cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wettolsheim
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.087 ziren, horien artean 830 aktiboak ziren eta 257 inaktiboak ziren. 830 pertsona aktiboetatik 782 lanean zeuden (413 gizon eta 369 emakume) eta 48 langabezian zeuden (26 gizon eta 22 emakume). 257 pertsona inaktiboetatik 93 erretiraturik zeuden, 114 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Wettolsheim udalerrian 676 unitate fiskal zeuden, 1.707 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.824 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 125 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 8 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 47 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 14 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 26 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 6 iturginak, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Wettolsheim udalerrian 121 nekazaritza-ustiategi zeuden, 590 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bains
Bains Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Silesiar
Silesiarrak (Ślůnzoki; Silesiako alemanez: Schläsinger; Ślązacy; ; Schlesier) mendebaldeko eslaviarren etnia bat dira, batez ere Polonia, Alemania eta Txekia artean banaturiko Silesia eskualdean bizi direnak.
Bains
Biztanleria
2007an Bains udalerrian erroldatutako biztanleak 1.163 ziren. Familiak 443 ziren, horien artean 99 pertsona bakarrekoak ziren (62 bakarrik bizi ziren gizonak eta 37 bakarrik bizi ziren emakumeak), 137 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 174 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 33 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Silesiar
Talde etnolinguistiko hau ez da Silesiako alemaniarrekin nahasi behar, hauek 1945 eta 1947 artean Silesia Garaitik eta Behetik egotziak izan baitziren. Hala ere, alemaniar kulturaren eraginez, silesiar kultura alemaniar ezaugarri asko mantentzen ditu.
1998ko GP Thimister Kermese
1998ko GP Thimister Kermese, Thimister herrian egin zen Kermese erako txirrindularitza lasterketa profesionala izan zen. 144 km-ko lasterketa izan zen. 7 kilometrotako zirkuitua izan zuten txirrindulariek, 3 aldapa eta haize bortitzarekin.
Bains
Etxebizitza
2007an 587 etxebizitza zeuden, 453 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 71 bigarren erresidentzia ziren eta 64 hutsik zeuden. 507 etxeak ziren eta 78 apartamentuak ziren. 453 etxebizitza nagusietatik 339 bere jabearen bizilekua ziren, 91 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 20 etxek bi zituzten, 57 etxek hiru zituzten, 154 etxek lau zituzten eta 221 etxek bost zituzten. 360 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 190 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 228 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Bains udalerrian 465 unitate fiskal zeuden, 1.175,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.695 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 60 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 11 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 4 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 4 okindegiak, 1 harategi zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Bains udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.464 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yuki Nakayama
Yuki Nakayama (中山 雄希, 1994ko urriaren 16a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Igea
Igea Errioxako udalerria da, 2005ean 699 biztanle zituena.
Ochmacanthus alternus
Ochmacanthus alternus Ochmacanthus generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Tour du Midi
Tour du Midi (euskaraz: "Hegoaldeko dorrea", Zuidtoren), Belgikako Brusela hiriko bulego eraikin bat da. 1967an amaitu zutenetik Belgikako eraikinik garaiena da.
Aspremont (Itsas Alpeak)
Aspremont Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aspremont udalerrian erroldatutako biztanleak 2.106 ziren. Familiak 789 ziren, horien artean 162 pertsona bakarrekoak ziren (81 bakarrik bizi ziren gizonak eta 81 bakarrik bizi ziren emakumeak), 240 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 337 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 50 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 918 etxebizitza zeuden, 804 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 62 bigarren erresidentzia ziren eta 51 hutsik zeuden. 812 etxeak ziren eta 94 apartamentuak ziren. 804 etxebizitza nagusietatik 668 bere jabearen bizilekua ziren, 97 alokairuan okupaturik zeuden eta 40 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 61 etxek bi zituzten, 139 etxek hiru zituzten, 226 etxek lau zituzten eta 371 etxek bost zituzten. 652 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 278 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 497 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Aspremont udalerrian 797 unitate fiskal zeuden, 2.121 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.532,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 127 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 8 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 7 higiezinen enpresak ziren, 28 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 36 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 8 igeltseroak, 5 margolariak, 1 zurgina, 5 iturginak, 8 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria, 2 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Aspremont udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 390 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Irudi gorrien zeramika
Irudi gorrien zeramika greziar zeramikako estilo figuratiborik garrantzitsuenetako bat da. Atenasen garatu zen K. a. 530ean eta K. a. III. menderarte erabili zen. Aurretik nagusi izan zen irudi beltzen zeramika ordeztu zuen hamarkada batzuren ondoren. Bere izena atzealde beltzean irudikatuta dauden irudi gorriengatik jasotzen du, aurreko estiloarekin kontrastea eginez, atzealde gorrian irudikatutako irudi beltzak zituena.
Atikaz gain, ekoizpen eremurik garrantzitsuenak Magna Graecian (gaur egungo Italiar penintsularen hegoaldea eta Sizilia uhartea) egon ziren. Estiloa Antzinako Greziako beste toki batzuetan adoptatu zen. Etruria Greziatik kanpo ekoizpen eremu garrantzitsu bat izan zen.
Irudi gorrizko atikar ontziak Grezia guztian eta Mediterraneotik haratago esportatu ziren. Denbora askoan zehar, kalitatezko zeramikaren merkatuan nagusi izan ziren. Soilik ekoizpen gune gutxi batzuk lehiatu ahal izan zuten Atenasekin, berrikuntza, kalitate eta ekoizpen ahalmenari dagokionez. 40.000 ale eta ontzi zati baino gehiagok iraun dute egundaino. Bigarren ekoizpen gunerik garrantzitsuena zen Magna Graeciatik 20.000 ale kontserbatu dira.
Hauek aztertu zituzten lehenak izan ziren John D. Beazley eta Arthur Dale Trendallen garaitik asko aurreratu da arte honen estiloaren azterketan, ontzi askoren fabrikazioa artista edo eskola zehatzei eman zaielarik. Irudikatutako irudiak antzinako Greziako mitologia, ikonografia, eguneroko bizitza eta kulturaren historia aztertzeko ebidentzia ordezkaezinak dira.
Irudi gorrien agerpena
K. a. 530 inguruan, Andozides atenastar buztingilearen lantegian, irudi beltzezko zeramika tradizionalaren ordez irudi gorrizko zeramikaren estiloa ezarri behar zuen berrikuntza teknologikoa garatzen ari zen (ontziaren hormak osorik estaltzen zituen barniz geruzatik erreserbatuak). Andozidesek irudi beltzak ordeztu zituen, anfora panatenaikoetan izan ezik.
Teknika berri honek errealitatetik gertuago zegoen irudikapen bat ahalbidetzen zuen, irudiei teknika zaharrak itzalaren opakotasunarekin modu ez naturalean zehazten zuen argia itzuliz.
Zeramika mota honen aitzindariak K. a. VI. mendearen amaieran Eufronios, Eutimides eta Finzias izan ziren, artean eta bizitzan elkartuak, errepliken elkartruke bizitik ebazten denez, lagunen arteko elkarrizketa bezala, euren ontzietako elezahar ugarietan ikusten dena. Aristokrata gazteei eginiko erreferentziek Atenaseko urrezko gazteriarekin kontaktuak iradokitzen dituzten bitartean.
Eufroniosen ibilbidea, ikusmeneko arazoren batek goizegi hautsia Beazleyren hipotesi baten arabera, eskortzoari eta gizonen anatomiaren analisiari aurre egiten dien energiagatik bereizten da, eskultura garaikidearen eboluzioarekin bat datorrelarik, bereziki baxuerliebeetan.
Eutimides, aldiz, joera sintetiko baten eredua da, non inguruaren arintasunak muskulaturaren zatiketaren gordintasuna leuntzen duen.
Aipaturiko aitzindariek ohi tamaina handiko ontzietan margotzen badute, handitasunerako duten joera goraipatzen dutenak, kalkulu estadistiko batek irudi gorrien lehen garaian margotutako hamar ontzitik zortzi kilix motakoak direla adierazten du, hau da, bi kirten dituen ontzi bat, eta, kanpoaldeko hormak ezezik barnealdeako zirkulua, tondoa deritzona ere margotuta duena.
Geophagus pellegrini
Geophagus pellegrini Geophagus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Irudi gorrien zeramika
Irudi gorrien agerpena
Kilixa da irudi gorriak margotzeko formarik gogokoena garai arkaiko eta serioetan. Hauen apainketan espezialistak, beste batzuen artean, Oltos, Epikteto, Panaitioseko margolaria, Onesimos (azken bi hauek Eufroniosen eskolakoak, beharbada pertsona bakarra ziren eboluzio artistikoaren fase ezberdinetan), Brygos margolaria, Makron, hauek berriagoak, eta Durides] dira, azken honek artista garai luzea izan zuelarik, [[K. a. 500etik K. a. 460 arte.
Egunerokoa eta heroikoa, banakakoa eta kolektiboa den errealitatearen laburpen handi bat, ahal ziren erregistro guztietan, gerra eta orgien bortizkeriatik hasi eta jainkoen izukaitzeneraino dihoa kanpoaldeko jarraikako errenkadetan, eta oso gertakari aipagarriekin berrinterpretatzen da ontzien barnealdean.
Heroien irudikapenetan Heraklesek bere nagusitana Teseori uzten dio, Klistenes legegileak kodetutako demokrazia berriaren testuinguru ideologikoan.
Gizonezkoen biluztasunak, eta ondoren emakumezkoenak, Onesimosen eskutik, egitura koherentzia handi bat hartzen du, keinu atletikoak goraipatua, eta agure eta gaztearen espresioak ere hasten dira agertzen Brygos margolariaren sorta aberatsean.
Baina irudi gorrien zeramografiaren bigarren belaunaldiko pertsonaiarik aipagarrienak, pisistratotarren erorketatik atenastar inperialismoaren garaipen bikoitzera doazen hiru edo lau hamarkadetan, Kleofrades margolaria eta Berlingo margolaria dira, ezberdinak baina gehigarriak: lehena, beharbada korintoarra, Eutimidesen ikaslea, narrazio piktorikoaren komunikazio ahalmenak saiatzeaz aspertzen ez dena, eta Berlingoa, izaera kontenplatibokoa, kaligrafia argiarekin eta marrazkiaren erabateko ziurtasunez, ontziaren albo banatan irudi bat edo gutxi marrazten dituena, sekula nabarmena ez den baina nahiko argi ulertzen den testuinguru narratibo batetik isolatua.
Irudi gorrien teknikan, hondoa margo beltzez betetzen da, eta soilik xehetasun txikiak margotzen dira, margotu gabeko zatiek atenastar buztinaren kolore gorria hartzea ahalbidetuz, oxigenoaren presentzian errea izan ondoren.
Irudi gorrien teknika
Margoak kolorea soilik behin labetik atera ondoren hartzen zuenez, margolariak ia buruz margotu behar zuen, bere aurreko lana ikusi ezinda. Gainera, koloreak buztina bustia zegoen bitartean eman zitezkeen, eta, beraz, margolariak oso azkar lan egin behar zuen. Irudi gorrien teknikarekin margotutako kratera handietan honek hamarnaka milaka lerro aplikatu zirela esan nahi du, bakoitza hain zuzen ere behar zen tokian amaitzen zen lanaren xehetasun trinkoan kointzidentziak eragozteko. Muga hauek gora-behera, irudi gorrien margolariek trinkoa eta xehetasunez betea zen estilo bat garatu zuten.
Irudi beltzen lehen teknikan lan egin zuten margolariak euren irudiak batzuk besteengandik ondo bananduak mantentzera behartuak izan ziren, baita euren marrazkiaren konplexutasuna mugatzera ere; lehen planoko elementu guztiak itzal beltz berarekin estaliak ziren unetik, kointzidetzen zuten bi irudi ezberdinezinak izan zitezkeen. Zirriborro sinpletik haratagoko xehetasun anatomikoak ia ezinezkoak ziren irudi beltzen teknikan, irudi beltzetatik soilik kolore kopuru mugatu bat (nagusiki zuri gordin bat) nabarmenduko zirenean.
Kontraste bezala, irudi gorrien teknikak askatasun handiagoa ahalbidetu zuen. Irudi bakoitza hondo beltzaren aurka siluetatua izan zen, antzokiko argiak argitua izan balitz bezala, eta gorria beltzaren gainean askoz eskema naturalagoa zenez, artistak erabil zitzakeen kolore aniztasun handiagoarekin batera, irudi gorrien margolariek xehetasun anatomikoak zehaztasun eta barietate handiagoz erretratatzea ahalbidetu zuen.
Margolarien talde aitzindariak bereziki irudi gorrien teknika aurretik lehenagoko estiloetan sekula ikusi ez zen naturaltasun bat lortzeko erabili zuen. Gizakiak eta animaliak postura naturalistetan anatomia eskematiko baina zehatzetan erretratatuak izan ziren, eta eskortzo eta ilusiogile perspektibaren teknika irudi gorrien teknikaren askatasun erlatiboa erabili ahal izateko garatu zen. Ondorengo artistek, irudi gorrien teknikaren mugak aztertuz, berriz zuria erabili zuten xehetasun kolore bezala (ia utzia izan zena irudi gorrien teknikaren amaieran), eta urre kolorearen erabilera zabala irudi gorrien estiloan integratu zen.
Liolaemus signifer
Liolaemus signifer Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Alzate Brianza
Alzate Brianza Italiako udalerri bat da. Comoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Alzate Brianzak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ignacio (Colorado)
Ignacio Coloradoko herri bat da. La Plata konderrian kokatua dago. 2010ean 697 biztanle zituen, 1.076 kilometro koadrotan banatuta.
Unix
Unix edo UNIX 1960ko eta 1970eko hamarkadetan AT&Tko Bell laborategien langile talde batek garatutako ordenagailuetako sistema eragilea da. Garatzaileen artean Ken Thompson, Dennis Ritchie eta Douglas McIlroy zeuden. Unix-en aldaera akademiko eta komertzial ugari izan zituen, hala nola Kaliforniako Unibertsitatea, Berkeley (BSD), Microsoft (Xenix), IBM (AIX) eta Sun Microsystems (Solaris) eta beste hainbat. Hauek guztiak Unix moduko sistemak direla esaten da. Baita software libreare n ildoa indartzera etorri diren GNU/Linux eta FreeBSD sistemak ere.
Ikuspegi orokorra
Unix, hasiera batean, bertan eta beste sistema batzuetan exekutatu ahal izateko, softwarea garatzen zuten programatzaileentzat plataforma egokia izan nahi zuen, ez, ordea, programatzen ez zutenentzat. Sistema handitzen joan zen sistema eragilea ingurune akademikoetan zabaltzen hasi zen heinean, eta erabiltzaileek beren tresnak gehitzen zizkioten sistemari, eta lankideekin partekatzen zituzten.
Hasieran, Unix ez zegoen diseinatuta eramangarria izateko edo multiataza. Geroago, Unixek, pixkanaka, eramangarritasuna, multiataza eta multierabiltzaile gaitasunak lortu zituen denbora partekatzeko konfigurazio batean. Unix sistemek hainbat kontzeptu dituzte ezaugarri: datuak biltegiratzeko testu laua erabiltzea; fitxategi sistema hierarkikoa; gailu eta prozesuen arteko komunikazio (IPC) mota jakin batzuk fitxategi gisa tratatzea, eta software-tresna ugari erabiltzea; hau da, tutuak erabiltzen dituen komando-lerroko interprete baten bidez lotu daitezkeen programa txikiak, denak funtzionalitate berekoak diren programa monolitiko bakar bat erabili beharrean. Kontzeptu horiei, Unix filosofia deitzen zaie. Brian Kernighanek eta Rob Pikek honela laburbiltzen dute Unix programazio-ingurunea lanean: «Sistema baten boterea, programetatik baino gehiago, programen arteko harremanetatik dator».
A Fish Called Wanda
A Fish Called Wanda (euskaraz Wanda Izeneko Arraina) 1988ko Charles Crichton eta John Cleese ingeles zinema zuzendarien umorezko film bat da. Bertan, John Cleese, Jamie Lee Curtis, Kevin Kline eta Michael Palin aktoreek antzeztu zuten.
Unix
Ikuspegi orokorra
1980ko hamarkadaren hasieran, erabiltzaileak Unix sistema eragile unibertsal potentzial gisa ikusten hasi ziren, tamaina guztietako ordenagailuetarako egokia. Unix ingurunea eta bezero-zerbitzari programaren eredua funtsezko elementuak ziren Interneten garapenean eta konputazioa birmoldaketa sareetan zentratuta banakako ordenagailuetan zentratuta egon beharrean.
A Fish Called Wanda
Kevin Kline aktoreak film honetako antzezpenarengatik Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria irabazi zuen.
Unix
Historia
Sistema eragile honen arrakasta guztiz ezustekoa izan zen informatikaren munduan (informatikaren historian zehar garrantzitsuenen artean, alegia), batez ere bere lehen inplementazioaren ostean. 1960ko hamarkadan MIT (Massachusetts institutu teknologian) MULTICS (Multiplexed Information and Computing System) sistema garatzen hasi ziren.
Ken Thomson eta Dennis Ritchie, MULTICSen moteltasuna ikusirik, proiektua berridatzi zuten mihiztadura lengoaian DEC PDP-7 ordenagailurako. Bi programatzaileak, beste proiektu bat burutu zuten fitxategi sistema multiataza bihurtzeko. Jadanik garatuta zegoenari, komando interpretatzailea (shell ingelesez) eta programa multzo bat gehitu zioten, eta horrela UNICS (Uniplexed Information and Computing System) sistema sortu zuten. Izena sistema bakarrik bi erabiltzaileentzako garatuta izanagatik dator (Andre Tanenbaumen ustez, bakarrik bat ).
Ordura arte proiektua ez zuen inolako finantzaketarik, baina proiektua PDP-7 makina handiago batera egokitu zutenean, Bell laborategiak behar zuen PDP-11/20 makinara alegia, testu prozesatzailea gehitu zioten, AT&T enpresaren helburua lortuz (testu prozesatzailea eta runoff testua formateatzeko tresnak garatzenean makina horrentzako). Une horretatik aurrera, enpresaren laguntza jaso zuen, eta runoff programa hedatu zuten troff sortuz. 1971ko azaroaren 3an argitaratu zen lehen Unix eskuliburua programatzaileentzat.
1973 urtean, UNIX sistema berridatzi zen C programazio lengoaian, eta aldaketa honek sistema osoa beste arkitekturetara migratzea erraztu zuen, aldaketa txikiak ez baitziren egin behar horretarako. Lengoai berriak kodea laburtu zuen eta garapen denbora asko murriztu, makina lengoaiaz eta mihiztadura lengoaiaz egindakoarekin aldratuta.
AT&T enpresak hainbat enpresa eta unibertsitateren eskura jarri zuen sistema, lizentzien bidez. Lizentzia hauetako bat, Kaliforniako unibertsitateko konputazio departamentura egokitu zitzaion, eta bere sistema propioa garatu zuten: BSD (Berkley Software Distribution), geroago, AT&Tko UNIX sistemaren aurkari zuzenaizango zena.
1975 urtean, AT&T k dibisio berria sortu zuen: Unix System Laboratories, sistema berriaren ustiapen komertziala hasteko, eta urte beran 4., 5. eta 6. bertsioak kaleratu ziren. Azken bertsio berri horretan, UNIX sistemen ezaugarri garrantzitsuenetako bat agertu zen: pipe edo tutuak. Tresna horren bitartez sistemaren modularizazioari bultzada handia eman zitzaion eta software berriaren garapena arindu. 1978 urtean 600 makina inguru erabiltzen zuten UNIX sistema eragile gisa.
1979 urtean argitaratu zen UNIX sistemaren 7. bertsioa, distribuzio handiko azken UNIX sistema, alegia. Hemendik aurrera, 8. 9. eta 10. bertsiak garatu ziren 80ko hamarkadan, baina bere zabalkuntza bakarrik zenbait unibertsitatetara murriztu zen, hala eta guztiz ere, sistema berrietan egindako ikerkuntza zabaltzen jarraitu zuten.
Sistema berri hauetako ikerkuntzarekin, Plan 9 sistema garatu zuten, sistema banatu berria, UNIX sistemaren ondorengoa izateko sortua. Hala eta guztiz ere, sistema berri honek bakarrik konputazio eta sistema eragileen arloari buruzko ikerkuntzetarako erabili zen.
Honez gero, 1982 urtean kaleratuko zen sistema komertzial berria garatzen hasi zen AT&T (azken bertsio komertziala UNIX 7 zen), eta System III eman zion. Baina aldi berean, zenbait enpresak (Western Digitall adibidez) UNIX 7 bertsioa saltzen zuten oraindik. Honek, nahaste handia sortzen zuen, eta hau guztia gutxi balitz, AT&T berak (Bell laboraregiak) System V sistema sortu zuen Berkleyko unibertsitateak garaturako software atalak zituena (vi edo ncurses esaterako), eta DEC konpainiak garatutako VAX makinaren bateragarri zena.
1993 urtean Novell-ek Unix System Laboratories erosi zuen. Erosketa hau, momentu larrian eman zen, laborategiak epaiketa bat baitzuen Kaliforniako Unibertsitatearekin BSD sistema zela-eta. AT&T-ko laborategiak System V-ren kodea kopiatzeagaitik salatu zuen Berkeley, baina azkenean frogatu zen, ez bakarrik salaketa faltsua zenik, baizik ere System V-ko garatzaileek BSDko atal handiak kopiatu zituztela. Gauzak horrela, Novellek erosi zuen jabeza intelektuala, oso murriztuta zen. 1991 urtean Linus Torvalds ikasle finlandiarra, Unixeko funtzio asko betetzen zituen nukleoa garatu zuen eta lizentzia askearekin argitaratu. Gertakari honetatik abiatuta, zenbait urteren buruan eta GNU tresnekin bat eginez, GNU/Linux sortu zen, zenbait urteren buruan beste UNIX sistema komertzialekin lehiatzeko moduko sistema.
1995 urtean Novellek SCO (Santa Cruz Operations) enpresari saldu zizkion bere Unix ustiatzeko eskubideak, enpresa honek Unix System V sistemaren ondorengoak saltzen jarraitzen du UnixWare izenpean (Aldi batez, OpenUnix ere deitu egin zen).
POSIX eta Unix inguruko estandarrak
1980ko hamarkadaren amaieran, sistema eragile irekien estandarizazio-ahalegin bati esker oinarri komuna eman zitzaien sistema eragile guztiei: Horrela sortu zen POSIX, IEEEk bultzatuta. Lehen POSIX estandarra 1988an argitaratu zen. 1990eko hamarkadaren hasieran, industria-partzuergo batek aparteko baina antzeko zen ahalegina egin zuen, Common Open Software Environment (COSE) izenarekin, geroago The Open Group delakoaren administraziopean Single UNIX Specification (SUS) ozenarekin ezagutuko zena. Bi saiakerak bilduta 2008an Open Group Base Specification izeneko espezifikazioa argitaratu zen.
Exekutagarri bitarren eta objektuen UNIXen arteko bateragarritasuna hainbat CPUtan ziurtatzearren 1999an ELF formatua (Executable and Linkable Format) adostu zuten hainbat enpresak eta erakundek.
Thorey-en-Plaine
Thorey-en-Plaine Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Unix
POSIX eta Unix inguruko estandarrak
Fitxategi-sistemen hierarkia estandarizatzeko ere Filesystem Hierarchy Standard hitzarmena sortu zen.
Osagaiak
Unix sistema hasieran elkarrekin paketatu ziren hainbat osagaik dute oinarri. Sistema eragilearen nukleoaz gain, garapen-ingurunea, liburutegiak, dokumentazaioa eta osagai horietarako guztietako iturburu-kodea barne osatzen dute. Unix software-sistema autonomo ondo dokumentatua zen hasieratik eta horregatik oso eragin handia izan du irakaskuntzan.
Thorey-en-Plaine
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Unix
Osagaiak
Osagai horiek guztiak barneratuta eduki arren sistema ez zen oso handia: Unix V7-ren jatorrizko banaketak, konpilatutako bitar guztien kopiak, iturburu-kode osoa eta dokumentazioa barneratuta, 10 MB baino gutxiago hartzen zituen, eta garaiko zinta magnetiko bakar batean sartzen zen. Inprimatutako dokumentazioa bi liburukitan jasota zegoen.
Thorey-en-Plaine
Etxebizitza
2007an 350 etxebizitza zeuden, 337 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 12 hutsik zeuden. 320 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 337 etxebizitza nagusietatik 295 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 17 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 78 etxek lau zituzten eta 211 etxek bost zituzten. 288 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 236 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Unix
Osagaiak
Unix-eko osagaiek fitxategi-sisteman dituzten izenak eta direktoriotan antolatutako kokapenak nabarmen aldatu dira sistemaren historiaren bidez. Hala ere, V7 inplementazioa erreferentziatzat hartzen da. Ondokoak dira osagai nabarmenenak.
Thorey-en-Plaine
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 675 ziren, horien artean 524 aktiboak ziren eta 151 inaktiboak ziren. 524 pertsona aktiboetatik 496 lanean zeuden (254 gizon eta 242 emakume) eta 28 langabezian zeuden (8 gizon eta 20 emakume). 151 pertsona inaktiboetatik 50 erretiraturik zeuden, 70 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Unix
Eragina
Unixek fitxategi-sistema guztiz sinplifikatua zuen, mota guztietako fitxategiak byte segida gisa tratatuz. Horrela, erregistroen kudeaketa erabiltzailearen mailako liburutegietara pasa zen sistemaren tamaina txikiagotuz. Gainera, dispositiboak eta dagozkien driverrak (inprimagailuak, terminalak edo disko-unitateak) integratu zituen fitxategi-sistema hierarkikoan, programei interfaze uniforme bat eskainiz eta programen malgutasuna bultzatuz. Era berean, fitxategi-sistemari dagokionean, Multicsen sortutako azpidirektorio-sistema errekurtsiboa ezagutarazten lagundu zuen. Garaiko beste sistema eragileetan direktorioak aparte zeuden eta kudeaketa berezitua behar zuten sistemaren aldetik.
Thorey-en-Plaine
Diru sarrerak
2009an Thorey-en-Plaine udalerrian 345 unitate fiskal zeuden, 1.011,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.671 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 margolariak, 2 iturginak, 1 ile apaindegia eta 1 apaindegia.
Unix
Eragina
Komando-interpretatzailea erabiltzaile arruntei eskaintzea, komandoak aparteko programa gisa antolatuta Multicsetik zetorren beste ezaugarri aipagarria ere bada. Lineako komando interaktiboak eta komando-fitxategiak (script-ak) idazteko lengoaia bera erabiltzeak sinplifikazioa ekarri zuen, baita komando-fitxategiak beste programen ezaugarriak edukitzea ere. Adierazpen erregularren erabilera ere bultzatu zuen.
Thorey-en-Plaine
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Unix
Eragina
Unixen lehen garatzaileak garrantzitsuak izan ziren modularitatea eta berrerabilgarritasuna software-ingeniaritzaren oinarrietara eramaten, "software-tresnak" bultzatzeko mugimendua sortuz.
Thorey-en-Plaine
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Thorey-en-Plaine udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 460 hektarea erabiltzen.
Gymnothorax punctatofasciatus
Gymnothorax punctatofasciatus Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Thorey-en-Plaine
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Unix
Eragina
Unixen lineako dokumentazio zabalaren politikak eta sistemaren iturburu-kodera urte luzez eskuragarri egoteak programatzaileen aukerak eta ezagutzak areagotu zituen, eta 1983an abiatu zen software librearen mugimendua bultzatzen lagundu zuen.
Rogers (Nebraska)
Rogers Nebraskako herri bat da. Colfax konderrian kokatua dago. 2010ean 95 biztanle zituen, 0.44 kilometro koadrotan banatuta.
Jumpei Arai (1994)
Jumpei Arai (新井 純平, 1994ko azaroaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Yokohama FC.
Castelnaud-de-Gratecambe (Lot eta Garona)
Castèlnòu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Castelnaud-de-Gratecambe udalerrian erroldatutako biztanleak 546 ziren. Familiak 231 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 87 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 332 ziren, horien artean 244 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 244 pertsona aktiboetatik 219 lanean zeuden (119 gizon eta 100 emakume) eta 25 langabezian zeuden (8 gizon eta 17 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Castelnaud-de-Gratecambe udalerrian 234 unitate fiskal zeuden, 538 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.932 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen eta 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen.
2000. urtean Castelnaud-de-Gratecambe udalerrian 36 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.020 hektarea erabiltzen.
Uhin
Uhina perturbazio baten eraginez, energia transmisio era bat da, garraio netorik gabe. Erreakzio fisiko baten ondorioz, denboran eta espazioan perturbazio bat sortzen denean eta honek izaera materiala duen heinean, honen inguruko eremura hedatzeko joera dauka beti, tarte periodikoetan zabalduz.
Castelnaud-de-Gratecambe (Lot eta Garona)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Uhin
Soinu uhinak, argia, itsasoko olatuak, bibrazioak, uhin mota desberdinen adibideak dira eta lege fisiko berdinen arabera jokatzen dute.
Uhina, espazio zein denboran zehar hedatzen den perturbazioa den heinean, posizio eta denboraren menpeko funtzio baten gisa azaltzen zaigu:. Matematikoki, aipatutako funtzioa uhina dela diogu baldin eta uhin ekuazioa betetzen badu:
.
non v uhinaren hedapen-abiadura den.
Uhinen elementuak
Irudi honetan uhin sinusoidal baten anplitudea, gailurra eta harana ikus daitezke.
Ezaugarriak
Uhin periodikoen ezaugarri nagusiak gailurrak edo tontorrak eta haranak dira. Normalean, zeharkako uhinetan eta luzetarako uhinetan sailkatzen dira. Zeharkako uhinek, uhinaren hedapenaren norabidearekiko elkarzutak diren bibrazioak dituzte. Luzetarako uhinek, uhinaren hedapenaren norabidearekiko paraleloak diren bibrazioak dituzte.
Objektu batek putzu batean uhin bat goian eta behean ebakitzen duenean, bere ibilbidea orbitala izango da, uhinak ibilbide hori izango du, ez direlako zeharkako uhin sinusoidal arruntak. Upel baten gainazalean dauden uhinak zeharkako uhinen eta luzetarako uhinen nahastea dira. Hori dela eta, gainazaleko puntuek ibilbide orbitalak egiten dituzte.
Polarizazioa
Norabide bakar batean oszilatu daitekeen uhina polarizatua dago. Zeharkako uhin baten polarizazioak, oszilazioaren norabidea deskribatzen du ibilbidearen plano perpendikularrean. Luzetarako uhinetan, esate baterako, soinu uhinetan, ez du polarizaziorik aurkezten, oszilazioaren norabidea ibilbidearen norabidean hedatzen delako. Zeharkako uhin bat, hala nola, argia, polarizatua izan daiteke iragazki polarizatu bat erabiliz edo okertuta dagoen dielektriko batean islatuz, adibidez, beirazko leiho batekin.
Eredu matematikoa
Non A uhinaren anplitudea (elongazio maximoa edo uhinaren gailurraren altuera) den. Anplitudearen unitatea uhin motaren araberakoa da – soka baten uhinen anplitudea distantzia baten bidez adierazita dago (metrotan), soinu uhinak presio baten bidez (pascaletan) eta uhin elektromagnetikoen anplitudea eremu-elektrikoen anplitudea bezala adierazita daude (volt/metrotan). Anplitudea konstantea edo aldakorra izan daiteke denbora eta espazioaren ondorioz. Anplitudearen formaren aldakuntzari «uhinaren inguratzailea» esaten zaio.
Uhin baten ilustrazioa (urdinez) eta bere inguratzailea (gorriz) Uhin-luzera (λ) bi gailurren edo ondoz ondoko bi haranen arteko distantzia da. Luzera unitatetan neurtzen da, esate baterako, metrotan. Optikan, uhin-luzera nanometrotan neurtzen da.
k uhin angeluar bat honako formula hau erabiliz, uhin-luzerarekin erlaziona daiteke:
T periodoak uhinaren mugimendu oszilakorrak ziklo oso bat osatzeko behar duen denbora zehazten du. f maiztasunak denbora-unitate batean igarotako ziklo oso kopurua zehazten du (adibidez, segundo batean igarotako ziklo oso kopurua). Bere unitatea Hz-a da. Bere adierazpen matematikoa honako hau da:
Beste era batera esanda, uhin baten maiztasunak eta periodoak elkarrekiko lotura bat dute.
Abiadura angeluarrak ω maiztasuna segundo batean radian kopurua zehazten du. Abiadura angeluarra maiztasunarekin erlazionatuta dago.
Bigarrena talde-abiadura da eta abiadura honek espazioan zehar hedatzen den uhinaren anplitudearen formaren aldakuntzen abiadura ezartzen du. Uhinaren bidez hedatu daitekeen informazio indizea da. Bere adierazpen matematikoa hurrengoa da:
Uhinen sailkapena
Uhinak hainbat eratan sailka daitezke:
Adibideak
Uhin mota desberdinen adibideak:
Adibide horiek lege fisiko berdinen arabera jokatzen dute.
Russula illota
Russula illota Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Ezin da sukaldean erabili, zahar usaina du eta zapore akrea.
Deskribapena
Kapela: 2,5 eta 8 cm bitarteko diametrokoa, hasieran hemisferikoa, gero laua, ertza beti ildaskatua. Azal lirdingatsua, okre-lehoi kolorekoa, gutxi-asko, orbantxo ilunez zikindua, Russula foetens delakoak izaten dituen bezalakoak. Bukaera fusiformeak dituzten dermatozistoak ditu
Orriak: Krema argi kolorekoak, lehoi kolorera pasatuz, bukaeran ertzean, burdin-herdoilaren koloreko tantoz zikindua. Orban hauek bereizgarriak dira
Hanka: Gogorra, leizetsua, 5 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 1,2 eta 1,5 cm bitarteko lodierakoa. Zurixka, oinarrian arrexka. Zurixka bada ere, mantxatxo okre txikien kontzentrazioak sortutako orbanak ditu.
Haragia: Zapore desatseginekoa, akrea. Zahar usaina, almendra mikatzen eta geranioaren nahasketa baten usaina; batzuetan, usain hau iragankorra da.
Etimologia: Latinetik dator Russula izena, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolote gorria dutelako Russula generoko espezie askok. Illota epitetoa ere latinetik dator, garbitu gabea, zikina esan nahi duen "illotus" hitzetiik. Orbanengatik
Francisco Goya
Francisco José de Goya y Lucientes (Fuendetodos, Zaragozako probintzia, 1746ko martxoaren 30a - Bordele, Frantzia, 1828ko apirilaren 16a) erromantizismoari hasiera eman zion espainiar pintore, marrazkilari eta grabatzailea izan zen. Erretratugile ofiziala izan bazen ere, bere garaiko estilo eta gai konbentzioak baztertu zituen. Irudimen erabat librea agertuz, molde plastiko berezia sortu zuen. Hori dela eta, arauak hautsi nahi dituen margolaritza modernoaren aitzindari izan zen.
Russula illota
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Francisco Goya
Lehen urteak
Francisco de Goya 1746an jaio zen, Zaragozako probintziako Fuendetodos herrian. Jose, aita, euskal jatorriko familiakoa (zehazki Zeraingoa), margolaria eta erretaulen urreztatzailea zen, eta Gracia Lucientes, ama, Aragoiko noblezia txikiko nekazari familia batekoa. Francisco txikia zelarik, familia Zaragoza hirira joan zen bizitzera.
Lehenbiziko ikasketak Eskolapioetan egin zituen. Aitaren dekorazio lantegian jardun ondoren, José Luzánen margolaritza lantegian sartu zen 1760an. Artean hasi zen Bayeu familiiarekin eta Martin Zapaterrekin harremanetan. 1763an Madrila aldatu eta urte hartan eta 1766an San Fernandoko Arte Ederretako Akademiaren lehiaketan parte hartu zuen, beka bat eskuratzeko esperantzarekin, baina ez zuen lortu. Madrilen Francisco Bayeuren lantegian kokatu zen eta horrek garrantzi handia izan zuen haren hasierako heziketa artistikoan. Urte haietan nabaria izan zen Goyaren obran eklektizismo neoklasikoaren eragina.
Russula illota
Banaketa eremua
Europa.
Francisco Goya
Kartoiak eta lehen erretratuak
1773an Francisco Bayeu margolariaren arreba zen Josefa Bayeurekin ezkondu zen. 1774-1778 bitartean, Mengsi eta Madrilen margolari gisa ospe handia zuen bere koinatu Francisco Bayeuri esker, Santa Barbarako tapiz lantegirako kartoiak egiten hasi zen. Hemezortzi urtez aritu zen tapizak egiten edo diseinuak margotzen (gehienak El Prado museoan daude). Lan dotoreak dira, efektu bizikoak, eta herriko bizitzaren ikuspegi atsegina, garai hartako despotismo ilustratuaren gustukoa, ematen dute. Horietan aipagarriak dira, besteak beste, Dantzaldia Manzanaresen ertzean (Baile a orillas del Manzanares, 1776-77), Eguzkitakoa (El quitasol, 1777), Larraina (La era, 1786-87), Min hartutako igeltseroa (El albañil herido, 1786-87) eta San Isidroko larrea (La pradera de San Isidro, 1788). Bitarte horretan Espainiako margolaritza tradizioa ikertzen aritu zen eta, besteak beste, Velazquezen obretan oinarrituriko grabatuak egin zituen (1778). Velazquezen kutsua kartoien egitura trinko eta sintetikoan ere antzematen da.
Gorteak eta aristokraziako kideek goretsi egin zituzten Goyaren kartoiak eta, horrela, gora egin zuen Goyaren ospeak. 1780an San Fernandoko Arte Ederretako Akademian onartu zuten, Kristo gurutziltzatua (Cristo crucificado) obrari esker. 1785ean Akademiako margolaritzako zuzendariorde titulua eskuratu zuen. 1786an erregearen margolari izendatu zuten eta handik hiru urtera areto margolari.
1780tik aurrera El Pilarko kupula nagusietako bat dekoratzen aritu zen. Eta hurrengo urteetan ere erlijio pintura landu zuen: Madrilgo San Frantzisko Handia elizako Bernardino Sienakoa (San Bernardino de Siena predicando ante Alfonso V de Aragón 1782-83), Valladolideko Santa Ana komentuko irudiak; Valentziako katedralekoak...
NGC 812
NGC 812 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Francisco Goya
Kartoiak eta lehen erretratuak
Bere ospeak gora egin ahala aristokraziako familien erretratuak egiteko eskaerak jaso zituen. Horrela hasi zen bere karreran zehar, azkenaldian batez ere, lan aipagarrienetakoa izan zena, erretratugintza alegia, buru-belarri lantzen. Lehenengo erretratu ospetsuak Osunako dukeaentzat egin zituen (Osunako dukearen sendia, 1788, El Prado museoa, Madril) eta ondoren errege familiaren erretratuak margotu zituen, bereziki Luis Borboiko infantearenak (Luis Borboikoaren sendia, 1784, Magnani-Rocca fundazioa, Traversetolo). Aipagarriak dira, orobat, Floridablancako kondea (1783, Banco de España, Madril), Francisco Cabarrús (1788, Banco de España, Madril), Sebastián Martínez y Pérez (1792, Metropolitan Museum of Art, New York), Jovellanos (1798, El Prado museoa, Madril) etab. Hasierako erretratuetan jarrera arranditsuetan margotzen zituen pertsonaiak, baina denborarekin gero eta naturaltasun handiagoz irudikatu zituen, eta azterketa psikologiko zorrotzak islatu zituen bere obretan. Erretratu haiekin Espainiako erretratugintzako maisu bihurtu zen, bere kolore aberats eta ñabardura ugariengatik, besteak beste.
Lehen heldutasun aroa: Goya ilustratua
1792an eritasun larri batek (saturnismoak, ziur asko) jo zuen eta gor utzi zuen ia. Sevillan eta Cadizen sendatzeko egin zuen egonaldian koadro txikiez osaturiko sail bikaina margotu zuen: hor, egileak berak 1794an zioenez, sormenean eta egikeran askatasunez jardun zuen, enkarguz egindako obretan ez bezala. Sail harexekin beretu zuen joera berria, herri bizimoduaren eta ohituren ikuspegiari zegokionez, batez ere. Ordu arte sarritan arinkeriaz landu zituen gaietan, nolabaiteko kritika egiten eta kutsu dramatikoa sartzen hasi zen. Elizaren eta, batez ere, Inkisizioaren kontrako jarrera ere erakutsi zuen. Aldaketa horretan berebiziko eragina izan zuten ilustratuen ideiek, haiekiko harremanen bitartez eta haientzat lan eginez ezagutu zituenak.
1796an Albako dukesa ezagutu zuen. Harekin harreman estua izan zuen, eta obra asko eskaini zizkion. Haren etxaldean osatu zituen lehenengo marrazki sailak (A eta B sailak). Bitartean, ordea, ez zituen alde batera utzi erretratuak eta herriko bizitzan eta sineskerietan oinarrituriko konposizioak, hala nola Akelarrea (El aquelarre, 1797, Lázaro Galdiano museoa, Madril). Garai hartako obra bitxia du, orobat, Madrilgo San Antonio de la Florida ermitako freskoak, kupula gainean pertsonaien erakusketa bikaina osatzen duena.
Grabatugintzaren alorrean, 1799an argitaratutako Kapritxoak (Los caprichos) azpimarratzekoak dira: haietan nabaritzen da Ilustrazioaren eragina; halaber, herri sineskerien, gaiztakeriaren eta zapalkuntzaren kontra ageri da, dramatismo eta fantasia handiko irudien bidez. Haiekin hasi zen haren margolaritza iluntzen, heldutasuneko obretan islatzen den ametserako eta tragediarako bidea.
Errege-erreginen, Manuel Godoyren eta Chinchongo kondesaren erretratuak egin ostean, Karlos IV.aren familia (1800, El Prado museoa, Madril) margotu zuen, teknika bikaina eta zenbait pertsonaiekiko jarrera kupidagabea agertzen diren maisulana, erregerentzat egindako erretraturik hoberena. XIX. mendeko lehen urteetako erretratuetan emakumezkoen irudiak agertzen dituzten zenbait maisulan egin zituen: Doña Isabel Porcel (1804-05, National Gallery, Londres), Santa Cruzko markesa (1805, El Prado museoa, Madril), Dama abanikoarekin (1805-07, Louvre museoa, Paris), Maja biluzia (La maja desnuda, 1790-1800, El Prado museoa, Madril) eta Maja jantzia (La maja vestida, 1802-05, El Prado museoa, Madril).
Bigarren heldutasun aroa
Goyaren karrerako urterik oparoenak Napoleonen gudarostea Espainian sartu zen garaikoak izan ziren, 1808tik aurrerakoak hain zuzen ere. Frantsesen aldekoekin harremanak izan zituen, eta garai haietan bizitako sarraskien irudi bikainak egin zituen Gerrako hondamenak (Los desastres de la guerra, 1808–14) grabatu sail ikusgarrian eta C marrazki bildumako zenbait iruditan. Orduan egin zituen, orobat, 1808ko maiatzaren 2a Madrilen (El dos de mayo de 1808 en Madrid, 1814, El Prado museoa, Madril) eta 1808ko maiatzaren 3ko fusilatzeak (Los fusilamientos del 3 de mayo, 1814, El Prado museoa, Madril) eta herritarren sugartasuna islatzen duten Kolosoa (El coloso, 1808-12, El Prado museoa, Madril) edo Sardinaren ehorzketa (El entierro de la sardina, 1812-19, Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, Madril). Fernando VII.aren, Wellington jeneralaren, José Palafoxen eta beste zenbait militarren erretratuak ere egin zituen. Garai hartako obretan fantasia eta krudeltasuna azpimarratzekoak dira.