cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Fons (Lot)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Vladimír Mečiar
Vladimír Mečiar (Zvolen, 1942ko uztailaren 26a) eslovakiar politikari ohia da, hirutan izan zena Eslovakiako lehen ministro, 1990-1991, 1992-1994, eta 1994-1998 bitartean, eta bi aldiz jarduneko presidente, 1993 eta 1998an. Eslovakia Demokratikoaren aldeko Higikundearen buruzagia izan zen.
Karmen Etxalarkoa
Karmen Etxalarkoa Gerardo Mungia Pintxe-k idatzitako pastorala da, 2017ko irailaren 16an eta 17an Etxalarren (Nafarroa Garaia) taularatu zena, herri horretako bizilagunek antzezturik. Azaroaren 5ean, berriz, Elizondon eman zen. Pastoralak Zuberoako tradizioa badira ere, 2017an mugaz bestaldean egin zen Prosper Mériméeren Carmen eleberriaren bertsio hau.
Vladimír Mečiar
Biografia
Bratislavako Unibertsitatean egin zituen ikasketak, eta zenbait kargu izan zituen administrazioan. 1990ean, Txekoslovakiako Barne eta Ingurumen ministro kargua onartu zuen. Urte hartan bertan, lehen ministro izendatu zuten, eta aginte zentrala probintzietara aldatzea aldarrikatu zuen.
Karmen Etxalarkoa
Ezaugarriak
Lanak hamazazpi jelkaldi ditu eta euskara batuaz idatzita dago nafarreraren ezaugarri batzuekin. Testua Gerardo Mungiak idatzi zuen. Errejentsa, zuzendaria, Pantxika Urruti izan zen, kantoreen irakaslea Alberto Lasa. Musika egileak Anne Perez de Azpeitia, Aitor Huizi eta Ander Barrenetxea. Obran 150 pertsonak aritu ziren. Karmenen papera Miren Olaetxeak, Basateakoak, egin zuen. Lanak hiru orduko iraupena izan zuen.
Vladimír Mečiar
Biografia
Txekiako eta Eslovakiako Biltzar Federalerako eta Nazio Batzordeetarako hauteskundeen ondoren, 1992ko ekainean Eslovakia Demokratikoaren aldeko Higikundea nagusitu zen Eslovakian, eta Mečiarrek Eslovakiako Errepublika aldarrikatu zuen. Mečiar eta Txekiako gobernu buru Václav Klaus ados jarri ziren, 1993ko urtarrilaren 1etik aurrera, Txekoslovakiako behin betiko zatiketa gauzatu eta bi estatu burujabetan banatzeko. Mečiar, beraz, eslovakiar nazioaren lehen gobernuburu bihurtu zen.
Karmen Etxalarkoa
Karmen Etxalarkoa
Meriméek Andaluzian kokatu zuen Carmen eleberria. baina Karmen, jatorriz, nafarra zen. Gerardo Mungia saiatu zen neurri handi batean eleberriaren elementuak zaintzen; aldaketa nagusia eszenatokiaren aldaketa izan zen, Andaluziatik Etxalerrera: "Pastoral honetan saiatu gara berezko historia kontatzen. Prosper-ren idazkia fidelki hartuz. Bakarrik aritzaleenizen zonbait asmatuak direla ohartarazi behar: domingotarren izenak, sigar-egileenak, dragoi edo soldaduenak, saltzaileenak..."
Hofbieber
Hofbieber Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wendy Flores
Wendy Valeska Flores Acevedo (Santo Domingo, Nikaragua,1981) abokatua eta giza eskubideen defendatzailea. Nicaragua Nunca + taldearen koordinatzailea eta Iniciativa Mesoamericana de Defensoras erakundeko kidea.
Biografia
Abokatu gisa graduatu zen Nikaraguako Ertamerikako Unibertsitatean (UCA), non Lege Konstituzionala eta Giza Eskubideen graduondokoa atera zuen Ikasketa eta Ikerketa Juridikoaren Institutuaren (INEJ) eskutik. Giza Eskubideak eta Emakumearen gaiari lotutako Txileko Unibertsitatearen Lege Fakultateko Diploma du ere.
Flores 2002. urtean, 20 urte zituela, giza eskubideen defentsan hasi zen lanean eta hamabost urtez aritu zen Nikaraguako Giza Eskubideen Zentroan, CENIDH, 2018ko abendura arte. Nikaraguako gobernuak elkartea ezeztatu eta lan talde gehiena herrialdetik atera zen kriminalizazioaren mehatxupean, Flores Costa Ricara mugitu zen.
2019an, Costa Rican egonda, erbesteratutako beste kide batzuekin batera, Nicaragua Nunca+ taldea sortu zuen. Taldeak, giza eskubideen aurkako 400 kasu baino gehiago jaso ditu, eta horietatik 117 zentro klandestinoetan, polizia etxeetan edo espetxeetan egondako preso politikoenak dira. Testigantzen arabera, Gobernuaren kontrako protestetan parte hartzeagatik torturak eta tratu krudelak, ankerrak eta umiliagarriak eman ziren.
Nicaragua Nunca Más
Nicaragua Nunca Más erakundearen koordinatzailea da, zeinak Daniel Ortega Murillo, Nikaraguako presidentearen Gobernuaren diktadura salatzen duen. Erakundearen arabera, dagoeneko 2.000 erahildako eta 150 preso politikotik gora dago. 2021ean, Democracy Award Recipient saria irabazi zuten, erbestetik egindako giza eskubideen aldeko lana dela eta. Floresen arabera, Amerikako Estatuen Erakundeak - OEA ere herrialdearen egoera salatu du.
Salvadora (itsasontzia)
Salvadora lurrunezko eta zurezko oskoldun arrantzu binakakoa izan zen, Cecilio Iriarte Goienetxea ondarrutarra eta besterena. Zumaian eraikia, Bilbora joan zen Ondarroaren ebakuazioan. Minaketari lanetan jarri zuen Eusko Itsas Gudarosteak (1937ko maiatza) eta D-20 izena jarri (1937/5/12). Erabat jota gelditu zen hegazkin frankistek Portugaleten egindako eraso baten ondorioz. (1937/6/13).
Luigi Russolo
Luigi Russolo (Portogruaro, Venezia, Italia, 1885eko apirilaren 30a - Bottanuco, Italia, 1947ko otsailaren 4a) margolaria eta musikagilea izan zen.
Göteborg
Göteborg (Göteborg, ahoskatua) Suediako bigarren hiri handiena da, Stockholm hiriburuaren atzetik, eta iparraldeko herrialdeetako hirien artean bosgarrena. Västra Götaland probintziako hiriburua da. 2015eko erroldaren arabera 549.839 biztanle ditu baina metropoli eremuak 982.360 biztanle.
Luigi Russolo
Akuaforte-teknika erabiliz margotu zituen lehen koadroak, modernistak: Nietzsche; Loak hartutako hiria; Garaituak; eta Lurrin gozoa. Pintura futuristari buruzko manifestua izenpetu zuen 1910. urtean eta mugimendu horretako ordezkari ezagunenetakoa izan zen: Musika; Tximistak; Trena abiadura bizian; Ricordi di una notte (1912, Gau bateko oroitzapenak); eta Iraultza. Hotsari buruzko lan bat argitaratu zuen 1913. urtean (Hotsen artea), eta hiriari eta bestelako formei zegozkien hotsak interpretatzeko musika-tresnak sortu zituen. Kontzertuak eskaini zituen Italian eta Ingalaterran: Hiriburuaren itzartzea; Auto eta hegazkinen topaketa; eta Gudak oasi batean. Parisen bizi izan zen 1927tik aurrera.
Göteborg
Etimologia
Göteborg izenak gauta leinuaren hiria Götar da, Gothiako (Suedia hegoaldeko) biztanleak ziren hauek. 2009an udalak logotipoa diseinatzerakoan ö zeinuari buelta eman zion Go:teborg ezarriz.
Natura
Suediaren mendebaldeko kostaldean kokaturik dago, Kopenhage (Danimarka) eta Oslo (Norvegia) hiriburen arteko erdibidean. Göta ibaia itsasoratzen da bertan, Kattegat itsasoan hain zuzen ere. Hiriaren aurrealdean uhartedi bat dago baina gehienak uharte arrokatsu biluziak baino ez dira.
Lödöse
Eremu hau aurrehistoriatik populatua izan da, Harri Aroko asentamentuak aurkitu baitira. Gaur egungo Götenborgen aurrekaria Lödöse izan zen, Göta ibaian 40 kilometro gora dagoena. Erdi Aroan kaia eta merkatal herria izan zen.
Norvegiarrek eta daniarrek ibaiaren ahoa erraz eskuratzen zutela ikusita 1473an Nya Lödöse (Lödöse berria) sortu zuten gaur egun Göteborgeko Gamlestan suburbioa dagoen tokian. Honek ere arazo ugari izan zituen eta Älvsborg gotorlekuaren babespean jarri behar izan zuten.
Göteborgen sorrera
XVII mendean Suedia inperio indartsua bihurtu zen eta kokapen estrategikoa zuela ikusita Gustavo II.a Adolfo erregeak 1621 urtean Götenborg hiria sortu zuen. Horretarako diseinatzaile eta ingeniari herbeheretar, alemaniar eta eskoziarrak ekarri zituen. Hauek padura eremuak dreinatu eta hiria planifikatu zuten. Hiria beraz herbeheretarrek beren estilora eraiki zen, aurrez Amsterdam, Batavia (Jakarta) edo Amsterdam Berria (New York) egin zuten bezala. Herbeheretarrek berehala lortu zuten botere politikoa eta 1652 arte suediarrek ez zuten alkatetza eskuratzerik izan. Eskoziarrek ere indarra bazuten, negoziogizon aberats bihurtu baitziren. Mende horretan bertan harresi sendoak eraiki ziren.
Aro modernoa: Hazkuntza garaia
1658ko Roskildeko Itunaren ondoren Suediak Halland probintzia daniarra eta Bohus konderri norvegiarra eskuratu zituen eta Göteborgek lasaitasun handia lortu zuen eta hazten hasi zen.
Knemida
Knemidak (antzinako grezieraz knêmis), Antzinaroan Grezian erabilitako tibiak babesteko elementu bat zen.
Göteborg
Aro modernoa: Hazkuntza garaia
XVIII mendearen hasieran arrantza zen hiriaren ekonomiaren oinarria baina Suediako Ekialdeko Indiako Konpainia sortzerakoan loraldi ekonomiko handia izan zuen Txinara egindako espedizioetan ekarritako produktuekin.
Knemida
Mailukatutako brontze orriez eginak, eta, batzuetan, apainduak, berna babesle hauek, anatomikoki gerlari bakoitzarentzat eskuz eginak ziren. Gerlari bakoitzaren morfologiari egokituak, metalaren elastikotasunak, euren tokian mantentzen zituen bernen inguruan, eta ez zen lokarririk behar finkatzeko. Hoplitak bezalako infanteria astuneko soldaduak aurrez aurreko borroketan babesteko erabiltzen ziren, eta hanken behealde osoa babesten zuten, orkatilatik belaunaren azpialderaino, eta aspisak, korazak eta kaskoak eratutako armamentu defentsiboa osatzen zuen, horrela, euren gorputz zati bakar bat bera ere arerioaren aurka agerian uzten ez zutelarik.
Göteborg
Aro modernoa: Hazkuntza garaia
XIX mendean hiria industrializatu egin zen eta populazioak nbabarmen egin zuen gora. 1800an 13.000 biztanle baziren 1900an 130.000.
Knemida
Hoplitek, Atenasko lehen hiru errolda klaseetako hiritarrak zirenak, knemidak, gainontzeko ekipamendua bezala, euren poltsikotik ordaindu behar zuten.
Göteborg
Kultura
Kai garrantzitsua izanik Göteborgek izaera kultural handia dauka. Horren adierazle dira hirian dauden museoak eta antolatzen diren jaialdiak. Izan ere suediarrentzako turismogune garrantzitsua ere bada eta.
Eraikinak
Museoen artean aipagarriak dira Arte Ederren Museoa, Hiriko Museoa, Röhsska Museoa eta Munduko Kulturaren Museoa. Ibaiertzean Barken Viking itsasontzia dago ikusgai.
Pčoliné
Pčoliné Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 33,44 km²ko azalera du eta 562 biztanle 2017ko datuen arabera.
Göteborg
Eraikinak
Aisialdiari begira baditu Hiriko Antzokia eta Opera Antzoki modernoa. Scandinavium erabileranitzeko pabiloia 1971 urtean eraiki zuten eta bertan musika kontzertuak, nazioarteko kirol lehiaketak, ikuskizun artistikoak eta erakusketak egiten dira.
Mieloma
Mieloma hezurretako plasma-zelulen ugaritze anarkikoa ezaugarri duen hezur-muinen tumore gaiztoa da. Gorputzeko hezur jakin batean (mieloma bakarra) edo hezur ugaritan (mieloma anizkoitza edo Kahlerren gaixotasuna) ager daiteke. Gaixotasun honek era askotako sintomak ditu. Alde batetik, odolean eta hezur-muinetan normalak ez diren plasmozitoak agertzen dira, hauek hezurra gero eta gehiago hartzen dute eta odolean eta hezur-ehunetan tumorearen ehunek jariatzen duten immunoglobulina berezi bat agertzen da (Bence-Jonesen proteinuria). Bestetik, anemia, infekzioak, giltzurrunen funtzionamendu desegokia, globuluen sedimentazio oso bizkorra etab. dira. Pertsona helduengan agertzen da batez ere, eta oso larria da, gaixoa urtebete edo bi urteren buruan hiltzen da. Kimioterapiak, kortikoterapiak eta erradioterapiak moteltzen dute gaixotasunaren bilakaera.
K.a. 38
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
Pčoliné
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1557. urtekoa da.
K.a. 38
K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada
Göteborg
Nazioarteko jaialdiak
Hainbat jaialdi kultural ospatzen dira hirian. Göteborgeko Zinemaldia Eskandinavia osoan egiten den garrantzitsuena da. Göteborgeko Liburu Azoka Europako bigarren handiena da Frankfurtekoaren ondoren. Musika jaialdiak ere izaten dira, esate baterako Pier Pressure eta Way Out West.
K.a. 38
K.a. 43 | K.a. 42 | K.a. 41 | K.a. 40 | K.a. 39 | K.a. 38 | K.a. 37 | K.a. 36 | K.a. 35 | K.a. 34 | K.a. 33
Göteborg
Kirolak
Hiriko kirol talde nagusia IFK Göteborg. Suediako futbol talde onenetakoa da, Malmö FF-rekin lehia gogorrean dabilena. Suediako 18 liga eta 7 kopa irabazi ditu, eta 1980. hamarkadan nazioartean ere bikain ibili zen, bi UEFA Kopa irabaziz eta Europako Kopako finalerdietara iritsiz 1986an eta 1993an.
Suediako futbol talde zaharrena ere Göteborgekoa da, Örgryte IS, 1887an sortu zena. 1896 eta 1928 artean 13 Liga irabazi zituen garai hartan Suediako talde arrakastatsuena izan zelarik. 1985ean lortu zuen hamalaugarrena eta 2000 urtean eskuratu zuen Kopa bakarra. Gaur egun ordea hirugarren mailan ari da jokatzen. Azken urteetan BK Häcken ere ondo ibili da, 2012an Liga irabaztear egon zen eta 2016an Kopa irabazi zuen.
1995eko atletismoko munduko txapelketa bertan jokatu zen. Maratoiko proban, Martin Fiz gasteiztar kirolaria izan zen txapeldun.
Knemida
Erdi Aroan, knemiden oinordekoak zango-babesak izango dira.
Caucus
Caucus delakoa Estatu Batuetan nagusiki, baina baita Kanada eta Suitzan ere, hainbat estatuetako ordezkariak hautatzeko sistema da (Iowa, Nevada, Wyoming eta abar). EEBBko presidentziarako hauteskundeetan lehiatuko den alderdi bakoitzeko ordezkaria hautzatzeko lehen aukeraketa edo aurreaukeraketa da.
Alderdi politiko bakoitzak ordezkarigai bakoitza babesten duten jendea biltzartu egiten du. Biltzar honetan, hautesle eremu bakoitzean bizi den jende kopuruaren arabera ordezkariak izendatzen dira, horretarako matematika formula bat dago, honen bidez caucus bakoitzean lortu behar diren bozka kopurua zehazten da, honela ordezkariak ordezkaritza proportzional baten bidez aukeratuak dira.
Izena
James Hammond Trumbull hizkuntzalari eta ikertzailearen arabera caucus hitzaren jatorria Iparramerikako Algonkin herrian legoke, algonkin hizkuntzan cau´-cau-as´u hitzak "tribuko buruzagien batzarra" edo "kontseilua" esan nahi baitu. Dirudienez, Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokrata izan omen zen caucus hitza erabili zuen lehenbizikoa, garai batean ingelesezko hizkeran amerindiar hitzak txertatzeko joera baitzuen. Halere hitz honen jatorriaren inguruko erabateko adostasunik ez dago, batzuen ustez Erdi Aroko latinetik baidator, bere esanahia "ontzi" edo "murko" litzatekelarik.
Tuatha Dé Danann
Tuatha Dé Danann ("Danu jainkosaren jendea") Irlandako bosgarren biztanle taldea izan zen Lebor Gabála Érenn-ren (Inbasioen Liburua) arabera. Irlandar Jainko Goidelikoak irudikatzen dituztela uste ohi da; kristau idazleek errege eta heroi historikoetara mugatu zituzten.
Tuatha Dé Danann-tarren Familia Zuhaitza
Ondorengo taula hau Lebor Gabála Érenn-en agertzen den genealogian oinarritzen da, egilea Seathrún Céitinn izan zen, eta Cath Maige Tuireadh-eko aipuetan. Izendapen berberarekin agertzen diren zenbait Elathas eta 'Delbáeths-ak pertsonai ezberdinak edo pertsonaia berberaren genealogiaren inguruko ohitura ezberdinak diren ez dago batere garbi. Zenbait Fomoriatar, Elatha eta Balor esate baterako, Tuatha Dé-tarrekin senidetuta daude.
Nemed |                                    Iarbonel Faidh |                                       Beothach |                                        Iobáth |                                         Enna |                                         Tabarn |                                          Tat ____________________________________|__________________________________       |                                                                     |      Allai                                                                 Indai |                                          __________________________|__________________________        |                                           |                                                   |      Orda                                         Nét                                               Elatha |                      ____________________|______________________________________________     |        |                       |                                    |                            |     |     Etarlám                 Esar Brec                           Delbáeth                        Dot  Bres |                      |                                    |                            |        |                       |                                    |                            |     Eochaid                Dian Cecht                            Elatha                        Balor |                      |                                    |                            |        |            ___________|___________        _________________|______________________      |      Nuada          |    |     |    |     |        |         |          |       |         |      | (Elcmar)      Cu Cethen Cian Miach Airmed   Dagda    Fiacha    Delbáeth   Ogma     Allód  Ethniu (Nechtan)       |          |                   |                    |       |       (Ler) _____|____       |          |      _____________|____________        |       |         |   |        |        |          |      |      |     |     |     |        |       |         | Etarlám Nemain  Bec-Felmas    Lug  Cermait Aengus Bodb Midir Brigid   Boann  Delbáeth  Manannan |                |                 |                                     (Tuireann) |                |        _________|_________          ______________________|__________________________________   |                 |        |        |        |          |      |      |       |     |      |       |      |     | Ernmas            Abean  MacCuill MacCecht MacGréine   Fiachna Brian Iuchar Iucharba Danu Goibniu Credne Luchta Ollam |__________________                                                                                            |   |        |        |                                                                                             |  Ériu  =  Badb      |                                                                                            Aoi Banba = Macha      | Fódla = Mórrígan = Anu
Namuyi
Namuyi (Namuzi; autónomo: na˥˦mʑi˥˦) Tibeteko Burman hizkuntza taldeko hizkuntza txiki bat da, eta bereziki Sichuan eta Tibeteko Naic hizkuntza. Qiangic-ek hizkuntza bezala baita sailkatu egin da, Sun Hongkai (2001) eta Guillaume Jacques (2011) bitartez. Mendebaldeko eta ekialdeko dialektoek elkarrekikotasun antzekoa dute. Sichuan, Muli konderrian eta Mianning konderrian baita hitz egiten da. Hizkuntza arriskuan dago eta maiztasunarekin hiztun kopurua urte batetik bestera gutxitzen ari da. Nerabe gehienek ez dute hizkuntza hitz egiten, Txinatar Sichuan dialektoa hitz egiten dutelako aren ordez.
Banaketa geografikoa
Muli eta Yanyuan, Liangshan eta Jiulong konderrian ere hitz egiten da.
Dialektoa
Namuyi hizkuntza bi dialekto desberdinetan banatzen da, Muli inguruko hiztunen dialektoa eta Mianning-en hiztunen dialektoa. Tradizioak funtsean dialektoak dira, non Mianning eta Yanyuan dialektoa k kontsonante kluster gutxi dituzte Mianning eta Xichang dialektoaren aurka.
Fonologia
Namuyi hizkuntzako 40 bat kontsonante en inizialak daude. Namuyi hamar fonema bokal ere baditu, /i/ for [i], /e/ for [e], /ɛ/ for [ɛ], /ɨ/ for [ʃ,ɯ] /ʉ/ for [y], /ə/ for [ə], /a/ for [a], /u/ for [u], /o/ for [o], and /ɔ/ for [ɔ]. Bokal fonologiko ko luzera ez dago, hiztunek lehen silabako bokal bat luzatu ahal izan arren hitz bat azpimarratzeko.
Wuisse
Wuisse Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Haiku
Haiku jatorrian japonierazko olerki mota bat da, 5-7-5 silabako lerroetan antolatutako 17 silabak osatua. Hala eta guztiz ere, autore batzuk silaba banaketarekin oso kritikoak dira, hala nola Vicente Haya edo Jaime Lorente. Renga izeneko olerkietan oinarria dute. Haikugileek deskribapen objektiboa egiten dute, baina azken helburua irakurlearengan zirrara eragitea da. Buson (XVIII. mendekoa), Kobayashi Issa eta Masaoka Shiki (XVIII-XIX. mendeetakoak) haikua landu zuten idazle nagusiak dira. Tradizioz, lerro bertikal bakar batean idazten ziren, baina beste hizkuntza batzuetara transkribiturik, hiru esaldi laburretan agertzen dira.
Wuisse
Biztanleria
2007an Wuisse udalerrian erroldatutako biztanleak 60 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Haiku
Matsuo Bashōk bultzada handia eman zion XVII. mendean.
Ezaugarriak
Haikuaren funtsa "moztea" da (kiru). Hori sarritan irudikatuta dago bi irudi edo ideiaren metaketan, eta kireji bat ("hitz ebakitzailea") euren artean. Azken hori puntuazio marka modukoa da baina hitzezkoa; banaketa seinalatzen du eta bi elementuren arteko harremana zehazten du. Urtaroen erreferentzia egiten du kigoak, saijiki batek marraztutakoa.
Wuisse
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Haiku
Ezaugarriak
Haikugilerik sonatuena Matsuo Basho da (1644-1694): dizipulu asko izan zituen eta haikai deritzo hark sorturiko eskolari. Kobayashi Issa (1762-1827) ere haikugile handia izan zen; bizitza bakartia eraman zuen, ez maisu, ez dizipulu.
Wuisse
Etxebizitza
2007an 34 etxebizitza zeuden, 25 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 8 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 29etxeak ziren. 25 etxebizitza nagusietatik 18 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek hiru gela zituen, 3 etxek lau zituzten eta 21 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Haiku
Euskal literaturan
Joseba Sarrionandia, Patziku Perurena, Patri Urkizu eta Juan Kruz Igerabide (Begi-niniaren poemak) mota horretako olerkien aitzindariak ditugu, ortodoxoak izan ez arren. Halaber, Karlos Linazasoro, Josetxo Azkona eta Josu Jimenez Maia ere (Orbel azpiko haikuak eta Gerezi denborako haikuak) nabariak dira, baita Maiatz argitaletxeak ateratako Haiku kaiku liburua ere.
Wuisse
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Méailles
Méailles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Proventza Garaiko Alpeak departamenduan dagoena, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Haiku
Euskal literaturan
Euskal tradizioko kopla zaharrak badu haren antzarik, batik bat naturaren irudi estilizatuak adierazi eta barne egoerarekin lotze horretan, Bereterretxeren khantoria hasten den esaldietan:
Méailles
Biztanleria
2007an Méailles udalerrian erroldatutako biztanleak 104 ziren. Familiak 49 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak eta 14 bakarrik bizi ziren emakumeak), 14 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 7 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Wuisse
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 35 ziren, horien artean 26 aktiboak ziren eta 9 inaktiboak ziren. 26 pertsona aktiboetatik 24 lanean zeuden (15 gizon eta 9 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 9 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Shane Meadows
Meadowsen beste filmak honakoak dira: Small Time (1996), Twenty Four Seven (1997), A Room for Romeo Brass (1999), Once Upon a Time in the Midlands (2002), Dead Man's Shoes (2004), Somers Town (2006), Le Donk &amp; Scor-zay-zee (2009), eta The Stone Roses: Made of Stone (2013).
Haiku
Euskal literaturan
Koplaren lehen zati horrek haiku baten tankera handia du, naturako irudiak baliatzen baititu, barne faltsukeria adierazteko.
Shane Meadows
Bizitzako lehen urteak
Meadows 1972ko abenduaren 26an jaio zen Uttoxeteren, Staffordshiren. Bere aita Arty, kamioi gidaria, Susan Maxwell haurraren gorpua aurkitu zuen, eta hasiera batean hilketaren susmagarritzat jo zuten. Horren ondorioz Meadowsek jazarpena jasan zuen eskola. Meadows Nottinghamen bizitzera joan zen 20 urte zituenean.
K.a. 39
K.a. I. mendearen taula (K.a. II. mende | K.a. I. mende | I. mende)
Wuisse
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Wuisse udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 884 hektarea erabiltzen.
Méailles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Manhumirim
Manhumirim Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lamarche-sur-Saône
Lamarche-sur-Saône Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lamarche-sur-Saône udalerrian erroldatutako biztanleak 1.190 ziren. Familiak 514 ziren, horien artean 154 pertsona bakarrekoak ziren (59 bakarrik bizi ziren gizonak eta 95 bakarrik bizi ziren emakumeak), 174 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 150 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Mogoditshane
Mogoditshane Botswanako Kweneng barrutian kokatzen den herri bat da. 43.394 biztanle zituen 2000 urtean.
Méailles
Etxebizitza
2007an 219 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 158 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 211 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 12 etxek bost zituzten. 27 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Mogoditshane
Herriko futbol taldearen izena Mogoditshane Fighters da.
Méailles
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 71 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 40 lanean zeuden (25 gizon eta 15 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
Miru gorri
Miru gorria (Milvus milvus) accipitridae familiako hegazti harraparia da, Europa eta iparraldeko Afrikan bizi dena. Bere hego-luzera 190 zentimetrokoa eta bere gorputza 60-65 zentimetrokoa izan liteke.
Noriyoshi Sakai
Noriyoshi Sakai (酒井 宣福, 1992ko azaroaren 9a - ) Japoniako futbolaria da.
Wuisse
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak Mendebaldeko Errusiako Briansk eta Belgorod Oblastetan bereziki, baina ez soilik bertan, 2022ko otsailaren 24tik aurrera gertatutako hainbat leherketa eta eraso dira. Errusiak suntsiketa Ukrainaren aire-erasoei eragotzi zien. Ukrainak, bestalde, erasoen erantzukizuna ukatu du, "erasoak" Errusiaren propagandaren parte direla esanez, bai eta Errusiaren FSBak eragindakoak.
K.a. 39
K.a. 50ko hamarkada | K.a. 40ko hamarkada | K.a. 30ko hamarkada | K.a. 20ko hamarkada | K.a. 10ko hamarkada
Myersina papuanus
Myersina papuanus Myersina generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Noriyoshi Sakai
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata eta Avispa Fukuoka.
Miru gorri
Haizearen indarra baliatuz hegan dotorezia handiz egiten duen hegaztia da miru gorria, abilezia handiz eta ia indarrik egin gabe ordu pila igaro ditzakeena. Bere V itxurako buztanagatik erraz identifikatzen delako eta neguan zeruan ikus dezakegun harrapari bakanetariko bat delako hegazti oso ezaguna da berau.
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
Erasoak
Errusiak behin baino gehiagotan adierazi du Ukrainako inbasioan zehar Ukraina-aldeko erasoak bere lurraldea jo dutela.
K.a. 39
K.a. 44 | K.a. 43 | K.a. 42 | K.a. 41 | K.a. 40 | K.a. 39 | K.a. 38 | K.a. 37 | K.a. 36 | K.a. 35 | K.a. 34
Miru gorri
Deskribapena
Miru gorriak 61-72 cm bitarteko luzera eta 140-180 cm arteko hego-zabalera duten hegazti harrapariak dira (Forsman, 1999; Svensson et al, 2010). Hego eta buztan luzeak dauzkate, eta hegada dotorea dute, kometa bat bailiran (hortik datorkie kite ingelesezko izena) buztana etengabe biratzen duten bitartean. Gainera, V itxurako buztana, lumadi gorrixka eta burua grisa dute (Forsman, 1999; Ferguson-Lees et al, 2001;Svensson et al, 2010). Ezaugarri horiei erreparatuz gero ez dago beste espezieekin nahasterik.
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko otsaila
Ezagutzen den lehen gertakaria, otsailaren 24ean izan zen, Ukrainako inbasioaren lehen egunean, non Kursk Oblasteko Tiotkinon kokaturiko muga-kontrogunea Ukrainatik erasotua izan zen goizeko 09:40etan. Hala ere, ez zen zauriturik egon.
Lamarche-sur-Saône
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko martxoa
Martxoaren 1ean leherketa bat gertatu zen Taganrogeko aire-base militar batean, Errusiako Rostov Oblastean; ustez, Ukrainak egin zuena.
Méailles
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra elektrotresna denda bat zen.
Lamarche-sur-Saône
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 741 ziren, horien artean 520 aktiboak ziren eta 221 inaktiboak ziren. 520 pertsona aktiboetatik 454 lanean zeuden (259 gizon eta 195 emakume) eta 66 langabezian zeuden (29 gizon eta 37 emakume). 221 pertsona inaktiboetatik 94 erretiraturik zeuden, 54 ikasten zeuden eta 73 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Runina
Runina Eslovakiako udalerri bat da, Sninako barrutian kokatuta. 22,20 km²ko azalera du eta 81 biztanle 2017ko datuen arabera.
Lamarche-sur-Saône
Diru sarrerak
2009an Lamarche-sur-Saône udalerrian 527 unitate fiskal zeuden, 1.189 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.760 euro zen.
Runina
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1569. urtekoa da.
Lamarche-sur-Saône
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 54 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 margolaria, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak eta 1 harategia zen.
Méailles
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Méailles udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Miru gorri
Deskribapena
Esan bezala, lumadia gorrixka da (buztanaren goiko aldean eta sabelaldean nabarmena da) eta hegoen alde bentralean bi panel zuri dauzkate. Gazteek, ordea, kolorazio apalagoa dute eta hegoen estal-lumen puntak zuriak direnez hegoen erdialdean zeharkako marra argi bat ikus zatzaieke (Svensson et al, 2010).
Lamarche-sur-Saône
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lamarche-sur-Saône udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 351 hektarea erabiltzen.
Hipaspista
Antzinako iturrietan ez da xehetasun argirik aurkitzen, eta, horregatik, gai honetan espezialistak direnek, espekulazio soila baino ezin dute egin. Batzuk, mazedoniar falangearen barnean eliteko unitate bat zirela diote. Beste batzuk berriz, komando erako infanteria arineko unitate bat zela. Iturri klasikoetatik garbi atera daitekeena, lerro nagusiaren eskumaldean zeudela da, infanteria astuneko eraketa bat izatea adieraz lezakeena (nabarmendu beharrekoa da eskumako hegalak, falangea eraketa nagusi bezala zuten armadetan zuen garrantzia), baina, beharbada, falangearen ezberdina.
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko martxoa
Martxoaren 23 eta 24an, Viatxeslav Gladkov-ek, Belgorod Oblasteko Gobernadoreak, jakinarazi zuen Zhuravliovka eta Nekhoteievka bonbardatu zituztela ukrainarren aldetik. Hurrengo egunean, Moskuko Patriarkatuak adierazi zuen Oleg Artiomov kapilaua hil zela Zhuravliovkan, Ukrainak BM-30 Smerch batekin egindako eraso baten ondorioz.
Hipaspista
Ekipamendua
Bere ekipamendua ezagutzeko, Alexandro Handiaren hilobiari so egin behar zaio, non, mazedoniar estratega, larru edo lihozko armajantziekin babestutako tropa batzuekin agertzen den, eta pterygeekin, kasko traziarrekin eta knemidekin, aspis edo hopla eramanez. Hipaspistak baziren, hoplitek bezala borrokatzen zuten.
Ezaugarriak
Euren ezaugarriek, armadari mugikortasun handiago ematen zioten, mazedoniar falangearen inpaktua gogorra zen arren, hipaspistak azkarragoak eta malguagoak baitziren. Hipaspistak, gainera, borroka arinean prestatuak ziren, lantza labur eta xabalinekin, eraso bakunetatik gertu zeuden izaera taktikoa hartuz. Beraz, mazedoniar falangearen eta honen zalditeria astunaren arteko lotura bikaina eratzen zuten.
Erabilera
Soldadu hauen erabilera, hasiera batean, Filipo II.a Mazedoniakoak bultzatu zuen, Alexandro Handiaren aitak, eta honek bere punturik gailenera eramana. Baina ez da diadoko eta Pirroren garaian ere mantendu zela ahaztu behar.
Miru gorri
Taxonomia
Azpiespezie bi ezagutzen dira:
Lamarche-sur-Saône
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Miru gorri
Banaketa
Paleartikoaren mendebaldeko hegaztia da miru gorria eta munduko populazioaren %90 Alemanian, Frantzian eta Espainian bizi da (Forsman, 1999; Ferguson-Lees et al, 2001). Euskal Herrian penintsulako populazio ugaltzaileetako bat dago, Nafarroan batez ere (SEO/BirdLife, interneten).
Iparraldeko Europako miru gorriek baino ez dute migratzen, eta hibernatzera batez ere penintsulara etortzen dira. Gainontzekoak sedentarioak dira eta mugimendu dispertsiboak egiten dituzte soilik (SEO/BirdLife, interneten). Penintsulara irailean hasten dira iristen (gehienak urrian eta azaroan datoz).
Euskal Herria
Euskal Herrian sedentarioa da, urte osoan zehar ikusten dira, neguan populazioa handiagotzen den arren Europa iparraldeko migratzaileei esker. Bizkaian, Gipuzkoan eta Lapurdin nahiko urriak dira baina Arabako, Nafarroa Garaiko, Nafarroa Behereako eta Zuberoako larretan eta zekale-sailetan nahiko ugaria da.
Araban Gorbeialdean, Nerbioi ibaiaren jauzi inguruetan, Entzian, Gasteizko mendietan eta Izkin nahiko ugaria da. Nafarroan Sakanatik, Piriniotik, Urbasatik, Belaguatik, Ultzama eta Baztanaldeatik zehar hedatzen da.
Ipar Euskal Herriaren kasuan, Irati eta Hairako oihanean eta Arbailan erraz ikus daiteke.
Habitata
Baso eta eremu irekien arteko mosaikoetan bizi da (Cramp eta Simmons, 1980). Euskal Herrian zekale-sailen eta soroen inguruak hobesten ditu, bertan etengabe bere elikagaiak bilatzen dituelarik (Viñuela et al., 1999).
Neguan habia basoen ertzetako zuhaitzetan nahiz zuhaitz isolatuetan egiten dute. Hauek espezie eta tamaina desberdin askotakoak izan daitezke (Cramp eta Simmons, 1980). Ugal-garaitik kanpo hamarnaka ale batzen dira zuhaitz berean lo egiteko.
Ugalketa eta ontogenia
Espezie honek bikoteak udaberriaren hasieran osatzen ditu. Horretarako hegaldi ikusgarriak egiten dituzte, bata bestearen atzetik akrobaziak eginez eta kantuan (Ferguson-Lees et al, 2001). Gorteiatzearen ondoren habia berria egiteari edo zaharra konpontzeari ekiten diote eta horietan 1-5 arrautza erruten dituzte. 30 bat egunez inkubatu eta gero, emeak 14 egunetan arrak eramandako elikagaiekin bazkatzen ditu. Gero elikagaiak bi gurasoek bilatzen dizkiete ale gazteei, eta 45-50 egunen buruan habiatik lehendabiziko irtenaldiak egiten dituzte. Halere, aste batzuk gehiago pasa arte ez dira elikagaiak euren kabuz bilatzeko gai. (SEO/BirdLife, interneten).
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko martxoa
Martxoaren 29an, sute batek hainbat erregai-depositu suntsitu zituen Belgoroden, berriro ere, ukrainarren eraso bati egotzi zitzaiona; Ukrainak, bere aldetik, ukatu egin du Errusiako lurraldean izandako azken gertaera hori, errusiar propaganda modura definituz ustezko bandera faltsuko operazio horiek. Eraso guzti horien ondorioz, Errusiako hainbat eskualde "beldurrezko" bigarren maila "horian" jarri zituzten. Apirilaren 7an, Errusiako Federazioko Ikerketa Batzordeak baieztatu zuen leherketak ukrainar eraso baten emaitza izan zirela, Tochka-U motako hiru misil balistiko taktiko erabilita. Erasoan, batzordearen arabera, zortzi pertsona zauritu ziren, bai eta 21 ibilgailu suntsitu ere. Martxoaren 29an oraindik, Tiotkinoko mugako kontrolguneari eraso zioten bigarren aldiz, baina, berriro ere, ez zen inor zauritu.
2022ko apirila
Apirilaren 1ean, Viatxeslav Gladkov gobernadore errusiarraren eta identifikatu gabeko funtzionario estatubatuar baten arabera, Mi-24 motako helikoptero ukrainar bik Belgorodeko erregai-biltegi eraso egin eta su eman zioten, altuera txikiko aire-eraso batean, biktimen berri eman gabe. Ukrainak ukatu eta ezeztatu egin zuen gertaera horren erantzule izatea, Errusiako propaganda gisa. Oleksii Danilov-ek, segurtasun-funtzionario ukrainarrak, ukatu egin zuen Ukraina helikopteroaren erasoaren atzean egon izana, "Belgorodeko Herri Errepublikari" errua bota zion bitartean, txantxa modura. Egun berean, misil batek eztanda egin zuen Errusiako oblastaren beste toki batean, baina bere ibilbideak eta itxurazko modeloak iturri irekietako ikertzaileei susmarazi zieten huts egindako misil errusiar bat zela.
Apirilaren 9an, Jelizavetovka-tik gertu zegoen muga-postu bat, Kursk Oblastean, ustez, morteroen bidez bonbardatu zuten Ukrainako lurraldetik; halere, ez zen biktimen edo suntsiketen berri eman.
Apirilaren 13an, Errusiako agintariek baieztatu zuten ere Gordejevka-n, Kursk Oblastean ere, beste muga-kontrolgune bati su-armekin eraso ziotela; kasu honetan ere, ez zuten ez biktimen eta ez suntsipenen berri eman.
Ostean, eskualde- eta udal-agintariek baieztatu zuten Ukrainak Spodariuxino herrixka bonbardatu zuela –Mokraia Orlovka-tik gertu dagoena– Belgorod Oblastean, non hainbat leherketa erregistratu ziren. Zauriturik izan ez bazen ere, herritarrak "aldi baterako ebakuatu" zituzten, eraso-eskalada baten beldur; halaber, inguruko beste herrixka bateko populazioa ere birkokatu egin zen. Belgorod Oblasteko Gobernadore den Viatxeslav Gladkov-ek esan zuenez, erasoa "ukrainar aldetik" etorri zen. Ustezko beste eraso batean, Zhuravlyovkako bizilagun bat zauritu zen ere, Gladkoven arabera.
Egun berean oraindik, Errusiako Ikerketa Batzordeak esan zuen ukrainar eraso-helikopteroek sei misil-eraso egin zituztela Briansk Oblasteko Klimovo hiriko bizitegi-guneen aurka, sei eraikin kaltetuz. Errusiako Osasun Ministerioko funtzionarioek esan zuten zazpi pertsona zauritu zirela erasoan zehar, horietako bi larriki. Hiriko ospitaleko langileen arabera, zaurituen artean haurdun dagoen emakume bat eta bi urteko haur bat zeuden. Aleksandr Bogomaz-ek, Briansk Oblasteko Gobernadoreak, adierazi zuen 100 etxebizitza inguru kaltetu zirela Klimovon, ustez, ukrainarrek egindako bonbardaketen ondorioz. Radio Free Europe/Radio Libertyren arabera, etxe bateko sute-bideo bat biral bihurtu zen Interneten. Hurrengo egunean, Errusiako Segurtasun-Zerbitzuek adierazi zuten Mil Mi-8 helikoptero bat eraitsi zutela, bonbardaketan.
Apirilaren 19an, Belgorodeko Gobernadoreak baieztatu zuen Ukrainako Indarrek Golovtxino herrixkari ere eraso ziotela, 30 etxe baino gehiago kaltetuz; antza denez, hiru egoiliar zauritu ziren erasoan zehar. Errusiako komunikabideek herrixkako biztanleen bideo bat argitaratu zuten, gertakariaren ondorioak erakusten zituena; bertan, hizlarietako batek esan zuenez, BM-27 Uragan bat erabili zen erasoan.
Apirilaren 24an, TASSek, Errusiako estatuko prentsa-agentziak jakinarazi zuen Belgorod Oblasteko herri bat bonbardatu zutela Ukrainatik, jaurtigai batekin.
Apirilaren 25ean, Belgorodeko Gobernadorearen arabera, gutxienez bi egoiliar zauritu ziren Zhuravlyovkan, bonbardaketa baten ondorioz. Egun horretan bertan beste eraso bat gertatu zen Briansken: goizean bi leherketa eta sute handi izan ziren bi petrolio-instalaziotan, bata zibila eta bestea militarra. Sare sozialetan argitaratutako bideoek eta irudiek ke beltzeko zutabe handiak erakusten zituzten hasierako leherketak gertatu eta ordu batzuetara. Analista batek The Guardian egunkariari esan zionez, suteak Ukraina-aldetiko sabotaje-ekintza bat izan ziren, nahiz eta erantzukizuna zalantzazkoa izan. Errusiako komunikabideek baieztatu ez zituzten informazioek iradoki zuten droneekin egindako eraso batek eragin zituela suteak; egun berean, Bayraktar TB2 drone bi eraitsi zituzten Briansk Oblastean.
Apirilaren 26an, Brianskeko trenbide batean zehar lehertu-gabeko lur-mina bat aurkitu zuten.
Apirilaren 27an, munizio-biltegi bat erre zen Staraia Nelidovka gertu, Belgorod eskualdean.
Tonkin
Tonkin (vietnameraz: Bắc Kỳ, "iparraldeko eskualdea") iparraldeko Vietnamgo eskualdea da, Txinako Yunnan eta Guangxi probintziak, iparraldeko Laos eta Tonkingo golkoa mugakideak dituena. Ibai Gorriaren deltan kokaturik, Tonkin arroz-ekoizle oparoa da.
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko maiatza
Maiatzaren 1ean, sute bat izan zen Errusiako Defentsa Ministerioaren instalazioetan, Belgorod eskualdean, zeinetan bertako bizilagun bat apur bat zauritu zen. Egun berean, Kursk Oblastean, Sudzha–Sosnovi Bor trenbideko zubi bat erori zen. Gobernadorearen arabera, sabotaje-ekintza bat izan zen hura eta, ondorioz, ikerketa penala hasi zen.
Newsweeken arabera, maiatzaren 1ean oraindik, gaueko 20:00etan (YEKT; 15:00 UTC), Permen (Errusia) FPK Perm lehergai-planta lehertu egin zen. Iturri ofizialen arabera, produktu batek su hartu zuen eta, horrek, leherketa bat eragin zuen. Suak langile bat hil, lau zauritu eta bosgarren bat ospitaleratu zuen; izan ere, plantak bolbora-hautsa egiten zuen. Newsweeken arabera, beste iturri batzuek ziotenez, ukrainar sabotaje baten emaitza izan zitekeen leherketa.
Maiatzaren 11n, Belgorodeko Gobernadoreak baieztatu zuen Solokhi Ukraina aldetik bonbardatu zutela. Bere adierazpenen arabera, erasoan pertsona bat hil eta beste zazpi zauritu ziren. Hildakoaren izena Ruslan Nefiodov da, 18 urteko gaztea.
Miru gorri
Bizimodua
Ugal garaian bikoteak osatzen badituzte ere, oso espezie soziala da, ugal garaitik kanpo lotarako kolonia handiak osatzen baitituzte (Viñuela et al, 1999; SEO/BirdLife, interneten).
Espezieen arteko elkarrekintzak
Baliteke miru gorri eta miru beltz populazioen artean lehia egotea, edota beste hegazti harrapari batzuek miru gorria beste area batzuetara mugatzea (Viñuela, 2004).
Kontserbazioa
IUCN erakundeak mundu mailan “ia-mehatxatuta” sailkatzen du miru gorria, populazioak gainbehera azkarrean daudelako, hegoaldeko populazioak batez ere. Halere, iparraldeko populazioek hegoaldekoak indartzeko gai omen dira eta, horregatik, ez da kategoria larriagoren baten barnean sailkatzen. Bestalde, Hegaztien 79/409/CEE Zuzentarauan eta CITES, Berna eta Bonn hitzarmenetan jasotzen da.
2022ko Mendebaldeko Errusiako erasoak
2022ko maiatza
Maiatzaren 15ean, Gladkovek adierazi zuen pertsona bat zauritu zela metrailaz Sereda, ukrainar eraso baten ondorioz; izan ere, antza denez, 10 jaurtigai eraitsi zituzten Errusiako aireko defentsa-sistemek, bai eta beste 10 jaurtigai Novostroievka-Vtoraia gertu eraitsiak izan ziren ere. Bestalde, zortzi artilleria-bonbardaketen erronda batek Zhuravliovka-n linea elektriko bat eta nekazaritza-egitura batzuk kaltetu zituen.
Maiatzaren 17an, baieztatu zuen beste pertsona bat zauritu zela Bezimeno, Ukrainatik herria bonbardatu zutenean. Kurskeko Gobernadoreak adierazi zuen Tiotkinoko muga-kontrolgunea egun berean bonbardatu zutela berriro, eta ez zutela biktimarik izan. Maiatzaren 18an, Gladkovek adierazi zuen Solokhi berriro bonbardatu zutela, eta beste pertsona bat zauritu zutela. Kurskeko Gobernadore den Starovoitek jakinarazi zuen Alekseevka, Gluxkovskiko Barrutian, bonbardatu egin zutela.
Maiatzaren 19an, Starovoitek baieztatu zuen Tiotkinoko destilategi bat bonbardatu zutela; erasoan kamioi-gidari bat hil eta, gutxienez, zibil bat zauritu ziren. Egun berean, Alekseevka eta Dronovka bonbardatu zituzten.
Maiatzaren 25ean, Gladkovek baieztatu zuen pertsona bat zauritu zela Zhuravliovkan, "Ukrainatik" bonbardatu zutenean. Maiatzaren 26an, Gladkoven arabera, Zhuravliovka berriro bonbardatu zuten, erasoan emakume bat larri zaurituz; hurrengo egunean, hil zen ospitalean.
Maiatzaren 26an, Starovoitek adierazi zuen Vorozhba, Sudzhanski Barrutian, bonbardatu zutela "ukrainar aldetik", eta bertako eskola-irakasle bat zauritu zutela kristal hautsiek. Maiatzaren 27an, eskualdeko agintariek jakinarazi zuten Belgorod Oblastean emakume bat hil zela bonbardaketa baten ondorioz.
Errusiaren erantzuna
Apirilaren 14ko erasoaren ondoren, Briansk Oblasteko eskolak itxi ziren, bai eta Errusiako lau eskualdek segurtasun neurriak areagotu zituzten. Apirilaren 15ean, Errusiak misilekin eraso handiak egin zituen Ukrainako hiriburuan, Kieven, erasoen errepresalian. Errusiaren erasoak mota honetako handienak izan ziren Errusiak Kiev Oblastean hasitako erasoaldia bertan behera utzi zuenetik.
Ukrainaren erantzuna
Ukrainak ukatu egin zuen apirilaren 14ko atentatuen erantzulea izatea, baina inteligentzia zerbitzu errusiarrak "ekintza terroristak" egiten saiatzen ari zirela esan zuen, herrialdean "Ukrainaren aurkako histeria egurtzeko". Ukrainako Interfax-Ukraine eta Euromaidan Press albiste-agentzien arabera, erasoaren ostean Ukrainako Segurtasun Zerbitzuek Errusiako soldaduen arteko elkarrizketak argitaratu zituzten, Errusiak herrien aurka nahita tiro egin zuela esanez, Ukrainari errua botatzeko. Soldadu errusiarretako batek bere emazteari esan zion erasoa "gurea" zela, eta "ukrainarrek Errusiari eragiten diotenaren itxurak egiteko" egin zela. Mugako kontrolgunearen aurkako erasoari erantzunez, Anton Heraxtxenko-k esan zuen "objektu" bat Brianskeko mugatik gertuko instalazio militar batetan "erori eta su hartu" zuela; esan zuenez, "Ukrainaren erantzukizuna esplizituki ukatu ez zuen arren", Heraxtxenkok Errusia kritikatu zuen berehala Ukrainari errua botatzera salto egiteagatik.
Miru gorri
Kontserbazioa
Espainiako Hegaztien Liburu Gorriak “mehatxatuta” kategorian sailkatzen du, eta Mehatxatutako Espezieen katalogoan “Interes Bereziko” espeziea da. Nafarroako eta EAEko katalogoetan espezie hau “zaurgarria” eta "arriskuan" kontsideratzen da, hurrenez hurren.
Bretteville-Saint-Laurent
Biztanleria
2007an Bretteville-Saint-Laurent udalerrian erroldatutako biztanleak 165 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.