cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Friedrich Christian Kries
Biografia
Kriesen aita, Johann Albin, Gotan jaio zen eta Thorner Lyceum-eko errektorea izan zen, non Kries hezi zen. 1786ko udaberrian Leipzigeko Unibertsitatean sartu zen, eta bertan teologia eta filologia ikasi zituen batez ere, baina filosofian eta matematikan ere aritu zen. Urtebete geroago Göttingengo Unibertsitatera joan zen, non antzinako hizkuntzen azterketa lehen planoan zegoen. Bertan filosofia, matematika eta naturako historia ikasten jarraitu zuen, Christian Gottlob Heyneren dizipulua izanik, bere filologia mintegikoa zena, eta Georg Christoph Lichtenberg fisikariarena. Seguruenik, garai horretan bere graduazioa ere egin zen.
Heyne-k eta Lichtenberg-ek gomendatuta, 1789an Friedrich Wilhelm Döring-ek zuzendutako Gotha Lyceum-en lanean hasi zen, garai hartan Alemaniako ikastetxe ospetsuenetako bat. Latin, historia, filosofia eta italiar hizkuntza irakatsi zituen eta 1797an irakasle izendatu zuten. 1801ean eskola-maisuen mintegian fisika eta matematika irakaskuntzaren ardura eman zioten, eta 1819an lortu zuen lehen katedra Lizeoan. 1840an erretiroa hartuta, eskolak ematen jarraitu zuen ikastetxeko irakasleen mintegian.
Lanak (hautaketa)
Horrez gain, ingelesetik, frantsesetik edo italieratik hainbat itzulpen aurkeztu zituen Kriesek; Georg Christoph Lichtenberg-en idazlanen argitalpena Ludwig Christian Lichtenbergekin eskuratu zuen; eta Gothaer Hofkalender edo Alemaniako Liburutegi Nagusia bezalako aldizkako argitalpenetan kolaboratu zuen. Lurrikaren zergatiari buruzko bere saiakera ezaguna egin zen.
Linkomizina
Linkomizina linkosamiden familiako antibiotiko naturala da, Streptomyces lincolnensis bakteriotik ateratzen dutena. Linkomizina klindamizina osatzeko estrukturalki aldatutako sendagai onenetako bat izan da.
Nahiz eta egituran, bakterioen aurkako espektroan eta makrolidoen ekintza-mekanismoan antzekoa izan, linkomizina organismoen aurka ere eraginkorra da, hala nola actinomizeto, mycoplasma eta Plasmodium espezie batzuen aurka. Hala ere, toxikotasun handia dutenez, gaur egun oso gutxitan erabiltzen dute, eta penizilinari alergia dioten pazienteentzat edo organismo multiresistenteen infekzioetarako bakarrik gordetzen dute.
Ekintza-mekanismoa
Linkomizinak proteinen sintesia oztopatzen du, klaritromizinaren eta eritromizinaren antzera: erribosoma bakterianoaren 50S azpiunitatearekin bat eginez.
Erresistentzia
Estafilokokoen, estreptokokoen eta Bacteroides fragillisen andui batzuetan lortutako erresistentzia naturala ikusi da. Linkomizinaren eta klindamizinaren artean erresistentzia gurutzatu osoaren ebidentzia argia dago.
Waldrohrbach
Waldrohrbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Waldmühlen
Waldmühlen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Waldmohr
Waldmohr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Waldrach
Waldrach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallertheim
Wallertheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Waldweiler
Waldweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallendorf (Eifel)
Wallendorf (Eifel) Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Walhausen
Walhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallhausen (Renania-Palatinatua)
Wallhausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Tazonesko Multzo Historiko Artistikoa
Tazonesko Multzo Historiko Artistikoa izen bereko herrian dago, Villaviciosa udalean, Asturiasko Printzerrian. San Miguel eta San Roque auzoek Multzo Historiko Artistikoaren izendapena dute 1991ko ekainaren 17tik.
Ondare nagusia
Paisaiaren balioekin batera badira balore bereziko eraikin batzuk:
Lactarius tabidus
Lactarius tabidus Russulaceae familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria. Ohikoa da Euskal Herriko pagadi hezeetan. Bere latex zuriak kotoizko zapi zuri bat horiz koloreztatzen du; eta bere azala lehortzen denean, titi txikiaren inguruan zimurtu egiten da.
Deskribapena
Kapela: 3 eta 8 cm arteko diametrokoa, hasieran ganbila, gero laua eta, azkenik erdian hondoratua, baina beti bere titi txikiarekin. Ertza kiribildua, uhindua eta batzuetan ildaskatua. Okre-arrosa kolorekoa, karpoforoa heze dagoenean, lehortzean zurbildu egiten da, eta zimurtuz joaten da batez ere titi txiki iraunkorraren inguruan.
Orri adnatak: Oinera Iritsi eta harekin bat egiten duten orriak.
Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.
Hanka: 3-6 x 0,5-0,8 cm-koa, zilindrikoa, azala kizkurra, kapelaren kolore berekoa, baina apur bat ilunagoa oinarrirantz.
Haragia: Mehea, krema-okre kolorekoa, Lactarius quietus delakoaren antzeko usaina du, zapore garratz samarra. Latex gutxi du, zuria eta kotoizko zapi zuri bat horitu egiten du segundu gutxira.
Etimologia: Lactarius terminoa "lac" "lactis", esnetik dator; esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. Tabidus epitetoa latinetik dator eta likidotu egiten dela esan nahi du. Bere degradazio azkarragatik?
Jangarritasuna
Ez da jangarria
Nahasketa arriskua
Lactarius decipiens delakoarekin nahas daiteke baina honek kapela txikiagoa eta argiagoa ditu, eta ertza oso ildaskatua.
Sasoia eta lekua
Udazkenean ohikoa da Euskal Herriko pagadi hezeetan. Goroldiotan.
Banaketa eremua
Ipar Amerika, Europa.
Wallhalben
Wallhalben Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallersheim
Wallersheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallscheid
Wallscheid Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Walsdorf (Renania-Palatinatua)
Walsdorf Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Walshausen
Walshausen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Walsheim
Walsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallenborn
Wallenborn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallmenroth
Wallmenroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wasserliesch
Wasserliesch Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wallmerod
Wallmerod Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Warmsroth
Warmsroth Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wartenberg-Rohrbach
Wartenberg-Rohrbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Walterschen
Walterschen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wattenheim
Wattenheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wasenbach
Wasenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wawern (Bitburg-Prüm)
Wawern Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weibern
Weibern Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Waxweiler
Waxweiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Watzerath
Watzerath Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wehr (Renania-Palatinatua)
Wehr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weidenbach (Vulkaneifel)
Weidenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Wawern
Wawern Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eugénie Le Brun
Eugénie Le Brun, Madame Rushdi izenez ere ezaguna (Paris, Frantzia, 1873 - Kairo, Egipto, 1908ko urriaren 16a) Egipton feminismoa hasi zuen intelektual frantziarra izan zen; literatura-aretoen anfitrioi eraginkorra, eta Huda Sha'arawiren hurbileko laguna.
Hastapenak eta ezkontza
Le Brun Frantzian jaio zen eta klase ertain-altuko familia batean hazi zen. Prestakuntza ona jaso zuen eta aktiboki parte hartu zuen elite frantsesaren bizitza intelektualean. Segurtasun finantzario gutxiko klase ertaineko familia baten alaba izanik, bere senarra zenaren posizioak markatu zuen erabat gizartean izan zuen lekua.
Assumpta Roura
Assumpta Roura (Bartzelona, 1952 – 2014ko urtarrilaren 21a) kazetari eta idazle katalana izan zen.
Bartzelonako Unibertsitatean Filosofia eta Letretan lizentziaduna, Montpellierreko Paul Valerie Unibertsitatean komunikazioaren soziologian diplomaduna ("Sociología y comunicación en los albores del siglo XXI: pautas mediáticas y nuevos comportamientos sociales"), kazetaritzaren munduan hasi zen Mundo Diarion, eta ondoren, besteak beste, La Vanguardia, Avui, El Mundo Cataluña, Interviú, Tiempo eta La Voz de Galician.
Eugénie Le Brun
Feminismoa
Kairora joan ondoren, Le Brun Islamera bihurtu zen, arretaz ikasi ondoren. Bere ustez, Koranaren ikerketa arduratsuaren bidez, eta mendebaldeko sinesmenaren aurka, islama emakumeen indar askatzailea izan zitekeen, eta eskubide garrantzitsu asko ematen zizkien. Emakumeentzako justizia islamikoan interesa izan zuen eta, sarritan, epaiketa islamiarretan parte hartu zuen. Emakumeen ezkontza-eskubideen abusuak, zeinen lekuko izan zen Le Brun epaiketetan. Gerora epaiketa horiek gune nagusia izan zuten Harem et les Musulmanes/ Harem eta musulmanak liburuan.
Assumpta Roura
Ibilbidea
Hainbat liburu idatzi zituen, itzultzaile eta argazkigintzan ere aritu zen. Bere liburu ezagun eta hunkigarrienetako bat "Hasta luego, tristeza. Autobiografía de una depresión", gaixotasun larri horretan zuen esperientzian oinarritua. Bere harreman sentimental zailez ere idatzi zuen liburuan.
Eugénie Le Brun
Feminismoa
Islama erlijio gisa eta "establishment erlijioso ustelak eta bere figura boteretsuek sartutako distortsioak" bereizten saiatu zen. Le Brun-ek argudiatzen zuen, gainera, islamari esleitutako egiptoar praktika asko, berez, gizarte-konbentzioetatik zetozela. Hain zuzen ere, islamak ez zuela eskatzen emakumeen beloa eta isolamendua. Kairora bizitzera joatean, haremaren bizimodua ezagutu ondoren, Le Brun-ek uste zuen mendebaldeko ofizialen praktikari amaiera emateko ikuspegia okerra zela, gizarte-sistema zabalagoaren adierazle zelako emakumeak eremu publikotik baztertzeko.
Assumpta Roura
Ibilbidea
Sozialki konprometitutako pertsona bat izan zen. 70eko hamarkadan Bandera Rojako militantea izan zen. Urte batzuk geroago, beste inplikazio batzuen artean, M-15 Mugimenduarekin bat egin zuen. Prentsa inprimatuan ez ezik, hainbat hedabide birtualetan ere argitaratu zituen artikuluak, eta aktiboa izan zen sare sozialetan.
Weiden (Renania-Palatinatua)
Weiden Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Eugénie Le Brun
Feminismoa
Harem et les Musulmanen, Le Brun-ek argudiatzen zuen mendebaldeko politikak ez zuela ulertzen zer zen, besterik gabe, emakumeek eta haurrek beren eguneroko bizitza egiten zuten etxeko zatia...[emakumeek] leku batzuk negoziatzen dituzte, baliabide eta pribilegioetara iristeko duten mailagatik epelak diren moduetan haientzat eskuragarri dauden aukeren artean. Le Brun-ek kritikatu egin zuen mendebaldeko ustea: "Europako emakume guztiak liberatuta daude, eta emakume arabiar guztiak zapalduta daude". Aldiz, Le Brun-ek uste zuen "Europako eta Estatu Batuetako emakumeek feminista arabiarren laguntza behar zutela, eta alderantziz". Batzuetan, Le Brun Egiptoko genero-bereizketako ohituretan babestu zen, Europako gizonen sexu-jazarpena saihesteko.
Asteko areto-bilerez gain, Le Brun emakumeen hezkuntzaren alde ere agertu zen. Hauxe zioen: "'Nahiz eta emakume baten lehen betebeharra bere familiarentzat izan, hobeto bete dezake betebehar hori hezkuntza ona badu'."Les Repueesen, Le Brun emakume behartsuak eta elite femeninoak hezteko beharraren alde agertu zen. Zehazki, Le Brun-ek bere buruaz baliatzen ziren emakume autosufizienteen bizitza aztertu zuen, senarra ez zegoelako. Alargun edo senarrek abandonatu ondoren, Le Brun-ek jakin zuen emakume pobre gehienek ez zutela gizarte-sarerik laguntzeko, eta, horren ordez, lan egin behar zutela. Gizartearen betebehar morala emakume guztiei hezkuntza ematea zela argudiatu zuen.
Huda Sha'arawirekin harremana
Le Brun-ek adiskidetasun estua izan zuen buruzagi nazionalistarekin, Huda Sha'arawi feministarekin. Sha'arawi Le Brun-ek 1890eko hamarkadaz geroztik eskaintzen zituen aretoetara joaten zen; han, beloa bezalako gizarte-praktikak eztabaidatzen ziren. Le Brun-ek Sha'arawi konbentzitu zuen beloa Egiptoko emakumeen aurrerapenean eragina zuela, eta horrek eraman zuen Sha'arawi beloa kentzera. Le BrunekSha'arawiren garapen intelektualean eragin iraunkorra izan zuen eta 1908an Le Brun hil ondoren, Sha'arawik hauxe idatzi zuen bere memorietan: "Ni, neurri handi batean, aholku onaren mende nengoen, baina hil ondoren ere argiaren izpiritua sentitu nuen nire aurrean. Zerbaitetan ontziratzeko zorian nengoenean, askotan, zer pentsatuko nukeen galdetzen nion neure buruari, eta onespena sentitzen nuenean jarraitzea gustatzen zitzaidan."
Liburuak
Le Brun-ek liburu eta gutun asko idatzi zituen bere bizitzan zehar. Hurrengo biak "Margaret Rachid-Pacha Niya Salima" izengoitiarekin argitaratu ziren Parisen:
Wassenach
Wassenach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Weidenbach (Rhein-Lahn)
Weidenbach Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Aldaxur
Aldaxur, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Urraul Goiti ibarraren gainean altxatzen diren mendirik haidorren eta ezagunena izanen da Aldaxur. Harkaitz ikusgarri batek koroatzen du mendi honen gaina eta horrek ahalbidetzen du ikuspegi ezin zabalagoak izatea bertatik. Inguruko gailur gehienek ez bezala, Aldaxurrek oso markaturik dauka gailurra: gurutze handi bat, aldare bat, erpin geodesikoa eta oroitarria. Txartelontzirik ez ordea: Tx. Nankik jarritako buzoitxo zaharra desagerturik dago egun. Ohiko igoera Aietxukoa da, baina badago aukera Adoaindik edo are Itzalletik ere abiatzeko.
Kanpo estekak
Aldaxur, http://www.euskal-herria.org/.
Aizarbil
Aizarbil, 1062 topa dezakegun euskal mendia da. Pagadiak inguratutako mendia da hau; tontorra bakarrik gelditzen da agerian. Ez dirudi mendizale asko erakartzen duenik, ez da behintzat arrastorik nabari ez bizkarretan eta ez buzoiaren inguruan. Belatetik datorren mendikate luzetik eta berau zeharkatzen duten bideetatik bereizita gelditzen da, hegoaldera luzatzen den adar batean. Soratxipirekin batera igo daiteke, Urrotz edo Leurtza aldetik abiatuta, Uztakortako lepotik joanda, edo Mtik, Saldias eta Orokieta arteko errepidetik abiatuta.
Pegaso Z-102
Pegaso Z-102 ENASA enpresa espainiarrak 1951tik 1958ra bitartean fabrikatutako kirol-autoa izan zen. Wifredo Ricart ingeniari espainiarrak diseinatu zuen, nazioartean publizitate-estandarte gisa erabiltzeko asmoz.
Aizarbil
Kanpo estekak
Aizarbil, http://www.euskal-herria.org/.
Pegaso Z-102
Ezaugarriak eta modeloak
Aurreko posizioan zeraman V8 motor bat, 2.500 cc, 2.800 cc edo 3.200 cc-ko gaitasunarekin, bertsioen arabera. Munduko abiadura-errekorra lortu zuen 1953an errepideko autoen artean, 244,62 km/o-ko abiadura lortuta. Guztira 86 ale ekoitzi ziren bertsio desberdinetan, eta garai hartako 500.000 pezeta inguruko prezioan saldu ziren. Konparazio gisa, SEAT 600 baten prezioa, 70.000 pezeta. 1953an egin zen ale berezi hori bat (Cúpula izena eman zitzaiona), New York-eko erakusketa batean erakutsi zutren, eta bertan erosi zuen Dominikar Errepublikako presidente Rafael Trujillo diktadoreak. 1961an hil zen arte erabili zuen. Gero beste zenbait jabe izan diitu Louwman auto museoak erosi zuen arte. Auto ale bikain hau Bilboko Guggenheim Museoan erakutsi zuten 2022an.
Karl Zsigmondy
Karl Ernst Zsigmondy (Viena, 1867ko martxoaren 27a; † 1925eko urriaren 14a) austriar matematikari eta unibertsitate irakaslea izan zen. Vienako Unibertsitate Teknologikoko errektorea izan zen.
Weidenhahn
Weidenhahn Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Karl Zsigmondy
Biografia
Karl Zsigmondyk Hernalseko Gymnasiumean ikasi zuen lehenik, eta 1886tik aurrera matematika ikasi zuen Vienako Unibertsitatean, non 1890ean doktoretza lortu zuen Über die Eigenschaften der Binominalreihe und einige Auswirkungen derselben (Serie binomialaren propietateei eta haren inplikazio batzuei buruz) tesiarekin. Bere irakasleen artean Gustav von Escherich, Emil Weyr eta Josef Stefan daude. Doktoretza egin ondoren 1891n Berlingo Unibertsitatera joan zen Leopold Kroneckerrekin zenbakien teoria ikastera. Kroneckerren heriotzaren ondoren, Felix Kleinekin elkartu zen Göttingengo Unibertsitatean, eta geroago Parisko Sorbonan. 1893an Vienara itzuli zen, eta hurrengo urtean Vienako Unibertsitatean matematikan lizentziatu zen.
1895etik 1901era Emanuel Czuberren laguntzaile izan zen Vienako Unibertsitate Politeknikoko matematika sailean, eta 1902tik irakasle elkartua izan zen han. 1905ean Pragako Alemaniako Unibertsitate Teknikoko matematikako irakasle titular izendatu zuten. Moritz Allék erretiroa hartu ondoren, 1906an Vienara itzuli zen, eta matematika I-eko katedradun izan zen I (1921 arte) eta II-koa (1921etik) 1925ean hil zen arte. Bere laguntzaileen artean Hermann Rothe zegoen. 1916/17 eta 1917/18 ikasturteetan, baita 1920/21ean ere, Departamentu Nagusiko dekanoa izan zen, eta 1918/19 ikasturtean Vienako Unibertsitate Teknologikoko errektore hautatu zuten.
1921ean zinegotzi izendatu zuten. Zsigmondyren teorema bere izena du.
Bere anaia Richard Zsigmondyk Kimikako Nobel Saria jaso zuen 1925ean, Emil eta Otto anaiak mendizale eta medikuak ziren bitartean. Haien aita Adolph Zsigmondy dentista izan zen.
Karl Zsigmondy 1925ean hil zen 58 urte zituela eta Simmering Hilerri Ebanjelikoan lurperatu zuten.
Aizleor / Unamendi
Aizleor / Unamendi, 730 topa dezakegun euskal mendia da. Mendi apala da Aizleor eta basogintzak mendean hartua du ia erabat, baina badirudi tontor estimatua dela Segura aldean, garbia eta zabala da behintzat alde hartako bidea. Tontorrean zer ikusi gutxi dago: hiru laurdenak pinudiak estaltzen ditu eta libre dagoen aldean Aizkorriko malkarrak ikus daitezke. Urrutira gabe Santa Barbara ermita dago, egoera onean dagoen aterpea bere baitan duela, iturria eta hainbat aulki eta mahairekin aldamenean. Ibilbidea luzatu nahi izanez gero, Mariñamendi ez da urruti gelditzen, baina Aizleor aldetik doazen bideak sasiaren mendean daude.
Kanpo estekak
Aizleor / Unamendi, http://www.euskal-herria.org/.
Aintzioako haitzak / Korroskari
Aintzioako haitzak / Korroskari, 1218 topa dezakegun euskal mendia da. Mendi ederra da Korroskari, Ekialdetik ikusita batez ere, baina zaila da oso gainaldean ibiltzea, karehaitzak eta ezpelak osatutako labirinto kaotiko horretan. Aintzioa aldetik abiatzen diren bideak ere ezpeldian barrena igotzen dira, eta arrasto egokia aurkitu ezean, sekulako lana da aurrera egitea. Urdirotz aldeko bidearen arrastoa nahiko galduta dago, antza denez.
Kanpo estekak
Aintzioako haitzak / Korroskari, http://www.euskal-herria.org/.
Weidingen (Alemania)
Weidingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Arañotz
Arañotz, 840 topa dezakegun euskal mendia da. Arañotz mendia Ultzama bailara erdian kokatuta dago. Mendi honetara iristeko ibilbide ezagunenak Iraizotz eta Urritzola herrietatik abiatzen dira. Iraizotzeko igoera Urritzolakoa baino aldapatsuagoa da.
Kanpo estekak
Arañotz, http://www.euskal-herria.org/.
Xabier Altzibar
Xabier Altzibar Aretxabaleta (Etxebarria, 1951ko abuztuaren 18a) euskaltzale, irakasle eta idazlea da, Euskaltzaindian euskaltzain urgazlea.
Biografia
Etxebarrian, Bizkaian, jaio zen 1951ko abuztuaren 18an. 1989an Euskal Filologian doktoretza egin zuen Euskal Herriko Unibertsitatean. Bere tesia, Mogeldarrak, Astarloarrak, Prai Bartolome, Rudolf de Rijkek zuzendu zuen. Unibertsitate bereko irakaslea da, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultateko irakasle titularra. 1996ko martxoaren 29an euskaltzain urgazle izendatua izan zen. Euskaltzaindian batzorde hauetan aritu da: Literatura Ikerketa (1991-2007) eta Euskal Literaturaren Antologia egitasmoa (2018- ).
Huda Sha'arawi
Huda Sha'arawi edo Hoda Shaarawi, arabieraz هدى شعراوي, Hudá Sha‘arāwī), jaiotzez Nur al-Huda Sultan (Menia, Egipto, 1879ko ekainaren 23a – Kairo, 1947ko abenduaren 12a) egiptoar poeta, kazetaria, aktibista feminista eta nazionalista izan zen, eta mugimendu feminista egiptoar eta arabiarraren aitzindaritzat hartzen da.  1923an Egiptoko Batasun Feminista sortu zuen. Haren ekintza ezagun eta sinbolikoenetako bat 1923an izan zen, Europan kongresu feminista batera joan ondoren El Cairoko estazio zentralean harrera egitera joan ziren ehunka emakumeren aurrean beloa kentzea erabaki zuenean.
Haurtzaroa eta ezkontza
Huda Sha'arawi Nur al-Huda Sultan izenarekin jaio zen Meniako familia aberats batean, Egipton, 1879an. Turkiar jatorriko Sultan Pasharen eta Egiptoko Ordezkaritza Kontseiluko lehen presidentearen eta Iqbal Hanim izeneko zirkasiar emakumearen alaba izan zen.
Sha'arawik haurtzaroa eta gaztaroa goi-klaseko harem egiptoar batean eman zituen, eta han ikasi zuen buruz korana, ez baitzuen baimenik hizkuntza arabiarreko eskolak jasotzeko. Hudak berak bere haurtzaroa eta gaztaroa kontatu zituen Haremgo urteak: Egiptoko feminista baten memoriak, 1879-1924 autobiografian.
Hamahiru urte zituela, Ali Pasha Sha'arawi lehengusuarekin ezkondu zuten. Al-Wafd alderdi laiko eta liberaleko politikaria zen, Huda baino hogeita hamar urte zaharragoa, eta orduko bera baino bi alaba zaharragoak zituena. Handik 15 hilabetera (1892an), dibortziatu egin zen Huda. Izan ere, senarrak Hudaren amaginarrebaren etxeko zerbitzuan lan egiten zuen "esklabo-konkubinarekin" ume bat izatear zegoela jakin zuen. Senarra banantzeak hezkuntza zabala lortzeko denbora eman zion, baita espero ez zen independentzia-nahia ere. Garai hartan, Korana irakurtzen ikasi zuen, eta prestakuntza jaso zuen arabieraz, turkieraz eta gai islamiarrez Kairoko irakasle musulmanen eskutik. Sha'arawik poesia arabieraz eta frantsesez ere idatzi zuen, pianoko klaseei berriro heldu zien eta pinturako tutore berria kontratatu zuen. Senarrarengandik urrun igaro zituen zazpi urteetan, "esperientzia berrietarako eta helduarora hazteko" denboraz gozatu zuen. Gainera, denbora horretan Eugénie Le Brun-en lagun egin zen, eta hark markatu zuen sakonki, eta gizartean hasi zuen Aretoan emakumeen bileretara eramatean.
Hogeita bat urterekin Ali Sha'arawirekin itzultzea erabaki zuen, zeinek Huda Egiptoko protektoratu britainiarraren aurkako borrokarekin lotu zuen. Bathna alaba eta Muhammad semea izan zuten. Hudak bere bizitzako hainbat urte igaro zituen gaixo jaiotako Bathna alaba zaintzen.
Konpromiso nazionalista eta feminista
1908an, Huda harremanetan jarri zen Marguerite Clement intelektual frantsesarekin, eta Ain al-Hayat printzesaren laguntza lortu zuen Kairoko Unibertsitatean emakumeen aldeko eta emakumeentzako lehen solasaldia egiteko. Lehen txosten horren arrakastaren ondoren, ostiralero emakumeentzako areto esklusiboa gordetzea lortu zuen Hudak.
Huda Sha'arawik 1909an kontsultategi bat sortu zuen, haurtzaintza eta etxeko higienean espezializatutako eskola batekin. Mabarrat Muhammad Ali al-Kabir (المبرات محمد علي الكبير) Egipto mehatxatzen zuen haurren heriotza-tasa handia geldiaraztea helburu zuen goi-mailako gizarte egiptoarreko emakume-talde batek babesturiko erakunde bat zen.
Proiektuak arrakasta handia izan zuen, eta 1919an, Kairoko auzo batean sortu zuen Mabarrat Muhammad Ali al-Kabirko emakume-talde berak, Egiptoko Iraultzan, emakumeen lehen kale-manifestazioa zuzentzen lagundu zuen, asaldura nazionalista bete-betean. Emakume Berriaren Gizartea elkarteak emakume gazte pobreen alfabetatzea eta ideia orokorrak eta higieneari buruzkoak irakastea helburu nagusi zuen.
Lehen Mundu Gerraren ondoren, senarrak Wafd sortu zuen, Egiptoko independentziaren alde Erresuma Batuaren aurrean militarra zen alderdi nazionalista. Bera borrokaldi nazionalistarekin konprometitu zen, batez ere manifestazio batzuen bidez. Garrantzitsuenen artean, 1919ko martxoaren 16ko emakumeen martxa nabarmentzen da; Huda soldadu britainiarrei aurre egitera iritsi zen eta emakumeak hiru orduz egon ziren zutik Kairoko eguzkiaren azpian. Hudak ere zeregin garrantzitsua izan zuen elkartegintzan, eta bere etxea utzi zuen emakumeen antolaketarako bilerak egiteko. Sha'arawik sortu zuen 1920ko urtarrilean Wafd-eko Emakumeen Batzorde Nagusia, eta lehendakari hautatu zuten.
1923an, Huda Sha'arawik Egiptoko Batasun Feminista sortu zuen, emakumeen eskubideak defendatzeko. Horien artean, unibertsitatera eta funtzio publikora iristeko bidea erraztea bezalako aldarrikapenak nabarmentzen ziren, baina baita beloari, dibortzioari edo poligamiari buruzkoak ere. Urte horretan bertan, senarra hil ondoren (1922), Huda izan zen nazioartean ezagutzera eman zuen keinuaren protagonista, oraindik ere, feminismo arabiarraren sinbolo nagusietako bat dena. Erromako Emakumeen Nazioarteko Aliantzaren kongresu bateko Kairo estaziora iristean, Sha'arawik bidaian askatu zuen beloa berriro ez jartzea erabaki zuen, bere borroka politikoa "agerian" jarraitzeko. Ekitaldi horren hasierako ustekabearen ondoren, han zeuden beste emakume batzuk ere beloa kentzen hasi ziren. 1924an, Wafd-en gobernuak bere eskaera nazionalista eta feministak alde batera utzi ondoren, Emakumeen Batzorde Nagusiko kargua utzi zuen. Urte batzuk geroago, Egiptoko Batasun Feministak L'Égyptine (Al-Misriyah) bi hilean behingo aldizkari bat kaleratu zuen arabieraz. Aldizkari horretan, Hudak aktibista gisa eta kazetari gisa egin ahal izan zuen lan, Céza Nabaraoui erredaktoreburu eta lagun onenarekin batera. Garai hartan, Hudaren konpromiso politikoa nazionalismo egiptoarretik nazionalismo arabiarrera iritsi zen. Une horretatik aurrera, Sha'arawik bere aldizkaria erabili zuen teoria panarabista eta kausa palestinarra defendatzeko, joera islamiarreko hiztegi batekin.
Huda Sha'arawiren konpromiso politikoa beti egon zen Palestinako auziarekin lotuta. Palestinako Arabiar Matxinada Handiaren ondoren, feminista egiptoarrak babesa eman zion Jerusalengo Emakume Arabiarren Elkarteari, eta Balfour Adierazpenaren nazioarteko kondena eta Egiptoko lehen ministroaren babesa lortzen saiatu zen. 1938an Ekialdeko Emakumeen Konferentzia-ren buru izan zen, eta bertan politika britainiarra eta Palestinako praktika sionistak gaitzesten zituen Tarab Abd al-Hadi feminista palestinarrak ere parte hartu zuen.
Altzegi
Kanpo estekak
Altzegi, http://www.euskal-herria.org/.
Huda Sha'arawi
Legatua
1947an hil zen arte, Hudak Egiptoko Batasun Feminista zuzentzen jarraitu zuen, L'Égyptine aldizkari feminista argitaratuz. Herritarren sufragio eta berdintasunaren aldeko Emakumeen Nazioarteko Aliantzako kide izan zen, eta Egipto ordezkatu zuen emakumeen biltzarretan Grazen, Parisen, Amsterdamen, Berlinen, Marsellan, Istambulen, Bruselan, Budapesten, Kopenhaguen, Interlakenen eta Genevan. Bere aktibismoan, egiptoarrak bakea eta desarmea defendatu zituen, eta, bere eskari batzuk bakarrik entzun baziren ere, bere mugimenduaren legatuak onura gehiago ekarri die emakume egiptoar eta arabiarrei.
Polemika
Sha'arawi bizitza osoko proiektu filantropikoetan murgilduta egon zen, eta uste zuen emakumeek zuzendutako gizarte-zerbitzuen proiektuak garrantzitsuak zirela bi arrazoirengatik: batetik, proiektu horietan konpromisoa hartzean, emakumeek beren aukerak zabaltzen zituztelako, ezagutza praktikoak hartzen zituztelako eta beren ikuspegia kanporantz bideratzen zutelako; eta, bestetik, proiektu horiek erronka bat zutelako: emakume guztiak plazerezko eta babesa behar zuten izakiak ziren ideia haustea. Hala ere, bizi izan zen eta hezi zen ingurune aberatsak emakume pobreen bizitzaren ikuspegi klasista samarra eman zion, gizarte-zerbitzuen hartzaile pasibo gisa ikusten baitzituen, lehentasunei edo helburuei buruzko kontsultarik egin gabe. Pobreen arazoak aberatsen karitate-jardueren bidez konpondu behar ziren, hezkuntza-programetarako dohaintzen bidez.
Beste polemika bat zuzenean lotuta dago Huda Sha'arawiren borroka feministatzat hartzen den beloaren sinbolo ezagunenarekin. Beloa ez jartzeko erabakia feminista Eugénie Le Brun egiptoarra buru izan zuen emakume-mugimendu zabalago baten parte izan zen, eta Malak Hifni Nasif bezalako intelektual feministen gaitzespena jaso zuen. Hala ere, ekintza jarraitu eta beloa erabiltzeari utzi zioten emakumeak batez ere Egiptoko aristokraziakoak ziren, eta keinu hori ez zen beste talde batzuetara zabaldu, nekazariak ez baitziren inoiz estali, eta artean ez baitzegoen burgesia nabarmenik garaiko egiptoar komunitatean.
Labazar
Kanpo estekak
Labazar, http://www.euskal-herria.org/.
Illarragorri / Irumuga
Illarragorri / Irumuga, Nafarroa eta Gipuzkoa eta Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Ez da mendi ikusgarria Arbara eta esan liteke bereizgarri bakarra duela: hiru herrialderen arteko mugarria izatea, izan ere bertan elkartzen dira Nafarroa, Gipuzkoa eta Araba arteko mugak. Noranahiko autoentzako pista ugarik zeharkatzen dute hegomendebaldeko isurialdea eta telekomunikazioetako instalazio batek itsusitzen du tontorra. Hegoaldeko karaitzezko hormak urratzen dihardu arrobi handi batek. Iparraldeko isurialdea pagadiz estalita dago eta ehiza postu ugarik jarraitzen dute Araba eta Gipuzkoaren arteko mugako hesia. Ibilbide polita egin daiteke halere Olano eta Albeizekin batera lotuta.
Kanpo estekak
Illarragorri / Irumuga, http://www.euskal-herria.org/.
Antxorizko haitza
Kanpo estekak
Antxorizko haitza, http://www.euskal-herria.org/.
Andrelorriaga / Esparruko Punta
Andrelorriaga / Esparruko Punta, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Izen eta buzoi asko ditu gailur honek, baina mendi apala da, aparteko nabarmentasunik gabea. Pinu sail zabalak hedatzen dira bere isurialde gehienetan eta horietan barrena pista ugari, tontorrerako bidea amaigabe luzaten dutenak. Ibilbidea luzatu nahi izanez gero, Atxurbide ez da urruti.
Kanpo estekak
Andrelorriaga / Esparruko Punta, http://www.euskal-herria.org/.
Argarai
Argarai, Nafarroa eta Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Lindusen hasi eta Donibane Garazi aldean bukatzen den mendi kate luzeko tontorretako bat (ibilbide polita da gainez gain doana).
Iramendi / Amutz
Iramendi / Amutz, Nafarroa topa dezakegun euskal mendia da. Pagadiz jantzitako mendia, Adi handiaren hegoaldeko saihetsetik luzatzen den kate luzeko tontorretako bat. Zilbeti aldetik igo nahi izanez gero herriko lehenengo etxeen paretik gora abiatzen den pista zabala hartu eta Gurutxagako lepora igota gandorrari jarraitu besterik ez dago tontorrera heltzeko. Nahi izanez gero, Atzegi ere lepo beretik ordu erdira dago, hegomendebaldera luzatzen den egiaren muturrean. Iparralderago, berriz, Zotalar, zerrendatik at gelditutako tontorra, 50 m inguru altuagoa, pagadiaren azpian Adiraino luzatzen den gandor luzearen erdian.
Kanpo estekak
Iramendi / Amutz, http://www.euskal-herria.org/.
Weiler bei Bingen
Weiler bei Bingen Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Safia Zaghloul
Safiya Zaghloul edo صفية زغلو, ezkongabetan Safia Moustafa Fahmik (Kairo, Egipto, 1876- ib. , 1946ko urtarrilaren 12a) aktibista eta politikaria izan zen, eta figura garrantzitsua izan zen 1919ko protestetan Egipton. “Egiptoko amatzat” hartzen da (Umm al- Misriyyin).
Biografia
Safia Moustafa Fahmi gisa jaio zen, turkiar jatorriko familia aristokratiko batean, 1876an. Haren aita, Moustapha Fahmi Pasha, Egiptoko politikariaren alaba izan zen, eta gobernuan hainbat kargu izan zituen, besteak beste, lehen ministro, XX. mendearen hasieran parlamentu-sistema ezarri zenetik Egiptoko lehenengoetakoa. Safia Moustafa Fahmik ezkondu aurreko izena aldatu zuen, eta ezkonduaren izena jarri zuen: Safia Zaghloul. Saad Zaghloulekin ezkondu zen, Egiptoko partidu zaharrenetako batekin (Wafd), eta 1919ko iraultza zuzendu zuen Egiptoko britaniar okupazioaren aurka. Bere senarra, Saad Zagloul (لسعد زغلو), hainbat ministeriotatik igaro zen, eta hainbat desadostasunen ondoren, atxilotu eta Seychelleetara deportatu zuten. Ez zuen seme-alabarik izan, baina «egiptoarren ama» esaten zioten.
1946an hil zen, eta Egipton iraultzan eta emakumeen eskubideen aldeko borrokan izandako paperagatik aitortu zuten.
Ibilbidea
Safiak parte hartu zuen 1919ko emakumeen protestetan, independentziaren alde eta britainiar inperioaren aurka. Safiyia, taldekide asko ez bezala, klase aristokratiko batekoa zen (aipatzen diren testu asko “eliteko emakumeak” motaz ari dira, beren gizarte-lekuagatik). Egiptoko bizitza politikoan paper nabarmena izan zuen, iraultzaren bandera eraman baitzuen Seychelles uhartean erbesteratutako senarrak. Halaber, eraginkortasunez lagundu zuen Egiptoko emakumeak askatzen.
1924an, Saad Zaghlul senarra hautatu zuten Egiptoko lehen ministro. Senarra hil eta 20 urtera, bere borroka politikoarekin jarraitu zuen. Bitartean, Ismail Sedqy Pasha Egiptoko lehen ministroak jarduera uzteko ohartarazi zion.
Emakume taldea
Protesta horietan Safiyaren garaikideek eta feminismo arabiarraren lehen olatutzat jotzen denaren barruan garrantzi handiko figurek ere parte hartzen dute, hala nola Huda Shaarawik (1882-1947), aukera eman zuten herrialde osoan Britainia Handiaren independentzia aldarrikatzeko egin ziren manifestazio handietan parte hartu zuten emakume asko mobilizatzeko. Gertaera horretan, “emakumeek, lehen gizonezkoentzat bakarrik zen eremu publiko baten jabetza hartzeaz gain, banderak eramatean, aldarrikapenak lortzean edo aniztasunak astintzean, askatasun-eskean zeuden herritar izaera ere defendatu zuten”. Une horretatik aurrera, aktibismoa nazionalismoaren aldeko borrokaren funtsezko zatitzat hartzen hasi zen.
Aldaketaren eta erreformaren aldeko borrokan, emakume horien mugimendua mugimendu demokratikoaren osagaietako bat izan zen. Egoera autoritario bati aurre egiteko fronte garrantzitsu bat zabaldu zuen, eta “emakumearen gaiak” deiturikoak jarri ziren mahai gainean, erreforma- eta aldaketa-prozesuaren gai nagusi bihurtu zirenak. Adituen arabera, edozein gizarteren gizarte-aurrerabideak lotura estua du emakumeek oztopo guztietatik egiten duten aurrerapenarekin eta emantzipazioarekin.
Protesten barruan, atzerriko gobernuei bidalitako mezuak eta eskaerak “protesta-errituen zati nagusi” bihurtu ziren. Horrelaxe hasi ziren.
Senarra erbesteratu ondoren, Safiyia funtsezko figura bihurtu zen Al- Wafd alderdian, senarra buru izan zuen alderdian, eta, erbestetik itzultzean, senarrak agintea hartu zuen berriro.
Emakumeen banaketak bere ildo politikoari eutsi zion urteetan, eta garrantzi handia izan zuen Egipton. La Unión Feminista Egipcia (يالاتحاد النسائي المصر) bezalako mugimenduak hasi ziren sortzen, Horietan, Safiyiak garrantzi berezia izan zuen, eta emakume egiptoarraren izenean protesta egiten jarraitu zuten “amerikarrei eta beste funtzionario batzuei munduko iritzi publikora jotzeko egindako ahalegina”.
Egiptoko aktibista eta feminista horrek ez du merezi izan duen garrantzia izan, baina, neurri batean, beste lankide aktibista batzuekin bat egin zuelako, hala nola, Huda Shaarawiren artikulu luzeak aurki ditzakegulako. Safiya-ren garrantzia eta ausardia gogora ekarri behar dira, Egiptoko iraultzan izan zuen rolagatik: emakume egiptoarraren eskubide askoren aitzindari gisa, eta komunitateari etxea ireki zion emakume gisa (Bait al Umma).
Argible
Argible, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Atuzkarratz mendilerroak adar bat luzatzen du hegoalderantz Santa Barbara-Kakuetatatik, Ezka eta Binies ibaien erroak bereiziz. Adar horretako gainak ez dira Atuzkarratzekoak bezain garaiak, baina erakargarriak dira: Arain, Elizarena, Gazteluzarra... Haien artean  Argible dugu mendirik garaiena, erpin geodesikoa bertan baitago.
Apario
Apario, Bizkaia probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Apario mendia, 406 altuera duen eta Bizkaia probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.191242 eta -2.797990 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Lemoa, Bedia.
Argible
Kanpo estekak
Argible, http://www.euskal-herria.org/.
Arraialde
Arraialde, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arraialde mendia, 1044 altuera duen eta Araba probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 42.768584 eta -2.509246 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Azazeta, Azazeta mt.
Portugesezko Herrialdeen Komunitatea
CPLPk 223 milioi biztanle inguru biltzen ditu eta gutxi gora-behera 10 708 674 kilometro karratuko azalera. Erakundearen egoitza Lisboan dago, Portugalen.
Arraialde
Kanpo estekak
Arraialde, http://www.euskal-herria.org/.
Portugesezko Herrialdeen Komunitatea
Historia
Ekuatore Ginea eta Maurizio behatzaile gisa onartu ziren 2006an, eta Senegal 2008an. Ekuatore Ginea kide oso bihurtu zen 2014an.
Weinähr
Weinähr Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Portugesezko Herrialdeen Komunitatea
Historia
Georgia, Japonia, Namibia eta Turkia behatzaile gisa elkartu ziren 2014. urtean. Eslovakia, Hungaria, Txekiar Errepublika eta Uruguai, berriz, 2016. urtean. Geroago, Argentina, Txile, Frantzia, Andorra, Italia, Luxenburgo, Erresuma Batua eta Serbia kide behatzaile berri gisa sartu ziren 2018an. 2021ean, Espainia estatu behatzaile elkartu bihurtu zen.
Alkaxuri, Iruegiko kaskoa
Kanpo estekak
Alkaxuri, Iruegiko kaskoa, http://www.euskal-herria.org/.
Portugesezko Herrialdeen Komunitatea
Portugalgo Inperioa osatu zuten beste herrialde eta lurralde batzuk
Badira Portugalgo Inperioaren parte izan ziren beste herrialde eta lurralde batzuk Portugalen subiranotasunaren mende nola edo hola egon zirenak baina CPLPko partaideak ez direnak; Maroko, Etiopia, Zambia edo Uruguai esaterako (Marokok komunitate horretako kide izateko interesa agertu du).
CPLPren garrantzia
Portuges hiztunak 273 milioi pertsona baino gehiago dira munduan, zenbait ezaugarri kultural eta historiko partekatu dituztenak. CPLPko herrialdeek, guztira, 10.742 000 kilometro karratu dituzte. (Kanada baino azalera handiagoa) Sortu zenetik, CPLPk gatazkak konpontzen lagundu du, Sao Tome eta Principe-n eta Ginea Bissau-n esaterako, bi herrialdeetako estatu-kolpeen ondorioz. Bi herrialde horiei lagundu die erreforma ekonomikoak (Sao Tomeren kasuan) eta demokratikoak (Ginea Bissauren kasuan) egiten.
Akondia / Arrikurutz
Akondia / Arrikurutz, Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Akondia / Arrikurutz mendia, 749 altuera duen eta Gipuzkoa probintzian topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.215568 eta -2.466967 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Arrate, Eibar, Elgoibar, Ixua.
Kanpo estekak
Akondia / Arrikurutz, http://www.euskal-herria.org/.
Portugesezko Herrialdeen Komunitatea
Behatzaileak
Partaideez gain Behatzaile Elkartuaren estatutua duten herrialdeak badaude CPLPren egituran, baita herrialde kideetako gizarte zibileko erakundeak ere aholku-emaile gisa.
Arrayuelas
Arrayuelas, Araba probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Arrayuelas Karria eta Recuenco arteko gandor luzearen erdialdean dago eta ez du beste bi horien aldamenean nabarmentzeko motibo askorik. Recuencora egindako igoeraren osagarri egokia izan daiteke.
Kanpo estekak
Arrayuelas, http://www.euskal-herria.org/.
Weiler (Cochem-Zell)
Weiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Argaraieta
Argaraieta, Nafarroa eta Huesca eta Zaragoza probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi hau nahiko ezezeguna da: EHko bazter urrun batean egonik, eta mendi garaiagoz eta ikusgarriagoz inguraturik, bisita gutxi jasotzen duelakoan nago. Baina merezi du bisitatxoren bat egitea, batez ere tontorretik izanen dugun ikuspegiagatik.
Areatza / Izozkoa
Areatza / Izozkoa, Nafarroa eta Gipuzkoa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Pagoak eta larreak nagusi dira Areatza eta Izozkoa gainek beren artean gora-behera handirik gabe luzatzen duten gandorrean. Historiaurreko zenbait aztarna ere bada inguru horretan, nahiz eta lurrean nahiko berdinduta egon dagoeneko, eta baita hainbat ehiza postu ere, pago muturretan.
Kanpo estekak
Areatza / Izozkoa, http://www.euskal-herria.org/.
Argaraieta
Kanpo estekak
Argaraieta, http://www.euskal-herria.org/.
Argibel
Argibel, Iparraldea eta Bearn probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Argibel mendia, 795 altuera duen eta Iparraldea eta Bearn probintzietan topatzen den mendi bat da. Kokapen zehatza 43.084981 eta -0.791164 da. Mendi hontara ondorengo igoera puntuetatik igo daiteke: Montori.
Kanpo estekak
Argibel, http://www.euskal-herria.org/.
Amaritu
Amaritu, Araba topa dezakegun euskal mendia da. Mendi apala da eta ez dago Gasteiztik urruti, baina ingurune bakartia dirudi, basatia. Artadiak estaltzen du ia gehiena eta lur-azala urratuta dauka han-hemenka, baina ibiltzeko leku erosoa da, bide ugarik zeharkatzen baitute baso lehor hori. Mendialdea mendebaldera luzatzen da, Armikelo eta Arrato aldera, eta igoera arin eta errazeko mendiak direnez, neke handirik gabe heldu daiteke haietara ere, inongo zailtasunik gabe. Ibilbide ederra egin daiteke, esaterako, Apodakatik abiatu, Amaritu (erpin geodesikoa, buzoia), Armikelo (buzoia), Arrato (erpin geodesikoa, buzoia) eta Arratobetik (buzoia, ermita) pasa eta Letona aldetik itzuliz.
Kanpo estekak
Amaritu, http://www.euskal-herria.org/.
Weisel
Weisel Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Soporro
Soporro, Iparraldea probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi txikia da, inongo zailtasunik gabea. Errepidea ere badu nahiko gora iristen dena.
Depilazio brasildar
Depilazio brasildar esaten zaio emakumeen izter eta pubis-mendiaren depilazio partzial edo osoari. Horri esker, edozein kulero mota erabil daiteke bilo pubikoa agertu gabe.
Brasilen sortu zen, non tanga edo bikini oso txikiak maiz erabiltzeak komenigarri egiten zuen. Denboraren poderioz, Amerika eta Europa osora zabaldu da.
Horretarako, hainbat teknika erabiltzen dira: depilatzeko kremak, argizariak, bizarra mozteko makinak, fotodepilazioa, etab.
Estiloak
Integrala izan daiteke (ezpainak eta ipurmasailen arteko lerroa erabat depilatzen dira), edo partziala; kasu horretan, hainbat formatako eremu txikiak geratzen dira, gero tindatu ere egin daitezkeenak:
Weiler (Mayen-Koblenz)
Weiler Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Danai Gurira
Danai Jekesai Gurira (Iowa, 1978ko otsailaren 14a) estatubatuar aktore eta dramagilea da. Zimbabweko goranzko familia du, baina estatubatuarra da. Bost urterekin Zimbawuera bizitzera joan zen, herrialde honek independentzia lortu ondoren. Bere bizitzan zehar hainbat filmetan, telebista-sailetan eta antzezlanetan agertu da. Ezagunetako bat “The Walking Dead” da. Sail honetan Michonne pertsonaia antzeztu zuen.
Bizitza
Danai Gurirak Zimbabwen ikasi zuen, monja eskola batean. Bertan bere lehen antzerki-lanak sortzen hasi zen, nerabe zenean berarentzako paperak idatziaz. 18 urte zituenean Estatu Batuetara bueltatu zen eta han psikologia ikasten hasi zen Macalester College n. Graduatu ondoren, arte eszenikoetan trebatu zen Tisch School of the Arts en, New York eko unibertsitate batean. Beranduago, 2004 an, telebistan arrakasta handia izan zuen “Law & Order: ekintza kriminala”, adibidez. Nahiz eta bere ikasketak antzerkira zuzenduak zeuden, 2006 an “In The Continuum” protagonista izan ondoren ospetsuago bihurtu zen. 2007 an, aldiz, zinema munduan arrakasta izan zuen “The Visitor” filmarekin.
Hurrengo urteetan “Life on Mars”, “American Experience” eta “Lie to me” kapitulu solteetan parte hartu zuen. 2009 an, aktore gisa izan zuen arrakasta gehien Broadway en “Joe Turner’s Come And Gone”kin. Honen ondoren bere lehengo paper erregularra lortu zuen “Treme” sailean. Sail honetan agertu ondoren beste sail ezberdinetan agertzen hasi zen, bere interpretazioak hobetuz eta beste sail gehiagoren arreta bereganatuz.
Weinsheim (Bitburg-Prüm)
Weinsheim Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Arraldegaña
Arraldegaña, Nafarroa probintzian topa dezakegun euskal mendia da. Mendi apala da Arraldegaña, 300 m eskas besterik ez dira Lizaso aldetik abiatuta, eta are gutxiago hegoaldeko isurialdetik abiatuz gero. Mendi gehiena basoak estaltzen du, baina tontorra bera oraindik aldatu berria den baso eremu batean dago, zuhaitz bakan batzuen aldamenean. Gain aldea nahiko laua da eta ez da erraz antzematen zein den gunerik garaiena; gaina zeharkatzen duen gurdibide belartsua ere ez da buzoiak kokatuta dauden lekutik bertatik pasatzen: arretaz begiratu beharra dago buzoiak topatzeko, ibiltarien arrastoa ere ia ikusi-ezina baita (2007). Ibilbidea osatzeko Lizaso aldean dagoen Orgiko basora jo dezakezue, urrutira gabe.