cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ekliptika
Urteko edozein garaitan, eguzkiaren kontrako aldean aurkitzen diren izarrak agertzen dira gauez, Lurrak bira egin eta argitzen duenean, eguzkiaren argiaren eraginagatik, bere norantza berean aurkitzen diren izarrak giza begiarentzako ikusezin geratzen baitira. Umeen parke batean bezala, plataforma biragarri baten gainean muntatuak beti kanporantz begira, konstelazioak, Lurrak eguzkiaren inguruan bere orbita betetzen duen heinean, gaueko zeruan mugitzen joaten dira urtean zehar, gure begietatik desagertuz eta urte bete geroago posizio berean berriz agertuz. Dena dela, hori, ekliptikatik gertu gertatzen da, begirada plano horretatik aldentzen den heinean, iparraldean zein hegoaldean egon, hemisferioaren arabera, izarren mugimendua egun eta hilabeteen igaroan geroz eta txikiagoa baita, birtualki geldi egotera heltzeraino urtean zehar zeru poloen inguruan, Hartz Txikia iparraldeko hemisferioan eta Hegoaldeko Gurutzea hegoaldekoan dauden bezala. Batez ere lehena, nabigatzaileen erreferentzia izan da mendeetan zehar gauean kostalde arriskutsutik aldentzeko, portu ziurrerantz norabidea mantenduz.
Ilargiaren orbita, gutxi gora-behera, ekliptikarekiko 5º okertua dago. Ilbete edo Ilberrian, Ilargiak ekliptika gurutzatzen badu, eklipsea gertatzen da, eguzki eklipsea edo ilargiarena, Lurra eta Ilargiaren posizioen arabera.
Ardatza
Ekliptikaren ardatza, ekliptikaren planoarekiko perpendikularra den lerroa da. Zeru esferarekin dituen mozketak ekliptikaren poloak dira, iparraldekoa eta hegoaldekoa. Ekliptikaren planoa, erlatiboki geldi dagoenez, bere poloa ere halaxe dago. Zeruko ipar poloak, polo ekliptikoaren inguruan, 23º 26'ko okerduraz bira egiten du, ekinozioen prezesioagatik 25800 urteko epe batean. Angelu hau, zeru-ekuatoreak eta ekliptikak eratzen duten berbera da.
The Bounty
The Bounty (euskaraz Bounty) 1984ko Roger Donaldson australiar-zeelandar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da.
Richard Hough historialariak idatzitako Captain Bligh and Mr. Christian liburuan oinarritua dago, era berean liburua 1789ko apirilaren 28an HMS Bounty britainiar gudaontzian jazotako matxinadaren gertakarien azalpena ematen delarik. Aurretik matxinada honi buruzko beste lau filma ere egin ziren: The Mutiny of the Bounty (1916), In the Wake of the Bounty (1933), Mutiny on the Bounty (1935eko filma) eta Mutiny on the Bounty (1962ko filma).
Filma honetan Mel Gibson, Anthony Hopkins, Laurence Olivier, Edward Fox, Daniel Day-Lewis eta Liam Neeson aktoreek antzeztu zuten. Bestalde, soinu banda Vangelis greziar konposatzaile eta musikariaren lana izan zen.
Argumentua
1787an HMS Bounty britainiar fragata Ingalaterratik itsasoratu zen. Ontzi honetako William Bligh tenientearen (Anthony Hopkins) helburua Hornos lurmutur beldurgarria igaroz lurra itzulinguratzea izan zen. Neke eta arriskuz beteriko 3.500 itsas milatako bidai luzea egin ostean, Bligh kapitain zorrotz eta zigortzaileak bere eskifaiak Ozeano Bareko uharte urrun eta paradisiako batean atseden har zezan laga zuen, baina beharbada beharrezkoa zen baina denbora luzeagoz, itzulinguru bidaiari berrekiteko agindua ematean jada disziplinarik gabeko eskifaiak kontrolaezina baitzen. Giro nahasi horretan ontziko Fletcher Christian lehen ofizialak (Mel Gibson) eskifaiaren gehiengoaren babesaz kapitainari aurre egin eta matxinada baten bitartez ontziaren jabe egitea erabaki zuen. Honela, matxinatuek Bligh kapitaina eta berari oraindik fidel zitzaizkion itsasgizon bakanak txalupa txiki batean itsasoaren erdian utzi eta HMS Bounty ontzian Pitcairn uharteetara han bizitzeko asmoz eta britainiar itsas armadatik ezkutatzeko asmoz nabigatu zuten.
Dentsimetro
Dentsimetroa likidoen dentsitate erlatiboa neurtzeko gailu bat da, masa eta bolumena kalkulatu beharrik gabe. Beira edo plastikozko tutu bat da, muturrean lasta duen zabalgunea duena. Likidoan sartzen da, zabalgunea dagoen muturretik, eta noraino hondoratzen den behatzen da eskala batean; hondoratze-mailak adierazten du dentsitate erlatiboa dentsimetroaren eskalan.
Oberdorff
Oberdorff Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Filippo Ganna
Filippo Ganna (Verbania, Italia, 1996ko uztailaren 25a) txirrindularitzan, pista eta errepide modalitateetan, lehiatzen den kirolari italiarra da, jazarpen eta errepide probetan espezializatua, INEOS Grenadiers taldekoa 2019tik.
Oberdorff
Biztanleria
2007an Oberdorff udalerrian erroldatutako biztanleak 364 ziren. Familiak 132 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 36 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 56 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Filippo Ganna
Udako bi Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, urrezko domina lortuz Tokio 2020an, taldekako jazarpen proban (Simone Consonni, Francesco Lamon eta Jonathan Milanekin batera), eta, Rio de Janeiro 2016an seigarren postua lortu zuen proba berean.
Hamar domina irabazi zituen, 2016 eta 2021 urteen artean, Munduko Pista Txirrindularitza Txapelketan, eta sei domina, 2016 eta 2019 urteen artean, Europako Pista Txirrindularitza Txapelketan.
Oberdorff
Etxebizitza
2007an 146 etxebizitza zeuden, 140 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 hutsik zeuden. 145 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 140 etxebizitza nagusietatik 131 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 111 etxek bost zituzten. 132 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 69 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Filippo Ganna
Errepidean lau domina irabazi zituen Errepideko Txirrindularitzako Mundu Txapelketan, 2019 eta 2021 urteen artean, eta bi domina 2021eko Europako Errepideko Txirrindularitza Txapelketan.
Pista
2015
Oberdorff
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Filippo Ganna
Pista
2016
Oberdorff
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 252 ziren, horien artean 171 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 171 pertsona aktiboetatik 157 lanean zeuden (86 gizon eta 71 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 29 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 20 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Filippo Ganna
Pista
2017
Oberdorff
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Filippo Ganna
Pista
2018
Oberdorff
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra ile apaindegia zen.
Filippo Ganna
Pista
2019
2020
Oberdorff
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Oberdorff udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 390 hektarea erabiltzen.
Filippo Ganna
Pista
2021
Itzuli Handietako eta Mundu Txapelketako emaitzak
Bere kirol ibilbidean postu hauek lortu ditu Itzuli Handietan eta Munduko Txapelketan: -: ez du parte hartzen Ut.: Utzi egiten du
Najib Mahfuz
Naguib Mahfouz Abdelaziz Ibrahim Ahmed Al-Basha (نجيب محفوظ عبد العزيز ابراهيم احمد الباشا, ; ahoskatua; Kairo, Egipto, 1911ko abenduaren 11 - 2006ko abuztuaren 30a), Najib Mahfuz deitua, Egiptoko arabierazko idazlea izan zen. Egile oparoa izan zen, 34 eleberri, 350 istorio labur baino gehiago, dozenaka pelikula gidoi eta 5 antzezlan plazaratu baitzituen.
Oberdorff
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Paula Echevarría
Paula Echevarría Colodrón (Candás, Carreño, 1977ko abuztuaren 7a) espainiar aktorea da. Zineman, telebistan eta antzerkian lan egiten du. 2018a banatu ziren arte, David Bustamante abeslariarekin ezkonduta zegoen eta elkarrekin alaba bat dute: Daniella Bustamante Echevarría.
Najib Mahfuz
1957an Egiptoko Literatura Sari Nazionala irabazi zuen Bayn al-Qasrayn (بين القصرين‎) lanarekin, eta 1968 an Nazio Domina Literatur Merezimenduei. 1988an Literaturako Nobel Saria irabazi zuen, eta bera da, orain artean, sari hori eskuratu duen arabierazko idazle bakarra.
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
1990eko hamarkadaren amaieran Londresen bizi izan zen. 2000. urtean hasi zen telebistan ateratzen, telesaioetan, adb, Al salir de clase, Policías edo Compañeros. Uda horretan ere Tele5n agertu zen telesaio batean: Emision Imposible.
Najib Mahfuz
Lehen urteak
Mahfouz Antzinako Kairoko behe klaseko egiptoar familia musulman batean jaio zen 1911n. Bere izenaren lehen zatia Naguib Pasha Mahfouz obstetra ezagunaren omenez aukeratu zen, hark gainbegiratu baitzuen bere jaiotza zaila. Mahfouz zazpigarrena eta txikiena zen, lau anaia eta bi arrebarekin, denak bera baino askoz zaharragoak. (Esperientziaz, seme bakar bezala hazi zen). Familia Kairoko bi auzotan bizi izan zen: lehenik, Bayt al-Qadi auzoan, hiri zaharreko Gamaleya auzoan, eta, handik, Abbaseyara joan ziren 1924an (gero Kairoko auzune berri bat hiri zaharretik iparraldera), Mahfouzen geroko idatzi askoren nondik norakoa hornituko zuten lekuak. Bere aita, Abdel-Aziz Ibrahim, (Mahfouzek modaz pasatua zela esaten zuen), funtzionarioa zen, eta Mahfouzek bere urratsak jarraitu zituen 1934an. Mahfouzen ama, Fatimah, Mustafa Qasheesharen alaba zen, Al-Azhareko xeke bat, eta ama analfabetoa izan arren, Mahfouz mutikoa leku kulturaletara eraman zuen, hala nola Egiptoko Museora eta Piramideetara.
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2002an, pertsonaia bat interpretatu zuen antzezlan batean, Agatha Christieren Ten Little Niggers nobelan oinarrituta. Antzezlan horrek arrakasta handia izan zuen, Espainiako leku askotatik pasatu zen, 365 aldiz edo antzeztu zen. Urte horretan ere film batean lan egin zuen; Peor imposible, Elsa Patakyrekin batera. Urte honen amaieran beste film batean agertu zen, oraingo honetan filma biografia bat zen: Machín, toda una vida.
Sainte-Fortunade
Sainte-Fortunade Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Najib Mahfuz
Lehen urteak
Mahfouz familia musulman elizkoiak ziren, eta Mahfouzek heziketa islamiko zorrotza jaso zuen. Elkarrizketa batean, haurtzaroan etxean bizi izandako erlijio giroan sakondu zuen. «Inoiz ez zenuen pentsatuko familia horretatik artista bat aterako zenik».
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2004an, beste film batean lan egin zuen, El chocolate del loro, Ernesto Martin zuzendariaren aginduetara. Urte horretan, arrakasta handia izan zuen telebistan, El Comisario telesaioan agertzen zen Tele5n. Telesail honek 2007. urteraino iraun zuen.
Sainte-Fortunade
Biztanleria
2007an Sainte-Fortunade udalerrian erroldatutako biztanleak 1.762 ziren. Familiak 736 ziren, horien artean 184 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 112 bakarrik bizi ziren emakumeak), 264 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 228 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 60 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Najib Mahfuz
Lehen urteak
1919ko Egiptoko Iraultzak eragin handia izan zuen Mahfouzengan, garai hartan zazpi urte besterik ez zituen arren. Leihotik, soldadu britainiarrak ikusi zituen manifestarien aurka tiro egiten haiek sakabanatzeko ahaleginean. Mahfouzen arabera: «Esan liteke... nire haurtzaroko segurtasuna gehien astindu zuen gauza 1919ko iraultza izan zela» esan zuen geroago.
Amandine Buchard
Amandine Buchard (Noisy-le-Sec, Sena Saint-Denis (Frantzia), 1995eko uztailaren 12a) judo borrokalari frantziarra da.
Najib Mahfuz
Lehen urteak
Bere lehen urteetan, Mahfouzek asko irakurri zuen, eta Hafiz Najib, Taha Hussein eta Salama Moussa Fabian intelektualen eragina izan zuen.
Altnau
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Najib Mahfuz
Funtzio Publikoa
1934an Kairoko Unibertsitatean Filosofian lizentziatu ondoren, Mahfouz Egiptoko Funtzio Publikoan sartu zen, eta hainbat kargu eta ministeriotan jarraitu zuen lanean 1971n erretiroa hartu zuen arte. Kairoko Unibertsitatean enplegatu gisa aritu zen lehenik, gero, 1938an, Hornidura Islamikoen Ministerioan (Awqaf), Hornidura Islamikoen Ministroaren idazkari parlamentario gisa. 1945ean, Al-Ghuri Mausoleum liburutegira lekualdatzea eskatu zuen, non bere haurtzaroko auzoko bizilagunak elkarrizketatu zituen Mailegu onen proiektuaren barruan. 1950eko hamarkadan, zentsura-zuzendari aritu zen Arteen Bulegoan, Zinema Laguntzeko Fundazioaren zuzendari, eta, azkenik, Kultura Ministerioaren aholkulari.
Idazle ibilbidea
Mahfouzek 34 eleberri, 350 ipuin labur baino gehiago, dozenaka gidoi, eta bost antzezlan argitaratu zituen 70 urteko ibilbidean. Beharbada bere lanik ospetsuenak, Kairoko trilogiak, Kairoko familia ezberdinetako hiru belaunaldiren bizitza irudikatzen du, Lehen Mundu Gerratik 1952ko kolpe militarraren ondoren Faruk erregea agintetik bota zuen arte. Dar el-Ma'aref argitaletxeko zuzendaritzako kide izan zen. Bere leberrietako asko Al-Ahram aldizkarian serializatu ziren, eta bere idazkiak asteroko Ikuspuntua zutabean ere agertzen ziren. Nobel Sariaren aurretik, bere eleberri batzuk baino ez ziren argitaratuak Mendebaldean.
Idatz estiloa eta gaiak
Mahfouzen lehen lan gehienak Kairon gauzatuak ziren. Abath al-Aqdar (1939), Rhadopis (1943) eta Kifah Tibah (1944) eleberri historikoak izan ziren, bete gabeko 30 eleberriko proiektu handiago baten barruan idatziak. Sir Walter Scottek (1771 – 1832) inspiratuta, Mahfouzek Egiptoko historia osoa liburu sail batean biltzeko asmoa zuen. Hala ere, hirugarren liburukiaren ondoren, bere interesa egungo esparru eta arazoetara aldatu zen, baita gizarte-aldaketak jende arruntarengan duen eragin psikologikora ere.
Mahfouzen prosaren ezaugarri nagusia bere ideien adierazpen sendoa da. Bere idazlanek gai ugari jorratzen dituzte, besteak beste, sozialismoa, homosexualitatea eta Jainkoa. Egipton debekatu egin zuten gai horietako batzuei buruz idaztea.
Mahfouzen lanak XX. mendeko Egiptoren bilakaeraz arduratzen dira askotan, eta Ekialdeko zein Mendebaldeko eragin intelektual eta kulturalak uztartzen zituzten. Gaztetan, Marcel Proust, Franz Kafka eta James Joyce bezalako idazle modernisten, errusiar klasikoen eta mendebaldeko detektibeen istorioen kontsumo sutsuarekin hasi zuen atzerriko literaturarekiko bere agerpena. Mahfouzen istorioak Kairoko hirigune jendetsuetan daude girotuta ia beti, non bere pertsonaiak, normalean jende arrunta, gizartearen modernizazioari eta mendebaldeko balioen tentazioei aurre egiten saiatzen diren.
Mahfouzen obra nagusia, 50eko hamarkadan, Kairoko Trilogia izan zen, Uztaileko Iraultzaren aurretik osatu zuena. Nobelek Palace Walk, Palace of Desire eta Sugar Street zituzten izenburu. Mahfouzek hazi zen Kairoko inguruetan kokatu zuen istorioa. Nobelek el-Sayyed Ahmed Abdel Gawad patriarkaren eta bere familiaren bizitza irudikatzen dute hiru belaunalditan zehar, Lehen Mundu Gerratik 50eko hamarkadara, Faruk I.a erregea agintetik bota zutenean. Mahfouzek, urte batzuetan, idazteari utzi zion trilogia amaitu ondoren.
1952an monarkia eraitsi zuen Nasserren erregimenarekin atsekabeturik, 1959an berriro argitaratzen hasi zen, orain nobelak, kontakizun laburrak, kazetaritza, memoriak, saiakerak eta gidoiak erruz zabalduz. 1998ko elkarrizketa batean adierazi zuenez: «aspaldi sentitu nuen Nasser historia modernoko buruzagi politiko handienetako bat zela; Suezko kanala nazionalizatu ondoren hasi nintzen estimatzen». Haren ez-fikzioa, kazetaritza eta saiakerak barne, eta literaturari eta filosofiari buruzko idazkiak lau liburukitan argitaratu ziren 2016tik aurrera.
1966an idatzi zuen Tharthara Fawq Al-Nīl (Nora ezean, Nilon) bere lanik ezagunenetako bat da. Geroago, Chitchat on the Nile filma egin zen, Anuar al-Sadaten agintaldian. Istorioak Nasserren garaiko Egiptoko gizartearen gainbehera kritikatzen du. Sadatek debekatu egin zuen Nasser presidente ohia maite zuten egiptoarrak ez zirikatzeko. 90eko hamarkadaren amaiera baino lehen, debekatutako liburuaren kopiak aurkitzea zaila zen.
Sainte-Fortunade
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Najib Mahfuz
Idatz estiloa eta gaiak
60ko hamarkadan, Mahfouzek, bere nobela existentzialistetan, gizateria Jainkoarengandik urruntzen ari den gaia gehiago garatu zuen. The Thief and the Dogs (Lapurra eta txakurrak) (1961) lanean, kartzelatik atera eta mendekua hartzeko asmoa duen lapur marxista baten patua irudikatu zuen.
1960ko eta 1970eko hamarkadetan, Mahfouz bere eleberriak askatasun handiagoz eraikitzen hasi zen, eta barne bakarrizketak erabili zituen. Miramarren (1967) lehen pertsonako narrazio ugari erabili zituen. Lau narratzailek, horien artean sozialista bat eta nasserita oportunista bat, ikuspegi politiko ezberdinak dituzte. Istorioaren erdian, neskame erakargarri bat dago. Arabian Nights and Days (1979) eta The Journey of Ibn Fatouma (1983) lanetan, narrazio tradizional arabiarrak hartu zituen azpi-testu gisa. Akhenaten: Dweller in Truth (1985), egia erlijioso zahar eta berrien arteko gatazkaz dihardu.
Choisey
Choisey Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Najib Mahfuz
Idatz estiloa eta gaiak
Bere eleberrietako asko modu serializatuan argitaratu ziren lehen aldiz, horien artean Children of Gebelawi eta Midaq Alley, zeina Salma Hayek protagonista zuen El callejón de los milagros film mexikarrean egokitu zen.
Choisey
Biztanleria
2007an Choisey udalerrian erroldatutako biztanleak 1.019 ziren. Familiak 437 ziren, horien artean 143 pertsona bakarrekoak ziren (56 bakarrik bizi ziren gizonak eta 87 bakarrik bizi ziren emakumeak), 139 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 489 etxebizitza zeuden, 452 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 23 hutsik zeuden. 385 etxeak ziren eta 102 apartamentuak ziren. 452 etxebizitza nagusietatik 310 bere jabearen bizilekua ziren, 127 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 32 etxek bi zituzten, 60 etxek hiru zituzten, 121 etxek lau zituzten eta 239 etxek bost zituzten. 363 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 230 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 181 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 604 ziren, horien artean 431 aktiboak ziren eta 173 inaktiboak ziren. 431 pertsona aktiboetatik 385 lanean zeuden (193 gizon eta 192 emakume) eta 47 langabezian zeuden (26 gizon eta 21 emakume). 173 pertsona inaktiboetatik 91 erretiraturik zeuden, 43 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Choisey udalerrian 452 unitate fiskal zeuden, 1.025,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.743 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 86 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 52 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2005ean, Las locuras de Don Quijote filmean parte hartu zuen. Urte honetan, protagonista izan zen, La dama blanca filmean, Miguel Angel Muñoz, Irene Visedo eta Pablo Rivero agertzen ziren. Urte bat beranduago eduki zuen paper oso ona, Rojo intenso, Javier Elorrieta egilea zen.
Choisey
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 argiketariak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 36 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak, 1 kongelatu-denda zen, 3 liburu dendak, 6 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 2 zapata-dendak, 8 altzari dendak, 4 kirol-dendak, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 drogeria zen, 1 lurrin-denda zen, 2 bitxi-dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Choisey udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sainte-Fortunade
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2007an, Alex González alboan edukita, Luz de domingo film luzea egin zuen, Jose Luis Garci zuzendariarekin. Film hau Goya sarietako bost izendapen lortu zituen eta Oscarretara joateko izendapena ere lortu zuen.
Najib Mahfuz
Eragin politikoa
Mahfouzen idazki gehienak politikari buruzkoak dira batez ere, eta aitortu zuen: «Nire idazki guztietan aurkituko duzu politika. Maitasunari edo beste edozein gairi jaramonik egiten ez dion istorio bat aurki dezakezu, baina ez politikari, horixe baita gure pentsamenduaren ardatza».
Egiptoko nazionalismoa azaleratu zuen bere lan askotan, eta elkartasuna adierazi zion Mundu Gerraren osteko Wafd alderdiari. Ideal sozialista eta demokratikoek ere erakarri zuten gaztetan. Ideal sozialisten eragina bere lehen bi eleberrietan islatzen da: Al-Khalili eta New Cairo, baita bere ondorengo lan askotan ere. Sozialismoarekiko eta demokraziarekiko zuen begikotasunarekin batera, islamiar estremismoarekiko zuen antipatia zen.
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2008an, berriro, Jose Luis Garcirekin lan egin zuen, Sangre de mayo filmean. Film hau izendapen gehiago eduki zituen Goyatara joateko. Zazpi izendapen Goya sarietan eta Oscar sarietara joateko gonbidapena.
Najib Mahfuz
Eragin politikoa
Bere gaztaroan, Mahfouzek pertsonalki ezagutu zuen Sayyid Qutb, Qutb fundamentalismo islamiarrarekiko baino literatur kritikarekiko interes handiagoa erakusten zuenean; Qutb, beranduago, Anaia Musulmanengan eragin garrantzitsua izan zuen. 40ko hamarkadaren erdialdean, Qutb izan zen Mahfouzen talentua ezagutu zuen lehen kritikarietako bat, eta 60ko hamarkadan, Qutben bizitzaren amaieratik gertu, Mahfouzek ospitalean bisitatu zuen. Baina, geroago, Mirrors eleberri erdi autobiografikoan, Mahfouzek Qutben erretratu negatibo bat marraztu zuen. 1952ko iraultzarekin eta 1967ko Sei Eguneko Gerran Egiptok jasandako porrotarekin desilusionatu zen. Iraultzaren printzipioen alde egin zuen, baina desliluratu egin zen esanez, praktikak ez zirela jatorrizko idealetara iristen.
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2010tik 2013ra arte protagonista izan zen telesaio batean, Gran Reserva, Errioxan egindakoa telesaila eta TVE 1ean programatu zuten.
Najib Mahfuz
Eragin politikoa
Mahfouzen idazkiak eragina izan zuten Egiptoko legelari belaunaldi berri batean, Nabil Mounir eta Reda Aslan barne.
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2010ean, blog bat sortu zuen Elle aldizkarian: Tras la pista de Paula. Blog honetan kontatzen ditu bere azkenengo urteetako bizitzari buruzko kontu batzuk. Hau guzti hau, kontuan izanda, komunikazio baliabide batzuk erabiliz trebea delako-edo, hasi dira Paulari it-girl deitzen, hau da informazio-teknologietan aditua den neska. Espainiako aktorerik jarraituena izan da Instagramen, 2012an, milioi bat jarraitzaile baino gehiagorekin. Google bilatzailean ere gehien bilatzen zen aktorea izan zen. 2015an, Bing bilatzailean, Microsoft enpresaren bilatzailean, Espainian, gehien bilatu zen pertsona izan zen, eta hori bi urtez jarraian.
Najib Mahfuz
AEBko kritikaren onarpena
Mahfouzen itzulitako lanek AEBko kritikarien laudorioak jaso zituzten:
Paula Echevarría
Ibilbide profesionala
2012an, atera zuen izu thriller bat, Vulnerables, Miguel Cruzena zuzendaria izanda. 2014tik aurrera Paula protagonista da Antena 3ko telesaio batean, Velvet. Berarekin lan egiten duena, beste protagonista, Miguel Angel Silvestre da. Eta beste pertsonaia batzuk, Aitana Sánchez-Gijón, Marta Hazas, José Sacristán, Amaia Salamanca, etab. Telebista saioak kontatzen du, jostun baten eta modako saltzaile baten arteko maitasun istorioa. Gertakizunak berrogeita hamarreko hamarkadaren amaieran kokatzen dira. Telebista- kanaletan eta beste herri batzuetan ikusi ahal da. 4 denboraldi grabatu dira dagoeneko 2014-2016 urteetan.
Najib Mahfuz
AEBko kritikaren onarpena
«Kalezuloak, etxeak, jauregiak, meskitak eta haien artean bizi den jendea, Londresko kaleak Dickensek konjuratu zituen bezain bizi gogoratzen dira Mahfouzen obran». —Newsweek.
Sainte-Fortunade
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.131 ziren, horien artean 833 aktiboak ziren eta 298 inaktiboak ziren. 833 pertsona aktiboetatik 798 lanean zeuden (413 gizon eta 385 emakume) eta 35 langabezian zeuden (12 gizon eta 23 emakume). 298 pertsona inaktiboetatik 161 erretiraturik zeuden, 72 ikasten zeuden eta 65 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sainte-Fortunade udalerrian 767 unitate fiskal zeuden, 1.786 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.760 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 16 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 4 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 drogeria zen.
Molles
Molles Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Molles udalerrian erroldatutako biztanleak 792 ziren. Familiak 325 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 126 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 111 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Sainte-Fortunade
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Molles
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Sainte-Fortunade
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Molles
Etxebizitza
2007an 417 etxebizitza zeuden, 327 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 49 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 410 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 327 etxebizitza nagusietatik 287 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 38 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 178 etxek bost zituzten. 256 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 119 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Najib Mahfuz
AEBko kritikaren onarpena
«Naguib Mahfouzen fikzioan zehar, metafora-sentsazio sarkorra dago, artista literario batena; bere fikzioa bere herrialdearen egoerari, zuzenean eta zalantzarik gabe, hitz egiteko erabiltzen ari da. Bere obra Egiptori eta bere herriari dion maitasunez betea dago, baina baita guztiz zintzoa eta sentimendurik gabea ere». —Washington Post .
Molles
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 511 ziren, horien artean 380 aktiboak ziren eta 131 inaktiboak ziren. 380 pertsona aktiboetatik 353 lanean zeuden (183 gizon eta 170 emakume) eta 29 langabezian zeuden (10 gizon eta 19 emakume). 131 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Najib Mahfuz
AEBko kritikaren onarpena
«Mahfouzen obra ñabardura berria da, baita lirikoa ere. Nobel Sariak bere fikzioaren esanahi unibertsala aitortzen du». —Los Angeles Times.
Les Grands Esprits
Les Grands Esprits 2017ko Olivier Ayache-Vidal frantziar zinema zuzendariaren umorezko filma da.
Molles
Diru sarrerak
2009an Molles udalerrian 344 unitate fiskal zeuden, 856 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.727,5 euro zen.
Les Grands Esprits
Sinopsia
François Foucaultek 40 bat urte ditu. Literatura irakaslea da Parisko 'Henri-IV' institutu prestigiodunean. Halako batean, hainbat gertakari direla tarteko, bere lanpostua utzi beharko du, eta Paris kanpoaldeko ospe txarreko institutuan hasi beharko du eskolak ematen. Lanpostu berrian, okerrena espero du Foucaultek.
Pleione
Pleione, izar bihurtutako ozeanide bat da, Ozeano eta Tetisen alaba, greziar mitologian. Atlas titanarekin elkartuz, Pleiadeak jaio ziren, Orion ehiztariagandik ihesean zebiltzala izar bihurtuak izan zirenak, eta Hiadeengandik, euren ahizpak bezala, izar bihurtuak izan zirenak, baina, itxuraldatzen hau, Dioniso jainkoa zaindu izanagatik sari bezala jasoz.
Molles
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 13 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 5 administrazio publikoko enpresak ziren.
Najib Mahfuz
AEBko kritikaren onarpena
«Mahfouz jaunak Kairoko giza-inurritegi ubeldura, zartada eta kaotikoa posible egiten duenaren esentzia gorpuzten du». —The Economist.
Bunsen (argipena)
Bunsen hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:
Najib Mahfuz
Literatura Nobel Saria
1988ko Literaturako Nobel Saria eman zioten Mahfouzi, saria irabazi duen idazle arabiar bakarra. Saria irabazi eta gutxira, Mahfouz honela mintzatu zen:
Suediarrek Mahfouzi bidalitako gutunak haren «obra aberats eta konplexua» goraipatzen zuen:
Mahfouzi, bere adinean, Suediara bidaiatzea zail zitzaionez, ez zen sari banaketara joan.
Molles
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Molles udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.340 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lúčka (Levoča barrutia)
Lúčka  Eslovakiako udalerri bat da, Levočako barrutian kokatuta. 3,93 km²ko azalera du eta 121 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1273. urtekoa da.
Najib Mahfuz
Inplikazio politikoa
Mahfouzek ez zion eztabaidari uko egin bere lanaz kanpoko. 1978an, Sadatek Camp Daviden Israelekin egindako bake hitzarmenari emandako babesaren ondorioz, bere liburuak debekatuta egon ziren arabiar herrialde askotan, Nobel Saria irabazi zuen arte. Egiptoko idazle eta intelektual asko bezala, Mahfouz islamiar fundamentalista heriotz zerrenda baten zegoen.
Salman Rushdie idazle britainiar-indiarra defendatu zuen Ruholah Khomeini aiatolak Rushdie hiltzera kondenatu zuenean 1989ko fatua batean, baina Rushdieren The Satanic Verses eleberria ere kritikatu zuen islamarentzat iraingarria zelakoan. Mahfouzek adierazpen askatasunean sinesten zuen, eta, Rushdieren lanarekin, zuzenean ados ez bazegoen ere, fatuak heriotzara kondenatzearen aurka mintzatu zen.
1989an, Khomeini aiatolak Rushdie eta bere editoreak hiltzeko eskatu ondoren, Mahfouzek terrorista deitu zion Khomeiniri. Handik gutxira, Mahfouz beste 80 intelektualekin elkartu zen esanez: «birao bakar batek ere ez diola islamari eta musulmanei kalte egiten idazle bat hiltzeko deiak bezainbeste».
Hilketa saiakera eta ondorioak
Bertso satanikoen argitalpenak Mahfouzen Gebelawiren semeek eleberriaren inguruko eztabaida berpiztu zuen. Ondoren, Mahfouzen aurkako heriotza-mehatxuak etorri ziren, tartean xeke itsuaren Omar Abdul-Rahmanen bat, egiptoarra jaiotzez. Mahfouzi poliziaren babesa eman zioten, baina, 1994an, estremista batek 82 urteko nobelagileari eraso egin zion Kairoko bere etxearen kanpoaldean, labankada bat emanez.
«Naguiz Mafuz labankadaz eraso dute. Alak bere eginbehar jainkotiarrarekin jarraitzen du», halaxe laburbildu zuen Saramagok, modu bikainean, bere Cuadernos de Lanzaroten urriaren 14ko sarreran.
1995eko martxoan, Mohamed Nafi Mustafa eta Mohamed Al Mahlaui, atentatuaren ustezko egileak, Kairoko kartzela batean urkatu zituzten.
Eraso horrek ondorio larriak utzi zizkion, eta, ondorioz, begiak eta belarriak kaltetu zizkion, baita eskuineko besoaren paralisia ere. Ondorioz, ezin izan zuen normaltasunez idazten jarraitu. Hala eta guztiz ere, fisioterapia-prozesu luze baten ondoren, Mahfuzek kontakizun oso labur batzuk idaztea lortu zuen, japoniar haikuen antzera, eta horietako batzuk Egiptoko Misfildunia aldizkarian (Munduaren erdia) argitaratu ziren Eriondoko ametsak izenburupean. Azkenik, 2006ko hasieran, idazten ari zen eleberria argitaratu zen Egipton, Ahmad Kamal Aboul-Magdek idatzitako hitzaurre batekin. Mehatxuen ondoren, Mahfouz Kairon geratu zen Nabil Mounir Habib abokatuarekin. Mahfouz eta Mounirrek, hala, Mounirren bulegoan igaroko zuten denbora gehiena; Mahfouzek Mounirren liburutegia erabiltzen zuen bere liburu gehienen erreferentzia gisa. Mahfouz Mounirrekin egon zen hil arte.
1996an, talde erradikal islamikoek heretiko gisa katalogatu zuten, eta heriotz-zigorra ezarri zioten. Orduz geroztik, etxean gelditu zen; noizean behin ateratzen zen poliziaren babespean. Hala ere, Mahfuzek, ahal zuen neurrian, bizitza literario aktiboarekin jarraitu zuen, Kairoko zentro literarioetako bileretan parte hartuz eta, ostegunero, Al-Ahram Weekly astekarian elkarrizketa formako zutabe bat argitaratuz, non gaurkotasun politiko eta sozialeko gaiak jorratu ohi zituen.
Bere bizitza
1954an, ordea, lasai asko ezkondu zen Alexandriako emakume ortodoxo kopto batekin, Atiyyatallah Ibrahimekin, eta bi alaba izan zituzten, Fatima eta Umm Kalthum. Hasiera batean, bikotea Kairoko Agouzan ur gaineko etxe batean bizi zen, Niloren mendebaldeko ertzean, eta, ondoren, ibaiaren ondoko apartamentu batera joan ziren, eremu berean. Mahfouz ez zen jendaurrean azaltzen, batez ere bere bizitza pribatuari buruzko ikerketak egiten ari zirenen aurrean, zeina, hark esan bezala, «aldizkari eta irratsaioetan gai ergel bat» bihur zitekeen.
Mahfouzi, argi eta garbi, ez zitzaion bidaiatzea gustatzen. Belgrad izan zen pozik joan zen hiri bakarrenetako bat, eta begirune handia adierazi zion Serbiari.
Heriotza
2006ko uztailaren 19an, 94 urte zituela, Kairoko ospitale batean sartu zuten buruan bost jostura-puntu emateko, etxean alfonbra batekin estropezu egin eta min hartu ondoren. Geroago, arnas konplikazio batzuk izan zituen, eta, beraz, arnasgailu artifizial baten laguntza behar izan zuen. Abuztuaren 23an, bi ordu eta erdiko ebakuntza egin zioten berriro koloneko ultzera baten ondorioz. Ultzera odoletan hasi zen, eta 2006ko abuztuaren 30ean hil zen arte egon zen ospitalean. Bitartean, familiak ukatu egin zuen telebistaz emandako informazioa, hau da, Estatu Batuetan zegoela eta aurreko gaitz baten ondorioz.
Puls (gastronomia)
Puls edo pulmentum zereal edo lekale zopa/ahi formako errezeta bat da, Erromatar Inperioaren garaian erromatar sukaldaritzan oso ezaguna zena. Bere errezetarik sinpleenean, beratzen jarritako zerealak dira, biguntzea lortu arte. Erromatar herri xehearen oinarrizko elikagai bat zen. Bere prestaketa I. mendeko Apizioren De re coquinaria errezeta-liburuan agertu zen.
Najib Mahfuz
Ondarea
1996az geroztik eta urtero abenduaren 11n, idazlearen jaiotzaren urteurrenean, Literaturako Naguib Mahfuz Domina ematen da. Hizkuntza horretan idatzitako eleberri garaikide onenaren arabiar literaturako lehiaketa da. Liburu irabazlea ingelesera itzuli, eta American University in Cairo Pressek argitaratzen du.
2011. urtean, Egiptoko iraultzaren ondorioz, ezohikoa izan zen lehiaketarako. Kairoko Unibertsitate Amerikarraren campusean eragina izan zuen operatiboki, eta, saria aurkeztu beharrean, erakundeak 2011ko urtarrilaren 25ean hasi zen Egiptoko herriaren sormen iraultzaileari eta herri-altxamenduari eman zion saria.
Puls (gastronomia)
Erromatar bertsioa, hasiera batean, likido batean (ura edo esnea) egositako farroz (Triticum dicoccum) egiten zuten bigundu arte. Pulsa, denborarekin, irina gehitzen joan zen gari-ale osoko jatorrizko errezetan. Elikagai hau erromatar legionarioek ere jaten zuten.
Najib Mahfuz
Sariak
Egileak Literaturako Nobel Saria jaso zuen 1988an. 1972an, Egiptoko Letren Sari Nazionala jaso zuen, eta, horrekin batera, Aberriaren ohorerik handiena: Errepublikako Lepokoa. 1995ean, Jorge Fons zuzendari mexikarrak El callejón de los milagros lana zinemara eraman zuen, baina Mexikon girotuta. Asturiasko Printzea sarirako hautagaia izan zen 2000. urtean.
Puls (gastronomia)
Egungo polentaren errezeta, antzinean garagar-irinez egiten zutena eta egun arto-irinez, pulsetik dator.
Seigarren jokalaria
Saskibaloian, seigarren jokalaria, partida osoan zehar titularra ez den jokalaria da baina oso maiz aulkitik irteten den beste ordezkoak baino sarriago irteten den jokalariari esaten zaio. Seigarren jokalariak askotan beste titular batzuk jolasten duten denbora beste edo gehiago jolasten du eta antzeko estatistikak lortzen ditu. Posizio desberdinetan jolasteko gai den jokalari bat izaten da, horretxegatik sarriagotan ordezkatuak izan ahal dira. Adibidez, Kevin McHale, laurogeigarren hamarkadan Boston Celticsekin jokatu zuen seigarren jokalari famatu bat, pibot edo ala-pibot bezala joka zezakeen.
Seigarren jokalari on baten presentzia indarraren seinalea izaten da. Adierazten du talde batek aulkian sendotasuna duela eta seigarren jokalaria hasieratik jolasteko gai dela talde gehienetan.
Geneen transferentzia horizontala
Geneen transferentzia horizontala (GTH), (edo laterala) izaki bizidun batek bere ondorengoa ez den beste bati material genetikoa ematen dion edozein prozesu da; hau da, ugalketari lotua ez dagoen prozesua da (ugalketari lotutako gene trukaketari geneen trasferentzia bertikala deritzo). Mekanismo honek espezie bereko edo ezberdineko bi organismoren arteko material genetikoaren transferentzia baimentzen du.
Seigarren jokalaria
Ohiko estrategia bat da beste taldeko boskotea, nekatuta edo falta arazoekin dagoenean, seigarren jokalaria kantxara irtetea; horrela jokalariak partida iraultzen du bere taldearen alde. Sar daiteke bere taldeak punturik galdu gabe, Toni Kukok erakutsi zuenez Chicago Bulls-en laurogeita hamargarren hamarkada loriatsuan eta orain dela gutxiago, Manu Ginóbili San Antonio Spurs-en. Edo Jason Terry Dals Mvericks-en.
Koordinazio-polimerizazio
Koordinazio-polimerizazioa edo Ziegler-Natta polimerizazioa trantsizio-metalen gatzek eta konplexuek katalizatutako polimerizazioak dira. Ziegler-Natta katalizatzaileak usatzen direlako hartzen dute izen hori.
Geneen transferentzia horizontala
Bakterioek duten antibiotikoekiko erresistentzia mekanismo honen bitartez igarotzen dela ikusi da. Aurkikuntza ezberdinek diote GTHa ere izaki prokariota eta eukarioten eboluzioan paper garrantzitsua jokatu duela.
Prokariotoetan
Bakterioen artean geneen transferentzia horizontala guztiz arrunta da, baita harreman filogenetiko zuzena ez dutenen artean ere. Uste denez hau da antibiotikoekiko bakterioek duten erresistentzia geroz eta handiagoaren arrazoietako bat. Bakterio batek erresistentzia garatzen duenean laster barreiatu dezake gene berezi hori bere espezieko eta beste batzuetako izakiekin. Honako hauek dira ezagutzen diren hiru transferentzia motak:
Seigarren jokalaria
Esamoldearen jatorria
Boston Celtics-eko legendazko entrenatzaileak, Red Auerbach, saskibaloian seigarren jokalariaren izendapenaren sortzailea dela esan ohi da. Red Auerbachek Frank Ramsey erabili zuen base bezala, Celtics-en dinastiaren lehenengo etapan Bob Cousy eta Bill Sharmanek osatutako Hall of Fame bikotearekin jokatzen zuela. Nahiz eta Ramsey Celtics taldeko jokalari onenetariko bat izan, aulkitik irteten erosoago sentitzen zen eta Auerbachek bere jokalari onenak nekatu gabeak nahi zituen.
Dantzari-dantza
Dantzari-dantza Durangaldeko dantza da, txistu eta danbolinaren doinuak jarraituz egiten da.
Geneen transferentzia horizontala
Transformazioa
Transformazioan kanpoko DNA edo RNA hartuz zelularen informazio genetikoen alterazioa da. Prozesu hau oso ohikoa da bakterioen artean eta gutxitan ematen da eukariotoetan. Transformazioa egiten diren esperimentu genetikoetan erabiltzen da gene berriak zeluletan sartu ahal izateko. Biologia molekularraren eta bioteknologiaren oinarrietako bat da. Industrian eta medikuntzan oso erabilia da.
Koordinazio-polimerizazio
Erreakzio oso estereoespezifikoak dira.
Dantzari-dantza
Zortzi atal ditu:
Koordinazio-polimerizazio
Hasarazlearen izaera
Ziegler-Natta katalizatzaileak 1950eko hamarkadan baliatzen hasi ziren etilenoa eta propilenoa polimerizatzeko. Titanio tetrakloruroa usatzen zen katalizatzaile gisa eta organoaluminio konposatuak kokatalizatzaileak zirelarik. Bi espezie horien nahasteek titanio(III) zuten solidoak formatzen zituzten erreakzioa abiarazten zituztenak. Jatorrizko errezeta horrek aldaera asko izan ditu.
Geneen transferentzia horizontala
Transdukzioa
Transdukzioa birus baten bitartez bakterioen arteko trukaketa genetikoa da. Bakterioak infektatzen dituztenean, birusek bi ziklo burutu dezakete: litikoa eta lisogenikoa. Batean zein bestean, birusek infektatutako bakterioaren DNA zatiak harrapatzen dituzte. Bakterio berri batean sartzean, DNA zati horiek sartzen dira ere bakterio berrian, birusaren material genetikoarekin batera.
Seigarren jokalaria
Seigarren jokalaririk onena saria
Gaur egun, NBA ligan seigarren jokalaririk onenaren saria (The NBA Sixth Man of the Year) urtero esleitzen da 1982-1983. urteko ligaren geroztik.
Geneen transferentzia horizontala
Konjugazioa
Konjugazioa bi bakterioen arteko trukaketa genetikoa da, zeinean bakterio emaile batek DNA zati bat ematen dio bakterio hartzaile bati.
Konjugazioa gerta dadin bakterioen arteko ukipen fisikoa eman behar da. Pili izeneko egitura batzuei esker material genetikoa transferitzen da bakterio Gram negatiboetan. Pili horiek luzakin urriak eta luzeak dira, bakterioaren kanpoaldean kokatuta daudenak, konjugazioan zubi modura jarduten dutenak. Bakterio Gram positiboetan ez dago pilik, eta bakterioen arteko kontaktu fisikoa zuzena izaten da. Konjugazioa da sexuaren adiera ezagunetik gertuen dagoena.
Diplodus holbrookii
Diplodus holbrookii Diplodus generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.
Sensenti
Sensenti Hondurasko Ocotepeque departamenduko udalerri bat da. 119.85 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 10961 biztanle zituen.
Koordinazio-polimerizazio
Hasarazlearen izaera
Katalizatzailea osatzeko taula periodikoko I-III taldeko metalen hidruroak edo konposatu organometalikoak eta IV-VIII taldeko trantsizio-metalen haluroak nahas daitezke. Ez dago zalantzarik, bi multzook konbinatzeko aukera-kopuru adierazgarria dagoela. Ziegler-Natta polimerizazioak hetereogenoak edo homogenoak izan daitezke. Lehen kasuan katalizatzailea eta erreaktiboak ez daude fase berean eta bigarrenean, ordea, bai. Adibidez, lehen belaunaldiko Ziegler-Natta polimerizazioetan katalizatzailea solidoa izaten zen eta monomeroa disolbaturik egoten zen disolbatzaile egoki batean.
Najib Mahfuz
Idazlanak
Bere obran etapa nagusi hauek azaltzen dira:
Geneen transferentzia horizontala
Eukariotoetan
Eukaryaren barruan ere ematen da geneen transferentzia horizontala. Alde batetik eukarioto guztietan ematen da mitokondria edo kloroplastoetatik nukleora. Teoria endosinbiotikoak dioenez bi organulu hauek hasieran prokariotoak ziren eta, beraz, informazio genetikoa bi izaki ezberdinen artean elkartzen da.
Koordinazio-polimerizazio
Ezaugarriak
Koordinazio-polimerizazioak eragin handia du polietilenoaren eta polipropilenoaren moduko polimero binilikoen ezaugarri fisikoetan. Beste molde batzuen bidez, erraldikal-polimerizazioz adibidez, prestatutakoekin erkatuta polimero linealak, adarrik gabekoak, eratzen dira eta pisu molekular handiagoa izaten dute. Halaber, isotaktikoak edo sindiotaktikoak izango dira, inoiz ez ataktikoak. Ezaugarri horrek kristalinitatea agerrarazten du bestela amorfoak izango liratekeen polimeroetan. Polimerizatzeko bi molde desberdin horiek daude dentsitate txikiko polietilenoaren eta dentsitate handiko polietilenoare n arteko ezaugarrien oinarrian, izan ere, bigarrena koordinazio-polimerizazioz produzitzen da.
St Dennis (Kornualles)
St Dennis, 'Tredhinas', Ingalaterrako Kornualles konderriko parrokia zibil eta herri bat da.
Geneen transferentzia horizontala
Eukariotoetan
Fungi eta bakterioen arteko transferentzia horizontala ere existitzen da, adibidez Saccharomyces cerevisiae espeziean.
Azuki babarrunaren kakalardoak endosinbiontea den Wolbachiaren informazio genetikoa ere jaso duela dokumentatu da. Bakterioen genero honek ere artropodo eta nematodo filaridoetan informazio genetikoa ere txertatu du.
Najib Mahfuz
Idazlanak
=== Euskaratuak ===
Geneen transferentzia horizontala
Eukariotoetan
Mitokondrietako geneen transferentzia horizontala Rafflesiaceae landare familia eta bere inbaditzaileen artean ematen da ere.
Dantzari-dantza
Jatorria
Dantza ziklo hau noiz edo zergatik sortu zen azaltzeko ez dago erreferentzia historikorik eta, hortaz, baliteke historiaurreko dantzak, nahiz oraintsu sortutako koreografiak izatea. Hori dela eta, interpretazio asko sortu da, ezkutuan eduki lezaketen sinbolismoari dagokienez…., hortaz, arazo hauek direla eta, ezin zaio dantza honen sorrera-data zehatz bat ezarri.
Durangoko Merinaldea, Bizkaian, ohituretan aberatsa eta tradiziotan ugaria da. Tradizio horietariko bat Dantzari-dantza izenez ezagutzen den dantza-sorta dugu.
Lamothe-Cumont
Lamothe-Cumont Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Dantzari-dantza
Jatorria
Humdboldt alemaniarrak 1881ean argitaratutako liburuan ematen du dantzaren berri. Euskal Herrian zehar egindako bidaian, Durangon ikusi zuen dantzaldiaren zehaztasunak ematen ditu: dantza-zatiak, doinuak, etab.
Cousolre
Cousolre Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cousolre udalerrian erroldatutako biztanleak 2.504 ziren. Familiak 999 ziren, horien artean 303 pertsona bakarrekoak ziren (108 bakarrik bizi ziren gizonak eta 195 bakarrik bizi ziren emakumeak), 291 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 316 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 89 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du: