cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gabriela Tagliavini
2012an, Federico Andahaziren El anatomista best seller eleberria egokitu zuen HBO rentzat, eta Cantinflas dokumental biografikoaren gidoia egin zuen. 2011n, ¿Y dónde están los hombres? filma zuzendu zuen, James Cañón kolonbiarraren La aldea de las viudas eleberrian oinarritua dagoena. 2012an, bosgarren film luzea zuzendu zuen, La frontera del crimen (Border Run), Sharon Stone eta Billy Zanekoren emanaldiekin.
2019ko martxoaren 16an Netflix plataforman estrenaitutako A pesar de todo filma zuzendu zuen, Bambú Producciones ekoiztetxearekin elkarlanean.
Siriako Erresuma Arabiarra
Siriako Erresuma Arabiarra (المملكة العربية السورية) historian sortu zen lehen arabiar estatu modernoa izan zen, baina lau hilabetez bakarrik iraun zuen, 1920ko martxoaren 8tik uztailaren 24ra. Bere existentzia laburrean Sharif Hussein bin Aliren semea zen Faisal bin Husseinek gidatu zuen herrialdea. Bere aldarrikapena Siria Handiaren gainean egiten zuen, baina berez oso lurralde mugatua zuen, batez ere Britainia Handia eta Frantziak ez zutelako ikusi nahi Siria Handia kontzeptuaren sorrera. Bi estatu hauek ez zuten onartu Faisal I.a errege gisa. Erresuma Frantziaren aurrean etsi zuen, 1920ko uztailaren 20an, Frantzia-Siria gerraren ostean.
Giro (argipena)
Giro hitzak esanahi zenbait ditu:
Ihauteriak (antzezlana)
"Ihauteriak" Piarres Larzabal lapurtarrak 1966an idatzitako antzezlana da, hiru ekitaldi edo "gertaldi"tan banatutakoa.
Karga (elektrizitatea)
Elektrizitate eta elektronikan, karga elektriko bat eso soilik karga —electrical load— energia elektrikoa xahutzen duen elementu elektriko edo zirkuituko atal bat da. Energia elektrikoa sortzen duten bateria eta sorgailu elektrikoen alderantzizkoa da. Karga elektriko adibide batzuk etxetresna elektriko eta argiak dira. Terminoa zirkuitu batek xahutzen duen potentzia elektriko kopurura adierazteko ere erabili daiteke.
Elektronikan, terminoa seinale elektriko bati konektatua dagoen gailu bat adierazteko ere erabiltzen da, potentzia elektrikoa xahutu ala ez. Zirkuitu elektriko batek irteera bat badauka —seinale elektrikoa sortzen duen terminale parea—, karga terminale hauei konektatutako zirkuitua da —kasu honetan karga sarrera inpedantzia bezala definitu daiteke—. Adibidez, CD erreproduzigailu bat anplifikagilu bati konektatzerakoan, CD erreproduzigailua seinale iturria da eta eta anplifikagailua karga da.
Kargaren eragina zirkuituan
Karga batek zirkuitu batengan duen eragina aztertzeko, lagungarria da zirkuituaren diseinua baztertu eta honen ordez Thévenin baliokidea edo Norton baliokidea erabiltzea. Zirkuitu baten Thévenin baliokideak hurrengo itxura dauka:
Karga gabeko egoeran —zirkuituaren terminalak irekita—, V_S tentsio osoa irteeran agertzen da; irteerako tentsioa V_S da. Karga bat konektatzerakoan, zirkuituaren portaera aldatu egiten da. Iturriarekin egin den bezala, kargaren zirkuitua sinplifikatu, eta sarrera inpedantzia bategatik ordezten bada, zirkuitu osoak hurrengo itxura dauka:
Tentsio iturria berez zirkuitu ireki bat izanik, karga gehitzerakoan zirkuitu itxi bat lortzen da, eta korronte elektriko bat agertzen da. Korronte horrek R_S erresistentzian tentsio-jauskera bat sortzen du, eta ondorioz irteera terminaleko tentsioa jada ez da V_S. Irteerako tentsioa, V_{OUT}, tentsio-zatitzailearen legea erabiliz lor daiteke:
Iturriaren erresistentzia ez bada baztergarria kargarenarekin konparatuz, tentsioa erori egingo da.
Irudietako adibideetan erresistentziak erabiltzen dira, baina korronte alternoko zirkuituetan, elementu erresistibo, kapazitibo eta induktiboekin ondorio berdinetara heldu daiteke.
Iguanodon
Iguanodon (antzinako grezieraz: iguanaren hortza) Ornitiskioen ordenako eta Iguanodon generoko dinosauro belarjale eta bipedoen izen arrunta da. Europan duela 130 eta 120 milioi urte inguru (Barremiar eta Aptiar aroen artean) bizi ziren.
Iguanodon espezie ugari deskribatu izan dira Europaz gain Asia eta Ipar Amerikan ere, XXI. mende hasieran espezie bakarra onartzen da, Iguanodon bernissartensis Europan bizi izan zena. 2015ean bigarren espezie bat deskribatu zen, Iguanodon galvensis. Iguanodon-aren fosil ugari aurkitu izan dira, egoera onean gainera, eta animaliaren irudikatzeek eboluzionatu egin dute nabarmen elikadura, mugimendua eta jokaera soziala ezagutuz joan den heinean.
Gideon Mantell, Sir Richard Owen eta dinosauroen aurkikuntza
Iguanodon-aren aurkikuntzaren historia kondaira batek azaltzen du. Gideon Mantell doktorea gaixo bat artatzen ari zela haren Mary Ann emazteak hortz bat aurkitu zuen Whitemans Green herriko Tilgate basoan, Ingalaterra hegoaldeko Sussex konderrian, 1822an. Ez dago Gideon Mantellek gaixoak artatzerakoan emaztea berarekin eramaten zueneko froga idatzirik ordea. 1827an baieztatu zuen kondaira 1851n errefusatu zuen Gideon Mantell berak, hortza Gideonek aurkitu zuela esanez.
Mantellek bere idatzietan aipatzen du Whitemans Greengo harrobitik hezur handien fosilak eskuratu zituela 1820an. Teropodo baten hortza ere bazegoen hezurren artean eta krokodilo erraldoi baten aztarnak zirela pentsatu zuen. 1821ean belarjaleen hortzak aurkitu zituen eta 1822an argitaratu zuen Fossils of the South Downs liburuan bi narrasti erraldoi aipatu zituen, bata haragijalea eta bestea belarjalea.
1822ko maiatzean Londresko Royal Society elkartean aurkeztu zuen belarjalearen hortza baina bertako kideek, tartean William Bucklandek, mesprezatu egin zuten arrain baten hortza edo Tertziarioko errinozero baten ebakortza izango zela esanez. 1823ko ekainaren 23an Parisen Charles Lyell-ek Georges Cuvier paleontologo ezagunari erakutsi zion baina honek ere ez zion garrantzia berezirik eman hasieran baina hurrengo egunean akatsaz ohartu eta atzera egin zuen. Lyellek ordea Mantelli ez zion atzera egin izanaren berri eman. 1824an Mantellek Cuvierri hortz gehiago bidali zizkion eta haren erantzuna ekainaren 22an iritsi zen, zalantzarik gabe narrastien hortzak zirela eta belarjale erraldoi batenak izan zitezkeela. Cuvierrek Recherches sur les Ossemens Fossiles liburuaren urte hartako edizioan bere akatsa onartu zuen eta Mantellek saurio berria aurkitu zuela aipatu zuen. Mantellek teorian aurrera egin nahi izan zuen egungo narrastiren batekin antzekotasuna bilatu nahian eta 1824an Royal College of Surgeons of England bisitatu zuen Londresen. Ez zuen arrakastarik izan baina han lan egiten zuen Samuel Stutchbury-k iguanaren hortzaren antzekoa zela ikusi zuen, 20 aldiz handagoa. Mantellek orduan Iguanodon izena ezarri zion.
Bucklandek 1824an deskribatua zuen Megalosaurus-a baino handiagoa zela ondorioztatu zuen, 18 metrotako luzera kalkulatu baitzuen. Mantellek izen binomiala jartzea errefusatau zuen eta Friedrich Holl-ek izendatu zuen orduan; Iguanodon anglicum ("ingelesa") gerora I. anglicus bihurtu zena. 1825eko otsailaren 10ean formalki argitaratu zituen Mantellek bere aurkikuntza guztiak Londresko Royal Societyn. 1834an Kent konderriko Maidstone harrobian Iguanodonaren ale osoagoa aurkitu zen eta Mantellek eskuratu zuen. Deskribapena egiteko atal batzuk falta zitzaizkion eta akats batzuk egin zituen, ezagunena muturrean ezarri zion adarra. Gerora jakin da hatzamar bat zela.
Garai hartan tentsio handia hasi zen sortzen Mantell eta Richard Owen zientzilari kreazionista erradikalaren artean. Dinosauria definitzerakoan 61 metrotako animaliak ezin zirela izan, txikiagoak behar zutela, eta animalia aurreratuak izan behar zutela, Jainkoak emandako ezaugarriak izango zituztelako, eta ezin baitzen posible izan narrastiak bezalako animalia sinpleetatik ugaztunak sortu izana. Horren ondorioz Iguanodona elefantearen antzeko pakidermoa izango zela proposatu zuen.
1852. urtean hil zen Gideon Mantell eta hil aurretik Oweni aurka egin zion. Ez zen ordea Crystal Palacera gonbidatua izan antzinako animalien eskulturak ezarri zituztenean, Owenen proposamenaren araberakoak baitziren, eta itxura horrek iraun zuen gizartearen irudimenean hamarkada luzetan zehar. Owenek eta Benjamin Waterhouse Hawkinsek gidaturik tamaina naturaleko bi eskultura dozena eraiki ziren hormigoiz eginak altzairu eta adreiluzko barne-egitura zutenak. Bi Iguanodon ezarri zituzten, bata tente eta bestea lau hankatan.
Huangpu Barrutia (Shanghai)
Huangpu Barrutia (Txinera sinplifikatuz: 黄浦区; pinyineraz: Huángpǔ Qū), Shanghai osatzen duten erdiguneko barrutietako bat da. 2002ko erroldaren arabera, 574.500 biztanle eta 12,41 kilometro koadroko azalera zeukan.
Iguanodon
Bernissart aztarnategia eta Dollo-ren berreraikuntza
1878ko otsailaren 28an Belgikako Bernissart ikatz meategian bi meatzarik Iguanodon aztarnen aukikuntza handiena egin zuten 322 metrotako sakoneran. Jules Créteur eta Alphonse Blanchard ziren meatzariak eta fosilduriko egurra zela uste zutenarekin egin zuten topo. Meategiko ikuskaria zen Alphonse Briartek eskatuta Louis de Paw hezurdurak ateratzen hasi zen 1878ko maiatzaren 15ean eta 1882an Louis Dollo paleontologoak hezurdurak eraki zituen. 38 Iguanodon atera zituzten gutxienez eta gehienak ale helduak ziren. Aurkituriko espeziea Iguanodon bernissartensis izendatu zen meategiaren omenez eta generoaren holotipo bihurtu zen. Charles Lorrainakoaren jauregiko barneko patioan eraiki zen hezurdura (Bruselan) eta 1883ko uztailean ireki zituen ateak publikoarentzako. 1891n Bruselako Natur Zientzien Museora aldatu zen. Oraindik ere han jarraitzen du, guztira 9 Iguanodonen hezurdurak daude ikusgai eta museoaren biltegietan beste 19 ere badira. Bernissart meategian Iguanodon-ez gain landare, arrain eta beste narrasti batzuen fosilak ere aurkitu ziren.
Hezurdura hauek dira eraiki ziren aurrenekotako dinosauro hezurdura eraikiak. Fosilen kontserbazioa ordea hastapenetan zegoen eta teknika berriak garatu behar izan ziren "pirita gaixotasuna" zeritzonari aurre egiteko. Pirita kristalizatua oxidatu eta burdin sulfatoa bihurtzen zen eta fosila zartatu eta hausten zen. 1935 eta 1936 artean berriztatze lanak egin ziren eta 2003 eta 2007 artean ere bai.
Huangpu Barrutia (Shanghai)
Inguru naturala eta kokapena
Barrutiaren mugakideak honakoak dira: Zhabei eta Hongkou Barrutiak iparraldean, Jing'an eta Luwan Barrutiak mendebadlean, eta Pudong Barrutia hegoalde eta ekialdean.
Barrutiak Huangpu ibaitik hartzen du bere izena eta Shanghai erdigunea osatzen duten barrutietako bat da.
Bunda
Bunda, Huangpu Barrutian dagoen gunea da. Bunda Zhongshan kalean hedatzen da, antzinako Shanghaiko Nazioarteko gunean, Huangpu ibaiaren ondoan, eta Pudong Barrutiko Lujiazui gunearen aurrean.
Iguanodon
Bernissart aztarnategia eta Dollo-ren berreraikuntza
Bernissart meategiko indusketak 1881ean amaitu ziren, fosil ugari zegoen oraindik bertan. Lehen Mundu Gerran alemaniarrek herria okupatu zutenean Berlindik Otto Jaekel paleontologoa bidali zuten meategia berriz irekitzeko. Aurreneko geruza ireki berritan alemaniar tropak errenditu egin ziren eta meategia bertan behera gelditu zen. Beranduago berriz ireki zen biana diru arazoak sortu ziren eta 1921ean meategia urez bete zenean bertan behera gelditu zen egitasmoa.
XX. mendean
1925. urtean Reginald W. Hooleyk Iguanodon fosil berria aurkitu zuen Wight uharteko Atherfield Point eskisto eremuan eta espezie berria deskribatu zuen, I. atherfieldensis. Hasieratik bertatik eztabaidagarria kontsideratu izan zen. Hurrengo hamarkadetan dinosauroekiko interesa asko jeitsi zen eta Iguanodon-aren inguruko azterketa berririk ere ez zen egin apenas.
1969an Deinonychus-aren deskribapena argitaratu zen eta dinosauroen aro berria abiatu zen. David B. Norman izan zen 1980. hamarkadan Iguanodon-aren inguruko ikerketa berriak plazaratu zituena. Animaliaren izaera taldekoiaren frogak azaldu ziren Alemania mendebadeko Nehden herrian, uholde batek hilko zituen 15 ale batera aurkitu baitziren. Garai hartan I. atherfieldensis izenaz identifikatu ziren (gaur egun ale gehienak Mantellisaurus generokoak kontsideratzen dira) baina I.bernissartensis batzuk ere badaude tartean.
Bestetik Dollok isatsari emandako bihurdura ere baztertu zen eta isats zuzena hobetsi zen.
XXI. mendeko ikerketak
XXI. mendean Iguanodon aleen hezurrak dinosauroen biomolekulak ikertzeko erabili dira. Graham Embery et al. taldeak hezurretako fosfoproteinak eta proteoglikanoak identifikatu zituen sahiets batean.
2015ean Espainiako Galve herrixkan (Teruelgo probintzian) Iguanodon espezie berria identifikatu eta deskribatu zen, I. galvensis.
Deskribapena
Iguanodon-ak tamaina handiko dinosauro belarjaleak ziren, bi hankatan edo lau hankatan ibiltzen zirenak. I. bernissartensis espezieko ale heldu batek batazbeste 10 metrotako luzera zuen eta 3'4 tonatako pisua. Ale handienek 13 metro ere har zezaketen.
Garezur handi eta estua zuten. Aurrealdean hortzik gabeko mokoa zuten, ziurrenik keratinizatua egongo zen, eta atzealdean iguanek dituzten antzerako hortzak baina handiagoak eta estuago elkartuak. Hadrosauridoek hortzak ordezkatzeko zutabeak zituzten baina Iguanodon-ak hortz bakarra ordezka zezakeen posizio bakoitzean. Goiko barailak 29 hortz zituen alde bakoitzean eta azpiko barailak 25. Azpiko hortzak handiagoak ziren goikaldekoak baino. Hortz lerroak barailen barnealdean aurkitzen direnez badirudi masail antzeko egiturak izango zituztela eta hauei esker janaria ahoan mantenduko zutela.
Iguanodon-aren aurreko besoak luzeak (hanken luzeraren %75a) eta sendoak ziren. Eskuak ez ziren oso flexibleak baina pisua eramateko moldaturiko hatzak zituzten. Erpuruak arantza konikoak ziren eta gainerako hiru hatzetatik banaturik zeuden. Erpurua izan zen Mantellek sudur gaineko adar gisa kokatu zuena. Hankak indartsuak ziren baina ez zeuden lasterka egiteko egokituta. Hiru behatz zituen hanka bakoitzak.
Bizkarrezurra eta isatsa lotailu osifikatuek eusten zuten, adinean aurrera joan ahala hezur bihurtzen zirenak.
Taxonomia
Iguanodon-ak izena ematen dio ongi sailkatu gabeko Iguanodontia kladoari. Bertan Jurasiko ertaina eta Kretazeo Berantiarraren artean bizi izan zirenornitopodo genero ugari sartzen dira. Historikoki taxoi nahaspilatsu gisa ikusi izan da.
Ondoren ageri den sailkapen taxonomikoa Andrew McDonaldek osatu zuen 2012an.
Espezieak
Gaur egun bi espezie baino ez dira onartzen Iguanodon generoaren barnean:
Zalantzazkoa da Friedrich Hollek 1829an deskribaturiko Iguanodon anglicus, hortzak baino ez baitziren aurkitu. Gaur egun I. bernissartensis espeziearen barnean kokatzen da.
Elikadura
Aurkitu zen Iguanodon-aren aurreneko aztarna belarjale baten hortza izan zen, baina oraindik ere ez dago argi nola elikatzen zen. Mantellek gaur egungo Choloepus hoffmanni primatearen antzeko hortzak zituela ikusi zuen. Mihi atzitzailea izan zezakeela ere proposatu zuen, gaur egungo jirafek dutenaren antzekoa, eta horrekin elikagaia hartu eta ahoratuko zuela. Gaur egun hori ezinezkoa dela frogatu da.
Garezurraren itxura ikusita ahoa ixterakoan goiko hortzak rolestu egiten ziren azpikoen kontra eta belarjale ugaztunen antzera janaria mastekatu egingo zuela pentsatzen da. Landare egitura erresistenteak jateko gai izango zela uste da. Muturraren aurrean hortzik gabeko mokoa zuen eta adarrak eta puja berriak mozteko erabiliko zuen.
Iguanodon ale handienek lurreko landareez gain 4-5 metrotako altuerarainokoak jango zituzten. David B. Normanek iradoki du azeri-buztanak, zikadak eta koniferoak jango zituela, izan ere historikoki angiospermoen hedapenarekin lotu izan dira Iguanodon-ak, koniferoak jaterakoan angiospermoentzako espazio handiagoa utziko baitzuten.
Postura eta ibilera
Iguanodon-a hasiera batean lau hankako dinosauro gisa irudiokatu zen, muturrean adarra zuena. Mantellek ikusi zuen aurreko besoak atzeko hankak baino laburragoak zirela eta Owen eta bien artean eztabaida sortu zen. Bernissarteko hezurdurak aurkitu zirenean bi hankatan irudikatu zen, tente, isatsarekin tripode egitura osatuz.
David B. Normanek postura hau errefusatu zuen isats zurruna planteatu zuenean. Animalia lurrarekiko horizontal kokatu zuen eta aurreko besoak zurrunak izanik barrurantz begira ezarri zituen, kako itxurako eskuek pisua eramatea ahalbidetuz. Tarteka hala ere lau hankatan ibiliko zela ondorioztatu zuen eta adinean aurrera joan ahala pisutsuagoa izango zenez denbora gehiagoz egongo zela lau hankatan. Bi hankatan hartuko zuen abiadura handiena, 24 km/h kalkulatu da.
Erpurua
Harraparien aurkako sastakai gisa ikusi izan da historikoki, baina haziak eta fruituak hausteko ere erabiliko zuen.
Izaera taldekoia
Nehdengo aurkikuntzan gazteak eta helduak nahasturik aurkitzen dira, baina gaur egun ez dira Iguanodon kontsideratzen, antzerako genero bereiziak baizik.
Iguanodon-a egungo kulturan
1825ean Iguanodon-a aurkitu zenetik mundu mailan ezagutu izan da, 1852an Londresko Crystal Palacen bi eskultura kokatu zirenetik. 1910. urtean Heinrich Harderrek Iguanodon talde bat irudikatu zuen Alemanian aurrehistoriako animaliekin egindako "Tiere der Urwelt" karta bilduman. Sir Arthur Conan Doyleren The Lost World eleberriko protagonistetako bat izan zen.
Zineman ere agertu izan da Iguanodon-a. The Land Before Time eta Dysney faktoriako Dinosaur animaziozko filmeetan adibidez. Godzilla irudikatzeko Iguanodon-a, Tyrannosaurus-a eta Stegosaurus-a erabili ziren. Dokumental ugaritan ere agertu izan da, BBC-ren Walking with Dinosaurs (1999) edo Discovery Channel-en Dinosaur Planet (2003) adibidez.
Monte Cavallo
Monte Cavallo Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Monte Cavallok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Vladislav Terziul
Vladislav Oleksandrovitx Terziul (Владислав Олександрович Терзиул; Artiom, Primorski kraia, Sobietar Batasuna, 1953ko ekainaren 18a - Makalu, 2004ko maiatzaren 17a) ukrainar alpinista izan zen.
Zortzimilako guztiak igo dituen pertsona bakarrenetakoa da, eta lehen ukrainarra. Hala ere, baieztapen hau eztabaidagarria da, Shishapangman (8027 m) ez baitzen punturik altuenera iritsi, Erdiko Shishapangman (8013 m) gelditu baitzen.
Vladislav Terziul Makalu tontorretik jaisten ari zela hil zen 2004ko maiatzak 17an, 8300 metroko altueran.
Lerna (Illinois)
Lerna  Illinoiseko herri bat da. Coles konderrian kokatua dago. 2010ean 286 biztanle zituen, 0.3 kilometro koadrotan banatuta.
New Bavaria (Ohio)
New Bavaria Ohioko herri bat da. Henry konderrian kokatua dago. 2010ean 99 biztanle zituen, 0.18 kilometro koadrotan banatuta.
Paraloricaria commersonoides
Paraloricaria commersonoides Paraloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Alan Hinkes
Alan Hinkes BIO (Northallerton, Iparraldeko Yorkshire, 1954ko apirilaren 26a -) ingeles alpinista da. 14 zortzimilakoetara iritsi den alpinista britainiar bakarra da.
NGC 5291
NGC 5291 galaxia talde bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Ninja III: The Domination
Ninja III: The Domination (euskaraz Ninja III: Nagusitasuna), 1984ko Sam Firstenberg israeldar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako borroka arteetako film bat da. Sho Kosugi, Lucinda Dickey, Jordan Bennett eta James Hong aktoreek antzeztu zuten.
Enter the Ninja (1981) eta Revenge of the Ninja (1983) filmeekin batera, The Cannon Group ekoiztetxearen "Ninja Trilogia" deritzona osatu zuen.
Argumentua
Christie Ryder (Lucinda Dickey) estatubatuar aerobic irakaslea da eta antzinako katana ezpata batean bizi den ninja gaizto (David Chung) baten espirituak neska gaztearen gogoa bereganatu du. Ninjaren espirituak neskaren gorputzaz baliatuz hilketa izugarriak burutu eta bera hil zutenez mendekatu bahiko du. Goro Yamada (Sho Kosugi) ninja batek bakarrik garaitu ahal izango du.
Arrabat
Arrabata (frantsesez da rabat) apaiz katolikoen jantziaren parte bat izan da, ohikoa Frantzian XVII. mendearen eta XIX. mendearen artean. Lepagora moduko bat da, edo lepagoraren luzapen bat: lepotik paparrera luzatzen den lauki bikoitz baten itxura dauka. 20. mendearen hasieran desagertu ziren neurri handi batean.
Ipar Euskal Herrian ere erabili izan ziren: adibidez, Jean Elizalde euskaltzaina halakoa jantzita ageri da Euskaltzaindiko bileretako argazkietan, 1927. urtean.
Apaiz katoliko zein protestanteek erabili izan zuten. Frantzian eta Ipar Euskal Herrian apaizen artean ohiko bihurtutakoak beltzak izan ohi ziren, ertz zuriekin. Beste ohitura erlijioso batzuetan zuriak izan ohi ziren, eta laikoen artean ere, abokatu eta magistratuek erabili ohi dituzte zuriak, baita 21. mendean ere, zenbait herrialdetako justizia sistemetan.
Haranbeltzeko kapera
Haranbeltzeko San Nikolas kapera Izura-Azmen dagoen baseliza da. XII. mendearen amaieran edo XIII. mendean sortua, bertan zegoen Donejakue bideko erietxeko kapera izan zen.
Toponimoa
Haranbeltz hainbat izendapen izan ditu historian zehar: Harambels, Aranbels, Arambels , Farambels , Harembels , Harambela. Bertoko erietxea, berriz, Hospitale Sancti Nicolai de Arambels (edo Hospitali Sancti Nicolai de Arembels ?) izena zuen 1106ko agiri batean. Edonola ere, izena inguruko haranetik datorkio.
Le Roy (Illinois)
Le Roy  Illinoiseko hiri bat da. McLean konderrian kokatua dago. 2010ean 3,560 biztanle zituen, 6.01 kilometro koadrotan banatuta.
Haranbeltzeko kapera
Historia
Haranbeltzeko erietxea Lope Enekoitzek 1059an bere testamentuan egindako dohaintza batean aipatzen da. Hau Gartzea Lopitz Baigorriko lehen bizkondearen aita izan zen. Azken horren bilobak, Lope II.a Enekoitzek, 1106an ere dohaintza bat egin zuen. Luxe, Landibarre eta Oztibarreko Petri Arnaud I.ak lurrak eman zituzten 1209an.
Kapera ez da ageri XII. mendearen lehen erdiko Akizeko kartularioan, eta horrek erietxea baino askoz geroagokoa dela adierazten du.
Antzeko establezimendu gehienak ez bezala, edozein ermandade erlijiosorekiko independentea zen, eta lau dohaintza-emaile nagusiek zuzentzen zuten, obedientzia zor zioten priorea aukeratuz. Bere izenak historiara pasa dira: Sala, Etxeberria, Borda eta Etxeto.
Eraikina jabetza publiko izatera pasa zen iraultzaren garaian. Hala ere, 1795ean antzinako dohaintza-emaile familiek batera erosi zuten: Arnaud Etxeberri, Arnaud Etxeto, Jean Sala eta Jacques Borda.
Ospitaleko zatia duela gutxi desagertu zen, izan ere, 1866ko Odilon Redonen marrazki batean agertzen baita oraindik. Hala ere, ez dago priore-etxearen aztarnarik.
Teilatua 1960an berregin zuten. 1944an monumentu historiko gisa katalogatu zuten lehen aldiz, eta ondoren 1987an. Multzoa, barne-dekorazioa barne, 2008tik 2010era zaharberritu zuten.
Paper mende
"Paper mende" Piarres Larzabal lapurtarrak 1964an idatzitako antzezlana da, hiru ekitaldi edo "gertaldi"tan banatutakoa.
NGC 5290
NGC 5290 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Sarako lorea
"Sarako lorea" Piarres Larzabal lapurtarrak 1964an idatzitako antzezlana da, lau ekitaldi edo "gertaldi"tan banatutakoa.
Valonierazko Wikipedia
Valonierazko Wikipedia Wikipediaren valonierazko edizioa da. 2003an jarri zen abian, eta 2009ko urriaren hasieran 11.300 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 85.a zen.
Itsaso (Gipuzkoa)
Itsaso Gipuzkoako erdi-hegoaldeko udalerri bat izan zen. 2014an, 158 biztanle zituen. 1965tik 2017ra bitartean, Ezkiorekin batera Ezkio-Itsaso udalerria osatzen zuten auzoetariko bat da. 2020ko abenduaren 22ko akordio bidez, Gipuzkoako Foru Aldundiak desegin egin zuen Ezkio eta Itsarorekin berriz elkartuz Ezkio-Itsaso berriz sortu Espainiako Auzitegi Gorenaren uztailaren 16ko 1025/2020 epaiari men eginez.
Juventus Stadium
Juventus Stadium Italiako Piamonte eskualdeko Turin hirian dagoen futbol estadio bat da. Bertan Juventus FC taldeak etxeko partiduak jokatu ohi dituzte. 2011ko irailaren 8an inauguratu zen, aurretik 2008-2009 bitartean lehengo Stadio delle Alpi mitikoa eraitsi zelarik.
Itsaso (Gipuzkoa)
Izena
Itsaso hitz polisemikoa da: «ur gaziko eremu zabala» izateaz gain, «ihitza» eta «isasti» esan nahi izan bide zuen. Udalerria itsasaldetik dozenaka kilometrora egonda ere, askok itsasoaren eta herriaren izenaren arteko lotura ezarri nahi izan dute. Izan ere, Itsasoko Kizkitzako baselizaren Ama Birjinaren deiturari jaiera handia dioten itsasgizon eta arrantzaleek opagaiak uzteko ohitura luzea dago. Litekeena da Itsaso, Ezkio bezala, fitonimo edo landare-izena izatea, ihitza eta isastiekin lotuta, eta itsas ohitura geroago sortu izana izenaren polisemia zela kausa.
Separate Tables (filma)
Separate Tables 1958ko Delbert Mann estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. Terence Rattigan dramagilearen izen bereko bi antzezlanetan oinarritzen da. Rita Hayworth, Deborah Kerr, David Niven, Burt Lancaster eta Wendy Hiller aktoreek antzeztu zuten.
Itsaso (Gipuzkoa)
Alkateak
Hauek izan dira Itsasoko azken alkateak: a 2017an Ezkio-Itsaso udalerria bitan banatu zen eta Ezkio eta Itsaso udalerriak sortu ziren.
Puiseux-en-Bray
Puiseux-en-Bray Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Itsaso (Gipuzkoa)
Alkateak
b 2020an Ezkio-Itsaso berriro ere udalerria bihurtu zen.
Separate Tables (filma)
Oscar Sarietarako zazpi izendapen jaso zituen, bi irabaziz: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (David Niven) eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Wendy Hiller).
Puiseux-en-Bray
Biztanleria
2007an Puiseux-en-Bray udalerrian erroldatutako biztanleak 400 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 68 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 192 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 187 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 125 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 45 etxek lau zituzten eta 68 etxek bost zituzten. 124 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 64 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 73 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 274 ziren, horien artean 196 aktiboak ziren eta 78 inaktiboak ziren. 196 pertsona aktiboetatik 164 lanean zeuden (91 gizon eta 73 emakume) eta 32 langabezian zeuden (16 gizon eta 16 emakume). 78 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 31 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puiseux-en-Bray udalerrian 154 unitate fiskal zeuden, 415 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.310 euro zen.
New Bloomington (Ohio)
New Bloomington Ohioko herri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 515 biztanle zituen, 1.14 kilometro koadrotan banatuta.
Puiseux-en-Bray
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 3 iturginak.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mandubia
Mandubia Itsasoko auzoetariko bat da, Beasaingo Astigarreta auzoarekin mugakide dena. Han dago Mandubiko mendatearen gaina, ondoan Mandubiko benta duela. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldan, auzoak 6 biztanle ditu.
Rhadinella montecristi
Rhadinaea montecristi Rhadinaea generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Niigataita
Niigataita silikato motako minerala da eta epidote taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Niigataita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 - 5,5 da.
Lana eri
"Lana eri" Piarres Larzabal lapurtarrak 1965ean idatzitako antzezlana da, lau ekitaldi edo "gertaldi"tan banatutakoa.
Loubajac
Loubajac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Loubajac udalerrian erroldatutako biztanleak 386 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 46 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Kasetoi
Kasetoia (latinez capsa, kutxa) sabai batean edo ganga baten barnean modu erregularrean jartzen diren apaindura huts geometrikoetako (karratu, laukiluze edo oktogono formakoak, adibidez) bakoitza izendatzen duen izendapen arkitektonikoa da.
Loubajac
Etxebizitza
2007an 164 etxebizitza zeuden, 149 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 14 apartamentuak ziren. 149 etxebizitza nagusietatik 133 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 91 etxek bost zituzten. 138 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 59 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 83 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Kasetoi
Jada Antzinaro klasikoan erabili zen teknika da: adibide tipikoak Maxentzioren Basilika eta Agriparen Panteoia dira. Ondoren, berriz modan jarri zen, nagusiki Pizkundean eta Barrokoan, eta beranduago Neoklasizismoan.
Kasetoiak dituen sabai edo kupula bati begiratuz, sarri izkinetan gurutzatzen diren habe edo molduraz zeharkatua dagoela dirudi.
Egitura hau ez dago estetika arrazoiengatik soilik justifikatua, baizik eta kasetoiak ganga baten pisua arintzeko ere erabil daitezke, Agriparen Panteoiaren kasuan bezala. Kasetoiak apainduta egon ohi dira, arrosa leiho tipikoekin edo baita begiamarru bezala margotuta ere.
Loubajac
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Nikischerita
Nikischerita sulfato motako minerala da eta wermlandita taldearen kidea da.
Loubajac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 234 ziren, horien artean 190 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 190 pertsona aktiboetatik 180 lanean zeuden (100 gizon eta 80 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Nikischerita
Ezaugarriak
Nikischerita sulfato mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Kasetoi
Kasetoiez osatutako sabaiari kasetoidura; sabai-apaindura; kasetoizko sabai edo kasetoidun sabai deitzen zaio.[1]
Egungo eraikuntzan kasetoi izena ematen zaie sare lauzei edo binorantzatako forjatuei forma emateko zintra edo enkofratu eran balio duten kubo edo laukiluze prisma formako atalei.
Loubajac
Diru sarrerak
2009an Loubajac udalerrian 156 unitate fiskal zeuden, 408 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.430 euro zen.
Lewistown (Illinois)
Lewistown  Illinoiseko hiri bat da. Fulton konderrian kokatua dago. 2010ean 2,384 biztanle zituen, 5.18 kilometro koadrotan banatuta.
Loubajac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 2 margolariak eta 2 argiketariak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra drogeria bat zen.
2000. urtean Loubajac udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 476 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paraloricaria vetula
Paraloricaria vetula Paraloricaria generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
NGC 5292
NGC 5292 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
New Boston (Ohio)
New Boston Ohioko herri bat da. Scioto konderrian kokatua dago. 2010ean 2,272 biztanle zituen, 2.88 kilometro koadrotan banatuta.
Leni Robredo
Leni Robredo, sortze izena Maria Leonor Santo Tomas Gerona (Naga, 1964ko apirilaren 23a) filipinar legelari, gizarte ekintzaile eta politikaria da, Filipinetako Errepublikako presidenteordea 2016tik.
Pleotza
Pleotza (Phleum) Poaceae familiako landare belarkararen generoa da, Eurasian eta Ipar Amerikan jatorria duena.
Lexington (Illinois)
Lexington  Illinoiseko hiri bat da. McLean konderrian kokatua dago. 2010ean 2,060 biztanle zituen, 3.44 kilometro koadrotan banatuta.
Montecosaro
Montecosaro Italiako udalerri bat da. Maceratako probintzian kokatuta dago, Markak eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Montecosarok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Hilla esposatu
"Hilla esposatu" edo "Hila Espos" Piarres Larzabal lapurtarrak 1955ean idatzitako antzezlana da, lau ekitaldi edo "gertaldi"tan banatutakoa.
La Houssaye-en-Brie
La Houssaye-en-Brie Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Hipposideros lylei
Hipposideros lylei Hipposideros generoko animalia da. Chiropteraren barruko Hipposideridae familian sailkatuta dago.
Nikmelnikovita
Nikmelnikovita mineral bat da eta garnet supertaldearen kidea da.
La Houssaye-en-Brie
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Nikmelnikovita
Ezaugarriak
Nikmelnikovita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema trigonalaren arabera sortzen ditu kristalak.
La Houssaye-en-Brie
Etxebizitza
2007an 601 etxebizitza zeuden, 554 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 542 etxeak ziren eta 49 apartamentuak ziren. 554 etxebizitza nagusietatik 458 bere jabearen bizilekua ziren, 76 alokairuan okupaturik zeuden eta 20 doan lagata zeuden; 13 etxek gela bat zuten, 33 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 138 etxek lau zituzten eta 311 etxek bost zituzten. 474 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 216 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 312 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an La Houssaye-en-Brie udalerrian 538 unitate fiskal zeuden, 1.606,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.822 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 78 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 10 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 5 igeltseroak, 3 margolariak, 4 zurginak, 3 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean La Houssaye-en-Brie udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Matximenta (Ezkio)
Matximenta edo Matxinbenta Ezkio-Itsaso ko auzoetariko bat da, Beasaingo Matxinbentaren ondo-ondoan. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 8 biztanle ditu.
Parancistrus aurantiacus
Parancistrus aurantiacus Parancistrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Rhadinella pilonaorum
Rhadinaea pilonaorum Rhadinaea generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Sodio nitrato
Sodio nitratoa nitrato bat da, hiru oxigeno molekulak eta sodio eta nitrogeno molekula banak osatzen dutena. Bere formulazio kimikoa NaNO3 da. 1830 eta 1920 artean sodio nitratoaren gehiengoa mendebaldeko Hego Amerikako basamortuetako nitro-biltegi zabaletatik zetorren, baina gaur egun sintesi kimiko bidez lortzen da, azido nitrikotik abiatuta, eta hau amoniakotik abiatuta.
Substantzia koloregabea, herdoilgaitza eta oso oxidatzailea da. Substantzia organikoekin nahastuta leherketak eragin ditzake. Sodio nitratoa ez da oso toxikoa (LD50 = 1267 mg/kg), baina nitrito bihur daiteke (jarduera fisiologiko handiagoak eta kaltegarriagoak dituena).
Antton Larretxau
Antton Larretxau Matxain (Donostia, 1946ko abenduaren 17a) edateko uraren sarea zaintzeko arduraduna izan zen Donostian 2018an jubilatu zen arte. Uliako Mintegietako parkean bizi da eta bertako zaindaria ere bada.
Ura hornitzeko azpiegitura zaintzeko arduraduna Donostian
Udal-langilea da Larretxau. Bere lan jarduera beti egon da lotuta edateko uraren banaketa-sarearekin. Donostiako ur-hoditeriaren zirkuitu osoa sakonki ezagutzen du, ur-biltegien kokapena eta funtzionamendua ere bai. Fernando Perez izan da zerbitzu horretako burua urtetan. Lehenago Miguel Angel Nuñez, Julián Gil eta Fernando García de Mier eta Jose Zuazola Urdangarin ingeniariarekin ere lan egin zuen.
Edateko uraren sareak 454 kilometroko hoditeria dauka Donostian, XXI. mende-hasieran ur galera handiak zeuden, baina 2006 eta 2008 urteen artean ur-galerak detektatzeko sistema aurreratu bat jarri zuten. Hiria 58 sektoretan banatu zen (bakoitza 10-15 kilometrokoa), eta harrezkero udaleko teknikarien ordenagailuetako pantailan ikus dezakete sarearen egoera, ea galerarik dagoen eta zein sektoretan gertatzen ari den. Bigarren laburpen xeheago batean, sektorez sektore, informazio grafikoa eta datu estatistikoak (eskualdeko biztanle-kopurua, presio-maila, emaria, eguneko kontsumoa eta kontagailuen irakurketatik lortzen diren errendimenduak) ikusten dituzte.
Donostiako historia osoan eraiki ziren lehen ur-biltegiak Ulian daude. XIX. mendera arte hiria moldatzen zen Morlanseko eta Uliako iturriekin, baina populazioa asko handitu zenean... ur beharra ere bai. Uliako Mintegietako parkean dagoen Soroborda biltegia 1869an jarri zuten martxan (7.000 m3) eta handik 30 urtera handiagoa zen Buskando biltegi berria eraiki behar izan zuten (10.000 m3). Soroborda, lehen biltegia izan zena, planta karratukoa da, guztiz dago lur azpian eta ez du bisitaririk onartzen, barrura sartzea nahiko zaila da eta. Buskando biltegia, aldiz, berriagoa eta askoz zabalagoa da, ez dago lurpean, albo bateko horma parkeko bidean dago, eta leihoak ere baditu goiko aldean. Ulia mendiko hainbat iturritako ura bideratzen zen honaino, besteak beste hauek: 1850etik Moneda baserria (Uliako hegoaldean, Bidebieta), 1864tik Errotazar (Uliako itsasaldean), 1879tik Ingelesen iturria (Uliako itsasaldean), eta 1884tik Txoritokietatik.
Uliako Mintegietako parkeko zaindaria
Uliako MIntegietako parkea ere goitik behera ezagutzen du Larretxauk. Donostiako Ulia auzoan dagoen hiri parkea da hori, 14.500 m² ditu eta Ulia pasealekuaren hasieran dago, Jose Elosegi kalearekin duen bidegurutzean, Ategorrietatik gertu.
Larretxauk beti bizi izan da parke oparo honetan, bere aita (José Larretxau Larrañaga), bere aitona (Ignacio Larretxau Pagola) eta birraitona (Asensio Larrañaga Makazaga) bezala; laurak izan dira udal langileak, edateko uraren horniketan mende oso batez aritu direnak. Izatez, Donostiako ur-biltegi zaharrenak, eraiki ziren lehenengo biak (Soroborda eta Buskando), parke barruan daude. Lau belaunaldi horiek ur-biltegien eta parkearen zaindariak izan dira.
Parkea beti egon da zabalik publikoarentzat, auzotarrek hortik pasatzen dira egunero, urteen poderioz Antton parkearen arima eta ahots bihurtu da auzotarrentzat. Ur-biltegien zaindaria bakarrik ez da, erakutsi ere egiten dizkie bisitariei. Hainbat bisitari pasa dira azken 10 urteetan bertatik, mila pertsonatik gora, eta Anttonen ahotik zehaztasun eta anekdota ugari jaso dituzte. Ez bakarrik biltegiez, parkeko landareez eta faunaz ere bai. eta, nola ez, Donostiako etxebizitzetara heltzen den uraz. Mende oso bateko kontuak dakizki berak eta bisitariekin konpartitzen ditu. Adibidez, Buskando biltegi barruan egin diren grabazioen berri ere ematen du: Donostian bertan urteetan ezezagunak izan dira biltegiak eta parkea, ez zitzaien inongo baliorik aitortzen, baina Aranzadi Zientzia Elkarteak 2006an txosten batean azaldu zuen ur-biltegi hauek balio arkitektoniko handikoak zirela, diseinuagatik eta eraitze moduarengatik, eta hiriaren ondareko elementu garrantzitsua direla. Parkeko fauna eta florarekin berdin gertatu da, azken 10 urteetan egindako azterketei esker orain publiko zabalak ere ondo daki estimatzen parkearen balioa.
Antton Larretxauk ondo ezagutzen ditu parkeko zuhaitz, landare, txori eta anfibioak, eta erraz konpartitzen du ezagutza hori entzun nahi duen bisitariarekin.
Eusko Jaurlaritzak 2016an Elkarlan Saria eman zion Lore-Baratzak proiektuari elkarlana eta ingurumenarekiko konpromisoa sustatzeagatik. Natur gune honek duen balio arkitektonikoa eta kulturala zabaldu nahi dute hiritarren artean. thumb|500x500px|[[Uliako Mintegietako parkea|Uliako Mintegietako Parkea
Boluntarioa datu meteorologikoen eguneroko neurketan
Antton Larretxau da Espainiako Meteorologia Agentziarekin (Aemet) elkarlanean aritzen den boluntarioetako bat, datu meteorologikoak egunero neurtu eta bidaltzeko. Euria, elurra edo eguzkia egiten duela, hogei bat gipuzkoar beren estazio meteorologikoetara joaten dira goizero, aurreko eguneko tenperatura eta prezipitazioaren datua jasotzera. Espainiako Meteorologia Agentziak zabalduta duen eta klima aztertzen laguntzen duen boluntario-sarearen parte dira. Borondatezko lankidetza zientifikoko sare zaharrena da Espainian, 1913an sortu zuten.
Eskuz egiten du lan hori, aitak egin zuen bezala, teknologia automatizatua erabili gabe. Oraindik ere aitak erabiltzen zuen txartel mota bera erabiltzen ditu datuak apuntatzeko. Lan hori dirudiena baino garrantzitsuagoa da, estazio automatiko batzuk egonda ere, nahiko maiz huts egiten baitute ezbeharren eta ekaitzen ondorioz, eta horrelakoetan ere beharrezkoa izaten da datuak eskura izatea.
Josetxo Mayorren adiskidea
Josetxo Mayorren laguna zen, Iñigo basozainarena ere bai, hirurek oso ondo ezagutzen zuten Ulia Mendia eta parte hartzen zuten berau zaintzen eta dokumentatzen.
Hirurek asko estimatzen zuten mintegietako parkea ere. Aranzadi Zientzia Elkarteak 2016ko maiatzean argitaratu zuen txostenean bost arlotan, bost kapitulutan banatzen zituen mintegietako parkearen balioak: herpetologia (anfibioak), botanika, planifikazio berdea, historiko-kulturala, eta paisajista.
Lenharrée
Lenharrée Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lenharrée udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 39 ziren, horien artean 11 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 14 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 7 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 48 etxebizitza zeuden, 40 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 48etxeak ziren. 40 etxebizitza nagusietatik 33 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 24 etxek bost zituzten. 39 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 58 ziren, horien artean 40 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 40 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (24 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 18 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Lenharrée udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.080 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Silvio Mondinelli
Silvio Mondinelli (Gardone Val Trompia, 1958ko ekainaren 24a) italiar alpinista da. 2007an, 14 zortzimilakoak igo zituen hamahirugarren pertsona izan zen. Oxigeno osagarririk gabe balentria hori lortzen duen seigarren pertsona da. 49 urte zituen 14 gailurretatik azkenera igo zenean, 1993an hasi eta 2007an amaitu zuena.
Broad Peak izan zen Mondinellik konkistatu zuen azken tontorra, eta ordutik, Lurreko 14 puntu altuenak igo dituzten eskalatzaile urrien taldea osatu zuen.
NGC 5293
NGC 5293 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.