cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Salbamendu eta sorospen
Korrika, igeri, korrika
Irteera seinalea entzundakoan hasten da, lehiakideak 300 metro egiten ditu korrika eta uretara iristen da. Uretan, 200 metro inguru igeri egiten du buiek mugatutako ibilbide batean, hondarrera itzultzen da eta beste 300 metro egiten ditu korrika, hondartzan bi banderaren artean amaitzen da proba.
Oholarekin lasterketa
Lehiakideak irteera lerroaren barruan edo atzean egoten dira hondarrean, bakoitza 1,5 metroko tartearekin. Irteerako seinalearekin, lehiakideak uretan sartzen dira, euren oholak jaurtitzen dituzte eta buiek markatutako ibilbidea arraunean egiten dute. Ondoren, hondartzara itzultzen dira eta helmugako marra zeharkatzen dute.
Lasterketa eskiarekin
Lehiakideek eskiarekin buiek markatutako ibilbidea osatzen dute eta itzuli egiten dira. Skiaren edozein atalek helmugako lerroa zeharkatzen duenean, gainean muntatuta zein helduta bukatzen da.
Oceanman/oceanwoman
Lehiakideek 1400 metroko ibilbidea egiten dute, eta probak igeriketako posta bat, oholeko posta bat, eskiaren posta bat eta azken esprint bat barne hartzen ditu.
Salbamendu erreleboak erreskate hodiarekin
Talde bakoitzeko lau lehiakidek parte hartzen dute proba honetan: biktima bat, erreskate hodia duen igerilari bat eta bi sorosle.
Erreskate-hodiak eta hegatsak hondarrean uzten dira, urertzetik 11 metrora gutxi gorabehera, ibilbideko buien lerroan. Biktimek itsasoan igeri egiten dute (edo eraman egiten dituzte) esleitutako buiaraino. Buia belaunaren sakoneratik gutxienez 120 metrora dago.
Erreskate-hodia duen igerilaria bere irteera posizioan kokatzen da, esleitutako buiarekin lerrokatuta eta hondarrera begira. Irteerako seinalea entzutean, korrika egiten dute, erreskate-hodia eta hegatsak hartzeko; bakoitzak nahi duenean jartzen ditu eta biktimarengana igeri joaten da.
Buia ezkerraldetik pasatu behar dute (hondartzatik begiratuta), buiaren atzean zain dagoen biktimari hodia ziurtatzeko. Biktimak hodia ondo kokatuta duenean, lehiakideek (erloju-orratzen noranzkoan) buia biratzen eta biktima hondartzara eramaten dute.
Igerilaria biktimaren bila doan bitartean, irteera epailea k talde bakoitzeko bi sorosleei irteera lerrora deituko die. Igerilaria biktima hondartzara eramaten hasi ondoren, bi sorosleak uretan sartu eta biktima hondartzara eramaten laguntzen diote igerilariari. Biktima arrastaka eraman edo leporatu behar da iristen denean.
Esprint erreleboak
Lau lehiakidek osatutako talde batek lekukoa eraman behar den errelebo bat osatu behar dute, 90 metroko ibilbidea eginez. Hasteko, bi lehiakidek beren lekua hartzen dute ibilbidearen mutur bakoitzean, esleitutako kalean.
Irteeraren ondoren, lehiakide bakoitzak ibilbidearen posta bat osatuko du, esku batekin heldutako lekuko batekin. Lehenengo, bigarren eta hirugarren postak amaitzean, lekukoa hurrengoari pasatuko dio. Lehiakide guztiek beren posta oinen gainean eta posizio bertikalean amaitzen dute.
Erreskate erreleboak oholarekin
Proba honetan, taldeko kide batek 120 metro igeri egiten ditu esleitutako buiara helduz. Bertan, bigarren datorren kideak oholarekin jasotzen du. Biek ertzera arraun egiten dute eta hondarretan dagoen helmugako marra igarotzen dute oholarekin.
Taplin erreleboa
Lau lehiakidek, igeri, ohola, skia eta esprintez osatutako ibilbidea egingo dute lehiaketa bakoitzaren hasieran zozketa bidez zehaztutako posten sekuentzian. Esprinteko posta beti azkena egiten da.
Errelebo hirukoitza
Sei lehiakidez osatutako talde batek (gizonezkoen igeriketa, emakumezkoen igeriketa, gizonezkoen ohola, emakumezkoen ohola, gizonezkoen skia eta emakumezkoen skia) lehiaketa bakoitzaren hasieran zozketa bidez zehaztutako posta sekuentzia batean betetzen du ibilbidea. Taldeak berak aukeratuko du adinaren arabera emakumezko edo gizonezko batekin hasi nahi duen.
Riós
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.973 biztanle zituen.
Ultzama (ibaia)
Ultzama Nafarroa Garaiko iparraldeko ibai bat da. Ultzama udalerriarekin batera Ultzamaldea eskualdeari izen ematen dio.
Ibilbidea
Belate mendatearen inguruan jaiotzen da, eta Arañoz mendia inguratzeko hartzen duen bihurguneaz beste, ibilguak hegoaldeko noranzkoa du.
Arratitzeko Bentatatik iragan ondoren, Ultzamaldea igarotzen duenean, Arraitz-Orkin, Alkotz, Iraizotz, Zenotz eta Gerendiain kontzejuak zeharkatzen ditu.
Handik gutxira Arkil errekaren emaria jasotzen du. Ondoren Odieta ibarrean sartu eta Latasa (bertan Beroa amildegiko errekaren emaria jasotzen du), Erripa, Ziaurritz eta Ostitz kontzejuak igarotzen ditu, azken kontzeju horretara iritsi aurretik Anue ibarretik datorren Mediano errekaren emaria jasotzen du.
Olaibar udalerriko lursailetan sartu eta Beraitz, Enderitz eta Olabe kontzejuak igarotzen ditu. Ezkabarte udalerriko lursailetan sartu eta Sorauren, Orikain eta Arre kontzejuak igarotzen ditu.
Argaren Ibai Parkean Atarrabiatik Soraureneraino
Iruñerritik pasatzen den Arga ibaiaren ibilbidean Iruñerriko Mankomunitateak 12 kilometro inguruko natur pasealekua antolatu zuen Argaren Ibai Parkean. Atarrabiako San Andres Errotan gora bi adarretan banatzen da bidea, Arga ibaiarekin Uharte eta Zabaldikara doa eta Ultzama ibaiarekin Arre eta Soraureneraino. Guztira milioi bat metro koadro hartzen ditu parkeak. Ibaiko landarediaz gain beste elementu asko ikus daitezke ibilbidean: zubi historikoak, presak, errotak, zaldainak, lorategiak, parkeak, ontziralekuak, askaldegiak, arrantza lekuak, haztegiak, baratzeak, zaldiak eta behiak belar-soroetan, iturriak, pilotaleku bat, bai eta Ingurumen Heziketarako Museo bat ere. Atarrabian aipagarriak dira zubia eta San Andres errota, Arga eta Ultzama ibaiek bat egiten duten tokian dagoena.
Vaudeville
Kaleetatik antzerkietara pasa zen non Opera bufotan agertu zen.
Astana
Astana (Астана, Astana) 2019tik Kazakhstango hiriburua eta estatuko bigarren hiri nagusia da. 2010ean 708.794 biztanle zituen. Kazakheraz Astanak "hiriburua" esan nahi du. 1998 arte, Akmola izena zuen hiriak, 1992 arte Tselinograd (errusieraz, Целиноград) eta 1961 arte Akmolinsk (errusieraz, Акмолинск). 2019ko martxotik 2022ko irailera arte Nursultan edo Nur-Sultan (Нұр-Сұлтан, Nur-Sultan) izena izan zuen, Nursultan Nazarbajev presidente ohiaren omenez.
Kokapena
Herrialdearen ipar-erdialdean dago, Akmola probintzian, Ixim ibaiaren ertzean, 347 metroko altitudean, estepa-eskualde batean.
Burdinbide gune garrantzitsua da. Industria ere (nekazaritzarako tresneria, janari-industria) ekonomia-jarduera garrantzitsua da, baina, batez ere, zerbitzu- eta administrazio-gunea da. Eraiki berri asko ditu, eta hiria nabarmen hazten ari da.
Cyornis concretus
Cyornis concretus Cyornis generoko animalia da. Hegaztien barruko Muscicapidae familian sailkatua dago.
Bèlvéser
Bèlvéser Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Trinitatearen basilika (Arre)
Trinitatearen basilika Nafarroako Ezkabarte udalerriko Arre kontzejuan dagoen basilika erromaniko bat da.
Gaur egun basilikaren alboan Done Jakue Bidea egiten ari diren erromesentzako aterpetxea dago. Basilika, zubia eta aterpetxearen multzoa Arreko Trinitatearen Kofradiako jabetzakoa da, eta Marista anaiek mantentzen dute.
Kokalekua
Arre kontzejuaren gehoaldean dago, Atarrabia udalerriaren mugan, Ultzama ibaia eta izen bereko Trinitateko zubiaren alboan.
Historia
Hain zuzen ere baselizaren ondoko ardantze batean aurkitu ziren 1583. urtean brontzezko bi lamina I. eta II. mendetan dataturiko latinezko inskripzioekin.
Garraioa
Eskualdeko Hiri Garraioak line bat da:
Dickens (kraterra)
Dickens Merkurioko krater bat da. 77,31 kilometroko diametroko zabalera du. Bere izena Nazioarteko Astronomia Elkarteak 1976an jarri zion. Charles Dickensen (1812-1870) omenez eman zitzaion.
Egia deseroso bat
Egia deseroso bat (An Inconvenient Truth) AEBetako dokumentala da, Al Gore AEBetako presidenteorde ohiak zuzendutakoa. 2007an Oscar Saria irabazi zuen.
Filmean, berotze globalaren arriskuen eta horren eragile nagusien berri ematen da. Klima aldaketarena egia deserosoa omen da zenbait agintarirentzat, hortik dator filmaren izenburua.
Edukia
Lurra aldatzen doala nabari da, kutsatzen gaudelako. Hala ere, jende askok uste du Lurra hain handia izatean ezin diogula horrenbesteko eraginik sortu. Hau esaten dutenei esan behar zaie Lurraren zati zaurkorrena atmosfera dela; oso fina delako (1m3 esfera bat bernizatzean geratzen den berniz geruza bezalakoa). Hain fina da non bere konposizioa aldatzeko gai garen, honek Lurraren beroketa dakar, atmosferak beste portaera bat baitu.
Eguzkitik izpi ultramoreak Lurrera heltzen direnean, zati gehiena berriro unibertsora itzultzen da eta beste zatia atmosferagatik lurrean geratzen da, prozesu hau ona da guretzako, horrela Lurraren tenperatura konstantea eta jasangarria izatea eragiten baitu. Baina, airearen kutsadura sortzen duen karbono dioxidoagatik, atmosferaren geruza loditu egin da, horrela izpi ultramore gehiago gelditzen dira lurrean ezin baitute atmosfera pasa, ondorioz lurreko tenperatura igotzen doa.
Roger Levelle ikertzailea izan zen lehena atmosferan karbono dioxido kopurua neurtzen. Neurketak hamarkada askotan egunero egiten zituzten hirietatik urruneko zonalde batean, horrela kutsaduraren eraginik ez izateko. Erantzunak hauek izan ziren:
Urteko gorabeheren arrazoia ondorengoa da: urteko erdi batean hego hemisferioa eguzkitik hurbilago dago (gure neguan eta udazkenean) eta beste erdian iparraldea (gure udan eta udaberrian). Azken hemisferioan landaretza handiagoa da eta eguzkitik hurbilago egotean fotosintesia (karbono dioxidoa hartu eta oxigenoa eman) egiteko erraztasun handiagoa dute, ondorioz atmosferan karbono dioxido gutxiago pilatzen da.
Gainera, lurburuetako elurren laguntzaz ikerkuntza hau milaka urte atzerago eraman dute. Elurra urtez-urte jaisten joan da izotz bihurtuz eta erortzen zen bakoitzean bere artean aire burbuilak batuz. Ikertzaileek izotzean zuloak egin eta izotzaren zati luze bat hartzen dute. Ondoren, aurretik aipatutako burbuila horiek analizatzen dituzte eta badakitenez urtero sortzen den elurraren altuera, hainbat urte atzeragoko airearen konposizioa ezagutu dezakete. Guri interesatzen zaiguna: urte horretan atmosferako karbono dioxido kantitatea ezagutu dezakete, baita ere isotopoen laguntza urte horretako tenperatura.
Antartika
Adibidez, Antartikan egin dute ikerkuntza. Hemen, elur sakonera oso handiak diren 650.000 urte atzerantz egiteko gai izan dira. Grafikoki ikusirik, ikusten da nola epe horretan zikloak egon diren eta ikusten da baita nola karbono dioxido kantitatea eta tenperatura argi kointziditzen dutela, eta nola biak asko igo diren. Balioak ikusirik, nabaritzen da nola urte horietan inoiz ez dela pasatu 300 parte/milioiko. Baina, gaur eguneko karbono dioxido kantitatea 400 parte/milioikoa da gutxi gorabehera eta 50 urte geroago 600 parte/milioikoa, ondorioz lurreko tenperatura izugarria izan daiteke. Adibide gisa hurrengo datua: tenperatura neurtzen hasi den urte guztiak kontutan hartuta urte beroenak 1990tik honanzkoak izan dira. 2003an adibidez bero bolada bat egon zen Europan eta 35.000 hildako inguru ekarri zituena.
Lurreko tenperatura igotzen doanez mendietako elurra desagertzen doa. Gertaera hau oso arriskutsua, munduko biztanleriaren %40k hartzen duen ibai eta lakuetako uraren erdia baino gehiago elurraren urtzetik baitator, ondorioz mende erdi buruan ur falta handia jasango dute.
Honetaz gain, ozeanoetako tenperatura ere igotzen hasi da, ondorioz haizearen abiadura eta hezetasuna ere, azkenik ekaitz handiagoak sortuz, adibidez: Katrina. Gainera itsasoak berotzean ur asko batera lurruntzen da, honek euri-jasa handiak sortzen ditu, baina soilik zonalde batean, eta baliteke alboko herrian euri tantarik ere ez egitea. Gainera, tenperatura igoerak lehorteak ere areagotzen ditu, aireak ez baitu hezetasuna itsasotik soilik hartzen, lurretik ere hartzen ditu, lurra sikatuz.
Esan beharra dago, aldaketaren lehen abisuak heltzen ari direla nagusiki Artikoan, hona hemen adibide batzuk:
Antartikoari begiratuz, hemen izotza bi zatitan banatzen da, batetik lur gainean dagoena eta bestetik uraren gainean dagoena. Azken hau urtzen bada (Artikoan gertatzen dena) ez da itsasoaren ur maila igoko, baina, lur gainekoa urtzen bada bai. Ikertzaileek ikusi zuten 2002an itsas gainean zegoen izotzezko penintsula bat nola urtzen zen eta handik gutxira alboan zuen lur gainekoa urtzen hasi zen. Ondorioz, hurbileko uharteetan bizi ziren biztanle batzuk Zeelanda Berrira eraman behar izan zituzten. Adibidez, Antartiko mendebaldea uharte eta itsas gainean eratutako izotzak dira, zati hori urtuz gero itsasoaren ur maila 6 metro igoko dela diote zientzialariek.
Baina, ikertzaileen ustez honek baino urtzeko arrisku handiagoa duen zonalde bat dago munduan: Groenlandia. Hau urtuz ere, itsas maila 6 metro igoko litzateke.
Groenlandia urtzen doa goiko irudian ikusten den bezala, honen arrazoi nagusia ondorengoa da: ikertzaileek ikusi zuten nola bai Antartikoan bai Groenlandian lakuak sortzen zirela eta hauek berriro izoztu beharrean lur azpian pitzadurak bezalakoak eratzen zituztela lurrera arte. Gero, lur gainean ura pilatu eta aqua planing bezalakoa egin (uretan irrist) eta lurra itsasora bidaltzen du. Ondorioz, Groenlandia edo Antartiko mendebaldea urtuko balira munduko mapa guztiak berriro egin beharko litzateke, kostaldeak aldatuko baitira eta txarragoa dena hildako eta errefuxiatu kopurua izugarria izan daiteke.
Tenperaturan igoera
Tenperatura igoera ez da lur osoan berdin nabarituko. Lurrean beroa ekuatoretik poloetara garraiatzen dela esan genezake, ozeanoko korronte eta haizeei esker. Baina garraio hori ez da lineala, hau da, adibidez ekuatorean gradu bat igotzeak Artikoan zazpi graduko igoera dakar, eta ondorioz ozeano korronte eta haizeen norabideak aldatuko dira.
Tenperatura aldaketa animaliengan ere ikusten da; Holandako ikerketa baten ondorengoa ikusi zuten. Orain dela 25 urte txori migratzaileak apiril inguruan heltzen ziren, horrela kumeak ekainean jaiotzeko eta epe hau zen barearen (kumeen janaria) irteera ere. Baina tenperatura igotzean irteera hau maiatz erdialdera pasatu da, kumeak eboluzionatu egin behar izan dira azkarrago jaiotzeko, baina ezin izan dute guztiz lortu, ondorioz jateko falta izaten dute. Gainera, tenperatura hotzeko egunen kopurua jaistean hainbat animalia pozoitsu eta arriskutsu ez dira hiltzen, ondorioz, kalteak eta arriskuak sortzen dituzte: pertsonengan, animalietan eta nagusiki landareetan. Itsasoko arrezifeak kolorea galdu dute, honek hauetatik bizi diren animalietan kalteak dakartza.
Olga Merino
Olga Merino López (Bartzelona, 1965) gaztelaniaz idazten duen kazetari, artikulugile eta eleberrigile katalana da.
Egia deseroso bat
Aldaketaren arrazoiak
Lurraren aldaketa hain bizkor gertatzearen arrazoiak ondorengoak izan daitezke:
Olga Merino
Biografia
Olga Merino Bartzelonan jaio zen 1965ean. Informazio Zientziak eta Latinoamerikako Historia eta Literaturako espezializazio master bat ikasi zituen Erresuma Batuan. Londresen eta Moskun bizi izan da; Moskun korrespontsala izan zen bost urtez El Periódico de Catalunya egunkariarentzat, eta sobietar erregimenetik merkatu-ekonomiarako trantsizioa bizi izan zuen. 1999an bere lehen eleberria argitaratu zuen, Cenizas Rojas, kritika arrakasta handiz, eta 2004an, berriz, Espuelas de papel. 2006an Vargas Llosa NH saria eskuratu zuen Arauak arauak dira ipuin bildumagatik. Bere eleberriak italierara, nederlanderara eta ingelesera itzuli dira.
Egia deseroso bat
Aldaketaren arrazoiak
Beraz, argi dago zerbait egin behar dela, aldakuntzak ez dira bat-batean gertatu behar aldakuntzarekin nabaritzeko, aldakuntzak geldika gertatzen badira ere arazoa konpondu behar da. Egia da, populazioan hainbat arrazoi daudela aldakuntzaren benetako eraginarekin konturatzen ez garena, 3 arrazoi nagusi:
Ondorioz, pertsona bakoitzak egin behar du zerbait arazoa konpontzeko, baina, nagusiki agintari politikoek egin behar dute: Kiotoko protokoloa sinatu zuten estatuek legeak betez eta besteek Kioto sinatuz; nagusiki Estatu Batuek, hala ere, esan behar da bertako hainbat estatu eta hirik bere kabuz sinatu zutela eta bertako arauak jarraitzen dituztela.
GT Ligako 2020ko denboraldia
GT Ligako 2020ko denboraldia Galiziako Traineruen Liga edo Ipar-mendebaldeko Traineruen Liga arraun lehiaketaren hamazazpigarren denboraldia izan zen. Lehen mailako txapelketa uztailaren 18an hasi zen Boiroko uretan eta abuztuaren 23an amaitu zen A Pobra do Caramiñal udalerrian; bigarren maila, aldiz, Redondelan hasi zen egun bat beranduago, uztailaren 19an, eta egun berean bukatu zen A Pobran. COVID-19 pandemiak aurre-denboraldia eta egutegia baldintzatu zituen ; esate baterako, 2020an arraun egin behar zuten A Cabana, Amegrove eta Coruxo elkarteek euren ontziak lehorrean uztea erabaki zuten. Bestalde, aurreko urtean ohorezko txandan emaitza ederrak lortu zituzten Mecos, Samertolameu eta Tirán lehiatzeko asmoz itzuli ziren.
Denboraldi honetako txapeldun nagusiak Moañako arraun elkarteak izan ziren: Samertolameu eta Tirán. Guztira, bosna bandera eta 95na puntu lortu zituzten, eta bi traineru azkarrenak izan ziren jokatu ziren 10 estropadetan; bi ontziek igoera play-offean arraun egiteko txartela lortu zuten. Hala ere, arrakasta handiena izan zuena Tirángo ontzia izan zen. Estropada guztietako denborak kontuan hartuz, tirándarrak izan ziren azkarrenak eta, beraz, GT Ligako garaikurra irabazi zutenak. Gainera, play-offean bigarren egin zutenez, TKE Ligara igotzea lortu zuten. Meirako elkartea, aldiz, azkena izan zen play-offean eta hurrengo urtean GT Ligan jarraituko du. Ohorezko txanda, azkenik, Vilaxoánek eta Bueuk osatu zuten, 73na punturekin.
Sailkapenaren beheko aldean, bestetik, Mera eta Muros elkarteek maila galdu zuten. Merak 13 puntu baino ez zituen lortu, 9 estropadetan motelena izan zen, eta denboraldia azkena postuan amaitu zuenez, maila zuzenean galdu zuen. Murosko ontziak, aldiz, Cesantesen eta Perilloren kontra arraun egin behar izan zuen play-offean maila mantentzeko; bigarren mailako traineruak, baina, azkarragoak izan ziren kanporaketan.
Bigarren mailari dagokionez, Club de Remo Puebla elkarteak nagusitasun osoz irabazi zuen txapelketa eta hurrengo denboraldian lehenengo mailan arituko da hurrenez hurren bigarren eta hirugarren egin zuten Cesantesekin eta Perillorekin batera.
Partaideak
Denboraldi honetan 10 traineruk baino ez zuten parte hartu txapelketan; horietatik 5 coruñarrak eta beste 5 pontevedrarrak. COVID-19 pandemiak aurre-denboraldia eta egutegia baldintzatu zituen eta lehen mailan arraun egin behar zuten A Cabana, Amegrove eta Coruxo elkarteek euren ontziak lehorrean uztea erabaki zuten. Aurreko denboraldiarekin alderatuz gero, berritasuna Esteirana elkartearen parte hartzea izan zen; gainera, Murosek lehen mailan arraun egiteko gonbidapena jaso zuen. Bestetik, 2019an igoera lortu ostean, Club de Remo Aresek TKE Ligan arraun egin zuen 2020ko denboraldian.
Estropadak
Denboraldi honetan 10 estropada eta bandera baino ez ziren izan jokoan.
Sailkapena
1 Lehen mailako azken bi estropadetan Murosek ez zuen parte hartu herrian bertan COVID-19ak bizi zuen agerraldiaren ondorioz. Batzordeak, justifikatutako hutsegitea zela erabaki ostean, 2 puntu eman zizkion taldeari estropada bakoitzeko.
Martin Txipia
Bortuz Harunzko Lurraldeko tenente
1189tik, Donibane Garaziko posizioaren burua zen, Antso VI.a Jakintsuak gotorlekuaren arduradun (tenente) jarrita. Rokabrunako tenentea (erregeordea) ere izan zen 1194ko urtarriletik, Antso VII.a erregeak izendatuta. Ordurako militar zaildua zen, Eneko Almorabiten zaldun lanetan aritu ondoren.
GT Ligako 2020ko denboraldia
Jaitsiera/Igoera play-offa
Jaitsiera/Igoera play-offean hiru ontzik parte hartu zuten: bigarren mailan hurrenez hurren bigarren eta hirugarren postuan gelditu ziren Cesantesek eta Perillok; eta lehenengo mailan bederatzigarren egin zuen Murosek. Hirutik bik baino ez zuten lortuko hurrengo denboraldian lehen mailan arraun egiteko txartela.
Martin Txipia
Bortuz Harunzko Lurraldeko tenente
1194ean nafarrek Donibane Garazi erresumara gehitu zuten, Akitaniako Dukerriarekin (Ingalaterrako Erresumarekin) auzi irekia zegoen unean; izan ere, Rikardo Lehoi Bihotzek lurralde osoa Berengelaren doteari zegokiola zioen unean eta, beraz, Akitania eta, bide batez, Ingalaterrako Koroaren jabetzakoa zela.
GT Ligako 2020ko denboraldia
Partaideak
Denboraldi honetan 6 traineruk baino ez zuten parte hartu txapelketan; horietatik 3 coruñarrak, 2 pontevedrarrak eta asturiar 1. COVID-19 pandemiak aurre-denboraldia eta egutegia baldintzatu zituen eta bigarren mailan arraun egin behar zuten Cedeira eta Mugardos elkarteek euren ontziak lehorrean uztea erabaki zuten. Aurreko denboraldiarekin alderatuz gero, berritasuna Narón eta Puebla ontzien berragertzea izan zen. Gainera, lehen mailako txapelketa osatzeko Murosek maila gorenean arraun egiteko gonbidapena jaso zuen.
Amelia Valcárcel
Amelia Valcárcel  (Madril, 1950eko azaroaren 16a) espainiar filosofoa da.
Martin Txipia
Gasteizko tenente Gasteizko setioan
Lau urte geroago, 1198an, Nafarroako erregeak Gasteiz esleitu zion erregeorde lanetan, postu horretan Petri Remiritzi errelebua hartuz. Alfontso Errandoitz Gendulaingoa zebilen orduan Gasteizko gobernari, eta bete-betean egokitu zitzaien biei Nafarroa inbaditzeko gaztelar eraso eta setioari aurre egitea, 1199ko ekainaren 5ean edo lehenago hasia. Zazpi hilabetez erasotzaileei tinko eutsi ondoren, Martin Txipiak eta beste gasteiztarrek Antso VII.aren gorazarrea jaso zuten, baita baimena ere hiribildua Alfontso VIII.aren tropei errenditzeko, 1200eko urtarrilaren 25ean.
GT Ligako 2020ko denboraldia
Estropadak
Denboraldi honetan 8 estropada eta 6 bandera baino ez ziren izan jokoan.
Amelia Valcárcel
Biografia
Oviedoko eta Valentziako unibertsitateetan ikasi zuen filosofia. Filosofia analitikoa ikasi bazuen ere, lehen lanak alemaniar idealismoaz izan ziren. 30 urte inguruz izan zen irakasle Oviedoko unibertsitatean eta gaur egun Filosofia moral eta politikoaren katedraduna da UNEDen.
Martin Txipia
Gasteizko tenente Gasteizko setioan
Luis Javier Fortun EHUko historia irakaslearen arabera, Antso nafar erregeak haren lana ontzat jo zuen, hurrengo urteetan beste nafar herrien buru jarri baitzuen: Mendigorria, Artaxoa, Miranda, Azagra eta Milagro.
Amelia Valcárcel
Biografia
Berdintasunaren korronteko kidetzat joa da feminismo filosofikoaren barruan. Bere lankideak dira Celia Amorós eta Victoria Camps eta Carlos Castilla del Pino-k zuzendutako Seminario de Antropología de la Conducta mintegian parte hartu zuen sarri.
Bere lanak bi gai nagusi jorratzen ditu: filosofia eta feminismoa. Hori horrela, bere lehen argitalpenak Hegel filosofoari, alemaniar idealismoari, filosofia politikoari eta sexu generoak mugatzeko eta arautzeko filosofiaren ahalmenari buruzkoak izan ziren.
Bere tesia oso esanguratsua izan zen Derecho al mal (1980) ‘Gaizkiari eskubidea’ izenekoa. Ondoren emakumearen hetero-izendapena, boterearen eta berdintasunaren kontzeptuak eta hauen garrantzia pentsaera modernoaren sortzean. Ontologia klasikoa aztertu zuen, baita ere, ontologia modernoa eta haren erreferentziako pentsamenduak finkatu asmoz. Posmodernitatea, sekularizazioa, mundua azaltzeko erlijioaren bidearen atzerakada eta etika modernoaren sorrera dira berak landutako gai nagusi batzuk ere. Filosofia politikoaren historian feminismoa aztertu du, bere lan nagusiena «Feminismo en el mundo global» (‘Feiminismoa mundu globalean’, 2008) delarik. Bere azken lana «La memoria y el perdón» (‘Memoria eta barkamena’) da eta bertan ideia moralen historia lantzen du.
Aldi berean, emakumeen egoerari, baloreei eta filosofiari buruzko ikerketa eta kongresu asko zuzendu eta koordinatu ditu. Nazioarteko eta estatuko ikerketak baloratzen aritzen da eta zenbait aldizkari eta editorialetako erredakzio kontseiluetako kidea da. Besteak beste Leviatán aldizkariaren zuzendaria izan zen.
Kargu politikoak ere izan ditu: gaur egun Estatu kontseilaria da eta Prado Museoaren Errege Patronatuaren presidenteordea da. 1993 eta 1995 artean Asturiasko Hezkuntza, Kultura, Kirol eta Gazteria kontseilaria izan zen.
Abas (Argosko erregea)
Abas greziar mitologian, Argosko hamabigarren erregea da, izen berekoen artean, heroirik ezagunena, Linzeo eta Hipermnestraren semea, Akrisio eta Pretoren aita eta Perseoren aitona, abantiarren herriari izena eman ziona.
Ezkutu liluragarri bat zuen, etsaia izutu eta geldiarazteko ahalmena zuena, bere aitona Danaorena izan zena, eta Argoseko Hereoan zintzilikatua egon zena, eta, beraz, Herear jokoetan garaile irteten zirenak, sari bezala, ezkutu hau eredu bezala hartuta eginiko ezkutu bat jasotzen zuten.
Virgiliok, bere Eneidaren III. liburuan, elezahar hau, Julio Zesar lausengatzeko probesten du. Eneasek ezkutu hau Apoloren tenpluko sarreran zintzilikatu duela uste du, Aktiumen, Augustok, bere ondorengo eta Apoloren debotua, jainkoaren babesarekin eta bere aurrekari pietatetsuarenarekin garaitu zuela ulertaraziz.
Mauriti
Mauriti Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Squalus crassispinus
Squalus crassispinus Squalus generoko animalia da. Arrainen barruko Squalidae familian sailkatzen da.
KV46
KV46a, Egiptoko Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da, eta Amenofis III.aren aitaginarreba-amaginarrebak eta Tutmosis IV.aren erregealdian eragin handiko nobleak izan ziren Yuya eta Tuyu lurperatzeko erabili zen.
Tutankamonen hilobia 1922an aurkitu zen arte, hau zen haran guztiko hilobirik aberats eta hobekien mantendua, eta hil hatuarekin aurkitu zen lehena. Haran nagusiaren adar txiki batean aurkitu zen, ramesidar garaiko bi hilobiren artean.
Deskribapena
James Edward Quibellek aurkitu zuen Theodore M. Davisen babesarekin. Sarrera ate baten amaitzen den eskailera batetik da. Ate hau, jatorrian, harri batekin eta nekropoliko zigiluekin blokeatu zen, eta korridore baterantz doa, beste eskailera batzuk, eta, azkenean, hil ganberara iristen da. Konpartimendua laukiluze formakoa da, atzealdeko muturrean bere lurzorua gainontzeko lurraren mailatik metro bete beherago dagoen gune batekin. Sabaia amaitu gabe dago eta hormak ez ziren leundu, igeltsutu eta apainduak izan.
Bertan ontzi kanopoak, musika tresnak, eserlekuak, Tiy erreginaren aulkia, oheak, Amenofis III.a eta Tiyren izenak zituen bitxiz betetako kutxa bat, gurdi bat, natroiz beteriko pitxerrak eta bi sarkofago aurkitu ziren: Yuyarena lera baten gainean jarria eta momia formako hiru zerraldo eta ukitu gabeko bere momia zituena, Tuyurena bi barne zerraldo eta kalterik jaso ez zuen momia zituena. Baltsamatze tekniketan dauden diferentziek Yuya eta Tuyu garai ezberdinetan hil zirela frogatzen dute.
Hilobia, itxuraz, ukitu gabe zegoen, baina bertan hiru lapurreta gertatu zirela dioten frogak daude: lehena hilobia ofizialki itxi eta gutxira izan zen, produktu galgarriak kendu baitziren, ukenduak kasu, eta pitxerretako zigiluak barruan zutena aztertzeko kendu ziren.
Bigarren eta hirugarren lapurretak KV3 eta KV4 hilobien indusketetan gertatu ziren beharbada, aurkitutako zigiluen ebidentziaren arabera. Sarrera berriz itxia izan zen, eta bi hilobi hauen eraikuntzatik sobratu zen materialaren hondarrekin itxi zen, sarezin bihurtuz 1905 arte, Quibellek aurkitu zuenean.
Rubiá
Rubiá Ourenseko udalerria da, Valdeorras eskualdean dagoena.
2008ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.590 biztanle zituen.
Antonio Basagoiti Arteta
Antonio Basagoiti Arteta (Getxo, Bizkaia, 1848ko urriaren 22-Madril, 1933ko urtarrilaren 17) euskal jatorria zuen enpresari eta bankari espainiarra izan zen.
Biografia
Cádizen bertako Merkataritza Eskolan ikasi zuen. Mexikora emigratu zuen eta han negioetan aberastu zen. Mota askotako negozioetan aritu zen: oihal-industian, burdinbideetan, burdingintza, finantzietan... 1900. urtean Espainiara itzuli zen eta Banco Hispano Americano sortu zuen; berarekin batera Bruno Zaldo Rivera, Luis Ibáñez Posada eta Florencio Rodríguez Rodríguez aritu ziren. Banketxe horren presidentea izan zen 1901tik 1933 arte. Ondoren, bere semea, Juan Antonio Basagoiti Ruiz, 1961tik 1968ra, banketxearen presidentea ere izan zen. Algortako Trinitarioen elizan lurperatu zuten.
Erregeen harana
Erregeen harana (arabieraz Wādī al-Mulūk (وادي الملوك): Erregeen ateen harana) Antzinako Egiptoko nekropoli bat da, Luxorretik gertu dagoena, eta non Egiptoko Inperio Berriko (XVIII., XIX. eta XX. dinastiak) faraoi gehienen hilobiak dauden, baita zenbait erregina, printze noble eta animalirenak ere. Modu herrikoian antzinako egiptoarrek Ta-sekhet-ma'at (Zelai Handia) bezala ezagutzen zuten.
Antzinako Tebas bere nekropoliekin izeneko multzoaren zati da, UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuena 1979an. Niloren mendebaldeko ertzean dago, Tebasen aurrean (egungo Luxor), nekropoliaren bihotzean. Haran hau bi haranez osatua dago, Ekialdeko harana, TT klabearekin (Tebaseko hilobia) zenbatutako hilobiak dauden tokia, eta Mendebaldeko harana edo Tximinoen harana, WV (West Valley) deiturikoekin. Erregeen haranean nagusi da Meretseger ("Isiltasuna maite duena") izeneko muinoa, eta tontorrean piramide natural eran amaitua dagoena.
Jatorria: XVIII. dinastia
Dra Abu el-Nagako nekropolia utzi zuen lehen errege ezaguna XVIII. dinastiako hirugarren erregea izan zen, Tutmosis I.a, K.a. 1500 inguruan (K.a. 1504 eta K.a. 1492 artean gobernatu zuen) bere errege arkitektoa zen Ineniri bere hilobiaren eraikuntza enkargatu ziona erabateko sekretupean. Ineni bera harrotzen da bere eraginkortasunaz honakoa esanez: ez ninduen inork ikusi, ez ninduen inork entzun.
Hasiera batean, baliteke Erregeen haranean familiaren hilerri bat bezala pentsatu izana, ez soilik erregeei eskainia. Horren froga hilobi txiki gehiago dira, ia guztiak XVIII. dinastiakoak, non, zalantzarik gabe, erreginak, printzeak eta printzesak hilobiratuak izango ziren. Soilik Erreginen Harana sortu ondoren jaitsi zen nabarmen Erregeen haranean lurperatutako erregeak ez ziren pertsonen kopurua.
XVIII. dinastiako erregeen hilobiak izan dira, gehienak, aurkituak izaten azkenak. Hau, hilobiak eraiki zituztenek euren sarrera ondo disimulatu izanaren ondorio da, baita denboraren igaroaz atarian erori ziren hondakinengatik ere. Hala ere, ezagutzen denez behintzat, horietako bik baino ez zituzten mantendu kalterik gabe bertan lurperatuak zeudenak eta bertako altxorrak, arpilatzaileengandik salbu, KV46ak eta KV62ak, biak garai honetakoak.
Erregeen haranak, dinastia honek iraun zuen bitartean bertan behera utzia izateko saiakerak jasan zituen: uste denez, Tutmosis II.ak bere hilobia beste toki batean eraikiarazi zuen; Amenofis III.ak Mendebaldeko haranean egin zuen, tradiziotik urrunduz, baita Akenatonek ere, hiriburua Aketatonera eraman zuenean, basamortuaren erdian eraiki zuen bere hiri berria, nekropoli bat diseinatu zuen egungo Tell-el-Amarna. Litekeena da, Akenatonen arrazoi erlijioso eta politikoak alde batera utziz gero, gainontzeko saiakerak lehen hilobi arpilatzaileen agerpenagatik izatea, errege soldaduek eta gaueko guardiek ere eragotzi ezin zituztenak.
XIX. eta XX. dinastiak
Dinastia berriekin jasango zuen Erregeen haranak aldaketa sakon bat. Hilobiak diseinu erabat zuzenekoak izatera pasako ziren (XVIII. dinastiakoetan ez bezala, non ukondotzeak agertzen diren) eta euren sarrera aurkitzea errazagoa da aurreko dinastiakoenen kasuan baino. Honek lapurreta kopurua haziaraziko zuen, eta jada antzinarotik oso ezagunak ziren hilobiak hain zuzen ere garai honetakoak izango ziren.
Abovce
Abovce Eslovakiako udalerri bat da, Rimavská Sobotako barrutian kokatuta. 8,20 km²ko azalera du eta 624 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1339. urtekoa da.
Ziklopentadieno
Ziklopentadienoa C5H6 formulako konposatu organikoa da.
Ezaugarriak
Kiratsa darion likido kolorgea da. Giro-tenperaturan dimerizatu egiten oso azkar eta diziklopentadioenoa eratzen du Diels-Alder erreakzio baten bidez. Dimeroa berotuz monomeroa berreskura daiteke.
Ziklopentadienoaren erresonantzia medio oso erraz desprotona daiteke metileno taldea n-butil litioaren moduko baseen bidez. Izaera aromatikoa duen ziklopentadienuro anioia eratzen da, nahikoa egonkorra dena.
Ziklopentadienuro anioiak inportantzia handikoa da kimika organometalikoan metalozenoen oinarria direlako. Lehen metalozenoa, ferrozenoa, sintetizatu zen ziklopentadienuro alkalinoak erreakzionaraziz trantsizio metalen haluroekin. Sintesibide honen adibide tipikoa nikelozenoa da, prestatzen dena nikel(II) kloruroa sodio ziklopentadienuroarekin erreakzionaraziz THFtan.
Erabilera
Ziklopentadienoa usatzen ziklopentenoa eta antzeko monomeroak prestatzeko aitzindari moduan. Monomero hauek, komonomero gisa, polimero bereziak sintetizatzeko baliatzen dira, esaterako EPDM kautxua. Halaber, pentadienuroaren konplexuak erreaktibo moduan usatzen dira sintesi organikoan.
Karlos XI.a Suediakoa
Karlos XI.a Suediakoa (Tre Kronor gaztelua, Stockholm, 1655eko abenduaren 4aGreg./azaroaren 24aJul. - ibidem, 1697ko apirilaren 15aGreg./apirilaren 5aJul.) Suediako erregea izan zen.
Karlos X.a Suediakoa erregearen eta Eduvigis Leonor Holstein-Gottorp erreginaren semea izan zen.
Lau urterekin bihurtu zen errege, aita hil ondoren, eta hamazazpi urterekin koroatu zuten. Bere erregealdia, Suediar Inperioaren garaian gertatu zen. Lurralde irabaziak kontserbatzeko espedizio militarrak zuzendu zituen Skaniako Gerran. Daniarrak garaitu ondoren Stockholmera itzuli zen. Bakeari eustea lortu zuen erregealdiko hurrengo 20 urteetan. Aldaketak izan ziren finantzetan, merkataritzan, armamentuan, prozesu judizialean, elizaren gobernuan eta hezkuntzan.
Ulrika Eleonor Danimarkakoarekin ezkondu zen. Bere oinordekoa, bere seme Karlos XII.a Suediakoa izan zen. Ulrika Leonor Suediakoaren aita ere izan zen.
Glossogobius coatesi
Glossogobius coatesi Glossogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Hrvoje Šarinić
Hrvoje Šariniċ (Rijeka, 1935eko otsailaren 17a - Zagreb, 2017ko uztailaren 21a) Kroaziako lehen ministroa izan zen 1992 eta 1993 bitartean. Hogeita lau urtetan bizi izan zen Parisen, enpresaria zenean. Kroaziar Demokratiko Batasuna (HDZ)ren kidea zen eta lehen ministroa 1989ko hauteskundeen ondoren aipatu zen. 1993aren ondoren misio diplomatikoetara aritu zen.
Txokolatezko tarta
Txokolatezko tarta edo txokolatezko pastela nazioartean ezaguna den postre bat da, XIX. mendearen amaieran ospetsu egin zena eta, sarri, ospakizunetarako- urtebetetze eta ezkontzetarako kasu- egiten dituena. Osagaiak aldatu egin daitezke errezetaren arabera, baina, oro har, arrautzak, azukrea, kakao hautsa, txokolatea, gurina edo olioa, ura edo esnea, gatza eta sodio bikarbonatoa konbinatzen dira.
Okinek banilla-aterakina, likoreak edo kafea bezalako likidoak erabiltzen dituzte txokolatearen zaporeari gustu desberdinak gehitzeko. Gainera, dekoratu, azukreztatu edo glasatu ugari erabiltzen dituzte, baita espeziak ere.
Sanharó
Sanharó Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Saint-Samson (Mayenne)
Saint-Samson Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Samson udalerrian erroldatutako biztanleak 412 ziren. Familiak 162 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 57 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 241 etxebizitza zeuden, 168 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 236etxeak ziren. 168 etxebizitza nagusietatik 133 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 15 etxek bi zituzten, 43 etxek hiru zituzten, 38 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 110 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 68 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 80 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 246 ziren, horien artean 195 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 195 pertsona aktiboetatik 174 lanean zeuden (101 gizon eta 73 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Samson udalerrian 173 unitate fiskal zeuden, 435 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.210 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 2 iturginak eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Saint-Samson udalerrian 30 nekazaritza-ustiategi zeuden, 900 hektarea erabiltzen.
Truke
Trukea edo trukatzea, ekonomian, ondasunak eta zerbitzuak hartu eta haien ordez beste batzuk ematea da, tartean dirurik erabili gabe. Gehienetan bi alderen artean gertatzen da, baina bi alde baino gehiagok har dezakete parte. Diruan oinarritutako sistemekin batera existitzen da, nahiz eta bere tamaina ez den oso handia.
Krisi ekonomikoetan, batzuetan trukeak dirua ordezkatzen du ekonomiaren bideratzaile nagusi modura, normalean dibisa ezegonkorra denean edo eskuragarri ez dagoenean.
Squalus cubensis
Squalus cubensis Squalus generoko animalia da. Arrainen barruko Squalidae familian sailkatzen da.
Tizac-de-Lapouyade
Tizac-de-Lapouyade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gironda departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Tizac-de-Lapouyade udalerrian erroldatutako biztanleak 474 ziren. Familiak 172 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 60 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 212 etxebizitza zeuden, 187 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 212etxeak ziren. 187 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 104 etxek bost zituzten. 132 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 75 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 101 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 312 ziren, horien artean 233 aktiboak ziren eta 79 inaktiboak ziren. 233 pertsona aktiboetatik 212 lanean zeuden (120 gizon eta 92 emakume) eta 21 langabezian zeuden (7 gizon eta 14 emakume). 79 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tizac-de-Lapouyade udalerrian 192 unitate fiskal zeuden, 480,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.157 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Tizac-de-Lapouyade udalerrian 29 nekazaritza-ustiategi zeuden, 230 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Franxault
Franxault Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Franxault udalerrian erroldatutako biztanleak 402 ziren. Familiak 152 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 193 etxebizitza zeuden, 165 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 192 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 165 etxebizitza nagusietatik 128 bere jabearen bizilekua ziren, 32 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 140 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 271 ziren, horien artean 207 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 207 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (114 gizon eta 81 emakume) eta 12 langabezian zeuden (5 gizon eta 7 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Franxault udalerrian 171 unitate fiskal zeuden, 424 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.342,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Franxault udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.040 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Nekea materialetan
Nekea materialetan aztertzen ari denean honako hau baieztatu daiteke: materialaren haustura, karga dinamiko ziklikoetan gertatzea errazagoa da, karga estatikoetan baino. Karga dinamikoko kasuetan materiala hausteko askoz indar txikiagoa erabili behar da, karga estatikoko kasuetan baino. Bi karga mota ezberdin daude karga dinamikoen kasuan:
Anplitude minimoaren eta maximoaren arteko zatidura bitartez R koefizientea lortzen da.
Sodio bikarbonato
Sodio bikarbonato uretan disolbatzen den kolore zuriko konposatu solido kristalinoa da, sodio karbonatoaren antzeko zapore alkalino arina duena (azken hau baino indartsuagoa eta gaziagoa den arren), NaHCO3 formulakoa. Naturan mineral bezala aurki daiteke edo artifizialki ekoiztu daiteke.
Azido handi samar baten eraginpean jartzen denean, karbono dioxidoz eta urez deskonposatzen da, eta eferbeszentzia ezaugarri bat sortzen du.
Sodio bikarbonatoak karbono dioxidoa askatzeko duen ahalmena dela eta, konposatu azidikoekin batera, okindegietan gehigarri leudante gisa erabiltzen dute eta gaseosen ekoizpenean. Suteak itzaltzeko hautsen edo BC hautsaren funtsezko osagaia da.
Irakasle alu bat
Irakasle alu bat Xabier Mendiguren Elizegi gipuzkoar idazleak idatzitako liburua da. 1996an Elkar argitaletxeak argitaratu zuen.
Nekea materialetan
Trakzioan dauden esfortzuak positiboak dira eta konpresioan dauden esfortzuak berriz, negatiboak.
Llyswen
, 'Llys-wen', Galesko udalerri bat da, Powys konderrian. Wye ibaiaren mendebaldeko ertzean dago, Brecon udalerritik 13 kilometro hego-mendebaldera.
Nekea materialetan
Pitzaduraren hasiera eta hedapena
Nekeak eragindako haustura-prozesua pitzadura hasten den momentutik garatzen da. Prozesuak pitzaduraren hedapenarekin jarraitzen du, haustura gertatu arte.
Moëze
Moëze Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Nekea materialetan
Hasiera
Haustura eragiten duten pitzadurek, ia beti, tentsio-kontzentrazioak dauden gainazaleko puntu batean gertatzen dira.
Moëze
Biztanleria
2007an Moëze udalerrian erroldatutako biztanleak 529 ziren. Familiak 203 ziren, horien artean 42 pertsona bakarrekoak ziren (27 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 73 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Nekea materialetan
Haustura
Arrakala zabalagoa egiten den heinean, muturra zizailadura bidezko etengabeko deformazioagatik luzatu egiten da, forma borobildu batera heldu arte. Arrakalaren dimentsio kritikora heltzen denean, haustura gertatzen da.
Diseinua
Diseinuak eragin handia du nekearen hausturan. Edozein etenaldi geometrikok (adibidez, ardatz baten erradio aldaketak) tentsio-kontzentratzaile gisa jokatzen du, eta hortik neke-arrakala sor daiteke. Zenbat eta zorrotzagoa izan etena, orduan eta handiagoa izango da tentsio-kontzentrazioa.
Moëze
Etxebizitza
2007an 236 etxebizitza zeuden, 209 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 229 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 209 etxebizitza nagusietatik 165 bere jabearen bizilekua ziren, 40 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 66 etxek lau zituzten eta 118 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 83 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 117 etxetan bat baino gehiago zituzten.