cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bienvenido, Mister Marshall
Canneseko Zinemaldian Nazioarteko filma onenaren saria eta Aipamen bereziaren saria irabazi zituen, Sari Nagusirako izendapena ere jaso zuelarik.
Filma berez, Madrilgo Erkidegoko Guadalix de la Sierra udalerrian filmatu zen.
Argumentua
1950eko hamarkada, Espainiako barnealdea. Villar del Río udalerriko biztanleak pozez zoratzen daude: Amerikarrak, heurek estatubatuarrei deitzen dieten moduan, Espainian Marshall Plana aurkezten ari direla eta, herria bisitatzera baidatoz. Plan hori AEBek 1947an hasi zuten, Bigarren Mundu Gerra ondoren europar herrialdeei berregiten lagundu eta sobietar hedapena geldiarazteko asmoz. Ordutik aurrera, herritarren nahiz alkate (José Isbert) eta apaizaren (Luis Pérez de León) egunerokotasuna jende guztiak irriki handiz itxaroten duen bisita hori prestatzean oinarrituko da. Behin ere gauzatuko ez den bisita, Marshall Plana Espainian inoiz ez baitzen burutu. Amerikarrak txintik esan gabe herritik ez baitziren igaro.
José Ferrater Mora
José Ferrater Mora (Bartzelona, 1912ko urriaren 30a - ibidem, 1991ko urtarrilaren 30a) kataluniar filosofoa izan zen.
Bartzelonako Unibertsitatean egin zituen filosofia-ikasketak. 1939. urtean erbestera jo zuen, eta Estatu Batuetan finkatu zen 1947. urtean. 1941. urtean Diccionario de filosofia (Filosofia hiztegia) obra argitaratu zuen. Espainiako XX. mende hasierako filosofoei buruzko saioak idatzi zituen, eta zientifismoaren eta existentzialismoaren arteko bide "integrazionista" proposatu zuen bere obran.
Calhoun konderria (Georgia)
Calhoun konderria (Calhoun County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Morgan da. 2010eko zentsuaren arabera 6,694 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Calhoun konderriak 73,446 kilometro koadro ditu. Horietatik 832 ura dira. Beste 72,615 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,11 da.
Sangay Parke Nazionala
1983an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, baina 1992 eta 2005 artean, ezkutuko ehiza eta gizakiaren eragina zirela eta arriskuan izan zen.
Calhoun konderria (Georgia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 6,694 pertsonetatik 2,512 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 262 dira. 4,092 beltzak edo afroamerikarrak. 9 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 30 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 2 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 49 pertsonek kokatzen zuten.
Sangay Parke Nazionala
Andeetan bitxiak diren tapirus pinchaque eta hartz betaurrekodunak ditu. Gainera, pumak, culpeoak, pteronura brasiliensisak, jaguarrak, ozeloteak, margayak, brasildar tapirrak, orein buztanzuriak (Odocoileus virginianus clavium), mazama rufinak eta puduak ere baditu. 300-400 hegazti espeziek ere bertan dute bere habitat.
Oerel
Oerel Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Neobythites bimarginatus
Neobythites bimarginatus Neobythites generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Fierce Creatures
Fierce Creatures (euskaraz Izaki Basatiak) 1997ko Robert Young ingeles eta Fred Schepisi australiar zinema zuzendariek zuzendutako komedia film bat da. John Cleese, Jamie Lee Curtis, Kevin Kline, Michael Palin, Ronnie Corbett, Carey Lowell eta Robert Lindsay aktoreek antzeztu zuten.
1988ko A Fish Called Wanda ("Wanda Izeneko Arraina") filmaren ondorengo espirituala da, bai umorearekiko nahiz hartan antzeztu zuten aktore askok ere honetan antzeztu zutelako.
Melanerpes cactorum
Melanerpes cactorum Melanerpes generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Saint-Gédéon-de-Beauce (Quebec)
Saint-Gédéon-de-Beauce Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Beauce-Sartigan konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 2,277 biztanle zituen 196.99 kilometro koadroko azaleran.
Aníbal Sánchez Reulet
Tucuman eta Kaliforniako unibertsitateetako irakasle izan zen. Francisco Romeroren eraginez, Edmund Husserl eta Nicolai Hartmannen pentsamenduak aztertu zituen, eta filosofiaren izaera problematikoaren alde egin zuen: Raíz y destino de la filosofía (1942, Filosofiaren sustraia eta patua). Sánchez Reuletek transzendentzia kontzeptuaren garrantzia azpimarratzen zuen, gizakiaren izatea ulertu ahal izateko.
Saint-Jean-de-Daye
Saint-Jean-de-Daye Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Jean-de-Daye udalerrian erroldatutako biztanleak 608 ziren. Familiak 256 ziren, horien artean 80 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 92 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 297 etxebizitza zeuden, 265 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 275 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 265 etxebizitza nagusietatik 161 bere jabearen bizilekua ziren, 98 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 14 etxek bi gela zituzten, 36 etxek hiru zituzten, 69 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 228 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 121 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 105 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Jean-de-Daye udalerrian 262 unitate fiskal zeuden, 594 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.951 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 37 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 autoeskolak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Saint-Jean-de-Daye udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 246 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1  eta anbulantzia 1  bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Capelle-lès-Hesdin
Capelle-lès-Hesdin Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Capelle-lès-Hesdin udalerrian erroldatutako biztanleak 449 ziren. Familiak 162 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 67 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 190 etxebizitza zeuden, 164 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 189etxeak ziren. 164 etxebizitza nagusietatik 126 bere jabearen bizilekua ziren eta 39 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 96 etxek bost zituzten. 157 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 84 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 279 ziren, horien artean 190 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 190 pertsona aktiboetatik 175 lanean zeuden (102 gizon eta 73 emakume) eta 15 langabezian zeuden (10 gizon eta 5 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Capelle-lès-Hesdin udalerrian 163 unitate fiskal zeuden, 445 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.738 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Tinsman (Arkansas)
Tinsman Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Calhoun konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Capelle-lès-Hesdin
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Capelle-lès-Hesdin udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brynteg (Wrexham)
Brynteg, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Wrexham konderrian dagoena.
Badalab
Badalab Hizkuntza eta Gizarte Berrikuntzarako Laborategia da. Proiektu hau Gipuzkoako Foru Aldundia k Etorkizuna Eraikiz kanpainaren barruan sortu du euskararen munduko eragileekin batera lan eginez 2021ean. Errenteriako Torrekua eraikinean ireki zuen egoitza 2022ko uztailean.
Bangka
Bangka (indonesieraz: Pulau Bangka) Indonesiako uhartea da, Javako itsasoan kokatua, Belitung eta Sumatra artean. 11.623,5 kilometro koadroko eremua du, eta 2010ean 960.868 biztanle zituen. Hiri handiena Pangkal Pinang da. Munduko eztainu ekoizlerik handienetako bat da.
Badalab
Bere helburua da erreferentzia gune bihurtzea euskara biziberritzeko eta hiztunen arteko berdintasuna sustatzeko garaian. Bere xede nagusia, aldiz, euskararen biziberritze prozesuan berrikuntza eta esperimentazioaren aldagaiak txertatzea da, eta, modu berean, baita euskararentzat aukera berriak identifikatu eta horietan eragitea ere. Baita ere, garrantzia izango du hizkuntza teknologiarekin esperimentatzeak.
Horrela, hiru emaitza nagusi lortu nahi dira proiektu honekin:
Saint-Gérard-Majella (Quebec)
Saint-Gérard-Majella Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Montérégie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Pierre-De Saurel konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 246 biztanle zituen 38.21 kilometro koadroko azaleran.
Lee Kuan Yew
Lee Kuan Yew (Singapur, 1923ko irailaren 16a - Singapur, 2015eko martxoaren 23a), txinatarra jatorriz, Singapurreko lehen gobernu burua (1950 - 1990). Singapurren jaioa jatorri txinatarreko familia batean, "Aberriaren aita"tzat jotzen da haren herrialdean.
Cambridgeko eta Londresko Unibertsitateetan egin zituen ikasketak eta 1954an Herri Ekintzaren alderdia (PAP) alderdia sortu zuen. 1955. urteaz geroztik, Singapurreko legebiltzarkide izan zen eta lehen ministro 1959-1976 urteetan. Singapur Malaysiako partaide izatea bultzatu zuen 1963an, handik bi urtera Malaysia ren mendekotasunaren aurka agertu bazen ere. Bigarren Nazioarteko Bulegoko partaidea izan zen PAP alderdia bertan izan zenean (1967-1976).
Pseudoeurycea brunnata
Pseudoeurycea brunnata Pseudoeurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Patricio de la Escosura
Patricio de la Escosura Morrogh (Oviedo, 1807ko azaroaren 5a - Madril, 1878) espainiar politikaria eta idazlea izan zen. Numantinos elkarte sekretuko kide izan zen Esproncedarekin batera, eta Parisa ihes egin behar izan zuen 1824. urtean konspirazio batean parte hartzeagatik. Espainiara itzulitakoan Artilleria Akademian sartu zen eta politikari ekin zion; bi aldiz iritsi zen Gobernazio Ministroa izatera. Poesia, eleberri historikoa eta antzerki-lanak idatzi zituen, erromantizismoaren arauei jarraiki.
Burton (Wrexham)
Burton, 'Bwrton', Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Wrexham konderrian dagoena. Rossett komunitatean dago.
Melanerpes radiolatus
Melanerpes radiolatus Melanerpes generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Neobythites braziliensis
Neobythites braziliensis Neobythites generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Anderlingen
Anderlingen Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Neobythites crosnieri
Neobythites crosnieri Neobythites generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Puiseaux
Biztanleria
2007an Puiseaux udalerrian erroldatutako biztanleak 3.272 ziren. Familiak 1.316 ziren, horien artean 372 pertsona bakarrekoak ziren (148 bakarrik bizi ziren gizonak eta 224 bakarrik bizi ziren emakumeak), 420 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 400 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 124 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.535 etxebizitza zeuden, 1.323 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 67 bigarren erresidentzia ziren eta 145 hutsik zeuden. 1.233 etxeak ziren eta 299 apartamentuak ziren. 1.323 etxebizitza nagusietatik 869 bere jabearen bizilekua ziren, 432 alokairuan okupaturik zeuden eta 22 doan lagata zeuden; 20 etxek gela bat zuten, 127 etxek bi zituzten, 281 etxek hiru zituzten, 403 etxek lau zituzten eta 492 etxek bost zituzten. 820 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 648 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 533 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 2.020 ziren, horien artean 1.507 aktiboak ziren eta 513 inaktiboak ziren. 1.507 pertsona aktiboetatik 1.380 lanean zeuden (740 gizon eta 640 emakume) eta 127 langabezian zeuden (53 gizon eta 74 emakume). 513 pertsona inaktiboetatik 196 erretiraturik zeuden, 166 ikasten zeuden eta 151 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puiseaux udalerrian 1.366 unitate fiskal zeuden, 3.300,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.350 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 184 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 17 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 18 eraikuntza enpresak ziren, 45 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 10 garraio enpresak ziren, 9 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 28 administrazio publikoko enpresak ziren eta 13 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 51 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 2 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 3 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 6 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 2 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 altzari denda zen, 2 kirol-dendak, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Puiseaux udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.070 hektarea erabiltzen.
Saint-Henri (Quebec)
Saint-Henri Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Bellechasse konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 5,023 biztanle zituen 122.29 kilometro koadroko azaleran.
Puiseaux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Puiseaux udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 451 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Melanerpes striatus
Melanerpes striatus Melanerpes generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Josep Obiols
Josep Obiols (Sarrià, 1894ko martxoaren 5a - Bartzelona, 1967ko ekainaren 25a) katalan margolaria izan zen. Horma irudiak, marrazkiak eta erretratuak dira bere lan ezagunenak.
J. Torres Garcíaren ikaslea izan zen hasieran; Cercle de St. Llucen jarraitu zuen ikasten, eta azkenik, Italian sakondu zituen ikasketak (horma-irudien teknikari buruzkoak bereziki). Haren lan nagusiak: Montjuïceko jauregia eta postetxea, Montserrateko sakristia eta Ama Birjinaren gela, Sarriàko elizako aldare nagusia.
Gijóngo Aste Beltza
Gijóngo Aste Beltza (asturieraz Selmana Negra de Xixón eta gaztelaniaz Semana Negra de Gijón) Espainiako Asturias autonomia erkidegoko Gijón hirian urtero uztailaren lehen erdialdean ospatzen den literatura beltzari buruzko jaialdia da. 1988an Paco Ignacio Taibo II idazle eta kazetatiaren ekimenari esker sortu zen. Hasiera batean literatura beltzaren arlora mugatua egon arren, piskanaka zientzia-fikzioa, fantasia eta historiari buruzko literaturara nahiz zinema beltzari ere hedatu da. Jaialdia kultur ekitaldiek eta hainbat jarduerek osatzen dute, tartean kontzertuak, tabernetako terrazak, merkatuak, ikuskizunak, eta abar.
Erantzukizun Politikoen Legea
Erantzukizun Politikoen Legea (Ley de Responsabilidades Políticas) 1939ko otsailaren 9an onartu eta 1939ko otsailaren 13an BOEan argitaratu zen Espainiako legea izan zen. Espainiako Gerra Zibilaren amaieran sartu zen indarrean.
Larsen Bay (Alaska)
Larsen Bay (alutiiqeraz: Uyaqsaq ) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kodiak Island Boroughn dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Erantzukizun Politikoen Legea
Gerra zibilaren hasieran hasi ziren erakundeen eta herritarren ondasunen aurka, baina gerra bukatzear zegoela jo zuen goia, 1939ko Erantzukizun Politikoen Legearekin. Legearen hedadura, gogorkeria eta herritarren artean izan zuen eragina izugarriak izan ziren eta hastapenetako frankismoaren osagai errepresibo nabarmenetako bat bilakatu zen.
Testuingurua
1936ko uztailaren 18ko altxaldiarekin, lehen unetik talde falangistek eta karlistek lapurretak egiteari ekin zioten inolako zailtasunik eta euskarri juridikorik gabe. Zigorgabetasun osoz eraso zituzten alderdi errepublikanoen, ezkertiarren eta nazionalisten egoitzak, eta halaxe berenganatu zituzten biltokiak, komunikabideen inprimategiak eta baita ondasun pribatuak ere. Jokaera horri bultzada handia eman zion matxinada militarrarekin bat egin ez zuten alderdi eta erakundeen legez kanporatze bitxiak. Garaileak suertatu ziren arren, frankistak izan zirela legalitate errepublikarraren aurka oldartu zirenak.
Frankistek gerran egin zituzten aurrerapen militarren ondorioz, harrapaketak gero eta garrantzitsuagoak bilakatu ziren, eta azkenik 1937ko urtarrilaren 10ean beste dekretu bat kaleratu zuten, horiek era antolatuan eta kontrolpean egiteko asmoz. Hala, “Ondasunak Konfiskatzeko Batzorde Nazionala” eta honen menpeko eskualdeetako adarrak sorrarazi zituzten matxino frankistek, eskuratuta zituzten lurraldeetan nahi bezala aritzeko. Euskal Herrian ere –Bizkaiko kasuan 1937ko uztailaz geroztik– erakunde hori arduratu zen errepresio ekonomikoa aurrera eramateaz.
Legearen ezarpena
Baina ekimenik latzena 1938az geroztik hasi ziren diseinatzen –gerra kasik amaitzear zutelakoan– Tomás Domínguez Arévalo “Rodeznoko Kondeak” gidatzen zuen justizia sailetik eta militarren batzorde batetik: 1939ko otsailaren 9an onartutako Erantzukizun Politikoen Legea hain zuzen ere. Hari esker, gerra amaitzeko hilabete pare baten faltan, indarrean jarri zuten Erantzukizun Politikoen Epaitegi Nazionala, baita eskualdeetako beste 17 auzitegi ere, hiriburu guztietan baitzeuden tokian tokiko epaitegiek hornitutako txostenak, eta horietan oinarritu ziren errepresioa zabaltzeko.
Horrez gain, beste 16 arrazoi gehiago zeuden edozein pertsona inputatzeko eta haren kontrako espedientea abiarazteko, esaterako: Frente Popularreko edo legalitate frankistatik kanpo utzitako alderdi edo erakunde baten partaide izatea; legalitate errepublikarrari eustea eta ondorioz, frankisten arabera, “Mugimendu Nazional Loriatsuari” aurre egitea. Era berean, nahikoa zen erbestera joatea, denbora laburrez bazen ere, errudun zantzuak izateko eta jazarria izateko.
Legea Euskal Herrian
Estatu osoan zabaldu zituzten 17 epaitegietatik 4 Euskal Herrian zeuden. Bat Bilbon –hiru azpi auzitegi zituen– eta bana Gasteizen, Iruñean eta Donostian, nahiz eta azken bien egoitza Iruñean kokaturik egon. Euskal lurraldeetako auzitegi horiek guztiek 1941 arte 10.101 epaiketari eman zieten hasiera, eta horietatik 4.066 bukatutzat jo zituzten. Estatuko beste zenbait tokitan gertatu zen legez, epaitegiek berek martxan jarritako mekanismo errepresiboak gainditu egin zituen; 1942an legea erreformatu behar izan zuten eramanezina bihurtu zitzaielako.
Hala ere, epe horretan egindako lana eta zabaldutako errepresioa eta izua ez zen makala izan. Iruñean aritu zen auzitegiko epaimahaia honakoek osatu zuten: Eladio Carnicero militarrak, Leocadio Tamara epaileak eta Joaquin Ochoa de Olza Falange Tradizionalistaren ordezkariak. 1940ko abuztuaren 4tik 1941eko urriaren 21a arte –14 hilabete eskasean– 1.249 epaiketa egin zituzten. Gipuzkoatik eta Nafarroatik helarazten zizkieten txostenetan oinarritu ziren epaitzeko. Informazio hori tokian tokiko Guardia Zibilek idazten zuten gehienetan, baina Falangearen komisaldegietako iturriek eta informazio zerbitzuek, herrietako alkateek eta apaizek ere hartu zuten parte informazio trukaketan. Azken horiek, kristau moralitate kontuez gain, batzuetan politikagintzaz ere aritzen ziren. Batzuek zein besteek emandako datuekin, zenbait kasutan txosten mardulak osatu zituzten, informazio politikoaz aparte, akusatuen egoera ekonomikoaren berri ere zehatz-mehatz emateko.
Heriotza zigorra
Epaitu eta zigortu zituztenen artean oinarrizko militante asko zeuden, baita buruzagi politiko ezagunak ere. Horietako batzuk aldez aurretik erail zituzten, eta hargatik senideak zigor ekonomikotik libratu zituzten. Baina beste askotan, indarrez “desagertu” arazi zituzten, eta ondorioz, errepresio ekonomikoa zekarren prozesuak aurrera jarraitzen zuen. Senitartekoak izan ziren konfiskazioen kalteak eta isunak jasan zituztenak, kartzelan, erbestean edo hilobietan zeuden gertukoen erantzukizuna beregain hartuta. Esaterako, Tafallako kartzelatik atera eta fusilatuak izan ziren hainbat berbintzandar eta tafallar ezkertiarren kasuan, zinismo handiz “leku ezezagunean” zeudela esan zuen tribunalak, eta familiartekoek, heriotzaren minaz gain, zigor ekonomikoa jaso zuten.
Ondasunak bahitzea
Beste kasu batzuetan, epaitegi militar batek heriotzara kondenatua izateak ez zuen oztopatu familia berriz zigortzea, eta ondasun gehienak, etxea barne, bahitzea. Juan Arrastia buruzagi politiko sozialista dugu horren lekuko. Torrelavegan epaitu eta hil ostean, bere ondasun guztiak konfiskatu zituzten jarritako isunari aurre egiteko. Bere alargun Veremunda Olasagarrek, 1940an erbestetik itzulitakoan epeka ordaindu behar izan zuen senarra zenari ezarritako isuna. Antzekoa gertatu zitzaion Florencio Iracheta Irungo zinegotzi sozialistari. Heriotza zigorra izan zuen, baina epaimahaiak ez zuen erreparorik izan ondoren 75.000 pezetako isuna ezartzeko.
Erbestea
Erbestera joateak militante eta buruzagi politikoen errua larriagotu egiten zuen frankisten ikuspegitik. Horren ondorioz, Jose Antonio Agirre edo Manuel Irujo bezalako buruzagi jelkideei 20na milioi pezetako isunak ezarri zizkieten ezkerreko beste buruzagi batzuei bezala, hala nola Constantino Salinas sozialista altsasuarrak edo Fernando Sasiain Donostiako alkateak “ondasunen erabateko galera” jasan behar izan zuten.
Isun ekonomikoarekin batera, hainbat kasutan, deserriratze zigorrak zetozen. Aipatu Sasiaini 15 urtekoa ezarri zioten, eta jakina denez, Frantzian egon eta gero Espainian (Palentzia) bizi behar izan zuen hil arte, Donostiatik urrun.
Lan gaitasun-gabetzea
Zigor ekonomikoaz gain, oso ohikoa zen lan gaitasun-gabetzea izatea. Irakaskuntzan eta funtzio publikoan aritu zirenak izan ziren kaltetuenak baina zenbait arlo pribatutan zebiltzanak ere (abokatuak, arkitektoak…) jazarpen latza izan zuten.
Alargunen egoera
Genero ikuspegitik, larria izan zen alargun askoren egoera. Izan ere, hasieran aipatu dugun legez, hilik zeuden senarren edo gertukoen aurkako isunei eta konfiskazioei aurre egin behar izan zieten alargun geratu ostean ere. Batzuetan “autofede” edo damutze adierazpenak egin behar izan zituzten etxeko ondasunak ez galtzeko edo berreskuratzeko. Eta noski, asko ziren beraien jardun politikoagatik zuzenean zigortutakoak. Ekintzaile ezkertiarrez gain, Euskal Herrian Emakume Abertzale Batzako partaideak –batez ere euskal eskoletan eta ekimen kulturaletan ibilitakoak– bereziki errepresaliatuak izan ziren lege horren bidez.
Legea indargabetzea
1960ko hamarraldian lege hori indargabetu egin zen.
Melanerpes chrysogenys
Melanerpes chrysogenys Melanerpes generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Saint-Henri-de-Taillon (Quebec)
Saint-Henri-de-Taillon Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Saguenay–Lac-Saint-Jean eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Lac-Saint-Jean-Est konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 760 biztanle zituen 61.41 kilometro koadroko azaleran.
Saint-Herménégilde (Quebec)
Saint-Herménégilde Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Estrie eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Coaticook konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 702 biztanle zituen 166.72 kilometro koadroko azaleran.
Pseudoeurycea cochranae
Pseudoeurycea cochranae Pseudoeurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Carlo Goldoniren etxea
Carlo Goldoniren etxea (Casa di Carlo Goldoni) Italiako Venezian dagoen museoa da. San Polo sestieren edo Veneziako auzoan dago. Carlo Goldoni antzerkigilea eta musikagile etxe horretan jaio eta bizi izan zen. Jauregiaren jatorrizko izena Palazzo Centani da.
Historia
Carlo Goldoni Venezian bizi izan zen jauregia herritar batzorde batek 1914an erosi zuen eta 1931n hiriari eman zioten. 1953tik "Casa Goldoni" Antzerki Ikasketen Institutua antolatu zuten bertan. Azken urtetan zaharberritua izan da. Egun publikoari irekitako museoa da.
Eraikina
Jauregia XV. mendeko estalitako eskailera eta patio baten inguruan antolatuta dago; patioan lehoi buruekin apaindutako putuza dago. Museoa bera lehenengo solairuan dago, hiru gelatan banatuta. Carlo Goldoniren bizitza eta lana, eta XVIII. mendeko Veneziako antzerki eta gizartearen testuingurua, erlikien, altzarien, margolanen, komedia goldoniarren ilustrazioen eta azalpen panelen bidez irudikatzen dira. Txotxongiloei eskainitako aretoa nabarmentzen da agertokian, eta Grimani ai Serviren jauregiaren antzokia erakusten da, jatorrizko XVIII. mendeko hogeita hamar bat txotxongilo barne.
Camden konderria (Georgia)
Camden konderria (Camden County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Woodbine da. 2010eko zentsuaren arabera 50,513 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Camden konderriak 202,502 kilometro koadro ditu. Horietatik 43,729 ura dira. Beste 158,773 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,04 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 50,513 pertsonetatik 38,567 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,590 dira. 9,621 beltzak edo afroamerikarrak. 230 amerikar natiboak ziren eta 70 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 706 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 72 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,247 pertsonek kokatzen zuten.
Bougy
Bougy Frantziako udalerria da, Calvados departamenduan dagoena, Normandia Beherea eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 134 etxebizitza zeuden, 128 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 134etxeak ziren. 128 etxebizitza nagusietatik 121 bere jabearen bizilekua ziren eta 7 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 88 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 91 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 260 ziren, horien artean 214 aktiboak ziren eta 46 inaktiboak ziren. 214 pertsona aktiboetatik 202 lanean zeuden (111 gizon eta 91 emakume) eta 12 langabezian zeuden (7 gizon eta 5 emakume). 46 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bougy udalerrian 133 unitate fiskal zeuden, 432,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.238 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen eta 1 drogeria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Disko sakabanatua
Disko sakabanatua edota disko lausoa Eguzki-sistemaren eremu bat da. Bere zatirik barnealdekoena Kuiper gerrikoarekin gainezarri (Eguzkitik 30 UAra) eta ehunka UA izan ditzakeen distantzia ezezagun bateraino hedatzen da, beste makurdura orbitalekin ere gainezartzen da eta ekliptikaren azpitik dago. Planetoide kopuru ezezagun batez osatua dago (oraingoz 90 inguru topatu dira), hauek objektu sakabanatu edota soilik disko sakabanatuko objektuak izendapenez ezagutzen dira (ingelesez scattered-disk objects edo SDO), eta Neptunoz haraindiko objektuen barnean daude. Gorputz izoztuak dira, batzuk 1000 kilometro baino gehiagoko diametroa dute, hauetako lehenebizikoa 1995ean aurkitu zen. Multzo honetako objekturik handiena 2005ean topatutako Eris planeta nanoa da.
Farven
Farven Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Cefn Mawr
, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Wrexham konderrian dagoena. Cefn komunitatearen barnean dago.
2011ko erroldaren arabera 7.051 biztanle zituen.
Girmont-Val-d'Ajol
Girmont-Val-d'Ajol Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Girmont-Val-d'Ajol udalerrian erroldatutako biztanleak 241 ziren. Familiak 105 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 33 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 143 ziren, horien artean 114 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 114 pertsona aktiboetatik 104 lanean zeuden (63 gizon eta 41 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Girmont-Val-d'Ajol udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 245 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.274 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Melanerpes hypopolius
Melanerpes hypopolius Melanerpes generoko animalia da. Hegaztien barruko Picidae familian sailkatua dago.
Himachal Pradesh
Himachal Pradesh (punjaberaz ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, hindiz हिमाचल प्रदेश) India ipar-mendebaldeko estatu bat da. Iparraldean, Tibetekin, iparraldean eta ipar-mendebaldean Jammu eta Kaxmirrekin, Punjabekin hego-mendebaldean, Haryana eta Uttar Pradeshekin hegoaldean eta Uttaranchalekin hego-ekialdean egiten du muga.
Emmonak (Alaska)
Emmonak (Alaska erdialdeko yupikeraz: Imangaq ) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kusilvak Census Arean dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sare (argipena)
Sare hitzak hainbat esanahi ditu:
Pontejosko Bandera
Pontejosko Bandera Club de Remo Pontejosek antolatzen duen estropadetako bat da, bestea, nagusia, Marina de Cudeyoko Bandera delarik.
Caego
, Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Wrexham konderrian dagoena. Wrexham hiriaren mendebaldean dago. Broughton komunitatearen barnean dago.
Bwlchgwyn
, Galesko iparraldeko udalerri bat da, Wrexham konderrian dagoena. A525 errepidean dago, Wrexham hiritik 8 kilometro mendebaldera eta Ruthin udalerritik 16 kilometro hego-ekialdera. Brymbo komunitatean dago.
2011ko erroldaren arabera 855 biztanle zituen.
John O'Hara
John O'Hara (Pottsville, Pennsylvania, 1905eko urtarrilaren 31 - Princeton, 1970eko apirilaren 11) Estatu Batuetako idazlea izan zen. Estatu Batuetako hiri txikietako giroaren eta pertsonaia tipikoen deskribapen hotz eta zehatza azaldu ohi zuen. Nabaria da Hemingwayren eragina O´Hararen lanetan. Lan aipagarrienak: The Doctor´s Son (1936), Pael Joey (1940), Hellbox (1947), A Rage to Live (1949), The Farmer´s Hotel (1951), Ten North Frederick (1956), From the Terrace (1958), The Big Laugh (1962).
Himachal Pradesh
Bere hedadura 55.658 kilometro karratukoa da, eta, 2001eko erroldaren arabera, bere biztanleria 6.077.248 biztanlekoa da. Bere hiriburua, Shimla da. Estatuko beste hiri garrantzitsu batzuk Dharamsala, Kangra, Mandi, Kullu, Chamba, Dalhousie eta Manali dira.
Estatuan hitz egiten diren hizkuntza nagusiak kangri, pahari, punjabiera, hindi eta mandialia dira. Hinduismoa, budismoa eta sikhismoa dira erlijio nagusiak. Dharamsala, estatuko mendebaldeko zatian, Dalai Lama gaur egun bizi den tokia da, baita tibetar iheslari ugari ere.
Bertan dauden haranak, Lahaul, Spiti, Pangi eta Pin dira.
Geografia
Estatuaren zati handi bat, erliebe menditsukoa da, Himalaia mendilerroa iparraldean eta ekialdean duelarik.
Ghaggar ibaia estatu honetan sortzen da. Himachal Pradesheko ibai nagusiak, Sutlej eta Beas dira.
Historia modernoa
India 1947an independizatu ondoren, hogeita hamar printzerri batu ziren Himachal Pradeshen, 1948ko apirilak 15ean, estatu bezala, 1950eko urtarrilak 26an onartua izan zena.
Neobythites fasciatus
Neobythites fasciatus Neobythites generoko animalia da. Arrainen barruko Ophidiidae familian sailkatzen da.
Himachal Pradesh
Historia modernoa
1954ko uztailak 1ean Bilaspur batu zitzaion, eta 1956ko azaroak 1ean Batasuneko Lurralde bihurtu zen. 1966ko azaroak 1ean, Panyabeko lurraldeak batu ziren. 1970eko abenduak 118an, hiriburua Shimlan zuen estatu bihurtzen zuen legea onartu zen, indarrean, 1971ko urtarrilak 25ean sartu zen legea.
Estatuko biltzar legegilean, nagusi izan dira alderdi tradizionalak. 2003ko hauteskundeetan, Kongresuko Alderdiak irabazi zuen.
Garden Village (Wrexham)
Garden Village, Galesko Wrexham hiriko auzune bat da. 2011ko erroldaren arabera 2.035 biztanle zituen.
Bideoarte
Bideoartea edo sormenezko bideoa bideoaren teknologia medio moduan erabiltzen duen artea da.
Nafarroako Horror Online Art Zinemaldia
Nafarroako Fantasia eta Beldurrezko Horror Online Art Zinemaldia (gaztelaniaz eta ofizialki Festival Internacional de Cine Fantástico y de Terror de Navarra Horror Online Art) Nafarroako Iruñea hiriburuan ospatzen den zinemaldia da.
Alejandro Casona
Alejandro Rodríguez Álvarez, Alejandro Casona edo El Solitario izengoitia zuena, (Besullo, Cangas del Narcea, 1903ko martxoaren 23a - Madril, 1965eko irailaren 17a) espainiar antzerkigilea izan zen. Obra nagusiak: La sirena varada (1933), ospe handia lortu zuen Nuestra Natacha (1935, Gure Natacha), Prohibido suicidarse en primavera (1945, Debekatua udaberrian buruaz beste egitea), La barca sin pescador (1945, Txalupak jaberik ez, Maria Dolores Agirrek euskarara itzulia), Los árboles mueren de pie (1949, Zuhaitzak zutik hiltzen dira) eta La dama del alba (1944, ''Egunsentiko dama) dira.
Nafarroako Horror Online Art Zinemaldia
2012an Cynthia Rico Abajo eta Miguel Suárez del Cerrok sortu zuten eta gaur egun arte zuzendariak izan dira. Zinemaldia bi ataletan banatua dago: Lehenbizikoa, online lehiaketa ekitaldia da, honetan Zinemaldiaren Sail Ofizialerako hautatutako laburmetraiek parte hartzen dute. Behin ekitaldi hori amaitu eta gero, Nafarroako hainbat zine aretoetan fantasia eta beldurrezko generoko film hainbat film nabarmen ikusgai daude.
Zinemaldiko kartel iragarleak Iruñeko hainbat eremu publiko ezagunetan ikusgai jartzen dira, tartean Gazteluko Plazan, Foruen monumentuan eta Iruñeko udaletxean.
Bideoarte
Ezaugarriak
Irudi elektronikoaren kulturaren berezko produktua da sormenezko bideoa, egungo artearen ohiko aktorea dagoeneko, protagonista nahiz bigarren mailako aktore gisa. Kontzeptu horretara biltzen dira irudi elektronikoen –bideoan edo infografian– erabilera duten jarduera desberdinak; irudi horiek artistak berak sortuak dira batzuetan, eta besteetan berriz telebista komertzialetik, dokumentaletatik edo publizitate bideoetatik hartuak, edo zinematik, eta postprodukzioan moldatzen dira ondoren, artelan guztiz pertsonalizatuak lortu arte, ohiko eskultura edo pintura baten modura.
Sormenezko bideoaren araberako arte moldeak dira bideo artea, hau da, helburu gisa artea duten bideoen produkzioa; bideo instalazioa, irudi elektronikoak ohiko instalazio batetik hartzen dituena; eta bideo eskultura, bideo-monitoreak erabiltzen dituena. Ez dira genero ondo mugatuak, egungo ikus-entzunezko teknologia aberatsa lantzeko moduak baizik; azkenaldi honetan infografia, edo ordenagailuaren bidez sorturiko irudiak, eta «errealitate birtuala», edo ikuslea mundu artifizial batean murgiltzen duen itxurazko errealitate sentsorial anitz baten simulazioa, ikusmen, entzumen edo ukimenean eragina duten zentzumen bide desberdinei sarrera egiten diena.
Historian zehar, artistek erabili dituzte beti industriak sorturiko teknologia berriak. Hala, logikoa denez, laster bihurtu zen telebistaren eta irudi elektronikoaren mundu liluragarria ere jakinmin estetikoaren helburu, batez ere teknologia hori erraztu eta, 1970eko hamarraldian, video-tape edo bideo eramangarrien bitartez zabaldu zenean. Bestalde, teknologia berri hura hedatu zenean, puri-purian zeuden «kontrakultura» eta arte objektuen produkzio tradizionalaren (grabatuak, pinturak, eskulturak, eta abar) aurrean alternatiba berriak eskaintzekotan zeuden abangoardia berriak. Egoera horrek bultzatu baizik ez du egin sormenezko bideoaren mundu berezia, arte tradizionalaren alternatiba gisa. Zinemagile ospetsu batzuk, Godard eta Antonioni esate baterako, sormenezko bideoaren bideetatik abiatu ziren produkzio eta banaketa etxe handien esku zegoen industria zinema garestiaren alternatiben bila. Zenbaiten arabera, etxeko telebista guztiz zabalduaren lekua hartuko zuen sormenezko bideoak; halako helburu utopikoa erabili zuten, esate baterako, New Yorkeko Guerrilla Television taldekoek. Azken batean, bazirudien sormenezko bideoa gai izango zela abangoardia ahituak indarberritzeko. Baina abangoardien krisiaren benetako muina ez dago, hain zuzen ere, erabiltzen dituen bitartekoetan, baizik eta abangoardiek bultzatzen dituzten balio ideologikoetan; horrenbestez, teknologia berriak arte tradizionalei beste alor bat eranstea baino ez du lortu (Vostell eta Nam June Paik sortzaileen lana azpimarratu beharra dago zentzu horretan). Bestalde, zeregin dokumental guztiz garrantzitsua jokatu du bideoak body art moldeko artisten (Gilbert and George, Ana Mendieta edo Gina Pane) obra ilaunen denbora errealeko erregistroei eta haien «hilezkortasunari» bide emanez. Teknologiaren pisu handiegia da egun ere bideoaren muga handiena. Holografiak eta infografiak artearen bizkorgarri itxaropentsuak ziruditen, baina oraindik ez dira efektismo teknologikoaren maila baino harantzago igaro. Bestalde, Internet bezalako mundu sareak jardun betean dira dagoeneko, eta izugarri handitu da haien bidez era guztietako materialak eta informazioak konbinatzen dituzten «museo birtualak», obra elkar eragileak eta hipertestu konplexuak eskaintzeko aukera. Duela gutxi pentsaezina zen hori guztia.
Euskal sormenezko bideoa
Egungo artearen beste joera batzuek egin duten bide bera egin du euskal sormenezko bideoak ere: oso berandu iritsi zen gurera –hemen ezagutzen ez diren Ramón de Vargas aitzindari bizkaitarraren lanak alde batera utzirik–, eta arte joera gisa 1980ko hamarraldiaren erdialdea arte ez zen sendotu. 1972an egungo artearen inguruan Iruñean prestatu ziren topaketen porrotak –Nam June Paik zen haietan parte hartzekoa–, atzeratu egin zuen bestalde sormenezko bideoaren ezagutza. Bilboko Udal Aurrezki Kutxaren Kultura Aretoan egin ziren, itxuraz, sormenezko bideoaren inguruko lehen urratsak, José Ramón Morquillasen gidaritzapean. Txupi Sanz, Juan Luis Goenaga, Javier Urquijo eta Roscubas anaien lan batzuk aurkeztu ziren han. Lehen saio haiek ez zuten segidarik izan, baina Txupi Sanzek eta Iñaki Bilbaok bideoa erabili zuten ARTEDER-81ean aurkeztu zuten obraren osagarri gisa. 1981ean egin ziren sormenezko bideoaren lehen saio serioak, Kataluniako bideo artea erakusteko Iruñean antolatu zen sailaren ondoan. Hurrengo urtean antolatu zen Donostian Lehen Nazioarteko Bideo Erakustaldia, Zinemaldiaren barruan, eta beste bi antolatu ziren 1982an eta 1983an.
Garrantzi handiko erakustaldiak izan ziren haiek, euskal bideo sortzaile onenen lanak ikusteko parada eskaini baitzuten. Juan Carlos Egillor artista grafiko ezagunak Bilbao la muerte bideoa aurkeztu zuen 1983an; atzerrian aintzat harturiko lehen euskal bideo sortzailea izan zen Eguillor. Menina, ordenagailuan landuriko irudiei sarrera egiten zien lana, aurkeztu zuen 1986an. Urte hartan bertan erakutsi zen lehen euskal bideo-eskultura, El lavabo izenekoa, Mikel Arce eta Isabel Hergueraren obra: konketa arrunt bat eta, ispiluaren ordez, bideo jakin bat azaltzen duen monitorea. Isabel Herguerak Alemanian eta Estatu Batuetan zabaldu zituen gero bere ikasketak, eta 1984an Lavomatic obra aurkeztu zuen, lehen lanaren izpiritu pop umoretsu bertsuan girotua. Bideoartea ere landu du (hau da, bideo-kaseterako lanak): Txalaparta (Düsseldorf, 1986-87) eta Spain Loves You (Düsseldorf, 1988), gizarte konbentzioen aurkako lan autobiografikoa.
Mountain Village (Alaska)
Mountain Village (Alaska erdialdeko yupikeraz: Asaacaryaraq ) Ameriketako Estatu Batuetako hiri bat da. Kusilvak Census Arean dago, Alaska estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Real Madril Castilla Club de Fútbol
Real Madril Castilla Club de Fútbol edo Castilla Real Madril futbol talderen harrobiko taldea da. 2012-13 urtetik aurrera Espainiako bigarren mailan ari da jokatzen.
Historia
1947an sortu zen Agrupación Deportiva Plus Ultra izena zuela Real Madril taldearen harrobiko lana egiteko asmoarekin. Kolore urdina zuen. 1972an izena aldatu zuen eta Castilla Club de Fútbol bihurtu zen.
1990 urtean harrobiko taldeek talde nagusiaren izena eraman behar zuten legea kaleratu zen eta Real Madrid B sortu zen, hala ere Castilla izenaz ezagutzen zenez 2005ean Real Madrid Castilla izateko baimena eskuratu zuen. 2012an bigarren B maila irabazi eta bi denboraldi egin ditu bigarren mailan 2014an jeitsi den arte.
Datuak
2022-23 barne:
Irabazitako txapelketak
1983-84
1991, 2002, 2005, 2012, 2016
Finalista 1980an.
Saint-Hilarion (Quebec)
Saint-Hilarion Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Capitale-Nationale eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Charlevoix konderriko eskualde udalerria da. 2011ko zentsoaren arabera 1,181 biztanle zituen 99.65 kilometro koadroko azaleran.
Candler konderria (Georgia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 10,998 pertsonetatik 8,176 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 1,227 dira. 2,669 beltzak edo afroamerikarrak. 8 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 57 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 11 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 76 pertsonek kokatzen zuten.
Pseudoeurycea conanti
Pseudoeurycea conanti Pseudoeurycea generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Saint-Hilaire-de-Dorset (Quebec)
Saint-Hilaire-de-Dorset Quebeceko udalerri bat da, Kanadan. Chaudière-Appalaches eskualdean kokatuta dago, eta horren barruan dagoen Beauce-Sartigan konderriko eskualde udalerria da.. 2011ko zentsoaren arabera 99[4] biztanle zituen 186.42 kilometro koadroko azaleran.
Eibar KE B
Eibar KE B (izen osoa Eibar Kirol Elkartea B, gaztelaniaz S.D. Eibar B edo Sociedad Deportiva Eibar B) Eibar KEren bigarren taldea izan zen. 1994an sortua, 2012an desegin zuten.