cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Petrolio-ingeniaritza
Produkzio-ingeniaritza
Produkzio-ingeniaritza ezagutza teknikoak eta zientifikoak aplikatzeaz arduratzen da, baliabideak aztarnategitik portuetara edo findegietara garraiatzeko. Gainera, zein ekoizpen-metodo erabili behar den zehazten du, eta lurrazaleko instalazioak diseinatzen eta optimizatzen ditu, mundu osoan hidrokarburoak lehen behar bihurtzeko. Fase-bereizgailuak, biltegiratze-tangak, arazketa-sistemak, fluxu-lerroak eta petrolioa edo gas naturala ponpatzeko eta konprimitzeko sistemak, petrolio gordina edo gasa merkaturatu edo banatu daitezkeen baldintza espezifikoetara eramateko.
Hidrokarburoen ustiapenaren azken etapaz arduratzen dira produkzioa-ingeniariak, hau da, hidrokarburoak erabilera arrunteko produktu komertzial bihurtzeaz, besteak beste, erregaia, botika, arropa eta kosmetiko. Petrolio gordina findegietako edo instalazio petrokimikoetako prozesu kimikoekin kontaktuan jarriz lortzen da hori. Petrolio-ingeniariak metodo berriak edo hobetuak egiten ditu petrolioaren hasierako tratamendurako eta finketarako, eta findegiaren eraikuntza, muntaketa, abiaraztea eta funtzionamendua proiektatzen eta gainbegiratzen ditu. Petrolio-findegietan, prozesu-ingeniari gisa kontratatzen dira, eta ingeniari kimikoekin ere bai.
Oxydoras kneri
Oxydoras kneri Oxydoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Aseraggodes lateralis
Aseraggodes lateralis Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Elixabete Kristina Brunswick-Lüneburg-Bevernekoa
Elixabete Kristina Brunswick-Lüneburg-Bevernekoa (1715eko azaroaren 8a - 1797ko urtarrilaren 13a) Prusiako Erregina izan zen 1740tik 1786ra bitarte, Frederiko II.a Handiaren emazte gisa. Jaiotzaz Bruswick-Wolfenbütteleko dukesa zen. Prusiak izan duen erreginen artean denbora gehien agindu duena izan da.
Frederiko Gilen I.a Prusiakoa eta Fernando Alberto II.a Brunswick-Wolfenbüttelekoak adostu zuten euren semea eta alaba ezkontzea. Frederiko II.a, hala ere, homosexuala zen eta bere bizitzan zehar hainbat erlazio izan zituen gizonekin. Elixabete Kristina bere senarrarekin bizi izan zen Frederiko Gilen I.a hil zen arte. Hortik aurrera bereiztu eta Schönhausenen bizitzera joan zen, Berlinetik iparraldera.
Iñaki Otxandorena
Iñaki Otxandorena Eizagirre, pilota arloan Otxandorena deituraz ezaguna (Mugairi, Nafarroa Garaia, 1977ko maiatzaren 16a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin lehendabizi (1998-2012), eta gero Garferekin. Estatistika ofizialek diotenez, 1,83 m luze da, eta 88 kg pisatzen du. Estreinako partida 1998ko martxoaren 8an jokatu zuen, Donemiliaga Kukulako udal pilotalekuan.
Bere mailarik onena 2004-2006 urteetan eman zuen: Iruñeko eta Zarauzko torneoak irabazi eta Binakakoan titular aritu zen.
Kepa Intxausti
Kepa Intxausti Larramendi (Igorre, Bizkaia, 1973ko abuztuaren 21a - ) bizkaitar bertsolaria da.
Ibilbidea
1988an Bizkaiko Eskolartekoa jokatu zuen txikitan eta txapeldunordea izan zen. 1992an eta 1994an Bizkaiko txapelketako finalean izan zen. 1922an zazpigarren egin zuen eta 1994an zortzigarren. 2000. urtean Arratiako txapelduna izan zen.
Igorreko Gau Lora taberna ezagunean 28 urtez ari zen tabernari.
Bellenot-sous-Pouilly
Bellenot-sous-Pouilly Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bellenot-sous-Pouilly udalerrian erroldatutako biztanleak 212 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 114 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 114etxeak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 63 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 139 ziren, horien artean 100 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 100 pertsona aktiboetatik 97 lanean zeuden (50 gizon eta 47 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bellenot-sous-Pouilly udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 230 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.203 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Bellenot-sous-Pouilly udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 903 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Barañaingo oinzubia
Barañaingo oinzubia Nafarroako Barañain eta Iruñea udalerrietan dagoen oinzubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, eta Barañaingo iparraldeko parkea eta Landaben industrialdea elkarlotzen ditu,.
Belosoko zubia
Belosoko zubia Nafarroako Iruñea hiriburuko eta Burlata udalerriko zubi bat da. Arga ibaia zeharkatzen du, eta Beloso auzoa eta Burlata udalerria elkarlotzen ditu, izan ere, Iruñea eta Burlataren arteko muga adierazten du. Iraganean Burlatako zubia deitzen zitzaion.
Hausturak
Hausturak euskarazko ipuin liburu bat da, Jokin Muñoz nafar idazlearena, 1995ean Alberdania argitaletxeak plazaratua.
Vyšný Medzev
Vyšný Medzev Eslovakiako udalerri bat da, Košice-okolie barrutian kokatuta. 32,44 km²ko azalera du eta 522 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1427. urtekoa da.
Belosoko oinzubia
Belosoko oinzubia edo Burlatako oinzubia Nafarroako Iruñea eta Burlata oinzubi bat da.
1911ko apirilaren 11an eraiki zen, Iruña—Zangoza burdinbidearen zati zen.
Gaur egun, errepidearen zati zen, Iruñearen eta Burlataren arteko komunikazioak ziurtatuz.
Historia
1911n bigarren zubi bat martxan jarri zen, hau Iratiko trenaren edo Iruña—Zangoza burdinbidearen eta Iruñetik Uharterako tranbiaren zati zen. 1950eko hamarkadan trenaren gainbeherarekin, zubia automobilistek erabili zuten.
Deskribapena
Zubiak lau zirkulazio-errei ditu, bi alde bakoitzean, eta Belosoko erripa Burlatako meandroarekin lotzen dute. Lau zutaberen gainean dago eta, alde batetik, Belosobeitiko bidegurutzeraino (Iruña) eta, bestetik, Burlatako biribilguneraino luzatzen da.
Shanghaiko gudua
Shanghaiko gudua (第二次上海事変) edo Songhuko gudua (txinera tradizionalaz, 淞滬會戰; txinera sinplifikatuaz,: 淞沪会战; pinyinez, Sōnghù Huìzhàn) Txinako Armada Nazional Iraultzailearen eta Japoniako indar inperialen arteko lehen gudu garrantzitsua izan zen. 1937ko Txinak japoniar aurrerapena geldiarazteko egin zuen lehen ahalegin serioa izan zen, Marco Polo zubiko istiluaz geroztik geldiezina zirudiena.
Txinak Japoniak bere lurraldea pixkanaka nola gehitzen zuen ikusi ondoren, Chiang Kai-shek jeneralak bere indarrak Txina barrurantz modu antolatuan erretiratzeari ekin zion. Denbora irabazteko eta bere tropen moral eskasa altxatzeko ahaleginean, Chiang Kai-shek bere troparik onenak Shanghaira bidali zituen, industria asko beste eskualde batzuetara ebakuatzea ahalbidetuz. Hurrengo hiru hilabeteetan, Shanghaiko erdigunea, bere aldiriak eta Jiangsu kostaldea XX. mendeko gudu bortitzenetako baten eszenatoki bilakatu ziren.
Aireko eta artilleriako laguntza gutxirekin, Txinako Armada nazionalistak troparik onenak galdu zituen hor, nazioarteko laguntzarik lortu gabe. Bestalde, japoniar tropek ezusteko harridura izan zuten ustekabeko erresistentzia txinatarrarekin topo egitean, Shanghai astebete baino gutxiagoan eroriko zela aurreikusi baitzuten. Borroka hori japoniar espantsionismoak Txinan aurkitu zuen erresistentzia setatsuaren hasiera izan zen eta, besteak beste, japoniar militarrak Asia hego-ekialdeko europar koloniak okupatzera eraman zituen.
Daugavpils udalerria
Daugavpils udalerria (Daugavpils novads) Letoniako udalerri bat da. 1876 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 20684 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Daugavpils da.
Campbell konderria (Virginia)
Campbell konderria (Campbell County) Virginiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rustburg da. 2010eko zentsuaren arabera 54,842 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
La Romana probintzia
La Romana probintzia (Provincia de La Romana) Dominikar Errepublikako probintzia bat da. 653,95 km²ko azalera du eta 2014ko estimazioen arabera 344.580 biztanle zituen. Hiriburua La Romana da.
Campbell konderria (Virginia)
Geografia
Campbell konderriak 131,397 kilometro koadro ditu. Horietatik 896 ura dira. Beste 130,501 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 41,74 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 54,842 pertsonetatik 45,513 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 918 dira. 7,737 beltzak edo afroamerikarrak. 142 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 543 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 56 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 840 pertsonek kokatzen zuten.
Ronda Alta
Ronda Alta Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Liolaemus foxi
Liolaemus foxi Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Telestes metohiensis
Telestes metohiensis Telestes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Merizismo
Merizismoa edo erruminazioa elikadura-portaeraren nahasmendua da, haurtzaroan agertu ohi dena: irentsitako janariak berriro ahoratzen, mastekatzen eta irensten dira. Merizismoaren diagnostikoa ez da inbaditzailea eta norbanakoaren historialean oinarritua dago. Tratamendua eraginkorra da, % 85 baino gehiagok tratamenduari positiboki erantzuten diotenak, tartean haurrak eta mentalki desgaituak.
Kazakhstango errugbi selekzioa
Kazakhstango errugbi selekzioa Kazakhstan herrialdea ordezkatzen duen errugbi selekzioa da. Mundu mailan 2019ko sailkapenaren arabera 32.a da.
Atlantidara biajia
Atlantidara biajia euskarazko ipuin liburu bat da, Jokin Muñoz nafar idazlearena, 2000n Alberdania argitaletxeak plazaratua.
Mafra (Santa Catarina)
Mafra Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Goroldio
Goroldioak Bryophyta dibisioko (briofito) landare ez-baskular eta kriptogamoak dira eta hiru talde handitan banatzen dira: antokeroteak (Anthocerotopsida klasea), hepatikoak (Hepaticopsida klasea) eta goroldioak (Bryopsida klasea). Goroldioak, planetako landarediaren zati garrantzitsua osatzen dute, lurreko inguruneko lehen kolonizatzaileak izan baitziren, eta, horregatik, haiei esker landare handiagoak eta konplexuagoak agertu eta garatu ahal izan ziren, hala nola landare baskularrak. Oso landare txikiak dira, gehienak zentimetro gutxi batzuk izango dituzte, ez baitute tamaina handiko egiturak jasateko organorik eta leku heze zein ilunetan hazten dira lurzoru, harri eta enborren gainean geruzak eratuz.
Bizi-zikloa
Landare gehienek kromosoma-zati bikoitza dute euren zeluletan eta honi diploide izatea deritzo. Hau da, kromosoma bakoitza beste pare batekin agertzen da eta informazio genetikoa berdina izango da. Goroldioak eta bestelako briofitoak, ordea, kromosoma-multzo bakarra dute, haploideak direnak kromosoma bakoitza kopia bakar baten forman agertzen da zelula barnean. Aipatzekoa da goroldioen bizi-zikloan zehar kromosoma parekatuak dituzten epealdi bat dagoela, honakoa soilik esporofito epealdian gertatuko da. Goroldioaren bizi-zikloak bi belaunaldi ditu: esporofitoa eta gametofitoa. Esporofitoak sortzen dituen esporak haizearen bidez garraiatzen dira. Hauek ingurune eta baldintza egokiak badituzte haziko dira. Esporak gametofito belaunaldi bihurtzen dira, eta sexu ugalketa bermatzeko, sexu organoak sortzen dituzte, arrak zein emeak.
Goroldioa espora haploide batetik garatzen hasten da eta hozitu ondoren protonema eratuko da. Protonema filamentuen masa bat da edota zurtoin itxura eta laua den egitura bat, trantsizio epealdia da hau. Behin protonema eratuta, gametofitoa sortuko da, bertan gametoak egongo direlarik. Gametofitoa, kaulidio eta filidioetan (mikrofiloak) desberdintzatuko da. Kaulidioen muturretatik goroldioen organo sexualak garatzen dira. Organo emeak arkegonioak dira eta hosto eraldatu batzuek babesa eskaintzen dizkiete. Arkegonioak arren material genetikoa igarotzen den lepoa dauka. Arren organoei anteridioak deritze eta perigonioak deritzen hosto eraldatuek babesten dituzte.
Goroldioak dioiko edo monoikoak izan daitezke. Dioikoak diren kasuetan, landare gametofito desberdinek eramaten dituzte ugal-aparatu ar eta emeak. Monoikoen kasuan, berriz, landarean bertan kokatzen dira. Ura dagoen egoeratan, esperma anteridiotik arkegoniorarte mugituko da eta ernalketa gertatuko da. Ondorioz, esporofito diploidea eratuko da. Goroldioek duten esperma biflagelatua da, hau da, bi flagelo ditu mugimendu eraginkorra bermatzeko. Ur gabeko egoeran, aldiz, ernalketa ezingo da gertatu. Ernalketa ondoren heldugabeko esporofitoa arkegonioko hoditik mugituko da. Esporofitoaren heltzea hiru eta sei hilabeteren artean gertatuko da. Bestalde, esporofitoaren gorputza pedunkulu luze batez eratuta dago, seta deritzona. Horrez gain, kapsulatutako egitura antzeko batez estalita dago honakoa, operkulua da. Kapsula zein operkulua kaliptra haploide batez estalita dagoz. Kaliptra, arkegonioaren hodia eratzen duten gorpuzkiak dira. Honako egitura, kapsulak heldutasuna lortzean desagertuko da. Kapsula barnean, esporak eratzen dituzten zelulek, meiosia pairatuko dute espora haploideak eratzeko asmoz eta behin hau eginda, zikloa errepikatu egingo da. Goroldio batzuetan, kapsularen irekigunea peristoma deritzen hagin moduko egitura batzuetaz inguratuta agertzen da.
Goroldio batzuetan egitura berde begetatiboak eratzen dira, gema deritze. Hauek filidioekin batera agertzen dira. Kasu batzuetan banatu egiten dira eta landare berriak eratzeko gaitasuna eskuratuko dute ernalketa zikloa burutu gabe. Honakoa, ugalketa asexuala izango litzateke.
Banaketa, habitata eta ekologia
Goroldioak ingurune mota desberdinetan bizi dira, mendi garaietatik hasi eta itsas mailaraino. Batez ere eremu hotz eta hezeetan egoten dira, latitudea edozein izanda ere. Ohikoak dira oihanetan edo euri asko egiten duen lekuetan, eta sarritan, ingurune horietako mikroklima hezeenetan egoten dira, ugaldu ahal izateko hezetasun maila handia eta konstantea behar dutelako. Goroldioek bizirauteko gaitasun handia dutenez, leku lehor edo izoztuetan ere biziraun dezakete denbora tarte batez, oso erresistenteak direlako. Berriz ere bustitzen eta hidratatzen direnean beraien funtzio guztiak berreskuratzen dituzte.
Bestalde, goroldioek hezetasun handiko mikroinguruneak eratzen dituzte, ura belakiak balira bezala atxikitzen baitute eta poliki-poliki askatzen baitute. Horregatik, mikroorganismo eta artropodo txiki asko haien mende daude. Ondorioz, garrantzi handikoak dira uraren zikloan, ura biltegiratzen dutelako eta higadura saihesten dutelako.
Goroldioak ugariak eta oso banaketa hedatua duten landareak dira. Etxeetako teilatuen gainean, arroketan, hormetan, zuhaitzetako zurtoinetan eta lurzoruetan hazten dira normalean gune hezeak baitira. Izan ere, ugalketa-prozesuan ezinbestekoa dute hezetasuna.
Euskal Herriko espezieak
Euskal Autonomia Erkidegoa ez da penintsulako guztizko azaleraren % 1 baino gehiago, baina Iberiar Penintsulako briofitoen (goroldioen) % 60 baino gehiago biltzen du. Euskadi izango da, beraz, briofito gehien dituen Europako herrialdeetako bat. EAEn 651 briofito-espezie daude eta munduan 24.000. Baina, belar-sastraken garbiketak, artzaintza intentsiboak, etengabeko zapalketak, ur-goraldiak edo zenbait baso-jarduerak, Euskal Herrian bereizgarri diren goroldio-espezieren desagerpena bultzatu ahal dute.
Honako hauek izango dira aipaturiko espezie mehatxatuak:
Erabilerak eta aplikazioak
Hainbat dira goroldioek gure gizartean dituzten aplikazioak etxeetako dekorazioan oso erabiliak dira, esaterako, eta baita loregintzan ere. Baina aplikazio nagusia eta ekonomikoki garrantzitsuena zohikatzarena da, berotze-ahalmen txikiko erregaia delako eta ongarri moduan ere erabiltzen da. Zohikatza landareen deskonposizio partzialaren emaitza den gai ilun eta harroa da, ur ugaria eta oxigenazio urria duten belardi, zingira eta antzekoetan sortzen dena. Zohikatzaren osagai nagusia Sphagnum generoko goroldioak izango dira.
Bestalde, aipatzekoa da Bigarren Mundu Gudan Sphagnum generoko goroldioak soldaduen zaurietarako lehen laguntza gisa erabili zirela, goroldioak oso xurgatzaileak baitira eta gainera bakterioen aurka erabiltzen ziren.
La Vega probintzia
La Vega probintzia (Provincia de La Vega) Dominikar Errepublikako probintzia bat da. 2.287,24 km²ko azalera du eta 2014ko estimazioen arabera 447.905 biztanle zituen. Hiriburua Concepción de La Vega da.
Angel (Marvel Comics)
Angel edo Archangel, euskaraz Aingeru edo Goiaingeru, jaiotzez izenez Warren Kenneth Worthington III Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da eta X-Men superheroi taldeko kideetako bat. Stan Lee eta Jack Kirbyk sortu zuten eta lehenbiziko aldiz X-Men komiki aldizkariaren 1. zenbakian agertu zen (1963ko iraila). Lanbidez enpresaburua da.
Zinema
Zineman Ben Foster eta Ben Hardy aktoreek antzeztu dute.
Gorinchem
Gorinchem Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 34.621 biztanle zituen.
Aseraggodes lenisquamis
Aseraggodes lenisquamis Aseraggodes generoko animalia da. Arrainen barruko Soleidae familian sailkatzen da.
Marina Aleksiiva
Marina Antonivna Aleksiiva, ukraineraz Марина Антонівна Алексіїва, (Kharkiv, Kharkiveko oblasta (Ukraina), 2001eko maiatzaren 29a) igeriketan aritzen den kirolari ukrainiarra da. Bera bezala igeriketa sinkronizatuan, Ukrainako taldearekin, lehiatzen den Vladislava Antonivna Aleksiiva-ren ahizpa bikia da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina eskuratu zuen Ukrainako taldearekin, ROCeko taldearen (urrezkoa) eta Txinakoaren (zilarrezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatzen zuten Ukrainako taldea: Marina Aleksiiva, Vladislava Aleksiiva, Marta Fiedina, Katerina Reznik, Anastasia Savtxuk, Alina Xinkarenko, Ksenia Sidorenko eta Jelizaveta Jakhno-k.
Vouthon
Vouthon Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Babax lanceolatus
Babax lanceolatus Babax generoko animalia da. Hegaztien barruko Leiothrichidae familian sailkatua dago.
Vouthon
Biztanleria
2007an Vouthon udalerrian erroldatutako biztanleak 343 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 178 etxebizitza zeuden, 154 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 173 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 154 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 10 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 130 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 233 ziren, horien artean 158 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 158 pertsona aktiboetatik 155 lanean zeuden (79 gizon eta 76 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vouthon udalerrian 164 unitate fiskal zeuden, 359,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.523 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Vouthon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 700 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Telestes miloradi
Telestes miloradi Telestes generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Dunes (Tarn eta Garona)
Dunes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dunes udalerrian erroldatutako biztanleak 1.106 ziren. Familiak 452 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 168 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 707 ziren, horien artean 509 aktiboak ziren eta 198 inaktiboak ziren. 509 pertsona aktiboetatik 462 lanean zeuden (249 gizon eta 213 emakume) eta 47 langabezian zeuden (13 gizon eta 34 emakume). 198 pertsona inaktiboetatik 70 erretiraturik zeuden, 62 ikasten zeuden eta 66 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dunes udalerrian 455 unitate fiskal zeuden, 1.078,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.615 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 45 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 9 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Dunes udalerrian 48 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.188 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Liolaemus gununakuna
Liolaemus gununakuna Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Momerstroff
Momerstroff Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Momerstroff udalerrian erroldatutako biztanleak 272 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 105 etxebizitza zeuden, 98 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 8 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 98 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek hitu gela zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 33 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 182 ziren, horien artean 140 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 140 pertsona aktiboetatik 128 lanean zeuden (70 gizon eta 58 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Momerstroff udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 271,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.020 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 2 iturginak.
2000. urtean Momerstroff udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oxydoras niger
Oxydoras niger Oxydoras generoko animalia da. Arrainen barruko Doradidae familian sailkatzen da.
Marie Laforêt
Maïténa Marie Brigitte Doumenach (Soulac-sur-Mer, 1939ko urriaren 5a - Genolier, Suitza, 2019ko azaroaren 2a), Marie Laforêt izengoitiz ezaguna, frantziar aktore eta abeslaria izan zen. 1978tik aurrera Genevan bizi zen eta suitzar herritartasuna zuen.
Mesquita (Minas Gerais)
Mesquita Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hyds
Biztanleria
2007an Hyds udalerrian erroldatutako biztanleak 304 ziren. Familiak 129 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 18 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 37 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 15 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 195 etxebizitza zeuden, 133 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 195etxeak ziren. 133 etxebizitza nagusietatik 110 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 50 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 99 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 72 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 210 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 133 lanean zeuden (72 gizon eta 61 emakume) eta 15 langabezian zeuden (10 gizon eta 5 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Hyds udalerrian 144 unitate fiskal zeuden, 332 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.110 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 argiketaria eta 1 apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Hyds udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.358 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Oberbronn
Oberbronn Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Oberbronn udalerrian erroldatutako biztanleak 1.526 ziren. Familiak 545 ziren, horien artean 102 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 57 bakarrik bizi ziren emakumeak), 203 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 191 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 49 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 642 etxebizitza zeuden, 550 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 50 hutsik zeuden. 549 etxeak ziren eta 91 apartamentuak ziren. 550 etxebizitza nagusietatik 448 bere jabearen bizilekua ziren, 85 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 26 etxek bi zituzten, 72 etxek hiru zituzten, 99 etxek lau zituzten eta 345 etxek bost zituzten. 470 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 203 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 293 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 946 ziren, horien artean 709 aktiboak ziren eta 237 inaktiboak ziren. 709 pertsona aktiboetatik 641 lanean zeuden (349 gizon eta 292 emakume) eta 68 langabezian zeuden (26 gizon eta 42 emakume). 237 pertsona inaktiboetatik 91 erretiraturik zeuden, 51 ikasten zeuden eta 95 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Oberbronn udalerrian 566 unitate fiskal zeuden, 1.447 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.275 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Oberbronn udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Patxi Ruiz
Patxi Ruiz Gimenez, pilota arloan Patxi Ruiz izen-deiturez ezaguna (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1980ko otsailaren 27a) esku huskako pilotari profesional ohia da, ijito familia batean jaioa. Atzelari jokatzen zuen, Asegarce enpresarekin. Estatistika ofizialen arabera, 1,85 m luze da, eta 84 kg pisatzen zuen profesionala zenean. Estreinako partida 1998ko azaroaren 14an jokatu zuen, Iruñeko Labrit pilotalekuan. Dohain handiko pilotaria zen, baina oso urduria, eta ez zuen harengandik espero zen mailarik eman: txapelketa handi bakarra irabazi zuen, 2003ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia. Izan ere, partida garrantzitsuetan kirioak jota kantxaratzen zen, eta horregatik partida haietako asko galdu zituen.
2000ko hamarkadako azken urteetan, bizkarreko mina etorri zitzaion, eta 2010etik aurrera partida guztiak minez jokatu zituen. 2012ko urtarrilean jokatu zuen azken partida profesional gisa. Bi herniatako ebakuntza egin ondoren, berriz ere profesional gisa jokatzeko moduan ez zela jarriko ikusita, esku huskako pilotatik erretiratu zen 2013ko otsailean. Gaur egun Berrobin bizi da.
Dobele udalerria
Dobele udalerria (Dobeles novads) Letoniako udalerri bat da. 888 km²ko azalera du eta 2018ko datuen arabera 19768 biztanle zituen. Udalerriko hiriburua Dobele da.
Liken
Likena (grezieratik λειχἠν, "leiken", "ekzema") edo auka onddo baten (mikobiontea, Ascomycota eta Basidiomycota dibisioko) eta alga baten (gonidio edo fikobiontea deitua, Chlorophyta dibisioko) elkarte sinbiotikoaren ondorioz sortutako bizidun konposatua da. Liken ak onddoaren eta algaren ezaugarri fisiologiko eta morfologiko desberdinak ditu. Gainera, hirugarren partaide bat ere egon daiteke; Basidiomycota dibisioko legami bat. Hau estratifikatutako liken espezie batzuen kortexean detektatua izan da.
Mikobionteak
Likenak eratzen dituzten onddoak; kasu gehienetan, behartutako sinbionteak dira eta ez dira gai ingurunean isolatuta bizitzeko; soilik aurrera egiten dute fotobionte egoki bat aurkitzen badute. Kultibo isolatuan beraien forma inperfektua erakusten dute, espora asexualak ugalduz, baina ia inoiz ez dute ugal egitura antolaturik sortzen.
Gaur egun ez da probarik existitzen sinbiosi likenikoa osatzen duten onddoak, bizitza librea daukatenetatik morfologikoki desberdinak direla baieztatzen duenik. Egia da Ascomycota talde batzuetan izaera proteikoa eta funtzio ezezaguna duten organulu esferiko batzuk aurkitu direla. Organulu horiek ez dira bizitza librea duten onddoetan aurkitu. Autore batzuek sinbiosiarekin erlazionatutako funtzioak ezarri nahi izan dituzte onddo hauengan, baina azkenengo ikerketek erakusten dute Ascomycota espeziearen organulu propioak izan daitezkeela.
Gorputz zentrokide hauek, gerora, ondoren aipatutako egituren zitoplasman aurkituak izan dira: mizelio etan, zelula askogeno etan, parafisietan eta landare eta saprobio en onddo patogeno en mota guztietako zeluletan. Aipatutako saprobioak batez ere, giro lehorretakoak dira; hori dela eta, posible da gorputz hauek sustantzien metaketa edota lehortearekiko erresistentzia funtzioa izatea. Aipatutako funtzio hauek beharrezkoak dira, likenizatutako onddoetan. Likenizatuak diren eta likenizatuak ez diren onddoen arteko desberdintasun nagusia egiten duten nutrizio mota da. Onddo asko naturan bakarrik likenen parte gisa agertzen dira; nahiz eta, kultiboan alga rengandik isolatu ahal izan diren eta bizirauteko gai izan diren.
Modu isolatuan likenak osatzen dituzten onddo hauen kultiboek ia kasu guztietan, sinbiosia eratzen dutenean azaltzen duten fenotipo oso desberdina erakutsi dute. Onddo hauen proportzio handi batek talo berezi bat erakutsi du; harizpi itxurako hazkuntza duen eta periferian bakarrik kokatzen den elkartutako masa zelularra. Aldiz, talde interesgarrienetariko baten bat; Perigerales ordena adibidez, soilik liken baten parte denean hazteko gai da. Modu honetan, talde honetako espezie desberdinen espore n kultiboak, algengandik isolatuta kultibatuak izan dira; eta beraien mizelioa hozitu duten arren, ez dira garatzeko gai izan. Soilik bateragarria den fotobionte baten gehikuntzaren ondorioz, likena hazten da; eta berarekin batera, onddoa.
Fotobionte ak
Gaur egun sinbiosi likenikoetan fotobionte bezala jarduten duten 40 alga berde eta zianobakterio genero inguru ezagutzen dira. Guztietatik, 3 genero dira ohikoenak; Trebouxia, Trentepohlia eta Nostoc; lehenengo biak alga berdeak dira eta hirugarrena zianobakterioa. Fotobionte eukariotikoak fikobionte bezala ezagutzen dira eta fotobionte zianobakterioak zianobionte bezala. Fikobionte gehienak a eta b klorofila daukaten alga berdeak dira (Chlorophyta filuma) eta soilik bi generok (Heterokonta filumekoak) a eta c klorofila dauzkate. Fotobionte eta mikobionteen arteko transferentzia metabolikoa neurri handi batean, fotobionte motaren araberakoa da. Hori horrela, alga berde bati dagokionean, elkarbanatutako karbohidrato ak alkohol taldeak (ribitol) dauzka; aldiz, zianobakterioekin eratutako likenetan glukosa.
Fotobionte zianobakterioen identifikazioa talo likenikoetan batzuetan ezinezkoa da, taloaren morfologia mikobiontearen presentziaren arabera aldatzen baita. Hori dela eta, harizpi formak oso deformatuak egon ohi dira; soilik Stigonema generoan bezalako harizpi adarkatuak identifikatu daitezke talo likenikoetan.
Zianobakterioak liken baten parte direnean, ez dituzte beraien bizi-zikloko fase guztiak erakusten; honek, beraien identifikazioa zailtzen du; Chloroccidiopsis eta Myxosarcina generoetan gertatzen den bezala. Gainera, zelulen tamaina ere handiagoa izan ohi da sinbiosian dauden espezieetan. Hau bi arrazoirengatik gerta daiteke; adibidez, onddoaren haustorio kantitate handia alga zelularen barnean eta hauen lotura estua begetalarekin.
Alga berdeetan fotobionteekin jarduten dutenean taloaren antolaketa beti sinplea da; soilik dira ezagun, kokoa, sartzina eta harizpi forma estrukturalak. Harizpi estrukturak tamainari dagokionez oso murriztuak izaten diren.
Likena osatzen duen alga berdearen identifikazioa, zianobakterioekin lan egiten denean baino errazagoa izan ohi da. Sarritan, ez da beharrezkoa alga isolatzea eta kultibatzea identifikatu ahal izateko; behintzat genero mailara arte. Zehatzagoak izateko, espezie mailara arte kultiboak ezinbestekoak dira, kloroplastoen morfologia eta bizi-zikloaren zenbait etapa aldatzen direlako edo onddorekin sinbiosian ez direlako agertzen.
Likenen biotopoak
Likenaren gorputz begetatiboak (taloak) forma desberdinetakoak izan daitezke. Gehienetan likenaren osagai nagusia onddoa denez gero, honek taloaren forma mugatzen du. Talo mota batzuen garapena garrantzitsua da sinbiontean ezarriko dituzten harremanak ezagutzeko. Hori dela eta, taloaren morfologiaren araberako likenen sailkapenak egin dira:
Talo krustazeoa
Substratuari oso estuki lotuta hazten direnak dira; hain estuki lotzen dira, substratua beragandik banatzea ezinezkoa dela apurtu gabe. Liken mota hauen taloaren ezaugarriek muturreko baldintzetako ingurunetan eta arrokan ikusgai dauden gainazalean bizirautera posible egiten dute. Liken endolitikoen (arroken mikropitzaduren baitan bizi direnak) edo endofloeodikoen (landareen enborraren azal azpian) estruktura askoz ere konplexuagoa da. Kasu askotan, goiko kortexaren eta gainontzeko taloaren arteko desberdintasuna existitzen da.
Arroken gainazalera estuki lotuta bizi diren liken krustazeoek, morfologia oso desberdinak aurkezten dituzte. Modu honetan ertz ez mugatuak dituzten espezieak aurkitzen ditugu. Ondo mugatutako ertzak dituzten likenak, gainontzeko indibiduoek baino kolore argiagoa edo ilunagoa daukate eta ingurunetik ondo desberdintzatuta daude. Talo figuratuak, erradialki lobulatuak eta ertzak substratuari laxoki lotuak, beragandik banandu ahal izan duelarik ere. Azkenik, talo areolatuak bere goiko aurpegian banaketa daukate, ildo askorekin areolak edo zatiak mugaturik. Ildoek kolore iluneko indibiduoaren barnealdeko zona ikusten uzten dute.
Liken krustazeoen barnean liken epilitikoak dira gehiengoak. Beraien taloa ertzean perfektuki mugatuta edo muga zehaztugabeekin aurkitu ohi da. Talo areolatu bat sinbiontea forma poligonaldun areola askotan antolatzen dena da. Urtaro lehorrean, organismo honen areola bakoitza erabat desberdintzagarriak da; urtaro hezean aldiz, ez. Areolak talo primario batetik garatzen dira. Talo primario hau, bere zirkunferentzia osoan hedatzen da. Krustazeoen artean talorik konplexuena ezkataduna da. Talo ezkatadunean areolak hazten dira, substratutik partzialki banatu arte.
Talo hostokara
Liken hostokaretan taloa substratuari partzialki askatuta agertzen da. Taloak homomero ak edo heteromero ak izan daitezke. Ohikoena antolaketa dortsibentrala edukitzea da; gune dortsal eta bentralen artean desberdintzatzea. Liken mota honen barruan forma, antolaketa eta tamainaren arteko dibertsitate handia existitzen da. Liken bati unbilikatu deitzen zaio, erdigunean substratura atxikitzeko lotura-gune bakarra duen talo zirkular bat daukanean; Umbilicaria generoan gertatzen den bezala. Liken hostokaren mota berezi bat basamortuetan bizi da eta mugimendu higroskopiko interesgarri bat dauka. Lehorte garaian bere buruaren gain biribilkatzeko gai da, ahalik eta azalera gutxien agerian egoteko; eta modu horretan, lehortea ekiditeko, barneko azalera onddoaren hifez osatuta edukiz. Gainera, biribilkatuta dauden egoeran likenak haizearengandik garraiatuak izan daitezke; normalean, itzalpeko inguruneetara (arroken oinarrietara edo sastrakadietara), hezetasunaren zain egotera. Azaldutakoa, Xanthomaculina convoluta edo Chondropsis semivirdis bezalako espezieetan gertatzen da.
Talo frutikulosoa
Liken frutikulosoen taloa luzanga, zilindrikoa edo oso estua da. Orokorrean substratuarekiko lotura-gune bakarra daukate, organismoaren gainontzekoa lotura-gune horretatik urrun geratuz. Taloak adarkatu daitezke, eta batzuetan, hazkuntza apikala edo interkalarra daukate. Homomeroen kasuan, taloak trinkoak edo hutsak izan daitezke; heteromeroen kasuan, zapalak. Aldiz, morfologia orokor honekiko salbuespenak existitzen dira. Horrela, Sphaerophorus melanocarpus-ek simetria dortsibentrala dauka, nahiz eta lobuluen zabalera oso murriztua izan. Liken hauen tamaina espeziearen arabera oso aldakorra da; adibidez, Usnea generoa zenbait metro hazten da; beste genero batzuk aldiz, milimetro gutxi batzuk baino ez dira hazten. Substratuarekiko lotura finkapen egitura berezien bidez egiten da. Finkapen egitura hauek espezie batzuetan heldutasunean endekatzen dira, indibiduoa substratuarekiko libre utziz. Liken mota honen adibideak, Stereocaulon eta Roccella generokoak dira.
Sinbiosia
Sinbiosiaren oinarria onddoak algatik nutriente ak hartzea da; horretarako, ikertutako liken guztietan onddoak algen zeluletan sartzeko duen modurenbat detektatu da; haustorio en bidez egiten dena. Bi haustorio edo onddoaren sartze-organo desberdintzen dira: intrazelular rak eta intramintzakara k. Liken krustazeo etan eta estrukturalago dauden forma batzuetan, barneraketak orokorrean intrazelularrak dira. Hauetan, haustorioek alga dagoen geruza gonodial eko protoplasto a zulatzen dute. Haustorio hauen pareta, gainontzeko hife na baino meheagoa da; hori dela eta, errazagoa da beraientzat landare zelula ren barnean sartzea. Morfologikoki eboluzionatuagoak diren likenetan haustorioak intramintzakarak dira; kasu hauetan, geruza gonodialeko pareta zulatzen dute, baina ez zitoplasma, horrela algaren paretan inbaginazio bat eratzen da. Fotobiontea zianobakterio bat denean, sintetizatutako karbohidratoa glukosa da; hau ere, onddoak manitolean bihurtzen du. Onddoak algaren bidez elikagaiak lortzen ditu, baina algak onddotik ere onurak jasotzen ditu; besteak beste, lehortearekiko babesa. Horrela, algak onddoaren hifen ezaugarriei esker, ura xurgatzeko gaitasuna emendatzea lortzen du, lehorteari aurre eginez. Azken finean, sinbiosiak alga edo zianobakterioari ekosistemak kolonizatzea baimentzen dio; izatez, bertako muturreko klima dela eta, algak edo zianobakterioak ezingo luke bere kabuz garatu.
Likenen metabolito ak, algak bere funtzionamendu propiorako sintetizatutakoen eta onddoak ekoiztutakoen arteko nahasketa dira. Gutxi dira egoerak, non likenarentzako sustantzia propioak ekoizten diren. Izan ere, bionte batek ere ez ezingo lukeen ekoiztu bera bakarrik. Sustantzia hauen artean sustantzia likenikoak daude, onddoak sintetizatutako produktu espezifikoen multzo heterogeneo a, horietako asko azido likeniko deituak. 200 sustantzia likeniko mota ezagutzen dira; hala ere, ikerketek etengabe mota berriak gehitzen dituzte. Hori dela eta, uste da liken mota asko, espezie bakarrarekiko espezifikoak direla. Honek esan nahi du, sinbiosiak berak ekoizten dituela. Hala ere, argitu beharra dago sustantzia hauek ez direla azpiko kortexean ezta geruza gonidialean agertzen; eta kasu gehienetan, hifen azaleran kristal txikiak eta granulazioak agertzen direla. Bestalde, sustantzia likenikoen funtzioa ez dago guztiz argi zein den, uste da belarjale en disuazio-metodo gisa funtzionatu dezaketela edo bakterio eta patogeno en aurreko babes gisa. Gainera, izan liteke uraren xurgapenean edo algen mintzeko iragazkortasunaren emendapenean ere laguntzea; horrela, zelula barnera metabolitoen sarrera baimenduz. Bestalde, jakina da kontaminante desberdinen, izpi ultramoreen eta erradioaktibitatearen aurreko babesean jarduten dutela. Hori horrela, metabolito likeniko hauek, organismo hauen taxonomia ri buruzko ikerketa askoren oinarria dira.
Thing (Marvel Comics)
Thing, euskaraz Gauza, jaiotze izenaz Ben Jacob Grimm, Marvel Comics komiki argitaletxearen superheroi bat da eta Lau Izugarriak superheroi taldeko kideetako bat. Stan Lee eta Jack Kirbyk sortu zuten eta lehenbiziko aldiz Fantastic Four komiki liburuaren 1. zenbakian agertu zen (1961eko azaroa). Gizaki itxura ez duenean harri laranja kolorezko izakian bilakatzen da.
Rio Manso
Rio Manso Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Graafstroom
Graafstroom Herbehereetako Hego Holanda probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 9.814 biztanle zituen.
Bohdan Khmelnytsky
Bohdan Zynoviy Mykhailovytx Khmelnytsky (rutheneraz: Ѕѣнові Богдан Хмелнiцкiи; egungo Богдан Зиновій Михайлович Хмельницький; Subotiv, Poloniar-Lituaniar Batasuna, c. 1595 – Txyhyryn, Kosakoen atamanerria, ) Zaporizhiako kosakoen hetmana izan zen. Szlachtaren, Poloniar-Lituaniar Batasuneko goi nobleziaren, aurkako 1648ko altxamendua burutu zuen, kosakoak poloniarren eraginetik aldentzeko helburua zuena. 1654an, Alexis Errusiakoa tsarrarekin Pereyashaveko Ituna sinatu zuen, eta, horren ondorioz, kosakoen atamanerria Errusiar Tsarerriaren menpean sartu zen.
Biografia
Khmelnytsky, 1595 inguruan jaioa, noblezia ortodoxo baxuko familia batetik zetorren. Familiaren erlijioari eutsi zion, baina heziketa bikaina jaso zuen Jarosławeko jesuiten ikastetxe batean. Poloniako Armadan ofizial gisa borrokatu eta, 1620an, Țuțoran otomandarrek harrapatu zuten, bi urte gatibu emanez.