cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Cat People (1942ko filma)
Argumentua
Oliverrek (Kent Smith) zoologikora egindako bisitaldi batean Irena (Simone Simon) izeneko serbiar emakume bat ezagutu berri du. Elkar maitemindu eta ezkondu egingo dira. Serbiar jatetxe batean ospatutako ezkontz gonbitean zehar, Irenaren senidea dela dioen emakume misteriotsu bat agertuko da (Elizabeth Russell). Orduan Irene modu bitxian jokatzen hasiko da. Ondorioz, Oliverrek bere emazteari laguntzeko asmoz Louis Judd (Tom Conway) psikiatrari deituko dio. Aldi berean, Aliceri buruz dituen susmoak baieztatuko dira, gainera Irene jeloskorrak egoera okertu besterik ez du egingo.
Grammomys poensis
Grammomys poensis Grammomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Hydromantes platycephalus
Hydromantes platycephalus Hydromantes generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Jose Antonio Rubalkaba
José Antonio Rubalkaba Quintana (Bilbo, 1940ko uztailaren 19a) politikari abertzalea da.
Legegintzaldi guztietako EAJko eusko legebiltzarkidea izan da. EAJn barnan, Euzkadi Buru Batzarreko kidea da 1992tik. Zuzenbidean lizentziaturik, abokatua da ogibidez, baina jardun gabe.
Luže
Luže Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.567 biztanle ditu eta 30,7 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1245 urtean egin zen.
Bosic
Biztanleria
2007an Bouzic udalerrian erroldatutako biztanleak 135 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 32 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 163 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 96 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 160etxeak ziren. 60 etxebizitza nagusietatik 52 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 7 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 75 ziren, horien artean 53 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 53 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (25 gizon eta 26 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bouzic udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 140 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.669 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Bouzic udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 216 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nanobagrus stellatus
Nanobagrus stellatus Nanobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Madeleine Pelletier
Madeleine Pelletier (Paris, Frantzia,1874ko maiatzaren 18a - ib., 1939ko abenduaren 29a) psikiatra eta aktibista frantsesa izan zen. Frantziako lehenego emakume medikua eta ospitale psikiatriko batean lan egin zuena.
Lehen urteak
Pelletierrek, hasiera batean, antropologia-ikasketak egin zituen, batez ere neurozientziaren eta adimenaren arteko erlazioari buruz, Charles Letourneau eta Léonce Manouvrierrekin batera. Antropologia-ikasketak utzi zituenean, adimenaren determinatzaile gisa hartu zuen garezurraren tamainaren kontzeptua. Madeleinek psikiatria egitea erabaki zuen. 1906an, psikiatria aztertzeko azterketa aurkeztu zuen lehen emakume frantsesa bihurtu zen. Ospitale psikiatriko batean barnetik lan egin zuen lehen emakumea ere izan zen.
Aktibismoa
Bere bizitza profesionalaz gain, Pelletier ekintzaile gisa aritzen zen. Nerabezaroan, Pelletier talde anarkista eta feministen buru izan zen. 1900ean, feminismoan eta aktibismoan buru-belarri sartuta zegoen Pelletier. 1906an, La Solidarité des femmes (Solidaridad Femeninoa) erakundeko idazkari bihurtu zen, eta garaiko erakunde erradikalenetako bat izatea lortu zuen. 1908an taldearen ordezkaria izan zen Hyde Parkeko emakumearen botoaren erakustaldietan. Gertaera horren ondorioz, La suffragiste ("Sufragista") idatzia argitaratu zuen.
1905ean, Frantziako Alderdi Sozialista sortzen lagundu zuen, nazioarteko biltzarretan ordezkatuz. Lehen Mundu Gerran Gurutze Gorrirako lan egin zuen, bi bandoetako zauritutakoak zaintzen.
Testuak
Emakumearen eskubideei buruzko material ugari idatzi zuen. Bere argitalpen ezagunenetako batzuk hauexek dira: La femme en lutte pour ses droits ("Emakumeak beren eskubideen alde borrokan") (1908), Idéologie d'hier: Dieu, la morale, la patrie ("Atzoko ideologia: Jainkoa, Moralak, Aberria") (1910), L'émancipation sexuelle de la femme ("Emakumearen emantzipazio sexuala") (1911), Le Droit à l'avortement ("Abortatzeko eskubidea") Emakumezkoen hezkuntza nesketan (1913) y L'éducation féministe des filles ("Emakumezkoen hezkuntza nesketan") (1914)."
Azken urteak
Pelletierrek abortu irekiak egiten zituen, eta 1939an atxilotu zuten. Gero asilo batean sartu zuten, eta osasun mentala hondatzen hasi zen. Egoitza horretan urtebete bete baino lehen hil zen.
Patricia Zugasti
Patricia Zugasti Osés (Errezu, Nafarroa Garaia, ) euskal futbolaria da. Aurrelari postuan jokatzen du.
Ibilbidea
10 urte zituela Donibane Kirol Elkartean sartu zen eta hurrengo urtean Ardoiko kadete mailako taldean jokatu zuen. Nafarroako hainbat taldetan ibili zen (Ardoi, Lagunak, Mulier eta Gazte Berriak) harik eta 2017an Osasunak fitxatu zuen arte.
2019an egin zuen debuta talde nagusiarekin bigarren mailan. Partida guztiak jokatu zituen. Hurrengo urtetan ere titularra izan zen eta 2022-23an taldeak goren mailara igotzea lortu zuen. Patricia Zugastik 11 gol sartu zituen. 2023-24 denboradirako Bilboko Athletic taldeak fitxatu zuen.
2022ko abenduaren 20an Euskal Herriko selekzioarekin jokatu zuen Txileren aurka. Euskaldunek 3-0 irabazi zuten.
Nanobagrus torquatus
Nanobagrus torquatus Nanobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Merluccius paradoxus
Merluccius paradoxus Merluccius generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Panpa hezea
Panpa hezea (Pampa Húmeda) Argentinan jatorri loesseko belardi lau eta emankorreko ekoeskualde zabala da. 900 mm prezipitazioko batez bestekoa du urtean, mendebaldean dagoen Panpa lehorrekin alderatuta, batez beste 700 mm baino gutxiagorekin.
Ingurunea
Panpa, oro har, eskualdeko lur eremua menditsu eta klima epelekoa da nagusiki, nahiz eta mollisol aberatsak ugariagoak diren hemen mendebaldean baino, non jatorri loesseko lurzoruak ohikoagoak diren. Paraná eta Río de la Plata ibaietatik gertu dauden amildegi batzuk izan ezik, baita hegoaldeko Tandilia eta Ventania mendilerroak ere, eskualdeko malda gutxitan gainditzen du 6 gradu. Buenos Aires probintzia ia erabat, Santa Fe probintziaren erdialdea eta hegoaldea, Kordoba probintziaren zati handiena eta La Pampa probintziaren ekialdeko herena hartzen ditu, gutxienez 600.000 km².
Uruguaiko sabana, Argentinako Entre Ríos probintzian, Uruguaiko eta Brasilgo hegoaldean ibaietatik ekialdean dagoena, batzuetan Panpa hezearen parte hartzen da. Uruguaiko sabana ez da aipatutako eremuak bezain laua.
Lautadak ere eten egiten ditu hego-ekialdean Tandilia bezalako mendilerro baxuek, hots, Sierra de los Padres, Balcarce, Olavarría, Tandil eta hegoaldean Sierra de la Ventanako goi-sistema bezala, Bahía Blancatik gertu. Azkenik, Atlantikoko kostaldean duna batzuk ere badaude, Banderaló hirian adibidez.
Klima
Eremuak lau urtaro bereizten ditu. Neguak gau hotzak eta noizean behin izoztuak ekartzen ditu. Eguraldi heze eta epelak udaberria eta udazkena ezaugarritzen ditu. Udako egunak oso beroak izan daitezke. Landaretza naturala algarrobo, tala eta txandar baso isolatudun belar altuen belardiak (bertan montes deitzen dira), ibai nagusietatik gertuko eremuetan ohikoak ziren baina gehienak XX. mendean moztu ziren. Ñandu handia Argentinako panpan bizi da eta landareak, muskerrak, intsektuak, igelak, txori txikiak eta sugeak jaten ditu.
Flora
Panpa hezearen ezaugarria altuera ertaineko belardia da, belar iraunkor zein urteko belar sakabanatuta dauden belar eta zuhaixkekin. Belardiak baso lehorreko eremuekin eta ur gezako eta ur gaziko hezeguneekin eta aintzirekin tartekatzen dira.
Panpa hezearen ikurtzat hartzen den onbua (eta ez zuhaitz bat zentzu hertsian esanda, baizik eta belar bat), berez hazten da Río de la Plata ibaiaren iparraldean eta Paranáren ekialdean, gutxitan Río de la Plata ibaiaren hegoaldean eta inoiz ez Saladotik hegoaldean. XVI. mendean espainiarrek behi, zaldi eta ardiak sartu baino lehen, eskualdea belar gogorrez estalita zegoen, baina animalien artzaintzak belar leun eta berdeagoaren hazkuntza erraztu zuen.
Biztanleria
XIX. mendearen bigarren erdian eta XX. mendaren lehen hamarkadetan Argentinara egindako immigrazio garrantzitsua zela eta, eta eguraldiak urteroko bi uzta ahalbidetzen zuelako, lurrak asko erabiltzen hasi ziren nekazaritzarako, eta horrek Argentina nekazaritza ekoizle nagusi bihurtu zuen ( Bere buruari "Munduaren Aletegia" zeritzona). Emankorra eta Ozeano Atlantikotik gertu izanik, Panpa hezea milioika etorkinen helmugarik hobetsietako bat izan zen, gehienbat italiarrak, frantsesak eta espainiarrak, baina baita alemaniarrak eta beste europar batzuk ere.
Limnodromus semipalmatus
Limnodromus semipalmatus Limnodromus generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Panpa hezea
Biztanleria
Eskualdeko lurrak gautxoek zaindu zituzten mendeetan zehar, eta eskualdea izan zen haien kulturaren erdigunea, haien musika eta dantzak barne. Behi- eta ardi-hazkuntza estentsiborako gordetzen ziren eremuak finka handien jabeen kontrolpean geratu ziren, eta kopuru txikiagoan finka ertainak dira. Etxalde txikiagoak "chacras" izenez ezagutzen dira (jabeak chacareros edo chacreros dira).
Azken 130 urteotan eremu honen gehiengoaren komertzial eta nekazaritza nahia ikusita, ez da lur garbi handirik geratzen. Panpa hondatu gabeko txokorik onenetako bat Campanatik gertu dagoen Otamendi Natura Erreserba da, Buenos Aires probintzian. 1990ean ezarri zen 2.600 hektarea antzinako larre-lurretan, lursaila Argentinako interesgune nagusietako bat bihurtu da bere nekazaritza-turismoko zirkuituan.
Edenborn (Pennsylvania)
Edenborn Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fayette konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alkersum
Alkersum Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
3. Sinfonia
3. Sinfonia honakoa izan daiteke:
Aragoiko ostatua
Aragoiko ostatua (Berġa ta' Aragona) Vallettako jauregi manierista da. San Joan Ospitaleko Zaldunek 1571n eraiki zuten Aragoiko koroako eta Nafarroako Erresumako zaldunentzat.
Girolamo Cassarrek diseinatua, XIX. mendean britainiarrek bereganatu eta Gibraltar House izendatu zuten. Egun Maltako gobernuaren eskuetan dago.
Erregearen bortxaezintasun (Espainia)
Espainiako erregearen bortxaezintasunak esan nahi du estatu horretako erregeak ez duela justizia erakundeen aurrean erantzun behar, egin ahal izan dituen legez kanpoko ekintzengatik edo delituengatik. Erantzukizun eza hori 1978ko Espainiako Konstituzioak bermatzen du. Alde horretatik, legearen aurrean Espainiako erregea ez litzateke izango beste espainiar herritarren berdina. Zehazki, Espainiako Konstituzioak hauxe dio 56. artikuluan, bi kanpo erreferentzia aipatzen dituen 3. puntuan:
Beraz, hori aldatzeak eta immunitate hori kentzeak edo mugatzeak konstituzio hori aldatzea lekarke. Errege prerrogatiba hori aldatzeko ahalegina hainbat aldiz egin da Espainiako Kongresuan, baina horren kontra bozkatu dute PP, Vox eta PSOE alderdiek.
Lafayette (Louisiana)
Lafayette Louisianaeko hiri bat da. Lafayette parrokian kokatua dago. 2010ean 120,623 biztanle zituen, 127.51 kilometro koadrotan banatuta.
Hadromys humei
Hadromys humei Hadromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Lužec nad Cidlinou
Lužec nad Cidlinou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 508 biztanle ditu eta 11,7 kilometro koadroko azalera. Hradec Královéko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1394 urtean egin zen.
Frankismoko krimenen aurkako Argentinako kereila
Frankismoko krimenen aurkako Argentinako kereila Espainian 1936ko uztailaren 17tik 1977eko ekainaren 15era bitartean izandako genozidio-krimenengatik eta gizateriaren aurkako krimenengatik Argentinako auzitegi penal batean jarritako salaketa da.
María Romilda Servini epaileak ireki zuen kasua, gizateriaren aurkako krimenak epaitzeko jurisdikzio unibertsalaren printzipioan oinarrituta; 2010eko apirilaren 14an Argentinako eta Espainiako zenbait erakunde humanitariok egindako bi salaketekin hasi zen, eta horiekin batera Adolfo Pérez Esquivel, 1980ko Bakearen Nobel sariduna, Inés García Holgado eta Dario Rivasíasekin batera, Severino Rivas Barjaren semea, 1937ko urtarrilaren 4an eraildako Castro de Reyko alkate sozialista zena. 2013ko urtarrilean 150 ziren salatzaileak.
Kereilak Amnesty Internationalen babesa jaso zuen; izan ere, 2012ko txostenean, kasu itxiek, zauri irekiek, salatzen zuten Espainian ez dela ikerketa judizial sakonik egin frankismoaren diktaduran egindako abusuen inguruko inguruabarrei buruzko egia aurkitzeko.
Aurrekariak
2008ko irailean, Entzunaldiko Instrukzioko Ez. 5, Baltasar Garzón, salaketa hauek berrezarri zituen, desagertutako 130,000 lagunen izenekin. Auzitegi Nazionaleko Fiskaltzak argudiatu zuen genozidio-krimenak eta gizateriaren aurkako krimenak ez zeudela tipifikatuta 1932ko Zigor Kodean, eta kode horrek agintzen zuela egin zirenean, eta ezin dela atzeraeraginez aplikatu; nahitaezko desagerpena duten bahiketak, bestetik, ez direla delitu iraunkorrak; delituak eta zigorrak preskribatu egingo liratekeela eta egitateak ezin izango liratekeela gizateriaren aurkako krimentzat hartu.
Hala ere, Garzonek kasua ikertzeko eskuduntzat jo zuen bere burua, eta preskribatzen ez duten krimenak direla babestuz, Francoren erregimenari genozidio-delitua leporatu zion 2008ko urriaren 14an, hilketa horiek erregimenak antolatutako etsai politikoa akabatzeko kanpaina bati zegozkiola iritzita. Azkenik, azaroaren 18an, epaileak Francoren eta haren gobernuko beste 44 goi-kargudunen erantzukizun penala deklaratu zuen, guztien heriotza-ziurtagiria egiaztatu ondoren, hau da, bizirik zirela. Gainera, hilobiak dauden probintzietako instrukzio-auzitegiei helarazi zien krimenen ikerketa. Lurralde-auzitegi horiek ikerketarik egin gabe aurkeztu zituzten kasu gehienak. Azkenik, Espainiako justiziak betoa jarri zion ikerketa horri.
Argentinako kereilan ikertutako krimenak
Buenos Airesko Krimen eta Korrekzio Arloko 1 zenbakiko Epaitegi Nazionala, Servini epaileak osatua, "Gerra Zibilean eta frankismoan genozidio edota gizateriaren aurkako ekintza izugarriak egin ote ziren" ikertzen ari da.
Ikertutako krimenen artean tortura eta espetxeratzea, nahitaezko desagerpenak, hilketak, lan behartuak, haur lapurtuak eta heriotza-epaiak aipatzen dira. Frankismoko azken exekuzioak, Salvador Puig Antichena edo Gasteizko martxoaren 3ko sarraskia, sartu izanak behin betiko bultzada eman zion salaketari.
Ez erantzuteko aitzakia
Espainiako Auzitegi Nazionalak 1977ko Amnistiaren Legea Amnistiari buruzko urriaren 15eko 46/1977 Legea 1977ko urriaren 15ean aldarrikatutakoa erabiltzen du aitzakia gisa. Legea urte horretako urriaren 17an BOEn argitaratu zenetik jarri zen indarrean.
2009ko urtarrilean, Nazio Batuen Erakundea Giza Eskubideen Batzordeak kargu hartu zion Espainiari 1977ko "Amnistiaren Legea benetan mantentzeagatik", eta gogorarazi zuen "gizateriaren aurkako krimenak preskribaezinak" direla, eta amnistiak "giza eskubideen urraketa larriekin lotutakoak bateraezinak" direla itunarekin. Espainiako gobernuak erantzun zuen gai horretan Batzordeak zuen eskumena zalantzan jarriz eta gogoraraziz Amnistiaren Legea frankismoaren aurkako erreibindikazioa zela, trantsizioari lagundu ziona.
Argentinako Parlamentuaren adierazpena
2013ko abuztuaren 28an Argentiano Parlamentuak adierazpen bat bozkatu zuen. Adierazpenean, parlamentariek erabat gaitzesten zituzten Espainian diktadura garaian “gertatutako gizateriaren aurkako krimenak eta horren arduradunek bizi zuten zigorgabetasuna”. Honekin erabat babesten zuten, Argentinan frankismoak sortu dituen krimenak ikertzeko irekita dagoen prozesua. Erabakia Espainiako Gobernuak gaiarekiko zuen pasibotasunaren ondorioz etorri dela azpimarratu zuten parlamentariek.
Maiatzaren Plazako Amek bere onespena eman zioten parlamentuak onartutako mozioari. Beraien esanetan “bidegabekeria horien arduradunak edozein herrialdetako epaitegiek jarraitu eta epaitu behar dituzte”. “Gaur egun Espainiak krimenen ikertzea eta aztertzea ukatzen badu, argentinarrak gara biktima guztiei gure babesa eta indarra emango diegunak, Memoria Historiakoa eta jazarpenaren amaiera lortze bidean”.
Nazioarteko atxilotze agindua
2013ko irailaren 19an, Argentinako justiziak, erregimen frankistan torturatzea egotzita, lau polizia espainiar atxilotzeko eskatu zuen: Jesús Muñecas Aguilar, Celso Galván Abascal, José Ignacio Giralte González eta Juan Antonio González Pacheco.
2014ko azaroaren 12an, Interpol erakundeari 20 pertsona atxilotzeko eskatu zuen epaileak, Francoren diktaduran egindako krimenengatik; besteak beste, Rodolfo Martín Villa, Antonio Carro Martínez, Licinio de la Fuente, José María Sánchez-Ventura Pascual, Alfonso Osorio, Benjamin Solsona Cortes, José Utrera Molina eta Fernando Suárez González. 2015eko martxoaren 13an, Ministroen Kontseiluak Utrera Molina eta Martín Villa ministro ohien estradizioa ofizialki ukatu zuen, Argentinari informazio gehiago eskatuz prozesua atzeratu ondoren.
Euskal Herrian
Asko dira kereilan gehitu diren udalak: Andoain, Iruñea, Eibar, Urduña... Elkarteen artean, bestetik, Frankismoaren Krimenen Aurkako Kereilaren Euskal Plataforma sortu zuten. Bertan mota askotako erakunde daude: Altafaylla Kultur Taldea, CNT Euskal Herria, Durango 1936 Kultur Elkartea, Euskal Memoria Fundazioa, Eusko Lurra Fundazioa, Egiari Zor Fundazioa, Garraxika Taldea, Gernika Batzordea, Goldatu Elkartea, Kereilarako Bulego Birtuala, Intxorta 1937 Kultur Elkartea, Lau Haizetara Gogoan Elkartea, Martxoak 3 Elkartea, Oroituz Andoain eta Sare Antifaxista. Azkenik, EAEko Eusko Legebiltzarrak kereilarekin ere bat egin zuen.
Iruditegia
Kereilan salatutako frankista batzuek:
Cancer (astrologia)
Cancer, halaber Karramarroa, astrologian, zodiakoko laugarren zeinua da. Familia sinbolizatzen du eta irudiak karramarroa irudikatzen du. Scorpio eta Piscesekin batera ura elementuari dagokio. Ilargiak zuzentzen du eta zeinu honen aurrez aurreko zeinua Capricornus da.
Ekainaren 22a eta uztailaren 22a bitartean jaiotzen direnak izaten dira zeinu honetakoak.
Cancer zeinuko pertsonaren izaera zodiakoko zeinu guztien artean gutxien zehazten dena da. Cancer zeinukoa dena lotsatia eta aspergarria edota berebizikoa eta ezaguna izan daiteke. Cancer zeinukoak kontserbadoreak dira, ziurtasuna gustatzen zaie eta etxekoiak dira. Izan ere, cancer zeinuko gizonentzat, etxea laneko estresetik gordetzeko babeslekua da. Cancer direnen etxea besteak liluratzeko erakusleihoa baino babesleku pertsonala izan ohi da.
Martín Muñoz de la Dehesa
Martín Muñoz de la Dehesa Segoviako udalerria da, Tierra de Pinares eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 197 biztanle zituen.
Borja Sémper
Francisco de Borja Sémper Pascual (Irun, ) VII, VIII, IX, X eta XI. legegintzaldietako PPko eusko legebiltzarkidea da. Zuzenbidean lizentziaturik, Gipuzkoako Alderdi Popularreko koordinatzaile nagusi izan zen. Legebiltzarreko PPren eleduna izan zen, Arantza Quirogak utzitako postuko errelebua hartuz.
Swink (Oklahoma)
Swink Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Choctaw konderrian dago, Oklahoma estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Bonneville-Aptot
Bonneville-Aptot Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, Normandia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bonneville-Aptot udalerrian erroldatutako biztanleak 212 ziren. Familiak 72 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 32 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Lužec nad Vltavou
Lužec nad Vltavou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.436 biztanle ditu eta 9,97 kilometro koadroko azalera. Mělník barrutian dago.
Bonneville-Aptot
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 75 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 16 bigarren erresidentzia ziren. 88 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 75 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 65 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 42 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Hydromantes shastae
Hydromantes shastae Hydromantes generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Lužec nad Vltavou
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1052 urtean egin zen.
Bonneville-Aptot
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Bonneville-Aptot udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 206 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.017 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luženičky
Luženičky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 378 biztanle ditu eta 6,28 kilometro koadroko azalera. Domažliceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1367 urtean egin zen.
Lake Arthur (Louisiana)
Lake Arthur Louisianaeko herri bat da. Jefferson Davis parrokian kokatua dago. 2010ean 2,738 biztanle zituen, 4.8 kilometro koadrotan banatuta.
Xabier Isasa
Xabier Isasa izan daiteke:
Limosa haemastica
Limosa haemastica Limosa generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Andoni Lopez de Abetxuko
Andoni Lopez de Abetxuko Jiménez (Agurain, - ) arabar txirrindulari profesionala da.
Arabarrak Kirol Taldean hazia, 2022an Caja Rural-Seguros RGAn hasiberri moduan hasi zen. Hurrengo urtean, Euskaltel-Euskadira pasa zen.
Martín Muñoz de las Posadas
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 373 biztanle zituen.
Pelteobagrus eupogon
Pelteobagrus eupogon Pelteobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
NA-2104
NA-2104 edo Zabaltzako errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-2103 nafar errepidearen 3,84 kilometroan hasi eta Urraulgoitiko udalerrian dagoen Zabaltza kontzejura arte doa. Errepide laburra da 0,75 kilometro baino ez ditu.
Merluccius patagonicus
Merluccius patagonicus Merluccius generoko animalia da. Arrainen barruko Merlucciidae familian sailkatzen da.
Quarter poni
Quarter ponia Ameriketako Estatu Batuetako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.
Poni mota hau Ameriketako Quarter zaldia arrazatik garatutakoa da, eta azken arraza hau kudeatzen duten elkarteek sortua da, bereziki American Quarter Horse Association delakoa. Aldi berean Quarter zaldiak beste hainbat zaldi arraza gurutzatu zituztenponi hauek lortzeko. Helburua quarter zaldien antzeko ezaugarriak partekatzen diten poni bat sortzea izan da. Egun Quarter poni arraza finkatua dago jada bere berezko ezaugarriekin.
Borgsum
Borgsum Alemaniako udalerria da. estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Viola rupestris
Viola rupestris pentsamenduen generoko landarea da, Eurasian eta Ipar Amerikan hedaturik dagoena. Lurzoru meheko larretan eta harkaitzetan hazten da, gehienetan kareharrizko substratuetan, Euskal Herrian 300-2150 metro arteko garaieran.
Deskribapena
Landare iraunkorra da, hemikriptofitoa, 2-6(15) zentimetrokoa, belarkara eta zurtoinduna. Hosto-erroseta dauka zurtoinaren oinean. Hosto-orria (0,5)1-2(3,5) x 0,6-1,8(2,8) cm, berde urdinxka, larrukara samarra, suborbikularra edo subobatua, bihotz formakoa oinaldean; ertza pitin bat oxkarduna edo ia koxkagabea. Estipula obatu-lantzeolatuak, 2-5 finbria parez hornituak.
Lore usaingabeak. Sepaloak 4-7(10) x 1-1,5(2) milimetrokoak, obatu-lantzeolatuak, zorrotzak eta pixka bat kurbatuak; luzakinak 0,5-1(2) milimetrokoak. Petalo more argiak; azpikoa 8(11)-13(16) milimetro luze; ezproia 2-4 x 1,5-2,5 milimetrokoa, argiagoa petaloak baino. Martxoa eta uztaila bitartean loratzen da.
Belateko tunela
Belateko tunela Nafarroako Belate mendatean dagoen tunel bat da. Baztango Almandoz herria eta Ultzamaldea eskualdeko Ultzama udalerria elkarlotzen ditu. Bertatik errepidea igarotzen da.
Historia
1993an eraikitzen hasi eta 1997ko azaroaren 28an inauguratu zen, Almandozko tunela eta Belateko errepide berriarekin batera. Honek 21 kilometroko luzeera du, bide zaharrak baino 5 kilometro gutxiago eta kasik osotasunean berria, errepide zaharreko 4 kilometro besterik ez baitzituzten aprobetxatu. Obren ondorioz 18 minutuz arindu ziren Iruñea eta Baztan-Bidasoaren edo eta Ultzamaren arteko bidaiak.
Eraikuntza lanek 11.454 milioi pezetako gastua suposatu zuten. Horietatik 3.900 Europar Batasunak ordaindu zituen eta gainontzekoak Nafarroako Gobernuak.
Belateko tunelak 2.930 metroko luzera du eta antzinako Belate ko mendateko errepidea baino garaiera txikiagotik pasatzen da, hain zuzen ere, 141 metro azpitik. Bere momentuan estatuko tuneletako luzeenetarikoa izan zen.
Arazoak
Ireki zenetik maiz egin behar izan dira diru-inbertsioak itogin, luizi eta istripuen eraginez. Azkena 2018 an, zazpi hilabeteko etenaldia Europako segurtasun eskakizunetara egokitzeko. Lanen ondorioz ibilgailu guztiak Belateko mendatetik desbideratu beharrak eraman ditu zonaldeko herriak egunero pasan diren 2.900 kamoiekin neurri bereziak hartzeko eskaera egitera. Egunean 10.000 ibilgailu inguruk zeharkatzen dituzte tunelak, eta horietatik %30 kamioiak dira. Etorkizunean noranzko bakoitzarentzat tunel bat eraikitzeko asmoa dago.
Gaztelako ostatua
Gaztelako ostatua (Berġa ta' Kastilja) Vallettako jauregi barrokoa da. San Joan Ospitaleko Zaldunek 1571n eraiki zuten Gaztelako koroako eta Portugalgo Erresumako zaldunentzat.
Girolamo Cassarrek diseinatua, XIX. mendean britainiarrek bereganatu eta egun Maltako gobernuaren eskuetan dago, Lehen Ministroaren egoitza izanda.
Hyla andersonii
Hyla andersonii Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Château-Garnier
Château-Garnier Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Château-Garnier udalerrian erroldatutako biztanleak 633 ziren. Familiak 248 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 357 etxebizitza zeuden, 258 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 54 bigarren erresidentzia ziren eta 45 hutsik zeuden. 350 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 258 etxebizitza nagusietatik 203 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 61 etxek lau zituzten eta 142 etxek bost zituzten. 224 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 124 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 304 ziren, horien artean 221 aktiboak ziren eta 83 inaktiboak ziren. 221 pertsona aktiboetatik 198 lanean zeuden (110 gizon eta 88 emakume) eta 23 langabezian zeuden (11 gizon eta 12 emakume). 83 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Château-Garnier udalerrian 246 unitate fiskal zeuden, 532 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.870 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 22 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 2 iturginak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia eta 3 albaitariak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Château-Garnier udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.185 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Samario
Samarioa elementu kimiko bat da, Sm ikurra eta 62 zenbaki atomikoa dituena.
Ezaugarri nagusiak
Samarioa lur arraroen multzoko metal zilarkara distiratsua da. Airean aski egonkorra da; 150 °C-eko tenperaturan hartzen du suak. Nahiz eta olio mineralez estalita gorde, epe luzera oxidatu egiten da pixkanaka, hauts gris-horixka eratuz. Metal honen hiru kristal-aldaera existitzen dira, bata 734 °C-eko tenperatura azpitik, bestea 922 °C arte, eta azkena horren gainetik.
Salisbury (Brunswick Berria)
Salisbury, Brunswick Berrian, Kanadako Westmorland konderrian dagoen herrixka da. Herriko biztanleak Brunswick Berriko Probintziako Udalerrien Legearen arabera "hiria" izateko baldintzak betetzen dituzte; hala ere, bere udal egoera ez da aldatu.
Geografia
Salisbury Petitcodiac ibaiaren iparraldeko ertzean dago, gutxi gorabehera Moncton eta Riverview hirietatik 25 km-ra mendebaldean. Salisbury-ri " Zilarrezko Azeriaren Etxea" deitzen zaio, XX. mende hasieran zilarrezko azeriaren hazkuntzagatik (Albertonen, Eduardo Printzearen Uhartean gertatu zen bezala).
Zerbitzuak
Herriak oinarrizko, erdi eta goi mailako ikastetxeak ditu, kanpoko igerilekua, baita inguruko zonaldeari zerbitzua ematen dioten jabetza pribatuko hainbat denda eta eliza ere. Royal Canadian Air Cadet eskuadroia ere badago, 580 A/M Hugh Campbell Squadron.
Salisbury Petitcodiac ibaiaren bailarako nekazaritza komunitateentzako tokiko zerbitzu zentroa da. Herrian Ambulance New Brunswick eta Salisbury Fire & Rescue korporazioek zerbitzuak eskaintzen dituzte.
Demografia
Biztanleriaren joera
Ama hizkuntzak (2016)
Michael Somare
Sir Michael Thomas Somare (Rabaul, 1936ko apirilaren 9a - Port Moresby, 2021eko otsailaren 26a) papuagineaberritar politikaria izan zen. Berrogeita hamar urtez funtsezko pertsonaia izan zen Papua Ginea Berriko politikan. Herrialdeko lehen ministroa izan zen hiru aldiz. Gainera, Atzerri ministro eta Ekialdeko Sepikeko gobernadore izan zen. 1975ean independentzia lortu zuenetik 1980ra arte izan zuen lehen agintaldia. Bigarren aldiz izan zen lehen ministro 1982 eta 1985 artean. Bere agintaldirik luzeena hirugarrena izan zen, 2002tik 2011ra. Pangu Alderdiaren sortzailea izan zen, herrialdearen independentzia lortu zuena eta, kanporatu ondoren, Aliantza Nazional Alderdiaren buru izan zen.
Eñaut d'Elizagarai (pastorala)
Eñaut d'Elizagarai pastorala Junes Casenaveek idatzitako lana da, 2007ko uztailaren 29an Gamere-Zihigan lehen aldiz taularatuta.
Ezaugarriak
Antzelanean 200 pertsonek, 72 aktorek, hartu zuten parte. 17 jelkaldi zituen. Pastorala berezia izan zen zeren eta nabigazioaren teknizismo asko jaso baitzituen. Herriko dantza taldeak ere parte hartu zuen.
Argumentua
XVI. mende erdian Zuberoako Armendaritzen sortu zen Eñaut d’Elizagarairen bizitza eta ekintzetan oinarritu zen Junes Casenave pastoral hau egiteko. Gamere eta Zihiga herrietan antzeztu zuten obra.
Frantziako itsasontziak modernizatzen egindako ahaleginarengatik gogoratzen da Eñaut d’Elizagarai bereziki, baina ez gutxiago ontzi-kapitain zein kortsario gisa Luis XIV.aren itsas-armada frantziarrean erakutsi zuen ausardiarengatik. Ingeniaria zen eta ontziak eraikitzeaz gain, gotorleku eta zubi asko altxa zituen. Bazuen bestelako jakituriarik ere: Renaud d’Elissagarayk liburuaren hitzaurrean gogoratzen digunez, filosofoa ere bazen, baita matematikaria ere. Hain zuzen, alor horretan egindakoengatik Frantziako Zientzien Akademiako kide izendatu zuten.
Franz Defregger
Franz Defregger (Ederhof, Tirol, 1835eko apirilaren 30a - Munich, Alemania, 1921eko urtarrilaren 2a) austriar margolaria izan zen, Tirolgoa jatorriz.
Biografia
Munichen egin zituen ikasketak eta Pilotyren jarraitzaile izan zen. Tirolgo gizon-emakumeen eta irudien margolaria da. Bere koadrorik ezagunena Soldadutzarako azken deia (1872) izenekoa da; bertan agureak ikusten dira gerrarako biltzen, Napoleonen armaden aurka abiatzeko.
Aleyrac
Aleyrac Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Aleyrac udalerrian erroldatutako biztanleak 44 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 3 pertsona bakarrekoak ziren (3 bakarrik bizi ziren gizonak), 10 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 3 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Covadonga Solaguren
Covadonga Solaguren Santamaría (Laudio, 1966) V., VI., VII. eta VIII. legegintzaldiko EAJko eusko legebiltzarkidea da. 1993tik 1999 arte Laudioko udaleko alkateordea eta zinegotzia izan zen. Zuzenbidean lizentziaturik, Sabino Arana Fundazioko patronatoko eta San Roke musika elkarteko kidea da.
Aleyrac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Covadonga Solaguren
2007tik Arabako Foru Aldundiko Gizarte Politikaren eta Gizarte Zerbitzuen Saileko Foru Diputatua da.
Hadromys yunnanensis
Hadromys yunnanensis Hadromys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Aleyrac
Etxebizitza
2007an 32 etxebizitza zeuden, 17 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 28 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 17 etxebizitza nagusietatik 13 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 1ek bi zituen, 5 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 11 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 9 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Jana Gana Mana
Jana Gana Mana (euskaraz Jende guztien burua) Indiako ereserkia da. 1950ean bihurtu zen ereserki ofizial.
Aleyrac
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 27 ziren, horien artean 21 aktiboak ziren eta 6 inaktiboak ziren. 21 pertsona aktiboetatik 20 lanean zeuden (10 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 6 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Jana Gana Mana
Hitzak
1911ko abenduan, Rabindranath Tagorek, Nobel sariduna, bengaleraz idatzi zituen.
Aleyrac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
जन गण मन अधिनायक जय हे
Aleyrac
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Aleyrac udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 138 hektarea erabiltzen.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
भारत भाग्य विधाता
Aleyrac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
पंजाब सिंधु गुजरात मराठा
द्राविड उत्कल वंग
Vilcashuamán probintzia
Vilcashuamán edo Vilcas Huamán probintzia Peruko hegoaldeko Ayacucho departamendua osatzen duten hamaiketako bat da. Iparraldetik Huamanga probintziak mugatzen du; Ekialdetik, Apurímac departamenduak; Hegoaldetik, Sucre probintziak; eta mendebaldetik, Víctor Fajardo probintziak eta Cangallo probintziak.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
विंध्य हिमाचल यमुना गंगा
Vilcashuamán probintzia
Sortze data
Probintzia 1984ko irailaren 24an sortu zen, Fernando Belaúnde- ren bigarren agintaldian.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
उच्छल जलधि तरंग
Vilcashuamán probintzia
Zatiketa administratiboa
Probintziak 1.178,16 kilometro koadroko azalera du eta zortzi barrutitan banatuta dago.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
तव शुभ नामे जागे
Vilcashuamán probintzia
Biztanleria
Probintziak gutxi gorabehera 27.247 biztanle ditu.
Jana Gana Mana
Bengaleraz
गाहे तव जय गाथा
जन गण मंगल दायक जय हे
जय हे जय हे जय हे
जय जय जय जय हे
Ingelesez
O! Dispenser of India's destiny, thou art the ruler of the minds of all people
Thy name rouses the hearts of Punjab, Sindh, Gujarat, the Maratha country,
It echoes in the hills of the Vindhyas and Himalayas,
it mingles in the rhapsodies of the pure waters of Jamuna and the Ganges.
They chant only thy name.
Oktaedroa
Kontaketa bakoitzaren garapenak eta hizkeraren erabilera originalak dute garrantzi gehien lanean. Ipuina mundu tiki eta berezi baten antzera antolatzen du, barne giltza eta errepikapen sinbolikoen bidez irakurlearen konplizitatea behin eta berriz eskatuz.
Jana Gana Mana
Ingelesez
They seek only thy auspicious blessings.
Oktaedroa
1992an Gerardo Markuletak euskaratu zuen Ibaizabal Literatura Unibertsala saialarentzat. Itzultzaileak sarreran ohar interesgarri bat egiten du itzulpenaz:"Cortazar borroka bizian aritzen da sintaxiarekin esaldi bakoitzean. Kontaketa bakoitzerako hizkera bat asmatzen du propio. Erabileraren erabileraz sintaxi fosildua duen eta, berriz, hitzen hari semantikoak oso malgutuak dituen hizkuntzan idazten duelarik, —lehen kasuan fosilen kontra borrokan, bigarrenean aukera guztiak azken muturreraino eramanez— ahalegin handia eskatzen du itzaltzen ez eta itzultzen asmatzeko. Adibideño bat baino ez: «ráfaga de párpados» begi-kliskada andana bada, baina ez dizu segur asko tiro-andanarik gogora ekarriko. Hor koska. Tratamenduak ere aukeratu beharrak ezarri dizkit: voseoa gure hitanora ekarri dut, irakurleari zuzentzen zaionean, besterik ezean, gizonezkoena erabiliz. Emetasun guztiaz baina halabeharrez."
Jana Gana Mana
Ingelesez
They sing only the glory of thy victory.
The salvation of all people waits in thy hands,
Carlos Clavería
Carlos Esteban Clavería Arza (Iruñea, Nafarroa, 1923ko abuztuaren 3a - Iruñea, 2009ko otsailaren 25a) nafar idazlea eta politikaria izan zen.
Jana Gana Mana
Ingelesez
Victory to thee, Victory to thee,
Carlos Clavería
Biografia
Euskal gaiei buruzko artikulu ugari idatzi ditu erdaraz. Historia- eta etnografia-gaiak erabili ditu batez ere bere liburuetan: Leyendas de Vasconia (1958), Relieves del genio vasco (1962), Los Vascos y el mar (1966), Historia del Reino de Navarra (1971). EAJ alderdian kargudun izan da Nafarroatik, Napar Buru Batzarreko lehendakari (1984-87), eta baita Sabino Arana Fundazioko kide ere. Iruña'ko Euskalerriaren Adiskideak elkartearen sortzaileetariko bat izan zen.
Jana Gana Mana
Ingelesez
Victory, Victory, Victory, Victory to thee.
Librepentsalari
Librepentsalaria delakoa egiari dagokionez iritzi bat izateko logika, arrazoia, eta enpirismoan oinarritua egon beharra duela defendatzen duen pertsona da, eta ez agintea, usadioa edota bestelako dogmetan. Alegia, gauzei buruzko iritzi egoki bat izateko analisi arrazionala eta kritikoa beharrezkoak direla. Joera filosofiko honi librepentsamendua deritzo.
Joera honek maiz erlijioarekin talka egiten du, erlijioa nagusiki sinismenetan oinarritua baitago eta librepentsalariek maiz erlijioa zalantzan jartzeko joera dute, agnostizismo, laizismo, ateismo eta arrazionalismora joz. Era berean, librepentsalariaren kontzeptua sarri eszeptizismoa eta humanismoari lotua agertzen da, eta historiako zenbait alditan baita masoneria eta anarkismoari ere.
Hyla annectans
Hyla annectans Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Almandozko tunela
Almandozko tunela Nafarroako Belate mendatearen iparraldeko maldan dagoen tunel bat da, Baztango Almandoz herriaren lursailetan, hortik bere izena. Belateko tunela hurbil du, maldan gora eta hegoaldean. Bertatik errepidea igarotzen da.
Historia
1993an eraikitzen hasi eta 1997ko azaroaren 29an inauguratu zen, Belateko tunela eta Belateko errepide berriarekin batera. Honek 21 kilometroko luzeera du, bide zaharrak baino 5 kilometro gutxiago eta kasik osotasunean berria, errepide zaharreko 4 kilometro besterik ez baitzituzten aprobetxatu. Obren ondorioz 18 minutuz arindu ziren Iruñea eta Baztan-Bidasoa ren edo eta Ultzama ren arteko bidaiak.
Eraikuntza lanek 11.454 milioi pezetako gastua suposatu zuten. Horietatik 3.900 Europar Batasunak ordaindu zituen eta gainontzekoak Nafarroako Gobernuak.
Belateko tunelak 1.220 metroko luzera du.
Karlos Zubia
1357an hasi zen eraikitzen, Karlos IV.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoaren oniritziarekin, eta XV. mendearen hasieran amaitu zen. Garai hartan, ibaia zeharkatzeko modu bakarra zenez, Karlosen Zubia, Hiri Zaharra, Pragako Gaztelua eta inguruko tokien arteko komunikabiderik garrantzitsuena bihurtu zen 1841 arte. Zubia, Europa ekialdea eta mendebaldearen arteko merkataritzarentzako ere lotura garrantzitsua izan zen.
Jatorrian, komunikabide hau, Harrizko Zubia (Kamenný most) eta Pragako Zubia (Pražský most) deitua izan zen, baina bere oraingo izena, 1870etik darama.
Gauetan, Karlosen Zubia, Erdi Aroko garaien lekuko isila da. Baina, egunean zehar, erabat aldatzen da, eta jendeak asko erabiltzen duen tokia bihurtzen da. Artistak eta merkatariak, egunero tokia bisitatzen duten turista ugarien kontura aberasten saiatzen dira.
Zubiaren eraikuntza
Zubi berri baten beharra, antzinako Judithen Zubia, 1342an uholde baten ondorioz suntsitua izan ondoren sortu zen. Erromaniko estiloko zubi hau, Ladislao I.a Hungariakoa erregearen emaztearen omenez izendatua izan zen.
Astrologo eta numerologoek, Karlos IV.ak, hasierako harriaren ezarpenera, 1357ko uztailak 9ko goizeko 5:31etan joan behar zuela ezarri zuten. Une zehatz hau, 135797531 bezala aipa daiteke, eta goranzko eta beheranzko zenbaki bakoitien zerrenda palindromo bat eratzen du, Hiri Zaharreko dorrean grabatua dagoena. Eraikuntza, Peter Parlerrek gainbegiratu zuen, eta Jan Ottl izeneko magister pontis izan zen eraikuntzaren buruzagia.
Zubia, Bohemiako hareharriz eraiki zen. Badago elezahar bat, blokeak jartzerako unean, morteroa aberasteko arrautzak erabili zirela dioena, morteroa bera gogorragoa egiteko. Hau, zuzenean egiaztatzerik ez dagoen arren, berriki egineko azterketek, morteroaren osagaien artean, osagai organikoak eta inorganikoak daudela adierazi dute. Karlosen Zubiaren eraikuntza, XV. mendearen hasiera arte luzatu zen. Lana ekonomikoki eutsi ahal izateko, bidesariak kobratzen ziren, lan hau, hasieran, Izar Gorridun Gurutzearen Zaldunen ordenak eta, ondoren, Hiri Zaharraren udalerriak egin zutelarik (1815 arte).
Historia XX. mendera arte
Bere historian zehar, Karlosen Zubia, gertaera ugariren lekuko izan zen, zenbait alditan kalteak jasan zituen aldi berean. 1432an, uholde batek, bere zutabeetako hiru suntsitu zituen. 1496an, Hiri Zaharretik zenbatzen hasita hirugarren arkua dena behera erori zen, zutabeetako batek, bere azpialdean jasandako higaduraren ondorioz behera egin ondoren. Oraingo honetan, konponketa lanek 1506 arte iraun zuten.
Mendi Zuriko gudua gertatu eta urte betera, 1621eko ekainak 21ean habsburgotarren aurkako matxinadaren 27 buruzagiak exekutatu ondoren, matxinatuen buruak zubian erakutsi ziren, txekiarrei, matxinada berriak sortzeko gogoa kentzeko. Hogeita Hamar Urteko Gerraren amaiera aldera, 1648an, suediarrek hartu zuten Moldava ibaiaren mendebaldeko ibarra, eta Hiri Zaharrera aurrera egiteko euren saiakeran, gudurik garrantzitsuena zubi gainean gertatu zen. Guduan zehar, Hiri Zaharreko dorreak kalte larriak jasan zituen bere aldeetako batean (ibaira begira dagoenean), eta apaindura gotiko gehienak, kendu egin behar izan ziren.
XVII. mendean eta XVIII. mendean zehar, zubiak, gaur duen itxura bera hartu zuen, zubia eusten duten zutabeen gainean estatua barroko batzuk jarri zirenean. 1784an gertatu ziren uholde batzuetan, zubiaren bost zutabe, larriki kaltetu ziren, eta, arkuak hautsi ez ziren arren, zubitik ibiltzea, denbora batez mugatu egin behar izan zen.