cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dalai Lama
Dalai Lama, mongolierazko dalaï, ozeanoa, eta tibeterazko lama (bla-ma)tik, irakasle izpirituala edo gurua. Orokorrean, "jakinduria iturria" bezala itzulia, titulu hau, Genghis Khan buruzagi mongoliarrak asmatu zuen, Sonam Gyatso, irakasle bikain bezala onartuz, mongoliar jendea, budismo vajrayanara bihurtzera bultzatuz. Kontuan hartu behar da, kasu honetan, dalai, "Gyam-tsho" (Gyatso), dalai lamen abizenaren itzulpena dela.
Budista tibetarrek, Dalai lamak, Avalokiteshvara budaren jariakinak direla uste dute, Buda irakasle bat ez den arren, baizik eta Bodhisattva bat, Tibeteko patroia da, eta, uste denez, hil ondoren, bere kontzientzia leunak, gehienez ere, berrogeita bederatzi egun ematen ditu, berriz, jada bere jaiotzatik, bere izaera bereziaren seinaleak eman ditzakeen ume batean jaiotzeko. Avalokiteshvara, jainko garrantzitsua da budismo tibetarrarentzat, eta vajrayana irakaskuntzetan, budatzat hartzen da. Mahayana irakaskuntzetan, berriz, maila handiko bodhisattva bat bezala ikusten da.
Dalai Lama hil ondoren, Panchen Lama, bere haragitze edo tulkua ezagutzeaz arduratzen da (ohi ume bat), seinale hauen bidez, Dalai Lama berria nor bihurtuko den. Aldi berean, Dalai Lamak, Panchen Lamaren haragitzea ezagutu behar du hau hil ondoren.
Tradizionalki, Dalai Lama, Tibeteko buruzagi izpiritual eta iragankorra izan da, Tenzin Gyatsok, gaur egun erbestean, Txina maoistaren indarrezko okupazioa eta eransketaren ondorioz, nagusitasun politiko tradizionala utzi du, eta Kashag edo kabinetako ministro presidente bat sortu du, hauteskunde orokor bidez aukeratua.
Dalai Lama tibetar herriaren buruzagi politiko tradizionala baldin bada ere, lamaismo edo budismo tibetarraren jarraitzaileen buruzagia ere bada, gehiengo lamaista duten herrialdeetan, Butan eta Mongolia kasu, zein mundu osoko budismo tibetar elkarteen artean. Hala ere, herrialde lamaista askok, Butanek eta Mongoliak kasu, tokiko buruzagiak ere badituzte, Dalai Lamaren antzera aukeratuak eta jainkoen haragitze bezala hartzen direnak, budismo tibetarraren egituraren zati bat ordezkatzen dutenak mundu mailan.
2007ko urriak 17an, AEBetako Kongresuak, Urrezko domina eman zion, Txinako gobernuaren haserrea piztu duena.
Aragoiko Koroa
Aragoiko Koroa (Corona d'Aragón, Corona d'Aragó, Corona de Aragón) Aragoiko erregearen agindupeko lurralde multzoa zen, 1164 eta 1707 artean iraun zuena
Historia
1150ean, Erramun Berenger IV.a Bartzelonako kondea Petronila Aragoiko erreginagaiarekin ezkondu zen. Haien seme Alfontso II.a Aragoikoa izan zen lehenbiziko erregea Aragoiko Erresuman eta Bartzelonako Konderrian agindu zuena.
Belaunaldiz belaunaldi, Aragoi eta Katalunia jatorrizko lurraldeak ez ezik, beste erresuma batzuk ere lortu zituzten: Mallorca, Valentzia, Sizilia, Korsika, Sardinia eta Napoliko erresumak eta Atenas eta Neopatriako dukerriak hain zuzen ere.
1469an Errege-erregina Katolikoak ezkontzean, Gaztelako Koroarekiko batasun dinastikoa lortu zuen Aragoiko koroak. Espainiako Erresuman lurralde horiek beren eskubide eta foruak mantendu zituzten 1705 eta 1716 artean Filipe V.a Espainiakoak Planta Berriko Dekretuak ezarri arte.
Villaverde (Madril)
Villaverde Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, San Andrés (171), San Cristóbal (172), Butarque (173), Los Rosales (174) eta Los Ángeles (175) auzoek osatzen dutena.
Madrilgo hegoaldean dago eta mendebaldean Leganés, hegoaldean Getafe, ekialdean Villa de Vallecas eta iparraldean Usera ditu mugakideak.
Bohars
Bohars (bretainieraz Boc'harzh) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Zhangpeishanita
Zhangpeishanita haluro motako minerala da.
Ezaugarriak
Zhangpeishanita haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2,5 da.
Melissa (Texas)
Melissa Texasko hiri bat da. Collin konderrian kokatua dago. 2010ean 4,695 biztanle zituen, 26.19 kilometro koadrotan banatuta.
Encyclopædia Britannica
Encyclopædia Britannica ingelesezko entziklopedia orokorra da, mundu osoan ezagunenetarikoa eta baliotsuenetarikoa, dedikazio osodun 19 editorek eta 4.000 parte hartzaile adituk osatutako taldeak idatzitakoa, tartean, Nobel Saria irabazi duten 110 pertsona eta Estatu Batuetako bost presidente ibili dira. Artikulu horiek, oro har, zehatzak, fidagarriak eta ondo idatziak izan ohi dira.
Jatorrian, Edinburghen (Eskozian) argitaratzen zuten. Lehen edizioa 1768 eta 1771 artean datatua dago. 1901 arte Edinburghen argitaratu zen. Urte hartatik gaur egun arte Ameriketako Estatu Batuetan egiten dute.
1933an, "Etengabeko berrikuspenen" politika ezarri zuen lehen entziklopedia bihurtu zen, non entziklopedia etengabe berrinprimatzen den eta artikulu bakoitza programa batekin eguneratzen den.
Egungo edizioak, hamabosgarren edizioak, hiru zati bakarreko egitura du: 12 liburukiko Mikropædia bat (normalean 750 hitz baino gutxiago izaten dituztenak), 17 liburukiko Macropædia artikulu luzeekin (2 eta 310 orrialde artean dituztenak) eta giza ezagutzaren eskema hierarkikoa ematen duen bolumen bakarreko Propædia bat. Mikropædia gertaerak azkar bilatzeko pentsatuta dago, eta Macropædiarako gida bat da; irakurleei Propædiaren eskema aztertzea gomendatzen zaie, materia baten testuingurua ulertzeko eta beste artikulu zehatzagoak aurkitzeko.
Britannicaren tamaina, orokorrean, konstante mantendu da azken hirurogeita hamar urteotan; berrogei milioi hitz inguru eta bostehun mila artikulu. Ameriketako Estatu Batu etan 1901etik egiten den arren, entziklopediak bere ohiko ortografia britainiarra mantendu du idazterakoan, adibidez, labour hobetsiz ("lana" adierazteko) labor hitz estatubatuarraren ordez.
Bere historian zehar, Britannicak etekin ekonomikoak lortzeko zailtasunak izan ditu, entziklopedia pribatu askok bezala.
Protomyctophum tenisoni
Protomyctophum tenisoni Protomyctophum generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Ping-ponga 2008ko Olinpiar Jokoetan
Ping-ponga 2008ko Olinpiar Jokoetan abuztuaren 13tik abuztuaren 23ra arte jokatu zen Pekingo Unibertsitateko Gimnasioan. 4 modalitate ezberdin daude eta guztira 56 herrialde ezberdinetako 172 kirolarik hartu zuten parte.
Dominak
4 modalitate ezberdin daude kirol honetan: gizon eta emakumeak bakarka, eta taldeka hain zuzen.
Roales de Campos
Roales de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 221 biztanle zituen.
Dunloy
Dunloy (irlanderaz Dún Lathai) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen kostaldeko udalerri bat da, Ulster probintzian. 2011an 1.215 biztanle zituen.
Ballymena udalerritik 18 kilometro iparraldera eta Ballymoney udalerritik 10 kilometro ipar-mendebaldera dago.
Summerside (Ohio)
Summerside Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Clermont konderrian dago, Ohio estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bolazec
Bolazec (bretainieraz Bolazeg) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Margaret Fountaine
Margaret Elizabeth Fountaine (Norwich, - Trinidad, ) britainiar entomologoa izan zen. Bere aita artzaina zen eta bere ama oso gogorra izan zen berarekin txikia zenean. Hamasei urte zituenean osaba baten herentzia jaso zuen eta horrela ekonomikoki libre izan zen handik aurrera.
Biografia
Margaret Fountaine neska ausarta zen, mundutik bidaiatu zuena bost kontinenteetatik pasatu zuena berrogeita hamar urtetan eta tximeleten aditua bihurtu zen. Geroago hamabi liburu non batzuetan 3000 orri baino gehiago idatzi zituen.
Simon Gougnard
Simon Pierre Gougnard,, (Nivelles, Belgika, 1991ko urtarrilaren 17a), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari belgikarra da.
Bi Udako Olinpiar Jokotan dominak eskuratu zituen; Rio 2016an (Rio de Janeiro), zilarrezkoa eskuratu zuen, eta, Tokio 2020an (Tokio), berriz, urrezkoa, bietan belar-hockeyan eta Belgikako taldearekin, azkena Australia eta Indiaren aurretik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Gauthier Boccard, Tom Boon, Thomas Briels, Cédric Charlier, Félix Denayer, Nicolas De Kerpel, Arthur De Sloover, Sébastien Dockier, John-John Dohmen, Simon Gougnard, Alexander Hendrickx, Antoine Kina, Loïck Luypaert, Augustin Meurmans, Victor Wegnez, Vincent Vanasch, Florent Van Aubel eta Arthur Van Doren-ek.
Robladillo
Robladillo Valladolideko udalerria da, Tierra del Vino eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 104 biztanle zituen.
Ecsenius midas
Ecsenius midas Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Konstituzio Plaza (Málaga)
Konstituzio Plaza Malagako plaza bat da, hiriko Centro barrutian dagoena.
Plaza Nagusi zaharra da, hiriko Erdigune Historikoaren erdian dagoena, XV. mendetik hiriko gune politiko eta publikorik garrantzitsuena izan dena.
Nazariar garaian jada bazen plaza nagusi bat, Lau Kaleen Plaza edo Plaza Publikoa bezala ezagutua. 1812an jaso zuen Konstituzio Plaza izena, historiaren igaroan etenik gabe izenez aldatu zen arren: Askatasunarena, Errepublika Federalarena, Apirilak 14koa eta José Antonio Primo de Riverarena, demokraziara iritsi arte, non berriz Konstituzio Plaza izena jasotzen duen.
XIX. mendean, desamortizazioarekin, aldaketa batzuk jasan zituen. Zenbait eraikin bota ziren eta Pasaje de Heredia eta Pasaje Chinitas bezalako merkataritza galeriadun etxeak eraiki ziren. Plazan, antzina, Malagako udala (1869 arte), Korregidorearen etxea, gartzela eta Audientzia egon ziren.
Plazaren inguruan dauden eraikinen artean Jesuiten Antzinako Eskola eta Kontsulatuaren Etxea nabarmentzen dira. 2003an plaza eta ondoan duen Marqués de Larios kalea peatoientzako eraberritu ziren, eta bertan birkokatu zuen Fuente de Génova iturria.
NA-2400
NA-2400 edo Itzagaondoko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-234 nafar errepidearen 15,00 kilometroan hasi eta NA-150 errepidearen 38,14 kilometrora arte doa, tartean Itzagaondoa ibarreko hainbat kontzeju zeharkatuz. Errepidea 21,50 kilometro luze da.
Jose Egino
Jose Egino Treku (Azkoitia, Gipuzkoa, 1880ko urriaren 16a - Santander, Espainia, 1961eko maiatzaren 6a) gipuzkoar apezpikua izan zen.
Biografia
Santanderko apezpiku izan zen. Euskal idazle eta euskararen sustatzaile izan zen eta Koru´ko Andre Maria´ren Irakaskintza eskola eta Eusko-Esnalea elkartea sortzeko lanetan parte hartu zuen.
Pierre Magnol
Pierre Magnol (Montpellier 1638ko ekainaren 8 - ibidem, 1715eko maiatzaren 21) botaniko frantsesa izan zen. Aditu batzuen arabera, Pierre Magnol botanikan sailkapen sistema moderno aurkezteko lehena izan zen, Prodromus bere lanean 75 familia sailkatu baitzituen.
Linnaeus naturalista handiak (1707-1778), bere omenez lore ugari dituen zuhaitz baten izena aldatu zuen, Magnolia izena proposatuz.
Limnonectes woodworthi
Limnonectes woodworthi Limnonectes generoko animalia da. Anfibioen barruko Dicroglossidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Le Hamel (Somme)
Le Hamel Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Hamel udalerrian erroldatutako biztanleak 521 ziren. Familiak 180 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 197 etxebizitza zeuden, 185 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 191etxeak ziren. 185 etxebizitza nagusietatik 159 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 63 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 101 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 356 ziren, horien artean 272 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 272 pertsona aktiboetatik 249 lanean zeuden (141 gizon eta 108 emakume) eta 23 langabezian zeuden (11 gizon eta 12 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Hamel udalerrian 189 unitate fiskal zeuden, 527,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.555 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Zhartxikhita
Ezaugarriak
Zhartxikhita haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4,5 da.
Le Hamel (Somme)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Le Hamel udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Bilciurești
Bilciurești Errumaniako udalerri bat da, Dâmbovița konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Le Hamel (Somme)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bilciurești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Protomyctophum thompsoni
Protomyctophum thompsoni Protomyctophum generoko animalia da. Arrainen barruko Myctophidae familian sailkatzen da.
Melvin (Texas)
Melvin Texasko herri bat da. McCulloch konderrian kokatua dago. 2010ean 178 biztanle zituen, 1.2 kilometro koadrotan banatuta.
Sika orein
Sika oreina (Cervus nippon) Cervus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Cervinae azpifamilia eta Cervidae familian sailkatuta dago.
Mătăsaru
Mătăsaru Errumaniako udalerri bat da, Dâmbovița konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Deroptyus accipitrinus
Deroptyus accipitrinus Deroptyus generoko animalia da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua dago.
Mormopterus loriae
Mormopterus loriae Mormopterus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Gawley's Gate
Gawley's Gate (irlanderaz Geata Mhic Amhlaí) Ipar Irlandako Antrim konderrian dagoen udalerri txiki bat da, Ulster probintzian.
Neagh aintziraren hego-ekialdeko ertzean dago, Lurgan udalerritik zazpi milia iparraldera eta Lisburn udalerritik hamar milia mendebaldera.
Juan y Junior
Juan y Junior espainiar musika bikotea izan zen.
Bikote hau osatu zutenak Juan Pardo Suárez (Palma de Mallorca, 1942) eta Antonio Morales Barretto "Junior" (Manila, 1943) izan ziren. Elkarrekin, euren karrera musikala Los Pekenikes taldean hasi zuten, eta ondoren Los Brincosen 1960ko hamarkadan). 1967an Juan y Junior izeneko bikote musikala osatu zuten. Euren diskografia bikote bezala laburra da (soilik sei single) baina arrakastaz betea.
Aipatu beharrekoa da A dos niñas izeneko kantua Marisol eta Rocío Durcalengan pentsatuz konposatu zela. Beranduago, Junior Rocío Durcalekin ezkonduko zen, bikote sendo bat izanez eta elkarrekin hiru seme-alaba izan zituztelarik, horien artean Shaila Dúrcal eta Carmen Morales ezagun egin direlarik, lehena abeslari bezala eta bigarrena aktore bezala. Junior 2006ko martxoan alargun geratu zen.
1968an, Luis Lucía Mingarrok zuzendutako eta Marisolek eta Sebastian Palomo Linaresek protagonizatu zuten Solos los dos filmeko soinu banda osoa eta kantu guztiak konposatzeaz arduratu ziren.
Azken kantu arrakastatsua Anduriña izenekoa izan zuten, Pablo Picasso artista, diskoaren estalkia marrazteko bere grabatuetako bat emateraino hunkitu zuen balada.
Juanek, Junior ondoan ez zuela, grabaketa bat bere lagunaren ahotsaren ordez bere ahots propioa erabiliz konpondu nahi izan zuenean gertatuko arazo batek eragin zuen bikote musikal honen banaketa, bakoitza bakarlari bezala hasiz: laburra Juniorrena eta askoz luzeagoa Juanena, egundaino ere iristen dena (La Charanga, Mi Guitarra eta María Magdalena bezalako kantu arrakastatsuekin) ekoizle lana ere egiteaz gain.
Redland (Texas)
Redland Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Angelina konderrian dago, Texas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Justina Aldalur
Arreba Justina Luisa Aldalur Iruretagoiena (Zialtzeta baserria, Aia, Gipuzkoa, 1922ko azaroaren 27a - Gasteiz, Araba, 2010eko apirilaren 8a ) klaratar ordenako lekaime eta bertsozalea izan zen.
Aiako Zialtzeta baserrian jaio zen 1922ko azaroaren 27an. Hiru egun geroago bataiatu zuten San Esteban elizan eta Justina Luisa izena eman zioten. Aita Jose Maria Aldalur Lasa zuen eta ama, berriz, Ignazia Emilia Iruretagoiena Urdanpilleta. 1940ko ekainaren 12an seroratu zen Zarauzko Santa Klara komentuan, 17 urte besterik ez zituenean. Harrezkero, klausuran bizi da.
Berrogeita lau urterekin Urduñara joan zen.
Sor María de Jesús de Agredaren Mística Ciudad de Dios liburua bertsotan moldatu zuen euskaraz, 1.532 bertsoko Ama Birjiñaren bizitza'' izenburudun liburua osatuz.
Le Bardon
Le Bardon Frantziako udalerria da, Loiret departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Le Bardon udalerrian erroldatutako biztanleak 913 ziren. Familiak 348 ziren, horien artean 66 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 117 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 33 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 393 etxebizitza zeuden, 358 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 384 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 358 etxebizitza nagusietatik 309 bere jabearen bizilekua ziren, 46 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 10 etxek bi zituzten, 42 etxek hiru zituzten, 89 etxek lau zituzten eta 215 etxek bost zituzten. 311 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 120 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 222 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 619 ziren, horien artean 498 aktiboak ziren eta 121 inaktiboak ziren. 498 pertsona aktiboetatik 474 lanean zeuden (250 gizon eta 224 emakume) eta 23 langabezian zeuden (13 gizon eta 10 emakume). 121 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Le Bardon udalerrian 385 unitate fiskal zeuden, 995 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.988 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 5 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 3 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Le Bardon udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 850 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ecsenius minutus
Ecsenius minutus Ecsenius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Farceaux
Biztanleria
2007an Farceaux udalerrian erroldatutako biztanleak 284 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 186 ziren, horien artean 137 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 137 pertsona aktiboetatik 123 lanean zeuden (77 gizon eta 46 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Farceaux udalerrian 98 unitate fiskal zeuden, 286,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.771 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lehen Karlistaldia
Lehen Karlistaldia —Lehen Karlista Gerra, Lehen Gerra Karlista eta Lehen Karlistada izenez ere ezaguna— 1833 eta 1840 urteen bitartean Hego Euskal Herrian batez ere (1839 arte) eta Espainian izandako gerra zibilari deritzo. Gerraren azaleko auzia dinastikoa zen arren, Euskal Herrian ezaugarri bereziak izan zituen, bertako lege eta erakundeen aldeko altxamendua izan zen biztanleriaren gehiengo handiaren babesaz, espainiar ordena liberal berriaren kontra.
Gerraren erdigunea Euskal Herria izan zen eta, neurria txikiagoan, Maestrazgoa eta Kataluniaren iparraldeko muga eskualdea. Alabaina, erresumako beste eskualde batzuk astindu zituen, Andaluzia, adibidez, eta gobernuaren eta altxatuen espedizio militarrek talka egin zuten askotariko tokietan.
Hainbat egilek eta lehen eskuko lekukok, hala bertakoek nola atzerrikoek, euskal subiranotasun eta, are, independentziaren aldeko herritarren borrokatzat jo dute Euskal Herrian. Lehen Karlistaldiak "erregetzaren gerra" (1839 arte), "gerra zibila", "iparraldeko gerra" eta "foruen gerra" izenak hartu zituen.
Hego Euskal Herrirako gerraren ondorio politiko nagusia, lehenik, okupazio militarra eta, bigarrenik, 1839ko Foruak Berresteko Legea eta 1841eko Nafarroako Foruak Eraldatzeko Legea izan zen; hartara, Espainiara transferitu zen herri subiranotasuna eta Hego Euskal Herriko lurraldeak Espainiako probintzia bihurtu ziren, estatus berezi batekin bazen ere. Ordu arteko barnealdeko aduanak kostaldera eta Pirinioetara lekualdatu ziren. Espainian, ordena konstituzional desegonkor bat finkatu zen, eta Espainia iraunkorki sartu zen Europako nazioarteko mailegarien finantza sisteman.
Garaia
XVIII. mendearen hasieran, Filipe V.a Espainiakoak Lege Salikoa ezarri zuen, emakumeei espainiar koroa heredatzea galarazten ziena. Mende bat geroago, ordea, Fernando VII.a Espainiakoa erregeak arazo bat zuen: ez zuen gizonezko semerik izan, bi alaba soilik, Elisabet (gerora Elisabet II.a Espainiakoa izenaz erregina izango zena) eta Luisa Fernanda. Fernandok Lege Salikoa atzera bota zuen bere alaba nagusia erregina izan zedin.
Honek erregearen anaia zen Karlos Maria Isidrori kalte egin zion, Lege Salikoaren arabera oinordeko izan behar baitzuen berak. Izan ere, Fernando VII.aren erreinaldian oinordekoa izan zen, Fernandok hirutan ezkondu bazen ere seme-alabarik ez zutelako. Laugarren emazteak ordea alaba bi izan zituen. 1833ko irailaren 29an Fernando hiltzean, Elisabet erregina izendatu zuten; bere adin urria zela-eta, ordea, bere ama Maria Kristina izendatu zuten erregeorde.
Espainiako egoera politikoa XIX. mendearen erdialdean nahasia zen. Fernando errege absolutu bat izan zen arren, bere bizitzaren azken aldera liberalei zenbait kontzesio egin zizkien. Bere alaba Elisabetek erreformetan aurrera jarraituko zuelakoan, absolutismoaren jarraitzaileak Karlos Maria Isidroren aldera jo zuten. Honek, Elisabet Asturiasko printzesatzat onartu ez zuena, Abrantesko agiria aurkeztu eta bere eskubide dinastikoak aldarrikatu zituen.
Arazo dinastikoa, gainera, ez zen bakarra gerra hasteko. Iberiar Penintsulako Gerra izan eta gero, Fernandok 1812ko Espainiako Konstituzioa indargabetu egin zuen. Hala ere Hirurteko Liberalaren (1820-1823) ondoren, Fernando VII.ak berriro inkisizioa martxan ipini bazuen ere, bere erreinaldiaren bukaeran liberalak erakartzeko zenbait foru kendu egin zituen.
Alderdiak
Eliza ofizialki alderdi baten alde agertu ez zen arren, elizgizon askok (tartean Merino apaiza famatua) karlisten alde egin zuen. Euskal herrialdeetako biztanlegoak, Karlosen alde egin zuen. Alde batetik kristinatar liberalek Euskal Foruak ezabatuko zutenaren beldur zirelako, eta baita Elizak euskal gizartean zuen pisuagatik.
Era berean, Katalunia eta Aragoin Espainiako Ondorengotzaren Gerra eta gero jada galduta zituzten foruak berreskuratzeko aukera antzeman zen Karlosen alde eginez gero.
Bestalde, liberalek eta moderatuek estatuko instituzioak, armadaren gehiengoa eta hiririk garrantzitsuenak kontrolatzen zituzten.
Estanislao Urruzola
Estanislao Urruzola Vitoria (Tolosa, Gipuzkoa, 1909ko abenduaren 13a - ib., 1986ko martxoaren 17a), «Uxola» goitizenez ezaguna, euskal idazlea zen.
Tolosan egin zituen merkataritza ikasketak, eta 15 urte zituela inprimeria batean lanean hasi zen. 1929an, EAJn sartu zen. Gerra garaian gudari ibili zen eta Laredon atxilo hartu zuten 1937an. Hamar bat urte espetxean egin ondoren Bruselara joan zen. Argia, El Día, Eguna, Euzko Gogoa, Egan, Zeruko Argia, Goiz Argi eta Arantzazu agerkarietan eman zituen argitara lan aipagarrienak. Antzerki lan ugari idatzi zituen eta idazle klasiko askoren euskaratzailea. Nobela baten egilea izan zen ere bai. Euskerazaintzako kidea izan zen.
Lehen Karlistaldia
Atzerritarren parte-hartzea
Bestetik gerran gizatasunez jokatzeko (Lord Edward Elliot) eta amaiera emateko (Lord John Hay) ingelesak ere aritu ziren.
Liberalek (Espainiako gobernuak, bereziki) Erresuma Batua, Frantzia eta Portugalen laguntza jaso zuen, armada hornitzeko eta diruzaintzarako kredituen bitartez. Nazioarteko maileguak 1835ean hasi ziren. Britainiarrek George Lacy Evans jeneralak zuzendutako boluntarioek osatutako British Legion eta Bizkaiko golkoan blokeoa egiteko Royal Navy bidali zituzten. Portugaldarrek das Antas baroiak zuzendutako Laguntza Dibisioa eta frantziarrek Légion Étrangère bidali zuten muga eta kostaldeak kontrolatzeko.
Karlisten aldeko abenturan, esperientziaren inguruko liburuak eta memoriak idatzi zituzten, esaterako Felix von Lichnowsky prusiarrak. Liburu horiek interesgarriak dira bai gerraren inguruko jasotako informazioagatik baita ere garaiko gizartearen inguruko testigantzagatik. Lichnowskyren liburuak, adibidez, Euskal Herriari buruzko datu eta deskribapen asko bildu zituen.
Gerra
Hasiera batean liberalen indarra handiagoa zen arren, Tomas Zumalakarregik antolatutako gerrilla gerra arrakastatsuagatik, karlistak euskal lurraldeetan indartsu egin ziren eta liberalei sona handiko porrotak eragin zizkieten. 1835ean, garaipen hauek animatuta, Karlosek Zumalakarregi Bilbo setiatzera behartu zuen (berak nahiago zuen Gasteiz hartu, bertatik Madril erasotzeko), portu garrantzitsu batez jabetu nahi baitzuen. Zumalakarregi setioan bala galdu batez hil zenean, karlistek ezin izan zuten bere trebetasuna berdinduko zuen buruzagi militarrik aurkitu.
Heriotza honen ostean, liberalak pixkanaka-pixkanaka gerran iniziatiba hartzen hasi ziren, baina ezin izan zuten gerrilla karlista menperatu. Nazioarteko maileguez gain (Rothschild Etxeak hornituak), Mendizabalek errekrutamendu orokorra egin zuen Espainian, soldadu gehiago biltzeko. Gauzak horrela, gerra amaitzeko formulak bilatzen hasi ziren batez ere herrialdeetako handikiak, Baionan bilduta. Hauek Muñagorriren bandera eta leloa ("Bakea eta Foruak") bultzatu zituzten. Militarki eraginik izan ez bazuen ere, eragin handia izango zuen gero, 1839an Rafael Maroto eta Baldomero Esparteroren arteko Bergarako besarkadaren testuan. Bertan, karlista militarren graduak mantentzen ziren baina foruak ez ziren erabat berresten, hauek Espainiako legedi, konstituzio eta hiritarren bonbardaketan ezartzen baitziren.
Iparraldeko frontea
Fernando VII.a hil ondoren, Karlos erregenahiak Joaquín Abarca apezpikua izendatu zuen ministro unibertsal eta berarekin bat egiteko eskatu zien armada eta autoritateei, ondorio gutxiekin. Nazioartean Miguel I.a Portugalgoak baino ez zuen aintzat hartu, Espainia eta Portugalen arteko harreman diplomatikoak hautsiz. Urriaren hasieran erresumaren zenbait lekutan matxinadak hasi ziren, erregearen boluntario herrietako elkarteek eginak. Gehienetan ez zuten arrakasta handirik izan, Euskal Herrian eta Errioxan izan ezik, non denbora eskas batzuetan hiriak kontrolatu zituzten. Matxinadak ez zuten armadaren babesa izan. Horrela Ladron de Zegama jeneralak, Valladoliden agintaritzarik gabe zegoena, eta Tomas Zumalakarregi, Iruñean erretiroa hartuta zegoena, bere etxetik alde egin zuten zeuden gotorlekuen garnizioa estutasunean jarri barik altxatzeko. Adituen ustez, Ladron de Zegama jeneralak 1833ko urriaren 6an Tricion Karlos Maria Isidro Karlos V.a izenaz errege aldarrikatu zuenean hasi zen. Matxinoek Logroño hartu ondoren, Nafarroara pasa ziren, bertokoekin bat egiteko. Nafarroan gertatu zen batasun honek Tomas Zumalakarregik zuzendutako armadaren hasikina izan zen eta zazpi urtez gerra mantendu zuten.
Botsorhel
Botsorhel (bretainieraz Bodsorc'hel) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Lehen Karlistaldia
Iparraldeko frontea
Tomas Zumalakarregik berehala Euskal Herriko karlista armada antolatu zuen, hasieran Nafarroan eta gero Pedro Sarsfieldek zuzendutako espedizioak zigortutako Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabakoekin batera.
Wanzhou Barrutia
Changshou Barrutia (万州区 txinera sinplifikatuz), Chongqing osatzen duten barrutietako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 1.710.000 biztanle bizi ziren 3.457 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 495 biztanle/km2 da.
Inguru naturala eta kokapena
Barrutiaren mugak honakoak dira: Kai Konderria iparraldean, Yunyang Konderria ipar-ekialdean, Guizhou probintzia hego-ekialdean, Shizhu Tujia Konderri autonomoa hego-mendebaldean, Zhong Konderria mendebaldean, eta Liangping Konderria eta Sichuan probintzia ipar-mendebaldean.
Lehen Karlistaldia
Iparraldeko frontea
Zumalakarregik guda-zelaian armada kristinatarrari kendutako armaz hornitu zituen bere soldaduak edo lantegi eta konboiei lapurtutakoez. Bere gutxiagotasunaz jabetua Iberiar Penintsulako Gerran ezagututako gerrilla taktikak errepikatu zituen, eremu menditsua eta biztanleria zibilaren laguntzari esker. 1833ko abenduaren 7an, Bizkaia eta Arabako Foru Aldundiek bere tropen buruzagi izendatu zuten. Soldaduen artean ospetsua ("Tomas osaba" ezizena zuen), gupidagabea izan zen liberalak zapaltzeko eta beldurra erabili zuen lurraldea kontrolpean izateko.
Flatland
2007an eleberri honetan oinarritutako Fatland filma eta Flatland: The Movie'' laburmetraia estreinatu ziren.
Botmeur
Botmeur (bretainieraz Boneur) Bretainiako eta Finistère departamenduko udalerria da.
Flatland
Argumentua
Liburua Planilandia deritzon mundu bidimentsional bati buruz mintzo da. Narratzaileak, karratu apala, bere bi dimentsioko bizitzaren gorabeheretan barna gidatzen gaitu. "Karratuk" mundu unidimentsinal bat ("Lerrolandia") bisitatzen duen ametsa edukiko du), eta Lerrolandiako erregea bigarren dimentsio baten izateaz konbentzitzen saiatuko da, Lerrolandiako biztanleak ulertzera iristen ez diren dimentsioa. Orduan "Karratuk", esfera tridimentsional baten bisita jasoko du, baina berak ere bere kasaz begiztatu arte ez du hirugarren dimentsio horren izatea ulertuko. Handik gutxira, Puntulandia bisitatzeari buruzko amets bat izango du, alegia, bere izateaz konsziente den puntu bakar batez osatutako dimentsioa, puntu horrek guztia okupatzen du eta beraz gain ez du beste ezagutzarik. "Karratuk" esferarekin batera zera ikasiko du, puntua bere autosatisfazio egoeratik ezin dezaketela erreskatatu. Asmoak izaten ikasi eta besteei ere asmoak izaten irakatsiko die.
Petru Rareș
Petru Rareș Errumaniako udalerri bat da, Bistrița-Năsăud konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Rubí de Bracamonte
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 291 biztanle zituen.
Petru Rareș
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Lehen Karlistaldia
Iparraldeko frontea
1834 urteetan zehar, guduetan karlistek garaipenak lortu zituzten: Logroño eta Cenicero arteko arma-konboia lapurreta egin zuten edo Dulantzi eta Etxebarriko guduak. Baina, urte bukaeran, porrota jaso zuten Mendazako guduan eta atzera egin behar izan zuten Arkijasen. 1835eko martxo eta apirilean, Larremiarko guduan, berriz, Francisco Espoz y Mina menderatu zuen.
Artatzako guduan Gerónimo Valdés mendean hartu ondoren, Tomas Zumalakarregik liberalei hainbat herri eta gotorleku kendu zizkioten (Maeztu, Altsasu, Elizondo, Doneztebe, Urdazubi eta abar), hiriburuak eta zenbait kostaldeko herri baino ez mantenduz. Liberalen armada Ebroko hegoaldeko ertzean kokatu zen. Garaipen militarrek indarberritua eta nazioartean finantza eta aintzatespena lortzeko asmotan, erregenahiak Bilbo hartzea agindu zuen, Zumalakarregik Gasteiz hartu eta bertatik Madril erasotzea nahiago bazuen ere. Kanpainaren hasieran arrakasta izan zuten, izan ere Espartero mendean hartu zuten Deskarga mendatean. 1835eko ekainaren 10ean Bilbo setiatzeari baina, operazioak begiratzen ari zela zauritua, 1835eko ekainaren 24an hil zen Zumalakarregi.
Zumalakarregi hil ondoren Vicente González Moreno izendatu zuten ordezko. Honek Bilboren setioa utzi zuen Luis Fernández de Córdovak zuzendutako armada zetorrelako. Honek, egun batzuk pasa ondoren, Mendigorriko guduan mendean hartu zituen karlistak.
1835eko urrian Nazario Egia Euskal Herriko karlista tropen jeneral bilakatu zen. Bere agintaldian 36.000 lagun izatera ailegatu zen eta bere ordezkoa zen Bruno Villarrealek euskal mugetatik kanpo espedizioak prestatu zituen.
1836ko urrian berriro Bilbo setiatu zuten, baina bost egun beranduago utzi zuten. Azaroan, hirugarrenez, Bizkaiko hiriburua setiatzeari ekin bazioten, hilabete eta erdi geroago utzi zuena hain zen ona Baldomero Esparterok prestatutako defentsa.
Porrot honen ondorioz, erregenahiak Sebastian Gabriel Borboikoa hautatu zuen buruzagi berri, 1837ko martxoan Oriamendiko gudua irabazi zuen. Tartean karlisten erradikalek kontrolpean zuten politika, batez ere Expedición Real eta gero.
Juan Antonio Gerge bilakatu zen buruzagi 1838ko ekainera arte. Urizaharreko gudua eta gero Rafael Marotok ordezkatu zuen. Honek armada berrantolatu eta 1839ko otsailean Gerge eta beste militarrak, bere kontra konspiratzeagatik salatuak, fusilatu zituen. Bere aurkariak botatzea saiatzeagatik, erregenahiak kargutik kendu zuen egun batzuk geroago berrizendatu arren.
Marotok, bere tropen aurkako jarrera izan arren eta erregenahiaren laguntzarik gabe, Elisabet II.a Espainiakoaren armadarekin negoziatu zuen. 1839ko abuztuaren 29an Baldomero Espartero eta Marotoren ordezkariak ziren La Torre eta Urbiztondo jeneralek Oñatiko ituna sinatu zuten. Abuztuaren 31an Bergaran Maroto eta Esparterok elkar besarkatu ondoren guda amaitu zen. 1839ko irailaren 14an Karlos Maria Isidro erregenahiak muga zeharkatu zuen zenbait jarraitzailekin batera.
Ondorioak Euskal Herrian
Ondorioen artean, nabarmenetarikoa Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabako foruen murrizketa izan zen. Haien deuseztapen osoa Bigarren Karlistaldiarekin egikaritu zen. 1841ko lege batek, halaber, Nafarroako foruak desegin zituen, autonomia handia izaten jarraitu bazuen ere.
Aragoi eta Valentziako frontea
1833ko azaroaren 13an karlistek garaipen inportantea lortu zuten: Morella matxinatu eta Karlos V.aren zutoihala atera zuen. Carlos Victoriak, Morellako komandantea zena, iruzur egin eta bertoko tropak hiritik aterarazi zituen. Hiriko ateak itxi eta Herbésko baroia zen Rafael Ram de Viu eta Manuel Carnicerrekin batera karlistekin bat egin zuen. Hala ere, gobernuaren tropak konturatu eta Horék zuzendutako zutabea bidali zuten hara. Karlistek abenduan Morellatik ihes egin bazuten ere, Herbésko baroia eta beste buruzagiak Calandan atxilotu eta abenduaren 27an fusilatu zituzten. Honek matxinadaren sua piztu eta Maestrazgo eta Ebro haranean partidak sorrarazi zituen, Carnicer, Quílez edo Cabrerak zuzendutakoak.
1834ko otsailean Maestrazgo eta Aragoiko partidek Manuel Carnicer hautatu zuten buruzagi. 1835eko apirilean fusilatua izan ondoren bere laguntzailea zen Ramón Cabrerak ordezkatu eta karlisten indarrak berpiztu zituen. Hala ere karlistak ez ziren beste liberalak mendean hartzeko eta 1836an Evaristo de San Miguelek Cantavieja konkistatu zuen erreginarentzat. 1837an Cabrerak galdutakoa berreskuratu eta 1838ko urtarrilean Morella konkistatu ondoren bertan kokatu zuen bere hiriburua. Ordurako Aragoi, Valentziako iparraldea eta Kataluniako hegoaldea kontrolatzen zituen. Hala ere, Euskal Herrian gerra bukatu eta gero, Esparterok 44.000 lagun eraman zituen Zaragozara eta 1839ko urrian Mas de las Matasen kokatu zuen bere kuartel nagusia. Cabrerak 1840ko maiatzaren 30ra arte mantendu zuen erresistentzia, Esparterok Morella konkistatu eta Cabrerak Bergara alde egin zuenean hain zuzen ere.
Kataluniako frontea
Katalunian zeuden partida ugariek ez zuten antolakuntzarik. Hori zela eta, erregenahiak Euskal Herriko batailoi nagusietatik armada bat hautatu eta hara bidali zuen. 1835eko abuztuan Juan Antonio Gergek zuzendu zuen 2.700 laguneko gudaroste hau zuzendu zuen. Hara ailegatu eta gero, bertakoekin bat egin zuen eta Olot setiatu bazuen ere ezin zuen hartu. Gergek Kataluniako karlista tropak antolatu eta agiri bat prestatu zuen erregeari eta buruzagiei bidaltzeko. Agiri honetan, Euskal Herritik ekarritakoak zenbatu gabe, 19.000 soldadu zituela esan zuen. Hala ere, identifikatu gabeko hainbat partida zituenez datu hori ez dela fidagarria oso, nahiz eta benetan soldadu asko izan.
Gergek Kataluniatik alde egin zuenean, Ignacio Brujó eta Rafael Maroto bilakatu ziren buruzagi. Azkena, bertan izan zen hilabete gutxietan, nahasketa sortzeaz gain porrot asko izan zituen eta, beraz, 1836ko abenduan Gergerekin zerbitzatu zuen Blas María Royo de Leónek ordezkatu zuen. Royok Oliverreko guduan garaipena lortu eta Solsona konkistatu zuen. 1837an Expedición Real izeneko espedizioan parte-hartzailea izan zen Antonio Urbiztondok Royo ordezkatu eta hurrengo urteko uztailean Berga okupatu eta bere hiriburu izendatu zuen.
Bergan osaturiko gobernua eta Urbiztondo arteko arazoen ondorioz, hasieran José Segarra eta gero Charles d'Espagnac hautatu zituzten buruzagi. Azkena tropak modernizatzea saiatzeaz gainera, karlisten erradikalei hurbildu zen, ofizialen atsekaberako. Armadak erregenahiri kargutik kendu zezan eskatu eta urrian lortu zuen.
Bergarako besarkada eta gero, Euskal Herritik soldadu berriak etorri zizkienez, Katalunian gudak hilabete batzuk gehiago iraun zuen . Azkenekoz, Cabrerak zuzendutako gudarosteak 1840ko uztailaren 6an muga zeharkatu zuten.
Gaztelako frontea
Gaztelan ere karlista taldeak sortu zituzten. Nagusienak Gaztela Zaharrean izan ziren. Euskal Herritik gertu zeuden eskualdeetan, karlistek, gobernuaren tropek bultzatuta Euskal Herrira jo eta euskaldunen armadaren barnean batailoi gaztelarrak sortu zituzten. Buruzagi nagusiak Balmaseda, Basilio García, Jerónimo Merino eta Cuevillas ziren. Hauek liberalek kontrolpean zuten bere lurraldeetatik erasoaldiak prestatu zituzten, batzuetan La Mancha eskualderaino ere ailegatuz. Ontoriako husarrak, Balmasedak zuzendutako gaztelar zaldizkoez osaturiko unitatea zena, bere errejimenturik ospetsuena izan zen, Cabreraren zuzendaritzapena bukatu zena. Maestrazgo galdu zutenean, ezin zuten Ebro zeharkatu eta Frantziara ihes egiteko Cuenca, Soria, Burgos, Errioxa eta Nafarroatik itzultzea egin zuten. Zeharkatu zituzten herrietan bidegabekeria asko egin eta gero, Nafarroan harrapatu zituzten Cabrera aspalditik Frantzian zegoela. Hori zela eta, bandolerotzat hartu eta exekutatu zituzten.
Gaztela Berrian karlistek Ciudad Realen eta Cabrerak kontrolpean zituen eskualdeetatik gertu (Cuenca eta Albaceten) partidak zituzten, nagusiena Palillos anaiena izanik. Nahiz eta partida hau besteak baino handiagoa izan, inoiz ez zituen berrehun lagun baino gehiago izan.
Karlisten espedizioak
Karlistek Euskal Herritik zenbait espedizio atera zituzten liberalen lurraldeak erasotzeko . Espedizio hauen helburu nagusiak bi izan ziren:
Espedizio guztietan porrota jasan ondoren Euskal Herrira itzuli ziren. Hona hemen aipatutako espedizioen zerrenda:
Armadak
Hona hemen armada bien osaera :
Karlista armada
Iparraldeko tropa karlista
Aragoi, Valentzia eta Murtziako errege-armada
Jokin Mitxelena
Jokin Mitxelena Erize (Donostia, Gipuzkoa, 1962ko otsailaren 15a), euskal idazle eta ilustratzaile ospetsua da.
Ilustratzaile ibilbidea
Donostian pasa zituen bere bizitzako lehenengo zazpi urteak. Ondoren, Oiartzunera (Gipuzkoa) joan zen bizitzera eta Haurtzaro eta Orereta ikastolan (Errenterian) egin zituen oinarrizko ikasketak. Gero, Euskal Herriko Unibertsitateko Leioako campusean Arte Ederrak ikasi zituen. Arte Ederrak ikasten ari zen garaian ilustratzaile moduan hasi zen lanean, Galdakaoko ikastolako irakasle batek haurrekin lan egiteko ilustrazio batzuk eskatu zizkionean, hain zuzen ere. 80ko hamarkadaren erdialdean egin zituen lehenengo lanak ilustrazioaren arloan; irakaskuntzan zebilenean ere sarritan egiten zuen lan euskarazko literatur-argitalpenetarako. Halaber, garai horretan hasi zen elkarlanean Pello Añorga idazle eta ipuin-kontalariarekin. Harrezkero, sarritan osatu dute idazle eta ilustratzaile bikotea; haurrentzako Marripuinak ere sortu zuen, oraingoan ipuin-kontalari eta ilustratzaile bikotea osatuz. 1995. urtean utzi zuen irakaskuntza, Alemaniara joan zenean, hain zuzen ere. Harrezkero, bere lan guztia liburuak ilustratzera zuzendu du, baita haur eta gazte literatura idaztera ere.
Gaur egun, Euskal Herriko argitaletxe gehienekin lan egiteaz gain, Espainiako, Alemaniako eta Austriako argitaletxe batzuekin kolaboratzen du (Adinkra, Aizkorri, Alfaguara, Baula, Bromera, Destino, Edebé, Elkarlanean, Everest, Kösel, Kumon, La Galera, Pamiela, SM, Susaeta, etab.), idazle eta ilustratzaile lanetan.
Ilustrazio teknika
Jokin Mitxelenaren ilustrazioek lerro adierazgarri eta narratibak osatzen dituzte, lerro fin eta lodiekin batera, keinu bizi eta dinamikoak hariltzen eta umorea bilatzen dituztenak.
Berria egunkariak egindako elkarrizketa batean honakoa dio sortzaileak bere estiloari buruz: "Oso gutxi prestatzen ditut aurretik; ideia orokor baten gainean marrazten ditut. Normalean ez da bozetorik izaten, ezta prestakuntzarik ere. Zuzen-zuzenean daude eginak, onerako eta txarrerako. Estilo garbia gustatzen zaienentzat, modu kaotiko samarra izango da; adierazkorra gustatzen zaienentzat, berriz, freskoak eta zuzenak".
Jaroslava Mahutxikh
Yaroslava Oleksiyivna Mahuchikh (Ярослава Олексіївна Магучіх; ahoskera [Jarosˈɫava Maˈɦutʃix]; 2001eko irailaren 19a) Ukrainako altuera-jauzilaria da. Olinpiar debutean brontzezko domina lortu zuen Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. 2018ko Gazteen Olinpiar Jokoetan urrezko domina eta Munduko eta Europako txapelduna da U18 mailan. 2019ko Munduko Txapelketan zilarrezko domina irabazi zuen, munduko junior errekor berria ezarriz.
Castrillo de la Valduerna
Castrillo de la Valduerna Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2007an 202 biztanle zituen eta biztanle zituen.
NA-2401
NA-2401 edo Zuhatzuko errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-2400 nafar errepidearen 3,09 kilometroan hasi eta Itzagaondoa udalerrian dagoen Zuhatzu kontzejura arte doa. Errepidea 0,48 kilometro luze da.
Anceniseko barrutia
Anceniseko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 4.872 biztanle ditu 791 kilometro koadrotan. Guztira 29 udalerri ditu. Bere hiriburua Ancenis da.
Villa de Vallecas
Villa de Vallecas Madrilgo hiria osatzen duten 21 barrutietako bat da, Vallecasko Alde Zaharra eta Santa Eugenia auzoek osatzen dutena.
Kokapena
Mugakide hauek ditu:
Esternalizazio (argipena)
Esternalizazio hitzak adiera zenbait ditu:
Villa de Vallecas
Kirolak
Rayo Vallecano futbol taldea da auzoko kirol elkarte ezagunena.
The Brides of Dracula
The Brides of Dracula, euskaraz Drakularen Emaztegaiak, 1960ko Terence Fisher britainiarrak zuzendutako beldurrezko film bat da, Hammer Film Productions ekoiztetzeak Drakula pertsonaiari buruz ekoitzitako film saileko bigarrena. Peter Cushing, David Peel, Freda Jackson, Yvonne Monlaur, Andrée Melly eta Martita Hunt aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Transilvania, Meinster baroiak (David Peel) Drakularen hozkada jasan ondoren, bere ama den Meinster baronesak (Martita Hunt) inor erasotu ez dezan gazteluko geletan giltzapean mantenduko du. Halere, Marianne (Yvonne Monlaur) neska gazteak bere ekintzen ondorio larriak zein izango diren jakin gabe Meinster baroia aske utziko du.
Memphis (Texas)
Memphis Texasko hiri bat da. Hall konderrian kokatua dago. 2010ean 2,290 biztanle zituen, 5.81 kilometro koadrotan banatuta.
Sebastian Salaberria
Sebastian Salaberria Iartzabal (Oiartzun, Gipuzkoa, 1915eko abenduaren 26a - Hernani, Gipuzkoa, 2003ko abuztuaren 16a) bertsolaria eta euskal idazlea izan zen.
Biografia
Oiartzungo Elbitxuri baserrian jaioa, Gerra Zibilean ibili zen. . Altxatuen armadan erroldaturik, gerran jaso zituen tiroen ondorioz ezker oina moztu behar izan zioten eta beste ankan zauri latzak izan zituen. Gero, Donostiako ur-andelean lan egin zuen. Kontakizun modu tradizionala erabili zuen Neronek tirako nizkin (1964) eleberrian; Salaberria bera da eleberri horren protagonista, eta gerra garaiko oroitzapenak kontatzen zituen. Bertso jarriak ere idatzi zituen, eta 1984an, ale batzuk bildu eta Nere soroko emaitzak lanean argitaratu zituen.