cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vico nel Lazio
Vico nel Lazio Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
SQL
SQLren ezaugarri orokorrak
Baimena: DDL komandoak ditu harremanetarako eta ikustaldietarako sarbide-eskubideak zehazteko.
Vico nel Lazio
Mugakideak
Vico nel Laziok honako udalerri hauekin egiten du muga:
SQL
Datu-motak
Hona hemen SQLren oinarrizko datu-mota batzuk:
Optimizazioa
Maila altuko datu-baseetara sartzeko lengoaietan ohikoa denez, SQL adierazpen hizkuntza da. Hau da, zer nahi den zehazten du, eta ez nola lortu; beraz, epai batek ez du esplizituki ezartzen betearazpen-agindua.
Sententzia baten barne-exekuzioaren ordenak eragin handia izan dezake SGBDren eraginkortasunean, eta, beraz, optimizatu egin behar da sententzia gauzatu aurretik. Askotan, indizeen erabilerak kontsulta-jarraibide bat azkartzen du, baina datuen eguneratzea moteltzen du. Aplikazioaren erabileraren arabera, lehentasuna emango zaio indexatutako sarbideari edo informazioa azkar eguneratzeari. Optimizazioa nabarmen aldatzen da datu-baseko motor bakoitzean, eta faktore askoren mende dago..
Datu-base modernoen sistemek kontsultak optimizatzeko osagai bat dute. SQL kontsulta bat gauzatzeko egin daitezkeen planen azterketa zehatza egiten du, eta kontsulta hori egiteko eraginkorrena dena aukeratzen du.
Datuen Definizio Lengoaia (DDL)
Datuak definitzeko lengoaia (ingelesez Data Definition Language edo DDL ) datu-baseko objektuen egitura aldatzeaz arduratzen dena da. Datu-basean dauden datuak gorde, taulak aldatu, ezabatu edo definitzeko aginduak barne hartzen ditu. Oinarrizko lau eragiketa daude: CREATE, ALTER, DROP eta TRUNCATE.
CREATE (Sortu)
Komando honek datu-basearen dauden objektuak sortzeko aukera ematen du, gainera datu-base berriak, taulak, bistak eta biltegiratutako prozedurak sortzeko balio du.
ALTER (Taula bati zutabea eranstea)
Komando honek taula edo objektu baten egitura aldatzeko aukera ematen du, ere taula bati eremuak gehitu/kendu dezake, gainera eremu baten mota aldatu, taula bati indizeak gehitu/kendu, trigger bat aldatu, eta abar.
DROP (Ezabatu)
Komando honek objektu bat ezabatzen du datu-basetik. Taula, bista, aurkibidea, trigger, funtzioa, prozedura edo edozein objektu izan daiteke. ALTER sententziarekin konbina daiteke.
TRUNCATE (Tronkatu)
Komando hau taulei bakarrik aplikatzen zaie, eta zehaztutako taularen eduki osoa ezabatzea da bere funtzioa. DELETE komandoaren gaineko abantaila, taulako eduki guztia ezabatu nahi dugunean, batez ere taula oso handia denean, askoz azkarragoa dela da,. Desabantaila da TRUNCATEk erabiltzeak taularen objektu guztiak erabat ezabatu nahi direnean bakarrik balio duela da, ezin baita WHERE klausula onartu.
Datuak manipulatzeko lengoaia DML (Data Manipulation Lenguage)
==== Definizioa ==== Datuak manipulatzeko lengoaia bat (Data Manipulation Language edo DML ingelesez) datu-baseak kudeatzeko sistemak ematen duen lengoaia bat da, eta erabiltzaileei aukera ematen die datuak kontsultatzeko edo manipulatzeko.
Datuak manipulatzeko lengoaiarik ezagunena SQL da gaur egun, datu-base erlazional batean datuak berreskuratzeko eta manipulatzeko erabiltzen dena.
SELECT (Aukeratu)
SELECT sententziak aukera ematen digu datu-baseko taula batean gordetutaordetuta dauden datuak kontsultatzeak
Funtsezko forma
SELECT
Saint-Guiraud
Biztanleria
2007an Saint-Guiraud udalerrian erroldatutako biztanleak 220 ziren. Familiak 102 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
SQL
Funtsezko forma
Gako-hitza, exekutatu nahi dugun SQL sententzia hautaketa dela adierazten duena.
Saint-Guiraud
Etxebizitza
2007an 135 etxebizitza zeuden, 99 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 131 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 99 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 55 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
SQL
Funtsezko forma
ALL
Saint-Guiraud
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 136 ziren, horien artean 102 aktiboak ziren eta 34 inaktiboak ziren. 102 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (45 gizon eta 43 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 34 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Modugno
Modugno Italiako Bari probintzian dagoen herria da. Gaur egun, Modugnok 37.036 biztanle ditu. Iraganean nekazaritza izan zen ekonomia-baliabide handiena. 70eko hamarkadatik aurrera, ekonomia eta demografia-garapena handia izan da.
SQL
Funtsezko forma
Adierazten du balio guztiak hautatu nahi ditugula. Lehenetsitako balioa da, eta ez da ia inoiz zehazten.
Saint-Guiraud
Diru sarrerak
2009an Saint-Guiraud udalerrian 93 unitate fiskal zeuden, 210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.380 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
SQL
Funtsezko forma
DISTINCT
Adieraztu du balio desberdinak bakarrik hautatu nahi ditugula.
Saint-Guiraud
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 zurgina zen, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Guiraud udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 112 hektarea erabiltzen.
SQL
Funtsezko forma
FROM
Saint-Guiraud
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
SQL
Funtsezko forma
Adieraztu du datuak berreskuratzeko erabili nahi dugun taula (edo taulak). Taula bat baino gehiago badaude, "Kontsulta konbinatua" edo "join" deitzen zaio kontsulta erabili behar da. Kontsulta konbinatuetan, beharrezkoa da konbinazio-baldintza bat aplikatzea WHERE klausula baten bidez.
WHERE
Itzuliko diren datuak balditza bat bete beharko dute, WHERE zehazte duguna zehazki. AND eta OR eragile logikoak onartzen ditu.
GROUP BY
Zehazten du zein talde ematen zaien datuei. Funtzio agregatuekin konbinatuta erabiltzen da beti.
baldintza bat zehazten du, eta baldintza hori bete behar da kontsultak datuak itzul ditzan. WHEREren antzeko funtzionamendua du, baina kontsultak itzulitako emaitzei aplikatuta. GROUP BYrekin batera aplikatu behar da beti, eta bertan jasotako eremuei buruzkoa izan behar du baldintzak.
Emaitzan adierazitako zutabeen arabera ordenatuta aurkezten du. Ordena ASC (goranzko ordena) eta DESC (beheranzko ordena) erabiliz adieraz daiteke. Lehenetsitako balioa ASC da
Adibidea
Autoen taula kontsultatzeko eta matrikula, marka, modeloa, kolorea, kilometro_kopurua, plaza-kopurua eremuak berreskuratzeko, kontsulta hau egin behar dugu. Datuak markaren eta ereduaren arabera ordenatuta itzuliko dira, goitik beherako zerrendan, txikienetik handienera. FROM gako-hitzak adierazten du datuak Autoak taulatik berreskuratuko direla. Izartxoaren erabilerak adierazten du kontsultak taulan dauden eremu guztiak itzultzea nahi ditugula, eta datuak markaren eta ereduaren arabera ordenatuta itzuliko dira.
WHERE klausula (non)
WHERE klausula SELECT sententzia baten emaitza iragazteko aukera ematen digun jarraibidea da. Normalean ez dugu taulan dagoen informazio guztia lortu nahi, momentu horretan erabilgarri izango zaigun informazioa bakarrik nahi dugulako. Where klausulak datuak iragazten ditu kontsultak itzuli aurretik. WHERE klausulan testu mota bat sartu nahi dugunean, balioa komatxo sinpleen artean sartu beharko
dugu.
ORDER BY klausula (Ordernar por)
ORDER BY klausulak aukera ematen digu datuak zein ordenatan itzuliko diren zehazteko. Ordena goranzko edo beheranzko moduan zehaztu dezakegu ASC eta DESC gako-hitzen bidez. Ordena zutabean definitutako datu motaren araberakoa da, zenbakizko eremu bat horrela ordenatuko da, eta alfanumeriko bat A-tik Z-ra ordenatuko da, nahiz eta edukia zenbakizkoa izan. Kontsulta egitean zehazten ez bada aurrez zehaztutako balioa ASC izango da.
Adibideak: Adibide honek autoen taulako matrikulak, markak, modeloak, koloreak, kilometroa_zenbakia eta plaza_zenbakia hautatzen ditu, markaren eta modeloaren eremuen arabera ordenatuz, goranzko marka eginez eta beheranzko eredua jarriz.
Adibide honek autoen taulako matrikula, marka, modeloa, kolorea, kilometro_zenbakia eta plaza_zenbakia eremu guztiak hautatzen ditu, marka-eremuaren arabera ordenatuz, bigarren lekuan agertzen baita SELECT osatzen duten eremuen zerrendan.
Funtsezko forma
Zutabe eta balio kopuruak berdinak izan behar dira. Zutabe bat zehazten ez bada, lehenetsita dagoen balioa esleituko zaio. INSERT sententziak zehaztutako balioek (edo inplizituek) aplikatu beharreko murrizketa guztiak bete beharko dituzte. Sintaxi-errore bat gertatzen bada edo murrizketaren bat urratzen bada, ez da ilara gehituko eta errore bat itzuliko da.
Adibidea
Taularen datu guztiak definitzen ditugunean, sentzia motza erabili daiteke. Adibidea jakinda 'izena' eta 'zenbakia' zutabe bakarrak direla telefono_agenda tablan.
UPDATE (Eguneratu)
SQLren UPDATE sententzia bat, taula batean dauden erregistro multzo baten balioak aldatzeko erabiltzen da.
DELETE (ezabatu)
SQLren DELETE sententzia batek taula batean dauden erregistro bat edo gehiago ezabatzen ditu.
Datu-baseak kudeatzeko sistemak
SQL datu-baseak kudeatzeko sistema erabilienak, ordena alfabetikoan, honako hauek dira:
3507 Vilas
3507 Vilas asteroide baten izena da. urriaren 21ean aurkitu zuen E. Bowell-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
3507 Vilas asteroidearen orbitak batezbeste 2,746 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,195 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,297 distantziara. Eszentrikotasuna 0,201 da, eta makurdura orbitala 8,67ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.2 da.
Hardwick (Baldwin, Georgia)
Hardwick Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baldwin konderrian dago, Georgia (AEB) estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Oihaneder Euskararen Etxea
Oihaneder Euskararen Etxea Gasteizen (Araba) euskararen alde jarduerak bultzatzeko gune bat da. 2014ko urriaren 17an ireki zuten. Etorkizunean egin nahi duten Kafe Antzokiaren lehen fasea da proiektu hori. Euskara ardatz, euskarazko adierazpide artistiko ororen erakusleiho izateko bokazioarekin jaio zen. Euskal eragile, euskaltzale, kulturagile eta kulturazaleen etxea izan nahi du. Erreferentziazko topagunea, sorgunea eta formaziorako gunea.
NGC 5784
NGC 5784 galaxia bat da, Boötes konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Oihaneder Euskararen Etxea
Euskararentzako arnasgune berri bat da. Euskaratik abiatuta gainontzeko hizkuntza eta kulturei ateak parez-pare zabaldu nahi dizkie.
Hamar urtez luzatu ziren Udaletxeko eztabaidak proiektua onartu zuten arte; 2014ko urriaren 17an abiatu zen egitasmoa.
Egun Euskararen Etxea Gasteizko Montehermoso jauregian kokatuta dago eta proiektuari osotasuna emango dion Kafe Antzokiaren kokapena eta kudeaketa planaren eztabaida mahai gainean dago.
Apache (Oklahoma)
Apache Oklahomako herri bat da. Caddo konderrian kokatua dago. 2010ean 1,444 biztanle zituen, 5.22 kilometro koadrotan banatuta.
Arapaho (Oklahoma)
Arapaho Oklahomako herri bat da. Custer konderrian kokatua dago. 2010ean 796 biztanle zituen, 1.81 kilometro koadrotan banatuta.
Lucasium occultus
Lucasium occultus Lucasium generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Melipilla
Melipilla Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Melipilla probintziako hiriburua da. 2002ko erroldan, 108.540 biztanle zituen.
Toponimia
Melipilla hitzak Mapudungunez lau sumendi esan nahi du.
Doumea typica
Doumea typica Doumea generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
Thayer (Illinois)
Thayer  Illinoiseko herri bat da. Sangamon konderrian kokatua dago. 2010ean 693 biztanle zituen, 1.57 kilometro koadrotan banatuta.
Villa Latina
Villa Latina Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Villa Latinak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Moose Wilson Road (Wyoming)
Moose Wilson Road Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Teton konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pergamo Museoa
Pergamo Museoa (Pergamonmuseum) Museoen uhartea bezala ezagutzen den multzoko zati da, Berlingo eraikinik ezaugarritsuenetako batzuk biltzen dituena.
1930. urtean inauguratua izan zen museo honen originaltasuna, bere kontzeptu propioan dago: Eraikina, ez zen arte lanak izateko eraiki, baizik eta lehenik, arte lanak ekarri zirela, ondoren, horien inguruan eraikina eraiki zelarik. Honela, arte lanek eurek, horietako gehienak arkitektonikoak direnak, museo honetako horma eta zutabeak eratzen dituzte.
Museo honetako gunerik nabarmengarrienak, Islama, Erroma, Grezia eta aro helenistikoari eskainitakoak dira (Pergamo hiria barne, hiri honek, museoari izena ematen diolarik), eta, batez ere, Mesopotamia eta Ekialde Hurbilari eskainitakoak. Aipa daitezkeen arte lanen artean, Pergamoko Zeusen Aldarea, Miletoko erromatar azokaren atea, Babiloniako Ixtarren Atea, estatua helenistikoak, Espinario ospetsua bezala, eta baita kalifa baten bizilekuaren zati bat ere.
Maria Olaru
Maria Olaru (Fălticeni, Errumania, 1982ko ekainaren 4a - ) errumaniar gimnasta artistikoa zen.
Gimnasia artistiko urrezko domina lortu zuen Sidneyn taldeko txapelketan 2000. urtean eta bakarkako orokorrean.
Kirol ibilbidea
1999ko Tianjingo Munduko Txapelketan urrea irabazi zuen banakako sailkapen nagusian — Viktoria Karpenko ukrainarraren eta Elena Zamolodtxikova errusiarraren aurretik —, zilarra zaldi gaineko jauzian.
Kimera (genetika)
Kimera zigoto bat baino gehiagotik sortutako zelula genetikoki ezberdinak dituen izaki biziduna da. Kimerismoa gaixotasun genetikoa da. Bertan azaltzen saiatzen den teoriak esaten du bi zigoto ernalketaren ondoren elkartzen direla bat sortuz, eta honen emaitza den arrautza normal hazten da. Hemendik ateratzen den izakiak bi zelula mota ditu, bakoitza bere izaera genetikoarekin. Kasu gehienetan zelulek ADN ezberdina izaten dute, bi pertsona gorputz bakar batean balira bezala.
Kimerismoa gerta daiteke harreman sexualean bi obulu ernaldu direlako eta hirugarren astea baino lehen elkartu direlako, izaki bakarra eratuz. Zenbait kasutan, elkartutako bi zigotoetako bakoitza sexu batekoa da, eta orduan gerta daiteke izaki erresultantea hermafrodita izatea (bere gorputzean bi sexuen zelulak daude). Kimerek duten ondorioen beste adibide bat da azalaren kolorea ez definitzea izan daiteke; kasu horretan gorputzean koloretako orbanak nahasturik ageri dira.
Eudicotyledoneae
Eudicotyledoneae edo eudikotiledoneoak (batzuetan eudikotak) 1991an Doyle eta Hottonek lehen aldiz erabilitako terminoa da, lehenago tricolpadak edo Magnoliidae ez diren dikoteledoneoak izendatzeko erabiltzen zen landare talde angiospermo eta monofiletikoen taldea izendatzeko.
Klado hau lehen aldiz onartua izan zen Donoghue eta Doylek 1989an egin zuten analisi filogenetikoan eta handik aurrera bere filogenia oso ikertua izan da. Analisi molekularrek onartzen duten talde monofiletikoa dela. Gaur egun bere azpikladoak ondo ikertuak eta finkatuak daude eta ordena eta familia egoera eman zaie.
Angiospermen filogeniarako taldeak (APG) talde hau identifikatzeko eudicots izena erabiltzne du, bere bi aurkezpentan: 1998ako APG eta 2003ko APG II.
Cliron
Cliron Frantziako udalerri bat da Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cliron udalerrian erroldatutako biztanleak 292 ziren. Familiak 124 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 5 hutsik zeuden. 116 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 98 bere jabearen bizilekua ziren, 22 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 18 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 77 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 216 ziren, horien artean 160 aktiboak ziren eta 56 inaktiboak ziren. 160 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (76 gizon eta 70 emakume) eta 14 langabezian zeuden (8 gizon eta 6 emakume). 56 pertsona inaktiboetatik 27 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 21 komertzioetatik, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Cliron udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 695 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
3508 Pasternak
3508 Pasternak asteroide baten izena da. otsailaren 21ean aurkitu zuen L. G. Karachkina-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1980 DO izena zeraman. Ondoren Boris Pasternak (1890-1960), 1958ko Literaturako Nobel Sariduna omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3508 Pasternak asteroidearen orbitak batezbeste 2,248 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,69 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,807 distantziara. Eszentrikotasuna 0,248 da, eta makurdura orbitala 7,49ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.8 da.
Villa Santa Lucia
Villa Santa Lucia Italiako udalerri bat da. Frosinoneko probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Villa Santa Luciak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Oursbelille
Oursbelille Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Oursbelille udalerrian erroldatutako biztanleak 1.202 ziren. Familiak 464 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 204 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 152 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 497 etxebizitza zeuden, 468 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 25 hutsik zeuden. 477 etxeak ziren eta 19 apartamentuak ziren. 468 etxebizitza nagusietatik 417 bere jabearen bizilekua ziren, 43 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 6 etxek bi gela zituzten, 52 etxek hiru zituzten, 147 etxek lau zituzten eta 263 etxek bost zituzten. 343 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 157 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 279 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gilly-sur-Loire
Gilly-sur-Loire Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Oursbelille
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 747 ziren, horien artean 519 aktiboak ziren eta 228 inaktiboak ziren. 519 pertsona aktiboetatik 485 lanean zeuden (254 gizon eta 231 emakume) eta 34 langabezian zeuden (15 gizon eta 19 emakume). 228 pertsona inaktiboetatik 100 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 71 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Gilly-sur-Loire
Biztanleria
2007an Gilly-sur-Loire udalerrian erroldatutako biztanleak 487 ziren. Familiak 206 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 77 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 57 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Oursbelille
Diru sarrerak
2009an Oursbelille udalerrian 474 unitate fiskal zeuden, 1.208 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.322 euro zen.
Gilly-sur-Loire
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Oursbelille
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 12 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Gilly-sur-Loire
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Oursbelille
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 2 iturginak, 2 argiketariak eta 1 ile apaindegia.
Gilly-sur-Loire
Etxebizitza
2007an 276 etxebizitza zeuden, 211 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 264 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 211 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 45 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 11 etxek bi gela zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 86 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 162 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 92 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Oursbelille
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lurrin-denda bat zen.
Gilly-sur-Loire
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Oursbelille
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Oursbelille udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 616 hektarea erabiltzen.
Gilly-sur-Loire
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 312 ziren, horien artean 224 aktiboak ziren eta 88 inaktiboak ziren. 224 pertsona aktiboetatik 199 lanean zeuden (114 gizon eta 85 emakume) eta 25 langabezian zeuden (9 gizon eta 16 emakume). 88 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 21 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Oursbelille
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gilly-sur-Loire
Diru sarrerak
2009an Gilly-sur-Loire udalerrian 211 unitate fiskal zeuden, 501 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.355 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 iturgina, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Gilly-sur-Loire udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.360 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Valencogne
Valencogne Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Valencogne udalerrian erroldatutako biztanleak 574 ziren. Familiak 215 ziren, horien artean 62 pertsona bakarrekoak ziren (41 bakarrik bizi ziren gizonak eta 21 bakarrik bizi ziren emakumeak), 58 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 87 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 266 etxebizitza zeuden, 224 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 29 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 246 etxeak ziren eta 20 apartamentuak ziren. 224 etxebizitza nagusietatik 188 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 3 etxek bi zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 158 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 96 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 121 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 342 ziren, horien artean 251 aktiboak ziren eta 91 inaktiboak ziren. 251 pertsona aktiboetatik 227 lanean zeuden (133 gizon eta 94 emakume) eta 24 langabezian zeuden (4 gizon eta 20 emakume). 91 pertsona inaktiboetatik 32 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Valencogne udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 504 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Just-en-Chaussée
Saint-Just-en-Chaussée Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Just-en-Chaussée udalerrian erroldatutako biztanleak 5.519 ziren. Familiak 2.324 ziren, horien artean 788 pertsona bakarrekoak ziren (380 bakarrik bizi ziren gizonak eta 408 bakarrik bizi ziren emakumeak), 612 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 636 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 288 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.566 etxebizitza zeuden, 2.388 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 155 hutsik zeuden. 1.440 etxeak ziren eta 1.111 apartamentuak ziren. 2.388 etxebizitza nagusietatik 1.049 bere jabearen bizilekua ziren, 1.301 alokairuan okupaturik zeuden eta 37 doan lagata zeuden; 122 etxek gela bat zuten, 362 etxek bi zituzten, 623 etxek hiru zituzten, 661 etxek lau zituzten eta 621 etxek bost zituzten. 1.280 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.180 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 585 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.590 ziren, horien artean 2.583 aktiboak ziren eta 1.007 inaktiboak ziren. 2.583 pertsona aktiboetatik 2.225 lanean zeuden (1.236 gizon eta 989 emakume) eta 358 langabezian zeuden (163 gizon eta 195 emakume). 1.007 pertsona inaktiboetatik 315 erretiraturik zeuden, 311 ikasten zeuden eta 381 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Just-en-Chaussée udalerrian 2.386 unitate fiskal zeuden, 5.623 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.658 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 240 komertzioetatik, 6 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 13 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 62 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 15 finantziazio enpresak ziren, 19 higiezinen enpresak ziren, 22 zerbitzu enpresak ziren, 32 administrazio publikoko enpresak ziren eta 26 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 76 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 5 banku bulegoak, 6 funerariak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 5 autoeskolak, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 6 iturginak, 1 argiketaria, 2 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 1 aldi baterako lan enpresa, 8 jatetxeak, 8 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 28 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 3 supermerkatuak, 2 brikolaje denda handika, 5 okindegiak, 2 harategiak, 3 liburu dendak, 4 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 1 elektrotresna denda zen, 1 kirol-denda zen eta 4 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 psikiatriko, 3 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 3 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Just-en-Chaussée udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 829 ikaslekin.
Eva Lesmes
Eva Lesmes (Gijón, Asturias, 1961eko abuztuaren 3a) asturiar zinema-zuzendaria, telebistako errealizadorea eta zinema eta telebistako gidoilaria da. Irakasle ere aritzen da.
Biografia
Zinema eta Telebista Zuzendaritzan graduatu zen American Film Institute-n (Los Angeles). Aktoreen interpretazio eta zuzendaritzan trebatu zen, John Strasberg, Dominique de Faccio, William Layton eta José Carlos Plazarekin, Madrilen eta Los Angeleseko Lee Strasberg Theatre Instituten. Hainbat gidoi ikastaro egin zituen UCLAn, Los Angelesen, eta Robert Mackee mintegian. Zinema-zuzendaritzan graduatu lortu zuen Madrilgo TAI eskolan.
European Script Found-eko La Converas de Indias gidoia idazteko beka lortu zuen, baita Espainiako eta Ipar Amerikako Lankidetza Batzorde Bateratuaren Fullbright beka bat ere, Ameriketako Estatu Batuetan (AEB) arte-ikasketak handitzeko. AEBko enbaxadak V.I.P. (Visitor International Program) delakora gonbidatu zuen
Ibilbide profesionala
Zineman, gidoilari eta zuzendari gisa lan egin du: El palo (2000), Pon un hombre en tu vida (1996), Al borde (1986), Acto para dos manos (1981), Diario de verano (1981). Pantaila handirako ere gidoilaria izan da 10 film luzetan, besteak beste, Bigas Lunaren Angustia eta Solar Babies, Mel Brooksek ekoitzia. Gainera, Vector Albi eta Tesauro Publicidad produkzio-etxeetan zuzendaritzako laguntzaile aritu da (1982 - 1988).
Telebistako serieak zuzendu ditu, besteak beste: Maitena: Estado alterados (Maitenaren tiretan oinarritutako telesaila) Cuatro Cabezaserako (2008-2010); El comisario Tele 5rako (2009), 4 kapitulutan Ellas y el sexo débil, Boca a boca Antena 3erako (2006); 3 kapitulutan Código fuego (2003); lehen denboraldian Ana y los siete; 34 kapitulutan A las once en casa  TVErako (1998-1999); bigarren denboraldiko 13 kapitulutan La casa de los líos Antena 3erako (1997) eta "El escritor de los escritores" izenburuko kapituluan Delirios de amor TVErako (1988).
La noche del escorpión telefilmaren gidoilaria eta zuzendaria izan zen La Forta 2002rako.
1988az geroztik, jarduera profesionala eta irakaskuntza uztartzen ditu. Asturiasko Kultura Sailak, Emakumearen Andaluziako Institutuak, Madrilgo Erkidegoak, Aktoreen Batasunak, La avispak, TAI, La base, NIC eta ECAMek antolatutako ikastaroetan parte hartu du. 2005az geroztik, zinemako prestakuntza aurreratuari buruzko saioa zuzentzen du Central de cinen. Ganberarako interpretazio-tailerrak zuzentzen ditu. 2003an Central de Guiones (fikziozko ikus-entzunezko proiektuak garatzeko agentzia) sortu zuen Javier Gancedorekin. Gidoien Zentralak Drive, BRB, Oberón eta CDA (Centre de Desenvolupament Audiovisual, I.C.I.C.) ekoizleekin lan egiten du.
Espainiako Telebista Zientzien eta Arteen Akademiako eta Arte eta Industria Zinematografikoen Akademiako kidea da. Kultura Ministerioaren 2005eko 1OO% Animal film luzeko gidoiak idazten lagundu zuen. CIMAren(emakume zinemagileen eta ikus-entzunezko baliabideen elkartea) sortzileetako bat da.
Donostiako Sari Nagusia
Donostiako Sari Nagusia 1923 eta 1930 artean Lasarteko zirkuituan egindako automobil-lasterketa izan zen.
1925eko ekitaldian Paul Torchy pilotuak zuhaitz bat jo eta bertan hil zen.
Letargia
Letargia epe laburrekoa izan daiteke (24 ordu baino gutxiagokoa), eta kasu horretan loaldi arrunt baten antza du. Hala ere, letargian aldaketa metabolikoak handiagoak dira, eta loa sakonagoa.
Epe luzeko letargiari sorgorraldia deritzo, eta egunak edo hilabeteak iraun ditzake.
Little Eagle (Hego Dakota)
Little Eagle Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Corson konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
3509 Sanshui
3509 Sanshui asteroide baten izena da. urriaren 28an aurkitu zuen Purple Mountain Behatokia-ek Nanking Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 UH izena zeraman. Ondoren Sanshui omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3509 Sanshui asteroidearen orbitak batezbeste 2,629 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,598 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,661 distantziara. Eszentrikotasuna 0,012 da, eta makurdura orbitala 2,65ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.9 da.
Thebes (Illinois)
Thebes  Illinoiseko herri bat da. Alexander konderrian kokatua dago. 2010ean 436 biztanle zituen, 4.52 kilometro koadrotan banatuta.
Sabrina Ionescu
Sabrina Elaine Ionescu (Walnut Creek, Kalifornia, AEB, 1997ko abenduaren 6a), Emakumeen Saskibaloi Elkarteko (WNBA) saskibaloi jokalari profesional estatubatuarra da. Historian hirukoitz-bikoitz gehien lortu dituen emakumezkoa da eta WNBAko ibilbidean 2.000 puntu, 1.000 asistentzia eta 1.000 erreboteko langa gainditu duen bakarra.
2023ko uztailaren 14n jaurtiketa hirukoitzen txapelketan WNBA eta NBAko errekorra ezarri zuen 37 puntu lortuz. Stephen Curryk zuen errekorra (31 puntu) aise gainditu zuen.
Unibertsitate ibilbidea
Oregongo Unibertsitatean Oregon Ducks tadearekin jokatu zuen lau denboraldiz eta batazbeste 18,0 puntu, 7,7 asistentzia eta 1,5 baloi lapurreta egin zituen partiduko. Stanforden aurkako partidan (87-55) Ionescuk 37 puntu sartu zituen, 11 errebote eskuratu eta 7 asistentzia eman zituen, eta hirugarren laurdenean aurretik Alison Langek zuen errekorra (2.252 puntu) gainditu zuen. 2020ko otsailaren 14an 1.000 asistentziatako langa gainditu zuen eta astebete beranduago NCAA-ko lehen jokalaria izan zen 2.000 puntu, 1.000 asistentzia eta 1.000 errebote lortzen. Urte hartan zortzi hirukoitz-bikoitz lortu zituen.
Ibilbide profesionala
2000ko apirilaren 17an New York Liberty taldeak aukeratu zuen Draftean. Seattle Storm-en aurka egin zuen debuta uztailaren 25ean eta 12 puntu, 6 errebote eta 4 asistentzia egin zituen. Abuztuaren 1ean ezkerreko orkatilan lesionatu egin zen eta ia denboraldi guztia galdu zuen.
2022ko uztailaren Las Vegas Aces taldearen aurke ibilbideko hirugarren hirukoitz-bikoitza lortu zuen, 31 puntu, 13 errebote eta 10 asistentzia. WNBA-ren historian lehenengo hirukoitz-bikoitza da 30 puntutik gora lortzen dena.
2023ko uztailaren 14an Hiru puntuko aurtiketa txapelketan 37 puntu lortu zituen, WNBA ezezik NBAko errekorra ere bada. Aurretik Stephen Curry jokalariak zuen errekorra (31 puntu) aise gainditu zuen.
Lucasium squarrosus
Lucasium squarrosus Lucasium generoko animalia da. Narrastien barruko Diplodactylidae familian sailkatuta dago.
Leptoglanis bouilloni
Leptoglanis bouilloni Leptoglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Amphiliidae familian.
NGC 5786
NGC 5786 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Ingurumeneko gaixotasun
Ingurumeneko gaixotasuna inguruneko zenbait eragilerekiko harremanaren ondorioz sortutako gaixotasunak, gizakiaren genetikak edo bere sistema immunologikoaren aldaketak eragindakoei kontrajartzen zaizkienak. Ingurumeneko gaixotasun deitzen zaie infekzioen ondoriozkoak ez direnei eta gizakiaren kontrolpetik kanpo dauden eragileek sortutakoei.
Horien artean ez dira sartzen tabakoak, edo sendagaiak eta alkohola neurriz gain hartzeagatik sortuak. Ingurumenekoen artean oso garrantzitsuak dira laneko gaixotasunak. Laneko giroan dauden eragileekiko ukipenak sortutako gaitzak dira, eta inguruneko gaixotasunen artean hauek izan ziren aintzat hartu ziren lehenak. Halakoak dira silikosia, silize hautsak meatzariei, industrietako langileei eta eltzegileei eragiten dien biriketako gaitza; kedarraren eraginez, kedar garbitzaileen eskrotoko minbizia; eltzegileek izaten dituzten aldaketa neurologikoak, berunezko osagaiak dituzten produktuak erabiltzeagatik; eta pospolo lantegietako langileen hezurretako gaitzak, fosforoaren ukipenagatik. Gaitz hauetako asko XIX. mendeko Industria Iraultzan hasi ziren kezka sorrarazten.
Arrazoiak
Ingurumenezko gaixotasunak eragile kimikoek, erradiazioek eta fenomeno fisikoek sortuak dira. Bai ingurune naturalean, bai lanekoan, gai horiekiko harremanaren ondorioak ez dira beti berdinak izaten, harremana bera gertatzeko moduaren arabera. Biderik ohikoenak inguruneko eta uretako kutsadurarekiko, elikagai kutsatuekiko eta zenbait toxinarekiko ukipen edo harreman zuzena izaten dira. Bi eragilek aldi berean eragiten badute, ondorioak askoz ere larriagoak dira bakarka eraginda baino (sinergia).
Hori dela-eta, asbestoarekin lanean aritzen direnen artean adibidez, biriketako minbizi kopuruak gora egiten du horrez gainera erretzaileak badira. Zabortegi eta hondakin biltegietan ere eragile kimiko bat baino gehiago elkartzen dela kontuan harturik, osasun arazoak gerta daitezke, ondorioak oraindik ezezagunak badira ere. Produktu kimikoak: industrializazioaren eraginez, eragile kimikoak izugarri ugaritu dira. Produktu ez-organikoen artean beruna, merkurioa, arsenioa, kadmioa eta asbestoa nabarmentzen dira, eta organikoetan, bifenil poliklorinatua (PCB), binilo kloruroa edo DDT pestizida. Asbestoak mesoteliomak eta biriketako minbizia eragin ditzake, binilo kloruroak gibeleko minbizia, eta bentzenoak leuzemia.
Lan ingurunetik kanpo, berriz, minamata gaitza sortzen da merkurioz kutsatutako arraina jateagatik, eta yusho gaixotasuna, furano klorinatuak kutsatutako elikagaien ondorioz.
Inguruneko elementu toxikoen eragina ez da oraindik zehazki ezagutzen, baina bai toxina kopuruak gaitzaren maiztasunarekin zerikusi handia duela. Minbizi kasuetan eta gaitza ondorengo belaunaldiei kutsatzen zaien kasuetan, ez dago gaixotasuna ez garatzeko ziurtasuna ematen duen gutxieneko kopururik. Horregatik, DDT, PCB edo beste eragile kutsakor askoren ondorioak, adibidez, ez dira oraindik ezagutzen.
Slavutytxeko gudua
Slavutytxeko gudua 2022ko Ukrainaren inbasioaren parte izandako Kieveko erasoaldian gertatutako gudu militar bat izan zen, Slavutytx hiriaren kontrola helburua zuena, Txernobilgo Bazterketa Eremuko langileentzat horretarako eraikitako kokagunea. Errusiako Indarrek hiria erasotu eta setiatu zuten 2022ko martxoan zeharreko bederatzi egunetan zehar, ukrainar defendatzaileak hiritik kanpo bultzatuz. Konotopen bezala, errusiarrek Ukrainako agintariekin adostu zuten hirira ez sartzea, bizilagunek errusiar indarrei zein okupazioari aurka ez egitearen truke.
Hasiera-setioa eta krisi humanitarioa
Errusiako Indarrek Slavutytx inguratu zuten martxoaren 18an, hiria setiatuz eta hiritik kanpoko janari eta sendagai guztien sarrera moztuz. Hiriko elektrizitate-hornidura eten zen; honi erantzunez, Ukrenergoko langileek kaltetutako elektrizitate-lineak konpondu zituzten, hiria berriro konektatzeko. Orduan, Errusiako Indarrek berriro kaltetu zituzten linea horiek. Hiriaren kanpoaldean, gainera, segurtasun-kontrolak jarri zituzten, nahiz eta hiritik zibilak ebakuatzea ezinezkoa izan.
Borrokak areagotu egin ziren Slavutytx-eremuan martxoaren 23an, Errusiako Indarrek hiriaren kanpoaldeko segurtasun-kontrol batean tiro egin ostean. Slavutytxeko aldirietako bonbardaketek hurrengo egunean jarraitu zuten ere, setiatutako hiriaren barne-baldintzekin "hondamendi humanitario" gisa deskribatzen ziren bitartean. Martxoaren 25ean, frankotiratzaile errusiarrak hirian infiltratu zirela jakinarazi zuten; ondorioz, Slavutytxeko Udalak etxeratze-agindua ezarri zuen, bizilagunei hirian zehar mugitzea debekatuz.
Ingurumeneko gaixotasun
Ingurumeneko eragileen ondorioak
Gorputzeko edozein ataletan eragin dezakete. Eragilea organismoan sartzeko moduaren baitan, eta metabolizatu edo iraitzi egiten den kontuan izanda, gaixotasun mota desberdinak sor daitezke. Azalari, birikei, giltzurrunei, gibelari edo nerbio sistemari eragile ugarik eta egoera askotan eragiten diete.
Slavutytxeko gudua
Gudu-amaiera eta Errusiaren erretiratzea
Martxoaren 26an, Errusiako Indar Armatuak Slavutytxen sartu ziren aurkaririk gabe, kanpoaldeko kontrol-gune armatuak eraso ostean. Errusiako Indarrek hiri-ospitalea bereganatu zuten lehenik. Errusiako tropek Juri Fomitxev, Slavutytxeko alkatea, bahitu zutela jakinarazi zuten orduan; hala ere, Fomitxev handik gutxira kaleratu zuten, Errusiako inbasioaren aurka egun horretan bertan hiri-plazan egin zen protesta-elkarretaratze bat gelditzeko, non hiriko 5,000 bizilagun baino gehiagok hartu zuten parte. Tropa errusiarrek protesta abisu-tiroak jaurtiz eta jendetzara flash-granadak jaurtiz eten zuten, non, gutxienez, zibil bat zauritu zen. Flash-granadetatik ihesi zihoazen manifestarien irudiak sarean zabaldu ziren nazioartean; izan ere, zibilen protesta-elkarretaratze baketsu baten aurkako erasoa balizko gerra-krimen bat izan daiteke.
Ingurumeneko gaixotasun
Ingurumeneko eragileen ondorioak
Ingurumeneko eragile hauetako asko oso arriskutsuak dira, minbizia, sortzetiko anormaltasunak, abortuak eta zelula ernatzaileetako aldaketak ere eragin baititzakete. Gainera, ondorioak ondorengo belaunaldietan ere ager daitezke. Jasotako dosiaren arabera, gaixotasunak arinak edo larriak, eta iragankorrak edo kronikoak izan daitezke.
Slavutytxeko gudua
Gudu-amaiera eta Errusiaren erretiratzea
Protesta-agerraldian, Slavutytxeko alkateak hiri barruan indar militarrik edo armarik ez zegoela ziurtatu zien Errusiako Indarrei; ondorioz, erretiratu behar zirela esan zuen. Honi erantzunez, Errusiako Indarrak hirigunetik hiriko kanpoaldeko auzoetara erretiratu ziren.
Slavutytxeko alkateak onartu zuen errusiar indarrek hirian armak bilatzeko baimena eman ziela, lehen hauek hiritik erretiratzea ados zezaten. Prozesu hau martxoaren 27an amaitu zen, eta, ondorioz, Errusiako tropak Slavutytxetik irten ziren. Ondoren, korridore humanitarioak ezarri ziren, hornigaiak eta laguntza humanitarioa hirian sartu ahal izateko eta zibilei, bederatzi egunetan lehen aldiz, ebakuatuak izateko aukera emateko.
Ingurumeneko gaixotasun
Ingurumeneko eragileen ondorioak
Aipaturiko arrazoiez gainera, bizi garen ingurunean eragile bat baino gehiagoren arriskua dagoenez, zaila izaten da gaixotasun hauen arrazoiak eta maiztasuna zehatz ezagutzea. Hala ere, behin eragilea aurkitu denean, eragiten duen gaitzaren maiztasunak eragile horrekiko harremanaren edo ukipenaren intentsitatearekin eta larritasunarekin zerikusia duela frogatu da.
Azaleko gaitzak, adibidez, oso ugariak dira laneko ingurunean, eta eragile askoren ondorioz sor daitezke. Biriketako gaixotasunak ere hauts mota askok eraginak izan daitezke: ikatzarenak birika beltza, kotoiarenak birika arrea, asbesto zuntzek asbestosia, edo silize hautsak silikosia. Gainera, inguruneko eragileek aldaketa biologikoak ere sorraraz ditzakete, sintoma klinikorik agertu ez arren: erradiazioen ondoriozko aldaketa kromosomikoetan adibidez. Hauetan gaixoa ez da ohartzen, eta aldaketen ondorioak oraindik zehazteke daude.
Ikerketak
Gaur egungo ikerketekin ondorio hauek frogatzen saiatzen ari dira: elementu eragilearen dosi txikiekin ere osasunean kalteak eragiten direla, zenbait toxinek ugal aparatuan duten eragina, eta lesio biologikoek eragindako aldaketek izan ditzaketen ondorioak (informazio genetikoko edo kromosometako aldaketak adibidez).
Horrez gainera, epe luzeko eraginak ezagutu nahi dira, eta baita ingurumenaren eta gizakiaren artean gerta daitezkeen elkarrekiko eraginak ere, hau da, zein gizabanakoren baitan har dezaketen eragileek indar handiagoa.
Asturietako Erresuma
Asturietako Erresuma (Regnum Asturorum) Iberiar penintsulako erresuma bat izan zen, 718. urtean Pelaio bisigodo nobleak sortua, Toledoko Bisigodoen Erresuma kolapsatzean. Musulmanek Iberiar penintsula konkistatu ondoren Iberiar penintsulan sortutako lehen kristau entitate politikoa izan zen. Eta 925. urtea arte iraun zuen; izan ere, urte hartan, hiriburua Oviedotik Leona aldatzean, Asturietako Erresuma Leongo Erresuma bilakatu zen.