cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gillermo Bengoetxea
Kronista
Euzkadi, egunkari jeltzaleko Ermuko korrespontsala izan zen 1914tik 1931ra, etenaldi desberdinak tarte. Euskara ederrean eta jasoan, alderdiaren gaineko berriak herriko gertaerekin tartekatzen zituen, gehienetanTxindurri bezala sinatuz.
Bertsolari
Plazaz plazako eta bapateko bertsolari gisako bere ibilbidearen gaineko ezer gutxi dakigu. Balentin Enbeita bertsolaria sarritan ahalegindu zitzaion Bizkaiko Bertsolari txapelketan parte hartu zezan, baina ezetzarekin bidali zuen beti, ermuarraren iritziz “ixilik euki beharrekoren bat esan barik ezin egongo nintzan, eta etxian gelditzia hobe”.
Azoka eta erromeria lekuetan gustuko zuen kantu-paperak erosi eta buruz ikastea, baina apurka-apurka bereak idazteari ekingo zion. Bertso-papergile gisa Gillermo Txindurrik idatzi eta musikatutako hainbat lan herritartu dira, belaunaldiz belaunaldiko galbahea pasatuz. Ermuarren artean ezagunak dira Ehiztariak, Elorrixotik etorri jakun edota Neure alaban seme. Baina bere bi lan ezagunenak Babia saltzen eta Hartzaren koplak dira.
1947an, Indalezio Ojanguren argazkilari eibartarrari eginiko omenaldiaren harira Bertso-Berriak argitaratu zituen, berak sortutako inprobisazioak.
Hartzaren koplak
1934 urteko Ermuko aratusteetan abestu ziren estreinako aldiz jatorrizko lau koplak. Bertsoak idazteko abiapuntua elkartasun egoera batek bultzatu zuen. Maria Bengoetxea alabak gogoratzen zuenez, gazte bat tuberkulosiz gaixotuta zegoen eta haren lagunak aitari etxera etorri zitzaizkion, bertso batzuk egiteko eskatzera. Sasoi hartan tuberkulosia gaixotasun larria zen; zainketa berezi, elikadura egoki eta botika hutsean sendatzen zena, aurrera egitea lortzen zenean, noski. Behar ziren sosak jiratzeko zer hobe etxez-etxeko diru-bilketa bat baino.
Gillermok balizko hartz batek herritarren artean sortutako gorabeheren istorioa asmatu, zortziko nagusiaren neurrira egokitu eta musika jarri zion. Gaixo gaztearen lagunek, ostera, ganbaretan eta etxeko kutxa zaharretan harrapatutako oihal eta kapelekin mozorrotu eta euren aurpegiak erretako kortxo punta batekin belztu zituzten. Pegoraz pegora ibili ziren bertsook kantatuz eta musika joz kitarra, tronpeta eta pare bat biolinekin. Ahapaldien arteko "la la la lala lara lara" doinua egiteko, musika-tresna bitxiak inprobisatu zituzten orrazi eta erretzeko paperekin: hauekin forratuz orrazion hortzak, bertara putz egindakoan soinu berezi bat sortzea lortuz. Diru-eskean jardundako gazte koadrilak, 1.000 bat pezeta batu zuen, orduko denboretarako eta Ermuko 1.100 lagun inguruko biztanleria kontutan hartuta, dirutza.
Sparisoma cretense
Sparisoma cretense Sparisoma generoko animalia da. Arrainen barruko Scaridae familian sailkatzen da.
Gillermo Bengoetxea
Hartzaren koplak
1936ko Gerra Zibilak eten egin zuen kalez-kalekoa, baina herritar askoren memorian gorde ziren lau bertsook.1990 urtean Euskal Birusa Elkarte Kulturalak berreskuratuko zituen eta, ardi larruz mozorrotutako lagun bati esker, hartza kalejiran aterako zen berriro. Harrezkeroztik, aratuste barixakuan, inauteri ostiralean, Ermuko kaleetan zeharreko ibilbidea egiten du hartzak, herritarrez babestuta eta bere gaineko bertsoen doinu gogoraerrazen doinuez lagunduta.
Herriko ikastetxeak eta euskaltegiak arduratu dira, besteak beste, beraien ikasleen artean Patxi Urkoren istorioaren abestia ezagutarazten. 2000. urtean Bengoetxearen jatorrizko bertso sortaren lau ahapaldiei beste bi gehituko zizkion Deba Beheko Bertso Eskolak eta seiok abestu ziren ia hogei urtez Hartzaren Egunaren kalejiran, berriro jatorrizko lauetara mugatu aurretik.
2016ko apirilean, Bilboko Azkuna Zentroan eta Loraldia kulturaldiaren egitarau barruan, Joxemiel Bidador pastoralaren antzezpenean Hartzaren koplen melodia, egokituta, kantuetako baten oinarri gisa abestu zuten.
Carlia longipes
Carlia longipes Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Florence Pugh
Florence Pugh (Oxford, 1996ko urtarrilaren 3a) ingeles aktorea da.
Birutė Galdikas
Birutė Marija Filomena Galdikas (Wiesbaden, Alemania, 1946ko maiatzaren 10a) kanadar antropologoa da, primatologoa eta orangutan aren kontserbazioan eta portaeran espezialista.
Biografia
UCLAko Unibertsitatean egin zituen ikasketak, psikologiakoak eta antropologiakoak, eta ikasketak amaitu ondoren, 22 urte zituela, orangutanen ikerketarako zentro bat zabaldu zuen Borneon, Louis Leakey ikertzailearen laguntzari eta National Geographic Elkarteari esker.
Zentroa zabaldu zuelarik 23 urte eman ditu oihanean, orangutanak nola bizi diren aztertzen. Tarteka denboraldiak igarotzen ditu Vancouverren, Simon Fraser Universityn irakasle eta ikerlari lanak betetzen.
Hainbat aldizkaritan idatzi ohi du, National Geographic, Science eta beste hainbatetan, eta liburu bat eman du argitara.
Gaur egun Galdikas da, zalantzarik gabe, orangutanei buruzko aditu handiena. Bere ikerketetan ateratako ondorioen arabera, Galdikasen iritzian, gizakiok gure talde-izaerari jaramon egin, gure ezaugarri hori kontuan hartu eta taldean bizi eta lan egingo genuke, baldin eta hirian estresaturik bizi diren orangutanak izan nahi ez badugu. Bere ustez, gure bilakaera biologikoari esker, gure lotura sozialei esker lortzen dugu gure grina kontrolatzea, ingurunea zaintzea eta adimen-osasuna kontserbatzea.
Pantaleon Errandonea
Pantaleon Errandonea Unsain (Arantza, 1937ko otsailaren 11 - Arantza, 2020ko azaroaren 22a) nafar trontzalaria eta herri kirolen sustatzailea izan zen. Sorterrian herrigintzan ibili zen hainbertze urtez. 1991n Nafarroako Herri Kirol Federazioak omendu zuen eta 2017an Arantzako Udalak.
Bizitza
Pantaleon Errandonea Arantzako Putzubeltza baserrian jaio zen 1937ko otsailaren 11n, sei senidetan zaharrena. Ttiki-ttikitatik hasi zen lanean, eta 13 urterekin Igantziko Irisarri baserrira morroi joan zen. Gerora mendi mutil ibili zen Frantzian eta Iratin. Orduan hasi zen arpanean bere lagunekin lehian. Gerora, Euskal Herrian barna jokatu zituen arpan apustu eta txapelketengatik egin zen ezagun. Tartean, Euskal Herriko txapela ere jantzi zuen.
Baina Arantzan hori baino gehiago izan zen: zinegotzia izan zen, Ekaitza Elkartean ere lan aunitz egin zuen, baita Bortzak Bat Kooperatiban ere... Herri kirolen bultzatzaile handia izan zen, eta hainbertze urtez herriko neska eta mutikoei herri kirolak erakusten ibili zen. Herriko bandera ere urte aunitzez dantzarazi zuen. Hainbat omenaldi ere jaso zituen. 1991ko abenduan Nafarroako Herri Kirol Federazioak urtetan herri kiroletan egin zuen lana eskertuz omenaldia egin zion, eta 2017an, Trikitixa Jaialdiaren barnean, Arantzako Udalak herriaren alde egindako guztia eskertzeko omenaldia egin zion.
Chau Say Tevoda
Chau Say Tevoda (khmereraz ប្រាសាទចៅសាយទេវតា) Kanputxeako Angkorren dagoen tenplu bat da. Justu Angkor Thomen ekialdean dago, Garaipenaren Bidea Thommanonerantz zeharkatuz. XII. mendearen erdialdean eraikia, Angkor Waten estiloko tenplu hindu bat da. 2005etik, zaharberritze lanetan ari da Txinako talde bat, eta, bertara, sarrera, mugatua dago.
Tatsuya Kojima
Tatsuya Kojima (古島 竜也, 1976ko ekainaren 25a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Lor aintzira
Lor aintzira (Laguna de Lor) Nafarroako Cascante eta Ablitas udalerrien artean dagoen aintzira bat da, Erribera eskualdean. Arrantza leku, oinez ibiltzeko eta hegaztiei behatzeko ohiko lekua da. Txikia da urtegi natural hori, baina artifizialki handitu zuten.
Merneferra
Merneferra Ay edo Ay I.a, Egiptoko XIII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 1669tik K.a. 1656 arte gobernatu zuena, Krauss eta Frankeren arabera.
Lor aintzira
Queiles ibarrean, aintzirak Moncayoren urak biltzen ditu, lur ureztatuetan erabiltzeko. Inguruan nekazaritza lurrak dira nagusi.
Genouillac (Charente)
Genouillac Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Merneferra
Bere izena, Merneferra, Turineko Errege Kanonaren VII.3 erregistroan dago, 23 urte, 8 hilabete eta 28 eguneko erregealdi luze batekin.
Genouillac (Charente)
Biztanleria
2007an Genouillac udalerrian erroldatutako biztanleak 582 ziren. Familiak 227 ziren, horien artean 51 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 35 bakarrik bizi ziren emakumeak), 86 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 86 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Merneferra
Bere tronu izenak, Merneferrak, "Raren ontasuna maite duena" esan nahi du.
Genouillac (Charente)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Merneferra
Bere garaiko testigutzak
Bere izenarekin, bere erregealdiko hirurogei eskarabeo inguru kontserbatzen dira, zigilu zilindriko bat, harrizko pitxer bat, eta piramidioia, edo bere piramidearen tontorreko harria, El Khatanan aurkitu den piramidekoa, beharbada, Menfisetik etorriko zen arren, non bere hilobiak egon behar zuen, baita Karnakeko tenplu bateko harrizko blokeetan ere.
Beste hipotesi batzuk
Hiksoek Niloren delta bereganatu eta Menfis hartu zuten garaia, bere erregealdia izan zela iradoki zen, eta Merneferrak, hiriburua zen El Lishtetik hegoaldera ihes egin zuela, baina, berriki eginiko ikerketek, hori baztertzeko joera dute.
Genouillac (Charente)
Etxebizitza
2007an 278 etxebizitza zeuden, 233 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 18 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 277 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 233 etxebizitza nagusietatik 195 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 12 etxek bi gela zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 72 etxek lau zituzten eta 109 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 84 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 117 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 342 ziren, horien artean 256 aktiboak ziren eta 86 inaktiboak ziren. 256 pertsona aktiboetatik 222 lanean zeuden (136 gizon eta 86 emakume) eta 34 langabezian zeuden (15 gizon eta 19 emakume). 86 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 39 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Eskualde
Eskualdea lurralde azalera bat biltzen duen kontzeptu geografiko bat da, banako kontzeptua den tokiaz gaindi eta erreferentziazko eremu geografikoa baino txikiagoa. Euskaltzaindiak sinonimotzat ditu erregioa eta eskualdea, baina erabilpenean eskualde gehiago agertzen da bere testuetan, nahiz eta, kontzeptu bat azaltzearren adibidez "eskualde hizkuntzak" zein "erregio hizkuntzak" erabiltzen dituen.
Europe (Paris)
Europe (32), Frantziako Paris hiriburuan dagoen auzo bat da, Élysée (8) barrutian. 1999ko erroldaren arabera 18.606 biztanle zituen.
Izena auzo honen erdigunean dagoen Europa plazari zor dio.
Eskualde
Eskala kontua izan ohi da erregio eta eskualdearen arteko desberdintasun bat, ñabardura mailakoa. Euskal Herriaren barruko esparruez ari garenean, eskualde da gehien erabiltzen den terminoa, ofizialki ere bai hala nola Nafarroa Garaiak foru lege batez bere lurraldeko eskualdeak definitu zituenean. Eskala handiagoan, esate baterako, kontinentekoan edo Europako Batasunekoan, erregio terminoa erabil daiteke usuago (baina eskualde ere bai).
Ipatinga
Ipatinga Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Genouillac (Charente)
Diru sarrerak
2009an Genouillac udalerrian 236 unitate fiskal zeuden, 596 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.882 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 iturgina eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Genouillac udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Los Cerrillos udalerria
Los Cerrillos Uruguaiko Canelones departamenduko udalerrietako bat da. Udalerriaren hiriburua izen bereko hiria da.
Carlia jarnoldae
Carlia jarnoldae Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Los Cerrillos udalerria
Herriak
Udalerria ondorengo herriek osatzen dute:
1162 Larissa
1162 Larissa asteroide gerrikoan aurkitutako 1162. asteroidearen izena da. 1930eko urtarrilak 5ean aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1930 AC zen. Bere izena Greziako Larissa probintzia eta hiriagatik jasotzen du.
Loxodonta
Loxodonta edo Afrikar elefanteak bi espezie ezberdin dituen elefante generoa da, Elephantidae barruan dauden bi generoetako bat. Gaur egun dauden bi espezieak Loxodonta africana eta Loxodonta cyclotis dira. Pliozenoko fosilak ere badaude Afrikako hainbat lekutan.
Mauro Urriza
Luis Mauro Urriza Oteiza (Aiegi, Nafarroa, 1963ko urriaren 12a - Aiegi, Nafarroa, 2014ko uztailaren 19a) nafar musikaria eta musikagilea izan zen.
Bizitza
Mauro Urriza Aiegin 1963ko urriaren 12an jaio zen Aiegin. Solfeoan, Eskusoinuan, Konposizioan, Orkestra-zuzendaritzan eta Abesbatza-zuzendaritzan goi-tituluduna zen Nafarroako eta Donostiako Goi Mailako Musika Kontserbatorioetatik.
Musika klasikoan ibilbide akademiko luzearen ondoren, jazz musikak erakarri zuen Mauro eta ikasteari ekin zion berriro: I. Salvadorrekin pianoa, M. Blanco eta G. Kleinekin konposizioa eta I. Askunzerekin harmonia.
2014ko uztailaren 19an hil zen, 50 urte zituela.
Villareyu d'Órbigu
Villareyu d'Órbigu (leonesez) edo Villarejo de Órbigo (gaztelaniaz) Leongo Herriko udalerri bat da, Leongo probintzian kokatuta. eskualdean dago, itsas mailatik metrora, eta -ko azalera hartzen du.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 3.313 biztanle zituen. biztanle zituen.
Obake
Obake, japonieraz お化け, edo bakemono, 化け物, japoniar folkloreko yōkai motako naturaz gaindiko izakiak dira. Literalki "gauza aldakor" esan nahi du, izaki hauek beren itxura aldatzeko duten gaitasuna dela eta.
Maiz mamueki identifikatu ohi dira, baina nagusiki denboralki baterako beren itxura alda dezaketen izaki bizidunak edo naturazgaindiko izakiak dira, hildako espirituetatik ezberdinduz. Dena den, bigarren erabilera bezala, obake terminoa yurei bezala ere erabili daiteke, hots, hildako gizaki baten mamua.
Dahlenheim
Dahlenheim Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Dahlenheim udalerrian erroldatutako biztanleak 678 ziren. Familiak 227 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 18 bakarrik bizi ziren emakumeak), 66 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 114 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 7 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 260 etxebizitza zeuden, 241 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 233 etxeak ziren eta 26 apartamentuak ziren. 241 etxebizitza nagusietatik 205 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 27 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 161 etxek bost zituzten. 229 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 90 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 135 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 411 ziren, horien artean 322 aktiboak ziren eta 89 inaktiboak ziren. 322 pertsona aktiboetatik 312 lanean zeuden (165 gizon eta 147 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 89 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Dahlenheim udalerrian 269 unitate fiskal zeuden, 751 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.277 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 banku bulegoa zen, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Dahlenheim udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.
Zerga
Zergak zergadunari egokitzen zaizkion tributu eta zamak dira, herritarrek nahitaez ordaindu beharko dituzten zenbatekoak, gastu publiko ei erantzuteko. Zuzeneko ak edo zeharkako ak izaten dira.
Zuzeneko zergak aurretik zerrenda arauemaileetan izendatuak izan direnek ordaintzen dituzte, ondasunezko edo errentazko eskuarteak dituztelako eta prezioetan bertan jasanarazteko egokierarik ez delako. Horrelakoak dira ondarekoak, errentakoak, oinordetzakoak, eta abar. Zeharkako zergak, berriz, zergapekoa identifikatu beharrik gabe ordaintzen dira, produktu bat erostean edo zerbitzu bat ordaintzean, besterik gabe Balio Erantsiaren gaineko Zerga edo BEZa, muga zergak... eta gero kontsumitzaileei jasanarazten zaizkie. Hartara, merkatariek eta fabrikatzaileek, de facto, estatuaren konturako zerga kobratzaile moduan jarduten dute.
Era askotako zergak daude: elkarteen gaineko zerga, enpresen mozkinak zamatzen dituena; oinordetzen eta dohaintzen gaineko zerga, heriotzagatiko edo jaraunspenezko oinordetzagatiko dohaintzak eta bizien arteko dohaintzak zamatzen dituena; ondarearen gaineko zerga, pertsona fisiko baten ondasunen multzoa zamatzen duena landa lurreko eta hiri lurreko sailak, balio higikorrak eta abar. Ezagunena eta nozituena Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga da (PFEZ) langile guztiei lansaritik kentzen dietelako. Beraz, lansaripekoen errentak zergapetzen ditu. Historikoki, XVI. mendean, itsas zergak otura izendapenaz aipatzen dira Gipuzkoan.
Historia
Lehen zerga sistema ezaguna Antzinako Egipton sortu zen, K.a. 3000-2800 inguruan, Antzinako Inperioaren lehen dinastian. Garai hartako dokumentazioak dio faraoiak bira bat egiten zuela bi urtez behin bere erresuma osoan zehar, menpekoen zergak biltzeko. Beste aurrekari batzuk dira gari alearen salerosketan kareharri edo papiroak ordaindu beharra erregeari.
Biblian agertzen dira zergak, Josef Nazaretekoaren Hasieran:Josef esaten ari zitzaion Egiptoko herriari nola banatu behar zituen laboreak, zati bat faraoiari emateko; hori da, narrazioaren arabera, uztaren bostena (% 20) zen zerga.
Geroago, Persiar Inperioan, zerga sistema erregular eta iraunkorra K.a. 500. urtean antolatu zuen Dario I.a Handiak, satraperri bakoitzean egokituta aplikatu bazen ere. Sarritan, zerga tasa desberdinak zeuden Inperioko hogeita hamar bat satraperrietan, horietako bakoitza bere produktibitatearen arabera ebaluatzen baitzen. Satraparen ardura zen ordaindu beharreko zenbatekoa biltzea eta enperadoreari bidaltzea, gastuak kendu ondoren. Adibidez, Babiloniak zergetan gasturik handiena izan zuen, ziurrenik lehengai ugari eta askotarikoak zituelako: mila zilar talentu eta lau hilabeteko janari hornidura armadarentzat. Indiari dagokionez, urre ekoizpen handiko probintzia zenez, zerga urre hautsetan ordaindu behar zuen. Egipto, Persiar inperioaren aletegitzat hartzen zutenez, 120.000 gari neurri eta 700 zilar talentu ematera zegoen behartuta. Aitzitik, persiar herritarrek ez zuten zergarik ordaintzen, baina edonoiz armadari zerbitzatzera deituak izan zitezkeen.
XI. mendean, India islamiar nagusitasunaren mende zegoenean, agintariek jizya ezarri zuten (musulman ez zirenen gaineko zerga), harik eta Akbar Handiaren erregealdian (1556-1605) indargabetu zuten arte.
XVII. mendearen hasieratik, Europan zergak biltzeko helburuaz emandako arau eta dokumentu ugari dago. Hala ere, zaila da leku eta garai bakoitzeko zerga mailak alderatzea; izan ere, hedadura, sortutako fluxu ekonomikoa eta garaiko ekoizpen zifrak ez daude eskuragarri. Frantziako Estatuaren diru-sarrerak —diru-sarrerak ken gastuak—, 1600ean 24.300.000 milioi libera baziren, 1650ean 126.860.000 libera izan ziren, eta, pixka bat gutxiago, 117.990.000 libera mende amaieran, 1700ean. Zor publikoa 1,6 bilioi libera izan zenean 1780tik 1789ra bitartean, Estatuaren diru sarrerak 421.500.000 milioi libera izatera iritsi ziren. Zergak, azken ondasunen ekoizpenaren portzentaje gisa, % 15etik % 20ra iritsi ziren XVII. mendean, Frantzian, Herbehereetan edo Suedian. Frantziako Iraultzaren garaian, Europan bildutako zergak izugarri handitu ziren, eta gerra zibila luzatzen zen heinean, Europako gobernuak zentralizatuagoak eta zergen bilketan aditu bihurtu ziren. Hazkunde hori handiagoa izan zen Ingalaterran, zerga karga % 85 inguru handitu baitzen aldi horretan. Biztanleko zerga sarrerak ia sei aldiz hazi ziren XVIII. mendean zehar, baina hazkunde ekonomiko jarraitua izan baze ere, karga handiegia izan zen norbanako bakoitzarentzat.
Zergaren oinarrizko hastapenak
Ogasun Publikoaren oinarrizko kezketako bat sistema inposatzaile honen irizpide eta printzipioak finkatzea izan da, honela sistema optimo gisa kalifikatua izateko.
Zerga-tasak
Zergak, oro har, portzentaietan kalkulatzen dira, balore partikular batekiko, zerga-oinarri, zerga-tasa edo alikuota bezala izendatuz honela sailkatzen dira:
Zerga gehikorrak errenta txikiagoa duten pertsonen zama murrizten dute, beraien diru-sarreren ehuneko txikiagoa ordaintzen baitute. Hau zerbait ona bezala ikusi daiteke edo arrazoi pragmatikoengatik egin daiteke, izan ere, negozio txikiagoko erregistro eta zailtasun maila baxuagoa behar duelako. Batzuetan zerga, zerga gehikor edo zerga gutxikor gisa sailkatzen da errenta baxuagoko pertsonen efektua onuragarriagoa edo desegokiagoa izan dezaten. Baina termino honen erabilera informalak ez du onartzen gehikorraren edo gutxikorraren definizio argirik.
Zerga erreal eta zerga pertsonalak
Zerga errealek pertsona jakin batekin lotu gabe, gaitasun ekonomikoaren adierazpenak zergapetzen dituzte. Zerga pertsonalak bihurtzen dira aldiz, pertsona jakin batekin zuzenean erlazionaturik, gaitasun ekonomikoaren adierazpenak zergapetzen dituztenean.
Adibidez, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergak izaera erreala du soldatak, enpresarien mozkinak, alokairuak edo lortutako interesak zergapetzen dituenean. Aldiz, Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergak izaera pertsonala izango du zuzenean pertsona jakin baten errentaren gain eragiten duenean. Ohiko izaera pertsonala duten zergak dira Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zergak, Elkarteen gaineko Zergak eta Aberastasunaren gaineko Zergak. Hala eta guztiz ere, zerga hauek ez dute beti izaera hau, egoiliarrak (bertakoak) ez diren pertsonen errentaren gaineko zergak izaera errealeko zergak dira. Ez egoiliarrek, zerga horren deklarazioa aurkeztu beharko dute herrialdean lortzen dituzten errenta bakoitzeko.
Berehalako Zergak eta Aldizkako Zergak
Berehalako zergetan, zerga egitatea noizbehinkako denbora jakin batean egiten da, esate baterako, ondasun bat erostean edo beste pertsona baten dohaintza jasotzean. Aldizkako zergen kasuan, zerga egitatea luzaro mantenduko da denboran zehar, kasu horietan, legeginak iraupen luzeko zergen epeak denboran zehar banatzen ditu. Errentaren gaineko zergaren zergapetzea etengabeko fenomenoa da, baina legeak urtero zergapetzen du.
Zerga sailkapena (ELGA)
Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundearen (ELGA) Zerga sailkapena:
Helburuak eta ondorioak
Estatuek historian zehar zergen bidez lortutako funtsa erabili izan dute administrazio funtzioak finantzatzeko, hala nola, gerraren gastuak, ordena publikoaren eta legearen aplikazioa, jabetzaren babesa, egitura ekonomikoaren finantziazioa (fisikoa eta burokratikoa) eta gobernu baten eguneroko eragiketak. Estatu modernoetan, zerbitzu publikoak eta ongizatekoak finantzatzeko ere erabiltzen dira, hala nola, hezkuntza, osasuna, pentsioak, langabeentzako onurak eta garraio publikoa.
Gobernuek zenbait zerga mota erabiltzen dituzte zergak ordaindu behar dituzten jardueretan parte hartzen duten gizabanakoen edo sektoreen artean zerga karga banatzeko, eta, aldi berean, baliabideak banakoen eta populazio baten gizarte klaseen artean birbanatzeko. Historikoki, pobreen zergek eusten zioten nobleziari; ekonomia modernoetan, berriz, gizarte segurantza jende behartsuenei, desgaitasunen bat dutenei eta erretiratuei laguntzeko diseinatzen dira zergak, betiere langile klasearen baliabideetan oinarrituta. Gainera, zergak erabiltzen dira eremu militarra finantzatzeko edo babesteko, jarduera makroekonomikoan eragiteko (politika fiskalaren bidez) edo ekonomia baten barruko kontsumo edo langabezia ereduak aldatzeko, transakzio batzuk besteak baino hobeak izan daitezen.
Asmo horiek 4R deiturikoetan laburtzen dira, ingelesezko hitz hauen sigla: revenue (Estatuarentzako diru sarrera ekonomikoak), redistribution (klase apalei erantzuteko aukera), repricing (zenbait kontsumo eta ohitura bultzatu edo uxaraztea) eta representation (herritarrak beren ordezkariekin lotzea, dirua kudeatzeagatik erantzukizunak eskatzen dituztelako).
Oinarrizko funtzioak
Ebidentzia enpirikoak ohartarazten gaitu zergek eta diru sarreren transferentziek nabarmen murriztu dezaketela pobrezia herrialde gehienetan, populazioaren ongizateak BPGaren bostena behar baitu, gutxienez.
Zergak populazioaren ezaugarrien arabera doitzen ahal dira, populazioaren sektore bat edo bestea gehiago zergapetzeko. Beraz, zilegi izan daiteke biztanleriaren zati bati ekarpen handiago egin behar izatea, eta, aldiz, ekarpen txikiagoa jaso eta gainerakoentzat eskuragarri dauden diru sarrerak handitu behar izatea. Zergen berezko eginkizun dira:
Doktrina fiskalak
Hala ere, badira beste pentsamendu ildo batzuk, ekitate printzipioa aldezten dutenak, hau da, ahalegin maila bera eskatzen diena zergadun guztiei. Bi motatakoa izan daiteke:
Zerga printzipioak
Hasiera batean, liberalismo ingelesak aldeztu zuen estatu zergen prozesua, batez ere Adam Smithek, zeinak justizia, sinpletasuna eta neutraltasuna fiskalitate onaren aginduak direla aldarrikatu baitzuen. Kontsiderazio horiek oso garrantzitsuak izan ziren liberalismo klasikoan, zerga ez zenean arazo ekonomikotzat hartzen. Gaur egun, dogma haiek zalantzan jartzen dira, eta, arrazoitutakoaren aurka, politika fiskala askotan erabiltzen da kontsumitzailearen edo merkatuaren jarreran eragiteko, une edo sektore jakin batean, agintaritzak funtzionamendu txarra dagoela uste badu.
Sinpletasuna
Smithen arabera, zerga sistema sinple bat da erraz uler daitekeena ―erraz kalkulatzen da ordaindu behar den zenbatekoa― eta zergadunarentzat kostu txikikoa dena. Era berean, gobernuak erraztasun bera izan behar du zergadunak behar zuena ordaindu ote duen kontrolatzeko.
Neutraltasuna
Neutraltasunak esan nahi du zerga sistemak ez duela ekonomiaren bilakaera naturalean eraginik izan behar. Hau da, ez du eraginik izan behar enpresen lehiakortasunean eta erabakietan, ez eta kontsumitzaile edo zergadunaren jarreran ere.
Adostasuna
Sistema fiskalak Estatu batean duen garrantziaz adostasun orokorra dagoela esan daiteke; horrek zilegitasuna ematen dio Estatuari, herritar mota guztien gaineko zergak arautzeko. Demokrazia batean, ulertzen da zergaduna bat datorrela, ordaintzen duen zerga kopuruaz. Bi arau nagusik teorizatzen dute zerga sistemaren zilegitasuna onartzea.
Zergaren prezioa
Ideia horrek legitimatzen du zerga: estatuak emandako zerbitzuen balioa zerga karga baino handiagoa bada, zerga hori baztertu egin ebha4r da; egungo korronte fisiokratak aldeztu zuen doktrina da:
Elkartasun zerga
Elkartasun zergaren teoriak sozialista erreformistek argitaratutako lanetan agertu ziren. Tesiaren arabera, elkartasun fiskala ezinbestekoa da gizarte loturak mantentzeko. Identitate kolektiboaren sustapenean eta kostu komunak finantzatzeko erabilitako zergan oinarritzen da, baina aberastasuna birbanatzeko ere erabiltzen da, gizarte koherenteagoa eta kohesionatuagoa sustatuz.
Zerga ideala
Autore asko saiatu dira zerga bakar bat sortzen, biltzeko erraza, bidezkoa eta gardena izango litzatekeena.
Fisiokratek lurraren gaineko zerga unibertsala defendatzen dute. Émile-Justin Menier eta Émile de Girardin frantziar politikariek jatorrizko kapitalaren gaineko zergak sortzea aldezten dute. Berrikiago, 1978an, James Meade Nobel saridunak gastuaren gaineko zerga proposatu zuen.
Zergaren eragina
Legeak ezartzen du nork ordaindu behar dituen zergak. Hala ere, teoria ekonomikoaren arabera, zerga baten ondorio ekonomikoek ez dute eragiten, nahitaez, zergadun ordaintzaileen gainean. Zergaren eragina, hau da, zergaren karga fiskala jasotzen duen subjektua, merkatuak zehazten du. Adibidez, produktu baten gaineko zergaren kasuan, eragina izango da prezio berriarekin eskainitako eta eskatutako kopuruak nola aldatzen diren (hau da, eskaintzaren eta eskariaren elastikotasuna). Saltzaileak xurga dezake zerga (zergaren aurretik prezioa beheratuta) edo kontsumitzaileak (zergaren ondoren prezioa goratuta). Eskaintzaren elastikotasuna txikia bada, zergaren zatirik handiena hornitzaileek ordainduko dute; aldiz, eskariaren elastikotasuna txikia bada, zatirik handiena kontsumitzaileak ordainduko du. Saltzailea enpresa lehiakorra bada, zerga karga bere elastikotasunen araberako ekoizpen faktoreetara transmititzen da; horren barruan sartzen dira langileak (soldatak gutxituta), inbestitzaileak (akzioen balioa galtzea) eta jabeak (errenta txikiagoak).
Harreman hori argitzeko, adibide bat har daiteke: produktu baten merkatu prezioa 1,00 € da, eta saltzailearen bidez berreskuratu behar den produktuaren gainean 0,50 €-ko zerga ezartzen zaio (zeharkako zerga, BEZa den bezala). Luxuzko produktua bada (adiera ekonomikoan), saltzaileak zergaren portzentaje handi bat xurgatuko du (eskaintzaren elastikotasun apalaren edo eskariaren elastikotasun handiaren ondorioz). Hala, saltzaileak produktuaren prezioa 0,70 €-ra beheratu dezake, erosleak, zerga ordaindu ondoren, 1,20 € ordain dezan, hau da, zerga aurretik ordaintzen zuena baino 0,20 € gehiago. Erosleak 0,20 € ordaindu behar du, eta saltzaileak 0,30 € ordaindu behar du (zerga aurretik prezio merkeagoa ipinita).
Antzinako zergak
Aro Modernoan zerga sistema orokortuak ezarri aurretik, zerga moduko ekarpenak ziren, besteak beste, hauek:
Artzain Onaren katedraleko organoa
Donostiako Artzain Onaren katedraleko organoa tenpluaren koroaren goialdean 1954ko urtarrilaren 19an inauguratu zuten, Donostiako elizbarrutia sortu eta hiru urte pasa eta gero eta katedrala eraiki eta hilabete batzuk geroago. Cavaillé-Coll organoak Aquilino Ametzuak egindako organo bat ordezkatu zuen. Aurrekoa Artzain Onaren elizaren irekieraren garaikoa zen, hau da, 1897koa.
Garai hartako Europa osoko organorik handienetariko bat izan zen: eskuentzako bost teklatu, oinentzako bat eta 106 erregistro ditu; gainera, presbiterioan oihartzun-organo bat dago, eskuentzako bi teklatu, pedalak eta 20 erregistro dituena. Guztira 9.535 hodi ditu barnealdean eta kanpoaldean, handiena 10 metrokoa dena. 30 tonako pisua du. Inaugurazioan lau euskal musikagileen lanak estreinatu zituzten: Tomas Garbizu, Luis Urteaga, Nemesio Otaño eta Jesus Guridi. Azkenak Tríptico del Buen Pastor lanari esker lehiaketaren saria irabazi zuen.
Fermin Lasala Collado Mandasko dukeak egindako legatu bati esker, 1,5 milioi pezeta ordaindu zuten. 1953an egin zuten Azpeitia Organería Española tailerrean eta haizagailuak Basileako Meindinger konpainiari erosi zizkioten.
Museo Kapitolinoak
Museo Capitolinoak (italieraz: Musei Capitolini) Erromako hiriko museo zibiko nagusia dira. Pluralean esaten da bere jatorriari erreferentzia eginez, izan ere, aurretik zegoen antzinako eskulturen bildumari Benedicto XIV.ak XVIII. mendean  Pinakoteka Gehitu zioen, honek ere erromatar garaia jorratzen zuelarik gehienbat.
Historia
Kapitolinonen egoitza historikoa Kontserbadoreen jauregiek (Palazzo dei Cinservatori) eta Jauregi Berriak (Palazzo Nuovo) osatzen dute, Campidoglio plazan (kapitolio plaza) kokaturiko eraikinak izanik, hau Miguel Angelen diseinuaren arabera berritua.
Museoaren sorkuntza 1471 ean eman ahal izan zen, Sixto IV.a Aita Santuak hiriari Lateranotik eratorritako brontzeen bilduma garrantzitsu bat (horien artean Luperka) dohaintzan eman zionean. Hauek Kontserbadoreen jauregiko patioan kokatu ziren  eta Campidoglio plazan; horren ondorioz museo hau munduko museo publikorik zaharrenean dela esan daiteke.
Paulo III eta Pio V.a bezalako hainbat Aita Santuen dohaintzei esker bilduma haziz joan zen, eta horretaz gain Vatikanotik eskultura paganoak kendu zituzten. 1654 ean Palazzo Nuovoren eraikitzearekin egoera hobetu egin zen.
Museoa Klemente XII,a Aita Santuaren desiraz ireki zen 1734ean, ia mende bat geroago. Bere ondorengoak  Benedicto XIV.a k  kapitoliar pinakoteka inauguratu zuen Sacchetti eta Pio familiaren bilduma pribatuak eskuratuz
Italiaren bateratzearen ondoren Erroma hiriburu bilakatzeko  egindako indusketek objektu berri asko azaleratu zituzten, hauek, Herri- Biltegi Arkeologikoan, ondoren Antiquarium deitua, neurri batean Kapitolioetan erakutsiak izan ziren
1997an egoitza bat ireki zen Erromako auzo ostienseko  Giovanni Montemartini Zentral Hidroelektrikoan,  arkeologia industrial eta klasikoaren arteko nahasketa originala lortuz.
Bilduma
Museo kapitolinoetako bilduma historikoak ondorengoak dira:
Bertan mantendu den artelanik ospetsuena Marko Aurelioren zaldizko estatua da. Plaza erdian dagoena kopia bat da, jatorrizkoa hainbat errestaurazio lanetatik pasa ondoren Marko Aurelioren Exedra deituriko eta berriki beiraz estalitako patio batean kokaturik dago, lorategi erromatarrean, Kontserbadoreen jauregiaren atzealdean.
Jauregi berrian (Palazzo Nuovo) K.o. II. Mendeko enperadorearen estatuaz gain, jatorrizko Diskobolo greziarra, Gálata hilzorian, Tivoliko Adrianoren villan berreskuratutako Fauno Gorria eta landetxe berean berreskuraturiko Mosaico delle Colombe (usoen mosaikoa)  mosaiko ederra,
Palazzo dei Conserbatori izeneko  eraikinerako visita egiteko ere museoaren txartel berarekin egiten da; plazatik sar daiteke edo lurrazpian 30 hamarkadan zulatutako galeria baten bitartez eta gaur egun galeria Lapidaria (epigrafeen erakusketa dago bertan) gisa prestatua, Tabulariumera sarbidea ematen duena eta bi eraikinak elkartzen dituenak. Hemen museoaren pinakoteka dago Caravaggioren San Joan Bataiatzailea eta Iragarpena (antzeko bertsio bat Parisko Louvren gordetzen da) bezalako margolanak gordetzen dituelarik.
Hiriko símbolo nagusia ere bertan gordetzen da Luperka edo Kapitolioko otsoa, denbora luzez artelan etrusko gisa bezala sailkatua, duela gutxi K.o. XII. mendean kokatu da; baliteke jatorrizko estatuak ez kondairako Romulo eta Remo bikiak ez izatea jatorrian, izan ere,dirudienez hauek berpizkunde garaian atxiki zitzaizkion. Konstantino II.aren buru erraldoia K.o. IV. mendean kokatzen da.
Erdi Aroko lan garrantzitsu bat Arnolfo di Camnbioren Ritratto di Carlo I d'Angiò (1277), Europako garai postklasikoan pertsonai bizidun bati modu  fidel batean zizelkatzen zaion lehen erretratua da.
Saint-Rémy-au-Bois
Saint-Rémy-au-Bois Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bruno Ledoux
Bruno Ledoux (Paris, 1964ko urriaren 1 - ) frantziar enpresari, zinema ekoizle eta bildumazalea da. Ezaguna da, batez ere, Libération egunkariaren akzioak erosiz erreskatatu zuelako. 2011 eta 2014 artean akziodun nagusia izan zen, eta 2014an egunkariaren ikuskapen kontseiluaren presidente bilakatu zen.
Saint-Rémy-au-Bois
Biztanleria
2007an Saint-Rémy-au-Bois udalerrian erroldatutako biztanleak 121 ziren. Familiak 47 ziren, horien artean 9 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak), 13 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bruno Ledoux
2015etik Altice Media Group taldearen sortzaile eta akziodun minoritarioa da. Enpresa honek Libération, L'Express, L'Expansion, L'Étudiant, I24news telebista katea eta beste hainbat komunikabideren kudeatzailea da. Le Nouvel Économisteren eta Agate Météo komunikabideen akzioduna ere bada. Biarritz Olympiqueren kontrol akzioduna izan zen 2017ko uztailetik 2018ko maiatzera bitarte. France Vià telebista kate lokalen sarearen sortzailea izan zen 2017an. 2014an Ilbarritz jauregia erosi zuen, hotel bat eraikitzeko asmoz.
Familia
Charles Ledouxen hereniloba da, 1881an Société Minière et Metallurgique Peñarroya enpresa sortu zuena. Albert Ledoux ere bere aitona da, de Gaullen ordezkaria izan zena Hego Amerikan Bigarren Mundu Gerran. Familiak erroak ditu Biarritzen.
Saint-Rémy-au-Bois
Etxebizitza
2007an 62 etxebizitza zeuden, 49 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 62etxeak ziren. 49 etxebizitza nagusietatik 43 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 8 etxek hiru zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 82 ziren, horien artean 59 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 59 pertsona aktiboetatik 57 lanean zeuden (31 gizon eta 26 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 11 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Saint-Rémy-au-Bois udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 555 hektarea erabiltzen.
Saint-Laurent-la-Vernède
Saint-Laurent-la-Vernède Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Laurent-la-Vernède udalerrian erroldatutako biztanleak 693 ziren. Familiak 288 ziren, horien artean 69 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 53 bakarrik bizi ziren emakumeak), 110 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 89 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 395 etxebizitza zeuden, 293 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 85 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 378 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 293 etxebizitza nagusietatik 248 bere jabearen bizilekua ziren, 31 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 55 etxek hiru zituzten, 113 etxek lau zituzten eta 110 etxek bost zituzten. 248 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 132 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 140 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 403 ziren, horien artean 257 aktiboak ziren eta 146 inaktiboak ziren. 257 pertsona aktiboetatik 237 lanean zeuden (129 gizon eta 108 emakume) eta 20 langabezian zeuden (7 gizon eta 13 emakume). 146 pertsona inaktiboetatik 48 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Laurent-la-Vernède udalerrian 295 unitate fiskal zeuden, 684 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.305 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 5 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 11 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 1 iturgina, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
2000. urtean Saint-Laurent-la-Vernède udalerrian 27 nekazaritza-ustiategi zeuden, 264 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anton Geesink
Anton Geesink (Utrecht, 1934ko apirilaren 6a - Utrecht, 2010eko abuztuaren 27a) herbeheretar judoka izan zen. Munduko onena, bere garaian. Tokioko Olinpiar Jokoetako (1964) protagonista nagusietako bat izan zen, txapeldun atera baitzen, pisu-mugarik gabeko mailan, Japoniako kirol nazionala Olinpiar Jokoetan jokatzen zen lehen aldian.
Bizitza
Geesink eraikuntzan aritzen zen lanean. Boxeolari gisa hasi zen kiroletan, eta 1960ko Erromako Olinpiar Jokoetarako deitu zuten, baina bere federazioak deskalifikatu egin zuen, ustezko profesionalismoagatik. Geesink, federazioak hartutako erabakiagatik minduta, Japoniara joan zen bizitzera, eta entrenamendu-teknika tradizionalak ikasi zituen. 1961ean, goi-mailako judoko munduko txapelketa bat irabazten zuen lehen ez-japoniarra izan zen.
1964an, Tokioko Olinpiar Jokoetan, finalaurrekoetan, hamabi segundoan menderatu zuen aurkaria, eta finalean ere, bederatzi minutuko borrokaldi latz baten ondoren, bertako idoloa, Akio Kaminaga, mendean hartzea lortu zuen. Japoniarentzat, Bigarren Mundu Gerra galtzea adinako hondamena izan zen hura, eta jende askok bere buruaz beste egin zuen horregatik. Ez dago berak adina Europako txapelketa irabazi duen judokarik: open mailan 1953, 1954, 1957, 1958, 1959, 1960, 1962, 1963, 1964 eta 1967. urteetan irabazi zuen; 93 kilotik gorakoen mailan, berriz, 1962, 1963 eta 1964. urteetan. 1967an erretiratu zen.
It's a Beautiful Feeling
Kantuen zerrenda
A aldea
B aldea
Carlia luctuosa
Carlia luctuosa Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Europako Eskualdeen Batzordea
Europako Eskualdeen Batzordea Europar Batasuneko (EB) tokiko eta eskualdeetako ordezkarien batzarra da, EBaren erakunde esparruaren barruan estatu burujabeez beheitiko erakundeei —hau da, eskualdeei, probintziei, udalerriei eta hiriei— ahotsa zuzenean ematen diena.
1994an sortua, Europako Eskualdeen Batzordea funtsezko bi gai jorratzeko asmoz sortu zen. Lehenik eta behin, EBko legediaren hiru laurdenak toki edo eskualde eremuan aplikatzen dira, eta, beraz, komenigarritzat jo zen eskualde eremuan eta toki eremuan aukeratutako ordezkariek EBko legegintza neurriei buruz iritzia ematea. Bigarrenik, herritarren eta Europar Batasunean integratzeko prozesuaren arteko arrakala gero eta zabalagoak kezka eragiten zuen; distantzia hori murrizteko modu bat zen herritarrengandik gertuen dauden gobernu mailen parte hartzea.
Gnathophis bathytopos
Gnathophis bathytopos Gnathophis generoko animalia da. Arrainen barruko Congridae familian sailkatzen da.
Myiagra atra
Myiagra atra Myiagra generoko animalia da. Hegaztien barruko Monarchidae familian sailkatua dago.
Eugenia Iriondo
Eugenia Iriondo Astarloa (Eibar, Gipuzkoa, 1901eko apirilaren 3a- ib., 1983ko urriaren 18a) erraketista profesionala izan zen.
Eibarresa goitizenez jokatu zuen pilotan.
Madrilgo, Kubako, Bartzelonako eta Sevillako frontoietan jardun zuen 12 urtez.
Bizitza
Eugenia Arrateko Partxua baserrian jaio zen eta auzoko pilotalekuan hasi zen esku huskako pilotan zaletzen.
Erraketista ibilbidea
Nerabe zela, neskame joan zen Madrilera, eta aldi berean Madrid pilotalekuko erraketisten eskolan hasi zen ofizioa ikasten. 1919an pilotaleku berean egin zuen debuta profesional gisa, eta gailendu zen pilotarietariko bat izan zen. Madrilgo Moderno frontoian ere jokatu zuen. Handik hiru urtera Kubara joateko aukera izan zuen eta Leerdam baporean abiatu zen Habana-Madrid pilotalekua inauguratu berrian jokatzera.
1928an itzuli egin zen eta Bartzelonako eta Sevillako pilotalekuetan jokatu zuen, denboraldi bana. 1930ean Roberto Cruz Elorza pilotariarekin Arraten ezkondu eta Madrilera joan ziren bizitzera.Hurrengo urteetan Madrid pilotalekuan jarraitu zuen jokatzen.
Erraketari agur
Euskal erraketista nabarmenetakoa kontsideratuta, hamabi bat urtez profesionala izan ondoren, Roberto eta Miren seme-alabak jaio zirenean erraketari agur esan zion. Gerra Zibila hasi zenean, familia Eibarrera itzuli zen eta, erbestealdi gorabeheratsuaren ondoren, bi urtez Donostian bizi izan ziren. Bizitzako azken urteetan, Eibarresa jaioterriko Gorosta-Abeletxe bere baserrira itzuli zen, eta hil arte han bizi izan zen.
Merezimenduak
2003an, Gernikako Euskal Herria museoan, ''Emakumea eta euskal pilota. Mujer y pelota vasca izeneko erakusketan, Eibarresak'' aipamena jaso zuen.
Sant Pau-Dos de Maig geltokia
Sant Pau | Dos de Maig Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Eixample barrutian dago.
Geltokia 1970n inauguratu zen.
Eskoziako Behe Lurrak
Lowlands edo Eskoziako Behe Lurrak (gaeleraz, a' Ghalldachd, hau da, "eremu ez gaelikoa"), Eskoziako hegoaldeko lurraldearen ohiko izendapena da, nahiz eta ez ofiziala izan, hau da, Lur Garaiak edo Highlands eskualdearen barne ez dauden lur guztiak. Eskoziako Lur Garaien eta Behe Lurren arteko banaketa muga ohituraz Firth of Clyde delakoan kokatzen da, Stonehaven eta Helensburgh udalerrien artean. Agian izendapena ez da behar lukeen bezain zehatza, "Behe Lurrak" deitzen zaienak ez baitira bereziki lauak, ez eta Lur Garaietako lur guztiak menditsuak ere.
Banaketa administratiboa
Ohituraz egiten den banaketan Lowlands eskualdearen barnean ondorengo konderri hauek daude:
Bai Highlands eskualdean nahiz Lowlands eskualdean lurrak dituzten konderriak honako hauek dira: