cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Burgos Club de Fútbol
Real Burgos
1983an Real Burgos Club de Fútbol sortu zen aurreko taldearen harrobiko taldeari (Burgos Promesas) jarraipena emanez eta 1990 urtean lehen mailara itzuli zen. Lehenengo urtean defentsa izugarria erakutsi zuen eta gol gutxien jaso zuen taldea izan zen, 27 gol 38 partidatan. Bigarren urtean bederatzigarren postua eskuratu zuen. Hirugarren urtean lehenengo liderra izan zen, Errealari 4-0 irabazita, baina urte horretan maila galdu zuen. Berriz ere diru arazo larriak azaldu ziren eta beste behin taldea desegin zen.
Burgos Club de Fútbol
1994an berriz ere Burgos Club de Fútbol sortu zen. 2001 urtean bigarren mailara itzuli zen baina hurrengo urtean arazo ekonomikoen erruz hirugarren mailara jeitsiarazia izan zen. Ordutik aurrera hirugarren maila eta bigarren B mailen artean aritu izan da harik eta 2021ean Bigarren mailara igotzea lortu zuen arte.
Datuak
Burgos CF eta Real Burgo CF batera. 2023-24 barne:
Ouroux
Ouroux Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ouroux udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 140 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 203 etxebizitza zeuden, 148 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 40 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 183 etxeak ziren eta 18 apartamentuak ziren. 148 etxebizitza nagusietatik 93 bere jabearen bizilekua ziren, 47 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 72 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 202 ziren, horien artean 148 aktiboak ziren eta 54 inaktiboak ziren. 148 pertsona aktiboetatik 145 lanean zeuden (85 gizon eta 60 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 54 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 10 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ouroux udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 346,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.063 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 1 zurgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Bizkaiko Bira
Bizkaiko Bira 1981 eta 2009 artean urtero Bizkaian egiten zuten txirrindularitza lasterketa amateurra izan zen.
Kurtzebarriko gurutzea
Kurtzebarriko gurutzea Kurtzebarri mendiaren tontorrean 1928an ezarri zen burdinezko gurutzea da. Aretxabaletako lurretan kokaturik dago.
Ouroux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ouroux udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.
Kurtzebarriko gurutzea
Aurreko gurutzeak
Zaraia mendilerroan hainbat tontor daude, ezagunenak Aranguren (1.149m), Elorretako Haitza (1.141m) eta Kurtzebarri (1.133m) dira. Gaur egun Kurtzebarri esaten zaion mendiko punturik altuena Elorretako Haitza da. Kurtzebarri tontorra Aretxabaletan dago baina Elorretako Haitzatik Aretxabaleta eta Eskoriatzaren arteko mugan igarotzen da eta hori seinalatzeko 1742. urtean harrizko gurutze bat ezarri zen bertan, mugarri funtzioa izango zuena. Eguratsak harrizko gurutzea higatu zuenean burdinezko berri bat ezarri zen bertan 1840 inguruan.
Gorbata berdeak
Bigarren gurutze hori ere kaltetu zenean, 1928an gurutze berria ezartzea erabaki zen aurrez Gorbeian edo Aloñan ezarritakoen antzerakoa. Aretxabaletako "gorbata berdeak" lagun taldeak hartu zuen ardura hori. Taldea zazpi pertsonek osatzen zuten; Luis Arrue (Aretxabaletako alkatea), Alejandro Bengoa, Anjel Aznar, Pedro Jauregi, Jose Galdos, Hermenegildo Galdos eta Roman Galdosek. Herriko Lezama eta Beroa fundizioetan ardura zutenak ziren guztiak eta lantegi horietan eraiki zen gurutzea bi piezatan.
Aurreko gurutzeak Elorretako Haitzean ezarri ziren baina talde honek erabaki zuen gurutzea iparralderago zegoen harkaitz baten gainean altxatzea, hori baitzen herritik goren ikusten zen puntua. Teodoro Zuazuak ezarri zuen zimentua eta irailaren 8an lau idi pareren laguntzaz igo zituzten gurutzearen zati biak tontorreraino. Esteban Zuazua (Egileor baserrikoa), Juan Jose Orueta (Apotza-etxeberrikoa), Lorenzo Arregi (Malkorrekoa) eta Andres Bengoa (Arkarazoko Jerolimona baserrikoa) izan ziren idi pareen jabeak. Goian gurutzearen atal biak elkartu egin zituzten. Irailaren 11an hainbat herritarren artean pultsoan altxatu zuten gurutze erraldoia eta zimentuen gainean ezarri. Honako idazki hau jarri zioten: "Kurutze berri, kurutze ona | zabaldu izu gure errian pakea eta zoriona".
Hurrengo igandean, irailaren 18an, egin zen inaugurazio ekitaldia. Emilio Larrañaga parrokoak gurutzea bedeinkatu zuen meza baten bidez eta ondoren txistulariak, dantzariak eta herri bazkaria egin zuten bertan. Eguraldiak lagundu zuen eta jendetza bildu zen ekitaldian.
1930. urtean "gorbata berdeak" taldekoek Aretxabaletako udalari eman zioten gurutzearen jabetza.
25. urteurrena
1953. urtean gurutzea ezarri zeneko 25. urteurrena zela omentzeko Aretxabaleta Kirol Elkarteak ospakizun handiak antolatu zituen. "Concentración Vasco-Navarra de Montañeros con motivo de las Bodas de Plata de la erección de la Cruz en la cumbre de Kurutzeberri (1.146)" izenburua eman zioten ekitaldiari eta 2.500 mendizale bildu ziren Kurtzebarrin egun hartan. Bolibarko apaiza zen Cruz Abarrategik meza eskeini zuen bertan eta Aretxabaletako abesbatzak hainbat abesti kantatu zituen. Hildako mendizaleen aldeko ekintza bat ere burutu zen. Mezaren ondoren Gasteizko Txirinbil dantza taldeak ikuskizuna eman zuen. Azkenik Uriaga baserrian bazkari ofiziala egin zen eta ondoren erromeria izan zen iluntzerarte.
50. urteurrenean "Kurtzebarri" izeneko liburua argitaratu zen, bertan kontatzen da Kurtzebarriko gurutzearen ezarpenaren prozesu guztia. Jose Letona eta Juan Leibar izan ziren liburuaren egileak.
Kurtzebarri eguna
Gurutzea altxatu zeneko eguna ospatzeko urtero Kurtzebarri eguna antolatzen du Murrukixo Mendizale Elkarteak. Irailaren bigarren igandean izaten da, Kurtzebarri mendira igotzen da eta tontorrean salda, gazta eta txorixoa banatzen dira mendizaleen artean.
Chenonceaux
Chenonceaux Frantziako udalerria da, Indre eta Loira departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Ouroux
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Chenonceaux
Biztanleria
2007an Chenonceaux udalerrian erroldatutako biztanleak 351 ziren. Familiak 151 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 46 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Ouroux
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bizkaiko Bira
Munduko lasterketak amateur onenetakoa izan zen eta zenbait herrialdetako Selekzioak etortzen ziren. Hauetako batzuk Herbehereetako Selekzioak, Lituania, Commenwealth eta beste asko izan ziren. Hasieran, Amorebieta Txirrindulari Elkarteak antolatua, 2005ean Balmasedako Txirrindulari Elkarteak ordezkatua izan zen. 2008. urtean, BBK bere dirulaguntza ehuneko 75 murriztea erabaki zuen eta proba bertan bera ustea erabaki zuten, antolatzaileek. Berri hori zabaldu zenean, Euskadi Fundazioak urte hartan antolatzeko ezfortzua egingo zuela adierazi zuen eta urte hartako proba antolatu zuen, azkenean.
Chenonceaux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bizkaiko Bira
2010ean Ipar Kutxak eta El Correok ez babestea erabaki zutenean, ez zuten egin.
Chenonceaux
Etxebizitza
2007an 204 etxebizitza zeuden, 149 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 194 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 149 etxebizitza nagusietatik 115 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 114 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bizkaiko Bira
Lehen irabazlea Julian Gorospe izan zen. Lasterketa irabazten zuenak profesionaletara pasa ohi zen, normalean. ETB eta Bilbovision telebistak etapen laburpenak eskeintzen zituzten gauero.
Chenonceaux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 204 ziren, horien artean 162 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 162 pertsona aktiboetatik 144 lanean zeuden (78 gizon eta 66 emakume) eta 17 langabezian zeuden (7 gizon eta 10 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chenonceaux udalerrian 159 unitate fiskal zeuden, 359,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.918 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 argiketaria eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 2 liburu dendak eta 1 altzari denda zen.
2000. urtean Chenonceaux udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Spring Lake (Michigan)
Spring Lake Michigango herri bat da. Ottawa konderrian kokatua dago. 2010ean 2,323 biztanle zituen, 3.06 kilometro koadrotan banatuta.
Mereni
Mereni honakoa izan daiteke:
Enrique Martín Monreal
Enrique Martín Monreal Lizarraga (Tebas-Muru Artederreta, Nafarroa Garaia, ) futbolari profesional ohia eta entrenatzailea da. Osasunako harrobian urte askoan ibilia, zuzendari lanetan. 2014-2015eko denboraldian lehen taldearen entrenatzailea bihurtu zen.
Bere futbolari ibilbide osoa Osasunan egin zuen, Patxi Irigibel eta José Manuel Etxeberria lagun zituelarik aurrealde paregabea osatuta. 1990etik aurrera, entrenatzaile aritu da.
Pyšely
Pyšely Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.938 biztanle ditu eta 12,81 kilometro koadroko azalera. Benešoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1720 urtean egin zen.
Jariștea
Jariștea Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Enkarni Genua
Enkarni Genua Espinosa (Donostia, Gipuzkoa, 1942ko ekainaren 15a - ) euskal idazlea, kultura-dibulgatzailea eta txotxongilolaria da. Deustuko Unibertsitatean lizentziatu zen Filosofia eta Letretan. 2022an Manuel Lekuona saria jaso zuen.
Deustuko Unibertsitateko Filosofia eta Letretako lizentziaduna, 1971n, Manolo Gómezekin batera, Txotxongillo taldea sortu zuen. Talde horrekin, mende erdi baino gehiagoan, txotxongilo-antzerkia euskaraz egin du hainbat herrialde, hiri, eskualde, herri eta auzotan.
Idazle gisa, hainbat generotako haur eta gazte literaturako lanak (antzerki eta telebista gidoiak, ipuinak, diskoak...) eta material didaktikoak argitaratu ditu. Bere sorkuntzetan, ahozko literaturaren eta euskal mitologiaren elezaharrak suspertzeko ahalegina nabarmentzen da, publiko berrietara egokituz.
1992tik aurrera, Titirijai, Nazioarteko Txotxongilo Jaialdia martxan jartzen lagundu zuen, eta, ondoren, TOPIC—Txotxongiloaren Nazioarteko Zentroa sortzen, biak Tolosan. Sormen-gaitasuna eta ezagutzak ere partekatu ditu, aisialdiko begiraleen, irakasle-eskolako ikasleen eta eskola-tailerretako ikasleen prestakuntzaren bidez.
Literatur ibilbidea
60ko hamarkadan Donostiako hainbat antzerki taldetan hartu zuen parte. 70ko hamarkadan haurrei euskaraz zuzendutako ikuskizunik eza nabarmena zen eta egoera hori aldatzeko erabakia hartu zuen. Lehenenetariko saio bat 1971. urtekoa izan zen, Donostiako irailaren euskal jaietan, Aupa xoruak lana aurkeztuz.
1971. urtean Txotxongilo Taldea sortu zuen Manolo Gomezekin batera. Txotxongilo taldearen lehendabiziko saioa Jakintza ikastolan eman zuten, bigarrena Amezketan. Gipuzkoan zehar herriz herri ibili ziren, Bizkaian (Algortan, Durangon, Amorebietan...) eta Baionako Euskal Museoan. Ordutik, makina bat ikuskizun taularatu dituzte. Bere lehenengo pertsonaiak Otso Bixente eta Txano Gorritxo izan ziren. Beranduago beste pertsonaia batzuk sortu zituzten: Altxa Felipe eta Jaxinto eta Joxepa, besteak beste.
1975. urtean RTVE delakoak Euskalerria izenbuararekin euskaraz eginiko lehenengo telesaioan parte hartu zuten, programa horretan haurrei zuzendutako Pinpilinpauxa izeneko atalean.
2013an, Donostiako Udalak Hiritar Merezimenduaren Domina eman zion Txotxongilo Taldeari. Talde horrekin, batez ere, Euskal Herrian aritu da lanean, baita Estatuko Nazioarteko Festa garrantzitsuenetan ere. Horrez gain, Europan, Miamin (AEB) eta Hego Ameriketan ere aritu da.
1982an Tolosako CIT-eko (Tolosako Ekinbide Etxea) partaideekin batera, Titirijai jaialdia jarri zuten martxan, hau da, Tolosako Nazioarteko Txotxongilo Jaialdia. Ekitaldiaren antolaketan laguntzaile izaten jarraitzen du eta TOPIC (Tolosako Nazioarteko Txotxongilo Zentroa) egitasmoan ere elkarlanean ari da. 2018an Tolosako Topic Zentroak Iparragirreren txotxongiloa jaso zuen Enkarni Genuaren eskutik.
Literaturari dagokionez, batez ere haur eta gazteentzako liburuak idatzi ditu. 40 liburu baino gehiago argitaratu ditu (ipuinak, antzerkiak, txotxongiloen antzerki didaktikoak eta dramatikoak), horrez gain, ipuin eta abesti desberdinen 21 disko ere argitaratu ditu. Horrez gain, Larramendi Ikastetxean eta Donostiako Elizbarrutiko Irakasleen Eskolan irakasle izan zen.
Estetika
Enkarni Genuarentzat oso garrantzitsua da estetika zaintzea eta denbora eskaintzea horri. Bere estetika sinpletasunean oinarritzen da. Lau gauzatxorekin eszena eder bat osatzen du eta ez dagoen hori haurrek beren irudimenarekin osatzeko bidea irekita uzten du.
Artea hezkuntzan
Enkarni Genuarentzat arteak hezkuntzan garrantzi handia du. Izan ere, bere aburuz haurrak sortzaile hezi behar ditugu bizitzeko. Horrez gain, nortasuna lantzeko ere tresna garrantzitsua dela uste du. Hala ere, eskola gehienetan nahiko gaizki lantzen den arloa dela dio, ez delako kontuan hartzen publiko aurrean moldatzeko norbera bere buruaz oso seguru egon behar dela.
Txotxongiloak
Bi eta lau urteko haurrek txotxongiloak eskuan hartu eta antzezteko gai ez diren arren, haiekin harremanetan egon behar direla iritzi dio Enkarni Genuak. Irakaslearen eskuetan txotxongiloak egon behar direla uste du, batetik eredu delako (haren arabera egingo dute gero haurrek) eta bestetik, tresna izugarria delako. Idazlearen ustez, txotxongiloak indar handia du, haurrek ez baitute ikusten atzean nor dagoen eta identifikatuak sentitzen dira txotxongiloarekin. Gainera, askotan txotxongiloari kontatzen diote irakasleari esaten ez diotena edo gehiago askatzen dira, gehiago hitz egiten dute.
Antzerkia
Erein argitaletxeko Antzoki Txikia bilduman, 6-10 urte bitarteko hiru lan argitaratu zituen; horiek bide ematen dute haurrak hainbat eremutan aritzeko, hala nola, plastika, musika, gorputz adierazpena, etab.
Ostiralero afaria obrarekin irabazi zuen Enkarni Genuak Donostiako Hiria Literatur Saria euskarazko antzerki modalitatean. Obra horrek pertsonaia anonimoak hartzen ditu barne, ez daude ez euskal politikako izenik, ez partidu politikorik, ezta sindikatu edo foro konkreturik ere.
Eszenatokia jarrera politiko ezberdina duten anaiez osatutako familia batean kokatzen da, eta ezberdintasun horrek elkarrizketa bat izatearen ezinezkotasunera eramango ditu. Beraz, nabarmenak dira isiltasunak. Eta gainera, amaiera irekia duen istorio horrek, anaia bakoitzak iraganarekiko duen pertzepzio desberdinak, zailtasunak ekarriko dizkie hitz egiterako garaian. Horrek guztiak egiten du Enkarni Genuak idatzitako obra komedia garratz bihurtzea.
Lanak
Asko dira Enkarni Genuak sortutako ipuin, gidoi eta antzerki obrak. Ipuin, komiki-liburu, testu-liburu eta disko zerrenda luzea da berea. Hauek dira azken urteetan Haur eta Gazte Literaturan argitaratu dituenak:
Polná na Šumavě
Polná na Šumavě Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 201 biztanle ditu eta 19,16 kilometro koadroko azalera. Český Krumloveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1391 urtean egin zen.
Ptychadena nana
Ptychadena nana Ptychadena generoko animalia da. Anfibioen barruko Ptychadenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Pappogeomys
Pappogeomys Geomyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Kilmead
Kilmead (Cill Míde) Irlandako udalerri bat da, Kildare konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 299 biztanle zituen.
Sakesphorus canadensis
Sakesphorus canadensis Sakesphorus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Barnton (Edinburgh)
Barton, 'Baile an t-Sabhail' eta 'Barntoun', Eskoziako Edinburgh hiriburuko auzo bat da.
Pomacentrus arabicus
Pomacentrus arabicus Pomacentrus generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Kozlov (Olomouceko barrutia)
Kozlov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 233 biztanle ditu eta 45,762422 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1148 urtean egin zen.
Glocester (Rhode Island)
Glocester Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Providence konderrian dago, Rhode Island estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kilmeage
Kilmeage (Cill Maodhóg) Irlandako udalerri bat da, Kildare konderrian dagoena. 2011ko erroldaren arabera 997 biztanle zituen.
Beda
Beda (antzinako ingelesez: Bǣda edo Bēda; Monkton?, c. 673 - Jarrow, 735), baita San Beda edo Beda Agurgarria (Bēda Venerābilis) jakintsu eta historialari anglosaxoia izan zen. Monje beneditarra, bizitza Jarrowko monasterioan eman zuen, idazten eta irakasten. Anglosaxoieraz eta latinez idatzi zuen. Antzinako kultura entziklopedikoaren biltzailea izan zen, eta gai anitzez idatzi zuen: metrikaz, matematikaz, astronomiaz, geografiaz eta musikaz, Idatzi Santuen exegesiaren argitan denak. Bedaren lan nagusia, Historia ecclesiastica gentis Anglorum, Ingalaterrako Elizaren historiari buruzko iturririk behinena da. Leon XIII.ak Elizako Doktore izendatu zuen 1899an.
Pomacentrus armillatus
Pomacentrus armillatus Pomacentrus generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Beda
Haren eguna maiatzaren 25ean ospatzen da.
Sommelonne
Sommelonne Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sommelonne udalerrian erroldatutako biztanleak 501 ziren. Familiak 192 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 215 etxebizitza zeuden, 193 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 207 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 193 etxebizitza nagusietatik 171 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 129 etxek bost zituzten. 164 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 121 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 338 ziren, horien artean 254 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 254 pertsona aktiboetatik 233 lanean zeuden (127 gizon eta 106 emakume) eta 21 langabezian zeuden (13 gizon eta 8 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sommelonne udalerrian 193 unitate fiskal zeuden, 510,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.151 euro zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Măciuca
Măciuca Errumaniako udalerri bat da, Vâlcea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sommelonne
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Standish (Michigan)
Standish Michigango hiri bat da. Arenac konderrian kokatua dago. 2010ean 1,509 biztanle zituen, 5.58 kilometro koadrotan banatuta.
Măciuca
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Springport (Michigan)
Springport Michigango herri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 800 biztanle zituen, 3.26 kilometro koadrotan banatuta.
Ōda (Shimane)
Ōda (大田市) Japoniako Shimane prefekturako hiria da. 2014ko erroldaren arabera 36.219 biztanle ditu. Iwami Ginzan-go zilar meategiengatik da ezaguna Japonia osoan.
Geografia
Japoniako itsasoaren ertza eta Chūgoku mendien arteko kosta zatian dago. Sanbe mendia (1.126m) dago bre lurretan eta Daisen-Oki Parke Nazionalaren parte da.
Historia
Ōda-ren lurraldea Izumo probintziaren parte izan da historian zehar. Aintzinako hiru ibilbideren lotunea izan zen (San'in, Izumo eta Bingo) neurri handi batean Iwami Ginzan-go zilar meategiak zirela eta.
Hiria bera 1954ko urtarrilaren 1ean eratu zen eta 2005 urtean inguruko Nima eta Yunotsu herriak barneratu zituen.
2007an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen Iwami Ginzan-go zilar meategiak.
Ekonomia
nekazaritza da nagusi baina teila produkzio handia ere badu.
Slipknot
Slipknot 1995. urtean Ameriketako Estatu Batuetan sortutako heavy metal musika taldea da.
Tièrn
Tièrn Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Puy-de-Dôme departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 12.196 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thiers udalerrian erroldatutako biztanleak 12.196 ziren. Familiak 5.585 ziren, horien artean 2.366 pertsona bakarrekoak ziren (946 bakarrik bizi ziren gizonak eta 1.420 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.461 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.241 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 517 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.568 ziren, horien artean 5.047 aktiboak ziren eta 2.521 inaktiboak ziren. 5.047 pertsona aktiboetatik 4.038 lanean zeuden (2.173 gizon eta 1.865 emakume) eta 1.009 langabezian zeuden (485 gizon eta 524 emakume). 2.521 pertsona inaktiboetatik 806 erretiraturik zeuden, 741 ikasten zeuden eta 974 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thiers udalerrian 5.699 unitate fiskal zeuden, 12.332 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.663 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 929 komertzioetatik, 17 erauzte enpresak ziren, 16 janari enpresak ziren, 8 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 124 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 80 eraikuntza enpresak ziren, 219 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 33 garraio enpresak ziren, 64 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 7 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 65 finantziazio enpresak ziren, 38 higiezinen enpresak ziren, 104 zerbitzu enpresak ziren, 92 administrazio publikoko enpresak ziren eta 61 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 205 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 2 lan bilaketa bulegoak, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 14 banku bulegoak, 3 funerariak, 16 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 5 autoeskolak, 21 igeltseroak, 15 margolariak, 10 zurginak, 9 iturginak, 12 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 17 ile apaindegiak, 2 albaitariak, 5 aldi baterako lan enpresak, 39 jatetxeak, 13 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 107 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 2 120 m2 baino gehiagoko dendak, 4 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 10 okindegiak, 4 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 1 arraindegi zen, 5 liburu dendak, 22 arropa dendak, 17 etxerako tresna dendak, 4 zapata-dendak, 4 elektrotresna dendak, 5 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 4 drogeria, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 10 lore-dendak ziren.
2000. urtean Thiers udalerrian 35 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.173 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, psikiatriko 1 bat, urgentzia zentro 1 bat, amatasun-klinika 1 bat, 3 osasun-zentro, 6 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 3 haur-eskola eta 9 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Thiers udalerrian 2 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe, 2 hezkuntza orokorreko lizeo eta 2 lizeo teknologiko.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 819 ikasle zeuden, Hezkuntza orokorreko lizeoetan ez zegoen 901 eta lizeo teknologikoetan 336.
Thiers udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Virtongo gudua
Virtongo gudua 1914ko abuztuaren 22an gertatutako gatazka bat izan zen, Virtonen (Belgika), Lehen Mundu Gerraren hirugarren astean gertatu zena. Borroka hau Mugen guduaren parte izan zen, Ardenetako guduarena espezifikoki, Mendebaldeko Fronteari hasiera eman zion alemaniar erasoa. Gudua ez zuen garaile zehatzik izan.
Aurrekariak
Gerra hasi baino lehen frantziar Estatu Nagusiak Alemaniaren kontrako taktikak eta estrategiak prestatu egin zituen eta amaieran akordatutako eginbeharrari "XVII Plana" izena eman zioten. Plan honen puntu nagusia Alsazia-Lorrenako lurraldeen errekuperaketa zen, 1871an galduak Frantzia-Prusia gerraren ondorioz. XVII Plana aurrera eramateko 5 armada eta armada-gorputz bat bidali ziren alemaniar mugara: Lehenengo Armadak, Épinalen kokatuta, Sarrebourgerantz aurrera egin beharko zuen. Bigarren Armadak, Nancy-Charmes artean kokatuta, Metzeko ekialdeko egalerantz aurrera egin beharko zuen. Hirugarren Armadak, Saint-Mihieletik hurbil kokatuta, Thionvillerantz aurrera egin beharko zuen. Laugarren Armadak, Verdungo atzean kokatuta, Luxemburgoko hegoalderantz aurrera egin beharko zuen eta, azkenik, Bosgarren Armadak, Sedanen kokatuta, Luxemburgo osoa gurutzatu beharko zuen alemaniar erasoa gelditzeko.
Plan guztia, hala ere, ezertan gertatu zen alemaniar armadek Belgika inbaditzean eta Frantzia iparraldetik erasotzean. Eraso honek "Schlieffen Plana" ezizena jaso zuen, Alfred von Schlieffen alemaniar Estatu Nagusiaren agintariaren omenez. Eraso honengatik, XVII plana aurrera eramaten ari zuten hainbat unitate aldaratu behar izan ziren eta presaka iparralderantz bidali; Belgikako armadak bakarrik alemaniar erasoa gelditzea ezinezkoa zelako.
Gudua
Gudu honetan frantziar Hirugarren eta Laugarren armadaren zati batzuk parte hartu zuten; Boëlle eta de Trentinian jeneralen aginpean zegoen lehenengoa eta Gerard jeneralaren aginpean bigarrena. Alemaniar partetik, Gilen printze-oinordekoa k Virtonen borrokatuko zuten armada guztien agintaria izango zen.
21aren goizeko 11ak aldera, Wallerand De Hauteclocque Koronelak, Hussarren 14. erregimentuaren agintaria, alemaniar posizioak ustekabean aurkitu zituen eta tiroak hasi ziren. De Hauteclocqueren erregimentuaren betebeharra Laugarren armadaren aurretik joatea zen erasoak aurreikusteko. Informazioa jasota, bi armada gorputz bidali ziren Saint-Légerreko herria errekuperatzeko eta armadaren hegala mehatxatzen zuten alemaniar guztiekin akabatzeko. Egun bereko arratsaldeko 6etan alemaniar armadaren 5. gorputzak hurrengo egunerako mugimenduen instrukzioak jaso zituen eta halakoak zirenː 9. Infanteria dibisioa Virton bera asaldatuko zuen eta 10.a, Etherantz mugituko zen bitartean, Virtonen hego-mendebaldean kokatutako herrian, handik frantziarrak hegaletik erasotzeko. Aurreko egunean, 20an, Ethe bera eta Saint-Légerreko herriak jada okupatu zituzten ia erresitentziarik gabe. 21-22aren gauan alemaniar 9. dibisioaren Ulano unitate batek Virtonen ertzera iristen dira eta frantziar armada nagusi batek Virtongo herria eta Etherantz doan ibilbidea okupatzen zuela ikusten du. Aurretik bidalitako errekonozimendu unitate batzuek tirokatuak izan dira. Eguna argitzen ari den bitartean lainoa sartzen da. Frantziar armadek bidalitako errefortzuzko tropek motelki mugituko dira honengatik. De Lartigue jeneralak Virtonen iristean herria jenderik gabe ikusten du eta bere tropak (Frantziar 8. dibisioa, Boëlle jeneral nagusiak bidalia) aurrerantz joateko agintzen ditu. Aurrerago, goizeko 4etan, errefortzu gehiago iristen dira Virtoneraː Laffargue koronelaren 130. dibisioa. De Lartigue jeneralak azkeneko hauek Virtongo iparraldean kokatutako goi-ordokia babestera bidali zituen. Handik gertu tiroak egon dira gau osoan zehar, Bellevueko baserrian. Bellevuen Hussarren gorputz nagusia zegoen, baita lehen esandako Ulano unitatea ere, bata bestearen aurka borrokan. Patruila batzuk Robelmontera iristen zailatzen dute baina guztiak akabatuak izan ziren bidean. Virtonen hego-ekialdean Laffargue jeneralaren unitatearen zati handia, oraindik Virtonera iritsi ez zena, segadan harrapatua izan zen eta gustiz sarraskituak izan ziren. Laffargue jeneralaren aurrealdearen unitateek goi-ordokiaren ertzera iritsi eta gero ametrailadoreak ezartzen dituzte eta alemaniar posizioak tirokatzen hasten dituzte.
Boëlle jeneralak, jada iritsita Virtonen, hango unitateak antolatu zituen; 124. dibisioa Virtonen iparraldea babestuko zuen erretiratzen ziren unitateei laguntzeko. 117.a Houdrigny - Robelmont artean eraso egingo zuten. 130. eta 115. unitateen geratzen diren soldaduak elkartzen dira eta herrian erreserba moduan geratuko dira. Von Below jeneralak, bere eskuinaldean kokatutako frantziar unitateen zenbakia ikusita, erasoa gelditzea erabakitzen du. Artilleria bonbardaketa agintzen du Virtonen kontra baina bere Howitzerren kokapena bonbak airean eztanda egiten dute. Bonbardaketaren porrotaren ondorioz, Boëllek frantziar kontrabonbardaketa bat agintzen du alemaniarren kontra; alemaniar 9. infanteria dibisioak defentsa posizioak hartzen ditu. Von Below jeneralak alemaniar unitateen lubakitzea agintzen du, baita artilleriaren birkokatzea ere bai. 124. frantziar dibisioa jada lubakituta dago herriaren iparraldean, Virtongo hilerriaren barruan fortifikazioak eraiki eta gero. Alemaniarren aurrerapenaren berriak iparraldean entzun eta gero Boëlle jenerala Virtonetik alde egin zuen Harnocourten iristeko intentzioarekin; bidean Bellevue baserria erretzen ikusi zuen eta Robelmonten mendebaldeko hegala ere bai. Gelditzea erabaki zuen eta baso txiki batean komando osoa ezarriz. Arratsaldera arte han geratuko zen. Goizeko hamarrak eta laurdenean beste frantziar eraso bat alemaniar posizioen kontra porrota jaso zuen, ehunetan zenbatzen dira hildakoak. Robelmonten borroka dago frantziar eta alemaniar unitateen artean baina azkenean alemaniarrek garaipena lortzen dute eta frantziar tropak erretiratzen dira. Handik aurrera alemaniarren aurrerapena ipar-mendebaldean geldiezina izango da. Handik hurbil 124. dibisioak, hilerrian oraindik kokatuta, soldadu asko galtzen ari zen; alemaniar unitateek ez ziren aurrera egitera ausartu baina artilleriak hainbat hildako eragin zien.
Goizeko 12ak aldera 4. armada osoa atzera egitera behartua izan zen. Sei frantziar artilleria posizio tiro egin zuten erretiratzen ari diren soldaduak babesteko. Ordu honetan kaosa jada nagusitu zen baina Virtongo defentsak bi zatitan banatuta daudela ezagutu daiteke Alde batetik, hegoaldean, frantziar 8. dibisioak herria mantentzen zuen baina hain tropa gutxi zituen eraso bat antolatu ezingo lukeela, hala ere, frantziar artilleriak alemaniarrak eraso bat egitea eragozten zuen. 130. dibisioaren soldaduak aurrealdea babesten zuten, etxetan eta patioetan ezkutatuta. Iparraldean 124. dibisioa hilerria oraindik matentzen du.
4. armada erretiratzera egitera behartua izan eta gero, Boëlle jeneralak, haserre, Montquintineko posizioa erasotzea erabaki zuen 115., 124. eta 130. dibisioak erabiliz, herriaren hegoaldea babesten zuten unitateak, alegia. 124. dibisioaren agintaria, Fropo komandantea, agindua ez zuen jaso Boëllek bidalitako mezulariak alemaniarrek hil zituztelako tiroka. Hala ere, handik gutxira batailoi batek hilerritik ihes egitera behartuta egon ziren eta bizirik geratzen ziren 400 soldaduei hordu bat kostatu zitzaien Virton beran sartzea. Iristean Montquintineko erasoan sartzera behartuak izan ziren, deskantsatzeko denbora izan gabe. 124. bigarren batailoi batek hilerrian geratu zen oraindik, atzealdea babesteko intentzioarekin.
Arratsaldeko 2ak eta laurdenetan Robelmonten kontrako bigarren eraso bat osatu zen; frantziar 128. eta 51. dibisioak aurrera eraman behar zuten, bata iparraldetik eta bigarrena hegoaldetik. Alemaniarrek, setiatuak ez izateko, herriatik alde egin zuten. Bere artilleriak itsu tiroka ari zen. Momentu honetan Montquintineko posizioa frantziar eskuetan erori zen.
Thomomys
Thomomys Geomyidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Virtongo gudua
Ondorioak
Egun bakarreko borroka honen amaieran frantziarrek 5000 hildako jasoko zuten eta alemaniarrek 750.
Unitateen artean, 130. dibisioa ia desegin da, 8 ofizial soilik geratzen ziren bizirik eta 124aren zati bat gustiz garaitua izan zen.
Garaile gabeko gudu hauen ondorioz frantziar Hirugarren eta Laugarren armadak atzera egin beharko zuten Frantzia barrurantz.
Ptychadena neumanni
Ptychadena neumanni Ptychadena generoko animalia da. Anfibioen barruko Ptychadenidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Valea Sării
Valea Sării Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Tulnici
Tulnici Errumaniako udalerri bat da, Vrancea konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Maurice Journeau
Maurice Journeau (Biarritz, 1898 azaroaren 17a - Versailles, 1999ko ekainaren 9a) musikagile lapurtarra izan zen.
Ikasketak
Haurtzaroan pianoa ikasi zuen eta nerabezarotik konposatzen hasi zen. Batxilerra amaitu ostean gerrarako mobilizatu zuten 1917ko apirilean eta horrek etena suposatu zion bere lehen musika urratsean. Geroago Pariseko École normale de musique-n 1920tik 1922ra konposizio-ikasketak egin ahal izan zituen. Nadia Boulangerren ikastaroak landu zituen geroago, beste batzuen artean. 1921tik bere "Menuet" eta "Valse" konposizio ofizialen bidearen hastapenak izango dira eta Maurice Sénart argitaletxeak (non bere katalogoa Salabertek berrartua zuen) bere gaztaroko obrak 1931 arte publikatu zizkion. Ikasketak amaituta Biarritzera bueltatu zen, bere irakasleek konposatzen segitzeko aholkua eman eta gero.
Karreraren garapena
Ezkondu eta gero Nizan (Okzitania) bizi izan zen hamar urtez (1926-1936). Bertan gehienbat Gil Graven nazioarteko kontzertuetako bakarlariak sortutako biolinerako konposizioak idatzi zituen.
1936an Parisera joan eta orduan idatziko ditu bere obrarik gehienak, bereziki tresna kutuna zuen pianorako eta kamera-musikarako. 1950eko hamarkada irratiaren bidez zabaldutako zenbait grabaketaren garaiak izan ziren, baita haize-tresna eta orkestrarako idatzitakoenak ere; berrikuntzetan aritzeko grina ere ez zitzaion falta izan, denbora laburrean desagertuko zitzaion dodekafonismo pertsonal baten ikutua barne. 1970eko hamarkadan, heldutasunaren garaia, musika sakroko konposizioen eklosioa eman zen.
Azken urteak
1984an Maurice Journeauk bere borondatez idazteari utzi zion.
1992ko amaieran artista eta publiko zabala bere musika argitaragabea ezagutzen hasi ziren eta erregulartasunez Combre diskoetxeak argitaratuko ditu. 1998an musikagileak bere ehun urteak Frantzia eta Alemaniako zenbait hiritan ospatzen zela ikusi ahal izan zuen pertsonalki. Hortik aurrera piano eta hari-tresnetarako lanen dibulgazioa erraztuko duen diskografia baten bultzada izan zen. 1999an hil zen, bere musikak arrakasta lortu zuela pertsonalki baieztatu eta gero.
Konposizioak
75 bat obrak osatutako errepertorioa utzi zigun, batez ere piano eta kamera-musikarako; baita orkestra eta organorako ere eta gutxiago ahots eta klabezinerako. Horri berak bere lanei egiten zizkien aldaerak gehitu behar zaizkie.
Estiloa
Hauexek dira bere obretan gehien agertzen diren osagaiak:
Euskal Herriaz eta bibliografia
1925ean Les nuits basques izeneko kamera-musikarako konposizioa egin zuen: opus 9, boskote batentzat (piano gidaria, biolina, bibolina, txeloa eta kontrabaxua), 7 minutukoa; biolin eta pianorako ere konposatua da. Askotan "Ravelen gaineko" programetan sartua, bertan konpositorearen itsasoaren ertzeko ibilaldiak gogoan izaten ditu: Biarritz, Donibane Lohitzune edo Ravelen Ziburu.
Vojenský újezd Brdy
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1379 urtean egin zen.
Maurice Journeau
Euskal Herriaz eta bibliografia
Chantal Virlet-Journeau konpositorearen seme-alabarik gazteenak hiru lan argitaratu ditu; Biarritz jaiolekuko argitaletxe batzuek atera dituzte bi:
2009an bere heriotzaren hamargarren urteurrena bete dela eta hainbeste ekitaldi antolatu dira.
Stanton (Michigan)
Stanton Michigango hiri bat da. Montcalm konderrian kokatua dago. 2010ean 1,417 biztanle zituen, 5.56 kilometro koadrotan banatuta.
Christo eta Jeanne-Claude
Christo Vladimirov Javacheff (1935–2020) eta Jeanne-Claude Denat de Guillebon (1935–2009), izen artistikoz Christo eta Jeanne-Claude, bulgariar-frantziar artista batzuk izan ziren, hainbat eraikin eta monumentu estalduraz apaindu eta zenbait seinale diseinatzeagatik ezagunak, tartean Reichstag (Berlin), Pont Neuf (Paris), Running Fence (Kalifornia) eta Central Parkeko The Gates (New York).
Sakesphorus cristatus
Sakesphorus cristatus Sakesphorus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Calloway konderria (Kentucky)
Geografia
Calloway konderriak 10,637 kilometro koadro ditu. Horietatik 665 ura dira. Beste 9,972 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 34,96 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 37,191 pertsonetatik 34,562 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 890 dira. 1,375 beltzak edo afroamerikarrak. 67 amerikar natiboak ziren eta 7 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 650 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 31 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 499 pertsonek kokatzen zuten.
Errepublika (Platon)
Errepublika (grezieraz Πολιτεία, politeia, "hiria") Platonen lanik ezagunena eta esanguratsuena da, bere filosofia osatzen duten ideien bilduma.
Sokrates eta ikasle edo ahaideak bezalako beste pertsonaien arteko elkarrizketen bidez idatzia, hamar liburutan egituratzen da. Liburuen arteko trantsizioak ez du, ordea, gaiaren aldaketa ekartzen. Liburu honetan, Platonek Estatu perfektua izateko zein izango litzateken bere antolaketa eta filosofia onena eztabaidatzen du. Egilearen ideia gakoak honakoak dira: Estatuaren defentsarako gudarien hezkuntzaren garrantzia, justizia gauzatzeko behar morala eta azkenik, errepublika dela Estatu mota onenaren aldarrikapena.
Dirudienez, I. liburua beste guztiak baino lehenago idatzia izan zen, K.a. 395 inguruan. II., III. eta IV. liburuak K.a. 390. urtean idatzi ziren, Platonek Siziliara egindako lehen bidaia baino lehen. V. tik X.rako liburuak askoz geroago idatzi ziren.
Philippe Petit
Philippe Petit (Nemours, 1949ko abuztuaren 13a) frantziar funanbulista da. Ospe handia erdietsi zuen 1974ko abuztuaren 7an, World Trade Centerko dorre bikien arteko tartea, 61 metro luze, lurretik 417 metroko altueran, altzairuzko kable baten gainean oinez egin zuelarik. 2008ko Man on Wire dokumentalak eta 2015eko The Walk film dramatikoak zinemaratu zuten Petiten balentria hori.
Oier Guillan
Oier Guillan (Donostia, Gipuzkoa, 1975eko irailaren 5a) euskal idazle, kazetari eta antzerkigilea da. Oreretako Mikelazulo taldeko kidea izan zen. 2008tik Metrokoadroka kolektiboko kidea da, haiekin taularatu ditu Poza, Zertarako Hegoak, Su izan nahi, Salto, eta Hura ez da lekua bezalako lanak.
Dejabu, Anakrusa eta Rouge Elea taldeen kolaboratzailea ere izan da.
Gabrielen lekua (2013) eta Nola belztu behar zuria (2014) proiektuetan parte hartu du.
Osip Mandelstam
Osip Emilievitx Mandelstam (Varsovia, Batzarreko Polonia, Errusiar Inperioa, 1891ko urtarrilaren 14agreg./urtarrilaren 2ajul. - Gulag "Vtoraya Rechka", Vladivostoketik gertu, 1938ko abenduaren 27a) errusiar eta sobietar olerkaria izan zen. Judu jatorriko izan zen. Varsovian jaio arren, bere familia joan zen berehala San Petersburgora. Parisko eta Heidelbergeko Unibertsitateetan ikasi zuen eta San Petersburgoko Unibertsitatean sartzen saiatu zen. Unibertsitateak juduen sarrera debekatu zuen eta, hori lortzeko metodismora bihurtu zen. Bere poesia sinbolismoarekin lotu zen eta acmeismo taldean parte hartu zuen. 1922an Nadezhda Mandelstam idazlearekin ezkondu zen. 1933an bere Stalin Epigrama lana jendaurren irakurri ondoren, errepresio estalinista pairatzen hasi zen eta gulagen hil zen. 1987an hil ondoren birgaitu zuten.
Santa María de Guadalupeko errege monasterioa
Santa María de Guadalupeko errege monasterioa Espainiako Cáceresko probintziako Guadalupe udalerrian dagoen moansterioa da. 1993 urtean UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Monasterioak XIII. eta XVIII. mende bitarteko estilo gotiko, mudejar, errenazentista, barroko eta neoklasikoa nahasten ditu.
Monasterioak museo bat du eta bertan Francisco Goya eta El Grecoren margolanak daude ikusgai, besteak beste.
Jerpoint abadia
Jerpoint abadia, Kilkennyko konderrian, Thomastown herritik 2'5 kilometrotara dagoen monasterioa da. Irlandako monumentu nazionala da.
Historia
Ossoryko Erresumako Donogh O'Donoghoe Mac Gilla Patraic erregeak eraiki zuen 1180 urtean Zistertar Ordenako apaizak bertara ekarri zituelarik. Monasterioak garapen handia izan zuen Henrike VIII.a Ingalaterrakoak monasterio guztien disoluzioa agindu zuen arte. 1541ean Ormondeko 9. kondea zen James Butlerrek eskuratu zuen. Monasterioaren inguruan Newtown Jerpoint herrixka sortu zen.
1880an Irlandako monumentu nazional izendatu zuten. Gaur egun monasterioaren aztarnak baino ez dira gelditzen, hala ere inguruko familia handien hilobi ugari daude. Bertakoek diote San Nikolas Barikoaren hilobia ere badagoela bertan.
Pomacentrus atriaxillaris
Pomacentrus atriaxillaris Pomacentrus generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Thomas Alva Edison
Thomas Alva Edison (Milan, Ohio, Ameriketako Estatu Batuak, 1847ko otsailaren 11 – West Orange, New Jersey, AEB, 1931ko urriaren 18a) asmatzailea eta negozio gizona izan zen. 1.093 patente badira haren izenean, baina gaur egun badakigu denak ez zirela Edisonek asmatuak izan, ingeniari talde apartak harentzat lanean jardun baitzuen, eta, askotan, Thomasen ekarpen bakarra sinadura edo azken ukitua ematea izaten baitzen.
Bere bizitza
Thomas Alva Edison Milanen jaio zen, Ohion. Edison sendia 1830eko hamarkadan joan zen Amsterdametik eta New Jerseyn ezarri ziren, Passaicen. Asmatzailearen aitona, John Edison, Independentzia Gerra garaian, britainiarren alde aritu zen borrokan eta Banghamen, Eire lakuaren inguruan, bizi izan zen; 1837an, hango altxamendua piztu zenean, Samuel Edison, Thomasen aita, matxinatuen alde jarri zen. Berriro ere, familia ihes egin beharrean izan zen, oraingo honetan, Estatu Batuetara.
1855ean, Thomas eskolara joaten hasi zen, 8 urte eta erdi zituenean. 3 hilabete geroago, etxera itzuli zen negarrez, irakasleak ikasle idorra zela esan baitzion. Gertaera hau Edisonen barnean egon zen bere bizitza guztian zehar. Hantxe joan zitzaion ama Nancy irakasleari protestan eta, Thomasek, ama gaizki ez uzteko ahaleginak egingo zituela erabaki zuen.
1859an, Port Huronetik Detroitera zihoan trenean egunkariak saltzen hasi zen eta, aldi berean, barazkiak, gurina edo masustak ere bai. Trenak 6 orduko atsedena hartzen zuen Detroiten eta Thomasek denbora irakurtzen pasatu ohi zuen Gazte Elkartean (Gerora, Detroiteko dohaineko liburutegia izango zen). Bata bestearen atzetik irakurtzen zituen liburuak, beheko apaleko lehenengotik hasi eta ilara guztia bukatu arte.
Irakurtzeaz gain, zientzia liburuetan oinarrituz, esperimentu berriak probatzen ere hasi zen. Hutsik zegoen bagoiren bat erabili ohi zuen laborategi gisa eta, gerora, eskuzko prentsa bat jartzea lortu zuen, Detroit Free Presseko lagun batek hainbat tipo eman zizkionean. Berehala ikusi zen emaitza, Grand Trunk Herald, 400 ale kaleratzen zituen astekaria.
Thomasek ez zuen ondo entzuten. Agian, haurtzaroan jasandako elgorriak edo, bere hitzei jarraituko bagenio, treneko langile batek, trena martxan zihoanean, belarritik helduta bagoira igo zuenean eragindako kalteek bihurtu zuten gor, neurri batean.