cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Firu ertain
Ez dute zuzenean mugimendu zelularrean parte hartzen, oro har arkitektura zelularra mantentzeko funtzioa dute.
Egitura eta ezaugarriak
Elkar kiribiltzen diren proteina katez osaturiko firuak dira. Dimeroak elkarren artean lotzen dira lotura hidrofobiko bidez eta antiparaleloki kokaturik daudela. Proteinen N-muturra (burua) eta C-muturrean (isatsa) ez da α-helize egiturarik agertzen.
Firu ertainak deformazio handia jasateko gaitasuna dute eta beren egitura hierarkikoari esker asko laburtu daitezke. Mota askotako firuak badira ere 9-11 nm arteko diametroa dute.
Firu ertainak zitoplasmatikoak dira, talde bat izan ezik, V. taldea. Honek xafla nuklearra osatzen du.
Motak
Firu ertainak sei taldetan banatzen dira :
I eta II taldea: Keratinak
Epitelio zelulen eta hainbat babes egituraren firu bereizgarriak dira. Zitoplasma osoa zeharkatzen dute sare konplexuak eratuz, zelula mintzaren behealdean eta nukleo inguruan dentsoagoa izanik. Desmosometara eta hemidesmosometara lotzen dira, zelulen arteko atxikipen mekanikoa gogortuz. Keratina mota desberdinak agertzen dira zelula desberdinetan. I taldeko keratinak azidoak dira eta II taldekoak basikoak, eta elkarren artean lotzen dira keratinazko firuen heterodimeroak osatzeko. Hainbat isoforma agertzen dira bi multzo nagusitan musikatzen direnak:
IV taldea: Neurofiruak
Neuronen zitoplasman irregularki eta axoietan azau paraleloetan antolatzen dira, luzeraren norabidean. Neuronen soma, axoi eta dendriten hezurdura proportzionatzn dute, horien itxura berezia mantendu eta garraio intrazelularra baimenduz.
V taldea: Laminak
Xafla nuklearraren osagaiak dira. A, B eta C laminak bereizten dira.
VI taldea: Nestinak
Neuronen axoietan agertzen dira.
Historia
1980. hamarkadatik firu ertainen inguruko ikerketa asko argitaratu dira. Eremu honetan lan egiten duten zientzilari ezagunenak Lazarides, Fusch eta Weber, Steinert eta Roop eta azkenaldian Fusch eta Cleveland izan dira.
Lizeo (hezkuntza)
Hezkuntzan, lizeoa bigarren hezkuntzako ikasketak ematen dituen ikastetxe bat da. Terminoa Frantzian, eta beraz Iparraldean ere, erabiltzen da bereziki, eta 3 urteko ikasketako zikloa adierazten du (printzipioz, 15, 16 eta 17 urterekin burutzen direnak, hurrenik hurren Seconde, Première eta Terminale izenez, "Bigarren", "Lehenengo" eta "Amaierako" alegia. Hego Euskal Herrian eta munduko beste zenbait tokitan ere erabiltzen da.
René Manzor
René Lalanne (Mont-de-Marsan, ), René Manzor izengoitiz ezaguna, lapurtar zinema zuzendari eta gidoigilea da, jordano-euskaldun jatorrikoa.
Lewis (Iowa)
Lewis Iowako hiri bat da. Cass konderrian kokatua dago. 2010ean 433 biztanle zituen, 1.3 kilometro koadrotan banatuta.
La Herrera auzoko eskolak
Taramona y Diaz de Entresotos familiak La Herrerako eskolak eman zizkion Zallako udalari. Eskolak 1923 ireki ziren Ricardo Bastida arkitektuaren proiektua jarraituz eta Herrerako auzoan dago.
2016tik aurrera, D eredua duen eta Hezkuntza Berriaren inguruan lan egiten duen Landabaso Eskola Librea bertan dago kokatuta
Eraikina
Eskolak neoeuskaldun estilokoak dira eta pentsatu ziren bi eskolak egiteko, neskak eta mutilak bananduz eskola museo baten bidez. Beheko solairua arkuduna eta bi solairu gehiago osatzen dute eraikina.
Fatxada nagusiak, eskertzeko, familiako armarri eta Higinio Basterra eskultorearen metalezko plaka ditu.
Funambulus layardi
Funambulus layardi Funambulus generoko animalia da. Karraskarien barruko Callosciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Teinoptila
Teinoptila Yponomeutidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Yponomeuta interruptella da.
Austrochaperina robusta
Austrochaperina robusta Austrochaperina generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Luc Leblanc
Luc Leblanc (Limoges, 1966ko abuztuaren 4a), Frantziako txirrindulari ohia da. Frantziako eta Munduko Txapelduna izan zen.
Palmaresa
1986 1987 1988 1990 1991 1992 1994 1996 1997 1998
Camp de Tarragonako geltokia
Camp de Tarragona Katalan Herrietako Tarragonès eskualdeko tren geltoki bat da, La Secuita udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Geltokia RENFEko La Secuita-Perafort geltoki zaharraren ia toki berean dago, Reus-Roda de Berà burdinbidean, 1990eko hamarkadan itxi zena.
Geltokia 2006ko abenduaren 26an inauguratu zen, Madril-Perpinyà abiadura handiko burdinbidea Roda de Berà zabalera-aldagailuraino luzatuz, hegaztiaren geltoki terminal bihurtuz.
Hasieran Madril–Atochako Atea arteko ibilbidea 2 ordu eta 50 minututan egiten zen, eta gaur egun 2 ordu eta 30 minutura murriztu da.
2008ko otsailaren 20an geltoki terminal izateari utzi zion Madril-Perpinyà burdinbidea Bartzelona–Santsera arte luzatu zenean, eta 2013tik aurrera Madril - Figueres–Vilafant trenen zati da.
2020ko urtarrilaren 13an, Vandellòsko tren-saihesbidea inauguratu zen. Horren ondorioz, Euromed trenek Tarragonako geltokitik zirkulatzeari utzi zioten Bartzelona–Santsetik Camp de Tarragonara eta Camp de Tarragonatik Valentziara.
Coelorinchus argus
Coelorinchus argus Coelorinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Trilbardou
Trilbardou Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Trilbardou udalerrian erroldatutako biztanleak 603 ziren. Familiak 224 ziren, horien artean 47 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 106 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 269 etxebizitza zeuden, 227 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 19 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 207 etxeak ziren eta 54 apartamentuak ziren. 227 etxebizitza nagusietatik 156 bere jabearen bizilekua ziren, 64 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 56 etxek hiru zituzten, 46 etxek lau zituzten eta 89 etxek bost zituzten. 158 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 126 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 437 ziren, horien artean 332 aktiboak ziren eta 105 inaktiboak ziren. 332 pertsona aktiboetatik 312 lanean zeuden (167 gizon eta 145 emakume) eta 20 langabezian zeuden (8 gizon eta 12 emakume). 105 pertsona inaktiboetatik 30 erretiraturik zeuden, 41 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trilbardou udalerrian 222 unitate fiskal zeuden, 576 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.259 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 7 eraikuntza enpresak ziren, 11 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 4 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 3 harategiak ziren.
2000. urtean Trilbardou udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Dolánky nad Ohří
Dolánky nad Ohří Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 276 biztanle ditu eta 3,31 kilometro koadroko azalera. Litoměřiceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1293 urtean egin zen.
.bz
.bz Belizeri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Belizeko Unibertsitateak kudeatzen du.
2688 Halley
2688 Halley asteroide baten izena da. apirilaren 25an aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
.bz
.bz domeinua Belizeri esleitu zioten arren, askok eta askok negozio webguneentzako erabiltzen du, ingelesezko business terminoagatik.
2688 Halley
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1982 HG izena zeraman.
Carmen Giralt
Carmen Giralt Ortiz (1931-2010) emakume aktore espainiarra izan zen.
Filmografia
Film arrakastatsu batzuetan parte hartu zuen:
2688 Halley
Orbitaren ezaugarriak
2688 Halley asteroidearen orbitak batezbeste 3,171 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,717 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,624 distantziara. Eszentrikotasuna 0,143 da, eta makurdura orbitala 3,45ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 11.7 da.
Zawichost udalerria
Zawichost Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Sandomierz barrutian kokatuta. 80,3 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4575 biztanle zituen.
Austrochaperina septentrionalis
Austrochaperina septentrionalis Austrochaperina generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Mikrotubulu
Mikrotubuluak mikrofiru eta firu ertainekin batera zitoeskeletoaren osagai diren 22-25nm-tako diametroa duten hodi itxurako firuak dira.
Funtzio zelular desberdinetan parte hartzen dute, hala nola jariapen besikulen garraioan, organuluen mugimenduan, substantzien garraio intrazelularrean eta zatiketa zelularrean (mitosi eta meiosian). Gainera, zilio eta flageloen osagaiak dira.
Egitura
Hamahiru azpiunitate globularrez osaturiko eraztun antzera beha daitezke. Azpiunitate bakoitza 4-5nm-takoa, gune zentral baten inguruan antolatzen da mikrotubuluaren horma eratuz. Unitate hauek ez dira zeharreko ebaketaren plano berean kokatzen, helikoidalki baizik.
Mikrotubuluen azpiunitate globularrak luzerako ardatzean lerrokaturik daude protofiruak eratuz. Beraz, mikrotubulu bakoitza 13 protofiruz eratuta dago, eta azpiunitate bakoitza tubulinaz osatuta dago. Bi tubulina mota daude: α eta β, tubulina molekula bakoitza heterodimero bat izanik.
Tubulina dimeroez gain, beste osagai batzuk ere daude mikrotubuluetan. MAP proteinak mikrotubuluei asoziaturiko proteinak dira esaterako. Mikroskopio elektronikoz ateratako argazkietan hormetatik perpendikulaki ateratako luzakin moduan ikus daitezke. Proteina hauetako batzuk mikrotubuluen mihiztaduran parte hartzen duten entzimak dira.
Mihiztadura
Mikrotubuluen muntaia prozesu zuzendu eta programatua da, mikrotubuluen zentru antolatzailean burutzen dena. Zentru antolatzaile hauek mikrotubuluen mihiztadura hasten diren tokiak dira:
Funtzioak
Mikrotubuluak burutu behar duten funtzioaren arabera zitoplasman taldekaturik agertzen dira. Horretarako, mikrofiru eta firu ertainekin asoziatzen dira. Mikrotubuluen funtzio ezagunenak hiru dira:
Farmakologia
Mikrotubuluen polimerizazioa inhibitzen duten hainbat sendagai daude:
Libertyville (Iowa)
Libertyville Iowako hiri bat da. Jefferson konderrian kokatua dago. 2010ean 315 biztanle zituen, 1.26 kilometro koadrotan banatuta.
Cervinara
Cervinara Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cervinarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Tocasta
Tocasta Agonoxenidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Tocasta priscella da.
Almedia (Pennsylvania)
Almedia Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Columbia konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Crax rubra
Crax rubra Crax generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
.gg
.gg Guerneseyri dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Island Networksek kudeatzen du.
Kanpo estekak
Toppdomän
Nikolai Podgorni
Nikolai Viktorovitx Podgorni (Karlovka, Ukraina, 1903ko otsailaren 18agreg./otsailaren 5ajul. - Mosku, 1983ko urtarrilaren 11) sobietar estatu-gizona izan zen. Moskuko Teknologia Institutuko zuzendaria izan zen Bigarren Mundu Gerran. Ukrainako Alderdi Komunistako idazkari nagusi izendatu zuten (1953-1963). Batzorde Nagusiko idazkaria izan zen 1963az geroztik, eta Sobiet Goreneko lehendakari hautatu zuten 1965ean. Ekonomia-erreformen aldeko agertu zen. 1977ko ekainean, kargu guztietatik eraitsi zuten.
Funambulus palmarum
Funambulus palmarum Funambulus generoko animalia da. Karraskarien barruko Callosciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
EBA Liga
EBA Liga (Liga Española de Baloncesto Aficionado siglak) Espainiako saskibaloi liga da, laugarren maila eta LEB Ligaren ondoren dagoena.
Egitura
Eskualdeen araberako bost multzotan liga sisteman jokatu ondoren hamasei talde onenek play-offak jokatzen dituzte LEB Ligara sartzeko. Historian zehar hainbat egitura aldaketa izan ditu hala ere.
NGC 7445
NGC 7445 galaxia bat da, Andromeda konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Dolany (Plzeň-Iparraldeko barrutia)
Dolany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 291 biztanle ditu eta 8,13 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1383 urtean egin zen.
Citrus Hills (Florida)
Citrus Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Citrus konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Das Erste
Das Erste (Lehena) alemaniar telebista kate bat da, ARD taldearen lehen katea dena.
1952ko abenduak 25ean hasi zituen bere emisioak eta herrialde osoan ikus daitezke. ARD partzuergo deszentralizatua denez, berau osatzen duten eskualdeko enpresak programazioaz arduratzen dira. Esleitutako denbora biztanle kopuruaren araberakoa da. Gaur egun, irrati-difusioko bederatzi taldek osatzen dute ARD:
Alazne Gómez
Alazne Gómez Berasategi, Txiki ezizenaz ezaguna, (Bilbo, 1993ko urriaren 19a) bizkaitar futbolaria da, erdilari postuan jokatzen duena. Gaur egun Espainiako Emakumezkoen Futbol Superligan aritzen den Athletic taldeko jokalaria da.
Zawidów
Zawidów Poloniako Silesia Behereko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Zgorzelec barrutian kokatuta. 6,07 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4258 biztanle zituen.
Sternarchella orthos
Sternarchella orthos Sternarchella generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian.
Borroka 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak borroka greko-erromatarra 97 kg
Borroka greko-erromatarra 97 kg. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 3tik abuztuaren 4ra bitarte ospatu zen Makuhari Messen.
Erregeletan oinarritutako itzulpen automatikoa
Erregeletan Oinarritutako Itzulpen Automatikoan (EOIA edo RBMT, Rule-based Machine Translation) itzulpengintza automatikoa egiteko hurbilpenetako bat da, ezagutza linguistikoa adierazten duten erregelak erabiltzen dituena. Hiru estrategia bereiz daitezke erabiltzen den ezagutza linguistikoaren sakoneraren arabera: itzulpen zuzena, transferentziazko metodoak eta interlingua bidezko itzulpena. Vaquois-en triangeluak ondo azaltzen ditu metodoen artean dauden ezberdintasunak.
Cesinali
Cesinali Italiako udalerri bat da. Avellinoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Đỗ Mười
Đỗ Mười (vietnameraz ahoskatua; Hanoi, 1917ko otsailaren 2a – ibidem, 2018ko urriaren 1a) Vietnamgo politikaria izan zen, lehen ministroa 1988tik 1991ra eta Alderdi Komunistako idazkari nagusia 1991tik 1997ra.
Cesinali
Mugakideak
Cesinalik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Erregeletan oinarritutako itzulpen automatikoa
Itzulpen zuzena
Hasiera bateko bereizketan metodo "zuzenak" eta "ez zuzenak" ezberdintzen dira. Metodo zuzenetan ez dira tarteko adierazpideak erabiltzen eta itzulpena urrats bakar batean burutzen da: jatorrizko hizkuntzako hitzak hiztegian kontsultatzen dira eta zuzenean ematen dira xede hizkuntzan dagozkien parekoak soilik malgutasun, komunztadura eta berrantolaketa arau batzuk aplikatuz.
Baina hitzez hitz itzultzeko teknika erraz hau aspaldi baztertu zen bideragarri ez zelako eta ezagutzen diren sistema guztiek, espainola eta katalana bezalako hizkuntza oso hurbilen artean itzultzen dutenek barne (InterNOSTRUM), mota bateko edo besteko tarteko adierazpenak erabiltzen dituzte. Metodo ez zuzenak bi motatakoak izan daitezke: "hizkuntza artekoa" edo interlingua eta "transferentziazkoa".
Interlingua
Itzuliko diren hizkuntzen artean komuna den tarteko adierazpen bakar baten bidezko itzulpena planteatzen du, itzulpena bi urratsetan egitea ahalbidetuz: analisian eta sorkuntzan. Bere kontzepzio teorikoan zehatz-mehatz jasotzen du hizkuntzalari unibertsalen ideia eta bere garairik oparoena hirurogeita hamargarren hamarkadan izan zuen, Adimen Artifizialak proposatzen zuen ezagutzaren adierazpen ereduen aplikazioarekin. Metodo hori gomendatzen dute testu bat itzultzeko lehenago ulertu beharra dagoela esaten dutenek. Informazio semantikoa ezagutza-oinarri batean jasota egon ohi da (munduaren eredu bat) eta itzultze prozesuan zehar eskura izaten da.
Metodo honek arrakasta izan zuen bereziki Japonen hirurogeita hamar eta laurogeigarren hamarkadetan. Garaiko enpresa informatiko garrantzitsu orok bere itzulpen-proiektu propioa nahi zuen: ATLAS (Fujitsu), PIVOT (NEC), ... Egun oraindik ere bada gure artean proiektu japoniar bat, United Nations University-ren UNL (Universal Networking Language).
AEBetan interlinguan oinarritutako zenbait proiektu burutu izan da: KBMT (Carnegie Mellon University), ULTRA (New Mexico State University), PANGLOSS (CMU, NMSU eta University of Southern California), UNITRAN (University of Maryland); halere, kasu guztietan unibertsitateetan buruturiko ikerketa-proiektuak izan dira eta horietatik bat ere ez da merkaturatze fasera iritsi.
Europan bi proiektu aipa daitezke, DLT (BSO enpresa holandarrarena), esperantoa darabilena tarteko hizkuntza gisa, eta ROSETTA (Philips), Montague-ren gramatikan oinarrituta.
Transferentzia
Transferentzia metodoaren alderdi bereizlea tarteko bi adierazpen proposatzen duela da, bat itzulpen-bikotearen hizkuntza bakoitzeko. Adierazpen horien gainean jatorrizko testuaren analisia eta xede testuaren sorkuntza, horrela, itzulpena hiru fasetan burutuko da: analisia, transferentzia eta sorkuntza. Transferentziaren maila sistema batetik bestera alda daiteke. Transferentzia maila lexikoan, sintaktikoan zein semantikoan burutu daiteke.
Transferentzia semantikoa interlingua teknikatik oso gertu dago. Metodo honekin diseinatu diren sistemen artean daude, besteak beste, METAL, MÉTÉO, SUSY. EUROTRA, LOGOS, GETA (Grenobleko Unibertsitatea), Apertium edota Matxin.
Sistemarik aipagarrienak
Ikastaroarekin amaitzeko, gaur egun arte gure artean aritu izan diren arau bidezko itzulpen sistema klasiko batzuen birpasa zehatzagoa egingo dugu. Laurogeita hamargarren hamarkadaren amaiera arte izan diren azpimarragarrienak birpasatuko ditugu, geroago Internet bidez eskuragarri izan direnetan zentratzeko. Azken hauek bereziki interesgarriak dira ikastaroaren ariketa praktikoak egiteko berorietan oinarritu beharra dagoelako. Amaitzeko, itzulpen automatikoak etorkizunean izango duen ildo nagusiari buruzko pare bat komentario egingo dugu, lokalizatzea hain zuzen (materia horrekiko aparteko modulua dago).
Laurogeita hamargarren hamarkada arte
Laurogeita hamargarren hamarkada arte, zalantzarik gabe, inoiz diseinatu izan den sistemarik nabarmenena "SYSTRAN" izan da. Ez da sistema bakar bat, arbaso komuna duen sistema familia bat baizik. Arbaso hori berrogeita hamargarren hamarkadaren amaieran sortu zuen Peter Toma-k Georgetown-eko Unibertsitatean. Geroago, Saarland.eko Unibertsitatera, Europa mailan hizkuntzalaritza konputazionalean aitzindari, igaro zen 1964an. (Saarbrücken-en geroago "SUSY" eta EUROTRA modulu batzuk garatu ziren). Berriro AEBetan, 1986an Tomak Latsec Inc. Sortu zuen La Jolla-n, Kalifornia, USAF-ekin (AEBetako aire-indarrak) lankidetzarako kontratu batek animaturik. SYSTRAN NASA-k erabili zuen zoritxarreko Apollo Soyouz espazio proiektuan 1974 eta 1975 artean. Esperientzia hark ospea eman zion eta Toma ingelesa/frantsesa bikotearen artean EB-erako erakustaldia egiteko gonbidatu zuten. Emaitzek konbentziturik, 1975ean Batzordeak lizentzia eskuratu eta berezko hizkuntza bikoteak garatzen hasi zen gramatikak eta lexikoiak barne administrazio testuen ezaugarrietara egokituz. Egun, EB-eko sistemak hizkuntza zerbitzuen sare lokalean sartu diren 17 hizkuntza bikote ditu, EURAMIS (Strandvik, 2000), Batzordeko langileen artean arrakastatsua dena. 1980ko hamarkadan, beste enpresa batzuek ustiatzeko eskubideak bereganatu zituzten: Wold Translation Corporation Kanadan, SYSTRAN Institute Alemanian, SYSTRAN Corporation Japonen; horrela bada, zenbait urtetan zehar programaren bertsio ezberdinak oso sakabanatuta egon ziren. Laurogeita hamargarren hamarkadaren hasieran Gachot frantziar enpresak filial guztiak bereganatu zituen EB-ekoa izan ezik, eta sistema oso ezaguna bihurtu zen Frantzian Minitel-en bidez zuen eskuragarritasuna zela kausa. 1994an doan eskaintzen zen CompuServe-ko chat-etan. 1995ean, Windowserako bertsio egokitu bat atera zuten. Dena den, behin betiko ospea 1997an lortu zuen, Internet Altavistako tokia SYSTRANekin akordio batera heldu zenean web bidezko doako itzulpen zerbitzu eskaintzeko, BABELFISH. Une honetan, SYSTRAN da itzulpen sistemarik garatuena (35 hizkuntza bikote ditu eskuragarri) eta erabiliena (1.000.000 itzulpen BABELFISHen bitartez).
Antzinatasun eta garrantzian bigarren sistema dudarik gabe, "METAL" da. Hirurogeigarren hamarkadatik bizirik dirauen beste bat da, SYSTRAN bezala, kontinente bietatik ibilia dena. Jatorrizko diseinua 1961ean egin zen LRC-an ("Linguistic Research Center") Austinen den Texaseko Unibertsitatean, Winfred Lehman zuzendari zelarik, ingelesa/alemanera bikoterako. METALen patua kontinente zaharrera igaro zen 1978an, SIEMENS enpresa garapen eta ustiatze eskubideen jabe egin zenean hain zuzen. Hasierako bikoteari berehala beste zazpi gehitu zitzaizkion europar hizkuntza nagusiekin (frantsesa, nederlandera, daniera eta espainola). 1994an SIEMENS-NIXDORF-ek horretarako hain zuzen sortutako filial talde bati eman zion sistemaren garapena, horien artean Alemaniako Sietec eta Espainiako Incyta. 1997an Lernout-Hauspie talde belgikarrak bereganatu zituen. Gaur egun, METALen garapen ezberdinak Sail Labs enpresaren menpe daude. Azpimarratzekoa da Espainian ingeles/ katalanera hizkuntza bikotea (ITACA proiektua) eta espainola/katalanera (IncytaEsCA) garatu direla Kataluniako Gobernuak ordainduta, bai eta espainola/galiziera bikotearena ere Galiziako Gobernuak ordainduta.
Espainola eta ingelesaren arteko itzulpen automatikoari heltzeko, segur aski osatuena eta emaitzarik onenak ematen dituena Panamerikar Osasun Erakundeak (PAHO/OPS) garatutakoa da, Washington DC-an dago eta 1950ean sortu zen. Bertsio bi dago, hizkuntza bikoteko bana: "SPANAM" (espainola/ingelesa), 1979an garatzen hasi zen lehena, eta "ENGSPAN" (ingelesa/espainola) 1984tik garatzen ari dena. Arduradunek egiten ari denetik 35 milioi hitz baino gehiago prozesatu direla esaten dute, eta itzultzaileen ekoizpena %30 eta %50 artean igo dela. Sistemak aire sare batean instalaturik daude eta OPS-aren egoitzako beste sail tekniko eta administratiboetako langileek ere erabiltzen dituzte. Sistemako hiztegi bakoitzak 75.000 hitz baino gehiago dauka, esaldi idiomatikoak eta testuinguru arauak. Programak eta hiztegiak etengabe hobetzen dira erabiltzen dutenen iradokizunei esker. Sistema biak duela gutxi atera dira merkatura Windowsekin bateragarri diren bertsioetan eta arrazoizko prezioan (1.600 €).
Beste alde batetik, informatikaren maisua den IBM-k laurogeigarren hamarkadaren erditik, Michael McCord-ek zuzendu eta era berean AEBetako, Alemania, Espainia eta Israeleko laborategietan garatzen den "LMT" itzulpen automatikoaren proiektuan jarri ditu indar gehienak. Transferentzia estrategia hartzen duen Prolog-en egindako inplementazio bat da (LMT "Logic-programming Machine Translation-en" laburdura da). 12 hizkuntza bikote garatu dira eta gaur egun eskuragarri daude "WebSphere" merkatal izenarekin. IBMk ere badu itzulpen memorietako software bat "TranslationManager", 1999tik sektorean den antzinako beste enpresa baten, "LOGOSen", itzulpen automatikorako programak dituena. Programa hori italiera/ingelesa itzultzailearekin, "PeTra", ere konbina daiteke, IBMren lankidetzarekin italiar SYNTHEMA enpresak garatua.
1990.hamarkadaren hasieratik, itzulpen programa gehienak ordenagailu pertsonalera egokitu izan dira. Lehenengo egin zutenetako bi "PC-Translator" (Linguistic Products-ena) eta "Power Translator" (Globalink-ena) izan ziren. Globalink-ek bat egin zuen lehenago MicroTac-ekin ("Language Assistant" produktu sortako arduraduna eta urte batzuetan (1995-1998) salmenta liderra izan zen bere programak oso prezio merkean merkaturatu zituelako (60 bat €) Ovum Ltd-ren datuen arabera,. Globalink-ek 1995ean METALek baino hiru aldiz mozkin gehiago lortu zuen eta SYSTRAN edp LOGOSek baino hamar aldiz gehiago. 1998an Lernourt-Hauspie-k Globalink bereganatu zuten eta gaur egun, 2000n enpresak izandako diru arazoak gertatu ostean ez dakigu ezer. Fujitsu enpresa japoniarrari dagokionez, aspaldi da PC-rako bere "ATLAS" sistema beteranoaren, "TransLingo-k" ere merkaturatutakoaren, bertsioak arrazoizko prezioan (100 eta 600 €) ezaugarrien arabera) eskaintzen dituen enpresa aitzindaria. Windowsera egokituriko beste japoniar itzultzaile batzuk dira "Language Engineering Corporation-en" "LogoVista" eta "Tsunami" eta "Typhoon" Neoner Technologies-ena (geroago Lernout-Hauspiesek bereganatua). Errusiarra da "ProMT" (lehenago "Stylus" deitua) eta "PARS" programak, biak errusiera beste europar hizkuntza batzuetara itzultzen berezituak. Europan garaturiko PC-rako beste programa aipagarri batzuk dira "WINGER", danierara itzultzen berezitua baina beste europar hizkuntza batzuen bikoteak euskarri izanik, eta "TranSmart" Nokiak garatua finlandiera/ingelesa bikoterako.
Espainian espainola/katalanera bikotearen arteko itzulpenerako programa batzuk garatu dira. Incyta-k (orain Sail Labs) garatutakoaz gain, galizierako ere egin duena, honako beste hauek azpimarra daitezke: Windowserako "SALT" sistema interaktiboa, Valentziako Gobernuaren Kultura Kontseilaritzarena; "InterNOSTRUM", Linux-erako, Alacanteko Unibertsitateak garatu eta Mediterraneoko Aurrezki Kutxak finantzatua; Bartzelonako Softlibrary (El Peridico egunkaria katalanera itzultzen dutenak) enpresaren "AutomaticTrans" sistema; baita Valentziako ARA-AutoTrad enpresaren "ARA" programa ere.
Web aroa
Itzulpen teknologiak dituzten produktuen panoramak pizgarri logikoa izan du Interneten orokortzearekin 1995etik aurrera. CompuServe aurreratu egin zen SYSTRAN eskainiz bere txat guneetan. Doako itzulpen automatikorako BABELFISH zerbitzua 1997an martxan jarri izana (frantses, alemanera eta espainola ingelesetik eta ingelesera bikoteetarako) AltaVista atarian gertakari historikoa izan zen. Harrezkero, gertakariak azkarrago eman dira.
Zenbait enpresa desagertu edo beste batzuek bereganatuak izan dira. IBMk Logos; Lernout-Hauspik Globalink eta Neocor Technologies. Programak eskuratzeko prezioa askoz merkeagoa da eta banaketa azkartu egin da atari orokorren bitartez, adibidez, World Language Resources.
Internetekin lehen imajinaezinak zirenak egin daitezke gaur egun. Batetik, fabrikatzaile askok aukera ematen die bezero potentzialei softwarea eskuratu, instalatu eta aldi baterako probatu eta ebaluatzeko. Bestetik, eta interesgarriagoa dena, Interneterako sarbidea duen edozein erabiltzailek itzulpen automatikorako zerbitzu ireki eta doakoak probatzeko aukera du:
Zehaztu behar da antzeko hizkuntzen artean lan egiten duten sistemak izan ezik, zerrendan den sistema batek ere ez duela kalitatezko itzulpenak eskuratzeko aukerarik ematen lehenago emandako arrazoiak direla kausa. Hedapen handia dute baina normalean txarra den kalitate baten kaltean. Kalitatea hobetzeko hedapen handiagoa duten analogian oinarrituriko metodoak aplikatuta, corpora paralelo kopuru handia beharko litzateke, egun inork ez duena.
Lokalizazioa
Bukatu aurretik, merezi du minutu batzuk eskaintzea bitarteko elektronikoan hobekien txerta daitekeen itzulpen motari, "lokalizatzea"ri. Ikuspegi horrek bi alderdi berri ditu: itzulpena dokumentazioaren bizitzaren zikloan beste maila bat bezala tratatzea, eta itzulpen ideiari produktua merkatuaren eskaeretara egokitzearena.
Dokumentazioaren bizitza zikloa
Informazioaren industriak duen ekoizpen katean pentsatzen badugu, gero eta zentzu gutxiago du itzulpengintza zeregin autonomo edo isolatu gisa tratatzeak. Egunero sortzen diren testu gehienak ez dira jatorrizkoak, behin eta berriro errepikatzen dira, aldaketa txikiak eta kontu eguneratuak baino ez dituzte: jatorrizko testuak, erreferentzia manualak, erabilera instrukzioak, lege xedapenak, txostenak, parteak, teletipoak, …Dokumentu ekoizpen mota hori itzulpen eskaeren portzentajerik handiena osatzen dute. Hortaz, garrantzitsua da itzulpena ez ezik, agirien bizitza ziklo osoa ere kontrolatzen uzten duten metodo eraginkorrak izatea (sortzea, idaztea, birpasa, itzulpena, banaketa, katalogatzea, biltzea, berrerabiltzea, kalitatea kontrolatzea). Ildo horretatik, azken urteotan garrantzia handia hartu dute nazioarteko estandar eta arauek, bai dokumentu ekoizpenean ("SGML/XML"), bai kalitatearen kontrolean, industri prozesuarena bere osotasunean ("ISO 9000") zein bereziki itzulpenarena ("DIN 2345").
Globalizazioa vs lokalizazioa
Hasieran diseinatua izan zenerako ez eta orain ezberdina den produktu edo zerbitzu bat merkaturatzean, bezero berrien hizkuntzara itzulita egon behar du, eta horrekin batera, merkatu horren berezitasun kultural, sozial, ekonomiko eta abar guztiak kontuan izan behar ditu. Horrek kontu linguistikoak ez diren beste asko kontu hartu behar izatea dakar eta produktuaren diseinua bera berriro aztertu behar izatea ere ekar dezake.Diseinu ona da merkatu batean erabilera jakin batekin zerikusia duten alderdiak produktuak berak dituen berezitasun orokorretatik bereizten dituena, era horretan nazioarteko bilakatzen utzi eta geroago beste merkatu batzuetara egokitzeko aukera duena. Merkatuak nazioarteko bilakatzen diren heinean, produktuak eta zerbitzuak erabiltzaileen toki betekizun eta gustu pertsonaletara egokitu behar dute (Esselink, 1998).
Zalantzarik gabe, mundua gero eta globalizatuago egon arren ez dio hizkuntza eta kultura anitza izateari utziko. Horregatik, informazioaren gizartea deritzon garai berri honetan, itzulpenaren teknologiek zeregin gorena dute.
Itzulpen automatikoaren alorrean, berau burutzeko baliagarriak diren sistema ezberdinak daude. Bi alor nagusi bereiz daitezke: Erregela linguistikoetan oinarritzen direnak AOIA eta corpusetan oinarrituak. Azken hauetan bi hurbilpen oso ezberdin bereizten dira: estatistiketan eta adibideetan oinarritutako sistemak.
Hititera
Hititera (nešili, euskaraz "Nešako hizkuntza") hititen hizkuntza hila da. Badaude K.a. XVI. eta K.a. XIII. mende arteko idazkun kuneiformeak, baina lehenagotik lekukotzen dela esan dezakegu, K.a. XX. mendetik akadieran hititerazko maileguak eta pertsona-izenak lekukotzen direlako.
Lidderdale (Iowa)
Lidderdale Iowako hiri bat da. Carroll konderrian kokatua dago. 2010ean 180 biztanle zituen, 6.26 kilometro koadrotan banatuta.
L'Île-d'Elle
Biztanleria
2007an L'Île-d'Elle udalerrian erroldatutako biztanleak 1.398 ziren. Familiak 622 ziren, horien artean 212 pertsona bakarrekoak ziren (92 bakarrik bizi ziren gizonak eta 120 bakarrik bizi ziren emakumeak), 195 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 179 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 778 etxebizitza zeuden, 630 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 94 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 740 etxeak ziren eta 16 apartamentuak ziren. 630 etxebizitza nagusietatik 476 bere jabearen bizilekua ziren, 136 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 43 etxek bi zituzten, 112 etxek hiru zituzten, 212 etxek lau zituzten eta 257 etxek bost zituzten. 419 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 302 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 247 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 872 ziren, horien artean 606 aktiboak ziren eta 266 inaktiboak ziren. 606 pertsona aktiboetatik 557 lanean zeuden (318 gizon eta 239 emakume) eta 49 langabezian zeuden (15 gizon eta 34 emakume). 266 pertsona inaktiboetatik 115 erretiraturik zeuden, 52 ikasten zeuden eta 99 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an L'Île-d'Elle udalerrian 634 unitate fiskal zeuden, 1.473 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.067 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 51 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 2 banku bulegoak ziren, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 3 ile apaindegiak eta 2 jatetxeak.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean L'Île-d'Elle udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.424 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. L'Île-d'Elle udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 203 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
William Saroyan
William Saroyan (Fresno, Kalifornia, 1908ko abuztuaren 31a - ib., 1981eko maiatzaren 18a) Estatu Batuetako idazlea izan zen, jatorriz armeniarra. Lanbide askotan jardun zuen idazten hasi aurretik. Eleberriak, antzerki-obrak eta lan autobiografikoak idatzi zituen, molde erromantikoei jarraituz betiere. Obra nagusiak: The Time of Your Life antzezlana (1939, Pulitzer saria) eta My Name Is Aram (1940, Aram dut izena) eta The Human Comedy (1943, Giza komedia) eleberriak.
754 Malabar
754 Malabar asteroide gerrikoan aurkitutako 754. asteroidearen izena da. 1906ko abuztuak 22an aurkitu zuen August Kopff astronomo alemaniarrak Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1906 UT zen.
Erp (Ariège)
Erp Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Erp udalerrian erroldatutako biztanleak 120 ziren. Familiak 51 ziren, horien artean 17 pertsona bakarrekoak ziren (10 bakarrik bizi ziren gizonak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 3 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 14 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 107 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 43 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 97 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 39 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 22 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 52 aktiboak ziren eta 20 inaktiboak ziren. 52 pertsona aktiboetatik 46 lanean zeuden (24 gizon eta 22 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 20 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 10 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Erp udalerrian 51 unitate fiskal zeuden, 101 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.918 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Erp udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Agnes Obel
Agnes Caroline Thaarup Obel (Gentofte, Hovedstaden, ) konpositore, pianista eta abeslari daniarra da.
Bizitza
Agnes, eta neba gaztea, ingurune ez oso konbentzionalean hazi ziren. Aitak hiru seme-alaba zituen lehenagoko ezkontza batetik, eta gustuko zuen objektu arraroak eta musika instrumentuak bildumatzea. Ama, Katja Obel, jurista zen, bai eta piano-interprete bikaina ere, eta Bartók eta Chopinen lanak jotzen zituen pianoan. Musikaz betetako etxe batean hazi zen Agnes Obel, eta gaztea zela ikasi zuen pianoa jotzen. Ikasketa horri buruz, zera dio Obelek: "Piano klasikoko maisu bat izan nuen, eta esaten zidan ez nuela jo behar gustatzen ez zitzaidana. Beraz, soilik gustuko nuena jotzen nuen. Inoiz ez zidaten derrigortu beste ezer jotzera".
1990. urtean, Obel talde batean hasi zen; abeslaria eta baxu-jotzailea zen. Taldeak festibal batean jo zuen eta zenbait abesti grabatu zituen. 1994. urtean, The Boy Who Walked Backwards/Drengen der GIK baglæns laburmetraian bi eszena grabatu zituen. Thomas Vinterberg ek ekoitzi zuen lana. Holger Thaarup neba izan zen filmeko pertsonaia nagusia.
Ada Colau
Ada Colau i Ballano (Bartzelona, 1974ko martxoaren 3a) gizarte-aktibista eta politikaria da, 2009an Bartzelonan Hipotekak Kalteturikoen Plataformaren sortzaileetariko bat, eta plataformaren bozeramaile nabarmenena izandakoa. Vides hipotecades liburuaren idazlea da, katalan eta gazteleraz argitaratua.
Agnes Obel
Bizitza
Det frie Gymnasium institutura joan zen Obel; hain zuzen, eskola libre at zen, non asko musika jotzeko aukera izan zuen. Nolanahi ere, goiz utzi zuen eskola. "Hamazazpi urte nituela, (...) estudio bateko buru zen gizon bat ezagutu nuen. Musika-ikasketak utzi nituen segituan, soinu-teknikari buruzkoak ikasteko. Geroago, eta Elton Theander ekoizle eta musikari daniarrari esker, Obelek Sohier taldea sortu zuen, Kopenhage n.
Ada Colau
2015eko ekainaren 13tik Bartzelonako alkatea da, Barcelona en Comú koalizioarekin udal hauteskundeak irabazi ondoren. Koalizio hori Podemos, ICV-EUiA, Equo eta Procés Constituent alderdiek osatzen dute.
Agnes Obel
Bizitza
2006 az geroztik Berlinen bizi da ; hiri horretan ingurune egokia aurkitu du musika sortzeko, bere bikotekidearekin batera: Alex Brüel Flagstad argazkilaria. Hain zuzen, berak zuzuendu ditu Obelen bideo musikaletako zenbait.
2009 an, Obelek abesti argitaratu zuen Myspace n, "Just So" izenekoa. Deutsche Telekom telekomunikaizo-enpresak iragarki baterako erabili zuen abesti hori, eta, aukera paregabe horren ondoren, erraza izan zen Obelentzat bere lehen albumarentzako zigilu diskografiko bat aurkitzea.
Musika-ibilbidea
Agnes Obelek Philharmonics lanarekin egin zuen debuta, 2010eko irailaren 17an. Albuma salmenten zerrendetan lehena izan zen Belgikan eta Danimarkan, eta 450.000 kopia baino gehiago saldu zituen Europan; horrenbestez, urrezko disko bihurtu zen. 2011 ko azaroan, bost sari lortu zituen Danish Music Awards-en: Urteko diskorik onena, Urteko pop merkaturatzerik onena, Urteko emakumezko artistarik onena, eta Urteko konpositorerik onena.
Ada Colau
Biografia
Gaur egun Bartzelonako DESC Observatori (Eskubide Ekonomiko, Gizarte eta Kulturalen Behatokia) plataformaren Etxebizitza arduraduna da. 2011n jaiotako seme bat dauka bere bikote den Adrià Alemany ekonomista eta Hipotekak Kalteturikoen Plataformaren kidearekin.
Austrochaperina yelaensis
Austrochaperina yelaensis Austrochaperina generoko animalia da. Anfibioen barruko Microhylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Ada Colau
Hipotekak Kalteturikoen Plataforma sortzea
2006an V de Vivienda mugimenduan eta Etxebizitza Biolentziaren aurkako Tailerrean parte hartu ondoren, 2009an Ada Colau Bartzelonako Hipotekak Kalteturikoen Plataformaren antolatzaileetariko bat izan zen, eta arazo honekin erlazionatutako hainbat mugimendu batu zituen, hipoteken kredituek sortutako arazoei eta etxe-kaleratzeei aurre egiteko, eta emate-ordainketaren alde. Asanblada erako hainbat plataforma beretsu jaio ziren ondoren Espainia osoan zehar. 2010ean Espainian kaleratze eta etxegabetzeak biderkatu ziren eta PAH siglekin ezagutzen hasi zen plataformak Stop Kaleratzeak kanpainia burutu zuen 2010eko azaroan. M-15 mugimenduak eta Democracia Real Ya plataformak lagundu zuten 2011n PAHren aldarrikapenak zabaltzen, eta bere egin zuten aktiboki kolaboratzen. 2012an Ada Colauk PAHren bozeramaile eta ordezkari karguak hartu zituen.
Agnes Obel
Musika-ibilbidea
Lehen lan horretarako, Obelek idatzi, jo, abestu, grabatu eta ekoitzi zuen material oro. "Ez naiz ateratzen eta ez dut inspirazioa bilatzen; iruditzen zait inpsirazioa melodiatik etortzen zaidala. Batzuetan, sentitzen dut melodiak ez duela zerikusirik nirekin, baina sinpleki datorkidan zerbait da, akumulatu egiten zait pianoa jo ahala, eta, orduan, kriatura txiki hau sinpleki agertu egiten da."
"Just So" abestia Deutsche Telekomen iragarki baterako aukeratu zuten, Alemanian. Disko horretako hiru abesti Submarino filmaren soinu-bandan agertzen dira; 2009an filmatu zen filma, eta "Riverside" abestia Grey's Anathomy serieko "Not Responsible" kapituluan agertzen da, bai eta Revenge serieko zenbait ataletan ere.
2011ko otsailaren 7an, PIAS Recordings ek Philarmonics diskoaren luxuzko bertsio bat argitaratu zuen. Bertsio horrek hamaika pista osagarri ditu. Horietatik sei Kopenhage ko kontzertu batean grabatuak dira.
2011 ko urrian, Agnes Obelek European Border Breakers Awards sari bat lortu zuen. Europako pop musikaren alorreko talentu berririk onenak aintzatesten ditu sari horrek.
2012 eta 2013 bitartean, Obel bere bigarren diskoa grabatzeko lanetan aritu zen, Berlingo Chalk Wood estudioetan. Orduan ere berak ekoitzi, idatzi eta interpretatu zituen lan guztiak. Aventine grabatu zuenekoari buruz, zera adierazi zuen: "Oso hurbiletik grabatu nuen guztia; mikrofono guztiak gela txiki batean sartuta, ahotsak hemen, pianoa hemen, guztia zugandik hurbil. Beraz, eskasa da, baina abestien tarte dinamikoak soinu-paisaiak sor ditzake ia. Handia senti zitekeen zerbait egiteko aukera izan nuen, instrumentu gutxi hauekin".
2013 ko irailaren 4an aurkeztu zen albuma, Londres eko St. Pancras Old Churchen, kazetari fin batzuen aurrean. Irailaren 17an iTunes jaialdia ireki zuen, eta kontzertua grabatu eta argitaratu egin zen, iTunes Festival: London 2013 izenburupean. Azkenean, albuma irailaren 30ean argitaratu zuen, eta harrera ona izan zuen prentsaren eta entzuleen artean''. Aventine'' diskorik salduenen artean egon zen, Frantzia, Belgika eta Danimarka n.
Late Night Tales: Agnes Obel albuma argitaratu zuen 2018ko maiatzaren 25ean, Late Night Tales album sortaren barnean. Artista prestigiodunek kuratutako diskoek osatzen dute bilduma hori.
2018ko otsailean, Agnes Obelek kontratu bat sinatu zuen musika klasikoan espezializaturiko Deutsche Grammophon disko-etxearekin. 2019ko urriaren 29an enpresa alemaniarrarekin grabatuko zuen lehen albumaren izena eman zuen argitara (Myopia), eta "Island of Doom" abestia aurkeztu zuen. Myopia 2020ko otsailaren 21ean argitaratu zen.
Luis V.a Frantziakoa
Luis (Louis; Ludovicus; c. 967 – ) Mendebaldeko Frantziako erregea izan zen 986-987 urteetan. Lotarioaren eta Emma Italiakoaren semea izan zen. Azken errege karolingiarra izan zen. Urtebete baino ez zenez erregea izan, hurrengo kronikariek qui nihil fecit edo "Alferra" ezizena eman zioten.
Crax alberti
Crax alberti Crax generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Zawidz udalerria
Zawidz Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Sierpc barrutian kokatuta. 185,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6808 biztanle zituen.
Sumendien Parke Nazionala
Sumendien Parke Nazionala, frantsesez Parc National des Volcans edo Pariki y’Igihugu y’Ibirunga, bertako hizkuntzan, Afrikako Ruandako ipar-ekialdean dagoen garrantzi handiko naturagunea da. Oso ezaguna da mendiko gorilen azkenetariko babesleku bezala; bestea Virungako Parke Nazionala da. Parkean ere Virungako mendilerroaren zortzi sumenditik bost daude: Karisimbi, Bisoke, Muhabura, Gahinga eta Sabyinyo.
Dolany (Olomouceko barrutia)
Dolany Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 2.732 biztanle ditu eta 23,76 kilometro koadroko azalera. Olomouceko barrutian dago.
Sumendien Parke Nazionala
Deskribapena
Parkea oihanez eta banbuz ekosistemek osatzen dute. Beste bi parke garrantzitsuekin dago lotuta: Virungako Parke Nazionala, Kongoko Errepublika Demokratikoan, eta Mgahinga Gorilaren Parke Nazionalarekin (Mgahinga Gorilla National Park), Ugandan.
Dolany (Olomouceko barrutia)
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1290 urtean egin zen.