cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Monroy
Aro Modernoa
Monroyko bizilagunek Erdi Aroan eta ondorengo mendeetan jasan behar zituzten prestazio feudal larriak aipatu behar dira, baita jauna ren erabateko mendekotasuna ere. 1647an, adibidez, bi aldeen arteko borroka irekia gertatu zen. Bizilagunek, alkatearen, erregidoreen eta prokuradorearen laguntzarekin, herritarrek ez zuten 30 ur-pegar eraman nahi izan gazteluko zisterna betetzeko. Jaunak desobedientzia delituagatik inplikatuak atxilotzeko eta auzipetzeko agindu zuen.
1634an Monroyko jaurerria markesatu bihurtu zen, Felipe IV.a errege zela. D. Sancho de Monroy y Zúñiga zen urte hartako jauna. XVIII. mendean, Monroyk biztanleen bi heren galdu zituen, laborantzarako lur faltaren ondorioz. Horiek Mesta ko abeltzainei alokatzen zizkieten beren ganatu transhumante entzat, haien ekonomiek aukera ematen baitzieten herriko bizilagunek baino prezio handiagoak ordaintzeko. 1795eko ekainaren 15ean, Monroyko Etxearen eta bizilagunen arteko etengabeko kontratua sinatu zen. Bertan, markesak Los Terminos-en eta Dehesa Boyal-aren dominioei erabilgarritasun publikoa eman zizkion, lortutako ekoizpenaren hamaikagarren zatiaren eta urteko 4.500 errealen truke, hurrenez hurren.
Aro Garaikidea
Antzinako Erregimena erori zenean eta estatu liberalaren eraikitzearekin batera XIX. mendean, ohiko markesatua udalerri konstituzional bihurtu zen, Extremadura eskualdean eta, honen barnean, Garrovillasko Barruti Judizialean. 1842ko erroldan 155 etxe eta 851 bizilagun zeuden.
Gaztelua, bizi luzea izan duten gotorlekuetan ohikoa den bezala, hainbat eranskin izan ditu mendeetan zehar. Baina kasu honetan XX. mendearen amaieran gauzatu zen aldaketarik handiena, gaztelua egoitza pribatu gisa egokitu baizen. Jabeak (Pablo Palazuelo margolari abstraktua) guztiz zaharberritu zuen, eta dorre berri bat ere eraiki, jatorrian bazela edo proiektatu zela dirudien tokian. Gaur egun Palazuelo Fundazioa ren eskuetan dago, nahiz eta interes kulturaleko ondasun bezala katalogatua egon 1988tik (A.R.I.) - 51 - 0005412 - 00000 kodearekin.
Demografia
Monroyk eboluzio demografiko hau izan du 1900. urteaz geroztik: Herriak kilometro karratu bakoitzeko 5 biztanleko populazio-dentsitatea du, oso baxua. Husturiko Espainia kontzeptuaren barruan sartu dezakegu. Argi ikusi daiteke grafikoan nola 1950etik aurrera biztanleariaren beherakada nabarmen bat ematen den. Landa-exodo garaia 1950-1975 urteen artean eman zen, Monroy bezalako landa eremuetatik Espainia eta beste herrialdeetako polo industrializatuetara (Katalunia, Madril, Bizkaia, Gipuzkoa). 1950 eta 1980 artean, Extremaduratik 727.783 extremadurar atera ziren, eta 1961 eta 1975 bitartean izan zen emigratzaile gehien gertatu zen denbora tartea; izan ere, garai hartan, 397.145 pertsonak eman zuten emigrazio-saldoa. Horietatik 317.114 Espainiako beste eskualde batzuetara inmigratu zuten, batez ere:
Guzti horien artean Monroy-ko biztanleria gehiena zegoen, 1950-1981 denbora-tartean bere biztanleriaren erdia baino gehiago galdu zuelarik. Gaur egun, alde egin zuten emigrante horien ondorengoak herrira bueltatzen dira udako oporrak bertan igarotzeko, askok etxe familiarraren propietatea mantentzen baidute.
Garraioak
Udalerriko errepide nagusia EX-390 errepide autonomikoa da, probintziako hiriburuko Héroes de Baler etorbidea Torrejón el Rubio hiribilduarekin lotzen duena, Monroyko udalerriaren erdigunea zeharkatuz. Monroyko nukleo urbanoa errepide autonomiko horretatik 3 km hegoaldera dago, eta hirigunera CC-47 errepide probintzialetik sartzen da. Errepide hori herriko sarrera eta irteerako bide arrunta da eta Santa Katalina elizaren ondoan sartzen da.
Herriko gaztelutik hegoaldera CC-128 errepidea irteten da. Bide hori Trujillo ra daramatza, berrogei kilometro baino gehiagoko ibilbidean, inolako herririk zeharkatu gabe. Hala ere, bigarren mailako irteerak ditu, Santa Marta de Magasca eta La Aldea del Obispo eramaten dutenak. Hiribilduaren ekialdean, Konstituzio etorbidea Jaraicejo ra doan landa-bide batean luzatzen da, hogeita hamar kilometro baino gehiagora kokatuta dagoena, tarteko herririk gabe.
Hezkuntza
Herriko haur eta lehen hezkuntzako ikastetxe publikoa Hinojal, Santiago del Campo eta Talavan ekin batera antolatzen den Los Cuatro Lugares CRA (Colegio Rural Agrupado)-ren parte da. Bigarren hezkuntza, aldiz, Cáceresen ikasi daiteke bakarrik, eskola hori Caceresko Lan Unibertsitatea BHIri atxikituta dagoela.
Osasuna
Talavango osasun zonaldean dago Monroy, Cáceresko osasun barrutiaren barruan. Lehen mailako arretako kontsultategi bat dago herrian, udaletxearen ondoan, 2006an inauguratua, birgaitze-lan garrantzitsu batzuen ondoren. Monroyen, gainera, farmazia bat dago, guardiako txandak bere osasun-eremuko farmaziekin koordinatzen dituena, nahiz eta guardiako txanda asko probintzia-hiriburuaren mende egon.
Ondarea
Udalerriko monumentu nagusiak hauek dira:
Jaiegunak
Hauek dira udalerriko jai nagusiak:
Gloria Mundi
Gloria Mundi Fernando Morillo idazle azpeitiarraren suspensezko eleberria da. XX. mendearen erdialdean Albert Einstein eta beste zenbait jakintsuk ezkutatu zuten aurkikuntza berraurkitzen du donostiar gazte zientzialari batek; berraurkikuntza hori ere galaratzen saiatuko dira estatubatuar espioiek. Eleberria 2004an argitaratu zen lehen aldiz, 2003ko Ondarroako Augustin Zubikarai Saria irabazi ondoren (ex aequo, Iñaki Irasizabal idazlearen “Burua txoriz beterik” liburuarekin batera).
Zenbakiaren misterioa beldurraren mesedetan
1947 urtean Robert Oppenheimer fisikaria Albert Einsteinen bila doa Princentongo Unibertsitatera. 1945 urtean Hiroshima eta Nagasakiko bonbardaketa nuklearren aurreko ikerketetan parte hartuak ziren biak, beste zientzialari batzuekin batera. Batzuk leherketa hiltzaile horietan laguntzaile izatea leporatzen diote Oppenheimerri, baina bera energia nuklearraren erabilera horren aurka zegoen. Orain, bi urte geroago, Robert Oppenheimerrek energia berri baten aurkikuntza egin berri du 1945eko ikerketa paperetan miatuz eta aurkikuntza horren berri ematen dio Einsteini.
Panta Rei
Ameriketako Estatu Batuetako kargu militar bi biltzen dira Washingtonen 2003 urtean. Energia berria aurkitzeko saio zientifikoak espioitzaz zelatatzen dituzte munduan. Pandora deitzen diote energia horri. Bereziki Donostiako fisika ikerketa zentro batean lanean dabilen Mireia Elosegi gazte baten ikerketak jarraitu nahi dituzte.
Gloria Mundi
2004 urtean Mireia Elosegi gaztea Donostiako ikerketa zentroan dago lanean, gauez eta bakarrik. Urduri dago, azken hilabeteetan bila ibili den energia berria aurkitu duelako. Horren berri ematen dio Dianne bere pisukideari telefonoz. Aldi berean, Michael Ramírez CIAko agentea dabil Mireiaren aurkikuntzaren atzetik eta mikrofonoz Mireiaren deia entzuten du. Berehala, egin beharrekoa egiteko agindua jasotzen du Estatu Batuetatik. Mireiak bere ordenagailuko PRANA artxiboa zabaltzen du, non bere ikerketaren gorabehera guztiak idazten dituen; aurkikuntza nola egin duen idazten du. Idazten bukatzen duenean, Joseba bere mutil lagun ohiaren urtebetetzea dela ohartzen da agenda ikusita. Mezu bat bidaltzen dio zoriontzeko. Bitartean, Ramirez zentrora sartzen ari da. Mireiak zaratak entzun eta korrika eta presaka bere ikerketen PRANA artxiboa ezabatu ordenagailutik eta Josebari bidaltzen dio atxikita.
Sua gaiztotzen
Joseba esnatu egiten da Donostiako Alde zaharreko bere etxean eta Amaia bere neska lagunak dagoeneko alde egin duela ohartzen da. Joseba kazetaria da, eta Amaia ertzaina, bulego lanetan ibiltzen dena baina kasuen ikerketa gustatzen zaiona. Josebak ez du Amaiarekin guztiz konprometitu nahi, Mireiarekin gertatu zen bezala. Posta elektronikoa begiratu eta Mireiaren mezua ikusten du, berarekin zer ikusirik ez duen PRANA artxiboarekin batera, formula matematikoz betea. Eguneko lehen pentsaurrekora berandu azaldu eta hortik ateratzean, telebistan Donostiako ikerketa zentro batek suak hartu duela ikusten du. Berahala, hara joan eta ertzain batek gorpu bat atera dutela esaten dio. Amaiari deitu eta suari buruzko informazioa eskatzen dio, Mireiari gertatu zaionaren beldur. Gorpuak gordetzen dituzten auzitegira joan eta gorpua Mireiarena dela baieztatzen diote. Amaiarekin elkartu eta Mireia azken aldian lan asko egiten ari zela jakin duela kontatzen dio, aurkikuntza burutzeko asmoz. Etxean berriz ere mezua irakurri eta goizaldeko ordubatean bidalia izan dela ikusten du. Horrek eta atxikitako artxiboak susmoak sorrarazten dizkio. Neska ezezagun baten telefono-deia jasotzen du; Dianne da, Mireiaren pisukidea, eta haren heriotza hilketa izan dela esaten dio. Diannek ez du Joseba ezagutzen baina Joseba zentro aurrean eta auzitegian zegoela ikusi du eta horregatik deitu dio. Elkartu eta Mireiari buruz hizketan hasten dira. Diannek kontatzen dio gauean lehenago haren deia jaso zuela, aurkikuntzaren berri emanez eta bi aste lehenago ere ideia bandalikoa izan zuela, aurkikuntza burutzeko ikerketan. Hilketa izan dela suak hartu ondorengo argazki bat aztertuta daki: ordenagailu baten CPU bat falta da. Mireia zerbait garrantzizkoa aurkitu eta horren bila zebiltzaten. Josebak atxikitako artxiboarena kontatzen dio. Aldi berean, Ramirez espioia bere nagusiekin hitz egin eta ordenagailuan ezer aurkitu ez dutela adierazten die.
Krisi oro ziurgabetasunaren areagotzea da
Dianne Josebaren etxera doa. Han, Mireiak bidalitako txostena erakusten dio Josebak. Fusioaz ari da Mireia txostenean, modu tekniko batean, baina Diannek uste du adibide moduan soilik erabiltzen duela, energia izateko iturri merke eta agortezina aurkitu duela adierazteko. Horretan jende asko interesaturik egon daitekeela eta, Mireia erailda izan dela uste dute. Salaketa bat jartzen dute Ertzaintzan, Josebak lagun ertzain Amaiari deituta. Bitartean, Ramirez espioiak Mireiak arrautza jarri zuela esateko deitzen dio bere nagusiari; artxiboa Josebaren eskutan dagoela dakite, telefono entzuketa sareari esker. Nagusiak laguntzaile bat bidaliko diola adierazten dio, ordenagailuetan aditua.
Pandora
1951 urtean, Princetoneko Unibertsitatean biltzarra egiten dute, hiru egunetan zehar, Albert Einsteinen gidaritzapean, hainbat jakintsuk, garaiko elite zientifikoak, tartean Robert Oppenheimer, Irene Joliot-Curie, Alan Turing, Niels Bohr eta Bertrand Russell daudelarik. Haietariko asko Manhattan proiektuan parte hartutakoak dira, bonba atomikoa garatzeko proiektuan. Orduan, manipulatuak izan zirela dio Einsteinek, militarrek bonba atomikoa ez zutela erabiliko uste zutela. Bonba atomikoaz Hiroshima eta Nagasaki suntsitu eta gero, ordea, berehala hoztu zen zientzialarien eta militarren arteko lankidetza, eta mesfidantza nagusitu zen haien arteko harremanetan. Einsteinek azken boladan izandako lorpen matematiko eta fisikoak erakusten ditu, haiek lotu eta energia berri eta agortzein baten aurrean daudela ikusarazten die bertaratutakoei, aurreko teoriak bateratuz, musikaren moduko zerbait. Arriskutsua ere bada, militarrek informazio hori eskuratzen badute. Werner Heisenbergen ereduari jarraitzea proposatzen du, zeinak naziak nahastu eta ezkutatu egin zizkien bere aurkikuntzak. Sobietar Batasunean estatuak berebiziko boterea badu ere, hango zientzialari batek hango ikertzaileen laguntza izango duela baieztatzen du. Energia berri horren aurkikuntza ezkutatzeko erakunde sekretu bat sortzea erabakitzen dute, Talde Iraunkorra deituko dutena. Energia berriari Pandora izena jartzen diote. Horretaz gainera, 1957. urtetik zientzialari handiek bakearen eta desarmearen aldeko batzarrak ere egiten dituzte.
Euria (Harmagedon)
Jatetxean Diannek batzarrarena eta erakunde sekretuarena kontatzen dizkio Josebari. Dianne Talde Iraunkorreko kidea da. Leioako irakasle Otxotorena ere erakundearen kidea da, bere kabuz Pandora aurkitu eta horren berri emateko beste zientzialariekin harremanetan jarri zenez geroztik. Mireiak ere Pandorara hurbildu zen, eta haren pausoak jarraitzera baina haren azken esperimentuak porrot egin zuen. Ondoren, Leviatan azaltzera pasatzen da: Pandora plazaratzeko edo inork maltzurki eskuratzeko arriskua dagoen egoera oro besterik ez da. Gogorarazten du 1989an horrelako egoera sortu zela, bi zientzialarik energia hori aurkitu eta hedabideetara jo zutenean zuzenean. Talde Iraunkorrak ikerketa hura gutxietsi egin zuen eta azkenean ezerezean utzi aurkikuntza. Azken aldian, ordea, Leviatan Pandora atzetik militarrak ibiltzearekin lotuta dago, zehatzago CIArekin. Orain arte, lortu dute Pandora ezkutatzea, eta aurrerantzean ere saiatuko dira. Josebak Pandora zehazki zer den eta horren arriskuaz galdetzen dio. Baina berehala tiro hotsa entzuten da kalean. Ramírezek tiro egin dio Amaiari eta hanketan zauritu du. Amaiak ere tiroz erantzun eta bularrean jo du. Mille gerturatu eta Ramírezek afera bukatzeko esaten dio. Joseba bitartean kalera atera da, baina Millek Dianne hil nahi du, jatetxeko erakusleihoari tiro egin eta txikitu egiten du, baina Josebak aulki bat hartu eta bortizki kolpatzen du Mille, jota utzi arte, Mireiaren hiltzaileak aurrena dituela jakinda. Poliziak eta heldu aurretik, Josebak Dianneri berriz galdetzen dio zer den Pandora. Energia amaigabea ekarri bai, baina mundua ere suntsi dezakeela aitortzen dio Diannek. Amaia anbulantziaz eramaten dute. Diannek sekretua luzaroagoan ezingo dutela ezkutatu aitortzen du, badakielako munduko unibertsitate guztietara heldu dela Mireiaren txostena. Hain zuzen, Josebak eta Amaiak horretan jardun zuten bezpera osoa, txostena ahalik eta munduko zientzia-erakunde gehienetara bidaltzen. Beranduegi da, Diannek dioenez, orain energia horrekin edonork arma izugarria duelako eskura. Ertzainak heldu eta deklaratzera eramaten dituzte, baina Josebak denda bateko telebistan ikus dezake munduko hainbat hiritan izandako leherketak. Aro berri batean aurrean ote dauden galdetzen diete euren buruei, baina horretarako munduak aurrera jarraitu behar du eta hori orain zalantzan dago.
Zelotomys hildegardeae
Zelotomys hildegardeae Zelotomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Pseudophycis bachus
Pseudophycis bachus Pseudophycis generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
1 Decembrie
1 Decembrie Errumaniako udalerri bat da, Ilfov konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cashtown (Pennsylvania)
Cashtown Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Adams konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ostrovánky
Ostrovánky Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 228 biztanle ditu eta 1,63 kilometro koadroko azalera. Hodoníngo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1356 urtean egin zen.
Treron waalia
Treron waalia Treron generoko animalia da. Hegaztien barruko Columbidae familian sailkatua dago.
Xabier Gereño
Xabier Lopez de Gereño Arrarte (Bilbo, Bizkaia, 1924ko abuztuaren 12a - ibidem., 2011ko apirilaren 8a ) euskal idazlea eta ohorezko euskaltzaina izan zen.
Euskal idazle oparoenetakoa izan zen: 2003an bakarrik, esate baterako, zortzi liburu argitaratu zituen. Literaturatik kanpo ezaguna da euskara ikasteko hainbat metodo eta hiztegi argitaratu zituelako 1970eko hamarkadan. Izan ere, frankismoaren sasoian Gereño Bilbo aldeko euskaldunik aktiboenen artean izan zen.
Biografia
Bilboko Ledesma kalean jaio zen, familia abertzale batean; aita, Lorenzo Lopez de Gereño Larrabe, arabar euskaldunberria zen; ama, Ines Arrarte Martinez. 1936ko gerra hasi zenean, aita lanetik bota zuten, eta familiak Kanarietako Las Palmas hirira alde egin zuen. Hiri horretako goi mailako Merkataritza Eskolan ikasi zuen. Familia Bilbora itzuli zenean, Merkataritza intendente ikasketak amaitu zituen. 1945etik aurrera ekonomista gisa, 33 urtean Erandioko "La Aeronáutica S.A." enpresan lan egin zuen harik eta 1980an Euskaltzaindian egun erdiz hasi zen arte (erakunde horretako kontabilitatea euskaratu eta antolatu zuen, gero hainbat enpresatan erabili izan zen eredua garatuz ); beste egun erdia idazten aritzen zen. 1988an bertan jubilatu zen. Begoña Bilbao Galartzarekin ezkondua zegoen —euskaldunberria hura ere—, eta bera 1990ean hil zenetik, Deustuko San Ignazioko Bakearen Erregina Egoitzan bizi zen: bertako bizitza kulturalaren bultzatzaile sutsua izan zen. Hizkuntzazalea zen eta ingelesa, frantsesa eta alemana ikasi zituen; baina emazteak bidaiatzea gustuko ez zuenez, jakituria hori batez ere lanean eta filatelian —hamar urte zituenetik praktikatzen zuen— erabili zuen.
Musika
"La Aeronáutica"n Manuel Landaluze ezagutu zuen, eta haren eskutik txistua jotzen ikasi. Harrezkero, euskal munduan murgildu zen (euskara amarengandik jasoa zuen) eta dantza taldeen ekintzak eta bidaiak antolatzeari ekin zion. Euskal kulturaren dinamizatzaile eta ekintzaile izan zen frankismo garairik minenean; hainbestekoa zen haren jarduna, ezen Gabriel Aresti adiskideak Inurritxo ezizena ipini baitzion.
1950eko hamarkadan, Miarritzeko eta Baionako udalekin batera, hainbat kantaldi antolatu zituen Ipar Euskal Herrian. Solfeo eta piano ikasketak egin zituen, eta 1957an Bilboko Txistularien Bandaren bultzatzailea izan zen. Euskal abesti berrien txapelketa eratu zuen Bilbon, 1965ean, baina agintariek debekatu egin zuten. Txapelketa horretan, Benito Lertxundik eta Lourdes Iriondok hartu zuten parte, besteak beste. Euskal Herriko Txistularien Elkarteko sortzaile ere izan zen, eta Bilboko San Anton orfeoia sortu zuen taldeko partaidea ere izan zen.
1961ean, anaia Sabin eta Josebarekin batera CINSA liburu eta disko argitaletxea sortu zuen, eta zigilu horrekin 42 disko atera zituzten, tartean Benito Lertxundi hasiberriarenak. Merkataritza enpresen egitura erabilita euskal kulturaren aldeko ekintzak zabaltzea zuen helburu argitaletxe horrek; musika, bereziki. Jaialdi asko antolatu zituen Gereñok, eta horren kontura hainbat alditan atxilotua izan zen. 1968an, Julen Lekuonaren "Ez, ez dut nahi" kantuak behar zuen baimenik ez zuen eskuratu, eta beste hamabost egun eman behar izan zituen espetxean.
Euskalgintza
Euskaltzaindiarekin harremana 1960eko hamarkadan hasi zuen: 1965eko irailaren 24an izendatu zuten euskaltzain urgazle, eta 1998ko apirilaren 24an izendatu zuten euskaltzain ohorezko.
1978an, Euskaltzaindiak bultzatutako Bai Euskarari kanpainan aritu zen, San Mamesen (Bilbo) eta Legairen (Araba) antolatutako jaialdi erraldoiak antolatzen.
1982an Euskal Irrati Telebistako lehen Administrazio-Kontseiluko kide izan zen, Euskadiko Ezkerrako ordezkari Karmelo Garitaonaindiarekin batera.
Bilbon, 1980eko hamarkadan Euskaldunen Afariak izeneko ekimena bultzatu zuen; 1993tik 2010, arte Rafael Mikoleta ipuin lehiaketan epaimahaikide izan zen; eta 1996ean, Don Diego saria jaso zuen, bere ibilbide literarioa aitortuz.
Idazletza
Musika jardunari jarritako oztopoen ondorioz, bigarren espetxealdiaren ostean (1968 inguruan) literatura idazten hasi zen; 44 urte zituen. Arantza artean (Itxaropena, 1969 ) eta Argi bat iluntasunean (1970) haren lehen bi nobelak izan ziren, biak ere gatazka eta gizarte kezken ingurukoak. Eleberri eta antzezlanez gain, euskara ikasteko hainbat liburu eta biografia ere idatzi zituen; Zumalakarregi, Napoleon edo Mahomaren gainekoak, esaterako. Irakurketa errazeko estiloa garatu zuen, eta horrek irakurle asko erakarri zizkion. 25 urtean zehar 150 idazlan baino gehiago ekoitzi zituen. Lehen zortziak salbu, besteak berak editatu zituen. Idazlearen kalkuluen arabera, 1994rako 100.000 ale inguru salduak zituen, eta Residencia Rochester gaztelaniazko bere lehen eleberria aurkeztu zuen.
Besteak beste, bere idazlanak agerkari hauetan eman zituen argitara: Txistulari, Karmel, Dantzari —berak sortu zuen—, 'Zeruko Argia', Anaitasuna, Aizu!, Bilbao eta El Mundo'.
Ideologia
Trantsizioaren urteetan Euskadiko Ezkerraren jarraitzaile bihurtu zen, Juan Mari Bandresen eraginez, batez ere. Euskadiko Ezkerraren desagertzea eta emaztearen heriotza aldi bertsuan gertatu ziren, eta zera zioen horren inguruan: «Batzuk PSEra joan ziren, beste batzuk EAra, eta ni hemen geratu nintzen, zahar etxean». Azken urteetan euskal nazionalismotik gehiago aldendu zen, norbera jaiotako lekuak hainbesteko garrantzirik ez duela aldarrikatuz. 1990eko hamarkada hasieran, ETA ren aurkako mugimenduetan parte hartu zuen, Julio Iglesias Zamora eta Jose Maria Aldaiaren bahiketen garaian.
Bellfountain (Oregon)
Bellfountain Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Benton konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Ostrovec
Ostrovec Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 382 biztanle ditu eta 20,56 kilometro koadroko azalera. Písekeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1483 urtean egin zen.
Irlandar Alderdi Errepublikazale Sozialista
Irlandar Alderdi Errepublikazale Sozialista (irlanderaz Páirtí Poblachtact Sóisialach na hÉireann eta ingelesez Irish Republican Socialist Party edota IRSP) Irlandako ezker muturreko alderdi politiko bat da. Bere pentsamoldea irlandar errepublikanismoa, sozialismoa, marxismoa eta leninismoan oinarritzen da. Bere ikurrik erabili eta ezagunena ondo urdineko Izardun Goldea (Starry Plough) da.
1975ean Irlanda osoan abortua eta LGBT pertsonen eskubideak modu irekian defendatzen eta babesten zituen lehenbiziko alderdia izan zen.
Alderdia
1974an Ipar Irlandako gatazkaren eraginpean Belfasten sortua izan zen. Ziurrenik bere politikari ezagunenak Seamus Costello eta 1974-1978 artean alderdi honetan egon zen Bernadette Devlin da.
1974-1998 artean jardunean egon zen INLA erakunde armatuaren adar politikoa izan zen. Gaztedi Errepublikazale Sozialisten Mugimendua izeneko gazte erakundea ere badu.
Bere burua 1916ko Pazko matxinadako buruzagietako bat izan zen James Connolly irlandar iraultzaile sozialista ospetsuak 1896an sorturiko Irlandar Alderdi Sozialista Errepublikazalearen ondorengotzat du.
Osterby (Rendsburg-Eckernförde)
Osterby Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Widenmannita
Widenmannita karbonato motako minerala da.
Eragingailu
Eragingailua edo eragintza-sistema mekanismo edo sistema bat mugitzeaz eta kontrolatzeaz arduratzen den makina baten osagaia da, adibidez balbula bat irekitzea. Termino sinpleetan, "mugitzailea" da.
Widenmannita
Ezaugarriak
Widenmannita karbonato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Hypsiboas lanciformis
Hypsiboas lanciformis Hypsiboas generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eragingailu
Eragingailu batek kontrol-seinale bat eta energia iturri bat behar ditu. Kontrol-seinalea nahiko energia baxua da eta tentsio edo korronte elektrikoa, pneumatikoa edo fluido hidraulikoaren presioa edo giza indarra izan daiteke. Bere energia-iturri nagusia korronte elektrikoa, presio hidraulikoa edo presio pneumatikoa izan daiteke. Kontrol-seinale bat jasotzen duenean, eragingailu batek iturriaren energia mugimendu mekaniko bihurtuz erantzuten du. Zentzu elektriko, hidrauliko eta pneumatikoan, automatizazio edo kontrol automatiko modu bat da.
Eragingailu bat kontrol-sistema batek eragiketa edo zeregin bat burutzeko jarduten duen mekanismoa da. Kontrol-sistema sinplea izan daiteke (sistema mekaniko edo elektroniko finkoa), softwarean oinarritutakoa (adibidez, inprimagailu-kontrolatzaile bat, roboten kontrol-sistema), gizakia edo beste edozein sarrera.
Aretako geltokia
Areta Euskal Herriko Arabako tren eta autobus geltoki bat da, Laudio udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1863ko martxoaren 2an ireki zen.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Irisgarritasuna
Nahiz eta sarbidea irisgarria izan, geltokiaren erabilera ez da irisgarria. Arartekoak argitaratutako irisgarritasuna eta garrioaren ikerketa-diagnosiaren arabera, «Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileak ezin du modu autonomoan nasa eta unitate mugikorraren plataformaren arteko desnibela libratu», eta «Burdinbide zerbitzuen eragileak ez du Mugikortasun Urriko Pertsona erabiltzaileari bermatu ibilgailutik igo edota jaistea.»
2019an geltokia guztiz irisgarri egiteko lanak amaituko dira, eta dagoeneko nasa arteko aldaketa trenbideak azpitik gurutzatzen dituen tunela erabilita egiten da, trenbideen gaineko pasonibela ordeztuz.
Historia
Geltokia 1863ko martxoaren 2an ireki zen, Nafarroa eta Bizkaia Errioxa eta Araba bidez lotu nahi zituen trenbidearen Miranda Ebro-Bilbo zatia ireki zuenean, Castejondik Bilborako Burdinbide Konpainia delakoak, Castejon-Bilbo burdinbidea.
Berehala, konpainia hondatu egin zen eta Norteko Konpainiak bere gain hartu zuen. Iberiar Penintsulako Iparraldeko burdinbideen konpainiaren esku geratu zen, bere titulartasuna mantendu zuen 1941ean nazionalizatu eta sortu berria zen RENFEn integratu zuten arte.
2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadorak linea ustiatzen du, Adif trenbide-instalazioen titularra den bitartean.
Geltokia
Laudio udalerriko iparraldean kokatzen da. Geltokiaren instalazioak bidaiarien eraikin nagusi batez eta beste hiru eraikin txikiagoz osatzen da, horien artean markesina bat. Bidaiarien eraikinak oin laukizuzena eta bi solairu ditu, eta sarbide bakarra du, gorputzaren mendebaldetik, non zirkuluerdiko arku handia dagoen, zeharkatu ondoren trenbideetara jotzen duen estalpe funtzioa betetzen duena. Barrualdean itxaron-gela eta txartel salmenta makinak daude. Harlanduzko zokaloa eta luzituz estalitako harginlanezko hormak ditu, eta estalkia bi isurialde asimetrikoko teilatua da.
Bi trenbide eta bi alboko nasa ditu, nasa bakoitza markesinaz hornituta dagoela. Nasen arteko aldaketa trenbideen gaineko pasonibela gurutzatuta egiten da. Kanpoaldean aparkalekua dago.
Zelotomys woosnami
Zelotomys woosnami Zelotomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Aretako geltokia
Geltokia
2018ko urtarrilean lanak hasi ziren geltokian, irisgarritasun neurriak hartu eta nasen arteko pasonibela ezeztatzeko. 1,5 milioi euroko aurrekontuaz eta urte beteko epeaz, geltokia guztiz ixten ari dira eta bidaia txartela balioztatuta baino ezin izango da geltokian sartu. Bi igogailu instalatzen ari dira eta trenbideak azpitik gurutzatuko dituen pasabidea eraiki da, dagoeneko martxan dabilena. Gainera, nasen altuera handitu, argiztapena hobetu eta bidaiarien eraikinaren sarrera moldatu da.
Dashiell Hammett
Dashiell Hammett (Saint Mary, Maryland, Ameriketako Estatu Batuak, 1894ko maiatzaren 27a - New York, Ameriketako Estatu Batuak, 1961eko urtarrilaren 10a) ingelesezko idazlea izan zen. Hammett AEBetako polizia eleberri errealistaren, gerora "beltza" deitua izan den generoaren, sortzailea da. 1934an literatura egiteari utzi bazion ere, eragin nabarmena izan zuen XX. mendeko polizia gaietako eleberrigileengan. Hammettek bere garaiko gizartearen bortxakeria eta ustelkeria begirada zorrotzez islatzen jakin zuen, elkarrizketa zorrotz trebez osaturiko eleberrietan. Macarthismoaren garaian kartzelara sartu zuten iritzi politiko aurrerakoiak zituela eta. Hammetten eleberri asko eraman izan dira zinemara; berak gidoiak ere egin zituen.
Bizitza
Amak txikitatik bultzatu zuen asko irakurtzera. Gazte, 14 urterekin, hasi zen lanean aitaren gaitz larri batengatik. Lan ugaritan aritu zen, harik eta bulegari postua lortu zuen Pinkerton detektibe agentzian.
Pinkerton
Pinkerton agentzian bulegari izatetik detektibe izatera pasa zen. Askotan bete zituen mota guztietako txostenak: iruzurrak, lapurretak eta, geroz eta gehiago, grebak hausteko lanei zegozkionak. Baten batek aipatu izan du: 1917an, horietako lan ez oso garbi batean, sindikalista bat hil eta guzti egin zutenean, bera ez zebilela handik oso aparte.
Lan honetan lortuko zuen gerora paperetara pasako zituen istorioen ezagutza. Lan honek, ikusitakoak ikusi ondoren, sortarazi zion berezko kode etikoa: behar bada ez besteena bezalakoa, baina zorrotz zaindu zuena hil arte.
1918an, Lehenengo Mundu gerraren azken urtean, sartu ziren gerran AEBak. Hammett alistatu egin zen. Urte horretan tuberkulosiak harrapatu eta, ondorioz, hurrengo urteetan oso osasun kaskarra izan zuen: sendatu eta berriro makaldu, behin eta berriro.
Garai honetan ezagutu zuen erizain bat: Josephine Dolan. Berarekin joan zen San Franciscora bizitzera. Han jaio zen bere lehenengo alaba.
Bere detektibe lanetan segitu nahi zuen. Fatty Arbuckleren epaiketan lan egindakoa zela uste da. Baina 1922rako etsi egin zuen: tuberkulosiaren kontrako borroka ikaragarria zen eta, ordurako, neurrigabe edaten hasia zen.
Teratoma
Teratoma jatorri enbrionarioko tumore mota bat da. Grezieratik datorren terminoa da eta tumore itxuragabea esan nahi du.
Teratomak bi motatakoak izan daitezke. Teratoma heldua onbera da eta heldugabea gaiztoa.
Dashiell Hammett
Idazle
Genero hau oso gogoko zuen, erakarri egiten zuen. Garai hartako polizi nobelak ez ziren errealistak. Berak ekarriko du errealitatea nobelara: horretarako ezagutzen zuen berak mundu hori. Gainera, aldizkari ezagunetan –society magazines delakoetan- argitaratuko ziotela espero zuen. Horren zain zegoen bitartean, bigarren mailako aldizkarietan jarraitzaile mordoxka lortu zuen.
Beteranoen bulegoaren diru laguntzak atzeratzen zirela eta bestelako lanak onartu behar izan zituen.
Bigarren alaba jaio zen 1926an. Tuberkulosia dela eta, bere alabak ez kutsatzeko beste etxe batera joan behar izan zuen, bizitzera joan ere. Honek eman zion idazteko askatasuna. Ez hori bakarrik, ordea. Aitaren ezpalekoa zen: emakumekoak zituen gustuko, edaria lagun. Beraz, hau izan zen orduko harremanaren hausturaren lehenengo pausua. Hala ere, 1927an sendatu guztiz eta berriro bueltatu zen Josephinerekin. Bi urte gehiago izan ziren elkarrekin. Gerora guztiz hautsi zuten harremana.
Eleberriak
Gero eleberriak argitaratu zituen, ia denak oso epe laburrean idatziak −bizpahiru urteko tartea−: Uzta gorria (1929, Red Harvest, Xabier Olarraren itzulpena), Maltako belatza (1930, The Maltese Falcon, Xabier Olarraren itzulpena). Azken horrek arrakasta handia izan zuen, J. Hustonek zinemara eraman zuelako. Kristalezko giltza (1931, The Glass Key), Gizon argala (1934, The Thin Man, Koro Navarrok euskaratua). Hemendik aurrera ez zen gauza izan taxuzko ezer gehiago idazteko.
Ospea
Azken urte hauetan idazle ospetsua zen. Osasuna berreskuratzeko bidean. Bizitza berria hasi zuen: festak, jende famatua, eta, nola ez, ospetsua egin zuen zurruterako joera. 1930ean Hollywoodera joan zen, diru asko eskaini baizioten bertan. Familia Los Angelesera eramango zuen, baina beste etxe batera. Ordukoa da Lillian Hellman-ekin izango zituen harremanen hasiera.
Lana:zenbait egokitzapen egin zituen, horietako batzuk ospetsuak (The Thin Man). Baina taxuzkorik ez. Komikien mundurako elkarrizketak idazten emango zuen urte bat, hau ere oso ondo pagatu ziotelako.
1937an gaude. Kazetaritza lan batzuk. Patrika bero: saldu egin zituen zinerako eskubideak. Zer edo zer emaztearengana iritsi zen oparien moduan, ezer gutxi, hala ere. Lanak agindu zizkien editoreei, baina hauek ez zuten sekula halakorik jasoko. Garai luze batez alkoholarekin zuen harremana eten bazuen ere, azkenean berriro ekin zion. Ondoren ospitalizazioa eta osatze luzea, Hellman alboan zuela.
Politika
Urte hauetan egoera politikoa pil-pilean zegoen: Espainian Gerra Zibila, eta Alemanian nazismoaren goraldia. Horren aurrean bera antifaxisten alde jarri zen: Pinkertongo garaietatik bere ideologia ezker aldera lerratu zen.
1941ean, bera osasunez hobeto zegoela, AEBak II. Mundu Gerran sartzerakoan, alistatu nahi izan zuen. Bada, hirugarrenean lortu zuen −dirudienez haren zalea zen harrerako medikua−. Aleutiarretara bidali zuten. Bertan, beste zereginen artean egunkari bat plazaratu zuen. Hori ezin izango zuen bestela egin, hau da, armadan izan ez balitz: bizitza zibilean ordurako FBI atzetik baitzuen.
Gerra ostean, batetik, Mary alaba berarekin bizitzera joan zelako, eta, bestetik, alkoholarekin jarraitzen zuelako, Hellman uxatu zuen Hammettek. Azkenean, eta heriotzaren mehatxupean, utzi zion edateari, betirako. Hemendik aurrera, zintzotu eta idazten eta politikan aritu zen, eta Hellmanekin adiskidetu.
Handik atera eta Hazienda bila joan zitzaion diru eske, hainbat urtetan irabazitakoen zergak ez zituelako ondo pagatu: dena bahitu zioten. Lagun baten etxera bizitzera joan behar izan zuen New Yorken. Berriro azaldu behar izan zuen McCarthy senatariaren aurrera.
1961ean hil zen. New York Timesek haren lanaren goraipamena egin zuen.
Zeta-har
Zeta-tximeleta edo zeta-harra (Bombyx mori) Bombycidae familiako intsektu lepidopteroa da, ekonomia garrantzia handia duena, zetaren ekoizlea baita. Txinaren iparraldekoa da jatorriz, eta haren jaki bakarra masustondoen hostoak dira. Zeta-harrak 300 eta 900 metro bitarteko zeta hari bakar batez egiten du bere kuskua.
Alice (Texas)
Alice Texasko hiri bat da. Jim Wells konderrian kokatua dago. 2010ean 19,104 biztanle zituen, 31.06 kilometro koadrotan banatuta.
Zeta-har
Biologia
Zeta-harra jatun handia da. Masustondo hostoak etengabe jaten ditu, gau eta egun. Ondorioz, oso arin hazten da. Buruaren kolorea iluntzen denean, mudatzeko garaia heltzen zaio. Lau bat mudaren ondoren, gorputzak kolore horixka hartzen du, eta azala tenkatu egiten zaio. Orduantxe hasten da bere burua zetazko oskolaz ezkutatzen.
Beldarrak zetazko kuskua jan egiten du bertatik ateratzeko. Horretarako, zeta hari preziatua txiki-txiki egiten du, ezertarako balio ez duela utziz. Hori ekiditeko, ura irakiten jarri eta bertara botatzen dira kuskuak. Horrek zeta-harra hiltzeaz gain, kuskua osatzen duen haria ateratzea errazten du. Zeta-harra bera jan ere egiten da.
Zomorro heldua zeta ekoizteko hazi da, eta ez da hegan egiteko gauza. Zeta-tximeleta deitzen zaio. Bere historia luzea eta ekonomian duen garrantzia dela eta, ikerketa moderno askok aztertu dute zeta-harraren genoma.
Historia
Txinako kondairak dioenez, Xi Ling-Shi izeneko enperatriz zaharrari zor zaio zetaren aurkikuntza. Paseoan zebilela, zeta-harrei erreparatu omen zien; atzamarra luzatu haietako bat ukitzeko, eta hara non zetazko hari bat atera zen! Haritik tiraka hasi, eta atzamarraren inguruan biltzen hasi zen, eta enperatrizak zetaren epela nabaritu zuen atzamarrean. Haria amaitu zenean, emakumeak kusku txikia ikusi zuen, eta berehala konturatu zen hura zela hariaren jatorria. Etxeratzean, enperatrizak jende guztiari eman zion aurkikuntzaren berri. Zeta-harraren inguruko beste kondaira asko daude.
Medikuntza erabilera
Zeta-harra Txinako medikuntza tradizionalean erabiltzen da. Bombyx batryticatus edo "zetar zaildua" Beauveria bassiana onddoaren infekzioak hildako 4. edo 5. faseko larbaren gorpu lehorra da. Karkaxak biguntzeko eta espasmoak arintzeko erabiltzen da.
Pseudophycis barbata
Pseudophycis barbata Pseudophycis generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Casas Viejasko gertakariak
Casas Viejas izena historiara pasatu bada, Espainiako Bigarren Errepublika garaiko gertakari larri batzugatik da, Casas Viejasko gertakariak izenekoak, Manuel Azañaren gobernua erorarazi zutenak, hain zuzen ere -1936an, berriro gobernuburu izango den arren-.
1933ko urtarrilaren 11n, CNTko anarkista talde batek komunismo libertarioa ezarri nahi zutela-eta, iraultza piztu zen Casas Viejasen. 10etik 11rako gauean telefono kableak moztu zituzten, bidegurutzeak zelatatu ziren eta Casas Viejasera iristeko bidea eten zuten. Herria isolatuta geratu zen. Aldi berean, ahalik eta arma gehien eskuratu zuten, Alfonso Jiménez Lagoren dendatik 3.000 kartutxo hartu zituzten, 10 kg bolbora eta balak, besteak beste.
Sindikatuaren egoitzan CNTren bandera gorri-beltza jarri zuten. Nekazari guztiak ez zetozen bat, batzuk berehala iraultza egin nahian, besteak errepresioaren beldur.
Estádio da Luz
2007ko uztailak 7an, estadio honetan, Munduko Zazpi Mirari Berriak izendatu ziren.
Longpré-le-Sec
Longpré-le-Sec Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Casas Viejasko gertakariak
Goizaldera manifestazio egin zuten, beti ere bandera gorri-beltzaren atzetik. Juan Bascuña alkateari boterea kendu eta Guardia Zibilen kuartelera joan ziren, hura hartzeko asmoz. Han lau bat guardia zibil zeuden eta bi hilak izan ziren.
Longpré-le-Sec
Biztanleria
2007an Longpré-le-Sec udalerrian erroldatutako biztanleak 85 ziren. Familiak 37 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Chaerephon bivittatus
Chaerephon bivittatus Chaerephon generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Longpré-le-Sec
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Casas Viejasko gertakariak
Gobernuak honen berri izan bezain pronto, guardia zibil gehiago bidali zituen eta Asalto Guardia ere bai. Tiroka sartu ziren herrian eta CNTko bandera kendu eta ordena ezarri zuten. Manuel Quijada atxilotu zuten eta, egurraren poderioan, Jerónimo Silva eta Perico Cruz izan zirela guardia zibilen aurka disparatu zutenak aitortu zuen. Horregatik joan ziren Seisdedosen txabolarantz, han baitzeuden gordeta. Hauek ziren bertan ezkutatuta zeudenak: Seisdedos eta bere semeetako bi (Perico eta Paco), Josefa Franco (Seisdedosen erraina) eta bere semeetako bi (Francisco eta Manuel), Jerónimo Silva (Seisdedosen suhia), Maria Silva (Juan Silvaren alaba eta Seisdedosen iloba, ondoren Libertaria izena hartuko duena) eta bere laguna zen Manuela Lago. Ateratzeko ordena jaso zuten eta ez zen erantzunik izan. Horren aurrean, asalto guardiatako batek atea indarrez ireki zuen eta beste guardia bati eman zion paso, Martín Díazi. Setiatuek hil egin zuten hau. Manuel Quijada presoa bidali zuten, orduan, errenditzeko esanez. Odoletan zegoen gizajoa eta haren itxurak ez zuen ezer onik agintzen. Txabolan geratu zen beste kideekin batera.
Longpré-le-Sec
Etxebizitza
2007an 50 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 49etxeak ziren. 41 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 25 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Casas Viejasko gertakariak
Gaueko hamarrak aldera errefortzu gehiago iritsi ziren Cadizetik. Metrailadore bat era bazekarten eta erasoa indartu egin zen.
Longpré-le-Sec
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Casas Viejasko gertakariak
Goizeko ordu biak baziren, Rojas kapitaina iritsi zenean, 90 asalto guardia berarekin ekarriz. Seisdedosen txabolaren aurrean kokatu zuten metrailadorea eta Seisdedos eta Pedro hil zituzten. Guardia bat ere eraitsi zuten. Rojas kapitainak telegrama bat jaso zuen: Es orden terminante Ministro de la Gobernación se arrase casa donde se han hecho fuertes los revoltosos eta Rojasek txabolari su ematea agin zuen. Kotoia gasolinaz blai egin eta harriekin nahaspila eginda, txabolaren teilatura bota zuten. Berehala hartu zuen su lastoak eta Libertaria eta Manuel García Franco korrika atera ziren. Ihes egitea lortu zuten. Ez zuten zorte hori izan Manuela Lago eta Francisco García Francok, atean tirokatu baitzituzten. Jerónimo Silva, Pedro Cruz, Paco Cruz, Manuel Quijada, Seisdedos eta Josefa Franco txabola barruan kiskali ziren. Berehala txabolaren teilatua behera etorri zen eta tiroak isildu ziren. Goizeko hirurak ziren.
Longpré-le-Sec
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 49 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 34 lanean zeuden (23 gizon eta 11 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Casas Viejasko gertakariak
Ez zen hemen bukatu Casas Viejasko infernua. Guardia zibilak eta asaltokoak enparantzan bildu ziren. Goizeko zazpietan, Rojas kapitainak etxez etxe miatzeko agindu zuen. Tentsio handia zegoen oraindik eta hil zutenetako bat Antonio Barberán Castellar izan zen, 74 urteko agurea. Horrela esan omen zuen: No tiréis; yo no soy anarquista, baina ez zion ezertarako balio izan. Fernando Lago (insurrekzioan parte hartu zuen bakarra), Juan Grimaldi, Andrés Montiano, Manuel, Manuel García y Juan García Benítez, José Utrera, Balbino Zumaquero, Manuel Pinto, Juan Galindo, Cristóbal Fernández, Juan García, Rafael Mateo eta Juan Silva ere atxilotu zituzten. Azken hau erabat gaixo zegoen eta garbi zegoen ezin izan zuela altxamenduan parte hartu. Seisdedosen txabolarantz eraman zituzten eta han fusilatu. Armarik gabe zeuden denak eta eskuak lotuta asko. Badirudi, altxamendu handiago baten itxura egin nahi izan zutela guardiek, iraultzaile kopuru handi baten aurka aritu baziren bezala.
Longpré-le-Sec
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Longpré-le-Sec udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Casas Viejasko gertakariak
Hasiera batean, egunkarietan horrela agertuko zen, teilatua erori eta erre zirela nekazariak txabolan. Baina, ez zen horrela izan. Antonio Verdes de la Villa, Goardia Zibilen medikua zen eta, hainbat fusilatu oraindik bizirik zegoela ohartu zenean, tiro egiteko agindu zien guardiei. Hauek ez zuten obeditu eta medikuak berak bukatu zuen lana.
Longpré-le-Sec
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Casas Viejasko gertakariak
Guardiek herritik alde egin zutenean, hildakoak kanposanturantz eraman zituzten eta autopsia egin zieten. Emaitzek ez zuten zalantza izpirik utzi:
Casas Viejas utzi baino lehen, guardiek Fernando de Arruinaga Martín-Barbadillo gobernariaren hitzak jaso zituzten:
Ondorioak
Berria zabaldu zenean, eskandalu handi bat izan zen, bai egunkarietan, bai parlamentuan. Batzorde bat izendatu zuten Gorteetan Casas Viejasen gertatutakoa argitzeko. Martxorako fusilamentuak izan zirela frogatu zen eta, Rojas kapitainari 21 urtetako kartzela zigorra ezarri zioten 14 nekazarien hilketa leporatuz; eztabaida hura guztiarekin batera, Azañaren kabineteak ospe gero eta okerragoa hartuz joan zen, azaroan bere etorrera bultzatuz. CNTren abstentzioarekin, eskuinak (Partido Radical eta CEDA) erraz hartu zuen boterea eta Rojas kapitaina urtebete eskas egongo zen preso. 1936an Granadako milizia falangisten buru ikusiko dugu eta altxamenduan parte hartuko du, Granadako errepresioaren burutako bat bera izango delarik.
Hurrengo urteko uztailean, Casas Viejasko beste 26 nekazari izan ziren epaituak, gerra armak izatea eta armadaren aurka aritzea egotzita. Bati 6 urteko kondena ezarri zioten, beste lauri 5 urtekoa, biri 3 urtekoa eta hiruri urtebetekoa. Beste hamar salatuak libre geratu ziren.
Olari
Olari honako hau izan daiteke:
Chatusanja
Chatusanja Frantziako udalerri bat da,Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chatuzange-le-Goubet udalerrian erroldatutako biztanleak 4.561 ziren. Familiak 1.666 ziren, horien artean 307 pertsona bakarrekoak ziren (130 bakarrik bizi ziren gizonak eta 177 bakarrik bizi ziren emakumeak), 520 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 721 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 118 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.808 etxebizitza zeuden, 1.714 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 69 hutsik zeuden. 1.690 etxeak ziren eta 116 apartamentuak ziren. 1.714 etxebizitza nagusietatik 1.396 bere jabearen bizilekua ziren, 288 alokairuan okupaturik zeuden eta 30 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 46 etxek bi zituzten, 156 etxek hiru zituzten, 502 etxek lau zituzten eta 1.008 etxek bost zituzten. 1.473 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 645 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.012 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.033 ziren, horien artean 2.214 aktiboak ziren eta 819 inaktiboak ziren. 2.214 pertsona aktiboetatik 2.064 lanean zeuden (1.106 gizon eta 958 emakume) eta 151 langabezian zeuden (58 gizon eta 93 emakume). 819 pertsona inaktiboetatik 331 erretiraturik zeuden, 286 ikasten zeuden eta 202 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Allen (Texas)
Allen Texasko hiri bat da. Collin konderrian kokatua dago. 2010ean 84,246 biztanle zituen, 68.1 kilometro koadrotan banatuta.
Chatusanja
Diru sarrerak
2009an Chatuzange-le-Goubet udalerrian 1.750 unitate fiskal zeuden, 4.786 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.866 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 211 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 8 janari enpresak ziren, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 55 eraikuntza enpresak ziren, 43 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 9 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 16 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 74 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 9 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 11 igeltseroak, 11 margolariak, 11 zurginak, 11 iturginak, 5 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 8 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 okindegiak, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 1 altzari denda zen, 1 kirol-denda zen, 1 drogeria zen eta 2 lore-dendak ziren.
2000. urtean Chatuzange-le-Goubet udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.485 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Richard Wilson
Richard Wilson (Penegoes, Montgomeryshire, gaur egun Powys, Gales, 1714ko abuztuaren 1a - Denbighshire, Gales, 1782ko maiatzaren 15a) pintore galestarra izan zen.
Bonifacio Alfonso
Bonifacio Alfonso Gómez Fernández (Donostia, - ib., ) gipuzkoar margolari eta irarlea izan zen. Jaioterriko Arte eta Lanbideen Eskolan ikasi zuen. 1960ko hamarkadatik aurrera, hainbat erakusketa izan ditu areto eta museotan.
Ostrovec-Lhotka
Ostrovec-Lhotka Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 98 biztanle ditu eta 20,14 kilometro koadroko azalera. Rokycanyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1436 urtean egin zen.
Tărlungeni
Tărlungeni Errumaniako udalerri bat da, Brașov konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Craighouse
Craighouse (Taigh na Creige) Eskoziako Argyll eta Bute eskualdeko herria da, Jura uharteko handiena. 2001eko erroldaren arabera 188 biztanle ditu.