cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Moyencourt-lès-Poix
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 103 ziren, horien artean 84 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 84 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (39 gizon eta 37 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Moyencourt-lès-Poix udalerrian 61 unitate fiskal zeuden, 156 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.195 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra erauzte enpresa batena zen.
Beaufort-Blavincourt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Moyencourt-lès-Poix
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Moyencourt-lès-Poix udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Azkoien
Klima eta landaredia
Landarediari dagokionez, makal bakan batzuk eta birlandaturiko alepo motako pinuak baino ez daude. Gizakiaren eraginez, jatorrizko landaredi gehiena galdu egin da.
Donostiako inauteriak
Eraldeak (1816-1879)
Antero Aranzamendik 1816tik 1880ra bitarte albiste izan ziren programa ludiko-musikalak bildu zituen ''Eraldeak, Donostiako inauteriak XIX. mendean'' liburuan. Jasotako informazioaren arabera, 1816 eta 1879 urteen artean 64 urteko epean 28 aldiz antolatu zuten Donostiako inauteria eta hauek izan ziren eraldeak edo konpartsak:
Moyencourt-lès-Poix
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Villeneuve-au-Châtelot
La Villeneuve-au-Châtelot Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Villeneuve-au-Châtelot udalerrian erroldatutako biztanleak 127 ziren. Familiak 54 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 11 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Donostiako inauteriak
Eraldeak (1816-1879)
1821-1826: Ez zen ezer antolatu. Hirurteko Liberaleko gorabeherekngatik eta ondorengo Ehun Milen inbasioengatik 1833 eta 1840 urteen artean Lehen Karlistaldiko gerra izan zen, Hori dela eta ez zen inauteria antolatu urte hauetan: 1834, 1835, 1836, 1837 eta 1840an. 1838an eta 1839an bai, nahiz eta artean gerra guztiz bukatu gabe egon. Ikus daitekeenez 1872 eta 1876 urteen artean Bigarren Karlistaldiko gerra izan zenez, ez zen inauteria antolatu hamarkada osoan, 1879an soilik.
Azkoien
Estazio meteorologikoa
Azkoienen ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Faltzes pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 295 metrora, Nafarroako Gobernuak 1920n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Viala-du-Tarn
Biztanleria
2007an Viala-du-Tarn udalerrian erroldatutako biztanleak 540 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 96 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 60 bakarrik bizi ziren emakumeak), 96 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
La Villeneuve-au-Châtelot
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Beaufort-Blavincourt
Etxebizitza
2007an 174 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 174etxeak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 150 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 31 etxek lau zituzten eta 105 etxek bost zituzten. 116 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Viala-du-Tarn
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Azkoien
Erdi Aroa
XI. eta XII. mendeetako testuetan, izenak berak («Petra Alta» eta «Petralta») iradokitzen du gaur egun jendea bizi den barrutian dauden altueren gainean kokatzea. X. mendean, Iruñeko Erresuma sortu berriaren muga oraindik jariakorretan, gotorleku aurreratuaren funtzioa bete behar izan zuen.
Viala-du-Tarn
Etxebizitza
2007an 420 etxebizitza zeuden, 252 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 156 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 402 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 252 etxebizitza nagusietatik 212 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 11 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 20 etxek bi zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 79 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 151 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 124 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 90 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Carlos Figueroa Ibarra
Carlos Figueroa Ibarra (1952ko abuztuaren 5a, Guatemala) soziologoa eta Mexikoko Benemérita Universidad Autónoma de Puebla Unibertsitateko irakasle eta ikertzailea da. Guatemalako prozesu politikoen eta indarkeriaren azterlanetan aditua, Mexikoko prozesu politikoekin batera.
Donostiako inauteriak
Kabalgatak (1881-1900)
1881etik 1900era bitarte, Donostiako gizartea, aberatsagoa eta ikuspegi kosmopolitagoa zuena, Europako hiriburu handietako inauteriekin lehiatzeko moduko mailara iritsi zen. Ikusgarritasun eta erakargarritasun handiagoa izateko, eraldeak kabalgatetan txertatu ziren. Fase horretan, lankidetza estuan aritu ziren Jaien Udal Batzordea eta La Fraternal eta Unión Artesana elkarteak. Nolanahi ere, azken horiek ziren benetan arduratzen zirenak. Hauek dira Donostiako inauterietan 1881 eta 1900 urteen artean antolatu ziren kabalgatak:
Beaufort-Blavincourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Azkoien
Erdi Aroa
Antso I.a Gartzeitzen aurka 924ko udan Abd ar-Rahman III.ak antolatu zuen zigor-espedizioa Azkoienera iristen da uztailaren 11n, Karkarreko gaztelua suntsitu ondoren. Kronika musulmana kontatzen du: «Azkoien izeneko tokira igaro zen, eta, haren inguruan, gaztelu sendoak zeuden; kristauek ebakuatu egin zituzten, baina lautadan utzi zituzten ondasun eta elikagai guztiak, baina ez zuten eramateko astirik izan». Bide ikaragarriari jarraituz, tropa arabiarrak uztailaren 12an abiatu ziren Faltzes eta Tafallarantz. Leku askotan bezala musulmanek Azkoien abandonatuta aurkitu zuten beren kasa. Kristauak kobazuloetan babesten ziren. Beharbada, egia esan, populazioaren zati handi bat kobazuloetan bizi zen, gaur egun arte inguru honetako baten bat bizi izan den bezala.
XII. mendean Nafarroako Erresumaren barruti politiko-militar baten euskarrietako bat izan zen. Barruti horretako buruetako batzuk honakoak izan ziren: Fortun Santxitz (1027-1054), Antso Fortunioitz (1063-1066), bertze Fortun Santxitz bat (1080-1087), Semeno Fortunioitz (1096-1124), Martin Leet (1135-1166), Semeno Almorabide (1171-1176), Gartzea Bermuditz (1179-1182), Gontzalo Batzan (1201), Errodrigo Baztan (1210-1211) eta Hurtado Mendoza (1237).
Mende honetan, Azkoienek Gaztelako erresumaren erasoaldian mantenduriko fideltasuna saritzeko, Antso V.a Ramiritz erregeak hainbat pribilegio (foru) eman zizkien Azkoiengo herritarrei, horien artean hilabeteko lehen astelehenean merkatua egiteko eskubidea. Garai hartan, azkoiendarrak ibaiaren ondoan bizi zirela uste da, muinoaren gaineko jatorrizko kokagunetik hedatu ostean. Erregeak emandako foruak hainbat zergaren ordaindu beharraz libratu zituen herritarrak. 1366an kapareak herritarren herena ziren, eta juduekin batera, herriaren gehiengoa egiten zuten. 1398an Karlos III.a Nafarroakoa erregeak foruaren pribilegioak berretsi zituen.
Beaufort-Blavincourt
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 277 ziren, horien artean 206 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 206 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (105 gizon eta 90 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Carlos Figueroa Ibarra
Bizitza
Guatemala Hirian jaio zen 1952ko abuztuaren 5ean. Carlos Alberto Figueroa Castroren eta Edna Albertina Ibarra Escobedoren semea. 1954an, bere familiarekin batera, Mexikon erbesteratu zen Jacobo Arbenz Guzman gobernua bota ondoren. Geroago, familia Guatemalara itzuli zen 1958an, eta bertan 12 urtez egongo ziren. 1970az geroztik, soziologia ikasi zuen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan (UNAM), eta bere herrialdera itzuli zen lizentziatuta. 1980ko ekainean, Fernando Romeo Lucas García jeneralaren gobernuan, bere gurasoak hil zituzten, eta horrek Guatemalako Ejército Secreto Anticomunistak (ESA) heriotza mehatxuak gehituta, Mexikon bizitzera behartu zuen, irakasle gisa sartuz, eta Pueblako Unibertsitate Autonomo Meritorian ikertzailea. Guatemalako Lan Alderdiko (PGT) kidea izan zen 1973tik 1984ra. 1987az geroztik egonaldi laburrak egiten ditu Guatemalan, eta hori aprobetxatzen du ikastaro laburrak eskaintzeko edo bere lan akademikoa aurkezteko. Bizitzako bikotea Lisett Santa Cruz Ludwig da, eta harekin bi seme ditu, Camila (1995) eta Sebastián (1998). Aurretik Ana Carrillo Padillarekin ezkonduta zegoen, eta harekin Alejandro izeneko semea du (1978).
Azkoien
Erdi Aroa
Nahiz eta gaiztoak deiturikoetatik aske egon, hau da, aurreko jaun-karga batzuetatik, hala nola goizetik eta prestazio pertsonaletatik («azofrak» eta «fazenderak»), populazio bilauaren masak urteko ordainarazpen-erregimen bati lotuta jarraitu zuen; 1280an, haren bularrak 200 gari-kahiz eta beste horrenbeste garagarrez, gehi 150 sause, «afari» kontzeptupean. Antza denez, frankoek berek -orduan gaskoiak deitzen dietenak- errolda bat ordaindu behar zuten beren etxebizitzen orubea okupatzeagatik. Koroak bere jauregiak, ganberak edo aletegiak gordetzen zituen, baita errota ere bere harrapakinarekin; gainera, ardoaren eta gatzaren lezda eta juduen eskribautzaren eskubideak hautematen zituen. Hiribilduak jatorri ezberdineko biztanleak hartzeko eta birbanatzeko gune alaia izan behar zuen; horrela, XIII. mendearen hasieran, infantzoien zirkulu pribilegiatuan infiltratu ziren familia ustez bilau batzuen gizarte-egoera egiaztatu behar zela azaltzen da. Kapareak 1366an biztanleriaren herena ziren eta, bertzalde, 10 su judu zeuden. 1378an gaztelarrek Azkoien setiatu zuten; Martzillako eta Peñalengo bizilagun gehienak hiribildu hartan giltzapetu ziren eta denak adoretsu defendatu ziren, Funes ez bezala, gaztelarrak iristean errenditu egin baitzen. Hala ere, Azkoiengoek berriro hartu zuten, eta hori kontuan hartuta, erregeak agindu zuen Funesko eta Peñalengo mugek Azkoiengoekin bat egin zezatela, eta hiru herrietako bizilagunek elkarrekin goza zezatela hitz guztiak. Funestarrak eta peñalendarrak Karlos III.a erregearengana joan ziren 1389an, batasun hori eskubide errealen aurkakoa zela azalduz eta hura errebokatzeko eskatuz, baina erregeak berretsi egin zuen, eta, aldi berean, hiru kontzejuek soroetako zaindariak izenda zitzaten agindu zuen. Urte berean, errege horrek Azkoienari hamabi eguneko azoka bat eman zion urtero, eta apirilaren 27an hasi behar zuen.
1423an, Karlos III.ak, Bianako printzerria sortu zuenean, Azkoien eta Corella bere biloba Karlos IV.arentzat sortutako lurren artean sartu zituen, eta bi hiribilduen jaun izateko agindu zuen. 1430ean, Joan II.ak Azkoien, betiko jaurerri hereditario gisa, Piarres Azkoiengoari ematen dio. Zuria I.a erreginak 1439an egindako testamenduan adierazten duenez, Piarres eta bere semea ondorengorik gabe hiltzen baziren, hiribilduak Koroara itzuli behar zuen. Dohaintza honekin, Azkoien herentziazko jaurerri bihurtzen da. 1469an, herriko biztanleek hala eskatuta, Koroari itzultzen saiatu ziren, baina ez zuten lortu.
1469an Piarres Azkoiengoa armaz altxatu zen, zenbait gaztelu erabiliz, horien artean Azkoiengoa, Leonor I.a Nafarroakoa eta beaumontarrak iritsi ziren bake-akordioaren aurka egiteko, printzesaren tropek setiatua izan zelarik. Ondoren, hilabete bakoitzeko lehen astelehenean, merkatu egun bat eman zuen. Pribilegio hori Frantzisko I.a Febo eta Fernando Katolikoa erregeek zigortu zuten.
Carlos Figueroa Ibarra
Ikasketak
Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko (UNAM) Politika eta Gizarte Zientzien Fakultatean prestakuntza osatu zuen soziologian, lizentziatura lortu zuen 1976an, masterra 1986an eta doktoretza 2000. urtean. Azken bi tituluekin, Gabino Barreda domina irabazi zuen.
Beaufort-Blavincourt
Diru sarrerak
2009an Beaufort-Blavincourt udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 410 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.360 euro zen.
Viala-du-Tarn
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Léry (Eure)
Léry Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
La Villeneuve-au-Châtelot
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Beaufort-Blavincourt
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
Léry (Eure)
Biztanleria
2007an Léry udalerrian erroldatutako biztanleak 2.049 ziren. Familiak 812 ziren, horien artean 243 pertsona bakarrekoak ziren (152 bakarrik bizi ziren gizonak eta 91 bakarrik bizi ziren emakumeak), 182 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 275 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 112 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
La Villeneuve-au-Châtelot
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 62 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 62 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (30 gizon eta 27 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Léry (Eure)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
La Villeneuve-au-Châtelot
Diru sarrerak
2009an La Villeneuve-au-Châtelot udalerrian 58 unitate fiskal zeuden, 141,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.779 euro zen.
Léry (Eure)
Etxebizitza
2007an 876 etxebizitza zeuden, 829 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 28 hutsik zeuden. 559 etxeak ziren eta 312 apartamentuak ziren. 829 etxebizitza nagusietatik 407 bere jabearen bizilekua ziren, 404 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 37 etxek gela bat zuten, 101 etxek bi zituzten, 173 etxek hiru zituzten, 220 etxek lau zituzten eta 298 etxek bost zituzten. 465 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 386 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 318 etxetan bat baino gehiago zituzten.
La Villeneuve-au-Châtelot
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen.
Léry (Eure)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
La Villeneuve-au-Châtelot
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Villeneuve-au-Châtelot udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Beaufort-Blavincourt
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
Léry (Eure)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.384 ziren, horien artean 1.027 aktiboak ziren eta 357 inaktiboak ziren. 1.027 pertsona aktiboetatik 857 lanean zeuden (477 gizon eta 380 emakume) eta 171 langabezian zeuden (84 gizon eta 87 emakume). 357 pertsona inaktiboetatik 83 erretiraturik zeuden, 143 ikasten zeuden eta 131 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Léry udalerrian 838 unitate fiskal zeuden, 2.115 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.588,5 euro zen.
Beaufort-Blavincourt
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Léry (Eure)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 70 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 8 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Azkoien
Aro Modernoa
Jakin badakigu 1536ko abuztuko egun batean, azkoiendar batzuen arteko eztabaida gogor baten ondorioz, Juan San Julian delako bat zauritu zela eta erasotzaileak Miguel Goñi jauregian babestu zirela. Hiriko dantzaldia alkateak eta errefuxiatuen entrega eskatzeko epaimahai batek lagunduta etorri zenean, jauregiak uko egin zion. Faltzesko markesa bera etorri zen, Azkoienen agindupean zegoena, baina Miguel Goñik gogor egin zien eta iraindu ere bai. Azkenean, indarrez sartu ziren etxean, eta jauregiarra atzeman zuten, eta lau hilabeteko deserrira zigortu zuten Iruñean.
Viala-du-Tarn
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 306 ziren, horien artean 212 aktiboak ziren eta 94 inaktiboak ziren. 212 pertsona aktiboetatik 191 lanean zeuden (108 gizon eta 83 emakume) eta 21 langabezian zeuden (9 gizon eta 12 emakume). 94 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Azkoien
Aro Modernoa
XVII. mendearen hasieran, Azkoienen eztabaida gogorrak izan ziren aurkako bi talderen artean. Talde horiek «markesinoak» edo Ana María Velasco andrearen aldekoak eta «gaianak» edo Azkoiengo kaparetasunaren aldekoak ziren. Bi aldeak haserre borrokatzen ziren hiribilduaren nagusitasunagatik. 1614ko maiatzaren 22ko gauean gaianak armatuta zeuden, eta alkateak armak uzteko eskatu zien. Hala ere, uko egin zioten elkarri, eta, jarraian, bi banderien arteko borroka odoltsu bat gertatu zen, bi pertsona hil zituena. Gainera, mendearen zehar, egoera meteorologiko txarrak eta nekazaritza-produktuen prezioen merkatzeak herrian ondorio handiak izan zituen krisia eragin zuten.
1652. urtean, Nafarroan otso ugari zegoenez, Nafarroako Gorteek izurria erauzteko neurri zorrotzak hartzea erabaki zuten. Erabaki zen azienda-jabeek tarja eta erdi ordaintzea azienda nagusiaren buru bakoitzeko, eta kopuru bera hogei edo hamar txerri-azienda bakoitzeko. Funts horiekin loberoei ordainduko litzaieke, sei dukat ehizatutako animalia handi bakoitzeko eta bi kume bakoitzeko. Erresumako hiri, hiri eta leku gehienek lege horren aurka protesta egin zuten, Azkoien barne. Kontrako argudioetako bat izan zen hiriburutik urrun zegoela saria kobratzera joateko. Hiriburuan ez ezik, zenbait hiritan ere loberoek kobratu ahal izatea erabaki zen, tartean Azkoienen. Legeak praktikan jarraitu zuen, protestak gorabehera, eta 1662ko Gorteetan berretsi zen.
Aro Garaikidea
Iberiar Penintsulako Gerrapean, frantziarrek Azkoien gotortu zuten, Nafarroako beste herri batzuekin batera, Erresuma osoan zebiltzan gerrillarien partiden aurkako neurri gisa. 1811ko ekainaren hasieran, Frantzisko Espotz Minaren gerrilariak Azkoiendik joan ziren, Andosillatik Mendigorrirantz.
1834an, Lehen Karlistaldian, Zumalakarregik indar handiak zituen eta Azkoienari erasotzea erabaki zuen azaroaren 8an, baina ez zuen lortu Fermin Iratxeta komandante liberalak defendatu zuen gotorlekua menderatzea. Geroago, 1837an, errege espedizioak eta Iparraldeko armada liberalaren gehiengoak euskal lurraldetik kanpo lan egiten zuten bitartean, Urangak Azkoien erasotzen zuen irailaren 29an, eta preso hartzen, 3 ofizial eta 90 soldadu liberal preso hartuz. Handik gutxira, liberalek herria birkonkistatu zuten, eta urriaren 15ean Ulibarrik zuzendutako karlistek berreskuratu zuten, erregearen espediziotik bueltan.
XIX. mendearen erdialdean, jaurerriak bertan behera geratzean, Azkoien udalerri independente bihurtu zen. XIX. mendearen hasieran, Azkoienek hilabeteko lehen astelehenean merkatua antolatzen jarraitzen zuen. 1514an Gaztelako inbasioaren ondoren ere, Fernando Katolikoa erregeak eskubide hori berretsi zuen. Urteko azokarik garrantzitsuenak apirilaren 25ean eta maiatzaren 8an egiten ziren.
1847an, herrian bi eskola zeuden. Bata mutilena, 160 ikaslerekin, eta maisu eta pasante batekin. Bakoitzak 5200 eta 1580 erreal jasotzen zituen hurrenez hurren. Beste eskola neskena zen, bertan 100 neskak ikasten zuten, eta mutilen eskolan bezala, maistra eta pasante bat zeuden, 1825 eta 770 errealeko soldatarekin. Azkoiengo parrokiak bikarioa eta hamabost onuradun zituen (hamazazpi 1802an), denak, bi izan ezik, Azkoiengo semeak, bat Iruñeko gotzainak aurkeztua, eta bestea Faltzesko markesak izendaturikoa.
Viala-du-Tarn
Diru sarrerak
2009an Viala-du-Tarn udalerrian 214 unitate fiskal zeuden, 440 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.255 euro zen.
Azkoien
Aro Garaikidea
1802an, kaputxinoen monasterioak hemeretzi abade zituen, baina XIX. mendeko Mendizabalen desamortizazioaren ondorioz, monasterioa bertan behera geratu zen eta erabilera erlijiosoa zeukan eraikina ospitale bihurtu zen. XIX. mendean herriak hainbat larre zeuzkan, Azkoien eta Funes bitartean hainbat abelburuk bazkatzen zuten, guztira 11 500 inguru (1847an 7000 abelburura gutxitu ziren). 1802an, herrian irina ekoizten zuten bost errota zeuden (1847an bakarra zen), eta olioa ekoizten zuten beste lau errota.
Viala-du-Tarn
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
Azkoien
Aro Garaikidea
Udalean, ezkerreko udala 1936ko urtarrilean berritu zuten, 1934ko iraultzaren ondoren eskuineko gobernua inposatuta 2 urtez egon ondoren. Hilabete batzuk geroago, 1936ko gerra piztu ondoren, uztailaren 19an hain zuzen, matxinatuek herria okupatu zuten, eta hurrengo egunean mota guztietako armak entregatzeko agindua eman zuten. Gauean bizilagun bat atxilotzen dute eskuak lotzen dizkioten etxean, eta etxetik metro gutxira tiro egiten diote ahozabalik. Biharamunean beste bat garrasika hasi zen, errepublikarrak zetozela entzun zuelako bere eskopetarekin irten zena. 22an Udala kargutik kendu zuten. Ordutik aurrera, uztailean, abuztuan eta irailean fusilamenduak egin zituzten. Urriaren 21ean 14 azkoiendar erori ziren Tafallako kartzelako "sakean" Eloko teilerian, Julian Castiella errekete tafallarraren heriotzaren erantzun gisa. Horrela, 89 herritar hil zituen frankistek. Gainera, abuztuaren erdialdean, emakumeei ilea moztu zitzaien, iraintzeko, eta 63ko zerrenda nominala zuen.
Viala-du-Tarn
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Viala-du-Tarn udalerrian 37 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.269 hektarea erabiltzen.
Azkoien
Aro Garaikidea
Aparteko aipamena merezi du Eladio Celaya azkoiendarrak, Kasedako hirurogeita hamabi urteko parrokoak, udalerri haueko indarkeriari inolako kontzesiorik egin ez zionak. Horrek, lehenik, kalumniatu eta gero mehatxatu egin zuen. Goardia Zibila haren bila joan zen, eta Eladiok herritik irten behar izan zuen, Iruñerantz, antza. 1936ko irailaren 12an Azkoiengo parrokiak Eladioren heriotzaren erreferentzia izan zuen. Haren gorpua hermetikoki itxitako zerraldo batean iritsi zen, gorpua eta haren zuzeneko familiak, ezohikoa, ikusten utzi gabe. Hiletak normaltasunez egin ziren, baina horrekin ezin izan zen uxatu hilketaren ziurtasuna.
Viala-du-Tarn
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Carlos Figueroa Ibarra
Jarduerak
Akademiko gisa, nazioko eta nazioarteko hainbat mintegitan eta kongresutan parte hartu du (150 inguru), batez ere Latinoamerikako eta Europako eskualdeetan.
Léry (Eure)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Carlos Figueroa Ibarra
Idazlanak
Landa soziologiaren arloan hasi zituen ikasketak, ondoren soziologia politikoan eta indarkeriaren inguruko hausnarketan oinarritu zen.
Léry (Eure)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Léry udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Azkoien
Demografia
biztanle zituen Azkoienek.
Ekonomia
Azkoienek, inguruko herriek ez bezala, industria garrantzitsua garatu du XX. mendean. Horren adierazle Azkoyen eta Jofemar enpresa, taberna eta ostalaritzarako makinen alorrean; Jevit-Dynamobel, bulegoetarako altzarien sektorean; eta bestelako enpresa txikiak, hozte industrial eta elektronikaren sektoreetan.
Viala-du-Tarn
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Azkoien
Ekonomia
Inguruko herrietako biztanleen lantokia da Azkoien gaur egun, horrela herrian industrialde handi bat dago, Funes, Faltzes eta Martzillako biztanleak egunero lanera joaten direna. Horrez gain, nekazaritza eta abeltzaintzarako gune bat dago, eta barazkien salmentarako hainbat enpresa daude. Nekazaritzak dena den, azken hamarkadetan garrantzia galdu du industriaren mesedetan.
Bardeako aprobetxamendua
Erdi Aroan, Azkoienek, Fustiñana, Tutera, Cortes, Buñuel, Cabanillas, Melida, Zarrakaztelu, Kaparrotsu, Cadreita, Valtierra, Arguedas, Santakara, Martzilla, Faltzes, Alesbes, Funes, Milagro, Corella, Olibako monasterioa, eta Erronkariko ibaxa eta Zaraitzu ibarrekin batera, Bardeako Komunitatea osatu zuen, Bardeako lur amankomunak nekazaritzarako erabiltzeko asmoarekin.
Politika
Azkoiengo udaletxea herrigunean dago. Udalbatza udalerriko alkateak eta hamabi zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Juan Carlos Castillo Ezpeleta da, Ezkerren Azkoiengo Batasuna hautagai gisa aurkeztu zena.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea herrigunean dago.
1953an eraiki zen, eraikin zaharra eraitsi ostean. Hiru solairuko eraikina da, adreiluzko fatxadaduna. Fatxada nagusia, plaza nagusira dago zuzenduta. Beheko solairuan mugarrietan eutsitako erdi puntuko arkudun portikoa dago. Lehen solairuan balkoi korrituaren inguruan, dinteldun bost bao zabaltzen dira. Azken solairuan bestalde, arkudun iraganbidea dago.
Egungo banaketa
Azkoiengo Udala zinegotzik eta alkateak osatzen dute, demokratikoki hautatuak. Alkatea Juan Carlos Castillo Ezpeleta da, Ezkerren Azkoiengo Batasuna zerrendakoa. Zinegotziak 12 daude:
Batzordeak
Azkoiengo Udalan 11 bartzorde ditu. Horietako bakoitzaren buruan hautetsi bat dago:
Alkateak
1979tik, Azkoienek 8 alkate izan ditu:
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko linea zerbitzua ematen dio udalerri honi. Herriak lau autobus geldialdi du: bi Irurtzun zeharkarrikan eta bertze bi Funes etorbidean. Gainera, Autobuses Olloqui autobus konpainiak Azkoien Calahorrarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du: Azkenik, Condaren Iruñea eta Lodosa bitarteko lineak geltokia dauka herrian. Eguneko zerbitzu bakarra izaten da norabide bakoitzean.
Hirigintza
Erdi Aroko Talaia zaharretik eta ondoko gotorlekutik, herria menderatzen duen haitzaren tontorrean kokatuak, ia ez dira horma batzuk kontserbatzen. Zubi gotikoak zorte hobea izan du, nahiz eta bere fabrikaren zati bat XVII. mendearen amaieran berreraiki zen, eta, beraz, begi zorrotzak eta erdi-puntukoak batera bizi izan ziren. Leku horretatik abiatzen da karrika nagusia, Azkoiengo zeharkarrika, eta, bertan, jauregi ederrak eta adreiluzko fatxadak dituzten barroko garaiko etxeak daude, batzuk arku txikien galeriez errematatuak, Nafarroako Erriberako eraikuntza-erabileren arabera. Eraikin hauetako asko, marko itxuratuzko armarriekin nobletzen dira.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Azkoien ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Koldo Zuazok, 2010ean, Azkoien ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Azkoien eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %1,02k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 0,84k eta 2018n % 1,90k.
2009ko urtarriletik udalerriaren izen ofiziala Peralta / Azkoien da.
Kirola
Azkoienek hainbat kirol elkarte eta talde dauzka:
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Eskala-errendimendu
Ekoizpena ekoizpen-faktoreen igoera baino gehiago igotzen bada, eskala-errendimendu gorakorrak daudela edo eskala-ekonomiak gertatzen direla esaten da.
Ekoizpen-prozesu batean eskala-ekonomiak sortzeko zenbait arrazoi daude, makinak eta bestelako kapital finkoaren erabilera-maila hobezinera heldu ez izana. Adibidez, 100 lanordu sartuta zelai batean, traktore-erdia dugula (traktorea beraz ezin da erabili), ekoizpena 200 unitatekoa bada; faktoreak bikoiztuz, traktore oso batekin eta 200 lanordu sartuta, seguru asko 200×2=400 baino askoz gehiago ekoiztuko da. Ostera, eskala-desekonomiak sortzeko arrazoietako bat, ekoizpena maila bat gainditzean, ekoizpen prozesua kudeatzeko beharrezko administrazio eta antolakuntzaren zailtasuna izaten da.
Eskala-ekonomiak daudenean, batez besteko kostua murriztu egiten da, kostu marjinala batez besteko kostua baino txikiagoa da eta kostu totala gero eta erritmo txikiagoan gehitzen da, unitateak ekoiztu ahala. Ekoizpen-funtzio batean hiru zati bereizi ohi da: lehenengo zati batean, eskura dauden ekoizpen-faktoreen erabilera eskasa erabiltzen denean, eskala-ekonomiak edo eskala-errendimendu gorakorrak daude; bigarren zati batean, errendimenduak konstanteak dira eta hirugarren zati batean, ekoizpen-faktoreen erabilera erabatekoa denean, eskala-desekonomiak edo eskala-errendimendu beherakorrak daudela esaten da.
Arrazoi (matematika)
Matematikaren esparruan, arrazoia magnitudeen (hau da, objektuen, pertsonen, ikasleen, goilarakaden, SIko unitateen...) arteko erlazio bitarra da. Oro har, a:b moduan adierazten da. Zenbakiekin ari garenean, arrazoia zatiki moduan adierazten da, eta batzuetan, zenbaki hamartar moduan.
Arrazoi geometrikoa
Arrazoi geometrikoa zatiki bidezko bi kopururen arteko konparaketa da, kopuru bat beste kopuruaren zenbatekoa den erakusten duena. Alderatzen ditugun bi magnitudeek neurri-unitate berdina badute, arrazoia adimentsionala da.
«X:Y» «X Y-ren» moduan irakurtzen da. Arrazoi horren X-ri zenbakitzailea deritzo eta Y-ri izendatzailea.
Adibidea
18:6-k 18 6ren adierazten du, eta horren emaitza 3 da (18k hiru 6ko ditu). Honen arrazoi geometrikoa 3 da, zenbakitzailea 18 eta izendatzailea 6 izanik.
Arrazoi aritmetikoa
Arrazoi aritmetikoa bi kopururen arteko diferentzia da. Arrazoi aritmetikoa, bi zeinuren bidez idatz daiteke: . zeinuarekin edo - zeinuarekin. Horrela, 6tik 4rako arrazoi aritmetikoa honela idazten da: 6-4 edo 6.4.
Arrazoi matematikoaren lehen terminoari zenbakitzaile deritzo eta, bigarrenari, izendatzaile. Horrela, 6-4 arrazoian 6 da zenbakitzailea eta 4 izendatzailea.
Arrazoi aritmetikoen propietateak
Arrazoi aritmetikoa bi kopururen arteko diferentzia baino ez denez, arrazoi aritmetikoaren propietateak diferentziaren propietateak dira.
Lehenengo propietatea
Zenbakitzaileari kopuru bat batu edo kentzen zaionean, arrazoi aritmetikoa handitu edo txikitu egiten da.
· Lehenengo kasua (zenbakitzaileari edozein kopuru batuz)
Zenbakitzaileari 4 zenbakia batzen bazaio (edozein zenbaki izan daitekeela argi utziz), orduan (7+4)-5=6 dugu. Jatorrizko arrazoi aritmetikoaren erantzunean ikus daitekeenez (7-5=2), zenbakitzaileari 4 batu ondoren ((7+4)-5=6), erantzuna kopuru hori adina handitzen da.
Antonio Saura
Antonio Saura (Huesca, Espainia, 1930eko irailaren 22a - Cuenca, Espainia, 1998ko uztailaren 22a) espainiar pintorea izan zen.
Biografia
Bere kasa ikasi zuen asko irakurriz, eta 1947an hasi zen margotzen, gaixoaldi luze batean. Gaztaroa Madrilen eman zuen, eta 1953tik aurrera denboraldi luzeak egin zituen Parisen. Hasieran, gaixoaldian, obra surrealistak egin zituen, txikiak eta xehetasun handiz landuak, baina gero, 1950 inguruan, libreago margotzen hasi zen, fantasiaren eta surrealismoaren eraginpean, hala ere: El cementerio de los suicidas. Abstrakzioa indarra hartzen hasi zen, eta gauzak lausotzen, edo anbibalentzia nabarmen bihurtzen: Piedra, Luna, Cielo. Handik gutxira, baina, alde batera utzi zuen figurazioa, eta surrealismoa ahaztu; orbanezko pintura-molde bat egiten hasi zen, indar eta dramatismo handikoa, barrokoa inoiz.
Arrazoi (matematika)
· Bigarren kasua (zenbakitzaileari edozein kopuru kenduz)
Zenbakitzaileari 2 zenbakia kentzen bazaio (edozein zenbaki izan daitekeela argi utziz), orduan (18-2)-3=13 dugu. Jatorrizko arrazoi aritmetikoaren erantzunean ikus daitekeenez (18-3=15), zenbakitzaileari 2 kendu ondoren ((18-2)-3=13), erantzuna kopuru hori adina txikitzen da.
Bigarren propietatea
Arrazoi aritmetikoaren izendatzaileari kopuru bat batzen bazaio, arrazoia kopuru hori adina txikitzen da. Izendatzaileari kopuru bat kentzen bazaio aldiz, arrazoia kopuru hori adina handitzen da.
· Lehenengo kasua (izendatzaileari edozein kopuru batuz)
45etik 13rako arrazoi aritmetikoa 32ren berdina da.
Antonio Saura
Biografia
Sauraren jarrerak erabat aldatu zuen Espainiako orduko artea, informalismoaren garaipena ekarri baitzuen. 1957an El Paso taldea sortu zuen, Madrilen, Canogar, Feite, Millares eta beste artista batzuekin batera. Taldea hizkuntza formal berri baten bila ibili zen, informalismotik gertu bere estetikan. Saura Espainiako espresionismo abstraktuaren ordezkari aipagarrienetako bat izan da. Kolore gama urria, zuria eta beltza erabiltzea izan zen bere lehen aldi horretako ezaugarrietako bat: Crucifixión. Garai hartan egin zuen "Gaztelakoa" izenez ezagutzen den sail osoa.
Arrazoi (matematika)
· Lehenengo kasua (izendatzaileari edozein kopuru batuz)
Izendatzaileari 7 zenbakia batzen bazaio (edozein zenbaki izan daitekeela argi utziz), orduan 45-(13+7)=25 dugu. Jatorrizko arrazoi aritmetikoaren erantzunean ikus daitekeenez (45-13=32), zenbakitzaileari 7 batu ondoren (45-(13+7)=25), erantzuna kopuru hori adina txikitzen da, hau da, 32tik 25 izatera pasatzen da.
· Bigarren kasua (izendatzaileari edozein kopuru kenduz)
36tik 12rako arrazoi aritmetikoa 24ren berdina da.
Izendatzaileari 3 zenbakia kentzen bazaio (edozein zenbaki izan daitekeela argi utziz), orduan 36-(12-3)=27 dugu. Jatorrizko arrazoi aritmetikoaren erantzunean ikus daitekeenez (36-12=24), zenbakitzaileari 3 kendu ondoren (36-(12-3)=27), erantzuna kopuru hori adina handitzen da, hau da, 24tik 27 izatera pasatzen da.
Antonio Saura
Biografia
80ko hamarralditik aurrera kolore gorria gehitzea erabaki zuen, irudiak (sinbolikoak askotan) egiteko: Kristoren eta emakumezko pertsonaien erretratuak egin zituen, adibidez, marra bihurrituak, ia ezagutezinak erabiliz. Gauzen ikuspegi tradizionala baztertu zuen, eta bere pinturarekin adierazpen abstraktuko bide berri bat urratu zuen. Bestalde, lan handia egina da teorialari gisa saiakera-liburuak idazten, eta orobat, liburu irudigile gisa.
Arrazoi (matematika)
Arrazoi sinplea
Hiru zenbakiren (a, b eta c) arrazoi sinplea, "(abc)" bidez adierazia, hiru horietako lehenengoak beste biekin duen diferentzien arteko zatidura da:
(abc)=(a-b)/(a-c).
Arrazoi bikoitza
Lau zenbakiren (a, b, c eta d) arrazoi bikoitza, "(abcd)" bidez adierazia, a, c eta d zenbakien arrazoi sinplearen eta b, c eta d zenbakien arrazoi sinplearen arteko zatidura da:
(abcd)=(acd)/(bcd).
Proportzioa eta ehunekoa
Arrazoiaren kopuru guztiak zenbaki berberaz biderkatzen baditugu, arrazoiaren balioa berdina izango da. Adibidez, 3:2 arrazoia 12:8ren berdina da. Hala ere, zenbakirik txikienak dituen adierazpena erabiltzea da ohikoena edo, bestela, ehunekoen bidez ere adieraz daiteke.
A, B, C eta D osagaietako nahasketa izanik, 5:9:4:2 arrazoian, Ako 5 zati daude Bko 9 zati bakoitzeko, Cko 4 zati bakoitzeko eta Dko 2 zati bakoitzeko. 5+9+4+2=20 denez, nahasketa osoak Ako 5/20, Bko 9/20, Cko 4/20 eta Dko 2/20 dauzka. Zenbaki bakoitza 20rekin zatituz eta 100ekin biderkatuz, ehunekoak lortuko ditugu: %25 A, %45 B, %20 C eta %10 D (arrazoia 25:45:20:10 bidez adieraztearen baliokidea da).
Saint-Michel-sur-Savasse
Saint-Michel-sur-Savasse Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Michel-sur-Savasse udalerrian erroldatutako biztanleak 504 ziren. Familiak 175 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 86 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 206 etxebizitza zeuden, 175 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 189 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 175 etxebizitza nagusietatik 134 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 1ek bi zituen, 19 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 100 etxek bost zituzten. 119 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 57 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 323 ziren, horien artean 253 aktiboak ziren eta 70 inaktiboak ziren. 253 pertsona aktiboetatik 237 lanean zeuden (135 gizon eta 102 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 70 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 34 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Michel-sur-Savasse udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 524,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.839 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Saint-Michel-sur-Savasse udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 486 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Topaz (1969ko filma)
Topaz 1969ko Alfred Hitchcock britainiar zinema zuzendariaren suspense filma bat da. Leon Uris idazlearen Topaz eleberrian oinarritua dago. Bertan, Frederick Stafford, Dany Robin, John Vernon, Karin Dor, Claude Jade, Michel Subor, Michel Piccoli, Philippe Noiret eta John Forsythe aktoreek antzeztu zuten. Filma 1962. urtean girotua dago, Gerra Hotza puri-purian zegoen unean eta Kubako misilen krisia jazo zenean.
Argumentua
Boris Kusenov (Per-Axel Arosenius) errusiar militarra eta bere familiak Sobietar Batasuna klandestinoki laga eta AEBetan bizitzen jarri dira. Kusenovek Michael Nordstrom (John Forsythe) estatubatuar agenteari NATOn infiltratua dagoen Topaz deritzon frantziar espioi bat Sobietar Batasunari informazioa pasatzen ari zaiola azalduko dio. Michael bere adiskidea den André Devereaux (Frederick Stafford) frantziar lankidearekin harremanetan jarri eta biak traidorea atzemateari ekingo diote.
Sorhapürü
Sorhapürü Larribarre-Sorhapürü udalerriko herri bat da, Nafarroa Behereko Amikuze eskualdean. Herri honek 1841 arte aparteko udalerria osatu zuen.
Izenaz
Dokumentazio historikoan lekuizen hau forma desberdinetan agertzen da: Sanctus-Martinus de Sorhapuru (XII. mendean Duchesne bilduman), Soharpuru in Mixia eta Soarpuru (XII. mendean Okzitaniako Sòrdako kartularioan), Soarpuru eta Sorhapuru (1150ean), Sorhaburu (1304an), Sorhapure (1472an Bastidaxarreko notarioen idazkietan) eta Sorhaburu (1665ean Nafarroako erresumako arautegietan).
Jean-Baptiste Orpustan adituak etimologikoki gardena den lekuizena dela aipatzen du: "soro" eta "buru" hitzek osatua, "belardietako muga" esanahiarekin.
Kokapena
Amiküze eskualdea historikoki zatituta zegoen hiru eremuetatik Biduze-haraindi izenekoan kokatuta dago, hots Biduze ibaiaren ibarreskuineko lurrak dira. Herriaren mugak hauexek dira: ibai nagusi honen alde berean iparraldean Larribarre udalburua dago; hegoaldean (zati batean Izpatxuri erreka edo Pagolako uhaitzak egiten du muga) eta mendebaldean (azken kasu honetan Biduze zeharkatuta) Uhartehiriko lurrak ditu. Hauek guztiak herri amiküztarrak dira.
Aldiz, ekialdean Zuberoa hurbil du, Lohitzüne herria hain justu. Amikuzerekin hain antza handia duen Pettarra eskualdean dago herri hau.
Errepideak
Nafarroa Behereko ardatza den Garazi-Amikuze bidetik hurbil dago; departamendu mailako D 933 errepideak herriko Biduze ondoko lur batzuk zeharkatzen ditu, hegoaldeko norabidean, herrialdebururako bidean. Aldiz, herritik bertatik edo oso hurbil D 242 pasatzen da; Kinkileko zubitik Maulera abiatzen da. Tokiko errepide batzuek lotzen dute Larribarre eta Uhartehirirekin.
GR 65, Donejakue Bidearen adar nagusitzat jotzen dena korritzen duen ibilbide luzea, Zuberoatik (Olhaibi eta Domintxaineko Arxelako auzotik) herri honetara dator, gero Larribarrera joateko. Herrialdeen arteko mugan mugarri aipagarria dago.
Udalerri-aldaketak
Udalerri modernoen sorrera baino lehen, erlijio aldetik egun udalkide den Larribarrerekin parrokia bakarra osatzen zuen baina Frantziako Iraultzaren ostean Uhartehirikoarekin batuarazi zuten.
1841eko maiatzaren 12a arte herri honek udalerri propioa izan zuen. Urte horretan Larribarrerekin fusionatu zen; harrezkero Larribarre-Sorhapürüren barruan dago.
Ekonomia
Nekazaritza eta abeltzaintza izan dira herritar gehienen lanbideak.
CAD/CAM
CAD/CAM  produktuen fabrikazioa, garapena eta diseinua hobetzeko ordenagailuak erabiltzen dituen prozesua da. Informatikaren teknologia modu egokian erabilita, produktuak azkarrago, doiago eta merkeago ekoizten dira.
Ordenagailuz lagundutako diseinu-sistemak (CAD, Computer Aided Design) produktu jakin baten ezaugarri gehienak, edota guztiak, jasotzen dituen ereduak sortzeko erabil daitezke. Ezaugarri horiek osagai bakoitzaren neurria, ingurua eta forma izan daitezke, adibidez, eta bi eta hiru dimentsioko marrazkietan gorde daitezke.
Neurriari dagozkion datuak sistema informatikoan sartu eta gorde ondoren, diseinatzaileak erraztasun handiagoz erabil eta alda ditzake diseinuaren ideiak, produktuaren garapenean aurrera egiteko. Horrez gainera, zenbait diseinatzaileren ideiak erabil eta txerta daitezke, datu horiek sare informatikoetan barrena bidal baitaitezke, eta beraz elkarrengandik urrun dauden diseinatzaile eta ingeniariek taldean lan egin dezakete. CAD sistemek produktu baten funtzionamendua simulatzeko aukera ematen dute. Proposatutako zirkuitu elektroniko batek aurreikusita bezala funtzionatuko ote duen egiaztatzea ahalbidetzen dute, edota zubi bat aurreikusitako zama jasateko gai izango den eta baita ontzi diseinatu berri batetik tomate-saltsa behar bezala isuriko den.
CAD sistemak ordenagailuz kontrolatutako fabrikazio-ekipoekin konektatzen direnean CAD/CAM (Computer Aided Manufacturing) sistema integratua osatzen dute. Ordenagailuz lagundutako fabrikazioak abantaila handiak ditu fabrikazio-ekipoak kontrolatzeko ohiko metodoekiko. Gehienetan, CAM ekipoekin operatzailearen hutsak saihesten dira eta eskulanaren kostua murrizten. Baina etengabeko doitasunak eta aurreikusitako ekipoaren erabilera optimoak are abantaila handiagoak dakartza. Esate baterako, hortzek eta ebakitzeko tresnek gehiago irauten dute eta gutxiago hondatzen dira, eta beraz, fabrikazio-kostuak are gehiago murrizten dira. Horren aurrean aipatu behar da, ordea, kapital handiagoak behar direla horrelako sistemak antolatzeko, eta langile gutxiagorekin produktibitatea mantendu ahal izateak eragin txarrak izan ditzakeela gizartean.
Sorrera
Pierre Bézier frantziarrak, Arts et Métiers Paris Tech eskolako ingeniariak, asmatu zituen CADen oinarriak 1966an, UNISURF programaren bitartez, 1968an patentatu zuena.
Meditazio
Meditazioa adimena eta kontzientzia lantzeko erlaxazio teknika bat da. Barneko energia erabiltzeko, maitasuna, eskuzabaltasuna eta barkamena garatzeko ere balio du. Teknika mota ugari daude, eserita edo mugimenduan egin daiteke. Esaterako, otoitz egiten edo mantrak errepikatzen burutu daiteke.
CAD/CAM
CAD softwarearen hasiera
Hasiera batean, bakarrik X eta Y norabideetan egin ahal ziren geometriak (hau da, bi dimentsiotan, 2D); horrek esan nahi du ordenagailuz egin ahal ziren diseinuak paper batean egindako diseinuak bezalakoak zirela. Geroago, Z dimentsioa ere gehitu zen, horrela piezak hiru dimentsiotan egitea ahalbidetuz (3D).
Paperetik ordenagailura pasatzeak izan zituen abantailen artean, hauek dira aipagarrienak:
Meditazio
Meditazio terminoak praktiken espektro zabal bati egiten dio erreferentzia, erlaxaziotik hasi eta barne-energia edo bizi-indarra eraiki arte (Qا, ki, chi, pr«a», etab.) eta errukia, maitasuna, pazientzia, eskuzabaltasuna eta barkamena garatzeko diseinatutako teknikak barne hartzen dituena. Meditazio modu bereziki handinahi baten helburua kontzentrazioa ahaleginik gabeko puntu batean mantentzea da, hau da, bizitzako edozein jardueratan ongizate estatu bat bere jardulearentzat gaitzea helburu duen puntu batean. Edo Sadhana bezalako budismoan edo hinduismoan erabiltzeko, Samadhi, Kenshō, etab. izeneko argiztapen espiritualeko egoera batera iristeko; ekialdeko erlijio horietan, Moksha edo Nirvanaren azken helburura eramango lukeen bideetako bat izango litzateke.