cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alice Liddell
Lewis Carrollekin harremana
Liddell eta Dogsonen arteko harremanak hainbat eztabaida piztu ditu. Biografo batzuen arabera Dodgsonek interes sexuala izan zezakeen umearekiko, baina ez dago honen inguruko ebidentziarik. Dodgsonek Liddell familia ezagutu zuenean 1855an lehenengo Harry anaia nagusiarekin egin zuen harreman ona, eta ondoren Harry eta Lorina eramaten zituen ontzian ibaian txangoak egitera. Harry eskolan hasi zenean Edith eta Alice gehitu ziren txangoetara. Dodgsonek ipuinak kontatzen zizkien, askotan fantastikoak. Bere hobbyetako bat argazkilaritza zen, eta ohikoa zen euren argazkiak egitea. Aliceri batez ere argazkiak egiten zizkiola aipatu izan da, baina ez dago inongo frogarik. Dodgsonen egunerokoan haserrea eragin zuten datetako orrialdeak falta dira.
La Main Rouge
Afrika iparraldean
Marokon hainbat atentatu egin zituzten. Frantziako polizia bat atxilotu zuten atentatu haietako batean parte hartzeagatik, baina kargurik gabe utzi zuten aske geroago. Polizia hark, urte batzuk geroago adierazi zuen “berriz egin behar balitz, egingo” lukeela.
Europan
FLNren aldekoen kontrako atentatuak eta atentatu-mehatxuak egin zituzten Europan. 1956ko irailaren 28an egin zuten lehen atentatua Europan, Hanburgon (Alemania). Otto Schlütter FLNri armak saltzen zizkion arma ekoizle baten kontra. Enpresako langile bat hil zen atentatu hartan. Haren kontrako beste atentatu batean, haren ama hil zuten, 1957ko abenduan.
Inverclyde
2012ko erroldaren arabera 80.680 biztanle zituen eta 78.150 2018an. Hiriburua Greenock da.
La Main Rouge
Europan
1957ko irailaren 9an, Georges Geitser detonagailu ekoizleari labana sartu zioten Genevan. Irailaren 19an, Genevan, Marcel Leopold arma saltzailea hil zuten, zerbatana bidez gezi pozoitsu bat botata.
Inverclyde
Etimologia
Gaelerazko Inbhir Chluaidh izenak Clyde ibaiaren ahoa esan nahi du.
La Main Rouge
Europan
1958ko azaroaren 5ean, FLNren eta arma saltzaileen arteko lotura egiten zuen abokatu bat, Ameziane Aït Ahcène, hil zuten, metrailetarekin tiro eginda, Bonnen (Alemania).
Inverclyde
Mugakideak
Ekialdean Renfrewshire, hegoaldean Iparraldeko Ayrshire eta iparraldean Argyll eta Bute konderriekin mugak ditu eta Firth of Clyde fiordoa iparraldean eta mendebaldean.
La Main Rouge
Europan
Mendebaldeko Alemanian eta Suitzan aritzeaz gain, Frantzian, Espainian, Belgikan, Italian eta Herbeheretan ere egin zituzten atentatuak. Jende asko hil zuten, esate baterako, 1960an 135 hil zituzten, eta 1961ean 103.
Inverclyde
Politika
20 zinegotzi aukeratzen dira. Hona hemen 2012ko hauteskundetako emaitzak:
Moon Palace
Moon Palace 1989an Paul Benjamin Auster eleberrigile estatubatuar ezagunak idatzitako eleberria da.
Inverclyde
Herriak
7 udalerrik osatzen dute eskualdea.
Moon Palace
Laburpena
Liburuaren protagonista Marc Stanley Fogg da, honek bere osaba Victor-ekin hezi zen, bere aitaren informazioa ez zeukalako eta bere ama berak 11 urte zituenean hil zelako. Marco bizitza on bat zeukan, baina bere osaba hil zenean, soilik berak utzitako liburuak eta klarinetea gelditu zitzaion herentzia moduan. Marco etxean bizirauteko diru gutxi gelditzen zaio, beraz hilabete askotan zehar bere bizi kaliatean murrizketak egin arren, kalean bizitzea soilik geratzen zaio, txirotasun eta bakardadean eroriz. Poki-poliki, kaleko bizitzara ohitzen da, eta Central Park-en alokatzen da, parke lasai bat delako. Hilabeteak pasata eta Marco gero eta txarrago egonez, Zimmer eta Kitty Wu (Zimmer Marcoren laguna zen), kaletik erreskatatzen diote. Honen ostean, asteak pasatzen ditu Zimmer-en etxean sendatzen eta dirua lortzeko aukera ikusten duenean, saintzaile moduan lan egiten du, Thomas Effing-ren etxean barne-laguntzaile moduan. Effing marrazkilari elbarri zahar bat da, eta Marco berarekin pasatzen duen denboran zehar Effing bere bizitzaren inguruko istorioa kontatzen dio. Istorio honen bitartez bizi izandako kuriositatezko bizitza kontatzen dio, eta Marco bere bizitzarekin erlazioa daukan informazioa ezagutzen du.
Pertsonaia nagusiak
- Marco Stanley Fogg: postmodernitatearen pertsonai ohikoa kontsideratzen da. Pertsona ona, umila, eta inteligentea da. Liburuan zehar gizartean bizirauteko burutzen dituen gauzak eta bizitzen dituen esperientziak ikusi dezakegu.
- Thomas Effing “Julian Barber”: marrazkilari elbarri zahar bat da, gurpil aulki batean doa eta itsua den gizona ere bada. Nahiko berezia den pertsona da, askotan umore txarrean dago eta laguntzen dioten pertsonekin ordaintzen du.
Sufrearen bakterio berde
Sufrearen bakterio berdeak, zalantzarik gabe, oso zaharrak dira, eta Lur planetaren gainean agertu ziren lehenengo bizidunetakoak dira. Landareen fotosintesia agertu aurretik fotosintesi anoxigenikoa agertu zen, aintzinako Lurrean oxigenorik ez zegoelako eta molekula erreduzituak nagusi zirelako (SH2 tartean). Lehenengo bakterio fotosintetikoak, beraz, materia organikoa ekoizten hasi ziren, baina ez zuten oxigenorik askatzen. Hurrengo urrats ebolutiboa elektroi emaile gisa H2O erabiltzeko gai izan zitezkeen zelulen agerpena izan zen; zelula horiek, gaur egungo zianobakterioen antzekoak, ziur aski bakterio fotosintetikoetatik agertu ziren duela 2.500 milioi urte inguruan.
Coffee konderria (Tennessee)
Coffee konderria (Coffee County) Tennesseeko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Manchester da. 2010eko zentsuaren arabera 52,796 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Coffee konderriak 112,549 kilometro koadro ditu. Horietatik 145 ura dira. Beste 111,099 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 46,91 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 52,796 pertsonetatik 49,546 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,007 dira. 1,820 beltzak edo afroamerikarrak. 145 amerikar natiboak ziren eta 17 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 449 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 23 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 796 pertsonek kokatzen zuten.
Moon Palace
Pertsonaia nagusiak
- Solomon Barber: Effing-ren semea da, gizon jatorra eta sentibera. Fisikoki gorputz oso lodia du.
Buchanan Smithy
, Eskoziako herri bat da, Stirling konderrian.
Moon Palace
Pertsonaia nagusiak
- Kitty Wu: Marc-ren neska laguna da. Oso emakume jatorra eta eskuzabala da. Musika asko gustatzen zaio eta oraindik gaztea denez, bizitza bizi nahi du, seme-alaba eduki gabe.
Barbouze
Barbouze (bizarduna, frantses argotean) bat OAS (Armada sekretuaren erakundea) talde armatuaren kontra legez kanpo borrokatzeaz arduratzen zen kide bat zen. Berez, poliziak eta armadak erabil ez ditzaketen metodoak erabiltzen zituzten, baina haien gainetik Frantziako zerbitzu sekretuak zeuden. Aljeriako gerra garaiko atentatu sail baten arduradunak ziren Barbouze-ak, bereziki 1960ko hamarkadan, baina geroztik termino hori erabiltzen da “polizia paraleloa” edo “zerbitzu sekretuetako agentea” izendatzeko.
Hastapenak
“Barbouze” hitza lehen aldiz erabili zuena OAS erakunde armatua zen. “Barbouze” horiek hirurehun laguneko talde bat osatzen zuten, hala nola Kooperaziorako Mugimendua edo Mouvement pour la coopération (MPC). Mugimendu haren helburua zen OASren kontra borrokatzea, atentatuen bidez. Frantziako poliziak ezin zuenez atentaturik egin, erakunde hark egiten zituen.
OASren kontrako borroka diseinatu zuen Pierre Lemarchand abokatu eta diputatu gaullistak, Roger Frey Frantziako Barne Ministroarekin batera, 1961ean. Lemarchand izan zen hirurehun lagun horien buruzagia, Aljerren.
Lehen “barbouze”-ak 1961eko azaro bukaeran iritsi ziren Aljerrera, eta atentatuak egiten hasi ziren OASko kideak ibiltzen ziren tabernetan. Baina OASko kideak ere hasi ziren “barbouze”-en kontrako erasoak egiten. Batzuek besteen kontra egindako eraso haiek hildako ugari eragin zuten. Azkena, 1962ko otsailaren 12an: OASko kide batzuek eraso egin zuten 25 “barbouze” zeuden hotelaren aurka, eta ia denak hil zituzten.
Desegitea
1962ko martxoaren 8an, Roger Frey Frantziako Barne Ministroak agindu zuen “barbouze”-en ekintzak bertan behera uzteko. Argitu nahi izan zuen “Frantzian inoiz ez dela izan polizia paralelorik, eta “barbouze”-en istorio horiek Frantzia desohoratzen dutela”.
Ondorengo gertaerak
“Barbouze” erraten bazaio ere Aljeriako ekintza sorta haien egileei, ondoko urteetan terminoa zabaldu zen, hilketa, atentatu edo suizidio dudakorrak gertatzen zirenean. Pentsatzen bazen atentatu haien atzean polizia edo Frantziako Estatua egon zitezkeela, “barbouze-en metodoak” zirela erraten zen.
Barberier
Barberier Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Rougnac
Rougnac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Barberier
Biztanleria
2007an Barberier udalerrian erroldatutako biztanleak 123 ziren. Familiak 53 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 11 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Rougnac
Biztanleria
2007an Rougnac udalerrian erroldatutako biztanleak 522 ziren. Familiak 204 ziren, horien artean 53 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 37 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Barberier
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Rougnac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Barberier
Etxebizitza
2007an 75 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 73 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 57 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Rougnac
Etxebizitza
2007an 256 etxebizitza zeuden, 202 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 46 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 253 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 202 etxebizitza nagusietatik 158 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 56 etxek lau zituzten eta 116 etxek bost zituzten. 164 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 84 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 324 ziren, horien artean 244 aktiboak ziren eta 80 inaktiboak ziren. 244 pertsona aktiboetatik 217 lanean zeuden (116 gizon eta 101 emakume) eta 26 langabezian zeuden (14 gizon eta 12 emakume). 80 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Rougnac udalerrian 207 unitate fiskal zeuden, 444 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.936 euro zen.
Barberier
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 52 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 52 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (25 gizon eta 26 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 20 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Rougnac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Barberier
Diru sarrerak
2009an Barberier udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 130 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.742 euro zen.
Rougnac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 zurgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Barberier
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Rougnac
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Barberier
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 ile apaindegia.
Rougnac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Rougnac udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 938 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale zen.
Barberier
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Barberier udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Rougnac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Barberier
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Rougnac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Uruana de Minas
Uruana de Minas Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Zudausques
Biztanleria
2007an Zudausques udalerrian erroldatutako biztanleak 784 ziren. Familiak 260 ziren, horien artean 31 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 70 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 140 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 275 etxebizitza zeuden, 261 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 270 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 261 etxebizitza nagusietatik 221 bere jabearen bizilekua ziren, 37 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 208 etxek bost zituzten. 235 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 81 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 520 ziren, horien artean 383 aktiboak ziren eta 137 inaktiboak ziren. 383 pertsona aktiboetatik 360 lanean zeuden (193 gizon eta 167 emakume) eta 24 langabezian zeuden (8 gizon eta 16 emakume). 137 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 63 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Zudausques udalerrian 268 unitate fiskal zeuden, 827,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.759 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria eta 1 ile apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
San Frantzisko komentua (Valladolid)
San Francisco komentua Valladolid en (Espainia) 13. mendean sortu eta 1836an desagertu zen eraikin erlijioso garrantzitsu bat izan zen.
Hastapenetan komentua babestu zuen mezenasa Doña Violante izan zen, Gaztelako Alfontso X.a erregearen emazteak, Frantziskotarren esku geratu zen. Valladolideko gizarte eta erlijio bizitzan eragin handia izan zuen mendeetan zehar, baina 1836an eraitsi zuten eta lursailak salgai jarri ziren. Ez dago arrastorik egungo hirian komentu zaharrarena.
Pertsonaia asko egon ziren ehortzita komentu honetan, Kristobal Kolon kasu (gero mugitu egin zuten). Baita Arrasateko Ines Ruiz de Otalora, zeina urte batzuez bertan ehortzia egon ondoren, Arrasatera eraman behar zutenean momifikatuta zegoela ikusi zuten (gerora, Arrasaten, Amandre Santa Ines deitu izan zaio).
Komentu honetan konsagratu zuren halaber Juan Zumarraga elizgizon euskalduna, Ameriketako lehen apezpikua, Espainia Berrikoa zehazki (Mexiko, gaur egunean). Karlos V.ak izendatu zuen Zumarraga apezpiku 1528an, baina Espainiara joan behar izan zuen Mexikotik zeremonia ofizialera, eta hori 1533ko apirilaren 27an izan zen, komentu honetan.
Radio Wings (maketa)
Radio Wings (maketa) Radio Wings musika taldearen 1. diskoa da, 2006. urtean argitaratutakoa.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Errausketa edo kremazioa hilda dagoen gorputz baten azken antolaketaren metodo bat da.
Errausketa hileta ondoko edo hileta ondoko erritu gisa eta ehorzketaren alternatiba gisa erabil daiteke. Herrialde batzuetan, India eta Nepal, aire zabaleko Pireoko errausketa, aspaldiko tradizioa da. XIX. mendetik aurrera, errausketa munduko beste leku batzuetan sartu edo berreskuratu zen. Garai modernoetan, errausketa labe itxi batekin egiten da normalean, errausketa-labe batean.
Antzinaroa
Errausketaren erregistro arkeologikoek 17.000 urte atzera eramaten dute gutxienez, Mungo Lady aintziran (Australia) aurkitutako gorpu partzialki erraustu baten hondarrak dira egun aurkitutako zaharrenak.
Ramon Olalkiaga
Ramon Olalkiaga Borne (Zumaia, 1898ko abuztuaren 30a - Madril, 1990eko urtarrilaren 31) gipuzkoar futbolari eta ingeniaria izan zen.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Antzinaroa
Ekialde Ertainean eta Europan, ehorzketa eta errausketa nabariak dira garai neolitikoaren erregistro arkeologikoan. Kultura-taldeek beren lehentasunak eta debekuak zituzten. Antzinako egiptoarrek arimaren teologia periodiko sendo bat garatu zuten, errausketa debekatzen zuena. Hori ere herri semitikoek onartu zuten. Herodotoren arabera, babiloniarrek baltsamatu egin zituzten hildakoak. Feniziarrek errausketa eta ehorzketa egiten zituzten. K.a. 3000. urte inguruko Zikladetako zibilizaziotik K.a. 1200etik 1100era bitarteko aro azpimizenikoraino, greziarrek ehorzketak egiten zituzte. Errausketa K.a. XII. mendearen inguruan agertu zen, Anatoliaren eraginpean ziurrenik. Kristau aroa iritsi bitarte, ehorzketa hileta jarduera bakarra bihurtu zenean, erausketak eta ehorzketak gertatu ziren, garai eta kokalekuaren arabera. Erromako lehen garaian, bai ehorzketa bai errausketa erabiltzen ziren. Errepublikaren erdialdearen inguruan, ehorzketak errausketa ia osorik ordeztu zuen, salbuespen nabarmen batzuekin, eta Inperioaren erdira arte hileta-praktika arruntena bilakatu zen.
Ramon Olalkiaga
Segurako Leon Olalkiaga Aseginolaza eta Bergarako Agapita Borne Zabaletaren semea, Zumaian jaio zen aita herriko albaitaria izan zen garaian. Marianistetan ikasi zuen Donostian eta Madrilen ingeniaritza agronomoko unibertsitate ikasketak egin zituen. Madrileko ikasle garaian Atlético de Madrid taldean jokatu zuen 1917-18, 1918-19, 1919-20, 1920-21 eta 1922-23 denboraldietan. Taldeko entrenatzailea ere izan zen 1924-25 denboraldian. Athletic Clubek Atlético de Madridi irabazi zion 1921eko Kopako finalean jolastu zuen.
Gerora, Madrileko ingeniaritza agronomoko eskolako katedradun izan zen eta Nekazaritzako Merituaren Ordenako komendadore ere izendatu zuten.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Antzinaroa
Europan errausketa-aztarnak daude, Brontzearen Aro Goiztiarrekoak (C. 2000 BCE), Panoniako ordokian eta Danubio ertainean. Ohitura nagusi bihurtu zen Europa Brontze Aroan, Kutxa zelaien kultura rekin (k.a. 1300tik aurrera). Burdin Aroan, ehorzketa berriz ere arruntagoa izan zen, baina Villanovanen kulturan eta beste leku batzuetan ere iraun zuen errausketak. Patrokloren ehorzketari buruzko Homeroren deskribapenean, errausketa ondorengo ehorzketarekin lotzen zuen, Tumulu baten azpian gertatzen zena, Kutxa Zelaien kulturan gertatu bezala. Anakronismoa izan daiteke hori; izan ere, Mizenasko garaian, ehorzketa hobesten zuten, oro har, eta Homerok, mende batzuk geroago, Iliada idatzi zen unean, errausketaren erabilera arruntena islatu baitzuen. Ehorzketa-errituei egiten zaien kritika erlijio eta kultura lehiakideen arteko difamazio arrunta da, baita errausketa suaren sakrifizioarekin edo giza sakrifizioarekin lotzea ere.
Freienbach
Freienbach Suitzako udalerria da. Schwyz kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Erdi Aroa
Europako leku batzuetan, errausketa legez debekatuta zegoen, eta heriotzarekin ere zigortu egiten zen, germaniar errituekin konbinatzen bazen. Batzuetan, autoritate katolikoek errausketa erabili zuten, akusatu heretikoen zigorraren zati gisa, hau da, sutan erretzea. Adibidez, John Wyclifen gorpua hobitik atera zuten hil eta urte batzuetara, eta errauts bilakatu arte erre zuten, hil ondoko zigor gisa, transustantziaren doktrina katolikoa ukatu zuelako.
Freienbach
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Errausketa (hileta-ohikunea)
Erdi Aroa
1658an Sir Thomas Browne sendagilea izan zen errausketaren erabilera defendatu zuen lehena. Honoretta Brooks Pratt garai modernoetan erregistratutako Europako lehen pertsona erreustua izan zen, 1769ko irailaren 26an hil eta Londresko Hanover Square hilerrian legez kanpo erraustu baitzuten.
Berriz sartzea
Europan, 1870eko hamarkadan, errausketa berriro sartzeko mugimendua hasi zen, gorputza kentzeko metodo bideragarri gisa. Labearen teknologia berriaren asmakuntzari eta hura praktikatu zuten ekialdeko kulturekiko harremanari esker gertatu zen hori. Une horretan, errausketaren defendatzaile askok teoria miasmatikoan sinesten zuten, eta uste zuten errausketek gutxitzen zutela gaixotasunek sortzen zituzten "aire txarrak". Mugimendu horiek laizismoarekin lotu ziren eta jarraipena izan zuten zirkulu kultural eta intelektualetan. Italian, mugimendua antiklerikalismoarekin eta masoneriarekin lotu zen.
1869an, Coletti eta Penlioni irakasleek Florentziako Nazioarteko Osasun Kongresuan aurkeztu zuten ideia, "osasun publikoaren eta zibilizazioaren izenean". 1873an, Lodiko Paolo Gorini irakasleak eta Paduako Ludovico Brunetti irakasleak egindako lan praktikoari buruzko txostenak argitaratu zituzten. 1873ko Vienako erakusketan, Brunettiren errausketa-aparatuaren modelo bat erakutsi zen, ondoriozko errautsekin batera, arreta handia erakarri zuena. Bien bitartean, Charles William Siemensek bere birsortze-labea garatu zuen 1850eko hamarkadan. Labeak tenperatura altuan funtzionatzen zuen, errekuntzarako erregaiaren eta airearen aurreberotze birsortzailea erabiliz. Aurreberotze birsortzailean, labeko ihes-gasak adreiluak dituen ganbera batera ponpatzen dira; ganbera horretan, beroa gasetatik adreiluetara transferitzen da. Labearen fluxua alderantzikatu egiten da erregaia eta airea ganberatik igaro eta adreiluek berotu ditzaten. Metodo horren bidez, aire zabaleko labe batek altzairua urtzeko adina tenperatura altuak har ditzake, eta prozesu horren ondorioz, erreketa proposamen eraginkor eta praktiko bihurtu zen. Carl Friedrich von Siemensen enpresak hobetu egin zuen Dresdeneko fabrikan material organikoa errausteko labe horren erabilera. Sir Charles Wentworth Dilke politikari erradikalak haren emaztearen gorpua erraustu zuen 1874an. Prozesu eraginkor eta merkeak gorputzaren errausketa azkar eta osoa ekarri zuen, eta funtsezko aurrerapen teknikoa izan zen, azkenean errausketa industriala aukera praktiko bihurtu zuena.
Xeber Alkain
Xeber Alkain Mitxelena (Hondarribia, 1997ko ekainaren 26a-) euskal herritar futbolaria da. Eskuin hegalean jokatzen du.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Berriz sartzea
Henry Thompsonek, Victoria erreginaren zirujau eta medikuak, Goriniren errauskailua ikusi zuen Vienako Erakusketan, eta etxera itzuli zen Ingalaterrako errausketaren lehen sustatzaile nagusia izateko asmoz. Errausketa babesteko arrazoi nagusia hau izan zen: "behar den osasun prekauzio bihurtzen ari da biztanleria gero eta handiago baten artean gaixotasunak hedatzearen kontra". Gainera, berak uste zuen, errausketak garaiz aurreko ehorzketa saihestuko zuela, hileten kostua murriztuko zuela, soberako dueluek etxeratze giroaren eraginpean egoteko beharra, eta hautestontziak bandalismotik at egongo zirela. Beste defendatzaile batzuekin elkartu zen eta Britainia Handiko Errausketa Elkartea eratu zuten 1874an. Erresuma Batuko lehen errausketa-labea sortu zuten Wokingen. Gorini Ingalaterrara joan zen, errausketa-ontzi bat jartzen laguntzeko. 1879ko martxoaren 17an probatu zuten, zaldi baten gorpuarekin. Protesten ondoren eta Richard Cross Barne Idazkariaren esku-hartzearen ondoren, haren planak bertan behera geratu ziren. 1884an, William Price apaiz gales neodruidikoa atxilotu eta epaitu egin zuten semearen gorpua erretzen saiatzeagatik. Pricek arrakastaz argudiatu zuen gortean legeak ez zuela adierazten errausketa legezkoa zenik, baina ezta ere legez kanpokoa zenik. Kasuak aurrekari bat ezarri zuen, Errausketa Elkarteari jarduteko aukera eman ziona.
Xeber Alkain
Ibilbidea
''2022ko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Errausketa (hileta-ohikunea)
Berriz sartzea
1885ean, Erresuma Batuko lehen errausketa ofiziala Wokingen egin zen. Jeanette Pickersgill izan zen hildakoa, zirkulu literario eta zientifikoetan oso ezaguna. Urte amaieran, Britainia Handiko Errausketa Elkarteak beste 2 errausketa gainbegiratu zituen, urte horretan Erresuma Batuan izandako 597.357 heriotzetatik guztietatik 3. 1888an, 28 errausketa egin ziren. 1891n, Woking Crematoriumek kapera bat gehitu zuen. Kapera hori aitzindaria izan zen erraustegi kontzeptuan, eta hileta eta errausketa egiteko lekua izan zen.
Europa kontinentalean lehen errausketa-labeak 1878an eraiki ziren Gotha hirian, Alemanian, eta geroago Heidelbergen, 1891n. Estatu Batuetako lehen errausketa-labe modernoa 1876an eraiki zuen Francis Julius LeMoynek, Europan nola erabiltzen zen entzun ondoren. Defendatzaile goiztiar askok bezala, osasun publikorako onuragarria izango zela uste zelako zegoen. 1901ean LeMoyneren errausketa-labea itxi aurretik, 42 errausketa egin zituen. Lehen errausketa-labea ireki zuten beste herrialde batzuk Suedia (1887 Stockholmen), Suitza (1889 Zurichen) eta Frantzia (1889 Père Lachaisen, Paris) izan ziren.
Arnegiko Errobi
Arnegiko Errobi —Luzaide ibaia izenaz ere ezaguna — Nafarroa Garaiko eta Nafarroa Behereko ibai bat da. Ibañetan jaiotzen da (itsas mailatik 1232 m gorago), eta Azkaraten Errobira isurtzen da.
Tilly (Indre)
Tilly Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tilly udalerrian erroldatutako biztanleak 170 ziren. Familiak 88 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Mendebaldeko hedapena
Eliza protestanteetako batzuek errausketa onartu zuten, argudio honekin: "Jainkoak errauts-katilu bat berpitz dezake, hauts-katilu bat berpitz dezakeen bezain egoki". Herrialde anglikanoetan eta iparraldeko herrialde protestanteetan, errausketak onarpena zabaldu egin zen (nahiz eta oraindik ez zen arau bihurtu), lehenik goi-mailako klaseetan eta zirkulu kulturaletan, eta gero gainerako biztanleagoan. 1905ean, Westminsterreko abadiak lehen aldiz hasi zen errausketekin; 1911rako, Abadiak lehentasuna ematen zien lurperatzen ziren errautsei. 1908an Entziklopedia Katolikoak kritikatu egin zen errausketa, "mugimendu maltzur" gisa epaituz eta masoneriarekin lotuz, nahiz eta esan zuen "ez dagoela Elizaren dogma bakar baten aurkako ezer errausketarekin".
Tilly (Indre)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Errausketa (hileta-ohikunea)
Mendebaldeko hedapena
AEBn urtean errausketa-labe berri bat eraiki zen XIX. mendearen amaieran. Baltsamatzea gehiago onartu eta erabili ahala, errausketa-labeek beren osasun ezaugarria galtzen zuten. Atzean ez geratzeko, errausketa-labeek errausketa ederra egiteko ideia izan zuten. Beira estankatuko leihoekin eta horma freskoko marmolezko zoruekin krematorioak eraikitzen hasi ziren.
Australian ere hasi zen errausketaren aldeko mugimendu eta elkarteak sortzen. Australiarrek lehen errausketa-labe modernoa 1901ean eraiki zuten Adelaidako West Terrace hilerrian. Eraikin txiki hori, Woking eraikinen antzekoa, XIX. mendearen bukaera arte egon zen martxan. Australiako errausketa-instalazio operatibo zaharrena Rookwooden dago, Sidneyn eta 1925ean zabaldu zen.
Tilly (Indre)
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 88 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 53 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 161 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 88 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Isaac Bashevis Singer
Isaac Bashevis Singer (יצחק באַשעװיס זינגער; Radzymin, Varsovia ondoan, 1902ko azaroaren 21a - Surfside, Florida, 1991ko uztailaren 24a) Estatu Batuetako idazlea izan zen, judu-poloniar jatorrikoa. Rabi leinukoa zen; haurtzaroa Varsovian eman zuen eta bertako rabbi eskolan ikasi zuen. 1935ean Estatu Batuetara joan zen eta kazetari gisa lan egin zuen New Yorkeko prentsa juduan. Eleberriak lehenbizi yiddish hizkuntzaz idatzi zituen eta gero ingelesera bihurtu ziren, egilearen laguntzarekin. Varsovian gaztetan bizi izandako giroa, judu auzo pobreena, eta New Yorken emigranteek aurkitu zituzten arazoak dira Singerren eleberrietako eta ipuinetako gaiak.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Mendebaldeko hedapena
Herbehereetan, Errausketa Fakultatiborako Elkartearen sorrerak, 1874an, eztabaida luze bat ireki zuen errausketaren merezimenduei eta demerituei buruz. Errausketaren aurkako legeak 1915ean inpugnatu eta baliogabetu ziren (Herbehereetan lehen errausketa-labea eraiki eta bi urtera), nahiz eta errausketa ez zen legez onartu 1955 arte.
Tilly (Indre)
Diru sarrerak
2009an Tilly udalerrian 83 unitate fiskal zeuden, 156,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.424 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 eraikuntza enpresa.
Josh Adams
Joshua Huw "Josh" Adams (Swansea, 1995eko apirilaren 21) galestar errugbilaria da, hegaleko eta gibeleko postuetan aritzen dena. Pro 14 Ligako Cardiff Rugbyn jokatzen du 2019tik, eta Galesko errugbi selekzioan 2018tik. 2021ean hautatua izan zen British and Irish Lionsekin aritzeko. 2019ko Munduko Errugbi Kopako entsegugilerik hoberena izan zen.
Isaac Bashevis Singer
Haren idazkietan, bestalde, judaismoaren balio tradizionalekiko etena agertzen da, ohiko literatur moldeetatik at dagoen estilo guztiz berezian adierazia. Hauek dira Singerren eleberrietako batzuk: Satan Gorayn (1950), Moskat familia (1950), Esklaboa (1960), Lublineko magoa (1960), Shosha (1978). Zenbait kritikariren arabera, ipuin liburuetan gailen azaltzen da autorearen idazkera: Gimpel leloa (1957), Merkatu kaleko Spinoza (1961), Kafkaren lagun bat (1970), Lumazko koroa bat (1973). Orobat, haurrentzako ipuin liburuen eta oroitzapen liburu baten egilea da. 1978an Literaturako Nobel saria irabazi zuen.
Tilly (Indre)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Tilly udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.170 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Bigarren Mundu Gerra
Bigarren Mundu Gerran (1939–45), Alemania naziak bereziki eraikitako labeak erabili zituen okupatutako Poloniako gutxienez sei sarraski-esparrutan: Auschwitz-Birkenau, Chełmno, Belzec, Majdanek, Sobibor eta Treblinka. Horietan, gasaren bitartez hildakoen gorpuak errausketaren bidez ezabatu ziren. Holokaustoaren fase hilgarrienean, Reinhard operazioaren sarraski industrializatu eta eraginkorra gertatu zen, eta horrek gorpu gehiegi eragin zituenez; SSen zehaztapenen arabera egindako errausketa guztietan denboraren kudeaketa zorrotza erabili zen. Vrba-Wetzler txostenak deskribapen hau ematen du:
Holokaustoko labeak zenbait fabrikatzailek hornitu zituzten, eta ezagunenak eta arruntenak Topf und Söhne izan ziren, baita Berlingo Kori enpresa ere. Haren labeak luzatu egin ziren atzeko aldean lerratutako bi gorputz kokatzeko. Errautsak aurreko aldetik atera ziren.
Aro modernoa
XX. mendean, errausketak zenbait onarpen maila lortu zituen kristau deitura gehienetan. William Temple, Ingalaterrako eliza ko gotzain gorena, 1944an hil ondoren erre zuten. Eliza Katoliko Erromatarra k polikiago onartu zuen praktika hori. 1963an, Vatikanoko II. kontzilioan, Paulo VI.a Aita Santuak errausketaren debekua kendu zuen eta 1966an apaiz katolikoei errausketa-zeremonietan ofizatzen utzi zien, baina horretarako, errautsak lurperatu edo gorde egin behar ziren, ez sakabanatu. Ehorzketa ohitura den herrialde askotan, errausketak modu adierazgarrian egin du gora. 1960. eta 1970. urteetan, Erresuma Batuan eta Herbehereetan errausketa-labea eraikitzeko sasoi bat izan zen, aurrekaririk gabea.
1960tik aurrera, errausketa ehorzketa baino ohikoagoa bihurtu da hainbat herrialdetan, horien artean, Erresuma Batua (1968), Txekoslovakia (1980), Kanada (2000ko hasieran), Estatu Batuak (2016) eta Finlandia (2017). Aipatutako faktoreen artean, nabarmenagoak dira kostu merketzea (batez ere, 2008ko krisialdiaren ondoren aintzat hartua), jarrera sekularren hazkundea eta zenbait kristau jarreren oposizioa gutxitzea.
Euskal Herrian, esaterako, 2006a geroztik, errausketa gehiago gertatu diren Iruñean ehorzketak baino. Joera hori nabariagoa da hiriburuetan landa eremuetan baino eta Euskal Herriko Hegoaldean Iparraldean baino. Goranzko joera nabarmena da urtez urte.
Prozesu modernoa
Errausketa errauskailu edo krematorio batean gertatzen da, errausketa-labe bat izaten duena. Herrialde askotan, errauskailuan edo krematorioan bertan hileta eta errausketa egiten dira batera.
Errauskailua 871–982 °C-ko tenperaturak sor ditzakeen labe industriala da, gorpua desintegratzen dela bermatzeko. Errauskailu modernoek fuel olioa, gas naturala, propanoa eta, Hong Kongen, hiri-gasa erabiltzen dute. Automatikoki monitorizatzen dute beren barnealdea, errausketa-prozesua osatua noiz dagoen jakiteko, eta zulotxo bat izaten dute operadore batek barrukoa ikusi ahal izateko. Nahiz eta erretzeko behar den denbora aldatu egiten den gorpu batetik bestera, gorputz heldu batek 90 minutu behar ditu batez beste.
Gorpua kokatzen den ganberari errausketa-ganbera edo erreplika deritzo, eta beroarekiko erresistenteak diren adreilu erregogorrez estalita dago. Adreilu erregogorrak hainbat geruzatan diseinatuta daude. Kanpoaldeko geruza isolamendu-material bat besterik ez da, esaterako, artile minerala. Barruan isolamendu-adreiluzko geruza bat izan ohi da, batez ere kaltzio silikato naturalekoa. Intentsiboki aritzen diren errauskailuek isolamendu-geruzaren barruan bi su-adreilu geruza izan ohi dute. Errekuntza-prozesuarekin kontaktuan dagoen su-adreiluen geruzak kanpoko geruza babesten du, eta noizean behin aldatu behar da.
Oro har, gorputzak hilkutxa edo edukiontzi erregai baten barruan egon behar du. Horri esker, gorputza azkar eta seguru irristatzen da errauskailurantz. Operadoreen osasunerako arriskuak ere murrizten ditu. Hilkutxa edo ontzia ahalik eta azkarren sartzen (kargatzen) dira errauskailuan, beroa gal ez dadin. Zenbait errausketa-labek aukera ematen diete senideei karga ikusteko. Hori, batzuetan, arrazoi erlijiosoengatik egiten da, hala nola hinduismoaren eta jainismoaren hileta tradizionaletan, eta baita Japonian ere.
Ontziak
Estatu Batuetako lege federalean ez da inolako edukiontzi-baldintzarik ezarri errausketarako. Egoera batzuetan, edukiontzi opaku bat edo gardena ez dena behar dute errausketa guztietarako. Kartoi mehe bakuneko kaxa bat edo zurezko kaxa bat (hilkutxa) izan daiteke. Beste aukera bat zurezko maskor baten barruan dagoen kartoizko kaxa bat da, hilkutxa tradizional baten antzekoa izateko diseinatua. Hileta-zerbitzuaren ondoren, kaxa maskorretik kentzen da erre aurretik, eta maskorra berriz erabiltzeko aukera ematen du.
Erresuma Batuan, gorpua ez da hilkutxatik ateratzen eta ez da ontzi batean jartzen, arestian deskribatu bezala. Gorpua hilkutxarekin errausten denez, erretzeko erabili behar diren hilkutxa britainiar guztiek erregaiak izan behar dute. Errausketa Egiteko Kodeak debekatu egiten du hilkutxa errausketa-gelara iritsi ondoren irekitzea, eta arauek ezartzen dute hileta-zerbitzuko 72 orduen barruan erre behar dela. Beraz, Erresuma Batuan, gorpuak ehorzteko erabiltzen diren hilkutxa berean gordetzen dira.
Erretzea eta errautsak biltzea
Gorpua duen kaxa erretiluan jartzen da, eta 760tik 1.150 °C-ra (1.400 - 2.100 °F) erretzen da. Errausketa-prozesuan, gorpuaren zatirik handiena (bereziki organoak eta bestelako ehun bigunak) bero biziaren bidez lurruntzen eta oxidatzen da; askatutako gasak ihes-sistemaren bidez deskargatzen dira.
Bitxiak, hala nola lepokoak, erlojuak eta eraztunak, erre aurretik kendu eta familiari itzultzen zaizkio. Ezarritako zenbait gailu kendu behar dira. Taupada-markagailuek eta bestelako gailu medikoek leherketa handi eta arriskutsuak eragin ditzakete.
Pentsatu ohi denaren kontra, errausketaren hondarrak ez dira errautsak ohiko zentzuan. Errausketa amaitu ondoren, hezur lehorren zatiak erretilutik kentzen dira eta Cremulator izeneko makina baten bidez ehotzen dira —batez ere, edukiera handiko eta abiadura handiko nahasgailu baten bidez—, "errauts" edo "hondar erraustuetan" prozesatzeko, nahiz eta hauts bilakatzea eskuz ere egin daitekeen. Horrek testura fineko eta hondar-koloreko hondar bilakatzen du hezurra, eta gai da edozein materia bitxirekin nahasi gabe sakabanatzeko, nahiz eta alearen tamaina aldatu egiten den erabilitako Cremulator-aren arabera. Heldu baten hondakinen batez besteko pisua 2,4 kilogramokoa da; Zenbait cremulator mota daude, baita gailu birakariak, birringailuak eta metal astuneko bolak erabiltzen dituzten modelo zaharragoak ere. Ehotze-prozesuak 20 segundo inguru behar izaten ditu.
Ekialdeko Asiako herrialdeetan, hala nola Txinan, Japonian edo Taiwanen, hezurrak ez dira ehotzen, aldez aurretik eskatu ezean. Ehotzen ez direnean, familiak jasotzen ditu hezurrak, eta errautsekin egin daitekeen bezala biltegiratzen dira.
Azken ehotzearen ondoren, errautsak ontzi batean jartzen dira, izan daitekeena kartoizko kaxa bat ala kutxa apaingarri bat. Gehienetan erabiltzen den edukiontzi lehenetsia, ezer garestiagorik hautatu ez ezean, plastikozko kaxa bat izaten da.
Hondakinak atxikitzea edo ezabatzea
Errautsak gertueneko ahaideari itzultzen zaizkio, ohituraren eta herrialdearen arabera. Ameriketako Estatu Batuetan, ia beti, plastikozko poltsa hermetiko lodi batean egoten dira errautsak, estalki gogorreko plastiko angeluzuzeneko edukiontzi batean. Edukiontzi hori etiketa inprimatu batekin markatzen da. Zigilatutako oinarrizko plastikozko poltsa kartoizko beste kaxa batean edo belusezko poltsa batean egon daiteke, edo kutxa batean egon daiteke, familiak erosten badu. Errausketa-ziurtagiri ofizial bat, errausketa-labearen agintaritzapean prestatua, gorpuzkiekin batera joan ohi da.
Errautsak kutxa batean gorde daitezke, oroitzapenezko eraikin berezi batean gorde (kolunbarioa), lurrean lurperatuta leku askotan edo eremu berezi batean, mendian edo itsasoan sakabanatu. Adibide batzuk hauek dira: helio-globo bat, su artifizialak, eskopeta-jaurtigailuetatik botatako jaurtigaiak, ontzi bat edo hegazkin batetik barreiatu. Bada enpresa zerbitzu bat ere hondar krematsuen plastikozko hodi baten tamainaren lagin bat Lurraren orbita baxura bidaltzen duena. Hodi horretan, urtetan egoten dira (baina ez modu iraunkorrean) atmosferara itzuli aurretik. Beste enpresa batzuek zerbitzu bat eskaintzen dute, hondar krematsuak diamante sintetiko bihurtzeko, gero bitxi bihur daitezkeenak.
Arrazoiak
Arrazoi erlijiosoez gain, pertsona batzuek nahiago dute errausketa ehorzketa tradizionala baino. Deskonposizio-prozesu luze eta motel baten pentsamendua ez da oso erakargarria batzuentzat; pertsona askok nahiago dute errausketa gorputza bat-batean jasotzen dutelako.
Beste pertsona batzuek hileta prozesua errazteko modu gisa ikusten dute errausketa. Ehorzketa tradizional bat hileta prozesua alferrikako konplikazio gisa ikusten dute, eta horrela errausketa aukeratzen dute beren zerbitzuak ahalik eta sinpleenak izan daitezen. Hileta bat baino errazagoa da errausketa. Izan ere, ehorzketa batekin gorpua garraiatzeko zerbitzu gehiago planifikatu beharko lirateke, baita baltsamatzea eta gorputza zaintzeko beste metodo batzuk ere. Ehorzketa batean, hilkutxa, burukoa, lursaila, harlauza ireki eta ixtea, eta ehorzketa tasak ere ordaindu beharko ditu batek. Errausketa-hiletetarako, nahikoa da gorputza errausketa-labera eramatea, gorputza erretzea eta errautsen kutxa baten plangintza egitea.
137 Melibea
137 Melibea, asteroide gerrikoan aurkitutako 137. asteroidea da. Johann Palisak aurkitu zuen Polatik 1874ko apirilak 21ean. Karbono erako asteroidea da, eta Melibea familiako asteroiderik handiena, familia honi izena ematen diolarik. Familia honetako gainontzeko asteroideen artean, tamainan antzerakoena, 791 Uni da. Bere izena, greziar mitologiako Melibea izeneko bi pertsonaietakoren batetik dator.
Errausketa (hileta-ohikunea)
Arrazoiak
Bizirik suertatzen diren senideen kasuan, errausketa hobea da, eramangarritasun sinplea dela eta. Beste hiri edo herrialde batera badoaz aukera dute maite dituzten pertsonen hondakinak garraiatzeko, elkarrekin konektatuta edo sakabanatuta egoteko.
Dalmary
, Eskoziako herri txiki bat da, Stirling konderrian.
Kiyomizu-dera
Kiyomizu-dera (清水寺), zenbait tenplu budista izendatzen ditu, eta, modu ofizialean Otowa-san Kiyomizu-dera (音羽山清水寺) tenplua, Japoniako Kyoto hirian dagoena. Tenplua, 778an datatua dago, egungo eraikinak, 1633an eraiki ziren arren. Tenpluak, bere izena, multzoan aurkitzen diren ur-jauzietatik hartzen du, gertuko muinoetatik jaisten zirenak. Kiyomizu (清水) hitzak, literalki, "ur garbia" esan nahi du.
Egitura
Kiyomizu-derako eraikin nagusia, bere baranda handiagatik nabarmentzen da, ehundaka zutabek eusten dutena, muinotik gainirtetzen dena eta hiriaren ikuspegi bikainak eskaintzen dituena. Honako hau dioen esaera herrikoi bat dago: "Kiyomizuko plataformatik salto egin" (「清水の舞台から飛び降りる」), Edo garaiko tradizio batean oinarritzen dena, plataforma horretatik jauzi egin ondoren bizirik irteten denari, nahi bat emango zaiola dioena. Jauzi horretatik bizirik irteteak, posible dirudi: plataformaren azpian dagoen landaretza handiak, erromes zortedun baten erorketa leunduko luke, praktika hau, gaur egun debekatua dagoen arren. 234 jauzi gogoratzen dira Edo garaian, eta, horietatik %84,5etan, jauzi egin zuena onik irten zen. Erorketak, hain zuzen ere, 13 metroko garaiera du, zurezko eraikin batentzako nahiko handia dena.
Gela nagusiaren azpian, Otowa-no-taki ur-jauzia dago, non hiru ur kanal, urmael batean erortzen diren. Tenplua bisitatzen dutenek, ura ur-jauzitik hartzen dute, propietate sendagarriak dituela uste dena, metal edo plastikozko kopatan. Esaten denez, ur hau edateak, osasuna, luzaro bizi izatea eta ikasketetan arrakasta izatea suposatzen du.
Eraikin ezberdinek, zenbait barruti sakratu dauden multzo bat eratzen dute. Aipagarriena, beharbada, Jishu (Jishu-jinja) santutegia da, Okuninushino-Mikotori eskainia, maitasunaren eta "ezkontza onen" jainko bat. Santutegi honek, bi "maitasunaren harri" ditu, bata besteagandik 18 metrora aurkitzen direnak, bisitari bakartiek, begiak itxita egiten saiatzen diren distantzia. Beste aldeko harrira begiak itxita iristea, erromesak, maitasuna aurkituko duenaren adierazpen bezala ulertzen da. Distantzia horretan, batek, laguntza jaso dezake, baina horrek, maitasuna aurkitzeko laguntza edo bitartekoren bat beharko duela bezala ulertzen da.
Garrantzia
Aintzinako Kyotoko monumentu historikoak izeneko multzoaren zati da (Uji, Kyoto eta Otsu hiriak), UNESCOk, 1994an, Gizateriaren Ondare izendatu zituenak.
Tenplua, Munduko Zazpi Mirari Berriak aukeratzerako orduan egon zen hautagaietako bat izan zen, Bernard Weberren New Open World Foundationek proposatutakoa. Hala ere, ez zen aukeratuetako bat izan.
Vermenton
Vermenton Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vermenton udalerrian erroldatutako biztanleak 1.203 ziren. Familiak 528 ziren, horien artean 200 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 100 bakarrik bizi ziren emakumeak), 172 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 44 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Petrochelidon nigricans
Petrochelidon nigricans Petrochelidon generoko animalia da. Hegaztien barruko Hirundinidae familian sailkatua dago.
Vermenton
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 758 etxebizitza zeuden, 542 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 96 hutsik zeuden. 656 etxeak ziren eta 99 apartamentuak ziren. 542 etxebizitza nagusietatik 374 bere jabearen bizilekua ziren, 147 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 49 etxek bi zituzten, 122 etxek hiru zituzten, 149 etxek lau zituzten eta 214 etxek bost zituzten. 270 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 277 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 157 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Eutropis rudis
Eutropis rudis Eutropis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Vermenton
Diru sarrerak
2009an Vermenton udalerrian 550 unitate fiskal zeuden, 1.175,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.195 euro zen.