cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tomasz Kowalski
Tomasz Kowalski (Dąbrowa Górnicza, 1985eko apirilaren 7a - Broad Peak, 2013ko martxoaren 6a) poloniar alpinista eta eskalatzailea izan zen, Broad Peakeko neguko lehen igoeran parte hartu zuena.
Lethrinus crocineus
Lethrinus crocineus Lethrinus generoko animalia da. Arrainen barruko Lethrinidae familian sailkatzen da.
Hartwick (Iowa)
Hartwick Iowako hiri bat da. Poweshiek konderrian kokatua dago. 2010ean 86 biztanle zituen, 0.35 kilometro koadrotan banatuta.
Siphamia mossambica
Siphamia mossambica Siphamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Salafismo
Salafismoa, salaf (euskaraz, arbaso hitzetik) suni joerako islam mugimendua da, jatorrizko islamerako itzulera aldarrikatzen duena. Egun, mugimendu erradikal eta fundamentalistatzat jotzen da. Horren jarraitzaileak salafi edo salafistak dira.
Mystic Pizza
Mystic Pizza 1988ko Donald Petrie estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia film bat da. Annabeth Gish, Julia Roberts, Lili Taylor, Vincent Phillip D'Onofrio, William R. Moses eta Adam Storke aktoreek antzeztu zuten.
Gaur egun kultuzko film maila bereganatu du.
Apteryx mantelli
Apteryx mantelli Apteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Apterygidae familian sailkatua dago.
Frankfurteko Automobil Erakusketa
Erakusketa Alemaniako Automobil Fabrikatzaileen Elkarteak antolatzen du (Verband der Automobilindustrie). Ohikoa da Audi, BMW, Mercedes-Benz eta Volkswagen alemaniar markek, baita erdi tokiko Ford, Opel eta Volkswagen Taldearen filialek (Seat eta Škoda) nobedade garrantzitsuak aurkeztea erakusketa honetan.
Wola Mysłowska udalerria
Wola Mysłowska Poloniako Lublingo voivoderriko landa-udalerri bat da, Łuków barrutian kokatuta. 121,07 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4768 biztanle zituen.
Erribosoma
thumb|350px|Animalia zelula tipikoaren eskema, osagai azpizelularrak erakusten. [[Organuluak:
(2) nukleoa
(3) erribosoma (puntu txikiak)
(4) besikula
(5) erretikulu endoplasmatiko pikortsua
(8) erretikulu endoplasmatiko leuna
(9) mitokondrioak
(10) bakuoloa
(12) lisosoma
(13) zentrioloak zentrosoman]] Erribosomak zelula guztietan (espermatozoideetan izan ezik) dauden organulu globularrak dira, proteinen sintesian parte hartzen dutenak. Batzuk aske daude eta beste batzuk erretikulu endoplasmatikoari lotuta, itsatsita. Kopurua oso altua da edozein zeluletan. Bakterio ohiko batean 10.000 erribosoma egon daitezke, eta goi-mailako organismoen zelula eukariotoetan askoz gehiago: 10 milioi.
Egitura
RNA-r-z (azido erribonukleiko erribosomikoz) eta proteinaz osatuta daude. Eukarioto eta prokariotoen erribosomak oso antzekoak dira baina eukariotikoak zerbait handiagoak dira eta osagai gehiago izaten dituzte, hori dela eta haien jailkipen zatikiak ezberdinak dira: 70S, prokariotikoak eta 80S, eukariotikoak; dena den bai egitura eta funtzioa oso antzekoa dute.
Egiturari dagokionez, erribosomak oso elkarte makromolekular handiak dira (erribosoma eukariotikoa: 4,2 x 106 Dalton), RNAz eta proteinez osatuak. Erribosoma funtzionalak bi azpiunitatez osatuta daude: azpiunitate handia eta azpiunitate txikia. Hauek bakarrik itzulpena gertatzen denean elkartzen dira, bestela banatuta daude zitoplasman. Izan ere, dakigun bezala bi azpiunitateak nukleoloan sintetizatzen dira eta independenteki esportatzen dira zitoplasmara poro nuklearren bidez. Bestalde, azpiunitate erribosomiko bakoitzaren funtzioak desberdinak dira beraz osagaiak eta egitura ere desberdinak dira.
Erribosoma eukariotikoaren azpiunitateen osagaiak honako hauek dira:
RNAr molekulak oso antzekoak dira organismo desberdinetan, hau da, gutxi aldatu egin dira eboluzioan zehar. Honek adierazten du euren funtzioa bereziki garrantzitsua dela: erribosomaren oinarrizko egitura eragiten dute eta erribosomaren jarduera katalitikoaz arduratzen dira. Proteina erribosomikoen eginkizuna ez da hain garrantzitsua: erribosomaren azalean kokatuta daude eta batez ere RNAr-az osatutako egitura egonkortzen dute. Proteina erribosomikoak askoz gehiago aldatu egin dira eboluzioan eta desberdinak dira organismomotaren arabera.
Erribosomen jarduera
Polisomek zeregin handia dute proteinen sintesian.
Jakina denez, informazio genetikoa DNAren nukleotidoetan dago. Transkripzio deitutako prozesuan informazio hori RNA mezularira (RNA-m) pasatzen da. Erribosometan RNA-m hori itzulpen deitutako prozesuan irakurtzen da, eta erribonukleotido sekuentzia batek aminoazidoz osatutako sekuentzia bat eratzen du.
Proteinen sintesian RNA transferentziazkoak (RNA-t) ere parte hartzen du. RNA mota horrek aminoazidoak ditu lotuta. Itzulpen prozesuaren hasieran RNA mezularia eta RNA transferentziakoa erribosometara iristen dira. Bertan, RNA-m-k duen kodoi bat (nukleotido hirukotea) RNA-t-k duen antikodoi batekin elkartzen da, base nitrogenatu osagarriak lotura egiten dutenean. Kodoi batek antikodoi bat erakartzen du, eta baita antikodoi horrekin lotuta dagoen aminoazidoa. Esaterako:
Edda poetikoa
Edda poetikoa edo Edda Nagusia antzinako eskandinavieraz idatzitako olerki bilduma bat da, hasiera batean Erdi Aroko islandiar eskuizkribua den Codex Regiusean mantenduak. Snorri Sturlusonen Edda prosaikoarekin batera, Edda poetikoa da eskandinaviar mitologiari eta germaniar elezahar heroikoei buruz dagoen iturririk garrantzitsuena.
Codex Regiusa XIII. mendean idatzia izan zen, baina ez zen bere kokapenari buruz ezertxo ere jakin 1643 arte, Skalholteko gotzaina zen Brynjolfur Sveinssonen eskuetara iritsi zenean. Garai hartan Eddaren Snorriren bertsioak oso ezagunak ziren Islandian, baina adituek beste bat zegoela susmatzen zuten, Edda nagusi bat, Snorrik bere liburuan aipatzen dituen olerki jentilak zituena. Codex Regiusa aurkitu zenean, susmo hau frogatua geratu zela pentsatu zen. Brynjolfurrek eskuizkribuaren egiletza Sæmundr jakintsuari eman zion, XII. mendeko apaiz islandiar bat. Alabaina, egungo adituek egiletza emate hau arbuiatzen duten arren, Sæmundarren Edda izenburua oraindik noiz behinka ikus daiteke.
Brynjolfur gotzainak Codex Regiusa opari bat bezala bidali zion daniar erregeari, eta hortik bere izena. Mendeetan zehar Daniar Errege Liburutegian gordea egon da, baina 1971n Islandiari itzuli zioten.
Mike Pence
Michael Richard "Mike" Pence (Columbus, Indiana, 1959ko ekainaren 7a - ) estatubatuar politikari eta abokatua da. Alderdi Errepublikanoko kidea da eta AEBetako presidenteordea izan zen 2017tik 2021era. Pence kontserbadorea da oso, eta erlijiosoa. 2013 eta 2017 artean, Indianako gobernadorea izan zen.
Edda poetikoa
Estiloa
Eddetako olerkiak hitz neurtu aliteratiboetan idatziak daude. Bere euskarri nagusia fornyrðislag da, málaháttr ohiko aldaera bat den bitartean. Gainontzekoa, laurden bat inguru, ljóðaháttrean osatuak daude.
Olerkien lengoaia orokorrean argia da, eta apaindura askorik gabea. Kenningarrak ohi erabiltzen diren bitartean, ez dira olerkaritza eskaldikoan topatutako maiztasun edo konplexutasunera iristen.
Egiletza
Olerkaritza goiztiar gehiena bezala, eddetako olerkiak trobadoreek errezitatzen zituzten, ahoz pasatzen zirenak kantari batetik bestera eta olerkari batetik bestera mendeetan zehar. Olerki hauetako bakar baten ere egiletza ez zaio egile zehatz bati ematen, horietako askok norbanako ezaugarri nabarmenak dituzten eta norbanako olerkari baten lanaren emaitza izatea litekeena den arren. Adituek, batzuetan, balizko egileetan pentsatzen dute, baina sekula ez da ondorio irmo eta onarturik lortu.
Konposaketaren data
Olerkien datazioa izan da adituen arteko eztabaida luzeen iturri bat denbora luzez. Zaila da ondorio zehatzak ateratzea. Eddetako olerkietako lerro batzuk batzuetan olerkari ezagunen olerkarietan agertzen diren bitartean, ebidentzia hau ebaluatzea oso zaila da. Adibidez, Eyvindr skaldaspillirrek, X. mendearen bigarren erdian konposatzen zuena, bere Hákonarmálen Hávamálen aurkitutako pare bat lerro erabiltzen ditu. Litekeena da olerki ezagun bat aipatzen aritu izatea, baina litekeena da, baita ere, Hávamál, edo gutxienez aipatutako ahapaldi hori, eratorritako lan berriago bat izatea.
Norbanako olerkiek norbanako pistak ematen dituzten euren adinari buruz. Adibidez, Atlamál hin groenlenzku bere izenburuagatik deitua da, eta barne ebidentziaren bategatik, Groenlandian konposatua izan zela dirudi. Hala balitz, ezingo litzateke 985 baino lehenagokoa izan, Groenlandian eskandinaviarrak ez baitziren garai horretara arte egon.
La Hermidako haizpitartea
La Hermidako haizpitartea (desfiladero de La Hermida) Deva ibaiaren ibilguak eratutako 21 kilometroko luzerako arroila estu bat da, kareharrizko horma handiak dituena, horietakoren batzuk 600 metro baino gehiagoko altuera dutenak.
Kantabriako mendebaldeko zatian dago, Lamasón, Cillorigo de Liébana, Peñarrubia, Tresviso eta Asturiaseko muga artean. Kantauri Itsasotik Kantabriako Liébana eskualderako sarrera korridore bakarra da, bertatik N-621 errepide estua igarotzen baita. Bere izena Peñarrubia udalerriko auzo edo herrietako bat den La Hermidagatik jasotzen du, zeharkatzen duen kantabriar tokia.
Juantxo Apezetxea
Juantxo Apezetxea (Goizueta, 1971ko uztailaren 24a), pilota munduan Apezetxea bezala ezaguna, euskal herritar pilotari ohia da.
Munduko Pilota Txapelketetan parte hartu zuen: 1994an Donibane Lohizunen ordezko moduan eta 1998an Mexiko Hirian titular moduan urrezko domina lortuz.
Sciurus variegatoides
Sciurus variegatoides Sciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Depresio psikotiko
Depresio psikotikoa edo delirio-depresioa depresio-sintomak bestelako sintoma psikikoekin konbinatzen dituen depresio-mota da: errealitatearen zentzua larriki asaldatzen da, eta haluzinazioak eta delirioak azal daitezke. Biztanleriaren %0,4k jasatzen du. Askotan nahasmendu eskizoafektiborekin edota eskizofreniarekin nahasten dute.
Tamariz
Tamariz edo milazka (Tamarix) tamarikazeoen familiako zuhaixka generoa da. 2–6 m luze izaten da. Adar meheak eta hosto eta lore oso txikiak ditu; loreak arrosa kolorekoak eta izpitan bilduak izaten dira. Kostaldean eta ibaiertzetan hazten da Eurasian eta Afrikan; tamariz-mota batzuk apaingarri gisa lantzen dira. Enborra gorrixka du, eta harekin egindako edabea beherakoaren kontra erabiltzen zen antzina.
Euskal Herrian ezagunen den espeziea frantses milazka da (Tamarix gallica), Nafarroako Erriberan etxekotu dena. Apaingarri izaten dira, zuhaitz itxura eman dieten zuhaixka hau, hala nola Donostian tamarindo izenarekin ezagutzen diren ibiltokietako zuhaitzak.
Cvikov
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1549 urtean egin zen.
Acerra
Acerra Italiako udalerri bat da. Napoliko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Acerrak honako udalerri hauekin egiten du muga:
NGC 7339
NGC 7339 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Bizar
Bizarra kokotsean, masailetan, lepoan eta beheko ezpainaren azpian hazten den ilea da.
Historian zehar eta kultura ezberdinetan, aurpegiko ilea zuten gizonek jakinduria, potentzia sexuala, estatus soziala eta gisako bertuteak, eta garbitasun eza bezalako akatsak zituztela esan izan da. Erlijio batzuetan bizarrak oso garrantzitsuak dira, hala nola, judaismoan.
XX. mendearen lehen hamarkadetan euren zentzu estetikoa kendu ondoren, bizarrak, ile luzearekin batera, hippieek berriz modan jarri zituzten. Egun, XXI. mendearen hasieran, bizar luzeak ez dira oso ohikoak mendebaldeko gizon gazteen artean. Hipsterrek ere modan jarri zuten.
Sarritan, bizarra, bibotearekin konbinatzen da, goiko ezpainaren gainean hazten den ilearekin. Batzuetan, pixka bat mozten da, lepoko eta masailetako zatiak kenduz.
Bizarra historian
Erdi Aroan, germaniarrek, antzinako erromatar lurrak inbaditu zituztenean, berriz modan jarri zuten bizarra, ordutik aurrera, moda kontua bakarrik izango zen arren. Adibidez, XVI. mendean, oso arrunta zen gizonek bizarra izatea. XVII. mendean eta XVIII. mendean, berriz, arruntena bizarra moztea zen. XIX. mendean, gizon askok, bizarra mozteari utzi zion, baina, gehiengo handi batek, bibotea baino ez zuen. XX. mendeak, azkenik, bizarra moztearen formalismoa ekarri zuen. Gaur egun, bizarra erabiltzea moda kontua baino ez da.
Hypopta
Hypopta Cossidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Hypopta ambigua da.
Atelopus onorei
Atelopus onorei Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Valentziako aireportua
Valentziako aireportua (IATA: VLC, NAZE: LEVC), Manisesko aireportua ezizenez ere ezaguna, Valentziako hiria zerbitzatzen duen aireportua da. Manises eta Quart de Poblet udalerrieetako lur-eremuen artean dago. Hegaldi kopuru handiena Madril-Barajas aireportura eskaintzen dira, baina badaude Europa mailako hegaldiak ere, adibidez Munich, Londres eta Milanera.
Air Nostrum airelinearen egoitza nagusia bertan dago.
2014an 4.592.512 bidaiari jaso zituen.
Komunikabideak
Renferen aldiriko zerbitzuen edo Valentziako metroaren bitartez, aireportura erraztasunez irits daiteke.
2610 Tuva
2610 Tuva asteroide baten izena da. irailaren 5an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 RO izena zeraman.
Harvey (Iowa)
Harvey Iowako hiri bat da. Marion konderrian kokatua dago. 2010ean 235 biztanle zituen, 1.75 kilometro koadrotan banatuta.
2610 Tuva
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.3 da.
Abenduaren 26
Abenduaren 26a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta hirurogeigarren eguna da, 361.a bisurteetan. 5 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Abenduaren 25 | Urteko egutegi | Abenduaren 27
Brullemail
Brullemail Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brullemail udalerrian erroldatutako biztanleak 108 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 76 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 75etxeak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 30 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 35 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 17 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 65 ziren, horien artean 48 aktiboak ziren eta 17 inaktiboak ziren. 48 pertsona aktiboetatik 45 lanean zeuden (28 gizon eta 17 emakume) eta 3 langabezian zeuden (3 emakume eta 3 emakume). 17 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lethrinus enigmaticus
Lethrinus enigmaticus Lethrinus generoko animalia da. Arrainen barruko Lethrinidae familian sailkatzen da.
Pingyao konderria
Pingayo konderria (txineraz: 平遥; pinyineraz: Píngyáo), Txinako Herri Errepublikako Shanxi probintziako Jinzhong prefekturan dagoen konderria da.
Antzinako Pingyao hiria
Antzinako Ping Yao hiria Shanxi probintzian dago. 1370. urtean, erdigune historiko hau harresi erraldoi batez indartu zen, 6 kilometroko perimetroa hartzen duen lauki bat osatuz.
Wolanów udalerria
Wolanów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Radom barrutian kokatuta. 82,9 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8829 biztanle zituen.
Siphamia randalli
Siphamia randalli Siphamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Apteryx rowi
Apteryx rowi Apteryx generoko animalia da. Hegaztien barruko Apterygidae familian sailkatua dago.
Sciurus yucatanensis
Sciurus yucatanensis Sciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Depresio endogeno
Depresio endogenoa abiarazle psikiko berezirik gabe edo ingurumenak bultzatutako faktore ezagunik gabe sortzen den depresioa da. Sentimenduen (bereziki tristuraren) nahasmendu larria, pentsamenduaren aldaketak, inhibizioa, agitazio psikomotorra eta nahasmendu begetatibo bereziak (insomnioa, anorexia) dira bere sintomarik funtsezkoenak. Jatorri genetiko edo biologikoak izan ditzake.
Eugenio Urrotz
Eugenio Urrotz Erro (Tolosa, 1883 - Etxebarri, 1937) Gipuzkoako elizgizon eta idazlea izan zen. Gasteizen eta Erroman egin zituen Elizako ikasketak. 1907an apaiztu zen, eta Lizarran, Albizturren eta Eibarren egon zen apaiz. Euskal-Erria, Euskeraren Alde eta Euskal Esnalea agerkarietan argitaratu zituen lan aipagarrienak. Urrotzenak dira Sinismena eta euskara olerkia (1907) eta Gipuzkoa'ko Azalben laburra, Gipuzkoako geografiari buruzko obra (1913).
Galesko historia
Galesko historia Neoliton hasi zen, non gizakiak lurralde horretan bizi baitziren. Idatzitako historia erromatarren etorrerarekin hasi zen, ordea, K. o. 48an. Britaniako probintziaren barruan, 400 inguran erromatarrek alde egin zuten, eta Gwynedd edo Powys gisako printzerriak sortu ziren egungo Galesen.
Gruffydd ap Llywelyn erregeak XI. mendearen erdialdean Gales osoa eta Ingalaterrako hainbat toki ere bereganatu zituen. Anglo-saxoien eta ingelesen aurkako gerrak 1282ra arte iraun zuen. Izan ere, urte horretan Ingalaterrako erresumak Gales konkistatu baitzuen. Matxinadak gorabehera, XVI. mendean Galesek guztiz egin zuen bat Ingalaterrarekin. Hala ere, bertako hizkuntza eta kultura gorde egin ziren.
XVIII. mendean Industria Iraultzak eta Pizkunde Metodistak eragin handia izan zuten Galesen gainean. XIX. mendean, Galesko hego-ekialdea azkar industrializatuta, populazioa izugarri handitu eta ingelestu zen. XX. mendean, Bigarren Mundu Gerraren ostean, ikatz eta altzairu industriek gainbehera pairatu behar izan zuten. Sozialistak lehendabiziko alderdi politiko bilakatu zen. Nazionalismoa ere sortu zen eta 1966an estreinekoz eserleku bat eskuratu zuten Londresen. Erreferendum baten bidez 1997an Cardiffen Galesko Biltzarra ezarri zen.
Historiaurrea
Egungo gizakiak azken 29.000 urteetan bizi dira Galesen, nahiz eta etenik gabeko bizialdia azken Izotz Arotik (K.a. 12.000 eta 10.000 bitartetik) hona dator. Izan ere, une horretan Europako ehiztari-biltzaileak Britainia Handira migratzen hasi ziren.
Izotz Aroaren ondoko garaietan, Europa eta Britainia Handia bereizita geratu ziren itsasoaren maila igo zelako (K.a. 7.000-6.000). John Daviesen esanetan, galestarren zenbait ipuin eta kondairatan (Irlanda eta Galesen arteko tartea handitzea) gertaera horren oroitzapen folklorikoa izan zitekeen.
Horren ondoren, itsasoa zeharkatuz ere etorri zen jendea, oraingo honetan Iberiar Penintsulatik. Neolitoko kolonizatzaile hauek bertakoekin nahastuta, bizimodua aldatu zuten, janariaren ekoizpenari ekin baitzioten. Basoak moztu zituzten, abereentzako larreak sortzeko eta lurra ereiteko, eta zeramika eta ehunak egiten hasi ziren. Halaber, trikuharriak, Pentre Ifan, Bryn Celli Ddu eta Parc Cwm long cairn, esaterako, eraiki zituzten. Erromatarrak iritsi orduko, galestarrak hainbat tributan zeuden bananduta: Deceangli, Ordovices, Cornovii, Demetae eta Silures.
Kolonizazioa
Galesen lehen aipu historikoa K. o. 48koa da. Tazito historialari erromatarrak adierazi zuen Britaniako probintziako buruak Gales ipar-ekialdeko deceanglien errendizioa jaso zuela. Gotorleku erromatar andana eraiki ziren egungo Galesen hegoaldean. Britainia Handia osoan hobekien gorde den anfiteatroa dago bertan.
Erromatarrek uhartea 410ean abandonatu ondoren, behealdeko lurrak tribu germaniarrek okupatu zituzten. Nolanahi ere, goiko aldeko lurraldeetan jatorrizko biztanleen estatu independenteak sortu ziren. Erromatar-britainiarren biziraupen temati hori mendebaldeko erresumetan egungo Galesen oinarria izan zen. Saxoi eta angloen kontrako borroketan muga ezarri zen: iparretik hegora luzatzen den Waten Harresia. VIII. menderako, oro har, anglo-saxoiekiko muga ezarrita zegoen.
Kornuallesen 722an eta Bretainian 865an egin zen bezala, galesek bakea hitzartu zuten bikingoekin, eta laguntza eskatu zieten anglo-saxoien aurka borroka egin zezaten. Hala, 878an, gales batuek eta Danimarkako bikingoek Mertziako anglo-saxoiak garaitu zituzten. Orobat, 1063an, Gruffydd ap Llywelyn printze galesak Mertziakoak berriro gailendu zituen Norvegiako bikingoekin aliatuta.
Erdi Aroa
800etik aurrera, Rhodri Mawr (erregetzan 844-877) printzeak Gwynedd eta Powys printzerriak bereganatu zituen zenbait ezkontza zirela medio. Haren seme-alabek hiru leinu nagusiak sortu zituzten, nor besteen aurka borrokan. Haren ondorengo batek, Gruffydd ap Llywelyn erregeak (erregetzan 1039-1063), lehengusuen lurraldeak konkistatu zituen Powys printzerritik, eta Ingalaterraraino ere iritsi zen haren boterea. John Davies historialariaren hitzetan, Gruffydd "Gales lurralde osoaren gainean gobernatu zuen errege gales bakarra izan zen. Hala, 1057tik 1063ean hil zen arte, Gales osoak haren agintea onartu zuen. [...] Buru bakarra izateko balentriak ez zuen aurrekaririk ez ondorengorik izan". Owain Gwynedd (1100-1170) princeps Wallensium (galestarren printzea) titulua erabili zuen lehena izan zen.
Ingalaterrako erregeek titulu hori onartu zuten, eta Llywelyn ap Gruffudd ek nagusitza lortu zuen 1262tik aurrera Gales gehienean, ordu arte ingelesek ezarritako hainbat gaztelu eskuratuz. Aldiz, Llywelynek Ingalaterrako erregearen basailu izaten jarraitzen zuen izenez, eta dirua hari ordaintzen. Bake hitzarmen bat zuten, baina hautsi egin zen hura ez betetzearen salaketen artean. Galesko muga eskualdeetako buruzagi ingelesek hauspotuta, Eduardo I.a ren lehendabiziko inbasioa etorri zen. Bakea laburra izan zen eta 1282an Eduardoren behin betiko konkista iritsi zen. Llywelyn hilik atera zen, eta irauten zuten Galesko jaunek Ingalaterrako erregeari omenaldia egin zioten beren lurrei eustearen truk. Boterea bermatu nahian, Eduardok harrizko gaztelu gotor andana eraiki zuen. 1286an, Eduardo ingeles erregeak akabera eman zion Galesen konkistari.
Madog ap Llywelyn ek bere burua Galesko Printze deitu zuen eta, 1294an matxinatu ondoren, Owain Glyndŵr arte ez zen beste altxamendurik izan. 1404an, Owain Galesko Printze koroatu zuten Frantziako, Gaztelako eta Eskoziako ordezkarien aurrean. Nolanahi ere, matxinadak ez zuen arrakastarik izan, eta 1415erako amaituta zegoen. Ingalaterrarekiko batasun formala, ordea, ez zen 1536 arte iritsi. Horren ondoren, Ingalaterrako legeak Galesko legea ordezkatu zuen, artean indarrean baitzen konkistaz geroztik ere.
Aro modernotik aurrera
Identitate galesak iraun arren, XVIII. mendera arte ez zen sentimendu hori nazionalismo modernoan gorpuztu, orduan eman baitzitzaion garrantzi politikoa. Garai hartan diseinatu zen bandera nazionala, hondo zuri-berdean herensuge gorria duena; garai hartakoak dira baita ereserki nazionala,”Nire Gurasoen Lurra”, eta kultur ohitura eta erakunde batzuk ere, besteak beste “Eisteddfod” izenekoa, bardo eta musikarientzako lehiaketa sistema bat.
XVIII eta XIX. mendeetan, gehien bat nekazaritzaren inguruan antolatzen zen ekonomia eraldatu zen, eta industrializazioaren adibide goiztiarra bilakatu zen Gales. Ikatza bihurtu zen ekonomiaren oinarri, kalitate handikoa baitzen bertako meategietakoa, eta kantitate handietan esportatu zen; haren inguruan metalurgia eta altzairuaren industria garatu ziren. Garapen hori Galesko hegoaldeko haranetan eta ipar-mendebaldeko meatze alde txikietan gertatu zen. Galesko iparraldeak antzeko garapena izan zuen, baina arbelaren ustiaketari lotua. ç
Industrializazioa ezarririk, sozialismoak eta sindikatuek funtsezko papera bete zuten industri-alde horietako langileen bizitzan. Kulturs jarduera ugariko aldeak ere baziren, abesbatzen eta antzeko jardueren inguruan eratuak eta, horietako asko, talde inkonformistei lotuak. Inkoformismoa, Galesko kontestuan, joera erlijoso-politikoa da: Ingalaterrako Elizarekin gatazka bat sortu zen, eta ondorioz Alderdi Liberalaren politika nagusitu zen Galesen, Londresen finkatutako ordenaren aldeko politika kontserbadorearen kontra zegoena.
1997ko Alemaniako Sari Nagusia
1997ko Alemaniako Sari Nagusia urte horretako uztailaren 27an ospatu zen Hockenheimring zirkuituan.
2611 Boyce
2611 Boyce asteroide baten izena da. azaroaren 7an aurkitu zuen E. F. Helin, S. J. Bus-ek Palomar Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1978 VQ izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2611 Boyce asteroidearen orbitak batezbeste 3,039 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,865 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,214 distantziara. Eszentrikotasuna 0,058 da, eta makurdura orbitala 3,32ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.4 da.
Syntheosciurus brochus
Syntheosciurus brochus Syntheosciurus generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Hastings (Iowa)
Hastings Iowako hiri bat da. Mills konderrian kokatua dago. 2010ean 152 biztanle zituen, 1.05 kilometro koadrotan banatuta.
Vyt-lès-Belvoir
Vyt-lès-Belvoir Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vyt-lès-Belvoir udalerrian erroldatutako biztanleak 174 ziren. Familiak 67 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 13 bakarrik bizi ziren emakumeak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 29 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 89 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 87 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 63 bere jabearen bizilekua ziren eta 6 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 35 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 112 ziren, horien artean 79 aktiboak ziren eta 33 inaktiboak ziren. 79 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (48 gizon eta 24 emakume) eta 7 langabezian zeuden (1 gizon eta 6 emakume). 33 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vyt-lès-Belvoir udalerrian 69 unitate fiskal zeuden, 186 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.283,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
2000. urtean Vyt-lès-Belvoir udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Kordobako aireportua
Kordobako aireportua (IATA: ODB, NAZE: LEBA) Andaluziako Kordoba hiria zerbitzatzen duen aireportua da. Hirigunetik 6 kilometrora dago. Aireportua 3. mailako aireportu bezala kategorizatua izan da. 2008 urtean 22.268 bidaiari izan zituen.
2012an 6.613 lagunek erabili zuten.
Círculo de Bellas Artes
Círculo de Bellas Artes, euskaraz Arte Ederretako Zirkulua, Espainiako Madril hiriburuan dagoen Arte Ederretako kultur erakunde bat da. Egoitza Alcalá kalean du.
1880an artezale talde batek sortu zuen.
Roeblingita
Roeblingita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Roeblingita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
NGC 7340
NGC 7340 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Trois-Fontaines-l'Abbaye
Biztanleria
2007an Trois-Fontaines-l'Abbaye udalerrian erroldatutako biztanleak 229 ziren. Familiak 83 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 43 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 92 etxebizitza zeuden, 85 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 85 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 57 etxek bost zituzten. 73 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 52 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 166 ziren, horien artean 124 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 124 pertsona aktiboetatik 116 lanean zeuden (64 gizon eta 52 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Trois-Fontaines-l'Abbaye udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 241 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.622 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 ile apaindegia.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Errepresio frankista
Espainiarra ez den historiografian, frankismoaren errepresioari izu zuria (white terror; terreur blanche) esaten diote.
Rift Haran Handia
Gaur egun bere hedapena nabaria denez, lurrikara iraunkorren eta laba isurien laguntzaz, handitzen doa, bai zabalean bai luzeran. Hedapen horren ondorioz, hemendik 10 milioi urtetara, Madagaskarren antzera, Afrikako kontinentetik banatuko da, kontinente berri bati hasiera emanez eta gaur egungo harana arro ozeaniko bihurtuz. Kontinente berriaren eraketan gertaturiko plaken mugimenduen ondorio gisa, plaka Afrikarra 2,15 cm mugitzen da iparralderantz eta 650.000 urte barru Espainiako hegoaldeari lotuko zaio, Mediterraneo itsasoa ozeano Atlantikotik banatuz.
Mursili I.a
Mursili I.a (Mushilish), hititen erregea izan zen Hattusili I.a hil ondoren, K.a. 1620 eta K.a. 1590 bitartean.
"Hatusiliren Aieneak" izeneko aurkitutako dokumentu baten arabera dakigunez, Hattusilik bere biloba Mursili aukeratzen du bere seme esker txarrekoaren ordez, hititar inperioko tronuaren oinordeko bezala.
Hiri-estatuen konfederakuntza batzen zituzten zertxobait ahulak ziren loturak estutu zituen, eta hauek, hititar inperioan barneratu zituen, Ekialde Ertaineko hirugarren indarra izateraino, Babilonia eta Egiptoren ondoren. Hedatze politika jarraitu zuen hurritak garaitu eta Alepoko erresuma suntsituz, azken honetan, bere aitona Hattusilik huts egin zuelarik. Babiloniaren aurkako eraso bat egin zuen K.a. 1595ean. Baina argi zegoen Mursilik ezingo zuela inperioko hiriburu zen Hattusasetik 2.000 kilometrotara zegoen hiri bat ezingo zuela mantendu, eta, are gutxiago, inperioan barneratu. Eraso honek, amoriarren dinastiaren amaierarekin bat egin zuen, dinastia honetako azken erregea, Samsu-Ditana izan zelarik. Gertaera hau, Mursiliren espedizioaren ondorio edo halabehar hutsa izan ote zen ez da ezagutzen.
Kanpaina amaitu ondoren, Mursili Hattusasera itzuli zen. Handik gutxira, K.a. 1590ean, bere koinatu Hantil I.a buru zen konplot baten biktima bezala hil zen, Hantil bera, hititar errege berri bihurtu zelarik.
Errepresio frankista
Errepresioaren eta giza eskubideen urraketaren aldi gorena ("izu zuria" deiturikoari dagokiona) 1936ko uztaileko estatu-kolpearekin hasi zen, eta 1945ean amaitu zela uste da, urte hartan Bigarren Mundu Gerra amaitu eta erregimen frankistaren euskarri nagusiak ziren Hitler eta Mussoliniren diktadurak ere desagertu baitziren. 1945etik aurrera, Espainiarren Forua aldarrikatu zenetik, beste aldia hasi zen, diktadura osoan zehar Francisco Franco 1975eko azaroan hil zen arte luzatu zena.
Javier Rodrigo historialariaren arabera, «indarkeria elementu zentrala ez ezik, Francoren diktaduraren berezko elementua ere izan zen... diktadurak odolez eta zapalkuntzaz, umiliazioz eta bazterkeriaz ureztatutako zimenduen gainean bere botere orojakilearen oinarriak ezarri zituen. Franco izan zen, bake garaian, boterean irauteko hildako gehiago behar izan zituen diktadorea. [...] Gaur egun, ezinezkoa da hartaz pentsatzea azterketaren lehen planoan 30.000 desagertuak kokatu gabe — estimatzen da — kausa politikoengatik 150.000 hildako, kontzentrazio-esparruetan milioi erdi preso, milaka gerra-preso eta preso politiko, berreraikitze-lanetarako eta obra publikoetarako nahitaezko eskulan gisa erabiliak, erbestera bultzatutako hamarnaka mila pertsonak, Espainiako gerraosteko kartzelako konstelazio zentzugabe eta gainezkatua- 300.000 errepresio minimo batekin — edo diktadurak garatutako genero-errepresio lotsagarria, emakumea espazio pribatuan giltzapetzeaz harago, krudelkeria-muturretara iritsi zena, hala nola emakumeen kartzeletan bahiketa eta haurren lapurreta».
Atelopus orcesi
Atelopus orcesi Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Rift Haran Handia
Rift-aren sorrera eta eboluzioa
Rift batek milioika urtetan zehar eraketa fase desberdinak jasan ditzake. Horrela, Rift Haran Handia Miozeno izeneko periodo historikoan zehar sortzen hasi zen, duela 22-25 milioi urte. Hasiera batean, Arabiar penintsula eta Afrika, bat ziren eta biak banatzearen ondorioz, Itsaso Gorria eta Adengo golkoa sortu ziren. Banaketaren ondorioz, Afarreko triangelua izeneko zonaldea sortu zen, zeinak hondo ozeanikoko ezaugarri geologikoak dituen eta gaur egun Rift Haranaren zati osatzen duena, Afrikar Riftaren iparraldean. Rift Haran Handiaren eraketa eta penintsula Arabikoaren banaketa erlazionaturik daude. Izan ere, Rift Haran Handiaren sorrera Jordan ibaian hasi zen aldaketa tektoniko baten ondorioz. Bertatik, Itsaso Gorrian zehar hedatu zen, Egipto eta Sudaneko kostaldeak plaka Arabiarretik bananduz. Horren ondorio gisa, Itsaso Gorriaren bi aldetara, Miozenoan zehar gertatutako bolkanismo basaltikoaren arrastoak daude, zeinek frogatzen duten Rift Haranaren eraketa Lur planetan izandako gorabehera tektoniko handienetarikoak izan dela.
Riftaren eraketaren inguruko teoriak
Baina, mundu mailan onarturiko teoria berriena, 2009. urtean formulatu zen. Honek plaka tektonikoen arteko elkarrekintzari eta zonaldean dagoen magmatismoari atxikitzen dio Riftaren eraketa. Horretaz gain, litosferaren argaltzea zonaldeko aktibitate bolkanikoaren ondorioz geratzen dela dio, bertako prozesu magmatikoak sustatuz. Aurretik adierazitako prozesuek litosfera argaldu egiten dute, dortsal erdiozeaniko bat bezala jokatzea eraginez.
Plaka Tektonikoen mugimendua
Orokorrean, Rift apurketak eta failak agertzen diren lurrazal zonaldeei deritze. Rift Haran Handia, Afrikar plakan ematen ari den aktibitate dibergentearen ondorioz sortzen ari da, dibergentzia horren ondorioz Afrikar plaka bi zati desberdinetan hausten ari delako. Banaketaren ondorioz plaka Afrikarretik abiatuta sortzen ari diren bi plaka berri hauek, mendebaldetik ekialdera hedatzen den plaka Somaliarra eta kontinenteko plaka Nubiarra dira. Aktibitate dibergente honek gaur egun jarraipena du eta urtean 6-7 mm bereizten dira riftaren bi hertzak. Banaketa honek denboran aurrera egin ahala, bi kostalde berriak orduan eta banatuago egongo dira eta lehen esan bezala, hemendik 10 milioi urtetara banaketa totala izango da, ozeanoa Riftean zehar hedatuz eta arro ozeaniko berri bati hasiera emanez. Plaken arteko banaketa hau honetan datza (eskuineko irudia): Kasu honetan, sortu berri den plaka Somaliarra eta plaka Afrikarra banatzen ari dira etengabe. Bi plaka litosferikoen ertz dibergenteak motelki banatzen dira eta behealdean dauden puntu-beroak lurrazalerantz hurbiltzen dira.
Hasiera batean, Rifta litosferaren goialdean sortzen hasten den distentsio linealaren ondorioz sortzen hasten dira. Dibergentzia horren ondorioz, elkarrengandik banaturik dauden arroak sortzen dira, failen ondorioz eraturikoak. Rifta eboluzionatzen eta handitzen doan heinean, aurretik sorturiko failak elkartzen hasten dira, haran eta sakonune handiak eratuz.
Horrekin batera, lurrazala gero eta meheagoa egiten da eta lurrazalaren eta mantuaren arteko trantsizio zonaldea azaletik hurbilago gelditzen da. Azkenik, hondotik lurrazaleratzen den magmak azala apurtzen du, apurketa eta pitzadura kantitate handia sortuz eta bertatik magma kanporatuz.
Aktibitate geologikoa
Ekialdeko Afrika ezegonkortasun handiko zonalde tektonikoan kokatzen da, hiru plaka tektonikoren elkarketa puntuan dago eta. Bertan, Arabiako eta Afrikako plaken eta Rift Haranaren eraketaren ondorioz sortzen ari den plaka Somaliarraren arteko elkarrekintza geratzen ari da. Honen ondorioz, Rift Haranaren inguruko zonaldean aktibitate bolkaniko eta sismiko handia dago Riftaren eraketaren ondorioz eta bi zonaldeen banaketarekin batera agertu izan diren puntu bero eta sumendien ondorioz.
Sismologia
Rift bailara handia sismikoki aktibo dagoen rift sistema handiena da munduan. Bertako lurrikara gehienak Afar Triangeluan suertatzen dira, handienak plaka arteko mugan gertatuz. Azken mendean erregistratutako lurrikara handiena 7 gradukoa izan zen Richteren eskalan. Aktibitate sismikoa Riftari paralelo ematen da eta sakonera txikietan, 12-15 km riftaren ardatzaren azpitik. Ondorioz, lurrazalean ikusten diren ondorioak oso nabariak dira. Baina ardatzetik urrunagoko puntuetan sakonera handiagoetan eman daiteke jarduera geologikoa (30 km).
Bolkanismoa
Rift haranaren inguruan aktibo eta lotan dauden Afrikar sumendi nagusien gehiengoa dago, azken hauen artean, Kilimanjaro, kontinente Afrikarrean dagoen mendirik altuena, Kenya mendia, Longonot mendia, Menengai kraterra eta Karisimbi mendia aurki daitezke besteak beste. Sumendi hauetako gehienak haranaren eremutik kanpo egon arren riftak berak sortu zituen.
Metarbela
Metarbela Cossidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Metarbela stivafer da.
Alberto Corazón
Alberto Corazón Climent (Madril, 1942ko urtarrilaren 21a - ibidem, 2021eko otsailaren 10a) espainiar argazkilari, margolari, eskulturagile eta diseinatzaile bat izan zen.
Espainia mailan berak diseinatutako logoengantik nabarmendu zen, bera bere lan arlotik kanpo jende askorentzat ezaguna izan ez arren, espainiar erakunde nabarmen askoren logoak deiseinatu zituenez oso ezagunak izan baitziren, esate baterako UNED, ONCE, Renfe Aldiriak, Espainiako Liburutegi Nazionala, Espainiako Osasun eta Kontsumo Ministerioa, Espainiako Antzerki Klasikoaren Konpainia, SGAE, Madrilgo Arte Ederretako Zirkulua, Espainiako Turismo Paradoreak, Andaluziako Junta, Amerikako Etxea, Madrilgo Unibertsitate Autonomoa eta Madril Udalerriko Kultur Zentroaren logoak diseinatu zituen.
Rift Haran Handia
Bolkanismoa
Bestalde, aktibo dauden sumendien artean Erta Ale, DallaFilla eta Ol Doynio Lengai ditugu. Lehenengoa Ezkutu formako sumendi basaltiko bat da, jarraituki aktibo dago, Afar eskualdean kokatua dago Etiopiako ipar-ekialdean. DallaFillak 2008an eztanda egin zuenean Etiopian inoiz antzemandako erupzio bolkaniko altuena izan zen. Ol Doynio Lengai gaur egun aktibo jarraitzen duen natrokarbonatita zko sumendi bakarra da munduan. Sumendi honek jariatzen duen magmak berezitasun bat dauka. Magma gehienak ez bezala honek ez du ia silizerik bere konposizioan, hau potasio eta sodioa duten Gregoryitan eta Nyerereitan dira aberatsak, mineral hauek karbonato eta nitratoen taldekoak dira. Konposizio honek fluidotasun handia ematen dio, biskositate oso baxua izanik. Etiopian bakarrik 50 sumenditan detektatu da aktibitate bolkanikoa Holozenoaz geroztik.
Rift Bailararen Geografia eta Biodibertsitatea
Rift Haranaren zati ezagunena Afrikakoa izan arren, Afrikan eta Asian zehar hedatu egiten da, ia 5.000 kilometrotan zehar. Zati nagusia eta ezagunena, Afrikan kokatzen da. Rift Haranak Kenya zentralean altuera handiena lortzen du, 1.800 metrotik gora dauden zonaldeak baitaude. Zonalde baxuena aldiz, Afarreko triangelua eta Itsaso Gorria dira, itsas-maila baino 396 metro hondorago dagoena. Riftaren luzera osoan zehar, aurretik adierazita dagoen bezala, sumendi aktiboz eta laku handiz beterik dago. Afrikan, rifta Kenyako meseta zentrala bitan banatzen du, lakuen laguntzaz.
Alberto Corazón
Bilboko Arte Ederren Museoa, Sofia Erregina Museoa, Valentziar Arte Modernoaren Institutua eta Madrilgo Arte Garaikidearen Museoan bere eskulturak ikusgai daude.
2006an San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademiaren kide bilakatu zen.
Rift Haran Handia
Asiako rift bailara
Hegoalderago Jordaniako Rift bailaran Itsaso Hila dago eta honek Israel eta Jordaniaren arteko muga sortzen du. Itsaso Hiletik hegoalderantz Arabah Uadiak betetzen du rifta, ondoren Aqabako Itsas golkoak eta azkenik Itsaso Gorriak. Sinai penintsulako hegoaldeeneko puntuan Itsas Hileko failak eta Itsas Gorriko riftak bat egiten dute. Itsas Gorriko riftak, izenak dioen moduan, itsas gorriaren luzeran hedatzen da eta honen hegoaldeeneko puntuan Afar elkarte hirukoitza ematen da, non Asiako rift bailara, Afrikako Ekialdeko rift bailara eta Aden dortsala elkartzen diren. Elkarketa ematen den zonalde honi Afar triangelua deitzen zaio.
Aldeanueva de la Sierra
Aldeanueva de la Sierra Salamancako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 105 biztanle zituen.
Siphamia roseigaster
Siphamia roseigaster Siphamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Rift Haran Handia
Afrikako Rift bailara
Afrikan dagoen Rift bailararen zonaldea Afrika erdialdean bitan banatzen da Ekialdetarra eta Mendebaldarra. Bi haran hauetako riftek berriz bat egiten dute Tanzaniar lurraldean.
Ekialdeko Afrikar Rifta: Afrikar Sabana
Rift Haran Handiak egindako Afrikar kontinentearen hausturak kontinentearen ekialdeko klima mendebaldekoa baino lehorragoa izatea eragin zuen. Gainera bertako lakuek itsasoarekin konexiorik ez izateak sakonera gutxi izatea eragiten du, eta horretaz gain uraren lurrunketaren ondorioz mineral kontzentrazio handia dute. Aurretik aipatutako lehortasunarengatik, Afrikako zati honetan sabana agertu zen belardi oso zabala, non klimak bi urtaro dituen; euritsua eta lehorra. Bertako arrasto geologikoek ziurtatzen dutenez, bertako primateak, oraindik zuhaitzen adarretan bizi zirenak, lurrera jaitsi behar izan zuten, gizakiaren lehen aitzindariak izanik.
Rift Haranean gizakiaren eboluzioa
Historian zehar buruturiko ikerketen ondorio gisa, Rif Haranak gizakiaren eboluzioan izan duen garrantzia nagusia da. Ikerketen ondorioz lorturiko emaitzen artean, Rift Haran Handiaren eraketaren ondorioz lehenengo bipedoak sortu zirela, frogapen garrantzitsuenetarikoa da. Rift Harana, Afrikan aurkitu daitezkeen plio-pleistozenoko aztarnategi oparoenetarikoa da. Izan ere, zonaldean gertaturiko aktibitate sismikoen ondorioz, fosilak lurrazalerantz igotzen dira, ikusgai izan arte.
Lehenengo hominido bipedoak, Sahelanthropus tchadensis, Ardipithecus eta Orrorin tugenensis espezieetakoak izan zirela uste da. Azken bi espezieen arrastoak, zeinak duela 6-4,5 milioi urte jaio ziren, ekialdeko Afrikan aurkitu ziren lehenbiziko aldiz. Hominido hauen arrasto eta fosilen eskasiaren ondorioz, ezin izan da frogatu guztiz bipedoak zirenik.
Ziurtasunez bipedoak izan ziren lehenengo hominidoak Australopithecus espezieko hominidoak izan ziren. Haien lehenengo arrastoak duela 4-2,5 milioi urtekoak dira eta Afrikan aurkitu ziren. Haien eskeletoak ia osorik aurkitu direnez, jakin badakigu Afrikako sabana n zehar hedatu zirela, eboluzionatuz eta horren ondorioz Australopithecus espeziearen barnean bost eboluzio desberdin izan ziren, baina desgertu aurretik lehenengo Homo-ak eratuz eboluzionatu ziren. Haien desagerpena sabanaren desertifikazioaren ondorioz gertatu zen.
Horien artean, Homo sapiens-a izan zen Etiopian (Afrika) bizi zen bakarra. Haren fosil zaharrenak duela 200.000 urtekoak dira eta esan bezala, Etiopian aurkitu ziren.
Sabanan bizi ziren hominidoak zuhaitzetatik lurrera jaitsi behar izan ziren janari bila eta bertako zonaldean zegoen belardi garaiari aurre egiteko eta haren gainetik ikusi ahal izateko, bi hanketan ibiltzen hasi behar izan zute8n. Beraz, esan daiteke Rift Haranaren ondorioz, giza eboluzioaren garairik oparoena gertatu zela.
Ormoiche
Ormoiche Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ormoiche udalerrian erroldatutako biztanleak 71 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 29 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 1 hutsik zegoen. 28 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 29 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 23 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 11 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen: