baita bere pedagogia sistemari jarraitzen ez dioten eskoletan ere. Bere pedagogiaren ezaugarri nagusiak demokrazia, eskolan gurasoen eta herriaren parte hartzea, haurraren autonomia, bizipen eta esperientzien garrantzia ikaskuntza prozesua, antiintelektualismoa eta antiautoritarismoa dira. Bere tresna didaktikoen artean inprimategia da ospetsuena, non haurrek euren testuak idazten zituzten. Aldi berean, ezkerreko ekintzaile politiko eta sindikalista nabarmena izan zen.
Bizitza
Célestin Freinet Frantziako Itsas Alpeak departamenduan jaio zen nekazari eta ehungile familia batean. Herriko denda bat bazuten, gainera, non denetariko gaiak saltzen ziren. Freinet laugarrena zen bere anai-arrebetan. Bere jaioterriko giro jator eta herrikoia izan zen, seguru asko, herria eta eskola uztartzeko beharraren ideia piztu zion bizipen bat. Bere amak ez zekien irakurtzen eta seguru asko horregatik semeari hezkuntza egoki bat emateaz arduratu zen. 12 urte bete eta lehen hezkuntzako maila bukatutakoan, Grasseko barnetegi batera joan zen eta 1912an Nizako irakasle eskolan izena eman eta irakasle izateko ikasketak hasi zituen. Ikasketak bukatu baino lehen, 1914 urtean, Munduko Lehenengo Gerra dela eta deitutako maisu baten ordezko lanetan aritu zen. 1915eko apirilean bera ere deitu zuten gerrara. 1916 urtean frontera heldu zen, azpitenente mailaz, eta bere ardurapean 40 soldadu zituen. Urte eta erdi geroago, 1917ko urrian, birikan balaz zauritu zuten Verdungo guduan, Chemin des dames izeneko tokian. Zauriaren eraginez, pleuresiaz gaixotu eta ospitalez ospitale denbora luzean ibili zen bere zauriak sendatzeko. Gerrako esperientziak direla eta, bakezale porrokatua bihurtu zen. Gerran bizi izandako autoritarismoak, bereizkeriak eta borrokek gogaiturik ibili zen. Gerrako bere egunerokoan azaldu zuenez:
1920. urtean irakasle laguntzaile postua lortu zuen, Bar-sur-Loup-en kokatuta zegoen bi gela zeuzkan eskola batean. Herrixka txiki horretan, geroago herri turistikoa bihurtuko zena,  bere jarduera pedagogiko eta militantea garatu zuen. Baita ere inprenta sartu zuen, nazio mugimendua hasi zuen bere prentsa profesional eta politikoko artikuluen bitartez, “heziketa berriari” buruzko nazioarteko kongresuetan parte hartu zuen, maisurik inportanteenak ezagutu zituen eta azkenik pedagogia garaikideko klasikoak irakurri zituen lehen mailako ikuskapenerako oposizioak prestatzeko, geroago gainditu ez zituenak. Baita ere denbora izan zuen  bere jaiotze-herriarengatik interesatzeko, izan ere, langile-kooperatiba bat sortu zuen herria elektrifikatzeko.
1929tik 1933ra Saint-Paul-de-Vanc-n maisu komunisten instalazioa gaizki jaso zen eta aitzakia batekin udaletxe eskuindarrak maisuak lekualdatu zituen.
1933. urtean Frantzian, Alemanian, Italian eta Españan muturreko eskuineko mugimenduen aurrerapena erregistratu zen.
Freinet bikoteak ez zuen eskaini zieten lana onartu eta irakaskuntza Laikoaren Kooperatibaren mugimendua garatzean zentratu ziren, izan ere, material ekoizpenen eta dokumentu pedagogikoen edizioaren enpresa handi bat bihurtu zen.
1934 eta 1935. urteetan zehar Freinet Vence-n eskola bat eraikitzea lortu zuen eta berak parte hartu zuen eraikinaren eraikuntzan. Eskola horren ikasleak klase baxuko familiak eta errekurtso gutxiko familiak ziren.
1939-1940. urteetan Bigarren gerra zibila hasi zen. Freinet komunista zela ikusita arriskutsua zela pentsatzen zuten. Horren ondorioz atxilotu zuten eta kontzentrazio esparruan errekrutatu zuten baina berehala askatasuna lortu zuen. Askatasunaren ondoren, bere jarduera berriz hasten du Vencen.
1948.urtean Irakaskuntza laikoko kooperatiba, eskola modernoko institutu batean eraldatzen da. Hau fabrikazio zentro garrantzitsua eta material pedagogikoaren zabaltzen duen zentru garrantzitsuena izanik. 1950. urtean desadostasunean  zegoen alderdi komunistatik kanpo utzi zuten.
1966. urtean Freinet Vencen hil egin zen. Baina bere mugimendua jarraitu zen Elisek bere memoria mantendu zuelako.
Bizitza Teknikak
Elise Freineten lekukotasunarekin jarraituz, Bar-Sur-Loup izandako aldian zehar, bere senarrak “argiztapen pedagogikoko” bi fase esperimentatu zituen, bere esperientzia Gerra Handiaren ondoren gaindituz eta barneratuz. Aurkikuntzarik handiena ikasgelatik irteteko premiazko behar fisiko eta psikikoa izan zen: klase paseoa, aurreren adierazpen librea, lankidetza eta ingurunearen ikerketa. Bestalde, naturaren adibideak, pedagogiari buruzko lan gako batzuk lantzera lagundu zioten: Azken finean Freinet teknikak erabiltzea ikasleari hitza ematea esan nahi du, ere komunikazioa eta lankidetza ahalmenetatik hasita.
Metodo Naturala
Freinet tekniken oinarria metodo naturala zen, hau da, aldeko giro on bat eskaintzea edo sustatzea, adierazpen askatasuna eta ideien trukaketa kontuan hartuz. Garrantzia zeukan beste puntu bat  teknika horiei esker eskulanari eskainitako lantegiak sortu zirela zen. Gainera sustatu nahi zuena hau da: jarrera ikertzailea, inguratzen duenari buruzko jakin-mina,  berezko eta besteen errealizazioekiko errespetua eta azkenik materialen erabilera ona.
Freinet XX. mendearen hasierako korronte langileen eta sozialisten eragina izan zuen. Hortik  bere militantzia sindikalista eta oinarri marxista zeuzkan diskurtsoak sortu zituen. Freinet-en funtsezko alderdiak eskola tradizionalarekiko kritika gogorrak izan arren, Eskola Berriari ere kritikak egin zizkion, izan ere,  bere aburuz ekonomia on batez eta ingurune baldintza on batzuez gozatzen zuten eta hori gehienetan eskola publikoek ez zeuzkaten ezaugarriak ziren.
Freinet-ek "tanteo esperimentalaren" ideia sustatu zuen, horrek esan nahi duena da, ikasketak berezko esperientziak kontuan hartuz egiten zirela, umeek egin zezaketen errealitateari buruzko manipulazioa kontuan hartzen zela eta haien  bizipenen adierazpena garrantzitsua zela.
Azkenik, Freineten esanetan begietsi behar ziren beste puntuak hauek ziren: lanaren funtzionaltasuna, erakundeek zentzua eta erabilgarritasuna izatea eta maisu- ikasle harremana sustatzea ikasgelan giro on bat sorrarazten.
Ethel Léontine Gabain
Ethel Léontine Gabain, Ethel Copley izenez ere ezaguna, (El Havre, 1883 ko martxoaren 26a – Londres, 1950eko urtarrilaren 30a) frantziar-ingeles artista izan zen. Gabain margolari eta litografo ezaguna izan zen, eta Senefelder Clubaren sortzaileetako bat. Aktoreen olio-erretratuengatik ezagunagoa bazen ere, Gabain bere garaiko artista bakarrenetakoa izan zen bere litografi en salmentatik bizitzeko. Horrez gain, akuaforte-grabatuak, punta lehorrak eta kartel batzuk egin zituen
Lehen urteak
Gabainek lau ahizpa eta neba bat izan zituen. Aita frantsesa zuen eta ama, Bessie, Eskozian jaio zen. Haren aita, Charles Edward Gabain, aberatsa zen. Kafe inportatzailea zen, eta erretiroa hartu zuenean, familiarekin Ingalaterrara joan zen The Manor House, Bushey, Hertfordshirera. Gabain Frantzian jaio zen eta bertan bizi izan zen hogei urte baino gehiago. Ingalaterrara joan zenean, ondo prestatuta zegoen. Herrialdea ezagutzen zuen eta ingelesez erraz hitz egiteko gai zen, hamalau urtetik aurrera Wycombe Abbey School-en (Buckinghamshire) ostatu hartu zuelako. Eskolak bere gaitasun artistikoak bultzatu zituen eta Ann Watt Whitelaw andereñoaren erretratua margotzeko agindu zion, 1911tik 1925era zuzendari izan zuena.
1902an, Gabainek Londresko Slade School of Fine Art-en ikasi zuen, 1903an Frantziara itzuli aurretik, Parisko Louis-Joseph-Raphaël Collin-en estudioan sartzeko. 1904tik 1906ra Londresko The Central School of Arts and Crafts-en ikasi zuen. Han, F. E. Jackson artistak litografia ren artea erakutsi zion Gabaini. The Central, 1896an Londresko Konderriko Kontseiluak sortua, artistikoenek zituzten lanbideetako instrukzioa eskaintzen zuen, eta litografia da horietako bat. Gabain bere inpresio litografikoak egiteko prest zegoen, eta Chelsea Polytechnic-en ere matrikulatu zen denbora baterako. Han inprenta erabiltzen ikasi zuen. Gabainek koloretako litografiarekin esperimentuak egin zituen eta nahi zuena hori ez zela erabaki zuen; beraz, zuri-beltzeko litografia distiratsuak eta aberatsak egin nahi izan zituen.
The Senefelder Club
1910ean, Gabain eta haren senar izango zena, John Copley, A.S Hartrick eta Joseph Pennellekin batera, The Senefelder Club sortu zuten kideen artean zeuden. Urte horretako urtarrilean Goulpil Galerian lehen erakusketa egin zuenean, Gabaingo sei litografia sartu ziren. 1927an, elkarteko kideek erakusketa bat inauguratu zuten The Modern British Engravings Exhibitionen, Louvreko hegal batean, Marsan pabiloian. 1929an Suediako arte britainiarraren erakusketan parte hartu zuen.
Black Eagle (Montana)
Black Eagle Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cascade konderrian dago, Montana estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ethel Léontine Gabain
The Senefelder Club
Gabain eta Copley 1913an ezkondu ziren eta Kent-en bizi izan ziren Longfield-en, The Ymires-en. Une horretan, hagin formako zirrikitu txiki bat gehitu zuen grabatuen behealdean. Pergolen irudiak eta eguzki-erlojua ere erabili zituen bere etxean. Bikotea eta haren bi semeak, Peter Copley aktorea eta Christopher, Hampstead Square kaleko 10. zenbakira (NW3) joan ziren bizitzera. Gabainek azken pisuan zuen estudioa, eta Copleyk prentsa bat zuen elkarrekin lan egiteko. 1925ean, Copleyren gaixotasuna zela eta, familiak Ingalaterra utzi eta Alassion (Italia) jarri ziren. Han egon ziren bi urte eta erdian, Gabainek paisaia margotu zuen, arte eskolak eta hitzaldi publikoak eman zituen Alassio Ingeles Eskolan.
Irudi malenkoniatsuak
Parisen bizi zela, "emakume gazte malenkoniatsuak" gaia lantzen hasi zen Gabain. Emakume gazte bakarti baten irudi litografiko ugari sortu zituen. Gabainek aurrerago aztertu zuen gai hori bere ibilbidean, eta andregai gazte triste baten irudi desberdinak sortu zituen. Berak beti erabili zuen bere modelo gogokoena, Carmen Watson, antzezpen horietan. Carmen 1940an ezkondu zenean, Gabainentzat hirurogei aldiz baino gehiago posatuta zegoen. Aurreko irudi baten bidez ezagutu zuen Harold J. L. Wright de Messrs. Colnaghi and Co. Berak litografia hori ikusi zuen eta Gabainekin hitz egin zuen Colnaghi's bere editore bihur ote zitekeen galdetzeko. Ondorioz, bizi osorako adiskidetu zen.
Gai malenkoniatsuekin jarraitu zuen, Pierrot en eta Colombinaren inguruko irudiekin. Pierrotentzat Jean-Gaspard Deburauk antzeztutako pertsonaian oinarritu zen. Pertsona hunkigarria, grinatsua eta tragikoa da, Colombinaz, baleteko dantzari eder eta gazteaz erabat maiteminduta dagoen pailazo triste baten papera interpretatzen du. Gabaini asko gustatzen zitzaion baleta eta hainbat komunikabidetan dantzari gazte batzuk sortu zituen.
Liburuak
1924an, Gabainek bederatzi litografia enkargatu zizkioten Anthony Trolloperen The Warden lanari; Elkin Mathewsek eta Marrot Ltd.ek argitaratu zuten 1926an.
Olio-pinturak
Arrazoi ekonomikoengatik eta inprimaketaren merkatuaren beherakadaren ondorioz, Gabain olioz pintatzen hasi zen. Lehen pintura olio-pinturan, Zinnias, Royal Academyra bidali zuen 1927an, eta han harrera ona izan zuen. Olioz margotutako paisaiak ere margotu zituen, bai eta pertsonaia famatuen antzezlanak ere. Besteak beste, Peggy Ashcroft, Edith Evans, Adelaide Stanley, Flora Robson eta Lilian Baylis. 1932an Royal Society of British Artists eta Royal Institute of Oil Painters erakundeetako kide hautatu zuten hurrengo urtean. 1933an, Flora Robson-ek, Audley andreak bezala, Artista Britainiarren Errege Elkartearen Laszlo Silver-en Domina jaso zuen. Gabainek Artisten Nazioarteko Elkartearekin eta New English Art Clubyrekin egin zituen erakusketak, diru-sarrera gehigarriak lortzeko, batzuetan, artearen historiari buruzko hitzaldiak ematen zituen. 1940an, Emakume Artisten Elkarteko lehendakari hautatu zuten.
Bigarren Mundu Gerra
1940ko apirilean, Gerra Artisten Aholku Batzordeak, WAACek, Gabaini agindu zion Emakume Bolondres Zerbitzuetako kideen lau litografia eta Londresetik eta beste hiri batzuetatik ebakuatutako haurren gaiari buruzko lau litografia egin zitzala. Izan ere, Gabainek hamahiru litografia eskaini zizkion WAACi enkargu horretarako, baina enkargatutako zortzi litografiak bakarrik onartu zituzten. WAACek bi litografia-multzo gisa argitaratu zituen: Niños en tiempos de guerra con cinco imágenes eta Trabajo de mujeres en la guerra, además de los Servicios, sei irudi baitzituen. Guztira, WAACek Gabainen gerrako 38 lan erosi zituen. Enkargu horietarako, Gabainek, sarritan osasun txarra bazuen ere, Britainia Handian zehar bidaiatu zuen. Eskoziako Goi Lurretara joan zen emakume egurgileen lana erregistratzera, Banffshireko Emakumeen Lurreko Armadako kanpamentu batean, eta Devonera, Londrestik ebakuatutako haurrak irudikatzeko. Gerran zehar, Gabainek emakumeak erregistratu zituen, bake-garaian gizonezkoak izan ohi ziren lanbideetan lan eginez. Salbamenduko langileez, lantegietako langileez, ARPko guardiez eta aireko erasoetako langileez gain, Gabainek aireko garraioko laguntzailearen Pauline Gower kapitainaren erretratua egin zuen. 1945ean, erretratu batzuk egin zituen, besteak beste, Barbara Ward eta Caroline Haslett.
Gabainen WAACeko batzordeek aukera eman zioten gerran garatzen ari ziren teknika mediko berritzaileetan zuen interesa aztertzeko. 1944an, penizilina aurkitu zuen laborategian lanean Sir Alexander Fleming irudikatuz gain, Gabainek A Child Bomb-Victim Receiving Penicillin Treatment izeneko neskatoa ere irudikatu zuen. Berak erreduren biktimen tratamendu aitzindariak erregistratu zituen, ureztatze jarraituko metodo berri bat sartzea barne.
Hainbat industria-enpresak enkargatu zizkioten lanak Gabaini. Williams eta Williams, Reliance Works Chesterren, Gabaini zenbait litografia eta oleoren ekoizpena agindu zioten. Olio-pintura batek Williams eta Williamsen kantinan lan egiten duten emakumeak erakusten ditu. Lawrence Haward-ek, The City Art Galleryren 'sendatzaileak', egin zituen, gero Manchesterreko Arte Galeria izan da. Gabainek Ferranti Hollinwooden bi enkargu jaso zituen - Izpi katodikoen hodietan lan egitea eta Giroko iparrorratza; Richard Haworth & Co. Ltd-en bat Salford - The Weaver; eta Kotoiaren Industria Ikertzeko Elkarte Britainiarreko bat, Kotoiaren Ikerketarako Shirley Institutua.
Azken urteak
1939an, Gabain larriki gaixotu zen eta, apur bat sendatu bazen ere, bere osasuna txarra zen artean. Gero, artritisa hartu eta giltzurruna ere galdu zuen, baina pintatzen eta erakusten jarraitu zuen azken hilabeteak arte. Bere lanek1948ko Udako Olinpiar Joko etako arte-lehiaketan ere parte hartu zuten. Gabain 1950eko urtarrilaren 30ean hil zen bere etxean, Londresen. Senarra, John, hil ondoren, bere pintura eta litografien erakusketa antolatu zuen Royal Society of British Artists, Suffolk Street, Londres.
Afiliazioak
Gabain erakunde hauetako kide edo bazkide zen:
2008ko Ameriketako Estatu Batuetako hauteskundeak
2008ko Ameriketako Estatu Batuetako Hauteskundeak, herrialde honetan 2008an presidente berria aukeratzeko egindako hauteskunde orokorrak dira. Halaber, presidenteordeak ere aukeratzen dira. Bi hauen kargua, 2008tik hasi eta 2012ra bitartekoa izango da. 2008ko azaroaren 4ean izan dira hauteskundeak. Hauteskundeen irabazlea, Barack Obama demokrata izan da, eta Joe Biden bere presidenteordea.
Hauteskunde-mapa
Eskuineko mapan, AEBetako estatu bakoitzak hautagaiei eman diezaizkioken boto kopurua agertzen dira. Botu gehien ematen duten estatuak, Kalifornia, Texas eta Florida dira; aldiz, boto gutxien ematen dituzten estatuak, Delaware, Alaska eta Vermont dira. Estatu Batuetako 50 estatuek hartzen dute parte hauteskunde hauetan.
Estilita
Estilitak zutabe baten gainean aszeta moduan bizi ziren kristau monjeak ziren. Kondairen arabera, batzuk ez ziren urtetan jeitsi eta hil arte egoten ziren zutabe gainean.
Heriotzorri
Heriotzorri edo adelfa (Nerium oleander) Apozinazeoen familiako zuhaixka da. Mediterraneo itsasoaren inguruko lurraldeetan hazten da berez, baina eremu horretatik kanpora dauden lorategietan ere ikusten da landare apaingarri gisa.
Hypomasticus pachycheilus
Hypomasticus pachycheilus Hypomasticus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Anostomidae familian.
Heriotzorri
Deskribapena
Sasi modura hazten da eta 3-4 metrotako altuera har dezake. Erramuaren antzeko hosto berde gogorrak eta iraunkorrak izaten ditu, tamainaz harenak baino luzeagoak. Loreak, arrosa kolorekoak, zuriak, gorriak edo horiak izan ditzake, bost petalo txikikoak.
Toxikologia
Landare pozoitsua da. Zurtoinetan eta hostoetan bihotza gerarazten duen gai pozoitsu bat du. Zaldiek, behiek, ardiek edo ahuntzek jaten dutenean beherakoak eta odoljarioak eragiten dizkie eta muturreko kasuetan heriotza ere ekar lezake, hortik landarearen euskarazko izena.
Giraffa reticulata
Giraffa camelopardalis reticulata edo Somaliako jirafa Somalian, Kenyako iparraldean eta Etiopiako hegoaldean bizi den jirafa azpiespezie bat da.
Jirafa hau munduko jirafarik ezagun eta arruntenetarikoa da, eta Giraffa camelopardalis rothschildi-rekin batera zoologikoetan gehien ikusten duguna.
Habitat
Jirafak Afrikako iparraldean izan ezik, Afrika osoko parke naturaletan eta ehiza mugetan aurki daitezke. Aske bizi diren jirafa guztiak kontserbaziorako parke naturaletan edo ehiza mugatuta dagoen erreserbetan bizi dira, kontserbazio edo erreserba gune horien mugetatik at ez dago apenas jirafarik.
Jirafa guztiek sabanako espazio irekiak nahiago dituzte, bere inguruarekiko bista zabala izan dezaten. Dena den, gune basotsuetara joaten ausartzen diren jirafak ere badaude, zuhaitz artean erraz ezkutatu daitezkelarik.
Elikadura
Giraffa camelopardalis reticulata animalia belar eta hostojaleak dira, antilopeen sarraskiak jaten (miazkatzen eta karrakatzen) ikusi zaien arren.
Jirafa hauen jakirik gogokoena akazia zuhaitzen hostoak dira, proteinetan eta kaltzioan oso aberatsak direnak. Dena den, esan beharra dago, oro har akaziak hobesten dituzten bitartean, animalia hauen hobespenak urtaroz urtaro aldatzen direla, urtaro bakoitzean oparoago diren hostoak hobetsiz.
Jirafek mihia erabiltzen dute hosto gogorrak karrakatzeko eta mihia zein espainetan baba antzerako batzuk dituzte akazien eta antzerako zuhaitzen adaxken arantxetatik babesteko.
Jirafak ungulatuak eta behiak bezala hausnarkariak dira (munduko handienak), beraz, jaten ematen dute egun osoa.
Ugalketa
Jirafa eme baten ernaldia 15 hilabetez luzatzen da, eta orokorrean, kume bakarra izaten du erditze bakoitzean. Bere bizitza luzean 8 izatera hel daiteke. Kumeak 2 metroko garaietatik erortzen dira jaio berri direnean, amak zutik erditzen baitu. Jaio berri den kumeak 100 kilo pisatzen du.
Emeak 4 urtetan ugaltzen dira, arrek horretarako 10 urte bete behar duten bitartean. Jirafak oso sozialak dira eta beraien kumeen zaintza taldeko beste aleei lagatzeko gai dira arazo handiegirik gabe.
Harrapariak eta mehatxuak
Bere tamaina ikaragarria eta arriskua garaiz eta urrunetik antzemateko gai direnez, harrapari natural gutxi dauzkate. Kumeak dira harrapakin bihur daitezken aleak, jirafa helduak normalean harrapakintzat hartzen ez diren bitartean. Jirafa helduak lehoi talde oso handiekin soilik harrapatu edo ehizatu daitezke, eta kontuz ibili beharreko kontua da, jirafa helduen ostikada bakar bat lehoirik indartsuena ere hiltzeko gai delako. Krokodiloak ere jirafak ehizatu ditzakete, kumeak eta gazteak batik bat. Baina, normalean, jirafa helduek ez daukate harrapari kontuen arazorik.
Lehoiak
Jirafen ehizan trebatu diren lehoi talde oso handiak ikuskatu dira. Lehoi talde hauek ohikoena baino talde azkoz ere handiagotan bizi dira, eta kopuru hori erabiltzen dute harrapakin handiak ehizatzeko, jirafak besteak beste.
Gizakia
Gizakia da jirafen mehatxurik handiena. Gaur egun, jirafa guztiak erreserba eta kontserbaziorako parke zein gunetan bizi dira muga horietatik kanpo legez kanpoko ehizariengandik ehizatuak suertatuko liratekelako.
Bere habitataren suntsipena ere mehatxu bat bilakatu da.
Gaur egun, libre 100.000 jirafa inguru daudela estimatzen da, horietatik azpiespezie batzuk desagertzeko arrisku larrian daudelarik.
Azpiespezie hau, arrisku ahulean sailkatuta dago IUCN-ren arabera.
Diffserv
Diffserv sare arteko arkitektura bat da zeinen helburu nagusia eskalibilitatea bermatuz trafikoa maneiatu,klasifikatu eta QoS eskaintzea den. Horretarako datu fluxu desberdinak azterketzen ditu eta ez banakako konexio edo baliabide erreserbak. Bertan paketeak markatuak eta klasifikatuak dira tratu berezi bat lortzeko asmoz bidalketa bakoitzean.
Izan ere, Interneten diseinu originalean “best effort” zerbitzua erabiltzen zen. Zerbitzu honek inolako bermerik ez zuen ematen bere kalitateari dagokionez. Denborarekin ordea, Interneterako denbora errealeko aplikazioak sortzen hasi ziren heinean kalitatezko zerbitzu bat eskaintzeko interesa handiagotzen joan zen (1994. Urtea).
Itxura denez, zerbitzu bati kalitatea bermatzeko aukera bakarra ibilbide guztiko ahalmenaren erreserba egitean datza, ATM zirkuituen antzera eta horretarako beharrezkoa da tarteko router bakoitzak fluxu horren berri izatea. Honek konexiora ez zuzendutako modelo batetik konexiora zuzendutako modelo batetara aldatzea eragin zuelarik. Honela, 1997.urtean, IntServ arkitekturaren hobekuntza moduan sortu zen Diffserv izeneko modelo alternatiboa kalitatearen arazoa benetan argitzeko asmoz. DiffServ-en oinarrizko ideia honakoa litzateke; pakete bakoitzak idatzita darama gako bat zeinek adierazten duen zein klasetakoa den. Suposatzen da routerrak klase bakoitzari eman behar zaion tratamendua zein den badakiela eta ondorioz ez dute konexio edo fluxu konkretu batzuei buruzko informaziorik gordeta eduki behar.
DiffServ arkitektura trafikoaren klase desberdinen banaketan oinarritzen da. Beste era batetera esanda, kalitateari buruzko informazioa datagramatan idazten da eta ez routerretan. Honela, klase jakin bati dagozkion paketeak gako zehatz batekin markatzen dira, gako hau izanik klasea identifikatzeko behar dugun elementu bakarra. Bestalde, DiffServ teknologiaren bitartez saretik bidaltzen diren paketeei lehentasunak txertatzea planteatzen da. Tartean aurkitzen diren nodoen (routerren) ardura izango delarik pakete hauek aztertu eta bakoitza tratatzea. Honegatik esaten da DiffServ-ek IntServ-a baino eskalabilitate hobea duela.
Pakete bat router batetara sartzen denean, bideratzaile logikoak DSCP (tranferitzen diren datuen kalitatea desberdintzeko erabiltzen den balioa) balio jakin bat esleitzen dio paketea ilara jakin batetara bideratzeko edo portu horretan tratamendu bereziren bat emateko.
PHB-a(paketeen berbidalketa egiteko lehentasuna definitzen duen balioa) sare administratzaile baten bitartez konfiguratua dago eta honako hauek dira gaur egungo estandarrak:
•	Expedited Forwarding behavior
•	Assured Fordwarding (AF) behavior
Jarraian azaltzen den irudian Ipv4 eta Ipv6ren arteko desberdintasunak ikus genitzazke. Ipv4 bertsioan IP pakete bakoitzak “TOS octet” izeneko byte bat darama. Bestalde, Ipv6 bertsioan baliokidea den “octetoaren zerbitzu klasea” dago.
Maud (Oklahoma)
Maud Oklahomako hiri bat da. Pottawatomie konderrian kokatua dago. 2010ean 1,048 biztanle zituen, 2.51 kilometro koadrotan banatuta.
Orreagako kolegiata
Orreagako kolegiata (izen osoa: Orreagako Andre Mariaren Errege Kolegio-eliza) Orreagako multzo monumentala da. Arkitektura gotikoaren Nafarroako adibiderik onena da, Frantziako Uharteko eskualdeko estilorik garbienean. Teknikoki Donibane Garazi Donejakue bidearen hasiera den arren, erromes asko hasten dira Orreagatik, Garazi-Orreaga tartearen orografia zaila dela eta. Gainera, konplexuko elizan eskaintzen da erromesaren aldeko meza, Konpostelarako bideari ekiteko ezinbesteko baldintza.
Haren eraikuntza Antso VII.a Azkarra nafar erregeak bultzatu zuen, aldi berean, ehorzketa leku izan nahi zuenak, azkenean izan zen bezala. XIII. mendearen hasieran eraiki zen eta bere hormen artean XIV. mendeko Orreagako Ama Birjinaren irudi eder bat hartzen du. Hainbat berrikuntza eta berreraikuntza jasan ditu hainbat ezbeharren ondoren, eta XVII. mendeko berreraikuntzak eragin zion multzo osoari, bereziki elizari eta klaustroari.
Erdi Aroan eta Aro Modernoan jabetza ugari izan zituen Nafarroako Erresuman eta handik kanpo, horien artean Katalaingo baseliza, Zangozako eliznagusia, Zumaiako eliza edo Samatango eliza, besterik beste.
Historia
Ibañeta mendatea Iberiar Penintsula eta Europaren arteko ibilbide natural bat da. Bertatik igaro ziren zelta, erromatar, bisigodo eta karolingiarrak, adibidez. Donejakue bidearen sorrera eta garapenarekin, puntu garrantzitsua izan zen Orreaga, behin Pirinioak jaitsita.
Sortzea
Kofradiak ezin izan zuenez fundazioaren biziraupena ziurtatu, errenta finkoez hornitu zuen: apezpikuak Aezkoako eliza guztiak eman zizkion, eta Iruñeko kabildoak Esteribar eta Erroibar ibarretan zituenak eman zizkion. Iruñeko kalonje batek ostatua prior gisa gobernatzea erabaki zen. Bera eta bi kapilauak Orreagako etorkizuneko kalonjeen kabildoaren hasierako gunea izango ziren, eta, Iruñeko eredua bezala, San Agustinen arauak arautu zuen. 1137an, Inozentzio II.a Aitasaintuak Orreagako eliza eta ospitalea hartu zituen babespean, eta bere jabetzak berretsi zituen; ondorioz, fundazio-prozesua amaitu zen. Handik gutxira Izpiritu Zainduaren hil kapera eraiki behar izan zuten, Erdi Aroan "Errolanen kapera" bezala ezagutzen zena.
Ostatua oso ondo hornitua zegoen orduan, eta bi etxe bereiz ere bazituen, bata gizonentzat eta bestea emakumeentzat, Orreagako laudorioz egindako poema garaikide baten arabera, erromesek jasotzen zituzten arretak eta funtzionamendua ere deskribatzen dituena. Antso VII.a Azkarra nafar erregeak gaur egungo eliza bikain eraiki eta hornitu zuen, 1219an sagaratu zena eta erregeak berak ehortzi zuena. Erregeak Nafarroako armarria osatzen duten esmeralda eta kateak eraman zituen Orreagara, 1212an Navas de Tolosako guduan Muhammad al-Nasir edo Miramolin lapurtu zizkionean.
Lurren hedapena
XIII. mendean zehar, kolegiataren jabaria edo ondasun eta eskubideen multzoa Nafarroan, lehentasunez, bere hasierako nukleoaren hegoalderantz hedatu zen. Donejakue bidean zehar Iruñerrira iristen da, eta handik haizemailea zabaltzen da: Longida, Untzitibar, Elortzibar, Orbaibar, Izarbeibar, Deierri eta Erdialdeko eta Erriberako zenbait hiribildu. Hegoaldeko hedapen horren osagarri gisa, jaso edo erosi zituen ondasunak idatzi behar dira inguruko Baxenabarren, edo are urrunago, Xiberoan. Jabetza multzo hori kokatzeko, hamabi enkargu sortu ziren Nafarroako Erresuman: Antxoritz, Artaxo, Atarrabia, Azkoien, Ekai, Katalain, Larrasoaña, Lorka, Tutera, Zangoza, Zabaltzeta eta Zilbeti. XIV. mendean eta XV. mendearen lehen erdian, ondasun batzuk jasotzen jarraitu zuen, eta ondasun horien lehentasunezko kokapena, nahiz eta ez esklusiboa, lehen aipatutako eremuaren antzekoa zen, baina haren perimetroa handituz. XV. mendearen lehen erdian hamabost bat eliza patronatu uztea izan zen, beharbada, Behe Erdi Aroko domeinuaren zabalkunderik nabarmenena. Handitze horien artean Zumaiako eliza nabarmentzen da.
Baina Orreaga bereizten duena, Nafarroako Erresumako beste eliz erakunde batzuen aldean, zera da, bere domeinuaren eremua Iberiar Penintsula ez ezik, mendebaldeko Europako hainbat nazio ere hartzen zituela. 1193an jaso zuen bere lehen eliza Nafarroatik kanpo, Galizian, eta XIII. mendearen hasieran El Villar eta Zamoraren gomendioak jasotzen zituen Leongo Erresuman. Gaztelan Vellizako ospitalea eta Segovia eta Soria probintzietako jabetzak eman zizkioten. Aragoiko Erresuman (San Julian de Andria, gaur egungo A Sotonera udalerrian) eta baita duela gutxi konkistatutako lurretan ere, Valentziako Erresuman (Puçolgo gomendioa) eta Sevillan bertan, besteak beste. Leomilen zuzenketa izan zen portugaldarren ondasunen muina, eta XIX. mendera arte iraun zuen. Iberiar Penintsulatik kanpo, Santa Maria Mascarellaren (Bolonia), Londresen, eta Frantzian Samatango (Tolosatik gertu) eta Montpelhièrko gomendioak eta Xampainako jabetzak nabarmendu behar dira. Kolegiatak Pirinioz gaindiko ondasun hauek XVI. mendera arte mantendu zituen, neurri batean erreforma protestanteak ekarri zituen konbultsioen ondorioz galdu zituen. Samatan bakarrik mantendu zen ozta-ozta, harik eta 1631n Artaxoako priorerria jasotzearen truke Tolosako Done Saturdiri eman zioten arte.
Eliza-liskarrak
Orreagako gorakadak azaltzen du 1204an fraideen beraien artean priorrak hautatzean izan ziren liskarrak. Ondoren, Iruñeko kabildoak priorrak aukeratzeko eskubidea aldarrikatu zuen 1217an, fraideek, lehentxeago, beren priorea komunitatearen barruan aukeratzeko pribilegioa aita santuarengandik lortu zutenean (hau da, Iruñeko kalonje izan beharrik gabe). 1218an Honorio III.ak kontzesioa berretsi zuen, baina Iruñeko gotzainari hauteskundeetan parte hartzeko agindu zion. Bi auzi berri sustatuko zituen Iruñeko kabildoak, priorra bere kideen artean hauta zezaten (1270-1273 eta 1302-1303), baina bietan porrot egin zuen. Orreagako priorrak lortu zuen ospea apezpiku-atributuen erabileran eta Nafarroako Gorteetara joatean nabarmendu zen XIII. mendearen bigarren erdian.
1287an Orreagako aginduak estatutu batzuk onartu zituen, aurreko beste batzuk zabalduz, erromesen ostatuaren inguruan sortutako erakunde konplexuaren bizitza arautzeko balio izan zutenak. Estatutu horiek komunitateari buruzkoak ziren, San Agustinen kalonjeen kabildo-izaera ilundu eta ospitale-ordena autonomoaren, bereziaren, funtzioa azpimarratu nahi zuen definizio lauso gisa. XIV. mendearen lehen erdian, bigarren aukera hori defendatzen zuten praktoek eta fraideek aurre egin zieten, nahiago baitzuten kalonje deitu eta Iruñekoen pare bizi ziren. Aldarrikapen batzuen hondoan, etxeko ospitaleko lanak murriztu nahi zituzten, eta banakako prebendak zituen kabildo soil bihurtu. Iruñeko apezpikuaren epaiak 1371an kalonje izena berretsi zien eta dotazioak handitu zituen, baina errenta gehienen administrazioa priorraren esku utzi zuen.
Beste faktore batek Orreagako barne-egoera okertu zuen XIV. mendearen erdialdean. Egoitza Santuak Orreagako Udalaren onuren artean sartu zuen, eta printzeen izendapena beretzat gorde nahi izan zuen, kabildoari berari aukeratzeko eskubidea kenduz, XV. mendearen hasieran lortu zuena. Gainera, aurrekoek mende batez (1424-1527) beren oinordetza zehaztea lortu zuten, oinordetza-eskubidea zuten pradjutorren bidez. Preferatoa agramondar enklabe bihurtu zen eta bere titularrek kalonjeei beren dotazioak eskastu zizkieten. Konbultsio horiek ez zituzten Orreagaren ospea eta errentak kaltetu. Hainbesteraino non, bi alditan (1405 eta 1500) Iruñea artzapezpikutza egiten saiatu zirenean, bietan, elizbarruti sufragario bat ezartzea pentsatu zen. Done Jakueko erromesen aldeko abegi ona ere egin zen, hori baitzen Orreagako Andere Mariaren ospitalearen funtsezko sustraia eta lehen justifikazioa.
Aro Modernoa
Fernando Katolikoak (1512-1521) Nafarroa konkistatu zuenean, kolegiata eta bere ingurua eremu « bero » bihurtu ziren. Haitz-gotorlekua eraiki zuten espainiarrek (Château Pignon, Arnegin) hainbat aldiz hartu zuten, eta, agaramondar priorato gisa, espainiarrentzat fidagarritasun gutxiko oposizio-zentroa izan zen, Florentzio Idoate Iragik 1981an emandako Gontzagako dokumentu baten arabera:
Garai hartan (1518-1542), Frantzisko Nafarroakoa, agaramondar familia nabarmenekoa, priore izendatu zuten, eta 1534an haren zuzendaritzapean konkordia bat egin zen, eta horri esker monasterioaren errentak zuzen banatu ziren priorraren, kabildoaren, elizaren eta ospitalearen artean. Monasterio honetatik etorritako beste agramontar nabarmen bat Martin Azpilkueta jauna izan zen, psikologia modernoaren aitzindari filosofoa. Erresumaren zatiketaren eta protestanteen arazoaren ondorioz, erromesen pasabidea gutxitzeaz gain, hamarrenekin ere arazoak izan zituzten. Filipe II.ak 1566an lortutako Bula bati esker, Gipuzkoa eta Nafarroa Garaiaren zati bat Baionako apezpikutzatik bereizi ahal izan zen, eta horrek zalantzan jarri zituen Orreagak Nafarroa Beherean hautematen zituen hamarrenak. Eta polemika piztu zuen, XVIII. mendera arte iraun zuena. Nafarroaren nazionalizazioarekin eta erresumaren foraltasun espezifikoaren artikulazioarekin bat etorriz, Orreagako prioreak gero eta garrantzi politiko handiagoa hartzen joan ziren, eta ez ziren soilik Nafarroako Gorteetara joan erlijio-besoko kide gisa, baizik eta Nafarroako Erresumako Aldundiko kide izatera ere iritsi ziren (hala nola Torres Grijalba 1644an edo Enekoitz Abarka 1688an). Gorteetarako sarbideak XIX. mendera arte iraun zuen.
XVIII. mendean, erromesaldien gainbehera gorabehera, monasterioa bisitatzen jarraitu zuten, adibidez, Elisabet Farnesio eta Mariaana Neoburgekoa. 1712an akordio batera iritsi ziren Baionako apezpikua eta Orreagako kabildoa, zeinaren bidez Nafarroa Garaiko hamarrenak Orreagako kabildora pasatzen ziren eta abadia honen jabetzak Ipar Euskal Herrian Baionari esleitzen zitzaizkion.
Aro Garaikidea
1724ko sute handiaren ondoren, berreraikitze urteak gertatu ziren, XIX. mendeko gerren hondamenek eten zituztenak. Konbentzioaren Gerrarekin, tropa konbentzionalek kolegiata arpilatu zuten eta hainbat eraikin suntsitu ziren. Abadian zortzi kalonje bizi ziren, sei errazionero, bi kapilau (horietako bat kapera baten antolaketaz arduratzen zen, tenore bat, baxu bat, bi bajete eta bost haurrekin) eta bere buruari « Koloniako priore handia » izenburua jartzen zion abadea. Iberiar Penintsulako Gerran altxorraren zati handi bat bitxietan saldu behar izan zuen. 1813an, kolegiata, Bying jeneralak gotortua, Soult mariskalak erasotu zuen, horren ondoriozko galera material eta moralekin.
XIX. mendearen erdialdean erregulartasuna galdua zen, erregeren aginduz priorra izendatua izan zelarik. 1833-1839ko gerra karlistak eta desamortizazioek gainbehera- eta desegite-prozesua eragin zuten. Besteak beste, honako leku hauetako jabetzak kendu zituzten orreagatarren eskuetatik: Irunberri, Zirauki, Luzaide, Auritz, Arraitza, Zabaltzeta, Lizarraga, Bera, Etxarri-Aranatz, Atarrabia, Beriain, Altzuza, Egulbati, Zangoza, Artaxo, Larrasoaña, Artikutza, Oronoz-Mugairi, Mendiorotz, Uritz, Olaberri, Domeñu, Eslaba, Ekai, Labio, Urrotz, Untzue, Zenborain, Antxoritz eta Orreaga. Orreagako herritik kanpo desamortizatutako etxeak 35era iritsi ziren. Gainera, 8 borda eta 8 korta ere gobernuaren eskuetara igaro ziren. 1851ko konkordatuaren ondoren, 1887an berriro sartu zen behaketa. Garai hartan, Orreagara egiten zen egungo erromeria, eta gero gorakada handia izan zuen. Ospitalea 1983ko azaroaren 17an sekularizatu zuten, eta Iberiar Penintsula osoan ezaugarri horietatik geratzen zen azkena izan zen.
Prioreak
Kolegiata priore batek zuzentzen du, eta, gainera, udal-funtzioak bere gain hartzen ditu, Orreagako berariazko egoera dela-eta, udalerri gisa.
Eliza
Agirietan azal­tzen denez, An­tso Azkarrari esker egina izan zen eliza eta hiru habeartetakoa da. Erdikoa albokoen gainetik igo­tzen da eta burual­de pentagonala­ du eta leihate galantak horma nagusietan. Ez da oso handia; 25 m ditu luzean eta 18 m zabalean eta 15 m garaieran. Bost tartetako habearteak, txandaka diametro desberdineko zutabeez bereiziak daude (0,94 m eta 0,72 m); berauek, kapitelak bitarteko, sei zatiko gangetako nerbioak zutitzen dituzte, hormetan ezarritako zutabe­txoen bidez. Harriz­koak diruditen gangak, itxuraz atal­ak diruditen arren, adreiluz­koak dira.