cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
La Croix-Saint-Leufroy
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fresnoy-lès-Roye
Fresnoy-lès-Roye Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fresnoy-lès-Roye udalerrian erroldatutako biztanleak 311 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 129 etxebizitza zeuden, 115 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 128etxeak ziren. 115 etxebizitza nagusietatik 99 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 46 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 198 ziren, horien artean 138 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 138 pertsona aktiboetatik 122 lanean zeuden (69 gizon eta 53 emakume) eta 16 langabezian zeuden (9 gizon eta 7 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fresnoy-lès-Roye udalerrian 111 unitate fiskal zeuden, 311,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.823 euro zen.
Muraenolepis pacifica
Muraenolepis pacifica Muraenolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenolepididae familian sailkatzen da.
Fresnoy-lès-Roye
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Somogy
Banaketa administratiboa
2013ko erreformaren ondoan, konderria 8 barrutitan (járás) banaturik dago:
Hiri eta herri handiak
(2015eko biztanleria )
Ekonomia
Nekazaritzak pisu handia dauka Somogy konderriko ekonomian. Uzta nagusiak artoa, garia, azukre erremolatxa eta patata dira; abeltzaintza, basogintza eta arrain hazkuntza ere garrantzitsuak dira. Babócsa eta Iharosberényn petrolioa aurkitu da. Kaposvár eta beste hiri txikiago batzuetan manufaktura industriak daude. Turismo gune nagusia Balaton aintzira da
Fresnoy-lès-Roye
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Fresnoy-lès-Roye udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 840 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kaima Taira
Kaima Taira, japonieraz 平良 海馬, (Ishigaki-Okinawa, 1999ko azaroaren 15a), beisbolean lehiatzen den kirolari japoniarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta urrezko domina lortu zuen Japoniako taldearekin, AEB eta Dominikar Errepublikaren aurretik.
Glenvar Heights (Florida)
Glenvar Heights Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kassina lamottei
Kassina lamottei Kassina generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Cottidae
Cottidae arrain eskorpeniformeen familia bat da, mundu osoko ozeanoetan bizi direnak.
Ordena osoko familiarik zabalena da, 275 espezie- 70 generotan banaturik- dituelarik.
Generoak
ITISek honako generoak dituela dio:
Hona hemen zenbait generoen bilakaera:
Tekno Batasuna
Tekno Batasuna Star Warseko film sagako fikziozko enpresa bat da. Antzinako Errepublika Galaktikoaren aurka borrokatu zuen.
Ezaugarriak
Lanaren fikziozko unibertsoan Galaxiako enpresa eta konpainiarik garrantzitsuenak Tekno Batasunaren erabakien mende zeudela kontatzen da. Garrantzitsuenen artean Baktoid Armor Workshop, Haor Chall Engineering, Republic Sienar Systems, Kuat Systems Engineering, TaggeCo eta BlasTech Industries zeuden.
Koadriga
Koadriga (latinetik quadri-, "lau", eta jungere, "uztartu") (quadriga) Erromatar Inperioaren garaian lerroan jarritako lau zaldik tiratutako zalgurdia zen. Ibilgailu hau, erromatar jeneralek erabiltzen zuten, garaipen handi baten ondoren hirietan sartzen zirenean.
Koadriga ikur gisa
Egoera honek, "garaipen" izaera bat eman zion gurdi mota honi, eta, hortaz, mendebaldeko kulturan, ibilgailu hau irudikatzen duten monumentuek, garaipenak ospatzeko balio dute.
Tekno Batasuna
Ezaugarriak
Halaber, Wat Tamborrek beste konpainia batzuen talde ugari batekin bat egitea ere erabaki zuen (horien artean Merkataritza Federazioa eta geonosiarrak, honela Sistema Independenteen Konfederakuntza sortuz).
Koadriga
Koadriga ikur gisa
Mota honetako monumenturik ospetsuena, Berlingo Koadriga da (Alemania), Brandeburgoko Atearen tontorrean dagoena. Eskultura hau, Johann Gottfried Schadowk eginikoa, Berlinetik atera zuen Napoleonen armadak 1806an, Frantziara, garaikur bezala eraman zuena. Napoleonen erregimenaren erorketaren ondoren, eskultura hau Berlinera itzuli zuten, egun, bertan segitzen duelarik. Eskultura hau, Bigarren Mundu Gerran kaltetua izan zen, eta, hortaz, 1950ean berriz urtu behar izan zen eskultura, jatorrizko moldeak erabiliz.
Tekno Batasuna
Ezaugarriak
Klon Gerretan Tekno Batasunak gudu droidez, gudu super droidez, oktuptarraz, Tri-Droidez eta Crab-Droidez hornitu zituen armada separatistak.
Koadriga
Koadriga ikur gisa
2003tik "Werkstatt Deutschland" (Alemania Lantegia) elkarteak, urriaren 3an, alemaniar batasunaren data, "Quadriga" saria ematen die pertsona nabarmenei, hauen ikuspegi zabalkuntza, sinesgarritasuna, konpromisoa eta pragmatismoagatik.
Tekno Batasuna
Ezaugarriak
Behin Inperio Galaktikoa ezarria izan eta orain Darth Vader bihurtutako Anakin Skywalkerrek Wat Tambor hil ondoren, Tekno Batasuna zatitzen hasi zen. Azkenik, inperioaren legediaren mendeko milaka konpainia txiki sortu ziren.
Ehun eta hemezortzi
Ehun eta hemezortzi (118) ehun eta hamazazpiaren ondoren eta ehun eta hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Dudești
Dudești Errumaniako udalerri bat da, Brăila konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Phoenicoperus
Phoenicoperus Ken Zazpi taldearen zortzigarren diskoa da, 2015ean Elkarlanean|Argiak diskak diskoetxearen zigilupean argitaratutakoa. Higain estudioetan grabatutako diskoa da. Kanta guztiak berriak dira. Letrak egile desberdinenak dira: Harkaitz Cano, Jon Maia, Unai Iturriaga, Uxue Alberdi, Amets Arzallus, Jon Mikel Arronategi, Lander Garro, Joseba Sarrionandia eta Eñaut Elorrieta berarena. Musika, Eñaut Elorrieta eta Beñat Sernarenak dira; "Esadazu" kantan ere Ruben Caballerok hartu du parte.
Aix-en-Provenceko barrutia
Aix-en-Provenceko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 381.986 biztanle ditu 1.532 kilometro koadrotan. Guztira 44 udalerri ditu. Bere hiriburua Aix-en-Provence da.
Přestavlky u Čerčan
Přestavlky u Čerčan Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 372 biztanle ditu eta 6,47 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1348 urtean egin zen.
Eastland (Texas)
Eastland Texasko hiri bat da. Eastland konderrian kokatua dago. 2010ean 3,960 biztanle zituen, 9.19 kilometro koadrotan banatuta.
Lonemore (Sutherland)
Lonemore, 'An Lòn Mòr', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Sutherland barrutian.
Skibo gaztelua udalerri honetatik 0,5 milia ipar-mendebaldera dago.
Lothbeg
, 'Loth Beag', Eskoziako Highland eskualdeko ipar-ekialdeko kostaldeko herri bat da, Sutherland barrutian.
Tirista
Tirista Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tirista argentifrons da.
Ticheville
Biztanleria
2007an Ticheville udalerrian erroldatutako biztanleak 223 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 92 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 41 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 143etxeak ziren. 92 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 25 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 71 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Ticheville udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 242,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.368 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina eta 2 iturginak.
2000. urtean Ticheville udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 872 hektarea erabiltzen.
Ellingstedt
Ellingstedt Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lubcroy
, 'An Lùb Chruaidh', Eskoziako Highland eskualdeko etxalde bat da, Sutherland barrutian.
José García Vayas
José García Vayas (Lizarra, - Albi, ) nafar militarra izan zen. Infanterian sartu eta 1918an Kantabriara bidali zuten. Gerra Zibilean Errepublikaren alde egin eta Santanderko guduan parte hartu zuen. Gerra ondoren, erbesteratu zen.
Roland Topor
Roland Topor (Paris, 1938ko urtarrilaren 7a - Paris, 1997ko apirilaren 16a) frantziar diseinatzailea eta frantsesezko idazlea izan zen. Umorerako zuen gaitasuna hainbat alorretan landu zuen, hala nola pinturan, marrazkigintzan, zineman, antzerkian, eleberrietan eta ipuinetan. 1971n Toxicologie bilduma argitaratu zuen, eta 1992an Ubu Roi antzerki-lana zuzendu zuen Chailloten.
Erdi Aroko koblakarien poesia
Erdi Aroko koblakarien poesia (Mester de juglaría) Erdi Aroan koblakariek zabaldutako poesia epikoa zein lirikoa da. Koblakariek errege-erreginen, aitoren semeen eta publiko orokorraren aurrean kantatzen edo errezitatzen zituzten poema horiek haien solasaldirako. Koblakariek horrela ateratzen zuten aurrera haien bizitza.
Juglar hitza
Gazteleraz koblakariei "juglar" hitzarekin definitzen zitzaien. Hitza gaztelaniaz lehenengo aldiz 1116. urtean agertu zen, Leóngo kobalakariei buruz hitz egiterakoan. Ramón Menéndez Pidalek ikerketa klasikoa idatzi zuen gai honi buruz, Poesía juglaresca y orígenes de las literaturas románicas (Madril, 1957), eta bertan zera dio: juglar hitza latinetik dator, jocularis, joculator; haren esanahia 'txantxazalea' da. Gaztelaniaz ere mester menester hitzatik dator eta hau, halaber, latinetik, ministerium, euskaraz 'lanbide'.
Beste hizkuntzetan ere antzeko hitzak ditugu: Beraz, fenomenoa ez zen Iberiar Penintsulakoa bakarrik izan.
Koblakari motak
Antza, bi juglar edo koblakari mota zeuden:
Koblakarien artean, bestetik, espezialitate desberdinak zeuden. Batzuek imitazioak egiten bazituzten edo komikoak ziren, beste batzuek batez ere musikariak ziren. Egia esateko, eszenatokien arabera haien lanak eta irudiak moldatzen zituzten: tabernetan, elizetan, gazteluetan... Artista hauek emakumeak zein gizonak izaten ziren. Batzuek poema propioak errezitatzen zituzten bitartean, beste batzuek besteenak errepikatzen zituzten. Askotan, errepresentazioetan laguntzeko marrazkiak erabiltzen zituzten.
Metrika
Erdi Aroko koblakarien bertsoak heterometrikoak ziren, hau da, neurri desberdinetakoak, irregularrak, hamar silabatik hamaseitara. Dena dela, gehien erabiltzen zirenak hamalaukoak ziren. Errima asonantea zen; horrek bat-bateko sormenerako aukera gehiago eskaintzen zuen. Askotan, formula batzuk errepikatzen zituzten, horrela, sortzaileari berriak sortzeko denbora emanez. Hori guztiak apaizen poesiaren aurrez aurre jartzen zituen poema hauek.
Koblakarien poema ospetsu batzuk
Koblakarien errepertorioan. batez ere lehenengo mendeetan, gesta kantak gailentzen ziren, hau da, iraganeko gerra ekintza loriatsuei eta gertaera harrigarriei buruzkoak ziren gertaerak, kondairak eta legendak nahastuz. Publikoak buruz ikasten zituen eta zati batzuk ahozko tradizioan gorde ziren, erromantzeak bezala gogoratuak; horrelako poemen bildumari Erromantze zaharren bilduma deitzen zaio. Egile gehienak anonimoak ziren. Hona hemen hemen koblakarien poema ezagunenak:
East Mountain (Texas)
East Mountain Texasko hiri bat da. Gregg konderrian kokatua dago. 2010ean 797 biztanle zituen, 5.29 kilometro koadrotan banatuta.
Asparagaceae
Asparagaceae landare loredunen familia bat da. 2 genero (Asparagus et Hemiphylacus) ditu (sensu stricto).
Maiz, familia hau Liliaceae barruan integratua kontsideratzen du.
Zainzuri ( Asparagus generoa) familia hau izena ematen du
Kassina maculata
Kassina maculata Kassina generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Gaià
Banaketa administratiboa
Bi herritan banaturik dago:
Přeštěnice
Přeštěnice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 282 biztanle ditu eta 9,78 kilometro koadroko azalera. Písekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1227 urtean egin zen.
Mariano Iurrita
Mariano Iurrita Llorente (Altza, - Donostia, ) gipuzkoar futbolaria izan zen, aurrelari moduan aritu zena.
Coral Terrace (Florida)
Coral Terrace Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Přeštice
Přeštice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 7.113 biztanle ditu eta 25,39 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1275 urtean egin zen.
Country Walk (Florida)
Country Walk Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Octodon bridgesi
Octodon bridgesi Octodon generoko animalia da. Karraskarien barruko Octodontidae familian sailkatuta dago.
Plentziako Itsas Estazioa
Plentziako Itsas Estazioa edo PIE Plentziako hondartzan dagoen ikerketa-zentroa da, Itsas Biologia eta Bioteknologia Esperimentalean aritzen dena. Ionan Marigomez izan zen sustatzaile nagusia eta 2012tik bera izan da zentroaren zuzendaria eta gidaria. PIE estazioa Itsas Biologiaren eta Ingurumen Biologiaren esparruan ikerketa- eta hezkuntza-jarduerak sustatzeko eta horri buruzko ezagutza zientifikoen hedapena errazteko sortu zuten. Euskal Herriko Unibertsitateak Itsas Biologian esperimentazio-zerbitzua sortzeko interesa aitortu zuen: estazioak itsasoko ur-bolumen handiak aztertzeko aukera ematen du, eta, horri esker, esperimentuak beste modu bideragarriago batean egin daitezke. Pentsaezinak baina beharrezkoak diren baliabide horiek bikaintasuneko ikerketa-talde finkatuentzako "laborategi" itzela da. Azpimarratzekoa da ingurumen-hezkuntzako mintegi iraunkor bat ere sortu dela proiektuaren inguruan, graduondoko prestakuntza (nazioarteko kalitateko master ofizialak), biltzarrak, unibertsitateko ikastaro espezializatuak, zabalkunde-jarduerak eta abar barne.
Plentziako Itsas Estazioa dagoen eraikina 1923an eraikitako erietxea zen. Bizkaiko Aurrezki Kutxa zaharrak hezur-tuberkulosiaren gaixoentzako helioterapia-erietxe bihurtu zuenean. Hainbat hamarkadatan Bizkaiko Aurrezki Kutxarena izan zen (BBK, orain Kutxabank). Finantza-erakundeak hasieran Plentziako Udalari eman zion eraikina, eta, azkenean, UPV/EHUri. Eraikina birmoldatu, egokitu eta hornitzeko egindako inbertsioa Bizkaiko Aldundiak finantzatu zuen ia osorik.
== Ikerlerroak ==
Ozeano Artikoa
2016tik ozeano Artikoaren baldintzak ikertu dituzte Nazioarteko lantalde batekin: Danimarkako ikerlariak, Norvegiakoak, Kanadakoak, Suediakoak, Finlandiakoak... Gu ginen Hegoaldeko parte hartzaile bakarra PIE izan zen. Klima aldaketaren eraginez, gero eta izotz gutxiago dago poloetan, eta horrek badu eragin handia ingurumenean. Hartz polarren eremua murriztu egin da eta itsas trafikoa areagotzen ari da, gero eta petroliontzi gehiago dabiltzalako inguru horretan. Izotzik ezean, askoz merkeagoa da, esate baterako, Errusiako petrolio-putzuetatik Txinara edo Japoniara joatea Ipar poloa zeharkatuz, kontinenteak inguratu beharrean. Gauzak horrela, uste izatekoa da istripuak eta erregai isurketak ere ugaritu daitezkeela, eta hori da orain nazioarteko taldeak ikertzen duena: isurketa batek Artikoko uretan izan dezakeen eragina, eta zeintzuk izan daitezkeen horri aurre egiteko estrategia egokienak. Ez da berdin jokatu behar toki guztietan. Mexikoko golkoan Deepwater Horizon petrolio-plataforma hondoratu zenean, adibidez, gai dispertsatzaileak erabili zituzten, eta hori nahiko egokia izan omen zen egoera horretan. Prestige petrolio-ontzia hondoratu zenean, berriz, erantzunak ezberdinak izan ziren tokiaren arabera. Galizian, erabakia izan zen erabateko esku hartzea: dena kendu, dena garbitu, ingurune osoa desnaturalizatu... Euskal Herriko kostaldean, berriz, denbora gehiago zegoenez, atenuazio neurriak hobetsi ziren.
Ipar poloko uretako laginak hartu (arrainak, muskuiluak...) eta PIEra ekarrita, bizirik eta osasuntsu mantendu zituzten bi urtez Plentziako instalazioetan. Artikoko baldintzak berregin zituzten Plentzian, esperimentuak egin ahal izateko: uraren tenperatura 0 gradutan, 3 gradutan edo 6 gradutan jarri; izotz plakak sortu eta horien azpian petrolioa ontzen utzi... Horrek eskatzen duen teknologia erabiltzea pentsaezina zen Euskal Herrian duela zenbait urte, eta garai batean EHUko campusean zeuden baliabideekin ezinezkoa litzateke halako ikerketa bat garatzea.
Klima aldaketa
Aspalditik ari dira klima aldaketaren eraginak Euskal Herriko inguruan aztertzen. Aurreko hamarkadaren bukaeran, Eusko Jaurlaritzak abian jarri zuen K-Egokitzen izeneko ikerketa programa bat, eta, horren barruan, PIEren egitekoa izan zen klima aldaketak eragin dezakeen kutsaduraren ondorioak esperimentalki neurtzea. Bestalde, badute ingurumen espezimenen banku bat ere, hainbat espezieren laginekin, klima aldaketaren eragin kimikoa ez ezik, eragin biologikoa ere aztertze aldera. Azken 20 urteetako laginak dituzte han gordeta. Gordetako lagin horiei esker fenomeno bitxi bat antzeman dute: itsasoko espezie eta organismo asko gero eta txikiagoak direla. Hazkundearen beheranzko joera horren atzean hainbat faktore egongo dira seguruenik, baina uste dute lotura izan dezakeela itsasoko urak berotzearekin.
Muraenolepis trunovi
Muraenolepis trunovi Muraenolepis generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenolepididae familian sailkatzen da.
Cochirleanca
Cochirleanca Errumaniako udalerri bat da, Buzau konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Melness
, 'Taobh Mhealanais', Eskoziako Highland eskualdeko zenbait baserri eta etxaldeek osatutako kostaldeko herri bat da, Sutherland barrutian.
Cochirleanca
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Ismael Urzaiz
Ismael Urzaiz Aranda (Tutera, 1971ko urriaren 7a) nafar futbolari ohia da.
Ibilbidea
Txikitan, Real Madrileko azpiko kategorietan jokatu zuen 1993. urtera arte. Real Madrideko lehen taldean 90-91 denboraldian Odense talde daniarraren aurka jokatu zuen Europako kopako partida batean. 91-92 denboraldian Albacete Balompié taldean jokatu zuen merengeek utzita eta 1991eko urriaren 20ean Albacete taldearekin debutatu zuen Espainiako Ligan Bilboko Athleticen aurka.
Hurrengo hiru denboraldietan Urzaizek Celta de Vigo, Rayo Vallecano eta Unión Deportiva Salamanca taldeetan jokatu zuen eta azken honekin ligako lehen mailara igo zen. Lehen mailara igotzeko promozio partidetan, bost goletik bi sartu zituen Urzaizek Albacete taldearen aurka. 95-96 denboraldian RCD Espanyol taldean jokatu zuen eta hamahiru gol sartu zituen.
1996an Athletici lotu zitzaion, eta talde horretan 11 denboraldiz jokatu zuen. Bere ibilbide profesionalaren urterik oparoenak Athleticekin egin zituen, ezinbesteko erreferentzia izanik taldean. Aurrelari jokatzen zuen, eta aire-jokoan nabarmentzen zen batik bat.
Uji (Kyoto)
Geografia
Kyoto hiriaren hegoaldeko periferian dago. Uji ibaiak zeharkatzen du hiria, aurrerago Yodo ibaia izango dena.
Historia
Ōjin enperadoreak jauregi bat eraiki zuen Ujin IV mendean. XII eta XIII mendeetan hiru borroka izan ziren Uji ibaian, zehazki 1180, 1184 eta 1221ean.
Ashikaga Yoshimitsu shogunak (1358–1408) te berdearen landaketa bultzatu zuen eta ordutik aurrera ekoizle eta banatzaile garrantzitsua izan da. Tsuen tea 1160tik aurrera zerbitzatu izan da Japoniako te dendarik zaharrenean.
Trilochana
Trilochana Sesiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Trilochana scolioides da.
1471 Tornio
1471 Tornio asteroide gerrikoan aurkitutako 1471. asteroidearen izena da. 1938ko irailak 16an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1938 SL1 zen. Bere izena Finlandiako Tornio hiriagatik jasotzen du.
Hüsby
Hüsby Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Kassina maculifer
Kassina maculifer Kassina generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mickey Spillane's Mike Hammer
Mickey Spillane's Mike Hammer eta The New Mike Hammer AEBtako bi detektibe telesaila izan ziren. 1984ko urtarrilaren 28tik 1987ko maiatzaren 13ra CBS katean aireratu ziren. Stacy Keach, Lindsay Bloom, Don Stroudeta Kent Williams aktoreek antzeztu zuten.
Mickey Spillane idazlearen nobela beltzetako Mike Hammer detektibe ospetsuaren istorioetan oinarritua dago. Telefilmak 1940ko hamarkada eta 1950eko hamarkadako zinema beltzeko giroa 1980ko hamarkadara egokitu zuen.
Telesailak 1980ko hamarkadaren erdialdean arrakasta handia izan eta Murder Me, Murder You izeneko telefilma eta The New Mike Hammer izeneko bigarren telesail bat ere izan zuen, baina Stacy Keach aktore protagonista Ingalaterran zegoela kokaina jabetzagatik atxilotu zutenean telesaila bertan behera amaitu baitzen.
Lavours
Lavours Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Bisir
Bisirra (arabiera, urdu eta persieraz: وزير; hindiz: वज़ीर ; transkripzioa: vazir, vizir, vasir, wazir, vesir edo vezir) gobernu islamiko bateko goi kontseilari edo ministroa da. Hitza W-Z-R (lagundu) erro semitikotik dator eta Koranean jasota dago. Abbastar kalifek wazir titulua eman zieten ordura arte katib (idazkari) deitutako ministroei. Ondoren, besteak beste, arabiar, persiar, turkiar, mongol eta ekialdeko beste herrialde batzuetako goi funtzionarioak izendatzeko erabili zen.
Gaur egun Arabiar munduko eta Uzbekistan, Iran, Afganistan, Pakistan eta Indiako ministroak izendatzeko baliatzen da.
Jean Hiriart-Urruti
Jean Hiriart-Urruti (Hazparne, Lapurdi, 1859ko urtarrilaren 30a - 1915eko azaroaren 4a) apaiza, euskal idazlea eta kazetaria izan zen. Eskualduna astekariaren sortzailea (1887) eta zuzendaria izateaz gainera, artikulu ugari idatzi zuen bertan. «Maestro de prosistas» (prosisten maisu) izan zen, Koldo Mitxelenaren iritziz.
Platycercus adscitus
Platycercus adscitus Platycercus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Jean Hiriart-Urruti
Bizitza
Larresoroko apaizgaitegian eta Baionan egin zituen eliz ikasketak. Larresoroko irakasle izendatu zuten 1881. urtean, eta apaiz egin zen hurrengoan. Eskualduna astekariaren sortzaile (1887) eta zuzendari izateaz gainera, artikulu ugari idatzi zuen bertan. Lapurteraz idazten zuen, behe-nafarrerarekin osatuz. 1907an Hazparneko kalonje izendatu zuten, Grazian Ademaren lekua betetzeko.
Hiriart-Urruti eta Eskualduna astekaria
Hiriart-Urrutik euskal kazetaritzara dakarren ekarpena nabaria bezain indartsua da. Alde batetik, garbi du zein behar duen izan aldizkariaren irakurle nagusi: euskal nekazari kristaua. Honen eguneroko gaiak izango dira astekariak jorratuko dituenak, hots, bizipidea, laborantza, hazkuntza, merkatua, haurren irakaskuntza… Bestalde, lehen egunetik daki zer euskaratan eman behar diren berriok. Eskuara garbiz izkiria dezagun gaztigatuko du. Baina Hiriart-Urrutirentzat honek ez du esan nahi euskarak frantsesetik hartutako hitzak baztertu behar dituenik. Hauek ere sartzen ditu, gatz berezirik badute.
Dena den, aipagarria da lexikoari ez ezik joskerari ere eskainiko dion arreta. Hitz bitan: euskal kazetaritzaren oinarriak ezartzen ari ziren haien baitan oso garbia da lehenak izatearen kontzientzia. Euskal irakurleari mundua asaldatzen duten gaien berri emateak handia du ardura, eta Hiriart-Urrutik badaki hizkuntzarekin duela arazorik handiena euskal kazetari trebatugabeak. Egiteko dagoen mundua da orrialdeetara ekarri nahi duena.
Estilo aldetik, euskara landua baina xehea, argia zerabilen Hiriart-Urrutik, doi-doi irakurtzen zekiten laborariek soberako nekerik har ez zezaten. Idazkera bizi eta indartsukoa, lapurtera zerabilen batez ere.
Idazlanak
Hiriarten idazki hautatuak biltzen dituzten bi liburu eman dira argitara: Mintzaira, aurpegia: gizon! (1971), eta Zezenak Errepublikan (1972).
Přešťovice
Přešťovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 446 biztanle ditu eta 10,45 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1243 urtean egin zen.
Zutik (alderdia)
Zutik Euskadiko Mugimendu Komunistaren (EMK) eta Liga Komunista Iraultzailearen (LKI) bategitearen ondoren 1991n sortutako alderdi politiko ezkertiarra izan zen. Zutikeko kideek Nafarroan Batzarre alderdian parte hartzen zuten. 2008ko Nazio Konferentzian alderdi politiko izateari utzi zion, «pluraltasun handiko talde politiko-soziala» bilakatu zen, ordutik aurrera alderdiko ildo desberdinek jarduera propioa garatuz. Azkenik, 2011ko abenduaren 17an, Bilbon egindako Biltzar Orokorrean, alderdia desegitea erabaki zuten.
1990eko hamarkadan Zutiken gazte alorreko erreferentea Hautsi bazen ere, 2000ko hamarkadan sartzearekin batera eta Hautsiren desagertzearekin batera, Zutikek Zutik-Gazteok sortu zuen.
Ideologia
Zutik ezker iraultzailearen eremuan kokatzen zen.
Zutik sortutako alderdiek (EMK-k zein LKIk) historikoki ezkerreko abertzaletasunaren gertuko posizio politikoa landu zuten (esaterako, 1990eko hamarkadan zehar botoa Herri Batasunarentzat eskatuz). Zutikek, hala ere, ez zuen bere burua abertzaletzat hartzen. Horrela ,
Hortaz,  abertzale eta ez-abertzalez osatutako talde politikoa zen, alderdiaren arabera, eta euskal gatazkaren konponbide adostu batean sinesten zuten. Ideologia eta sentsibilitate guztiak errespetatzen dituen gizarte baten aldeko apostua egiten du Zutikek. Horrela, hainbatetan agertu zen ETAren aurka, gizarte honen aniztasunaren kontra dagoen eta oinarrizko giza eskubideak errespetzatzen ez dituen talde armatua baita, taldeak zioenez.
Historia
1999 eta 2000 urteetan, Zutik Euskal Herritarrokeko parte izan zen. ETAk garai hartan mantentzen zuen su-etena hausterakoan, Zutik EHtik atera zen, Batzarre bezala. Alderdiak, halaber, ez zuen Batasuna prozesuan parte hartu.
Banaketa eta ondorengo egoera
2011ko abenduaren 17an, Bilbon egindako Biltzar Orokorrean, alderdia desegitea erabaki zuten, eta Gorripidea ildoak bere burua alderdi bilakatuko zuela adierazi zuen, Gorripidea izenaz.
Hauteskundeak
Hainbatean Herri Batasunarentzat eskatu zuen botoa. 2004ko Espainiako Hauteskundeetara Aralarrekin aurkeztu zen koalizioan Euskal Autonomia Erkidegoan, baina ez zuen ordezkaritzarik erdietsi. Botoen %1,7 lortu zuten.
2007ko Udal Hauteskundeetan Debagoienako herri batzuetan (Arrasaten, kasu) Ezker Batuarekin batera aurkeztu zen.
Cinca Erdialdea
Cinca Erdialdea (gaztelaniaz Cinca Medio, aragoieraz Cinca Meya) Aragoiko ipar ekialdeko eskualdea da. Huescako probintzian kokaturik dago.
Biztanleria dentsitaterik handienetarikoa duen Aragoiko eskualdea da, 40 biztanle/km²-rekin.
East Tawakoni (Texas)
East Tawakoni Texasko hiri bat da. Rains konderrian kokatua dago. 2010ean 883 biztanle zituen, 4.62 kilometro koadrotan banatuta.
Ehun eta hemeretzi
Ehun eta hemeretzi (119) ehun eta hemezortziaren ondoren eta ehun eta hogeiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Ciocile
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Melvich
, 'A' Mhealbhaich', Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Sutherland barrutian.
Theaceae
Theaceae landare loredunen familia bat da. Barnean 7-40 arteko genero ditu.
Tea (Camelia sinensis) eta kameliak (Camellia) Theacea familiako landareak dira.
Genero nagusiak
Apterosperma
Camellia
Dankia
Eurya
Franklinia
Fritzi Massary
Friederika "Fritzi" Massary (1882ko martxoaren 21a - 1969ko urtarrilaren 30a) austro-estatubatuar soprano abeslari eta aktore bat izan zen.
Theaceae
Genero nagusiak
Gordonia
Fritzi Massary
Bizitza eta ibilbidea
Fritzi Massary 1882 martxoaren 21ean jaio zen Austria-Hungariako Inperioko Vienan. Berlin eta Viena operako kantari nabarmenetako bat izan zen.
Theaceae
Genero nagusiak
Laplacea
Polyspora
Pyrenaria
Stewartia
Tutcheria
Mouterre-Silly
Mouterre-Silly Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mouterre-Silly udalerrian erroldatutako biztanleak 712 ziren. Familiak 292 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 40 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 340 etxebizitza zeuden, 294 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 21 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 336 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 294 etxebizitza nagusietatik 250 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 41 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 147 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 118 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 156 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 454 ziren, horien artean 348 aktiboak ziren eta 106 inaktiboak ziren. 348 pertsona aktiboetatik 323 lanean zeuden (179 gizon eta 144 emakume) eta 25 langabezian zeuden (9 gizon eta 16 emakume). 106 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 28 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mouterre-Silly udalerrian 299 unitate fiskal zeuden, 735,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.032 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Mouterre-Silly udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.511 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hots kutxa
Hots kutxa edo erresonantzia kutxa musika tresna batzuen ganbera irekia da, tresnaren soinua anplifikatzen duena. Hari instrumentuetan, tapa harmonikoa izaten du gaineko aldean.
Estoniako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
Estoniako erlojupeko txirrindularitza txapelketa, 1997tik urtero ospatzen da modalitate honetako urteroko Estoniako txapelduna erabakitzeko.
Titulua banakako erlojupeko modalitatean ospatutako lasterketa baten garaileari ematen zaio. Garaileak Estoniako banderako koloreak dituen maillot bat jantzi eta erabiltzeko aukera du erlojupeko proba orotan hurrengo urteko txapelketararte.
Jaan Kirsipuuk lortu ditu garaipen gehien txapelketa honetan.
Usoa, hegan etorritako neskatoa
Testu minimalista eta itxuraz sinplea, baina hitz bakoitzak sensazioak transmititzen ditu. Hizkera poetikoaren bidez gerraren drama, miseria eta adopzio bezalako gaiak jorratzen dira liburu honetan. Bigarren pertsona erabilita (lehenengo eta azkeneko orrietan salbu) neskatoarengatik gertuago sentitzen gara. Teresa Duran (ca) kritikari katalanaren esanetan, "literatura hutsa". Xabier Etxanizek lan literarioaren bikaintasuna azpimarratzen du, baita Asun Balzolaren ilustrazioak ere.
Usoa, hegan etorritako neskatoa zinemaratua izan zen, eta literaturan ere izan zuen jarraipenik, izan ere haren ostean Zubizarretak ''Usoa. Lehen kanpamendua (Erein, 2002),Usoa, zelatan (Erein, 2002), Usoa. Karpeta morea (Erein, 2003) eta Usoa. Bidaia kilikagarria'' (Erein, 2003) idazi zituen.
Abraham Lincoln Batailoia
Abraham Lincoln Batailoia Espainiako Bigarren Errepublikaren defentsan faxismoaren aurka Nazioarteko Brigaden barruan Estatu Batuetako boluntarioekin sortu zen armada gorputza izan zen. Batailoiaren izena XV. Nazioarteko Brigadan Estatu Batuetatik etorritako indar guztiei zabaldu zitzaien. Batailoiaren partaide gehienak alderdi eta sindikatu aurrerakoien militanteak ziren, batez ere Estatu Batuetako Alderdi Komunistakoak eta sindikatu sozialistakoak.
Historia
Nazioarteko Brigada gehienak Albaceteko egoitzan antolatu ziren bitartean, estatubatuarrak 1936tik Figueresen, Gironan konzetratu ziren. Ondoren, Albaceten, beste herrialdetatik joandako beste brigadistekin entrenamendua jaso zuten. Tarazona de la Manchan eta Villanueva de la Jaran kuartelaratu ziren. Hasieran entrenamenduak eta prestakuntza ez zen oso ona izan; Robert Hale Merriman eta Oliver Law, bestetik, ez ziren oso lider egokiak. Steve Nelsonek unitatearen agintea hartu zuenean, aldiz, gauzak aldatu ziren.
Dibisioaren su-batailoa 1937ko otsailean jaso zuten. Une hartan 450 soldadu zituen. 1937 eta 1938 urtetan, 2500 estatubatuar batailoia indartu zuten. Unitateak uneoro 400 eta 600 soldadu arteko izan zituen. Baxa handiak izan zituen.
Gerra bitartean batailoiak guda askotan hartu zuen parte: Jaramako guduan Valentzia eta Madril arteko komunikazioak babestu zituzten. Batailoiak ere Bruneten, Belchiten eta Teruelgo guduan borrokatu zuen. Lincoln Batailoiak heroismo ospe handia lortu zuen. Estatu Batuetan faxismoaren aurkako benetako ikur erromantikoa izan zen. Bigarren Mundu Gerran sartzeko garaian, Lincoln Brigadak sartzearen aldeko kanpaina egin zuen.
Dena dela, Mundu Gerra bukatu zenean, gauzak asko aldatu ziren zeren eta Sobietar Batasunaren aldeko jarrera egotzi baitzitzaien eta McCarthyismo garaian errepresioa ezagutu zuten: Estatu Batuen Gobernuak estatuarentzako arriskutsutzat jotzen zituen.
Denboran Batailoiak nolabaiteko antolaketa mantendu zuen: noizbehinka bilerak antolatzen zituzten eta urtemugak gogorarazten zituzten.
Gladeview (Florida)
Gladeview Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Miami-Dade konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Notomuraenobathys microcephalus
Notomuraenobathys microcephalus Notomuraenobathys generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenolepididae familian sailkatzen da.
Koldobika Jauregi (idazlea)
Koldobika Jauregi Etxenagusia (Errenteria, Gipuzkoa, 1896ko ekainaren 21a - Zarautz, Gipuzkoa, 1971ko otsailaren 2a) euskal idazlea. Jautarkol ezizenez da ezaguna. Bere ezizena sabindarren izen sistemari dagokion Jauregi´tar Koldobika kontrakziotik dator.
Biografia
Comillasen egin zituen apaiz ikasketak. Euskaltzain urgazlea izan zen. Irugarrengo Prantziskotarra, Zeruko Argia, Yakintza, Euzko Gogoa, Euskal-Esnalea, Ekin, eta Bertsolariya aldizkarietan eta El Día egunkarian eman zituen argitara bere idazlan eta olerki gehienak. 1929an Biozkadak olerki bilduma eman zuen argitara. Gerra aurreko olerkari belaunaldian sartua izan da Lizardi, Lauaxeta, Loramendi eta Orixerekin batera. Espainiako Gerra Zibilean erbesteratu behar izan zuen. 1958an Euskal Herrira itzuli eta Zarautzen bizi izan zen hil arte, fraideen kaperau. Hitz lauz, gerra aurretik, Egiazko edertasuna (1923, ipuin luzea) eta Ipuiak (1924) argitaratu zituen, eta gerraren ondoren, berriz, bi saiakera: «Loramendi» olerkaria, aren garai barruan ikusia ta aztertua (1959) eta Xenpelar bertsolaria (1958). Camilo José Celaren Pascual Duarte´ren sendia itzuli zuen euskarara. Zarautzen bere omenezko kale bat dago.
Kronika Demotikoa
Kronika Demotikoa, egiptoar dokumentu bat da, papiroan idatzia eta Egiptoren Ptolomeotar garaiko intelektual eta apaizen artean egina, K.a. II. mendearen hasieran, pertsiarren aurkako argudioak dituelarik, nagusiki Kanbises II.a, Xerxes I.a eta Artaxerxes III.aren aurka.
Roman Polański
Rajmund Roman Thierry Polański (Paris, 1933ko abuztuaren 18) frantziar-poloniar film zuzendari eta aktorea da. Hollywooden arrakasta lortu zuen, besteak beste, 1968ko Rosemary's Baby eta 1974ko Chinatown filmengatik. Hala ere, bizitza pertsonalaren aldetik, gorabehera dezente ezagutu ditu Polanskik Estatu Batuetan. Izan ere, 1969an, Sharon Tate emaztea erail zuten Manson familiakoek; eta 1978an, Polanskik herrialdea utzi behar izan zuen bortxakeria leporatu ziotelako. Hortik aurrera, Europan egin du lan, hala nola, 1988ko Frantic eta 2002ko Oscar irabazi zuen The Pianist.
Kronika Demotikoa
Parisko liburutegi nazionalean dago.
Roman Polański
2009ko irailaren 26tik atxilotu zuten aurretik aipatutako akusazioak zirela-eta.
Zuzendutako filmak
* "Apartamentuzko Trilogia" izenekoaren zati bat.
Kronika Demotikoa
Aforismo hauetan, Nektanebo I.aren erregealdiaren aurreko gertakari historiko eta dinastikoei buruzko erreferentziak, Nektanebo I.aren erregealdikoei buruzkoak, eta Egiptoren etorkizunari buruz, horien artean "mediarren" iritsiera kaltegarria (pertsiarren bigarren dominazioa, K.a. 343-K.a. 332), ondoren greziarrena, eta, azkenik, greziarren aurka matxinatuko zen bertako errege baten iritsiera (ziuraski Horunnefer, Goi Egiptoko gobernaria K.a. 205 eta K.a. 186 bitartean.
Egiptoren konkistatzaile pertsiarrei, "mediar" deitzen zaie (hieroglifoz Mdy, demotikoz Mty, ziuraski, aramaikozko "Mdy" hitzetik).
1001 prozesua
Historia
1972ko ekainaren 24an, Langile Komisioen zuzendaritza, garai haietan sindikatu ilegala eta diktaduraren aurkako aurkari nagusienetariko bat zena, Pozuelo de Alarcóngo Oblatuen komentuan bildu eta atxilotu zuten.
Humanitate digitalak
Humanitate digitalak (HD) konputazioa, teknologia digitalak eta gizarte-zientziak batzen dituen esparru akademiko bat da. Gizarte Zientzietan baliabide digitalen erabilera sistematikoa eta euren aplikazioaren inguruko ondorioak aztertzen ditu. Ikasketa-prozesu akademikoaren barnean ikerketa, irakaskuntza eta argitaratze-prozesuan konputazioarekin lotutako kolaborazio-tresna eta diziplinartekoak barneratzen ditu. Tresna eta metodo digitalak gizarte-zientzien ikasketara ekartzen ditu, onartuz hitz idatzia jada ez dela ezagutzaren sorrera eta sakabanatze medio nagusia.
1001 prozesua
Historia
Bere kideak epaiketa egin arte, kartzelan izan zituzten, hau da, urtebete baino gehiago. Epaiketa 1973ko azaroaren 20an (ETAk Luis Carrero Blanco hil zuen eguna eta ordu batzuetako epaiketaren atzeratzea suposatu zuena), 21ean eta 22an egin zuten. Akusatuak Langile Komisioak zuzentzeagatik salatu zuten, hau Espainiako Alderdi Komunistarekin lotuta zegoenez zilegia ez zen elkarte baten kideak ziren. Abenduaren 30ean zigorrak adierazi zituzten, fiskalaren eskariekin bat egin zutenak. Zigorren gogortasuna Carrero Blancoren hilketarekin loturik zegoen. Zuzendaritzaren hamar kideek, Carabanchelgo hamarrak deituak, espetxe-zigorra jasan zuten. Hona hemen zigorrak: Marcelino Camacho, 20 urteko espetxe-zigorra; Nicolás Sartorius, 19; Miguel Ángel Zamora Antón, 12; Pedro Santiesteban, 12; Eduardo Saborido, 20; Francisco García Salve (laneko apaiza), 19; Luis Fernández, 12; Francisco Acosta, 12; Juan Muñiz Zapico Juanín, 18; eta Fernando Soto Martín, 17.
Humanitate digitalak
Aplikazio eta teknika berriak sortuz eta erabiliz, HDen barruan ikerketa eta ikasketa modu berriak erabiltzen dira, aldi berean honek ondare kulturalean eta kultura digitalean duen inpaktua ikertuz eta kritikatuz .Beraz, HDk bi norabideko harremana sortzen dute humanitateen eta erabiltzen den teknologiaren artean: akademikoki erabiltzen da teknologia humanitateen ikasketa eta ikerketan, eta teknologia hori ikerketa esparrua da ere gizarte-zientzien ikuspegitik. Askotan, aldi berean gertatzen dira bi prozesuak.
Definizioa
Humanitate digitalen definizioa etengabe eraldatzen ari dira. Alorra jarraiki aldatzen eta garatzen ari denez, definizio espezifikoak azkar zaharkitu daitezke edo etorkizunerako garapena murriztu dezakete. Debates in the Digital Humanities-eko (2016) bigarren aleak alorra definitzeko zailtasuna onartzen du: “Artxibo digitalekin, analisi kuantitatiboekin, eta tresna-eraikin proiektuekin batera behin bereizgarri izan zirenak alorrean, orain HDek metodoen eremu zabal bat kontuan hartzen dute: irudi-sorta handien bistaratzeak, tresna historikoen modelatzea 3Dn, 'natibo digitalen' hitzaldiak, traol-aktibismoa eta horren analisia, txandakako errealitate-jokoak, makerspace mugikorrak, eta abar."
1001 prozesua
Historia
Urtebete geroago, Espainiako Auzitegi Gorenak zigorrak berrikusi eta gutxitu zituen: Marcelino Camacho 6; Nicolás Sartorius 5; Miguel Ángel Zamora Antón 2; Pedro Santiesteban 2; Eduardo Saborido 5; Francisco García Salve 5; Luis Fernández 2; Francisco Acosta 2; Juan Muñiz Zapico 4 eta Fernando Soto Martín 4 urteko espetxe-zigorra.
Humanitate digitalak
Definizioa
Historikoki, humanitate digitalak humanitate informatikoetatik kanpo garatu ziren eta informatika humanistikoarekin, informatika sozialarekin, eta komunikabide-ikasketen alorrarekin erlazionatu zen. Termino zehatzetan, humanitate digitalek gai askotarikoak barne hartzen dituzte, iturri primarioen bildumak antolakuntzatik (nagusiki testuzkoa), datu kulturalen sorta handien datu-meatzaritzara eta gai-modeloetara.
1001 prozesua
Historia
Franco hil eta handik gutxira, 1975eko azaroaren 25ean, Joan Karlos I.a Espainiakoa erregeak 1001 prozesuko gartzeleratuei indultua eman zien.
Humanitate digitalak
Definizioa
Humanitate Digitaletan, bai material digitalizatuak (egokituak) bai berez digitalak diren materialak sartzen dira. Bi metodologia elkartzen ditu: alde batetik, humanitatezko diziplina tradizionalak (historia, filosofia, hizkuntzalaritza, literatura, arte ederrak, arkeologia, musika eta kultura azterbideak) eta beste alde batetik, gizarte zientziak, informatikarako tresnekin (hipertestua, hipermedia, datu-bistaratzea, informazio-berreskuratzea, datu-meatzaritza, estatistika, testu-meatzaritza, mapping digitala), eta argitaratze digitala.
Humanitate digitalekin erlazionatutako azpi-alorrak sortu dira: software-ikasketak, plataforma-ikasketak, eta kode-ikasketa kritikoak, esate baterako. Humanitate digitalak parekatzen dituzten beste alorren artean, komunikabide (ikasketa) berriak, informazio-zientziak edota konposizioari buruzko komunikabide teoriak topa ditzakegu, joko ikasketak, bereziki humanitate digitalen diseinu eta produkzioarekin erlazionaturikoak, eta kultura ikerketak.
Historia
Humanitate digitalek humanitate informatikoen alorrean dute jatorria, eta hauen hasiera XX. mendeko 40 hamarkadaren bukaeran izan zen, Josephine Miles ingeleseko irakasle aitzindariari, Roberto Busa jesuitari eta enplegatu zituen emakumeei esker. Hauek Tomas Akinokoaren lanetarako konputagailuaren bitartez sortutako Index Thomisticus aurkibide elektronikoa sortu zuten. Beste akademiko batzuk makro-konputagailuak erabiltzen hasi ziren hainbat lan automatizatzeko, hala nola hitzen bilaketa, sailkapena eta kalkuluak, horrela eskuz egitea baino azkarragoa baitzen.
Testu digitalak etiketatzeko protokolo estandar baten beharra ikusi zen segituan, beraz, testu-kodekedatarako gidalerroak ekimena (Text Encoding Initiative, TEI) sortu zen. Proiektu hau 1987an sortu zen eta lehen bertsio osoa 1994an argitaratu zen. TEIk testu elektronikoaren ikerketa egituratzen lagundu zuen eta XML bideratu zuen. 90. hamarkadan testu eta irudien fitxategi garrantzitsuak sortu ziren Estatu Batuetako humanitaterako konputazio zentroan. Bertan frogatu zen testu kodetzailearen modifikazio eta sendotasuna literaturarako. Konputagailu pertsonalaren eta World Wide Web delakoaren sorrerari esker, Humanitate digitalak testuetan gutxiago zentratzen hasi ziren, diseinuari garrantzi gehiago emanez eta Interneteko multimedia naturalaren ondorioz audio, bideo eta beste osagai batzuetan lanean hasiz.
"Humanitate konputazionala" deitzetik "Humanitate digitala" deitzera pasatzearen ardura John Unsworthena, Susan Schreibmanena eta Ray Siemensrena da, izan ere, esparru hau digitalizaziotzat soilik hartzea ekidin nahi zuten.
2006. urtean, Giza zientzien erakunde nazionala k (ingelesez, NEH) bultzatu zuen Humanitate digitalaren ekimena. Honekin, termino hori ia guztiz atzeraezin bihurtu zen Amerikako Estatu Batuetan.
Proiektuak
Milaka humanitate digital proiektu daude, bai finantzaketa mugatuko edo finantzaketa gabekoak, bai urte askotako laguntza ekonomikoa dutenak ere. Hauetako batzuk etengabe eguneratuz doaz. Beste batzuk, aldiz, ez dute hori lortuko, laguntza edo interes galerak direla medio. Hala ere, mantendu ahal izango dute "online" beta bertsioan zein bukatutako eran. Hona hemen arloko proiektuen adibide batzuk:
Artxibo digitalak
Emakume Idazleen Proiektua (1988 an hasita) epe luzeko ikerketa proiektua da, garaiko emakumeak idazle bikainak bihurtzeko, testu arraroen bilduma elektroniko bat eskuragarri jarriz. Walt Whitman Artxiboa k (1990eko hamarkadan hasita) Whitmanen lanen hipertestua eta jakintza editatu nahi zuen. Gaur egun, argazkiak, soinuak eta Whitmanen kritikaren bibliografia integrala eskaintzen ditu.