cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eugenesia
Biologiaren ikuspegitik
Ondoretasunari buruzko ikerketa giza arrazaren kualitateak hobetzeko erabiltzean datza eugenesia. Eugenesiaren ideia Platonen Errepublika liburuan dagoeneko azaltzen bazen ere, eugenesiari buruzko egungo ideiak XIX. mendeko bigarren erdian zehar hartu zuen garrantzia.
Eugenesiari buruzko interesaren atzean oso zabalduta dauden bi filosofia uste agertzen dira: gizakia perfektua delako ustea, eta zientzia jakintza bide fidagarri eta erabilgarriena delakoa. Darwinismo soziala izenez ezagutzen den XIX. mendeko teoria soziologikoen multzoa da XX. mendeko eugenesiaren aurrekaria. Darwinismo sozialaren ikurritz kutunenak bizirik irauteko borroka eta indartsuenaren legea gizartean ezartzeak aberatsak behartsuak baino aukera gehiago eta, beraz, arrakasta handiagoa izatea dakar.
Horrela, eugenesia modernoak darwinismo sozialean ditu erroak, lehen esan bezala, baina baditu harekiko desberdintasunak. Teoria soziologiko horiek beren jarrera liberalagatik ezaugarritu ziren; hau da, izadiari bere bidea egiten uzteagatik gizarteko elementu kaltegarriak denboraren poderioz desagertu arte. Eugenesia modernoarentzat, gizartea ontzeko bide egokiena heziketa egokiaren bidezko plangintza arretatsua da. 1900. urtean, genetika modernoaren sorrerarekin batera, giza arraza hobetzeko asmoz sortutako higikundeak, higikunde instituzionalizatu bihurtu ziren, eta eugenesia higikundea izenaz ezagutzen dira egun.
Historian zehar bi alderdi nagusi bereizi dira higikunde horietan: eugenesia positiboa, gizartera ongi egokitu edo moldatu diren gizabanakoen hezkuntza ahalmena areagotzean oinarritzen dena, eta eugenesia negatiboa, egokitu edo moldatu ez direnen heziketa eragotzi beharra azpimarratzen duena. Eugenesiaren helburuei leial ziren organizazio asko sortu ziren munduan, baina 1910 eta 1940 bitartean Ingalaterran, Estatu Batuetan eta Alemanian hartu zuen batez ere indarra. Hasiera-hasieratik anglo-saxoi zurien nagusitasun sentimenari estuki lotua izan zen. Adibidez, Ingalaterrako eugenesia higikundearen sortzailea izan zen sir Francis Galton (Charles Darwinen lehengusua), bere ustez bere familian bertan zegoen ondoretasunezko genioak piztutako jakin-minak bultzatu zuen gizakiaren ondoretasuna eta eugenesia aztertzera.
Eugenesia higikundea ez zen inola ere ariketa akademiko hutsa izan. Estatu Batuetan eragin handia izan zuen herri iritzian, eta legeetan islatua geratu zen eragin hori. 1911 eta 1930 bitartean, 24 estatutan, gizartera egokitu gabeak (atzeratuak, kriminalak eta buruko gaitzak zituztenak) antzutzeko legeak onartu ziren. Arraza batzuetako kideen arteko ezkontzak eragozteko legeak ere onartu ziren. Eugenesia higikundeak Estatu Batuetan 1924an izan zuen goren unea, eugenizista batzuen eta enpresa handi batzuen arteko koalizioak Johnson Legea Mediterraneo aldeko eta Europa sortaldeko herrialdeetako etorkinen sarrera eragozten zuena onartzeko ahalegin guztiak egin zituenean. Eugenizisten arabera, etorkin horiek anglo-saxoiak baino gutxiago ziren eta amerikarren arraza garbia kutsatzen ari ziren. 1925. urte aldera eugenizisten aurkako kritika gogorrak entzuten hasi ziren, beren arrazismorako joerarengatik, beren adierazpenen subjektibotasun eta aurreiritziengatik, eta seriotasun zientifiko ezagatik. Egun eugenesiak ez du arrakastarik ez zientzia genetikoaren babesik.
Pangio kuhlii
Pangio kuhlii Pangio generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Tradeston
, 'Tredstoun', Eskoziako Glasgow hiriaren erdigunean dagoen barruti txiki bat da, Clyde ibaiaren hegoaldean.
Berta, Clyde ibaia zeharkatzen duen izen berdineko Tradeston zubia dago.
Antzinako Rauma
Antzinako Rauma (Finlandieraz Vanha Rauma) Rauma hiriaren erdigune historikoa da. 1991an Unescok Gizateriaren ondarea izendatu zuen.
Iparraldeko Siriako antzinako herrixkak
Iparraldeko Siriako antzinako herrixkak, Hiri Hilak (المدن الميتة) edo Hiri Ahaztuak (المدن المنسية) ipar-mendebaldeko Sirian, Alepo eta Idlib artean, dauden 700 herri hustuak dira. Bertan Antzinaro Berantiarretik bizantziar aroraino arteko aztarnategi arkeologikoak daude, orduko landa-bizitza islatzen dituztenak.
2011n UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zituen. Hala ere, 2013an, Siriako Gerra Zibila zela eta, arriskuan dauden ondareen zerrendan sartu zuen.
Glandirana
Glandirana anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Ranidae familian sailkatua.
Iparraldeko Siriako antzinako herrixkak
Herrixken zerrenda
Karekizko mendizerra, erdialdea
Jebel Zawiye, hegoaldea
Erralde
Erraldea masa unitate historikoa da, hamar libraren (4,8 kg ) baliokidea. Egun oraindik ganadua pisatzeko erabiltzen den neurria da.
Antzinako Rauma
Deskribapena
Rauma hiria antzinako Finladiaren portu ospetsua izan zen. Finlandiako hegomendebaldean dago, Botniako golkoan, Satakuntan. Raumaren gune historikoak 0.3 km² ditu, 600 eraikuntza inguru eta 800 biztanle. Eraikuntza zaharrenak XVIII. mendekoak dira eta gehienak partikularren eskuetan daude, nahiz eta bi kale nagusienak eta plazarena enprese desberdinen egoitzak izan.
Hongshuia banmo
Hongshuia banmo Hongshuia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Antzinako Rauma
Historia
Hiria XV. mendean sortu zen, frantzizkotarren monasterio baten inguruan. Hiria, Europa iparraldean ohikoa den arabera, gehien batean egurrez egina dago. XVII. mendean sute handi bat pairatu zuen baina hala ere hiriak aurrera jarraitu zuen baina hiria berreraiki zen; hala ere, estilo zaharra gorde zuen.
Leku interesgarriak
Eraikuntza hauek harrizkoak dira:
Independência (Ceará)
Independência Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Salmo visovacensis
Salmo visovacensis Salmo generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Pender konderria (Ipar Carolina)
Geografia
Pender konderriak 24,159 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,315 ura dira. Beste 225,276 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 21,61 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 52,217 pertsonetatik 41,762 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,194 dira. 9,208 beltzak edo afroamerikarrak. 237 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 197 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 61 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 741 pertsonek kokatzen zuten.
Munsterreko Errepublika
Munsterreko Errepublika, Munster Republic, Irlandako Gerra Zibilan Anglo-irlandar Itunaren aurkako irlandar errepublikarrak Munster probintzian denboraldi batez nagusi izan ziren lurralde eremuak jaso zuen izendapena da, hiriburua Cork zen.
Halere, Anglo-irlandar Itunaren aurkariek, IRAren gehiengoaren babesa izan arren, Irlandako Estatu Askeak eta bere gudaroste osatu berriak Erresuma Batuaren laguntza militarra, artileria, armak eta hegazkinak jaso zituen, laguntza honek bi aldeen arteko oreka argi eta garbi apurtu zuen, Anglo-irlandar Itunaren aldekoei berebiziko abantaila emanez. 1922ko uztailean Irlandako Estatu Askeko Armadak Munsterreko Errepublikaren aurkako erasoari ekin zion. Limerick eta Waterford erraz bereganatu zituzten, eta Cork konderria Irlandako Estatu Asketik konderri independientea izaten azkena izan zen.
Michael Collinsek Irlandako Estatu Askeko Armadaren gudarostea itsasoz Cork hiriko udaletxera eta Kerry konderriko Fenit udalerrira bidali zuen, jada Musterreko Errepublikako azken eremuak menperatzeko asmoz. Munsterreko Errepublikako mendebaldeko muturrean erresistentzia handiena jazo zen, Anglo-irlandar Itunaren aurkako gerrilak landa eta baserri eremuetan geldituz, batez ere Mendebaldeko Cork eskualdea eta Kerry konderrian.
Gluzidoen katabolismo
Gluzidoen katabolismoa azukreen desgradazio biokimikoan datza, hasierako molekula konplexuak molekula sinpleagoak bihurtuz energia lortzeko.
Gluzidoen katabolismoa honako ekuazio honetan laburbil daiteke:
C6H12O6 + 6 O2 → 6 CO2 + 6 H2O + energia (ATP)
Ikusten denez, ekuazio hau fotosintesiaren alderantzizkoa da. Ekuazio hau arnasketa aerobikoari dagokio, gluzidoen katabolismoaren bide metaboliko nagusiari, alegia.
Gluzidoen katabolismoaren lehenengo fasean polisakaridoak eta disakaridoak (almidoia, glukogenoa, zelulosa, laktosa, etab.) monosakarido bihurtzen dira. Entzima hidrolitiko batzuek polimero horiek degradatzen dituzte. Bakterioek entzima horiek kanporatzen dituzte, baina animaliek digestio aparatuan dauzkate, eta bertan burutzen dute polisakaridoen hidrolisia.
Bigarren etapan, sortutako monosakaridoak (fruktosa, galaktosa...eta batez ere glukosa) glukolisiaren bitartez degradatzen dira, azido pirubiko, ATP eta NADH sortuz.
Glukolisia glukosaren katabolismoaren bide nagusia bada ere, ez da bakarra. Zenbait bakteriok eta eukariotok beste bide batzuk erabiltzen dituzte glukosa degradatzeko: Entner-Doudoroff bidea eta pentosa-fosfatoarena, esaterako.
Orokorrean, gluzidoen katabolismoak hiru bide metaboliko desberdin jarrai dezake:
Tradeston zubia
Tradeston zubia, Eskoziako Glasgow hirian dagoen zubi bat da, Clyde ibaia zeharkatzen du.
2009ko maiatzaren 14an ireki zen.
Salach
Salach Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Alepoko Meskita Nagusia
Alepoko Meskita Nagusia (جَـامِـع حَـلَـب الْـكَـبِـيْـر, Jāmi‘ Ḥalab al-Kabīr) edo Alepoko Omeiatar Meskita (جَـامِـع بَـنِي أُمَـيَّـة بِـحَـلَـب, Jāmi‘ Banī Umayyah Bi-Ḥalab) Siriako hiri horretako meskitarik zaharrena eta handiena da. Hiri Zaharreko al-Jalloum barrutian eraikia, 1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Eraikuntza VIII. mendean hasi zen, katedral kristaua zegoen lekuan. Minarete ospetsua 1090ean altxatu zuten, 2013ko apirilean eraitsia Siriako Gerra Zibila zela eta.
Golde lur
Golde lurra edo italdia azalera-unitate historikoa da, idi-uztarri batek egun batean egin dezakeen lana. Neurria ez zen zehatza. Nafarroan, esaterako, golde lur batek bi erregulur edo bi erreneurri hartzen zituen; erregulur batek 8,98 area hartzen zituenez, golde lur batek 17,96 area. Gipuzkoan, berriz, goldelur bat 50 anega zen.
Antzinako Erroma
Latinezko iugerum, jugerum, iugera edo iugus laukizuzen bat da, 240 pedesko (oin erromatar) alde luzea eta 120 pedesko alde txikiarekin, hau da, 71 m. x 35,5 m. Neurriak 28.800 oin koadro neurtzen zituen, gaur egungo 0,25 hektarea inguru. Marko Terenzio Varronek eta Kolumelak diote iugerum bat actus quadratus baten bikoitza zela, eta actus bat uztarri batekin lotutako bi idik gelditu gabe egin zezaketen golde-lanaren luzera (120 oin). Bi iugerak heredium bat neurtzen zuten, erromatar herritaratasuna zuen bakoitzari ematen zitzaiona herentzian jaso zezakeen propietate gisa. Ehun heredia zenturia bat ziren eta lau zenturia saltus bat. Neurri untzialetan iugerum bakoitza ehun oin koadro (9,2 m2zituzten 288 scrupulitan banatzen ziren.
Deskarga-lanpara
Deskarga-lanparak gas baten bidez korronte elektrikoa erabiltzen duten argi-elementu gisa erabiltzen duten lanpara elektrikoak dira, solido batean korronte elektrikoaren zirkulazioa erabiltzen duten harizpi-lanparak ez bezala. Deskarga terminoa korronte elektrikoa gasaren bidez deskargatzen denetik dator, jatorriz bere funtzionamendurako beharrezkoak diren tentsio altuak kondentsadore baten deskargatik zetozen. Edozein gas egokia da deskarga elektrikorako, airean zehar korrontea eta hodeian ur-lurruna zirkulatzean argi-kantitate handia (tximistargia) sortzen duten tximistek frogatzen duten bezala.
Gracixalus
Gracixalus anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Rhacophoridae familian sailkatua.
Oriolus traillii
Oriolus traillii Oriolus generoko animalia da. Hegaztien barruko Oriolidae familian sailkatua dago.
Pangio lidi
Pangio lidi Pangio generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Kampenhout
Kampenhout (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Berg, Buken, Kampenhout bera eta Nederokkerzeel. 2013ko urtarrilaren 1ean 11.316 biztanle zituen.
Sabena 548 hegaldiak Berg-etik gertu lurra jo zuen 1961eko otsailaren 15ean, hegaldiko guztiak eta lurrean zegoen pertsona bat hil zirelarik.
Diane-Capelle
Diane-Capelle Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Diane-Capelle udalerrian erroldatutako biztanleak 224 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 348 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 249 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 340 etxeak ziren eta 8 apartamentuak ziren. 94 etxebizitza nagusietatik 80 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 2 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 88 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 41 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 43 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 120 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 84 lanean zeuden (45 gizon eta 39 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Diane-Capelle udalerrian 96 unitate fiskal zeuden, 247 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.466 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zona Universitàriako geltokia
Zona Universitària Bartzelonako metroa eta Bartzelonako tranbiaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Les Corts barrutian dago.
Geltokia 1975en inauguratu zen.
Parigoritissaren eliza
Parigoritissa edo Paregoretissa eliza (Παναγία ἠ Παρηγορήτισσα) Arta ko hiri greziarraren XIII. mendeko bizantziar metropoli-eliza da. Eraikinaren zati bat Artako Bilduma Arkeologikoa gordetzeko erabiltzen dute.
Eliza ia karratuak diren hiru solairuko eraikin handiak osatzen du. Oktogonala da, erdiko kupula hiru mailatan banatutako zortzi pilarez eusten duena. Elizaren sabai lauaren izkina bakoitzean ere lau kupula txiki daude, eta linterna bat. Barne-dekorazioa aberatsa da: marmolezko erreberdakzioa du galerien mailaraino, eta hortik gora mosaiko luze biziak eta freskoak ditu. Kupulan, Pantokrator mosaikoa, aingeruz inguratua, eta 12 profeta danborraren leihoen artean. Seguru asko, mosaiko horiek Epirotik kanpoko artistek egin zituzten. Ananias margolariaren XVI. mendeko freskoak ikus daitezke aldarean, eta XVII. mendeko freskoek, berriz, eliza nagusia apaintzen dute. Elizaren dekorazioak mendebaldeko eragin batzuk ere erakusten ditu bere estatuagintzan, hala nola munstro erromanikoak eta eszena biblikoak irudikatzen dituzten erliebeak.
Cintra
Cintra autobide eta aparkalekuen kudeatzaile espainiarra izan zen. 1998an sortu zen, Ferrovialen jabetzako enpresa moduan, baina urte batzuk beranduago, eraikuntza enpresak, akzio guztiak erosi zituen berriz ere.
Kontsonante ahokari
Kontsonante ahokaria kontsonante bat da, aire-emaria ahotik ateraraziz ahoskatzen dena. Kontsonantea ahoskatzean airea, kontsonante sudurkaria da. Kontsonante ahokariaren soinua egiteko, aho osoak moldatzen du airearen ibilbidea. Airearen bidearen aldaketa hau, ahoa eta ezpainak erabiliz, hotsaren uhin formari eragiten dio, airea zapatuz eta hedatuz. Ahoaz gain, ahots tolesdurek eta birikiek parte hartzen dute soinuaren ozentasuna eta tonua kontrolatuz. Ahots tolesduren mugimenduak zehaztuko du kontsonante bat ahostun edo ahoskabea den. Kontsonante gehienak ahokariak dira, adibidez /p/, /b/, /t/, /d/, etab. Besteak sudurkariak dira, adibidez /m/ edo /n/.
Kontsonante ahokari motak
Fonema batzuk ahokariak dira, baina badituzte beste ezaugarri batzuk ere.
Pim Doesburg
Willem "Pim" Doesburg (Rotterdam, 1943ko urriaren 28a - Berkel en Rodenrijs, 2020ko azaroaren 18a) herbeheretar futbol atezaina izan zen. 1962 eta 1987 bitartean Sparta Rotterdam eta PSV Eindhoven taldeetan 687 partida jolastu zituen, errekorra Holandako ligan. 1967an Herbehereetako futbol selekzio nazionalean debutatu zuen eta 8 aldiz jolastu zuen. Bere azken partida selekzioarekin 1981ean izan zen. 1978ko Munduko Futbol Txapelketan txapeldunorde izan zen, baina ez zuen partidarik jolastu.
Kontsonante ahokari
Ezpainkariak
Hersketa ezpainetan gertatzen da; beraz, herskari ezpainkaria dugu.
Adibidez: /p/ eta /b/
Horzkariak
Hersketa mihi puntaz hortzen kontra gertatzen da; beraz, herskari horzkaria dugu.
Adibidez: /t/ eta /d/
Sabaikariak
Hersketa mihi lepoaz aho-sabaiaren kontra gertatzen da, beraz, herskari sabaikaria dugu.
Adibidez: /c/ eta /ɟ/
Belarrak
Hersketa sabai bigunaren kontra gertatzen da; beraz, herskari belarra dugu.
Courlac
Biztanleria
2007an Courlac udalerrian erroldatutako biztanleak 66 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Wellhouse
, Eskoziako Glasgow hiriaren ekialdean dagoen etxebizitza auzo bat da.
Courlac
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 58 etxebizitza zeuden, 34 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 58etxeak ziren. 34 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 29 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 16 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 39 ziren, horien artean 23 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 23 pertsona aktiboetatik 22 lanean zeuden (15 gizon eta 7 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Courlac udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 228 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Thirteen Days (filma)
Thirteen Days (euskaraz Hamairu Egun), 2000ko Roger Donaldson australiarrak zuzendutako historia eta politika thriller film bat da. Kevin Costner, Bruce Greenwood, Steven Culp eta Dylan Baker aktoreek antzeztu zuten.
1962ko Kubako Misilen Krisialdian girotua dago, eta Ernest R. May eta Philip D. Zelikow idazleen The Kennedy Tapes: Inside the White House During the Cuban Missile Crisis (Kenedy Grabazioak: Etxe Zuriaren Barnean Kubako Misilen Krisialdian, 1997) liburuan oinarritua dago.
Kubo kamuts
Geometrian, kubo kamutsa (hexaedro kamutsa edo kuboktaedro kamutsa) Arkimedesen solidoetako bat da, 38 aurpegi (32 hiruki aldeberdin eta 6 karratu), 60 ertz eta 24 erpin dituena. Poliedro kirala da: bi forma ditu, bata bestearen ispilu-irudiak. Arkimedesen beste solido kiral bat baino ez dago: dodekaedro kamutsa.
Neurriak
non a ertzaren luzera den, eta t tribonacci konstantea (≈ 1,84)
Enagas
Enagás gas azpiegituraren kudeatzaile espainiarra da.
Nordestin
Nordestin, (Portugesez: Cavalo Nordestino), Brasilgo bertako zaldi arraza bat da. Bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik nordestin zaldia ponien sailkapen taldean sartzen da, naiz eta bere hazleek zaldi tipotzat jotzen duten.
Arrazaren jatorria Brasilgo Ipar-mendebaldeko Eskualdean dago.
Arraza desagertzeko zorian dago eta 500 abelburu baino ez dira geratzen, maila ezberdinetan nahastutako hainbat abere barne.
Etimologia
Arrazaren beste zenbait izen honakoak dira; Cavalo Crioulo Nordestino, Cavalo de Mourão edo Mourão, Cavalo Pé Duro Nordestino edo Cavalo Sertanejo do Nordeste
Arku-lanpara
Arku-lanpara arku elektriko (arku voltaikoa deritzona) batek sortutako argia igortzen duen lanpara mota bat da. Lanpara bi elektrodoz osatuta dago, normalean karbonozkoak baina gaur egun wolframiozkoak direnak, gas batez betetako bonbilla baten barruan kokatuta. Lanpara hauen mota desberdinak bonbillan dagoen gasaren arabera izendatzen dira, neona, argona, xenona, kriptona, sodioa, haluro metalikoa eta merkurioa izan daitezkeenak. Azken hau arnasteak merkuriozko intoxikazioak eragin ditzake lanpara apurtuz gero.
Al-Madina azoka
Al-Madina azoka (سوق المدينة; eusk: 'Hiriko azoka') Alepoko azoka estalia da, munduko azoka estalirik handiena dena. Hiri Zaharrean eraikia, 1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Siriako Gerra Zibila zela eta, kalte handiak jasan zituen eta bere eraikinetako asko eraitsi zituzten.
Rio Claro (São Paulo)
Rio Claro Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Pelendur
Pelendur, Tolkienen legendariumean eta Eraztunen Jaunaren Eranskinetan, Ondoher erregearen seneskala da. Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1879. urtean jaio zen. Bere aita zein den ez da ezagutzen, baina, edonola ere, Hurinen leinukoa da, erregeek, euren seneskalak, familia horretako partaideen artean aukeratu baitzituzten. Pelendurretik abiatuta, seneskaltza, hereditarioa izango zen.
Eärnil II.aren erregealdian, seneskal izaten jarraitu zuen eta Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1998an hil zen. Bere oinordekoa, bere seme Vorondil "Ehiztaria" izan zen.
Kanpo estekak
Namiestnicy Gondoru
Tri Yann
Tri Yann (euskaraz Hiru Joanak) Bretainiako zelta musika edo folk musika talde beterano bat da. Naoned/Nantes hirian sortu zen. Taldearen jatorrizko izena Tri Yann an Naoned zen, hots, "Nantesko hiru Joanak".
Remígio
Remígio Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Hongshuia microstomatus
Hongshuia microstomatus Hongshuia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Fréjairolles
Fréjairolles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fréjairolles udalerrian erroldatutako biztanleak 1.230 ziren. Familiak 447 ziren, horien artean 61 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 38 bakarrik bizi ziren emakumeak), 150 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 195 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 41 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 487 etxebizitza zeuden, 461 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 473 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 461 etxebizitza nagusietatik 401 bere jabearen bizilekua ziren, 48 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 135 etxek lau zituzten eta 300 etxek bost zituzten. 385 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 129 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 315 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 808 ziren, horien artean 592 aktiboak ziren eta 216 inaktiboak ziren. 592 pertsona aktiboetatik 557 lanean zeuden (280 gizon eta 277 emakume) eta 35 langabezian zeuden (16 gizon eta 19 emakume). 216 pertsona inaktiboetatik 91 erretiraturik zeuden, 84 ikasten zeuden eta 41 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fréjairolles udalerrian 486 unitate fiskal zeuden, 1.347 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.764 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 2 zurginak, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen eta 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen.
Josefina Triguero Agudo
Josefina Triguero Agudo (Madril, 1946 - 2022ko abenduaren 21a) madrildar epailea izan zen, Espainiako historiako lehen emakume epailea 1978ko urtarrilaren 23an.
Fréjairolles
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Josefina Triguero Agudo
Biografia
Triguero zuzenbidean lizentziatu zen Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, eta karrera judizialean sartu zen 1977an. Urtebete geroago hasi zen lanean, 1978ko urtarrilaren 23an. Cáceresko Navalmoral de la Matako Epaitegian hartu zuen lanpostuaren jabetza, eta karrera judizialean epaile gisa hasi zen Espainiako historiako lehen emakumea bihurtu zen.
Lan ibilbidea
Bost urtez epaile-lanetan aritu ondoren, magistratura igo eta Lan Magistratuen Kidegora pasatu zen. Lan hori Donostiako epaitegietan egin zuen, lan-jurisdikzioan, Milagros Calvorekin batera, eta, ondoren, Bartzelonakoetan. Lankideek bere epaien teknika juridiko handia eta lan eta gizarte arloko jurisdikzioaren berezko gizarte gatazkak konpontzeko ahalegina nabarmentzen zituzten.
Ainharbe
Ainharbe ([aiɲhaʁ̞βe]) Zuberoako iparraldeko udalerri bat da, Pettarra eskualdekoa.
Josefina Triguero Agudo
Lan ibilbidea
Gainera, karrera judizialaren feminizazioaren bultzatzaile nagusietako bat izan zen. 2017an epaileen %52 ziren emakumeak. 2022an %54, 85 ziren. Hala ere, Pilar de la Oliva (Valentziako Erkidegoa) eta María Félix Tena (Extremadura) baino ez ziren Justizia Auzitegi Nagusien buru. Probintzia Auzitegiei dagokienez, 42 horietatik zortzi baino ez dira emakumeak.
San Pedro Bercianos
San Pedro Bercianos Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 303 biztanle zituen. biztanle zituen.
Josefina Triguero Agudo
Lan ibilbidea
2011n, Eusko Jaurlaritzako Justizia Sailak Manuel de Irujo Saria eman zion, «epailearen dohain profesionalekin guztiz bat datorren betearazpen jurisdikzional zabalari eta garai batean Espainian karrera judizialean sartu zen lehen emakumea izan zen salbuespenari erantzuteko, eta bide berri bat ireki zuen justiziaren balioak sustatzeagatik eta zuzenbidea sustatzeagatik eta garatzeagatik».
2016ko martxoan magistratu gisa erretiratu zen Madrilgo Auzitegi Nagusiko Lan arloko Salan.
Heriotza
2022ko abenduaren 21ean hil zen.
Aloze
Aloze Zuberoako antzinako udalerria izan zen, 1843an Zibozerekin batera Aloze-Ziboze eta 1859. urtetik aurrera Aloze-Ziboze-Onizegaine osatu zituena.
Toponimia
Frantsesez Alos zuen izena. Alos toponimoa 1375eko Luntzen kontratuetan agertzen da eta 1405ko paper gaskoniarretan (''Alos in terra de Soule).
Salem (Baden-Württemberg)
Salem Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
The Golden Girls
The Golden Girls (euskaraz Urrezko Neskak) AEBtako komedia telesail bat da. 1984ko irailaren 14tik 1992ko maiatzaren 9ra NBC katean aireratu zen. Beatrice Arthur, Betty White, Rue McClanahan eta Estelle Getty aktoreek antzeztu zuten.
Aloze
Biztanleriaren bilakaera
Iturria : Cassini proiektua
Ainharbe
Ingurune naturala
Herriko lurretan jaiotzen da Barlako erreka.
Historia
Oloroe-Donamariako elizbarrutiaren menekoa zen monasterio bat zegoen Ainharben, erromesentzat ospitalea ere bazuena.
Ekonomia
Udalerriko ekonomiaren oinarria laborantza (batez ere artoa lantzen delarik) eta abeltzaintza dira.
Kultura
Herria Donejakue Bidean dago kokaturik, Ospitalepea eta Donapaleu lotzen dituen bidearen aldakian hain zuzen ere.
Ondasun nabarmenak
XI. mendean jatorria duen eliza du herriak, kanpandorrea XVII. mendekoa delarik. Bertako hilerrian, kanpandorrearen garaikoak diren hilarri diskoidalak daude.
Euskararen erabilera
2010ean egindako erroldaren arabera biztanleriaren %52,82 euskaldunak ziren, aldiz %20,58ak bakarrik erabiltzen zuten euskara.
Punt
Punt Lurraldea, beharbada, Indiako ozeanoaren Afrikako kostaldean kokatuta zegoen antzinako lurralde bat da, bere kokapen zehatza ezin izan baita ezagutu.
Lurralde hauetara eginiko espedizio baten lehen kontakizuna, K. a. 2500ekoa da eta Egiptoko V. dinastiako faraoia izan zen Sahurak bidali zuen, zur preziatuak, mirra elektruma (egungo urre zuriaren antzeko urre eta zilarrezko aleazio bat), tximinoak eta nanoak ekartzeko.
Egiptoko VI. dinastiako faraoi izan zen Pepi II.ak ere, Puntera itsasontzi bat bidaltzea erabaki zuen; "Somaliako kostaldean kokatutako toki bat. Ontziratze tokiak, Itsaso Gorriaren Asiar kostaldean egon behar zuen". (E. Drioton, J. Vandier 1964)
Salmo zrmanjaensis
Salmo zrmanjaensis Salmo generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Punt
Egiptoko XI. dinastiako Mentuhotep III.ak, beste espedizio bat bidali zuen, Uadi Hammamat haraneko harkaitzetan grabatutako idazkunetan erregistratua geratu zena.
Sodio metasilikato
Sodio metasilikatoa edo sodio silikatoa (sodio silikatoaren konposatuaren izen arrunta), ur edalontzi gisa ere ezagutzen dena, substantzia ez-organiko da, Na2SiO3 formula duena, ur-disoluzioetan eta konposatu askotan solidoan ere aurkitzen dena: horien artean zementuan, iragazgaitzetan, errefraktoretan eta ehungintza-prozesuetan.
Punt
Henu kantzilerrak, hiru mila soldaduko espedizio bat bidali zuen. Bere idazkunak, honako hau dio:
Espediziorik ezagunena, Egiptoko XVIII. dinastiako erregina-faraoia izan zen Hatshepsutek bidali zuen, Deir el-Bahariko bere tenpluan grabatua dagoena.
Sodio metasilikato
Sodio karbonatoa eta silizio dioxidoa edo silize harea 1.400 °C-ra, gutxi gorabehera, erreakzionatzen dutenean sortzen da, sodio silikatoa eta karbono dioxidoa forma hartuz:
Fréjairolles
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sodio metasilikato
Historia
«Beira likidoa» Von Wagner-en Manual of Chemical Technology-n (1892an ingelesera itzulia) edozein alkali silikato disolbagarri gisa definitu zen; 1640an, Van Helmont-ek ikusi zuen, lehen aldiz, harea (silizea) alkali gehiegirekin agertzen den substantzia fluido gisa. Batzuetan, «harrizko likorea» ere esaten zaio.
Johann Rudolf Glauber-ek, 1648an, potasa eta silizetik ekoitzi zuen «silize fluidoa» deitzen zuena.
Von Fuchs-ek, 1825ean, beira likidoa lortu zuen azido silizikoa alkali batekin erreakzionaraziz, eta emaitza uretan disolbagarria izan zen «baina aldaketa atmosferikoek eragin gabe».
Von Wagnerrek hainbat mota bereizten ditu: sodio karbonatoa (sosa), potasioa, «bikoitza» (sodioa eta potasioa) eta Fixina. Fixina «beira likidoaren» (potasioa eta sodioa) silize nahasketa gainasea batez osatutako finkatzailea zen, zementuan metatutako ur-pigmentu ez-organikoak egonkortzeko (kanpoko zein hormetako seinaleetarako).
Propietateak
Sodio metasilikatoa uretan, zuzenean, disolbatzen den solido zuria da, disoluzio alkalino bat sortzen duena. Erlazionatutako konposatuen talde baten parte da: Sodio ortosilikatoa (Na4SiO4) sodio pirosilikatoa (Na6Si2O7) eta beste batzuk barne hartzen dutenak. Guztiak beirazkoak dira, koloregabeak eta uretan disolbagarriak.
Sodio metasilikatua egonkorra da disoluzio neutro eta alkalinoetan. Disoluzio azidoetan, silikato ioiak hidrogeno ioiekin erreakzionatzen du azido silizikoa eratzeko, eta, berotu eta erretzean, silize-gela sortzen du, kristalezko substantzia gogor bat.
Arriskuen ebaluazioa
2015ean, EBk disodio metasilikatua Erkidegoko Ekintza Planean (CoRAP) 1907/2006 (EE) Erregelamenduarekin (REACH) substantzien ebaluazioaren barruan sartu zuen. Substantziak gizakien osasunean edo ingurumenean dituen ondorioak berraztertuko dira, eta, behar izanez gero, jarraipen-neurriak ezarriko dira. Metasilikato disodioa xurgatzeko arrazoiak erabilerari buruzko kontsumitzaileen kezkak izan ziren: tona (agregatua) altua eta arrisku handiko karakterizazio indizea (RCR), baita ugalketa-toxikotasun arriskua ere. Berrikuspena 2015etik aurrera egin zen, eta Letoniak egin zuen. Ondoren, azken txostena argitaratu zen.
Oriolus mellianus
Oriolus mellianus Oriolus generoko animalia da. Hegaztien barruko Oriolidae familian sailkatua dago.
Clion-sur-Indre
Clion-sur-Indre Frantziako udalerria da, Indre departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Clion-sur-Indre udalerrian erroldatutako biztanleak 1.132 ziren. Familiak 520 ziren, horien artean 216 pertsona bakarrekoak ziren (104 bakarrik bizi ziren gizonak eta 112 bakarrik bizi ziren emakumeak), 184 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Catanduvas (Paraná)
Catanduvas Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Clion-sur-Indre
Etxebizitza
2007an 705 etxebizitza zeuden, 533 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 73 bigarren erresidentzia ziren eta 99 hutsik zeuden. 669 etxeak ziren eta 32 apartamentuak ziren. 533 etxebizitza nagusietatik 407 bere jabearen bizilekua ziren, 108 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 7 etxek gela bat zuten, 50 etxek bi zituzten, 129 etxek hiru zituzten, 164 etxek lau zituzten eta 183 etxek bost zituzten. 428 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 249 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 174 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Pangio longimanus
Pangio longimanus Pangio generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
Clion-sur-Indre
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 560 ziren, horien artean 401 aktiboak ziren eta 159 inaktiboak ziren. 401 pertsona aktiboetatik 371 lanean zeuden (211 gizon eta 160 emakume) eta 30 langabezian zeuden (16 gizon eta 14 emakume). 159 pertsona inaktiboetatik 83 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 40 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Clion-sur-Indre udalerrian 530 unitate fiskal zeuden, 1.054 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.408 euro zen.
Grandisonia
Grandisonia anfibio genero bat da, Gymnophiona ordenaren barruko Indotyphlidae familian sailkatua.
Clion-sur-Indre
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 margolariak, 3 zurginak, 5 iturginak, 2 argiketariak, 4 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Clion-sur-Indre udalerrian 51 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.824 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dorleta Kortazar
Dorleta Kortazar Alkoz (Eskoriatza, Gipuzkoa, 1974ko abuztuaren 21a) ipuin kontalaria, feminista, sindikalista eta Arrasateko Gazte Bulegoko dinamizatzailea da.
Biografia
Ipuinak kontatzea bezainbeste maite du entzutea, irakurtzea eta batez ere ikastea; Estatuko eta Nazioarteko ipuin kontalari erreferenteen eskutik jaso du formazioa. Irakasle izan ditu, besteak beste; Virginia Imaz, Pep Bruno, Estrella Ortiz, Mariasun Landa,  Amancay Gaztañaga, Ander Lipus, Marina Suarez, Maika Etxekopar edota Ximun Fuchs.
Ipuin saioak
Berak sortutako ipuinak kontatzen ditu, tradizionalak eta beste egile batzuenak, antzokietan, tabernetan, elkarteetan, ikastetxeetan, kultur etxeetan, liburutegietan eta entzun nahi duten lekuetan. Helduentzako     nerabeentzako eta haurrentzako saioak eskaintzen ditu.
Haurrentzako saioak
Formazio saioak ere ematen ditu, ipuinak kontatzen ikasteko. Aurkezle lanetan ere aritzen da.
Fadesa
Fadesa higiezinen konpainia espainiarra izan zen. 2007an Manuel Jovek akzio guztiak Martinsari saldu zizkion, Martinsa Fadesa taldea sortuz. Urtebete beranduago, 2008an enpresak porrot egin zuen.
Hongshuia paoli
Hongshuia paoli Hongshuia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Sandhausen
Sandhausen Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Salvelinus agassizii
Salvelinus agassizii Salvelinus generoko animalia da. Arrainen barruko Salmonidae familian sailkatzen da.
Alepoko zitadela
Alepoko zitadela (قلعة حلب) Siriako hiri horretako Erdi Aroko gotorlekua da, jada K.a. 3. milurtekoan erabilia. Hiri Zaharrean eraikia, 1986an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen. Siriako Gerra Zibila zela eta, kalte handiak jasan zituen.
No Control
No Control Bad Religion taldearen estudioko laugarren diskoa da, 1989an argitaratua. Hardcore melodikoaren historiako diskorik goraipatuenetarikoa da.
Guibemantis
Guibemantis anfibio genero bat da, Anura ordenaren barruko Mantellidae familian sailkatua.
Bissert
Bissert Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bissert udalerrian erroldatutako biztanleak 144 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 66 etxebizitza zeuden, 54 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 65 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 54 etxebizitza nagusietatik 50 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 9 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 35 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 28 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 93 ziren, horien artean 68 aktiboak ziren eta 25 inaktiboak ziren. 68 pertsona aktiboetatik 66 lanean zeuden (38 gizon eta 28 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 25 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bissert udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 155 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.600 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gerriko (argipena)
Gerriko izenak hainbat adiera eta erabilera ditu:
Zona Francako geltokia
Zona Franca Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Zona Franca-Port barrutian dago.
Birrotonda pentagonal giroelongatu
Geometrian, birrotonda pentagonal giroelongatua Johnsonen solidoetako bat da (J48), birrotonda pentagonal bat (J34 edo ikosidodekaedroa) "giroelongatuz" eraiki daitekeena, erdian antiprisma dekagonal bat txertatuz.
Zona Francako geltokia
Geltokia 2020n inauguratu zen.
Cristina García Rodero
Cristina García Rodero (Puertollano, Ciudad Real, 1949ko urriaren 14a) espainiar argazkilaria da.
Birrotonda pentagonal giroelongatu
Johnsonen solidoak 92 dira; eta Norman Johnson-ek izendatu eta deskribatu zituen, 1966an.
Termika
Termika azal nahikoa berotu baten gainean gertatzen den goranzko aire-korronte lokala da. Termikak eguzki-erradiazioaren bidez lurrazala modu desberdinean berotzearen ondorioz sortzen dira, eta konbekzioaren adibide bat da. Eguzkiak lurra berotzen du, eta honek bere gainetik berotzen du airea.
Ikosidodekaedro
Geometrian, ikosidodekaedroa Arkimedesen solidoetako bat da, 32 aurpegi (20 hiruki aldeberdin eta 12 pentagono erregular), 60 ertz eta 30 erpin dituena.
Termika
Sorrera
Termikak aire-masa bero bat metatu, zabaldu eta inguruko aire-masa baino arinagoa (dentsitate txikiagoa) bihurtzen denean sortzen dira. Aire arinago horren masa igo egiten da, baina hori egiten duen bitartean berriro hozten da, hedapenaren ondorioz. Prozesu horrek aurrera jarraituko du aire-masa hori inguratzen duen airearen tenperatura bereraino hozten den arte; orain, aire horrek bere igoera geldiarazten du. Termikarekin lotzen da zutabe termikoaren beherantz doan fluxu bat. Kanpoko jaitsiera-mugimendua aire hotzenak eragiten du, eta aire termikoaren topean desplazatzen ari da.
Ikosidodekaedro
Neurriak
non a ertzaren luzera den,
Termika
Sorrera
Termikoen tamainari eta potentziari atmosfera baxuaren (troposfera) propietateek eragiten diete. Oro har, airea hozten denean, aire beroaren burbuilak igo daitezke, aire beroko globo aerostatiko bat bezala. Airea ezegonkor dagoela esaten da. Aire-geruza bero altuago bat badago, tenperatura-inbertsio batek asko igotzen diren termalak geldiaraz ditzake, eta airea egonkor dagoela esaten da.
Ikosidodekaedro
Neurriak
(urrezko zenbakia).
Termika
Sorrera
Termikak, batzuetan, kumulu motako hodeiak agerian egoteagatik detekta daitezke. Haize leuna dagoenean termika bat da, kumuluak haizearekin orientatutako ardatzetan lerrokatu daitezke.
Cumulusak airea igotzean sortzen dira, termiko batean; hoztu eta gora egin ahala, ur-lurruna kondentsatzen hasten da airean, eta tantak hodeien eran ikusten dira. Kondentsazio-urak bero sorra kentzen du, eta airea hobeto igotzen da. Aire ezegonkor asko garaiera handira igo daiteke, ur kantitate handiak kondentsatuz eta zaparradak edo ekaitzak sortuz.
Erabilera praktikoak
Hegaztiek korronte horiek baliatzen dituzte, batez ere harrapari handiek, ordu luzez nekatu gabe planeatzeko, eta, beraz, ia geldirik egon daitezke airean harrapakinen bila edo harrapakinak zaintzen. Cathartidae familiakoek, gorputz astuna eta hegal handiak dituztenek, zutabe termikoak erabiltzen dituzte hegoak mugitu gabe altuera handietara igotzeko, eta altuera jakin batera iritsi direnean, abiadura handian joan daitezke nahi den lekura, hegoak mugitu ere egin gabe.
Gizakiak kirolerako ere erabiltzen ditu, hala nola motor gabeko hegaldirako edo parapenterako. Planeagailuko pilotuek igotzeko erabilitako baliabideetako bat ere badira.
Pangio longipinnis
Pangio longipinnis Pangio generoko animalia da. Arrainen barruko Cobitidae familian sailkatzen da.
2019ko Euroligako Lauko Finala
2019ko Euroligako Lauko Finala 2018-19 denboraldiko Euroliga saskibaloi txapelketaren irabazlea erabakiko duen amaierako txapelketa da. Gasteizko Fernando Buesa Arena estadioan jokatuko da maiatzaren 17a eta 19a bitartean. Bi finalaurrekoak, partida bakarrekoak, maiatzaren 17an jokatuko dira. Finala, berriz, maiatzaren 19an izango da.
Egoitza
Euroligak erabaki zuen lauko finala Gasteizen egitea txapelketaren historian zehar ibilbide nabarmena izan duen Saski Baskonia gasteiztar saskibaloi-taldea sortu zeneko 60. urteurrena zela-eta.
Broadway Boogie-Woogie
Broadway Boogie-Woogie Piet Mondrian margolari abstraktu nederlandarraren lana da. Haren bizitzaren azkena izan zen; 1943an amaitu zuen lana, 1940an, Europako gerratik ihes egiten, New Yorkera aldatu eta gutxira. Mondrianek zabaldutako Neoplastizismo mugimendu barruan kokatzen da. Gaur egun MoMAn erakusten da.
Historia
Piet Mondrianek 1943an amaitutako pintura da, 1940an New Yorkera lekualdatu eta gutxira. Bere lan goiztiarrekin alderatuta, oihala karratu kopuru handiago batean banatuta dago. Pintura Maria Martins eskultore brasildarrak erosi zuen, 800 dolarreko prezioan, New Yorkeko Valentine Galleryn, 1943an Martins eta Mondrianek han erakutsi ondoren. Azkenik, eskultoreak MoMari eman zion.
Gaia
Lan abstraktua izan arren, pintura hau mundu errealeko adibide batean inspiratuta dago: Manhattan hiriko laukitxoa, eta Broadway boogie woogie jazz-musika. Mondriani dantza egitea gustatzen zitzaion musika hau eta, nolabait, bere margolanean islatu zuen.
Azalpena
Piet Mondrian New Yorkera iritsi zenean arkitektura txukun eta zurrun hura gustatu zitzaion. Laster jazzaren aldartea eta tonua txertatu zituen lan honetan. Mondrianek “itxura naturalaren suntsipena” deitu zion; eta bitarteko hutsen etengabeko oposizioaren bidez eraikitze-erritmo dinamikoan oinarritu zen.
Pumuckl
Pumuckl Alemaniako haur ipuinetako pertsonaia ezagunenetakoa da. Irratsaioez eta telesail honetaz gain, berari buruzko hiru film eta musikal bat ere egin dira. Bestalde, telesail hau benetako irudiak eta marrazki bizidunak elkar nahastu zituen lehenbiziko telesailetako bat ere izan zen.