cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GAFAM
Legeria
2020an AEBetako Kongresuak Googleren, Amazonen, Facebooken eta Appleren monopolioak kontrolatzeko legeak gogortzea eskatu zuen, hainbat industriatako kideei eta akademikoei egindako 300 elkarrizketa baino gehiagoren eta 1,3 milioi dokumenturen erreferentziak jasotzen zituen txosten baten ondorioz. Txostenak frogatu zuenez, AEBko monopolioaren aurkako ikuskatzaileek ezin izan zituzten euren boterea sendotu zuten enpresa horien akzioak ekidin. Txostenak dio talde horiek enpresa-espiritua higatu, pribatutasuna hondatu eta prentsa aske eta askotarikoaren bizitasuna ahultzea eragiten dutela, ondorioz berrikuntza gutxiago, kontsumitzaileentzako aukera gutxiago eta ahuldutako demokrazia eraginez. "Oro har, enpresa horiek merkatua zuzentzen dute bertan lehiatzen diren aldi berean, eta posizio horrek aukera ematen die beste batzuentzat arau multzo bat idazteko, haiek beste arau mota batzuekin jolasten duten bitartean, edo, lehenengoetan parte hartzen badute, beren erregulazio pribatuarekin egiten dute, eta horrek ez ditu erantzule egiten beste inoren aurrean, beren buruarenean izan ezik."
Lan-baldintzak
Interneteko oligopolioak Europan eta Ipar Amerikan lan egiten duten askori lan-baldintza desegokiak eta prekarioak ezartzen dizkie. Kontzentrazio handiko industrian, langileek ez dute lanez aldatzeko aukera handirik eta eskaintzen dizkieten baldintzak onartu behar dituzte. 2021ean, Googleko Silicon Valley ko langileek euren lehen sindikatua osatu zuten. Amazonen ere, oztopoak oztopo bidean daude.
Hezkuntzan
Hezkuntza eremuan familiek, elkarteek eta sindikatuek ohartarazi izan dute gailuak, datuak eta sistema eragileak Google-n eta Microsoft-en esku utzi izanaren ardura eta arriskuez. Baita software librearen bidez bide propio bat eraikitzeko dauden aukerak daudela erakutsi ere. 2021eko martxoan Hezkuntzan ere librezale taldea Eusko Legebiltzarreko Hezkuntza Batzordean agerraldia egin eta hezkuntzaren alorrean burujabetzarekin lotura duten zenbait gairi buruz mintzatu zen: software librea, euskara eta Google, besteak beste.
2020an polemika sortu zen Amazonek "Eskolarako klik bat" kanpainarekin, plataformaren erabiltzaileen gastuen % 2,5 eskola bati emateko aukera eskaintzen zuelako eta ikastetxeei Amazon produktuetan metatutako kreditu hori erabiltzeko. Hezkuntzaren merkantilizazioa eta multinazionalari publizitatea egitea salatuz kritika ugari jaso zituen.
Rachel Carson
Rachel Louise Carson (Pittsburgh (Pennsylvania), 1907ko maiatzaren 27a - 1964ko apirilaren 14a) zoologo eta itsas biologo estatubatuarra izan zen.
Amak piztu zion naturarekiko maitasuna eta laster hasi zen animaliei buruzko ipuinak idazten. Zailtasun ekonomiko handiak izan arren, ikasketak burutzea lortu zuen.
Pestiziden industriaren desinformazioa salatu zuen, kutsadura saltzen zuelako aurrerapenaren izenean. Ondorioz, presio handiak jaso zituen. Hala ere, aurre egin zien eta aldi berean bularreko minbiziari aurre egiten zion. Udaberri isila (1962) argitaratu zuen, eragin handia izan zuena, batez ere Amerikako Estatu Batuetako pestizida politikan. Gaur egungo ingurumenari buruzko pentsamoldea martxan jartzen lagundu zuen.
Rachel Carson biologoari zor zaio, neurri batean TDTaren eta beste intsektizida, fungizida eta antzeko produktuen kontrolari buruzko legeak sortzea. Haren ikerketek martxan jarri zuten mugimendu filosofiko-politiko garrantzitsu bat, ekologismoa. Ingurumenaren aldeko kontzientzia modernoaren ama dugu.
Manu Ceberio
Manu Zeberio Rodríguez (Donostia, 1977) gipuzkoar arkeologoa eta historiaurrelaria da. Megalitismoa, Burdin Aroa eta erromatar garaia ikertu ditu batez ere. Aranzadi Zientziak ikertzailea langilea da.
Jarduera akademikoa eta profesionala
2001ean Deustuko Unibertsitatean (Donostiako Campusa) Historian lizentziatua. 2013an Alcalako Unibertsitatean Museologia eta Museoak masterra egin zuen. Egun, “Burdina-arotik erromatarren garairako trantsizioa egungo Euskal Herri atlantikoan” doktoretza-tesia egiten ari da.
Gipuzkoako ondare arkeologikoaren zaintza- eta katalogazio-lanak koordinatu ditu.
Bi arlo nagusiekin lotutako proiektu arkeologikoak zuzentzen ditu. Alde batetik erromatarren garaia eta Burdin Aroa, Santiagomendiko eta Irigaineko ikerketa arkeologikoak egiten eta Zarauzko Andre Maria Erregina parrokia eta Santiagomendi aztarnategietako material zeramikoak aztertzen. Beste alde batetik megalitismoa, Biribillondoko aztarnategia, Arribiribilletako zutarria, Keixetako Egiya Hegoa eta Gizaburuako trikuharriak, Mariolako zista, Erroizpeko tumulu eta zistak eta harrespil multzoa ikertzen.
Gainera, proiektu desberdinen zuzendaritzan parte hartzen du: Lizarrate ko aztarnategiko zuzendaria da Alfredo Morazarekin batera eta Igoin-Akola eta Txoritokietako Estazio Megalitikoetan Jesus Tapiarekin batera, Berrozpin IV eta V trikuharriak industen.
Bestalde, ondare historiko-artistikoaren hedapena lantzen du, hitzaldiak ematen, eta Aranzadiko web-orrian dagoen Gipuzkoako megalitoen bilatzailea bultzatu zuen.
Argitalpenak
Hainbat artikulu zientifiko idatzi ditu :
Chatham (Louisiana)
Chatham Louisianaeko herri bat da. Jackson parrokian kokatua dago. 2010ean 557 biztanle zituen, 2.56 kilometro koadrotan banatuta.
Frederic Sy
Frederic Sy Frantziar astronomo bat izan zen.
Bi asteroide aurkitu eta izendatu zituen, 858 El Djezaïr eta 859 Bouzareah. Izen hauek Aljerreko behatokitik gertu dauden bi herrigatik jaso zituzten.
1714 Sy asteroideak beragatik jasotzen du izena.
Biniville
Biniville Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Biniville udalerrian erroldatutako biztanleak 92 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 41 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 36 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 22 etxek bost zituzten. 32 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Biniville udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 444 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sériers
Sériers Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sériers udalerrian erroldatutako biztanleak 134 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 104 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 35 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 94 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 57 etxebizitza nagusietatik 51 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 23 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 58 aktiboak ziren eta 18 inaktiboak ziren. 58 pertsona aktiboak lanean(33 gizon eta 25 emakume) zeuden.. 18 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sériers udalerrian 57 unitate fiskal zeuden, 135 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.684 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 1 eraikuntza enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Sériers udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 990 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Nueno
Nueno Huescako Hoya de Huesca eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 446 biztanle zituen.
Hizkuntza
Hizkuntza gizakiok dugun komunikazio sistema konplexuak bereganatu eta erabiltzeko gaitasuna da, berariazkoa eta unibertsala. Era berean, hizkuntza jakin bat sistema horren edozein adibide da. Hizkuntza aztertzeaz arduratzen den zientzia hizkuntzalaritza da.
Nolanahi ere, hizkuntza adiera anitzeko hitza da. Hizkuntzaz dugun ikuspegiaren arabera, adiera bat edo beste har dezake:
Ikuspuntu zabalago batetik ikusita, hizkuntzak gizaki eta beste animalia batzuek arteko ezaugarria erakusten du, beraien esperientziak adierazi eta besteei komunikatzeko, ikur, seinale eta soinuak erabiliz. Gizakiek hizkuntza konplexu bat garatu dute sekuentzia sonoro eta ikur grafikoen bitartez adierazten dena. Beste aldetik, animaliek soinua, usaina eta gorputza erabiltzen dute; sinpleagoa dirudien arren, sinplea izatetik oso urrun dago.
Hizkuntza gaitasuna ez da ikasketaren ondorioa, jaiotzatik dator; hau da, gizakiarekin batera jaiotzen da. Gainera, berdin aurkezten da gizaki guztietan, ondorioz, unibertsala dela esan dezakegu. Hizkuntzak ikasi eta ahaztu egin daitezke, baina hizkuntza gaitasuna ez.
Ferdinand de Saussurerentzat eta estrukturalistentzat erlazio sistema gisa hartu behar da hizkuntza. Sisteman duen tokiaren arabera, hots, beste unitateekin dituen harremanen arabera definitua da hizkuntza unitate bakoitza (fonema, morfema, sintagma). Beren baitatik kanpo dagoen sistema hori ikasi eta erabiltzen dute hiztunek. Gizarteak sortu duen zer abstraktua da hizkuntza, hiztunek baliatzen dutelarik hizketan mamitzen dena.
Noam Chomskyren ildotik sortu den hizkuntz teoriaren arabera, berriz, hizkuntza mintzamena da, esan nahi baitu giza banakoek beren baitan sortzez duten mintzatzeko gaitasun berezia. Ikusmolde horretan, izaera psikikoa du, bera, hizkuntzak, hiztunek ingurumenaren arabera garatzen baitute beren baitako hizkuntz gaitasuna.
Giza hizkuntzaren ezaugarri nagusiak
Ferdinand de Saussureren arabera, honako hauek dira hizkuntzaren ezaugarriak:
Hockettek, hizkuntza naturalen ezaugarriak definitzean, ondoko 15 hauek aipatu zituen:
Gizakien hizkuntza portaera ez da instintiboa, beste gizaki batzuekin eduki den kontaktu eta transmisioaren bidez lortzen da (bereziki bizitzako lehen urteetan, bestela ume basatien kasuak eman daitezke). Hizkuntza naturalen egiturak, gizakien hizkuntza garatzeko ahalmenaren fruitua direnak, ideia, pentsamendu, desio eta emozioak komunikatzea ahalbidetzen du soinu artikulatu, karaktere idatzi eta imintzioen bitartez; era honetara, gizakien arteko ulermena eta harremana ahalbidetzen da.
Giza hizkuntza nagusiki hitzezko hizkuntzatzat etiketatu da, hitzezko hizkuntza ez denari kontrajarrita. Ahozko hizkuntzari horrela deitzen zaio, hitzez konposatuta dagoelako. Beste aldetik, mimika, imintzio, gorputz-adierazpen eta horrelakoez osatutakoak daude.
Gizakien hizkuntzarako gaitasuna linguistikak edo hizkuntzalaritzak aztertzen du. Hizkuntzen garapentzat hartzen da hitz egitetik, idazkerara eta amaitzeko, gramatikaren ulermen eta argibideak ematera doan prozesu oro. Ikuskera sozial eta historikotik, giza hizkuntzak bizirik dauden, hilda dauden, aldaketak jasan dituzten eta tokiz mugitu diren hizkuntzak zain ditu. Aldatzeari edo garatzeari uzten dion edozein hizkuntza, hizkuntza hil kategoria hartzen du. Logika hau jarraituz, bizirik dagoen hizkuntza guztiak jasaten dute etengabeko aldaketa, aldaketa linguistiko izena hartzen duena.
Hizkuntza motak
Guztiak dira hizkuntzak zerbait komunikatu edo transmititzea dutelako helburu. Guztietan behar dira komunikazioaren oinarrizko atalak (igorlea, hartzailea, mezua).
Horrela klasifika daitezke :
Gaur egun, beste hizkuntza mota batzuk garatu dira, grafikoa adibidez, argazki, marrazki edo bestelako irudien bitartez komunikatzeko balio duena. Ikus-entzunezkoa ere badago, irudia eta soinua konbinatuz eta beharrezko multimediaren bitartez agertzen dena.
Hizkuntzaren funtzioak
Pertsonak arrazoi desberdinengatik komunikatzen dira, batzuetan informazioa transmititu nahi dute soilik era objektiboan eta beste batzuetan aldiz, sentimendu edo iritziak. Enuntziatu bakoitzean funtzio bat baino gehiago aurkitzea posible da, baina bat beti izango da nagusiena. Komunikazioaren helburuaren eta esaldiaren erabileraren arabera, hizkuntzaren funtzioak honela antolatzen dira:
Hizkuntzalaritza
Hizkuntzalaritza da hizkuntza eta hizkuntzarekin lotura duten fenomenoak aztertzen duen zientzia. Halaber, arlo honetan dabilen pertsona hizkuntzalaria da.
Hizkuntzaren ikerketara bere maila ezberdinetatik gerturatu gaitezke, alde batetik, kode linguistiko gisa konfiguratzen duten arau eta erregelei —hau da, gramatika gisa ezagutzen denari— jarraituz, eta bestetik komunikazio interakziorako instrumentu gisa, pragmatika eta testu hizkuntzalaritza bezalako diziplinekin.
Hizkuntza sistema gisa harturik, honakoak dira egituran ikus daitezkeen mailak: fonikoa, morfosintaktikoa eta lexiko-semantikoa.
Euskal hizkuntzalariak
Hona hemen zenbait euskal hizkuntzalari nabarmen:
Hizkuntza patologiak
Hizkuntza arazoak ugariak eta askotarikoak dira eta hizkuntzaren atal ezberdinei eragin diezaiekete: ekoizpenari, ulermenari, irakurketari, etab. Maiz oso zaila da patologiak identifikatzea, arazo asko behin eta berriro agertzen baitira gaixotasun ezberdinetan. Hori dela eta, kalteak deskribatzeko kalte hori pairatzen dutenek agertzen ez dituzten ezaugarriak erabiltzen dira. Hizkuntza kaltearen adierazle batzuk (eta ez patologia jakin batenak) ondokoak dira:
Ekoizpenari dagokionez: hitz jario motela, parafasia fonologiko zein semantikoak, anomia, morfema gramatikalen ezabaketa eta txandaketa, saiheste estrategiak…
Hizkuntza patologiak garapenekoak zein hartutakoak izan daitezke. Garapeneko kalteak jaiotzetikoak dira, gaixoak generen baten alterazioaren ondorioz pairatzen dituenak. Hartutako kalteak, aldiz, jaiotzetikoak ez diren patologiak dira, ez daudenak genetikaren menpe, baizik eta istripu edo bestelako arazo baten eraginez agertzen direnak.
Garapeneko kalteak
Hizkuntzaren kalte espezifikoa
HKE garapen arazoa da, eta hizkuntzaren garapen atzeratua eta ezohikoa eragiten du. Haurrek ezintasun sintaktiko eta fonologikoak izaten dituzte batez ere, eta HKEk ekoizpenari zein ulermenari eragiten die. Edozelan ere, sintaxi eta fonologiari ez ezik, hizkuntzaren gainerako mailei ere eragin diezaieke, eta HKE mota asko daude: fonologiko-sintaktikoa, sintaktiko-lexikoa…
Gopnikek KE familia aztertu zuen hizkuntzan arazoak zituztelako. Genetikoki aztertzean, FOXP2 genean malformazioa zutela ikusi zuen. Familia horretako kideek arazoak zituzten pluralekin, denbora-, pertsona- eta genero-komunztadurekin, aspektuarekin, egiturazko kasuaren markapenarekin, etab.
Dislexia
Dislexia irakurketaren garapenaren kaltetzat jotzen da, eta irakurtzeko eta idazteko zailtasunak dituzte gaixoek. Oinarri genetikoa du, eta bereziki fonologiari eragiten dio. Dislexia dutenengan arazoak hizkiak identifikatzean azaleratzen dira, arreta bisualaren arazoak dituzte, eta fonemak/grafemak nahasten dituzte. Hartara, irakurtzean erratu egiten dira, astiro-astiro irakurtzen dute, eta askotan ez zaie irakurtzea batere gustatzen. Sintomak modu ezberdinetan azalera daitezke. Halere, kontuan izan behar dugu ez dutela ez adimen urritasunik, ez entzumen edo ikusmen defizitik, ez defizit neuronalik, ez hezkuntza egoki baten gabeziarik. Dislexia irakurketaren garapenarekin batera diagnostikatzen da, zortzi urterekin edo, eta, identifikatzeko, haurrek bi urteko atzerapena izan behar dute irakurketaren garapenean. Neskengan gehiago agertzen da mutilengan baino.
Dementzia: Alzheimerra
Dementziak degeneratiboak dira, eta dementzia baten aurrean gaudela esateko ondoko lau sintometatik hiru izan behar ditu gaixoak: hizkuntza arazoak, memoria arazoak, izaera arazoak, zailtasunak agertzea lehenago arazorik gabe egiten ziren zenbait gauzetan. Alzheimerra da dementziarik ezagunenetako bat, eta gaitasun kognitiboen galera dakar, hizkuntzaren galera tarteko. Burmuineko ehunen atrofia eragiten du, eta gaixoek afasietan azaleratzen diren sintomen antzekoak izaten dituzte: hitzak ez topatzea eta ezin ekoiztea, eta parafasia semantiko eta fonologikoak.
Williams sindromea
Williams sindromea 11. kromosomaren anomalia baten ondorioz agertzen da. Sindromedunek ezaugarri fisiko bereziak dituzte, atzerapen kognitiboa dute, eta hizkuntza garapen atzeratua dute, baina oso hizkuntza berezia dute. Izan ere, oso ohikoak ez diren hitzak erabiltzen dituzte, jario handikoak dira, eta oso berritsuak. Musikarako eta hizkuntzarako gaitasun berezia dute.
Down sindromea 21. kromosomaren anomalien ondorioz agertzen da. Garapen fisiko eta intelektualean atzerapenak agertzen dira, eta gaixoek adimen atzerapena dute. Hizkuntza bereziki kaltetua dute; ekoizpena urratuago dute, bereziki fonologian eta morfologian.
Asperger sindromea
Hartutako kalteak
Alexia
Dislexia bezala, alexia ere irakurmen arazo bat da, baina dislexia ez bezala hau hartutako kalte bat da, burmuineko kalte baten ondorioz agertzen dena.
Afasia
Afasia burmuinean gertatutako traumatismo edo shock baten ondorioz mintzaira edota hizkuntza idatzia galtzeari deritzogu. Normalean ez du adimena kaltetzen, baina pertsonarentzat ondorio larriak ditu. Afasia mota ezagunenak Broca eta Wernicke deritzenak dira.
XIX. mendean neurologian ez zeuzkaten gaur egungo bideak. Paul Brocak ikusi zuen TAN pazienteak lobulu frontaleko atzealdean lesio bat zuela. Hizkuntza artikulatua ezker hemisferioko lobulu frontalean kokatzen dela esan zuen. Hizkuntzaren lateralizazioaren ideia ekarri zuen horrek. Broca afasia duten gaixoek entzundakoa ondo ulertzen dute, baina jariotasun eskaseko ekoizpena eta agramatismoa agertzen dituzte.
Giza hizkuntzen sorrera
Zientzialarien artean oraingoz ez da adostasunik, giza hizkuntza noiz sortu zen. Aipatzen diren muturreko datak hauek dira:
Jatorri ebolutiboa
Giza hizkuntza eboluzioaren fruitua da. Azken urteetan, hainbat ikerketek erakutsi dute, giza hizkuntzaren zati melodikoa eta fonemen egiturak txorien hizkuntzarekin zerikusia duela. Horrez gain, gene berdinek ahalbidetzen dutela hizkuntza gaitasuna eta txorien txioa erakutsi da. 55 gene inguruk daukate patroi antzekoa gizaki eta bokalizazio berriak ikasteko eta txioei esanahi desberdina emateko gai diren txorietan. Hala ere, zati pragmatikoa (diskurtsoaren edukiak dituena) gure aurrekari diren primateetatik jaso dugu. Bi gaitasunak (melodikoa eta pragmatikoa) azken 100.000 eboluzio urteetan zabaldu dira. Gaur egungo babuinoekin antzekotasunak gorde direla ikusi da azken esperimentuekin, nahiz eta burmuineko ezker hemisferioa askoz garatuagoa izan. Hizkuntzaren garapenak gaitasun fisiko zein kognitiboen garapena izan du bere baitan.Alde batetik soinuak erreproduzitzeko gaitasuna lortu arte eta beste aldetik, inguruneko prozesuak hauteman, identifikatu eta desberdintzeko gaitasun mentala garatzekoa.
Neurolinguistika
Neurolinguistika giza-hizkuntzaren konputazioaz arduratzen den arloa da. Burmuineko zonalde nagusiak ezkerreko hemisferioko zona kortikalak dira. Hala ere, lengoaia ezkerreko hemisferioan prozesatzen den arren, demostratua geratu da hau hizkuntzen egitura fisikoen ondorioa dela. Adibidez, turkiar hizkuntzak, bere txistukarien ondorioz, garunaren bi hemisferioak behar ditu.
Hizkuntzaren taxonomia
Munduko hizkuntzak taldetan sailkaturik daude, familien arabera, antzekotasunen arabera, jatorriaren arabera. Sailkapen filogenetikoa esaten zaio sailkatzeko era honi. Familiarik zabalduenak hauek dira: indoeuropar hizkuntzak, afro-asiar hizkuntzak eta sino-tibetar hizkuntzak. Sailkapen honekin, munduko hizkuntza batzuk, euskara, esate baterako, ezin dira inongo familiatan kokatu eta bakartuak geratzen dira, senitarteko ezagunik gabe.
Eraikitako hizkuntzak
Eraikitako hizkuntzen adibide argia Esperantoa dugu, L. L. Zamenhofek sortu zuen. Hizkuntza honek hizkuntza askoren nahasketa eta beste askoren elementuak zituen, eta bere helburu nagusiena ikasterraza izatea zen. Horren beste adibide bat badugu hizkuntza artifizialen artean: lojbana ere antzeko helburuarekin sortu zen, hizkuntza logiko eta naturala izateko asmoz.
Beste idazle batzuek, esaterako J. R. R. Tolkienek, sortu dute fantasia hizkuntza bat, literaturarako soilik. Tolkienen hizkuntza horietariko bat da quenya, elvish hizkuntzatik elementu asko hartu dituena. Bere alfabeto, fonologia eta sintaxi bereziak ditu.
Gizakiaz besteko animalien hizkuntzak
Urte askoan pentsatu izan da animaliek elkar imitatzen zutela, eta ez zutela gizakiek bezalako hizkuntza bat; baina orain berriki ikusi dute zenbait animalik elkarrekin komunikatzeko ahala dutela. Esaterako, txinpantzeek eta gorilek badute hizkuntza berezi bat: keinuekin eta eskuak mugituz elkar ulertzen dute. Hala ere, ez dute gramatikarik.
Zenbait ikertzaileren ustez, posible litzateke txinpantzeei komunikatzeko ahalbideak erakustea. Animalien hizkuntzak semantika aberatsa duen heinean, sintaxia ez da horren konplexua.
Soinu bidezko komunikazioa
Soinu uhinen altuera eta intentsitatea azkar aldatu daiteke eta informazio asko transmititzeko gai dira. Seinale hauek norabide guztietan bidaiatzen dutenez, hartzaileak erraz antzeman ditzake.
Adibide gisa, tximu orrolariek, hegazti, igel eta zapo batzuk ahozko ahalmen handia dute, igortzen dituzten soinuak biziagotzen dituena. Zapoen kasuan, emea erakartzeko hots bat igortzen dute eta beste desberdin bat besteak harra dela ohartarazteko. Kantatzen duten txitxarrak harrak dira eta beste sexukoak erakartzeko egiten dute. Txitek ere, soinu desberdinak igortzen dituzte egoeraren arabera (beldurra, hotza, gosea). Krokodiloak, jaiotzear daudela, soinuak igortzen dituzte bere ama ohartarazi eta honek lur azpiko habia desestali dezan.
Komunikazio bisuala
Animalia desberdin askok komunikazio mota hau erabiltzen dute. Deigarriak izaten dira, zakarrak batzuetan. Adibidez, karramarro biolin jotzailearen pintza bat, bestea baino handiagoa da, kolore biziagoak ditu eta astindu egiten du emea erakartzeko. Tximeleten hegoetako diseinu eta koloreak erakargarriak izaten dira distantzia oso handietatik.
Ukipenezko komunikazioa
Azalaren bitartez edo kanpoko atalen bitartez transmititutako seinaleei dagokio komunikazio mota hau. Seinale hauek bereziki garrantzia handia dute primateetan, laguntasuna adierazteko eta hurkoak lasaitzeko balio baitute. Batak bestea zaintzeak (adibidez, parasitoak kenduz), familia eta laguntasun loturak estutzea dakar. Mekanismo nagusiak honako hauek dira:
Hizkuntza formalak
Hizkuntza formalak gizakiak artifizialki sortako hizkuntzak dira, hala nola matematikan eta konputagailuen zientzian erabiltzen direnak. Eraikuntza hauek giza hizkuntza naturalen barne egiturak dituzte, eta, honenbestez, horien antzera aztertuak izan daitezke. Gramatika formala dute eta, zenbait kasutan, semantika formala ere bai; alabaina, azken hori ez da ezinbesteko ezaugarria hizkuntza formaletan, eta horixe da hizkuntza naturalekin duten desberdintasun nabarmenena.
Itzulpengintza
Itzulpengintza hizkuntza batean idatzitako testu bat (iturri testua) aztertzean eta, handik abiatuta, beste hizkuntza batean idatzitako testua (helburu testua) sortzean datzan prozesua da.
Itzulpengintza betidanik egokitu izan zaio gizakiari, azkenaldian, automatizatzea edo konputarizatzea lortu nahi izan den arren.
Melanotaenia boesemani
Melanotaenia boesemani Melanotaenia generoko animalia da. Arrainen barruko Melanotaeniidae familian sailkatzen da.
Rosa Fernández Rubio
Rosa Fernández Rubio (Cangas del Narcea, 1960ko otsailaren 20a -), alpinista asturiarra da.
Espainiako lehen emakumea izan da munduko kontinente bakoitzeko zazpi tontorrik altuenak (The Seven Summits) igotzen: Everest (8.850 m, Asia), Aconcagua (6.959 m, Hego Amerika), McKinley mendia (6.194 m, Ipar Amerika), Kilimanjaro (5.895 m, Afrika), Elbrus (5.642 m, Europa), Puncak Jaya (4.884 m, Ozeania) eta Vinson (4.897 m, Antartika).
Matsudo (Chiba)
Matsudo (松戸市) Japoniako hiria da, Chiba prefeturako hirugarrena populazioari dagokionez. 2012ko erroldaren arabera 481.574 biztanle ditu.
Geografia
Chiba prefeturaren ipar-mendebaldean dago, Tokiotik oso gertu. Edo ibaiak markatzen du mendebaldeko muga.
Historia
Paleolito garaian jadanik populatua izan zen eremua. Jōmon Aroko aztarnak eta Kofun Aroko tumuluak aurkitu dira.
Stuart Roosa
Stuart Allen Roosa (Durango, Colorado, 1933ko abuztuaren 16a - Falls Church, Virginia, 1994ko abenduaren 12a) estatubatuar astronauta izan zen. Claremoren, Oklahoman, hazi zen eta Oklahoma, Arizona eta Coloradoko unibertsitateetan ikasi zuen. 1960an ingeniaritza aeronautikoan lizentziatu zen. Suteen aurkako hegazkinak pilotatu zituen. Armadako pilotuen eskolan sartu eta Edwards Aire Armadaren basean entrenatu zen. 1966an astronauten programarako hautatua izan zen. Ilargira bidaiatu zuen Apollo 14an Edgar Mitchell eta Alan Shepardekin. Bakarrik orbitatu zuen 33 orduz ilargiaren inguruan eta zenbait esperimentu egin zituen. Apollo 16 eta Apollo 17 misioetarako erreserbako pilotua izan zen. Guztira 217 ordu eman zituen espazioan.
Matsudo (Chiba)
Historia
Edo Aroan Tokugawa shogunerriak kontrolpean izan zuen, izan ere gerrarako zaldien haztegiak izan baitziren bertan. Mito Kaido errepideko posta herria ere bazen.
Matsudo herria 1878an sortu zen eta 1943an hiri bihurtu zen. 60. hamarkadako Japoniako hazkunde ekonomikoari jarraiki eraikuntzaren boom-a iritsi zen Matsudora eta Tokioko lo-hiri bihurtu zen. Gaur egun Chiba prefeturako hirugarren hiria da eta Tokio Handiko hamaikagarrena.
Tenrecidae
Tenrecidae Afrosoricida ordenako ugaztunen familia da, Madagaskar eta Afrika kontinentaleko leku batzuetan bizi dena.
Center Ridge (Arkansas)
Center Ridge Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Conway konderrian dago, Arkansas estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Batomys granti
Batomys granti Batomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Sai (Orne)
Biztanleria
2007an Sai udalerrian erroldatutako biztanleak 200 ziren. Familiak 94 ziren, horien artean 34 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 30 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 30 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 96 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 7 hutsik zeuden. 89 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 48 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 44 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Sai udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Heleophryne regis
Heleophryne regis Heleophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Heleophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Reversal of Fortune
Reversal of Fortune 1990eko Barbet Schroeder frantziar zinema zuzendariaren filma da.
Sinopsia
Intsulina-injekzio batez baliatuta bere emaztea koma-egoerara eramateagatik errudun deklaratu duten Claus Von Bülow aristokrata makurrak Alan Dershowitz abokatuaren zerbitzuak kontratatu ditu apelazioa prestatzeko.
Creney-près-Troyes
Creney-près-Troyes Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Creney-près-Troyes udalerrian erroldatutako biztanleak 1.546 ziren. Familiak 628 ziren, horien artean 113 pertsona bakarrekoak ziren (43 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 285 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 203 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 27 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Olvena
Olvena (gaztelaniaz eta ofizialki Olvena eta aragoieraz Olbena) Huescako Somontano de Barbastro eskualdean dagoen udalerria da.
2007an 77 biztanle zituen.
Creney-près-Troyes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Boissuelh
Boissuelh Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Creney-près-Troyes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 985 ziren, horien artean 693 aktiboak ziren eta 292 inaktiboak ziren. 693 pertsona aktiboetatik 654 lanean zeuden (340 gizon eta 314 emakume) eta 39 langabezian zeuden (16 gizon eta 23 emakume). 292 pertsona inaktiboetatik 168 erretiraturik zeuden, 69 ikasten zeuden eta 55 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Boissuelh
Biztanleria
2007an Boisseuilh udalerrian erroldatutako biztanleak 127 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Creney-près-Troyes
Diru sarrerak
2009an Creney-près-Troyes udalerrian 648 unitate fiskal zeuden, 1.621 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.055 euro zen.
Boissuelh
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Creney-près-Troyes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 85 komertzioetatik, 5 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 11 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 18 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 finantziazio enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Boissuelh
Etxebizitza
2007an 91 etxebizitza zeuden, 57 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 23 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 91etxeak ziren. 57 etxebizitza nagusietatik 49 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 4 etxek hiru zituzten, 19 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 46 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Creney-près-Troyes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 24 zerbitzu publikoetatik, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 margolariak, 3 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 apaindegia.
Boissuelh
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Creney-près-Troyes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 okindegi zen, 1 arropa denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 1 lore-denda zen.
Achinhoan
, Eskoziako etxalde bat da, Kintyre penintsulan eta Argyll eta Bute konderrian.
Etxatoa etxea (Almandoz)
Etxatoa etxea Nafarroako Baztan udalerriko Almandoz udalerrian dagoen etxe bat da.
Kokalekua
Kale Nagusiaren 11. zenbakian dago, Beola jauregiaren alboan eta San Pedro elizatik hurbil.
Hemibagrus olyroides
Hemibagrus olyroides Hemibagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Boissuelh
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 66 ziren, horien artean 47 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 47 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (23 gizon eta 20 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Líšný
Líšný Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 256 biztanle ditu eta 1,73 kilometro koadroko azalera. Jablonec nad Nisouko barrutian dago.
Etxatoa etxea (Almandoz)
Eraikina
Eskuineko fatxadan, Beola jauregira begira dagoenan, garai batean Nafarroako herri guztien sarrera eta izena adierazten zuten portzelanazko seinalea du: ''Almandoz. Valle de Baztan'', bai eta Beola hotelaren iragarki kartel bat ere.
Líšný
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1480 urtean egin zen.
Tatiana Maslany
Tatiana Gabriele Maslany (1985eko irailaren 22a) kanadar aktorea da. Zientzia-fikziozko telesailetan pertsonaia ugari antzezteagatik nabarmendu zen, Orphan Black (2013-2017), Primetime Emmy Award (2016-2016), TCA Award (2013), 2 Critics 'Choice Awards (2013-2014) eta 5 Canadian Screen Awards (2014-18) irabazi zituen. Maslany lehen kanadiarra da Emmy bat irabazi duena, kategoria dramatiko handi batean, Kanadako serie batean jokatzeagatik.
Maslany ere agertu zen telebistako telesailetan, hala nola Heartland (2008–2010), The Nativity (2010), Being Erica (2009–2011), eta Perry Mason (2020). 2013an, ACTRA Award saria irabazi zuen Picture Day filmean eta Phillip Borsos saria ere, Cas and Dylan filmetan egindako lanagatik. Bere beste film aipagarrienak Diary of the Dead (2007), Eastern Promises (2007), The Vow (2012), Woman in Gold (2015), Stronger (2017) eta Destroyer (2018The other Halfher Half (2016) drama erromantikoan antzeztuz Kanadako Screen Awarden Award saria irabazi zuen.
Bizitza goiztiarra
Maslany Dr. Martin LeBoldus Institutura joan zen, non eskola ekoizpenean eta inprobisazioan parte hartu zuen, eta 2003an graduatu zen.
Bézu-la-Forêt
Bézu-la-Forêt Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bézu-la-Forêt udalerrian erroldatutako biztanleak 214 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 34 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Tatiana Maslany
Bizitza goiztiarra
Ikasketak amaitu ondoren, antzerki-saioak egiten eta bidaiatzen eman zuen denbora bat Toronton (Ontario) 20 urterekin kokatu aurretik.
2002-2012: karrera goiztiarra
Maslany 2002ko Kanadako telebistako 2030 CE telesaileko izar bat izan zen. 2004ko Ginger Snaps 2: Unleashed filmean Ghost pertsonaia bezala agertu zen. Maslanyk 10 urtez inprobisazio komikoa egin zuen. inprobisazio antzerkian parte hartu zuen, baita Kanadako Inprobisazio Jokoetan ere, eta ordutik General Fools Improvisional Antzerkiko kide bihurtu da.
Bézu-la-Forêt
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 127 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 127etxeak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 65 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 54 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 135 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (52 gizon eta 36 emakume) eta 10 langabezian zeuden (4 gizon eta 6 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bézu-la-Forêt udalerrian 94 unitate fiskal zeuden, 224 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.717 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Tatiana Maslany
2002-2012: karrera goiztiarra
Maslany Sarah Wexlar bezala agertu zen, Tom Wexlar doktorearen alaba herbeheretarra, 2010eko Being Erica Kanadako antzerki telesailaren bigarren denboraldian. 2010ean ere, Mary, Jesusen ama, protagonista bezala agertu zen The Nativity britainiar telebistako lau ataleko telesailean, oso harrera ona izan zuena.
Boissuelh
Diru sarrerak
2009an Boisseuilh udalerrian 57 unitate fiskal zeuden, 123 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.971 euro zen.
Tatiana Maslany
2013-2017: Aurrerapena eta Orphan Black
2013tik 2017ra, Maslany protagonista izan zen BBC America eta Space-eko Orphan Black telesailetan. Sarah Manning protagonistaren papera egiten du, eta baita bere klonenak ere, Cosima Niehaus, Alison Hendrix, Helena, Rachel Duncan, Elizabeth Childs, Krystal Goderitch, Veera "M.K." Suominen, Katja Obinger, Jennifer Fitzsimmons eta Tony Sawicki. Maslanyk bi Critics 'Choice Television Awards eta TCA Award bat irabazi zituen serieko emanaldietan. Aktoresa onenaren kategorian Urrezko Globo sarirako ere izendatua izan zen eta 2015ean Emmy Award baterako izendapena jaso eta kategoria irabazi zuen.
Creney-près-Troyes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Creney-près-Troyes udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.834 hektarea erabiltzen.
Tatiana Maslany
2013-2017: Aurrerapena eta Orphan Black
2013an, Maslany gonbidatu bezala Parks and Recreation taldean aritu zen Nadia Stasky paperean. Dylan pertsonaia protagonista izan zen Cas and Dylan film independentean, horregatik 2013ko Whistler Film Festival jaialdian Phillip Borsos Award saria irabazi zuen.
Creney-près-Troyes
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Boissuelh
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Creney-près-Troyes
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tatiana Maslany
2013-2017: Aurrerapena eta Orphan Black
2013ko ekainaren 11n, Maslanyk US talentu agentziarekin, Resolution, sinatu zuen, Estatu Batuetako ordezkaritza bezala balio duena. Kanadan Magnolia Entertainment enpresak kudeatzen du eta Characters Talent agentziak errepresentatzen du. 2013ko Juno Award zeremoniak Reginan ospatu ziren, Maslanyren herrian, eta aurkezleetako bat izan zen.
Boissuelh
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Boisseuilh udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 480 hektarea erabiltzen.
Bézu-la-Forêt
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ile apaindegia zen eta 1 jatetxe.
Tatiana Maslany
2013-2017: Aurrerapena eta Orphan Black
2014ko maiatzaren 17an, Maslany, Saturday Night Live ko 39. azkenengo denboraldiko gonbidatua izan zen. Bridget pertsonaia antzeztu zuen "Hugs" izenburua zuen bigarren film digitalean. Pharrell Williams eta The Lonely Island-en ondoan.
Maslanyk The other Half film independentean antzeztu zuen, Joey Kleinek idatzia, Motel Picturesek ekoiztu zuen A71 eta Sienna Filmsekin, eta Tom Cullen bere kideak ere antzeztu zuen.
2018 - Oraina: etengabeko arrakasta
Maslany Ryan Murphyren 2018ko drama serieko telesailean paper erregularra izan zuen, baina ondoren Charlayne Woodardek ordezkatu zuen. Nicole Kidmanen ondoan, Destroyer thriller filmean, Telluride Film Festivalen mundu mailako estreinaldia izan zuena 2018ko abuztuan. Bryan Cranstonekin batera Broadwayko Network ekoizpenean agertu zen 2019an. Maslany Alice arreba bezala agertu zen, Matthew Rhysen ondoan, Perry Mason 2020ko ekainean estreinatu zen HBO-ko drama telesailetan.
Bézu-la-Forêt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Bézu-la-Forêt udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.043 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Grinau
Grinau Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Boissuelh
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cheneyville (Louisiana)
Cheneyville Louisianaeko herri bat da. Rapides parrokian kokatua dago. 2010ean 625 biztanle zituen, 2.63 kilometro koadrotan banatuta.
Saduzear
Saduzear (hebreeraz: צְדוּקִים, Ṣĕdûqîm) arimaren hilezkortasuna eta gorputzaren piztuera ukatzen zuten judu talde bateko kidea. Hirkano I.aren (K.a. 135 - K.a. 105) garaian sortu zen saduzearren taldea. Gehienak aitonen semeak ziren, eta legea onartu arren ahozko tradizioa ukatzen zuten. 70. urtean desagertu ziren, erromatarrek Jerusalem suntsitu zutenean.
Lisov
Lisov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 119 biztanle ditu eta 3,9 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Hegoaldea barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1355 urtean egin zen.
Estatu sozialista
Estatu sozialista, errepublika sozialista edo herrialde sozialista (batzuetan langile estatua edo langile errepublika) konstituzionalki sozialismoaren ezartzen duen estatu burujabea da. “Estatu komunista” terminoa askotan erabili ohi da mendebaldeko herrialdeetan, alderdi bakar (marxista-leninista, maoista edo hauen korronte batekoak definitutakoak) batek gobernatzen dituen estatu sozialistak definitzeko, nahiz eta estatu horiek bere burua “estatu sozialistatzat” definitzen duten sozialismoaren eraikuntzan eta “komunistak” definitzen ez direnak edo komunismoa lortu ez dutenak.
Estatu askok sozialismoari buruzko erreferentzia asko barneratzen dituzte haien konstituzioan, marxismo-leninismoa edo korronte ezberdinetan atxikitu gabe.
Estatu sozialista bat, alderdi sozialista bezala izendatzen den eta demokrazia liberal alderdi-anitz bat gobernatzen duen batetik bereizi behar da, non Estatuaren konstituzioa ez dago sozialismoaren eraikuntzan lotuta. Kasu horietan, sistema politikoa eta gobernuaren makinaria ez dago bereziki egituratua sozialismoaren garapena lortzeko.
Estatu sozialistaren kontzeptua “estatu-sozialismo"arekin erabat lotuta dago, ikuspegi soziala estatu-ekintza edo gobernu-politiken bidez sortutako sistema sozialista baten bidez. Era horretan, estatu sozialista baten kontzeptua leninistek eta marxista-leninistek defendatzen dute, baina baztertuta beharrezkoa ez delako edo kaltegarria delako marxista klasiko, sozialista libertario eta pentsalari politiko batzuengandik, estatu modernoa kapitalismoaren subproduktu gisa ikusten dutenak eta inolako funtziorik ez lukeela sistema sozialista batean, era horretan, sozialismoa eraikitzeko ezin dela erabili uste dute. Ikuspuntu marxista-leninista batetik, “estatu sozialista” bat abangoardia alderdi batek kontrolatzen duen estatua da, gai ekonomikoak, sozialak eta politikoak antolatzen dituena herrialdea sozialismorantz bideratzeko. Abangoardia alderdiak ekonomia kapitalista duen estatu bat kontrolatzen du, estatuak bideratzen duen kapital metaketaz egituratuta. Helburu bezala, herrialdearen indar produktiboak eraikitzea eta mundu mailako iraultza sozialista sustatzea du, epe luzerako ekonomia sozialista bat eraikitzeko.
Batomys russatus
Batomys russatus Batomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Heleophryne rosei
Heleophryne rosei Heleophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Heleophrynidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Estatu sozialista
Kontzeptu marxista
Henri Saint-Simongoa pentsalari sozialista utopiko aurre-marxistak uste zuen sozialismoaren menpean estatuaren izaera aldatuko zela, arau politikoek (bortxaren bidez) kudeaketa zientifikoak eta produkzio-bideak bideratzen. Zehazki, kontrol politikoaren mekanismoa izan ordez, estatua produkzioa koordinatzeko entitate bat bihurtuko litzateke. Friedrich Engels-en arabera, Saint-Simonek gizarte sozialistaren egoera garatzeko ideia marxista klasikoa aitortu zuen.
Karl Marx-ek estatua arau-klasearen instrumentu bat zela ulertzen zuen, klase menderatzailearen mesedeen mendean edozein produkzio-metodoetan. Nahiz eta Marxek “estatu sozialista” terminoa inoiz ez erabili, argudiatu zuen langile klaseak estatuaren eta gobernuaren tresnen kontrola hartu behar zuela kapitalismotik irteteko sozialismoaren bidean. Bide horrek langile klasearen interesak gobernuaren baitan egongo lirateke (“proletarioen diktadura”), gobernu kapitalistetan klase kapitalistak egiten duen antzera (“burgesiaren diktadura”). Engels-ek argudiatu zuen sozialismoa garatzen joatean, estatuak bere itxura eta funtzioa aldatuz joango zela; sozialismoaren mendean, ez da “pertsonen gobernua, gauzen kudeaketa baizik”; era horretan estatu bat izateari utziko lioke bere definizio tradizionalean.