cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
1987ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Aurreneko aldiz Euskadiko Txapelketa erabili zen Espainiako txapelketarako sailkatzeko eta ez probintzietako txapelketak. Horrela beraz San Pedro, San Juan eta Zumaia orden honetan sailkatu ziren. Hauei kantabriar bat (Santoña) eta lau galiziar gehitu zitzaizkien. San Pedroren debuta izan zen Espainiako Traineru Txapelketan.
Larunbatean sailkapen estropadak jokatu ziren eta hiru gipuzkoarrekin batera Meira sartu zen ohorezko txandarako. Igandean Zumaia erraz nagusitu zen, San Juani 10 segunduko tartea atera baitzion.
Cottiusculus nihonkaiensis
Cottiusculus nihonkaiensis Cottiusculus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Amberg (argipen)
Amberg Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
Zigarrokin
Zigarrokin bat, baita ere zigarro-punta eta zigarro-mutxikin, kontsumitutako zigarro batetik geratzen dena da. Tabako-hondarrak ditu eta irazkia izan dezake. Ohikoa da zigarrokinak oraindik piztuta botatzea, eta horrek sutea eragin dezake. Gainera, ingurumena kutsatzeko iturri oso garrantzitsuak dira.
Macrhybopsis meeki
Macrhybopsis meeki Macrhybopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Zigarrokin
Eragindako kutsadura
Zigarrokina, hondakin txikia bada ere, oso toxikoa da: zigarroak 7.000 substantzia toxiko inguru ditu. Asko kutsatzen du: zigarrokin batek 50 eta mila litro artean kutsa ditzake, ikerketa batzuen arabera. Eta luzaroan kutsatzen du: zigarrokin batek hamabi bat urte behar ditu desegiteko. Hondartzetako, itsasoetako eta ozeanoetako kutsatzaile nagusienetakoa da. OMEk uste du 1980ko hamarkadatik kostaldean eta barnealdean egin diren zabor bilketetako zaborren %30-40 direla zigarrokinak. Jendeak hondarretan zein kaleetan (erretzaileek lurrera botatzen dituzte erretako hiru zigarrotik biren zigarrokinak, OMEren arabera. 4,5 bilioi zigarrokin inguru dira urtean. 680.388 tona.) utzitako zigarrokinetako asko, bestetik, itsasora eta ozeanora iristen dira. Itsasoko arrain eta ugaztunek jan egiten dituzte, eta ohikoa da haien urdailean zigarrokinak aurkitzea.
Zigarrokinek nikotina, metal astunak (merkurioa, beruna, kadmioa, artsenikoa), hidrokarburo aromatiko poliziklikoak eta bestelako substantzia kimikoak izaten dituzte. Erretzaileak zigarroa erretzean bertan geratzen dira substantzia horietako asko. Substantzia horiek guztiak zigarrokinetatik ingurumenera irazten dira, eta kaltegarriak dira bizidunentzat.
Suteen eragileak
Inguru desberdinetan zigarrokinek suteak eragin ditzakete. Ibilgailuek edo oinezkoek botatako zigarrokinek baso-suteak eragiten dituzte erregularki; ibilgailuek botatakoek beste ibilgailu batzuk edo horien karga ere piztu ditzakete. Hau bereziki tragikoa da tunel batean gertatzen bada. Erretzaileak ohean lo egiten badu, bestetik, erretzen edo zigarrokin bero bat botatzen badu zaborretara, sutea piztu daiteke etxebizitzan.
Neurriak arazoa pairatzeko
Zigarrokinen hondakinek eragindako kutsadurari aurre egiteko araudiak onartzen ari dira 2022an Alemania, Zeelanda Berria, Kanada, Estatu Batuak eta Frantzia, besteak beste, baina konponbideak oso epe luzekoak dira.
Záhoří (Semilyko barrutia)
Záhoří Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 495 biztanle ditu eta 8.53 kilometro koadroko azalera. Semilyko barrutian dago.
Bauler
Bauler Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
Frauenberg
Frauenberg Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Frauenberg udalerrian erroldatutako biztanleak 552 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 48 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 244 etxebizitza zeuden, 230 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 210 etxeak ziren eta 34 apartamentuak ziren. 230 etxebizitza nagusietatik 192 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 170 etxek bost zituzten. 208 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 99 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 372 ziren, horien artean 261 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 261 pertsona aktiboetatik 241 lanean zeuden (126 gizon eta 115 emakume) eta 20 langabezian zeuden (13 gizon eta 7 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 46 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frauenberg udalerrian 223 unitate fiskal zeuden, 525 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.346 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Frauenberg udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paranatinga
Paranatinga Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Bèlgida
Bèlgida Valentziako Erkidegoko udalerria da, Vall d'Albaida eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 716 biztanle zituen.
Judith Rich Harris
Judith Rich Harris (1938ko otsailaren 10a - 2018ko abenduaren 29a) estatubatuar psikologoa, The Nurture Assumption liburuaren idazlea. Liburu honek gurasoak seme-alaben nortasunaren garapenean faktore garrantzitsuena direlakoen sinesmena kritikatzen eta zalantzan jartzen du eta hori baieztatzeko probak erakusten ditu. 2006 urtean argitaratutako No Two Alike obra aurreko gaiari buruzko teoria laburbiltzen du..
Biografia
1938ko otsailaren 10ean jaio zen eta Tucson, Arizonan instalatu zen bertako klima egokia zelako bere aitak zuen gaixotasunerako. Tucson Institutuan graduatu zen eta bere ikasketak Arizona eta Brandeis unibertsitateetan jarraitu zituen. 1961ean psikologia graduko irakasle saria lortu zuen Harvard Unibertsitatean. Urte berdinean Charles S.Harrisekin ezkondu zen eta 2 alaba izan zituen, horietako bat adoptatua. 70 hamarkada amaieran gaixotasun autoimmune baten ondorioz ohean egon behar izan zen, baina lan egiten eta idazten jarraitu zuen hainbat aldizkarirentzat.
Bere lan garrantzitsuenak haurren portaera eta garapenari, bere testuinguruari eta heziketari bideratuta egoteagatik dira ezagunak, hala nola, The Child: Development from Birth through Adolescence (1984), Infant and Child: Development from Birth through Middle Childhood, (1992). 1981etik aurrera garapenaren Psikologiari buruzko liburuak idazten hasi zen.
Harris Zientzia Psikologiko eta Phi Beta Kappa elkarteko kide izan zen. 1998an APAko George A.Miller saria jaso zuen ''Where Is the Child's Environment? A Group Socialization Theory of Development"-gatik eta 2007an David Horrobin saria "Parental selection: a third selection process in the evolution of human hairlessness and skin color" artikuluagatik.''
Hezkuntzaren mitoa
1998an argitaratu zen eta bere obra garrantzitsuenetarikoa da. Liburu honek bi helburu ditu: lehenengoa, haurren nortasuna gurasoek eratzen edo aldatzen dutenaren ideia burutik kendu eta bigarrena,  ikuspegi alternatibo bat ematea nortasuna nola sortu eta garatzen den teoriari. Harris-en ustez, haurraren nortasunaren garapenean ez dute geneak bakarrik eragiten, horien gurasoak ez dauden testuinguruak ere. Bere teoria “ Taldeko sozializazioaren teoria”k esaten du, haur baten geneak pertsonalitate bat edo beste bat garatzera eramaten dutela, baina etxetik kanpoko ingurunea da gai hura aldatzeko. Hala ere, ez du gurasoen rola ukatzen nortasun horren garapenean. Haurrek bere gurasoen antza dute eta beraz, nortasun test batean antzeko puntuazioa izatea posible izango litzateke. Judi Harrisentzat desadostasuna honako galdera hau planteatzean dator: zergatik antzekotasun hori? Herri mailan baliozko azalpena gurasoen eragina da, baina egileak baieztatzen du antzekotasun hori herentzia genetikoari dagokiola. Laburbilduz, gurasoek ez dute eraginik haurren portaeran, kanpoko ingurunea (lagunak, ezagunak…) da haien nortasuna osatzen duena.
Ez daude bi berdin
2015. urtean argitaratu zen. Liburu honetan, “Hezkuntzaren mitoa” liburuan ageri diren ideia batzuk gehiago garatzen dira. Bertan, egunerokotasunean egiten diren galderei erantzuna bilatu nahi zaie, hala nola, zergatik gara elkarrengatik desberdinak? edo zergatik dira desberdinak batera hezi diren anai-arrebak?. Horretarako egileak 3 sistema proposatzen ditu: Hala ere, proposamen honek ez du alde batera uzten guraso eta familiaren eragina haurren nortasunean.
Lanaren eragina
Eragin handia izan du beste arlo batzuetan, esaterako, hizkuntzaren garapenean. Kasu honetan ikusi da, haurrek haien kide edo ezagunen azentua hartzen dutela eta ez haien gurasoena.
Beste alde batetik, taldeko sozializazioaren teoriak esaten du haurrak testuinguruaren arabera desberdin jokatzen dutela eta ikasita dutela testuinguru bakoitzean izan beharreko jokaera. Ikasitako jokaera, hau da etxetik kanpo eskuratutakoa, etxean sartu daiteke, baina inoiz ere ez alderantziz. Bi testuinguruak gainjartzen direnean, etxetik kanpo eskuratutako jarrera lehentasuna izango du.
Besòsko geltokia
Besòs Bartzelonako metroa eta Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sant Martí barrutian dago.
Isopisthus parvipinnis
Isopisthus parvipinnis Isopisthus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Besòsko geltokia
Geltokia 1982n inauguratu zen.
Mugurdi
Mugurdia edo masusta-gorria mugurdiondoaren fruitua da.
Ezaugarriak
Mugurdia oso erraza da landatzen eta oso erraz hedatzen da. Fruituaren zaporea, garratza eta gozoa da, burdin asko du baita C bitamina ere. Ikerketa batzuek diotenez oso onuragarria da minbiziaren kimioprebentziorako.
Gastronomia
Munduan, mugurdien %90aren produkzioa zukuak eta marmeladak egiteko erabiltzen da, berehala usteltzen direlako.
Záhoří (Jindřichův Hradeceko barrutia)
Záhoří Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 115 biztanle ditu eta 3.61 kilometro koadroko azalera. Jindřichův Hradeceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1225 urtean egin zen.
Galea lurmuturra
Bere gainean Aixerrota errota dago, baita itsasargia eta Printzearen gaztelua ere.
Lycocorax pyrrhopterus
Lycocorax pyrrhopterus Lycocorax generoko animalia da. Hegaztien barruko Paradisaeidae familian sailkatua dago.
Guimet Museoa
Guimet museoa (Musée national des Arts asiatiques-Guimet edo Musée Guimet) asiar artearen inguruko Frantziako museo bat da. Pariseko  XVI. barrutiko Avenue d’lénan kokatua dago. Mendebalde guztiko Asiar artearen inguruko bildumarik handienetarikoa dauka.
2006ko abendutik 2007ko apirilera arte Museoak Kabulgo museoaren bildumak izan ditu, Grekobaktriar Erresumatik, Alexandria Oxianakoa hiritik eta Tillya Tepe altxorretik  zetozen pieza arkeologikoekin.
Muga planetario
Planetaren mugak edo muga planetarioa (ingelesez: planetary boundaries) marko kontzeptual bat da non Lurra sistemaren egonkortasunerako funtsezkoak diren 9 prozesuren egoera ebaluatzen diren; horietakoren bat gaindituz gero, arriskuan jar daitekeelako planetaren gaineko bizigarritasuna.
Planetako bederatzi mugak hauek dira:
Kontzeptua nazioarteko 28 zientzialarik proposatu zuten 2009an Johan Rockström eta Will Steffen zientzialariak buru zirela. Zientzialari horien helburua "giza garapenerako jarduera-eremu segurua" definitzea, erabilia izan zedin esparru guztietako gobernuek, nazioarteko erakundeek, gizarteko eragileek, sektore pribatuak eta komunitate zientifikoak. Muga planetario kontzeptuak Nature edo Science bezalako zientzia-aldizkari entzutetsuetan maiz agertzen da, eta erreferentziazko marko kontzeptual bihurtu da, NBE edo Davoseko Munduko Ekonomia Foroa erakundeen erabilera horren adibidea izanik.
Hasieran 9 muga definitu bazituzten ere, 2015ean egindako lana berrikusi zuten eta beste hiru muga edo atalase gehitu zituzten.
St. Mary's Park (Limerick)
St. Mary's Park, Irlandako Limerick hiriko etxe multzo bat da, King´s Island uhartearen iparraldean.
Uroilo arrunt
Uroilo arrunta (Gallinula chloropus) rallidae familiako hegaztia da. Eurasian eta Afrikan aurkitzen da eta Euskal Herrian sedentarioa da.
Deskribapena
30-38 zentimetroko luzera eta 50-62 zentimetroko hego-zabalera dituen oilo itxurako hegaztia da, hortik bere izena. Pisua 192 eta 500 gramo artekoa izan dezake. Kolore gris iluna du, azpialdean urdinagoa eta bizkarrean beltzagoa. Hegoen azpiak luma zuri batzuk azaltzen ditu eta buztanaren ertzean ere luma zuri deigarriak ditu, buztanari ezkutu itxura ematen diotenak. Mokoa gorria da, eta puntan orbain hori bat du. Hankak hori-berdeak dira, eta belaunean orbain gorria dute. Hatzak oso luzeak dira.
Habitata
Euskal Herrian sedentarioa bada ere neguan Europa iparraldetik datozenekin populazioa handitu egiten da. Hegalari eskasa da baina edozein eremu kolonizatzeko gaitasun handia du, edozein dela ere hezegunearen kontserbazio maila. Hori dela eta padura eta aintzirez gain hirietan ere erraz aurkitzen da. Euskal Herriko ibai, erreka eta hezeguneetan aurkitu dezakegun espezierik arruntenetakoa da. Habiagile arrunta, urte osoan zehar ikusi dezakegu.
Elikadura
Orojalea da eta urtaroaren arabera landareen eta animalien arteko proportzioa aldatzen du. Ihiak, ur azpiko landareak, fruituak eta zekaleak jaten ditu, bai eta ornogabe ugari ere. Ornodun txiki batzuk ere jaten ditu eta hirietan sarraskia eta zaborra ere bai. Elikagaiaren arabera teknika desberdinak jorratzen ditu, ur azpian murgiduz, ur ertzetako limoetan bilatuz edota inguruko landa eremutan haziak janez.
Taxonomia
Carl von Linneok deskribatu zuen aurreneko aldiz 1758 urtean Systema Naturae liburuan eta Fulica chloropus izena eman zion. 1760 urtean Mathurin Jacques Brisson zoologo frantsesak Gallinula generoa sortu zuen eta bertan kokatu zuen uroiloa. Gallinula izenak "oilo txikia" esan nahi du eta Chloropus grekerazko χλωρός (khlōros) "hori-berde" eta πούς (pous) "hanka" hitzen elkarketaz sortu da.
Antzina Uroilo amerikarraren espezie berekoa kontsideratu bazen ere ADN analisiek ezaugarri desberdinak dituztela egiaztatu dute.
King's Island (Limerick)
King´s Island, 'Oileán an Rí', Irlandako Limerick hiriko auzo bat da. Shannon ibaiaren ibilbidean dagoen uharte batean dago. Berez, bi barrutik osatzen dute: Englishtown hegoaldean eta St. Mary's Park iparraldean.
Uroilo arrunt
Taxonomia
Uroilo arruntak 12 azpiespezie ditu :
Euskal Herrian dituen izenak
Honako izen hauek ematen zaizkio uroiloari :
King's Island (Limerick)
Erdi Aroan gotortua zegoen eta izena anglosaxoi biztanleen bizilekua izateagatik datorkio, aldiz, ibaiaren bestaldean, Irishtown eremuan irlandar biztanleak bizi ziren.
Durningen
Durningen Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Durningen udalerrian erroldatutako biztanleak 615 ziren. Familiak 213 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 74 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 103 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Errondo (Untzitibar)
Errondo Untzitibar udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
1300n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Untzitibarreko Udalara pasa ziren.
Durningen
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Errondo (Untzitibar)
Izena
Errondo toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Errondo Untzitibarrran dago.
Rio Verde de Mato Grosso
Rio Verde de Mato Grosso Brasilgo udalerri bat da, Mato Grosso do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Durningen
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 413 ziren, horien artean 325 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 325 pertsona aktiboetatik 312 lanean zeuden (168 gizon eta 144 emakume) eta 13 langabezian zeuden (6 gizon eta 7 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Errondo (Untzitibar)
Inguru naturala eta kokapena
Untzitibar Zangozako merindadearen ekialdean kokatzen da. NA-234 errepideak ibar osoa zeharkatzen du. Iruñerriko gune metropolitarraren ekialdera dago. Udaletxea Untzitin dago. Erliebe ertaingo ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.
Durningen
Diru sarrerak
2009an Durningen udalerrian 223 unitate fiskal zeuden, 669 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.747 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Errondo (Untzitibar)
Klima
Untzitibarrek klima azpimediterraneoa dauka, eta urteko batez besteko tenperatura aldakorra da, 12 gradu herrigunean eta 10 herriko gunerik menditsuenetan. Prezipitazioak nahiko urriak dira udan baina ugariak gainontzeko urtaroetan, guztira 950mm inguru jausten dira urtero 110 egunetan.
Udalerriko landarediaren erdia baino gehiago ameztiek osatzen dute. Duela mende asko, Untzitibar gehiena estaltzen zuten arren, gizakiaren eraginez asko murriztu da. Birlandatutako zuhaitzak 229 hektarea osatzen dituzte. Horrez gain, Izaga haitzaren inguruetan pagadiren bat aurki daiteke.
Achit Nuur
Achit Nuur (mongolieraz: Ачит Нуур, Achit Nuur) Mongoliako aintzira da.
Errondo (Untzitibar)
Estazio meteorologikoak
Untzitibarran ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Elo pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 528 metrora, Nafarroako Gobernuak 1929n inauguratuta. Udalerriko adierazgarriena da, haran berean baitago, 4 kilometro eskasera.
Durningen
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 iturginak ziren, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
Errondo (Untzitibar)
Historia
1317an, Gartzea Almorabidi konfiskatutako ondasunen artean zegoen, Nabarreriako gerraren ondoren. Karlos II.ak 1361ean eman zizkion tokiko errentak Errodrigo Urizkoari, baina laster itzuli ziren Koroara, eta Leoneli, erregearen semeari, esleitu zitzaizkion 1383an. Nafarroako leinuaren esku geratu ziren, harik eta Karlos Vianakoarekin liskartu arte. Honek berriro konfiskatu zituen eta 1455ean eman zizkion Karlos Gortzekoa bere kantzilerorde eta zalditegiari. Ordurako jenderik gabe zegoen.
Achit Nuur
Geografia
Bayan-Ölgii Probintziako hirugarren eta Mongoliako zortzigaren handiena da. Herrialdeko ipar-mendebaldean, Errusiako mugatik gertu, Altai mendien ondoan dago, Aintzira Handien Sakongunean. 298 km²ko eremua du, 1.435 metrotan itsas gainean. Gehienezko sakonera 5 metrokoa da.
Durningen
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Durningen udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 248 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Achit Nuur
Geografia
Ertza gehienean estepa zabaltzen da, batez ere arroketako estepa. Ipar-mendebaldean eta ipar-ekialdean hezegune batzuk daude. Aitziran ibai batzuk isurtzen dira beste ibai baten bidez, Usun-Cholaj ibaia, ondoren Khod ibaia isurtzen dena.
Ekialdeko ertza dôrvôd herria bizi da. Mendebaldean, aldiz, bi heren kazakhstandar dira eta heren bat dôrvôdak.
Pristidactylus alvaroi
Pristidactylus alvaroi Pristidactylus generoko animalia da. Narrastien barruko Leiosauridae familian sailkatuta dago.
Errondo (Untzitibar)
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Cottiusculus schmidti
Cottiusculus schmidti Cottiusculus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Shelby konderria (Ohio)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 49,423 pertsonetatik 47,084 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 661 dira. 928 beltzak edo afroamerikarrak. 76 amerikar natiboak ziren eta 48 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 421 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 45 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 821 pertsonek kokatzen zuten.
Macrhybopsis storeriana
Macrhybopsis storeriana Macrhybopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Manus
Manus Papua Ginea Berriko 22 probintzietako bat da, Almirantegoaren uharteak, Wuvulu eta hurbileko atoloi batzuk hartzen dituena. 2.000 kilometro koadroko eremua du, eta 2011n 60.485 biztanle zituen. Hiriburua Lorengau da.
Neoplatonismo
Neoplatonismoa Plotino filosofoak II. mendean zabaldutako eskola filosofikoa izan zen, Atenasko Akademia 529 urtean itxi arte indarrean egon zena. Platonen filosofiatik abiatu bazen ere, berarengandik at garatu zen, aro helenistikoko sinkretismoan garatutako gnostizismo eta hermetismoko elementuak ere bereganatuz. Plotino ondoren, neoplatonismoa garatu zutenen artean Porfirio, Janbliko eta Proklo daude.
Ingeniaritza hidrauliko
Ingeniaritza hidraulikoa ingeniaritza zibilaren adarra da, urarekin erlazionatutako obrak proiektatzeko eta burutzeaz arduratzen dena, dela energia hidraulikoaren erabilerarako, ureztatzeko, uraren arazketarako, kanalizaziorako edo bestelakoetarako, dela egiturak eraikitzeko itsasoan, ibaian, aintziretan edo antzeko ingurunetan, besteak beste, dikeak, presak, ubideak, portuak, kaiak, urateak, olatu hormak, beste eraikuntza batzuen egokitasuna. Uraren ingeniaritza terminoa sortu du.
Myrea Pettit
Myrea Pettit (Northampton, 1970eko otsailaren 10a) britainiar arte fantastiko eta fantasiazko ilustratzailea da. Ann Mari Sjogren ilustratzaile suediarrarekin ikasi zuen, eta bere lore, tximeleta- eta maitagarri-pinturengatik (Peter Pan-en "Kanpai" famatuagatik, adibidez) ospea lortu du.
Ingeniaritza hidrauliko
Jarduera-eremuak
Ingeniari hidraulikoak obra hidraulikoak diseinatzeaz, eraikitzeaz eta ustiatzeaz arduratzen dira, batez ere ikerketa erabiliz, izan ere, ingeniaritza hidraulikoa ia % 90 emaitza esperimentaletan oinarritzen da. Leonardo da Vinci-k honakoa adierazi zuen: "Ura tratatzerakoan, kontsultatu praktika lehenik, eta gero teoria". Geroztik aurrerapauso asko eman dira, bi aldeetan. Formulazio teorikoek garai bakoitzeko tresna matematikorik aurreratuenak erabiltzen dituzte uneoro, baina, azkenean, koefiziente enpiriko bat agertzen amaitzen da beti, formula enpiriko bat, ondorengo kalibraziorako praktikan jartzen dena, behin hori eginda, egiaztatzen da. edozein saiakuntza esperimental, formula edo koefiziente horren baliozkotzea, horrela problema praktikoa ebaztea ahalbidetuz, eta esperimentuetan oinarrituta zehaztu zen, bai laborategietan, bai eraikitako eta ustiapeneko obretan.
Ingeniari hidraulikoak honako hauek lantzen dituzte:
Julienne (Charente)
Julienne Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Julienne udalerrian erroldatutako biztanleak 433 ziren. Familiak 162 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 189 etxebizitza zeuden, 167 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 186 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 167 etxebizitza nagusietatik 140 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 52 etxek lau zituzten eta 103 etxek bost zituzten. 123 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 107 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 281 ziren, horien artean 223 aktiboak ziren eta 58 inaktiboak ziren. 223 pertsona aktiboetatik 204 lanean zeuden (109 gizon eta 95 emakume) eta 19 langabezian zeuden (9 gizon eta 10 emakume). 58 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Julienne udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 550 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Isopisthus remifer
Isopisthus remifer Isopisthus generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Záhornice
Záhornice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 408 biztanle ditu eta 17.06 kilometro koadroko azalera. Nymburk barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1408 urtean egin zen.
Euskal Herria Kirola
Euskal Herria Kirola (EHK) Euskal Herriko hainbat kirolarik 2009ko abenduan sortutako elkartea da. Helburu nagusitzat du kiroletan Euskal Herri eremuko txapelketa, liga, kopa edo antzerakoak antolatzea, batetik, eta Euskal Herriko selekzioa nazioartean onartua izatea, bestetik.
Sorrera
2009ko Gabonetan, Euskal Herriko Kirolariok kirolari elkarteak Kirolhaerria jaialdia antolatzea erabaki zuen. Anoetako belodromoan (Donostia) egin zen jaialdia, ordu arte egindako hainbat biltzarren emaitza gisa. Jaialdi hartan, aldarrikapena eta kirola uztarturik, 7.000 pertsona inguru bildu ziren, eta hainbat modalitateko euskal herritar kirolarien 2.000 atxikimendu baino gehiago lortu ziren.
Ekitaldian, manifestu bat irakurri zen. Manifestu horretan, Euskal Herri osoko kirol egitura propioaren inguruan zegoen demanda sozialari erantzungo zion antolaketa-egitura bat sortu beharra eta kirol guztietan nazioarteko ordezkaritza ofiziala lortu beharra aldarrikatu zen.
Jaialdiaren bukaeran, kirolari guztiak agertokira igo ziren, Jose Angel Iribar eta Inaxio Kortabarria futbolari ohiak, ikurrina lagun, buru zirela. Horrela, gogora ekarri zen 1975. urtean, Atotxako derbian, gure ikurrina legalizatu aurretik zabaldu zen irudia. Horrela sortu zen Euskal Herria Kirola, euskal kirolarietatik eta jaialdi horretan adierazitako konpromisotik sortutako erakundea.
Helburuak
Kontuan harturik Euskal Herria, gaur egun, estaturik gabeko nazioa dela, Euskal Herria Kirolak, “Kirol kontseilu nagusiaren” baliokide papera izango luke. Hau da, edozein estatutan kirol nazionala arautzen eta antolatzen duen instituzioaren baliokide. Euskal Herria Kirola erakundearen jardun-eremua, Euskal Herriko 7 lurralde historikoetara zabaltzen da, eta horrela, erakunde honek, egungo hutsuneak betetzea du helburu.
Euskal Herri mailako antolaketak
Aurretik aipatutako egoera administratiboa dela eta, gaur egun zaila da Euskal Herria aintzat hartzea kirol ligetan, kopetan eta txapelketetan. Hori errotik aldatzeko, Euskal Herria Kirolak dei egin die Euskal Herriko kirolariei edo kirol taldeei, lurralde guztiak aintzat hartuko dituzten txapelketetan parte har dezaten. Horretarako, Euskal Herria Kirolak kirol bakoitzerako formatu egokienak aztertu eta antolamenduak sortuko lituzke, betiere jada kirol horietan eta filosofia berdinarekin lanean hari den jendearekin lan eginez.
Nazioarteko onarpena lortzea
Euskal Herriko selekzioak nazioarteko lehiaketetan onartuak izatearen aldeko jarduera irmoa garatzea, eta Euskal Herriko kirolariek eta klubek Europako eta munduko txapelketetan zuzenean parte hartzea ahalbidetze bidean lan egitea. Horretarako, horien parte-hartzea zuzenean nazioarteko federazioekin kudeatuz, eta hori posible ez denean, nazioarteko txapelketa alternatiboak antolatuz. Gure gizartearekiko, zerbait antolatzen dugun momentutik ofizialak bilakatzen gara, beraz gauzak antolatuz, nazioartekotasuna lortzeko estrategia landuko dugu.
Emakumezkoen kirola indartzea
Nahiz eta pixkanaka emakumezkoen kirola indarra hartzen ari den, oraindik ere luzea da egin beharreko bidea. Gaur egun, kirol gutxi daude non emakumezkoak eta gizonezkoek maila berean tratatzen diren. Gizartea aldatzen doan heinean aldatuko da kirolean ere emakumezkoekiko errespetua, baina agian kiroletik hasi behar dugu gizartea eraldatzen eta horretarako lanketa zehatz bat martxan jartzea du helburu Euskal Herria Kirolak. Orain arteko pausuetan argi geratu den bezala, momentu oro emakumezkoak eta gizonezkoak maila berean jarriz.
Euskal Herriko Txapeldunaren figura sustatu
Euskal kirolari edo taldeen palmaresa aztertzeko orduan, Euskal Autonomia Erkidegoko, Nafarroako, Iparraldeko eremu administratiboetako edo Espainia nahiz Frantziako txapelketak agertzen dira. Hori horrela izanik, Euskal Herria Kirolak beharrezko ikusten du Euskal Herriko txapeldunaren figura sortzea eta kirol bakoitzean sari hori nork jaso erabakitzeko txapelketak sortzea.
Ekimenak
Euskal Herria Kirola elkarteak honako ekimen hauek antolatzen ditu:
Manucodia ater
Manucodia ater Manucodia generoko animalia da. Hegaztien barruko Paradisaeidae familian sailkatua dago.
Rabban Bar Sauma
Rabban Bar Sauma (c. 1220–1294), Rabban Ṣawma edo Rabban Çauma ( 'lābīnsǎowùmǎ') moduan ere ezaguna, nestoriar monje turkiar-mongoliarra izan zen, diplomazia lanetan aritu zena. Ezagun egin zen Txinako kostaldetik Frantziako kostaldera egin zuen bidaiagatik.
Biografia
Rabban Bar Sauma Khanbaliqen (Khanaren hiria), Kublai Khan buru zuen mongoliar inperioaren hiriburuan jaio zen 1220. urte inguruan. Bar Sauma, gerora, monje nestoriotarra izaki, Rabban (maisu) titulua jaso zuen.
Rabban Markos dizipulua lagun, Lur Santura bidaiatzea erabaki zuen. Pekinetik Jerusalemerako 7.000 kilometrotik gorako bidean, Gobiko basamortua inguratu, Himalaiako goi-ordokiak zeharkatu eta hainbat gatazka saihestu behar izan zituen. Zetaren Bidean. karabanen laguntza eta Kublai Khanen beraren babes ekonomiko izan zuen abenturan.
Ez da jakin noiz abiatu zen Pekinetik, baina 1266an iritsi zen Pertsiako Ilkhanerrira, zehazki Bagdadera. Handik urte gutxira Marko Polo merkatari veneziarra ere handik pasako zen, baina kontrako noranzkoan; bi bidaiariek ez zuten sekula topo egingo.
Bagdaden bost urte eman eta gero, bertako Ekialdeko Elizako Patriarka izendatu zuten Bar Sauma. Izendapena Ilkhanerriko buru Abaqa Khanek berretsi behar zuen, baina gortera iritsi zenean, Abaqa hil berriaren seme eta oinordeko Arghun Khanekin bildu zen, eta hark oso bestelako asmoak zituen maisuarentzat. Arghun Khanek Europa kristauaren eta Ilkanerriaren arteko aliantza egin nahi zuen mamelukoen aurka, eta Rabban Bar Sauma pertsona egokia zen horretarako: kristaua (nestoriotarra) zen, pertsieraz hitz egiten zuen eta Ilkhanaren aholkularien konfiantza zeukan.
Leonor de la Cueva y Silva
Leonor de la Cueva y Silva (XVII. mendea - 1705) Espainiako Urrezko Mendeko idazlea izan zen, garaiko poeta aipagarrienetarikoa kontsideratua.
Rabban Bar Sauma
Biografia
Zeregin diplomatiko berria medio, 1287an abiatu zen Europara. Itsaso Beltza zeharkatuta, Konstantinoplan, Androniko II.a Bizantzioko enperadorearekin bildu zen. Parisen, Frantziako Errege Filipe IV.a Frantziakoarekin izan zuen elkarrizketa; Bordelen, Eduardo I.a Ingalaterrakoarekin eta Erroman Nikolas IV.a aita santuarekin. Dignatarioari ohore guztiekin egin zioten harrera gorte guztietan, baina ez zuen itunik lortu. Mamelukoak baino arazo hurbilagoak zituzten eta fraidea esku hutsi itzuli zen Bagdadera.
Leonor de la Cueva y Silva
Biografia
XVII. mendearen hasieran Medina del Campo-n (Valladolid) jaio zen. Bere gurasoak Leonor de Silva eta Agustín de la Rúa ziren, Medina del Campo-ko aitoren seme-alabak. Hainbat anaia izan zituen, horien artean kalonjea zen Jerónimo de la Rúa: Leonorren olerkiak iritsi zaizkigun eskuizkribua gorde zuena izan zen bera.
Francisco de la Cueva antzerkigile ospetsuaren iloba zen eta harreman literarioak izan zituzten.
Ez dago ezkondu zeneko berririk.
Heriotzaren data zehatza ere ez dakigu, nahiz eta heriotzaren erregistroa 1705ean aurkitu.
Poesia lana
Bere korpus poetikoa osatzen dutenak eskuizkribu bakarrean bildutako berrogeita hamar lan eta inprimatutako hainbat poema dira.
Bere poesian nagusi den gaia maitasun sentimendua da, baina beste batzuk ere jorratu zituen: aitaren eta osabaren heriotza; Medina del Camporen gainbehera; Naturari edo emakumearen edertasunari buruzko deskribapenak.
Bere maitasun poesiek garaiko kanonak jarraitzen zituzten eta egile emakumea zela ezkutatzen zuen. Litekeena da enkarguz egindako poemak izatea eta mugitzen zen literatura zirkuluan egindakoak.
Barrokoaren forma metriko guztiak erabili zituen: sonetoak, lirak, zortzikoak, seikoak eta erromantzeak. Bere erromantzeen artean, horietako bat Juan del Encina idazleak erabilitako sayagués izeneko artzain dialektu burleskoan idatzi zuen.
Nieves Baranda Leturio Espainiar Literatura irakaslearen arabera, maitasunaz ari zenean, gutxitan ematen duela benetako sentimentuez ari zenik, baina kasu horietan tristura nagusi zitzaion (nahiz hori ere joko literarioa izan zitekeen).
Soneto bat eskaini zion Elizabeth Borboikoa erreginaren heriotzari 1645ean eta beste bat 1689an hil zen Maria Luisa de Orleanskoa erreginaren heriotzari.
Garai hartako poeta aipagarrienetakoa izan zen Leonor de la Cueva.
Antzerkia
Antzerki ekoizpenari dagokionez, bere obra dramatiko bakarra La firmeza en la ausencia izenekoa da. Jatorrizko idatzia gordetzen da Espainiako Liburutegi Nazionalean, nahiz eta badirudien, ez zuela inoiz antzoki batean antzeztua izatea lortu. Antzeztu bazen, Madrilgo etxe partikular batean izango zen.
Napoliko Filiberto erregearen gortean gertatzen jauregiko komedia da. Bere argumentua honakoa da laburki: Armensinda eta don Juan maiteminduta daude; baina Filiberto erregea ere Armensindarekin maiteminduta dago eta, horregatik, don Juan gerrara bidaltzen du. Don Juan urrun dagoen artean, erregeak Armensinda konkistatu nahi du, trikimailu guztiak erabiliz. Hala ere, Armensindak leial eusten dio don Juani. Azkenean, don Juan itzuli egiten da eta erregea printzesa batekin ezkontzen da. Argumentua oso lineala da: emakumearen defentsa egiten du, maitemindutakoan leial eusten diotela eta ez direla aldakorrak esan izan den bezala. Argudio gisa, Antzinateko emakume irmo eta leialen bederatzi adibide izendatzen ditu, emakume eredugarrien eredua jarraituz, "emakumeen eztabaida" deitutakoan parte hartuz. Hala ere, protagonistak ez dira beste garai bereko egile batzuen emakumezkoak bezain independenteak, hala nola, María de Zayas edo Ana Caro de Mallén egileenak.
Ohore drama da, amaiera tragikoa baztertzen badu ere (amaiera zoriontsua dauka). Bi pertsonaia antagoniko jartzen ditu aurrez aurre: alde batetik, Armensinda, emakume babesgabe, zintzo eta bertutetsua eta, bestetik, Filiberto, botere handiko gizona, erregea, loiha eta aldakorra. Egilearen iritzia adierazteko bidea ere bada: sendotasun eza eta inkoherentzia ez direla emakumeen ezaugarriak salatzea, esaten zenaren kontra. Iritzi hori, Armensinda protagonistaren ahoan ipini zuen egileak: errege likitsak garaitzeaz gain, bere maitalearen susmoen aurrean tinko agertzen da. """"
Bellreguard
Bellreguard Valentziako Erkidegoko udalerria da, Safor eskualdean eta Valentziako probintzian kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.736 biztanle zituen.
Armintxe
Armintxe Lekeition (Bizkaia) dagoen haitzulo bat da, labar-artea duena. Arbintze edo Arbiatx izenez ere ezaguna da. Lekeitioko herriaren azpian dago, eta hainbat etxe daude kobazuloaren gainean eraikita. 2016ko maiatzaren 1ean labar-artea aurkitu zen bertan: gutxienez 18 zaldi, bost kaprino, bi bisonte, gutxienez bi lehoi eta hainbat animalia lauhankako.
Aurkikuntza
Leizea bera Larrotegi eta Letraukua auzoak dauden eremuaren azpian dago. Gaur egun zementuz eta bide batekin estalita dago sarrera, baina herriko pertsona nagusiek gogoratzen dute bertan sarrera bat zegoela eta kobazulo handia, leize batekin. Lekeitioko Udal Artxiboan ere kobazulo honetan ura zegoenaren inguruko dokumentua dago, 1796an idazki batean.
Datu hauek ikusita Gernika-Lumo ko ADES Espeleologia Elkartea k bilaketari ekin zion, eskolara doan bide baten azpian geratzen den kareharri multzo baten gainean arreta jarriz, herriko informatzaile batek esan zienez. Atxurrako multzoan aurkitutako labar-artearen ondorioz ikerketak eremu honetan zentratu ziren eta 2016an sartu irten bat egin zuten maiatzaren 1ean. Egun horretan bertan aurkitu zuten labar-artearekiko panela. eta, ohiko prozedura jarraituz, Bizkaiko Foru Aldundia jakinarazi zuten, babes-neurriak hartzeko eskatuz.
Kobazuloa
Kobazuloaren tamaina osoa ez da ezaguna, ikerketa labar-artearen aurkikuntzarekin eten zelako. Orain arte 2.103 metroko luzera duela ezagutzen da, eta 19 metroko sakonera. Itsas mailatik 26 metroko altueran dago, eta ura du barruan, nahiz eta gaur egun bere hidrologia aldatu den, gainean dituen obra eta etxeengatik.
Geologikoki Aptiarreko kareharri pararrezifaletan garatzen da, argilita karedun masiboekin kontaktua egiten den eremu geologikoan. Urgondar fazies gisa ezagutzen den eremua da hau, errudista eta koral ugarirekin. Nabarniz-Murelaga antiklinalaren ipar-ekialdeko aldean daude.
Labar-artea
Labar-artea aztertu duen Cesar Gonzalez Sainz arkeologoaren arabera, Armintxekoa Kantauri itsasoko ertze ko Paleolitoko azken multzo artistikoa izan daiteke. Nahiz eta eskualde horretan 150 aztarnategitik gora ezagutzen diren, haitzulo honetako artea besteen gainetik nabarmentzen da berezitasun tekniko, expositibo eta ikonografikoengatik.
Grabatu multzoak 14.000 urte inguru izan dezake, nahiz eta 12.500 esatea zuhurragoa izan daitekeen. Madeleine garaiko Goi Paleolitoko grabatuak dira beraz, tamaina handiko animaliekin. Berrogeita hamarretik gora animalien figura aurkitu dira, besteak beste: 18 zaldi, ahuntz en familiako bost animalia (ohiko adarrengatik, gutxienez bi kasutan), bi bisonte, gutxienez bi lehoi, horietako batek buztana altxatuta dauka, eta oraindik zehaztu gabe dauden lau oineko lau animalia. Lehoiak lehen aldiz aurkitu dira eskualdean. Arraste izeneko teknika erabili zuten egiteko, eta horrek altxadura txikiak eragiten ditu. Lerroak egiteko sistema horrek irudiak hobe ikustea ahalbidetu du. Irudietako batzuek bi dimentsiodun bolumena dute.
Beste berrikuntza bat lerro eta zirkulu erdiko ikurrak dira, Madeleine aldiko arte abstraktoa. Hauek klabiforme pirenaiko izena hartzen dute eta Frantzian aurkitutako beste batzuen berdinak dira, kulturen arteko harremana iradokitzen dutena. Armintxeren aurkikuntzara arte, klabiformeak Kantauri itsas ertz eko bi lekutan aurkituak ziren (Cullalvera eta Pindal).
Orain urte batzuk arte Bizkaian Venta de La Perra, Santimamiñe eta Arenaza bakarrik ezagutzen ziren. Aurkikuntza honekin 16 dira jada labar-artea duten Bizkaiko kobazuloak: El Rincón, El Polvorín, Antoliña, Askondo, Bolinkoba, Lumentxa, Morgota, Ondaro, Abittaga, Goikolau, Atxurra eta Armintxe.
Armintxeko Panel Nagusiaren interpretazioa
Xabier Gezuraga adituaren arabera, Armintxeko labar-artearen interpretazioa urte aren irudikapen kronologikoarekin lotu behar da, erreferentziazko itu bezala animalien bizitza-zikloak eta ilargia ren faseak hartuta. Ikerlari honek bi hipotesi jaulki zituen, Pirinio Atlantiko inguruko labar-artearen ezaugarriak aztertu eta gero:
Kontserbazioa
Kobazuloak uholdeekin arazo larria du. Urteetan zehar inguruan egin diren urbanizazio lanen ondorioz lurpean hondakinak pilatu dira, eta honek:
Uraren arazoari zein irtenbide eman aztertzeko, Bizkaiko Foru Aldundiak CRN enpresa kontratatu zuen; baina ADES Espeleologia Elkarteak, ikerketa honetan zenbait gabezia seinalatu zituen. Izan ere, ostean eginiko zenbait interbentzio ere kritikatu dira, arazoa konpontzeko balio izan ez dutelakoan. Espeleologoen arabera, arazoari behar bezala heltzeko ezinbestekoa da gutxienez kobazuloaren esplorazio espeleologikoa amaitzea eta muino osoaren portaera hidrogeologikoa aztertzea, oraindik osorik egin gabe dauden lanak.
2019an Bizkaiko Batzar Nagusietako Talde Mixtoak salatu zuenez, aurkikuntzatik 3 urtera, Armintxeko kobazuloak oraindik ez zuen kultura ondasun aitortzarik edo beste inolako lege-babesik.
Biologia
ADESen esplorazio lanek iraun zuten bitartean hartutako laginen arabera, gutxienez Quaestus generoko intsektuak eta zizare txiki batzuk aurkitu dira bertan. Halere, fauna troglobioa eta estigobioa sistematiki ikertu gabe dago.
Quarré-les-Tombes
Quarré-les-Tombes Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Quarré-les-Tombes udalerrian erroldatutako biztanleak 716 ziren. Familiak 312 ziren, horien artean 112 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 404 ziren, horien artean 290 aktiboak ziren eta 114 inaktiboak ziren. 290 pertsona aktiboetatik 264 lanean zeuden (149 gizon eta 115 emakume) eta 26 langabezian zeuden (12 gizon eta 14 emakume). 114 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Quarré-les-Tombes udalerrian 321 unitate fiskal zeuden, 695 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.566 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 arropa denda zen eta 1 drogeria zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Acre guda
Acre Guda, (Revolução Acreana bezala Brasilen ezagututa) 1899 urtetik 1903. urterarte Bolivia eta Brasilen arteko guda bat izan zan, guda, Peru-ko lurraldeetan ere eragin eban. Gudan Acre lurraldea eztabaidatu zan, kautxo zuhaitzak eta urrezko aztarnategiz beteta dagoan lurraldea. Bolivia Acre guda ostean.
Arrazoia
XIX mendearen amaieran, demanda bat jarri izan zan europar kotxe industriaren aurka, hori izan zan Bolivia eta Brasilen gudaren arrazoietako bat. Komertzioa kontrolatzeko, 1899. urtean, Puerto Alonso Aduana eraiki zan, Purus ibaiaren ezkerraldean, eta ideia ez eban gustokoa izan Ramalho Juniorrek. Hori gatazkaren hasiera eragin eban. Gatazka, bi denboraldi desbardinetan bereiztu egiten da, lehenengoa, 1899. urtean hasi zan, aldiz, bigarrena, 1902 urtean izan eban hasiera.
Lehengo denboraldia
Gudaren lehengo ekinaldia, 1899. urtean hasi zan, Amazonas Estatuaren gobernadorea, Ramalho Juniorrek okupazioa legez kanpokoa zala salatu ebanean, horretaz aparte, gobernadoreak ere salatu eban Boliviako jendea lapurtu eta biolentzia eragin egiten eban hainbat kasu egiten ebela. Bolivia, Acre lurraldera gudariz egindako 3 zutabe bialdu ebazan, La Paz hiritik. Ramalho Junior, Luis Gálvez Rodríguez de Árias kolonizatzaile espainiarra konbentzitu zuen bere burua sezesionisten buru jartzeko. Acre lurraldean hori gertatzen ari zen bitartean, Brasilgo Manaus hirian, mugimendu separatista laguntzeko eta indartzeko mertzenario zibilen alderdi bat antolatu zan, Alberto Moreira Juniorren aginpean.
Asaltoa
1899. urteko maiatzaren 3an, Luis Galvez Rodriguez espainiar abenturazale eta kolonizatzailea zuzendutako hainbat pertsona Puerto Alonso eraso egin eben, aduanaren agintariak bortizki baztertuz. Egoeraz ia konturatu gabe, Boliviako lehendakari berriak, José Manuel Pandok, hasiera batean espedizio zutabe txiki bat bidaltzearen ideia izan eban, Pedro Kramer, La Pazeko abokatua, espedizio zutabearen burua izanda. Boliviako ordezkaritza 1899ko abenduaren 19an heldu zan Puerto Alonsora, garai horretan esploratu gabe egozan oihan handietan zehar bidai luze bat izan eta gero. Boliviarrak Puerto Alonson sartzerakoan, aduana hutsik aurkitu eben, Brasilgo jendea herri hori abandonatu egin ebelako. Hurrengo egunean, hau da, abenduaren 20an, Pedro Kramer abokatua hil egin zen bidaia luzean hartutako gaixotasun tropikal gogor baten ondorioz, gaixotasuna, sukar horia izena eban. Ladislao Ibarrak, Pedro Kramer ordezkatu eban, bigarren agintaria zalako. Urte bat eta gero, 1900 eko urtarrilaren 12an, hainbat Brasiltar, Luis Gálvez Rodriguez agintari bezala berriro izanda, Puerto Alonso beste behin eraso eben. 3 orduko borroka gogorren ostean, Boliviako defendatzaile batzuk Brasilgo hainbat frankotiratzaile aurrean amore eman eben, eta horrek boliviarrak Puerto Alonsotik kanporatu egitea eragin eben.