cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Georgia
Georgia (საქართველო, ahoskatua) Eurasiako Kaukasia eskualdeko estatua da. Bi kontinentetan banaturik dago, Europaren ekialdean eta Asiaren hego-mendebaldean, ,. Mendebaldean Itsaso Beltza dauka, Errusia iparraldean, Azerbaijan ekialdean, eta Armenia eta Turkia hegoaldean. 1991. urtera arte Sobietar Batasuna ohiaren errepublika federatuetako bat izan zen. Georgiako mugen barruan, Itsaso Beltzaren ondoan, Abkhaziako eta Adjariako errepublika autonomoak daude, eta baita Hego Osetiako lurralde autonomoa ere. 69.700 kilometro koadroko eremua du, eta 2014an 3.713.804 biztanle zituen. Hiriburua Tbilisi da.
Geografia
Georgia Itsaso Beltzaren ekialdeko kostan kokatua dago, Hegoaldeko Kaukasian, 41° eta 44° N latitudeen, eta 40° eta 47°E longitudeen artean. Kaukaso mendikatea Europa eta Asiaren arteko muga naturala izanik, herrialdea bi kontinenteetan dagoela esan daiteke.
Erliebea
Kaukaso Handia mendikateak, iparraldean, Errusiatik banatzen du eta bertan kokatzen da Xkhara mendia (5.047 m), Georgiako tontorrik garaiena eta Europako bigarrena. Hegoaldeko Kaukaso Txikiak (3.301 m) Turkia eta Armeniatik banatzen ditu. Mendilerro hauek eragiten dute bertako berezkotasun kultural eta linguistikoa, eskualdeak bakanduak egon baitira historian zehar.
Hidrografia
Georgiako mendilerro handien artean bi ibai nagusi daude, Mtkvari, Kaspiar itsasora isurtzen dena, eta Rioni, Itsaso Beltzera doana. Hauek ordoki zabalak osatzen dituzte estatuaren erdialdean.
Historia
Egungo Georgiako lurraldean Harri Arotik etengabe finkatu da gizakia. Hegoaldeko Kaukasian bizi diren herriak K.a. VII. mendean iritsi bide ziren hara Mesopotamiatik ihesi, hiriak osatuz eta metalurgia menderatuta. Hiru erreinu eratu ziren garai hartan: Kaket ekialdean, Kartili erdialdean, eta Kolkida mendebaldean. K.a. IV. mendean, Georgiako Erresuma batua sortu zen. Persiarren mende erori ondoren, Alexandro Handia jabetu zen Georgiaz. K.a. 65. urtean Ponpeiok herrialdea hartu eta Erromaren mende geratu ziren georgiarrak. Gero persiarren esku geratu ziren berriro. Kristautasuna IV. mende inguruan sartu zen eta estatuko erlijiotzat 319an jo zen. Elizak eta monasterioak eraiki ziren, eta horiekin batera literatura indartu zen. Herrialdearen batasunean ere lagundu zuen.
Azkenik arabiarrak VII. mendeko bigarren erdialdean sartu ziren Georgian. VIII. mende bukaeran eskualde batzuek askatasuna erdietsi zuten berriro, eta Bagrat III.ak (974-1014) batu zituen Georgiako ekialdea eta mendebaldea, Tbilisi hiria izan ezik. David III.a Eraikitzaileak (1089-1125) kendu zien hiri hura arabiarrei (1122). Tamar (1184-1213) erreginaren garaietan izan zen handiena Georgiaren indarra, Itsaso Beltzetik Kaspiar itsasora eta Iparreko Kaukasotik Irango Azerbaijanera eta Erzurumera zabaldu baitzuen. Gainerako mundu kristauarekiko loturak, mundu musulmanarekiko hartu-emanak eta nazioko literaturaren garapenak zein estatuko kontsolidazioak XII. eta XIII. mendeetako Urrezko Aroa ekarri zuten. Pizkunde hau arte eta kultura sekularrean gorpuztu zen, baita filosofia zein politika arloetako aurrerapenak (erlijio eta etnia tolerantzia esaterako). XI. mendetik XIII. mende erdia arte, Georgiako kultura asko indartu zen, batez ere arkitektura (Bagrati katedrala, Svetitskhoveli katedrala, Gelati monasterioa) eta literatura aldetik (Xota Rustaveli).
Garai horri mongolen inbasioak ekarri zion amaiera XIII. mendean. Tamerlanek xahutu zuen 1386. eta 1401. artean, eta Konstantinopla erori zenean (1453) mendebaldeko kristau herritik urrun gelditu zelarik, turkiarrak eta persiarrak lurraldea hartzen saiatu ziren hiru gizaldiz elkarren lehian, eta 1736an persiarren babespeko lurralde bilakatu zen. 1783an, Errusiaren laguntza eskatu zuen, eta 1801ean Georgiako ekialdeko lurraldea bereganatu zuen eta XIX. mendean zehar gainontzekoa. Nekazaritza eraberritzeak eta esklabotasuna debekatzeak ez zuen hobekuntzarik ekarri lurraldera eta, hala, 1893an alderdi sozialdemokrata sortu zen ezkutuan, Stalin buru zuelarik.
Azken urteak
1989tik aurrera matxinada nazionalistak gertatu ziren, eta Zviad Gamsajurdiak Georgiaren burujabetasuna deklaratu zuen 1991n. 1991. urteko abenduan Sobietar Batasunetik banatu zenetik, gatazka etnikoak eta zibilak ugariak izan ziren independentziaren lehen urteetan, eta 1994. urtea arte ez zen hasi herrialdea egonkortzen. Hego Osetiako arazoa baretu samarra egon zen 1994ko udaberriaz geroztik, baina Georgia mendebaldean istiluak ez ziren baretu abkhaziar indarren eta georgiarren artean. Errusiar bakegileak kokatu ziren eskualde batean zein bestean, eta NBEko batzorde begirale bat Abkhazian. Gatazka horiek zirela-eta, 250.000 bat lagunek alde egin zuten jaioterritik. 1995ean, konstituzio berri bat onartu zen, eta presidentetzarako eta legebiltzarrerako hauteskundeak egin ziren, aski libreak eta egiazkoak. 1996an, ekonomia berrikuntzak bideratzeko, eta legebiltzarra profesionalagoa egiteko, egitarau zorrotz bat jarri zuen gobernuak abian. Bortizkeria eta krimen antolatua errotik moztu ziren 1995ean eta 1996an, baina ustelkeria handia da oraindik ere.
Hainbat urrats egin zuen Georgiak Errusiarekiko mendekotasuna gutxiagotzeko, besteak beste, kosta zaintzeko itsasontziak erosi zituen 1997an, Itsaso Beltzean errusiar itsasontzien ordez haiek ezartzeko. 1998an, Errusiarekin izenpeturiko hitzarmen baten ondorioz, Itsaso Beltzeko bere kosta partearen kontrola hartu zuen Georgiak bere gain, eta Turkiarekiko lehorreko mugaren erdiaren kontrola. 1997tik aurrera, Georgiako Legebiltzarra gero eta gogorrago agertu zen Errusiako militarrek georgiar lurraldean duten presentziaren kontra.
1998. urtean, Eduard Xevardnadze presidentearen kontrako eraso bat izan zen, aurreko lehendakari Zviad Gamsakhurdiaren aldekoek egina. 1999an Abkhaziako parlamentuak independentzia aldarrikatu zuen, baina Tbilisik ez zuen onartu. 2001ean Georgiak eta Abkhaziak elkar ez erasotzeko hitzarmena izenpetu bazuten ere, liskar handiak sortu ziren. 2003ko parlamenturako hauteskundeetan Xevardnadzeren alderdiak irabazi zuen, baina milaka lagunek zalantzan jarri zuten garaipen hura eta manifestazio handiak izan ziren kaleetan. Gerra Zibilaren eta krisi ekonomiko latzen ostean, 2003an odolik isuri ez zuen Iraultza Arrosa deitu zen mugimendu hark Mendebaldearen aldeko gobernua ezarri zuen, oposizioko hainbat alderdi elkartu egin ziren Mikheil Saakaxvili hautagaitzaren (Alderdi Nazionala) alde eginez. NATOn sartzea eta bereizitako lurraldeak berriro menderatzea ziren haren helburu nagusiak.
2004an, Saakaxvilik lehendakaritzarako hauteskundeak (bozen % 96tik gora) eta baita parlamenturako hauteskundeak ere. Hego Osetian ere hauteskundeak egin ziren urte horretan, baina Tbilisik ez zituen onartu, eta Hego Osetiaren eta Tbilisiren arteko borrokak larritu egin ziren. Errusiarekiko harremanek ere okerrera egin zuten, eta Saakaxvilik Estatu Independenteek Elkartea utzi eta Europar Batasunera hurbilduko zela iragarri zuen; Moskuk ehunka georgiar atxilotu eta deportatu izana salatu zuen Georgiak. 2008an, Osetiako separatisten eta Georgiako gudarostearen arteko borrokak sortu ziren, eta gerra piztu zen Georgiaren eta Errusia, Osetia eta Abkhaziako separatisten artean. Georgiako armada Hego Osetiara abiatu zen eta Tskhinvali bonbardatu zuen (Hego Osetia); genozidioa salatu zuen Errusiak Georgiaren kontra. Urte horretan bertan, Europar Batasunak behatzaile zibilak bidaltzea erabaki zuen, bake akordio bat lortzeko xedez. Gatazka horiek gorabehera, Saakaxvilik lehendakaritzarako hauteskundeak irabazi zituen 2008an.
Politika
Georgia errepublika erdi-presidentziala da. Presidentea da estatuburua eta lehen ministroa gobernuburua. Organo legegile nagusia Georgiako Parlamentua da, 150 kidez osatua; 75 izen bakarreko barrutitan aukeratzen dira, eta beste 75 sistema proportzionalaz.
Banaketa administratiboa
Georgia bederatzi eskualdetan (მხარე), estatus bereziko hiri batean (Tbilisi) eta bi autonomia errepublikatan (Abkhazia eta Adjaria) banatuta dago.
Biztanleria
2022ko urtarrileko datuen arabera, Georgiak 3,688,647 biztanle zituen, Abkhazia eta Hego Osetia kontuan hartu gabe. 2015ean, biztanleen 53,6 bizi zen hiriguneetan. Adinka, berriz, honela zegoen banaturik biztanleria: 0-14 urte bitartekoak – % 17,9, 15-24 urte bitartekoak – % 12,6, 25-54 urte bitartekoak – % 40,9, 55-64 urte bitartekoak – % 12,8, eta 65 urtetik gorakoak – % 15,8. 2021ean, bizi itxaropena 71,7 urtekoa zen, 66,8 urtekoa gizonezkoena eta 76,7 urtekoa emakumezkoena.
Familiak oraindik handiak dira (4,7 kide batez beste), tradizio eta balio patriarkalak gordetzen dira (abegitsuak izatea, ohorearen zentzua, emakumeen bertutea, zaharrei zor zaien errespetua), ezkontza mistoak oso gutxi dira horiek guztiak arkaismoaren eta modernotasunaren nahasketaren ondorio dira, kaukasiar gizarteen bereizgarria.
Banaketa etnikoa
Georgiarrak dira errepublikako biztanle gehienak (% 86,8 2014an). Gainerakoen banaketa hau da: % 6,3 azerbaijandarrak, % 4,5 armeniarrak, eta % 2,3 gainerakoak (errusiarrak, osetiarrak, abkhaziarrak, yezidiak, ukrainarrak...). Emigrazioa ez da handia izan, sobietar aroaren amaiera arte behintzat. Georgiar nazioaren batasuna bertako berezitasunak (kulturalak nahiz hizkuntzazkoak) ezabatu gabe egin da; berezitasun horiek antzinako erreinu eta printzerrietan oinarritzen dira, eta oraindik ere badute eraginik bizitza politikoan. Horrela, georgiar talde desberdin asko dago, eta berez georgiar direnak errepublikaren erdialdean bizi dira. Hala, badira, besteren artean, turkieraz mintzatzen diren georgiarrak, erlijioz musulmanak (meskhetak), Stalinek 1943-1944 urteetan Erdialdeko Asiara deportatu zituenak; haien itzultzeko eskubidea arazo bat da gaur georgiar biztanle eta agintarientzat.
Gainerako talde etniko edo nazioei dagokienez, batzuk aspalditik bizi dira lurralde horretan. Hala, abkhaziar herria, paleokauskasiarra, Erdi Aroan erreinu indartsua izandakoa, biztanle guztien % 2 baino ez da gaur egun (bere lurraldean ere gutxiengoa da, % 17), sobietar aroaren aurreko errusiar konkistaren eta kolonizazioaren bortizkeriaren ondorioz, ikaragarriak izan baitziren orduan abkhaziarrek pairatu zituzten txikizioak eta deportazioak. Osetiarrak biztanle guztien % 3,2 dira, baina Hego Osetian %70 dira. Gehienbat kristau ortodoxoak dira, eta hizkuntza indoeuroparra erabiltzen dute. Hego Osetiak Ipar Osetiarekin elkartu nahiak (Ipar Osetia Errusiar Federazioaren baitan dago), oso gatazka gogorrak eragin ditu Georgian 1991z gero. Armeniarrak dira oraindik Georgiako gutxiengo nagusietako bat (% 4,5). Oso aspalditik bizi dira hiriburuan eta kostaldeko hirietan, eta batez ere, Armeniako mugako lurraldeetan (hango biztanleen % 70-90 dira). Azerbaijandarrak ere (% 6,3) hegoaldean bizi dira gehienbat, eta errusiarrak, militarrak izanik asko, oso banatuak daude. Judu gehienak Israelera joan dira. Georgiar biztanleen proportzioa, oro har, handitu egin da mendearen hasieraz geroztik, eta aldi berean murriztu egin da gutxiengoena, nahiz eta gutxiengoen emankortasun tasa handiagoa den.
Hizkuntzak
Hizkuntza ofiziala georgiera da, biztanleen % 87,6ren ama hizkuntza, baina garrantzitsuak dira, halaber, azerbaijanera (% 6,2), armeniera (% 3,9) eta errusiera (% 1,2).
Erlijioa
Biztanle gehienak georgiar ortodoxoak dira (% 75), baina badira errusiar ortodoxoak (% 10), musulmanak (% 11), armeniar apostolikoak (% 3), eta beste batzuk ere. Adjariar gehienak musulman sunitak dira.
Literatura eta artea
Georgiar kulturaren eragina anitza da: Grezia klasikoa, Erromatar Inperioa, Bizantziar Inperioa, Irandar inperioak, eta XIX. mendetik Errusiako Inperioa eta Sobietar Batasuna. XI. mendea urrezko arotzat hartzen da, non literatura klasikoa, arteak, filosofia, arkitektura eta zientzia loratu baitziren.
Musika
Georgian musikak tradizio handia du eta beste ezaugarriren artean azpimarratzekoa da polifoniaren garapen goiztiarra. Hiru polifonia mota garatu dira Georgian. Txakrulo (ჩაკრულო) abesti ezaguna sartu zen 1977an Voyager 2 espazioaren espedizioan sartutako 27 abestien artean.
Sukaldaritza
Georgiako sukaldaritza eta ardoak ezagunak dira aspalditik. Errusian georgiar jatetxeak ezagunak, emigrazioarengatik, eta estimatuak dira. Are gehiago, errusiar sukaldaritzaren barruan askotan georgiar berezitasunak ere agertzen dira. Plater ezagunenen artean khinkali (haragiz betetako ravioli handiak, piperbeltz beltza eta beste espezia batzuekin) eta txakhokhbili (txerri errea labean) daude. Satsivi saltsa min hotz bat da, oilasko edo indioilar eta xehetutako intxaurrekin egina. Ogia (khatxapuri deitzen da eta gazta eta arrautzarekin prestatzen da), pita eta artoz egindako taloak ere jaten dira.
Ohitura berezietako bat Mahai Georgiarra edo supra da, senideekin eta lagunekin sozializatzeko modua. Suprako buruari Tamada esaten zaio, eta bere ardura da egiaztatzea denak ondo ari direla.
Ardoari dagokionez, oso ezagunak dira bertako ardoak, zuriak (edo laranjak) zein beltzak. Azken aurkintza arkeologikoen arabera Georgia da ardoa egiten zuen munduko lehen eskualdeetako bat da. Ardoaren produkzioa eta haren inguruko ohiturak georgiar kulturaren parte dira.
Ekonomia
1992an Itsaso Beltzeko Ekonomia Lankidetzako Eremuko kide egin zen Georgia, Turkiak bultzatuta. Kaukaso barneko korridorearen europar egitasmoak, zenbaitentzat zetaren bide berria delarik, balio estrategikoa eman dio Georgiari Erdialdeko Asiako sarbide gisa. Era berean, azpiegiturak sendotzeko asmoa du georgiar gobernuak, Kaspiar itsasoko petrolioaren esportazioan parte hartzeko, baina horrek arrisku egoeran jartzen ditu errusiar interesak: 1999an, bigarren oliobide bat zabaldu zen Azerbaijandik (Bakutik), petrolio gordina Mendebaldeko Europara eramateko, Georgiako Soupsa portutik, Itsaso Beltzean (aurrekoa ere Bakutik ateratzen zen, baina Errusiatik igarotzen zen). Adjariaren garapena, bestalde, muga bikoitza du: itsasokoa eta lehorrekoa, Turkiarekin, susmo txarrez ikusten du Georgiako gobernuak, adjariarren separatismoa dela-eta.
Kirolak
Futbola ere badago Georgian. Georgiako liga eta Georgiako kopa urtero jokatzen dira. Dinamo Tbilisi garaipen gehien dituen taldea da, Sobietar Batasuneko Futbol Liga eta Kopak ere irabazi zituen, baina lorpenik handiena 1981eko Europako Errekopa izan zuen. Beste talde ezagun batzuk Torpedo Kutaisi eta Lokomotivi Tbilisi dira.
Southdean
, 'Soothdean', Eskoziako etxalde bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Ken Yamura
Ken Yamura (矢村 健) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.
Ahoz gora etzanda
Ahoz gorako etzanera (edo supino posizioa) giza gorputzaren jarrera anatomikoa da, eta ezaugarri hauek ditu:
Natalia Lafourcade
María Natalia Lafourcade Silva (Mexiko Hiria, 1984ko otsailaren 26a) mexikar egile abeslari eta musika ekoizlea da, latinoamerikako arrakastatsuenetakoa pop-rock estiloan. Grammy saria irabazi zuen 2016an, rock latinoko album onenaren kategorian, Hasta la Raíz diskoarekin, eta hamaika Grammy Latino sari jaso zituen 2006-2018 bitartean. 2017an Coco filmean abestu zuen «Remember Me» kantuak jatorrizko abesti onenaren Oscar saria irabazi zuen.
Ahoz gora etzanda
Etzanera horretan, gorputzaren jarrerak espazioaren hiru ardatzekiko definitzen dira :
Ahoz gorako etzaneraren kirurgiako erabilerak
Kirurgian gehien erabiltzen den jarrera da. Abdomena, aurreko lepoa eta goiko gorputz-adarraren kirurgia lantzeko erabiltzen da batez ere. Sabeleko kirurgian, ahoz gorako etzanera hori abdomeneko barne-organoak aztertzeko erabiltzen da, sastaduren bat dagoenean, odoljarioen kasuan eta haurdunaldien kasuan besteak beste.
Erradiologiko erabilerak
Oso maiz erabiltzen da bizkarrezurreko aurrez aurreko irudi erradiografikoak lortzeko, batez ere bizkarraldeko, gerrialdeko eta sakro edo errain-hezurreko zatienak. Baita beheko gorputz-adarraren aurreko irudietarako ere, oro har.
Beren gaitz edo izaeragatik gibelean edo ohean dauden pazienteetan, ia jarrera erradiologiko guztiak egin daitezke.
Ribemont
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 2.042 ziren. Familiak 837 ziren, horien artean 267 pertsona bakarrekoak ziren (117 bakarrik bizi ziren gizonak eta 150 bakarrik bizi ziren emakumeak), 241 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 273 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 56 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 936 etxebizitza zeuden, 846 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 74 hutsik zeuden. 873 etxeak ziren eta 63 apartamentuak ziren. 846 etxebizitza nagusietatik 542 bere jabearen bizilekua ziren, 274 alokairuan okupaturik zeuden eta 29 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 46 etxek bi zituzten, 130 etxek hiru zituzten, 240 etxek lau zituzten eta 425 etxek bost zituzten. 470 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 385 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 278 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.305 ziren, horien artean 904 aktiboak ziren eta 401 inaktiboak ziren. 904 pertsona aktiboetatik 775 lanean zeuden (460 gizon eta 315 emakume) eta 129 langabezian zeuden (60 gizon eta 69 emakume). 401 pertsona inaktiboetatik 97 erretiraturik zeuden, 116 ikasten zeuden eta 188 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
¡A la caza del cuadro!
¡A la caza del cuadro! Francisco Ibáñezek sortutako pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen abentura bat da.
Ribemont
Diru sarrerak
2009an Ribemont udalerrian 860 unitate fiskal zeuden, 2.055,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.546 euro zen.
¡A la caza del cuadro!
Iruzkinak
Mortadelo eta Filemonek ikertu beharko duten margolan jabeetako bat Rompetechos da, pertsonaia honek agenteekin abentura batean parte hartzen duen lehen aldian (El sulfato atómicon bere senideren bat izan behar duen Rompetechen bat agertzen den arren).
Laugarren ataletik aurrera sarrera Mortadelo, bere mozorroen ondorioz nahi gabe Filemoni arazoak ematen da.
Ribemont
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 2 funerariak, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 autoeskolak, 3 igeltseroak, 3 zurginak, 6 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
¡A la caza del cuadro!
Iruzkinak
Agenteek bilatu beharreko margolanek "Egun lainotsua eguzkiarekin ilargiaren argitan", "Lehortea Ipar Poloan", "Bazilo begiokerra aza zelai batean", edo, nabarmenki, "Zirtzilkeria handia", Vázquez-Sanchisen elkarekoizpen bat bezala aurkezten dena, Blas Sanchís Bonetenganako erreferentzia bat izan daitekeena, garai hartan Vázquezen komiki apokrifoen sormena antolatzeaz arduratzen zena.
Ribemont
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
Feldberg (Baden-Württemberg)
Feldberg Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Ribemont
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ribemont udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Feldberg (Baden-Württemberg)
1.277 metroko altueran dago, Alemaniako udalerririk altuena delarik. Izen bereko mendira igotzeko ohiko abiapuntua da izan ere.
Ribemont
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Ribemont udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen329 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Musikologia
Musikologia (grezierazko μουσική (mousikē), musika, eta -λογία (-logia) ikerketa hitzen lotunea) musikaren alderdi desberdinak jakintzaren eta teoriaren ikuspegitik ikertzen dituen jakintzaren alorra da. Herrialde bakoitzean arlo ezberdinak jorratzen ditu, adibidez, herrialde anglosaxoietan musika-teoria ez dago musikologiaren barnean. Musikologian adituak direnei musikologo diete.
Platysteira hormophora
Platysteira hormophora Platysteira generoko animalia da. Hegaztien barruko Platysteiridae familian sailkatua dago.
Marixa Osés
Marixa Osés Ruiz de Azua (Gasteiz, ) arabar idazle eta gidoigilea da. Antzerkian aktore ibilitakoa, 2015ean Los informes íntimos de una espía idatzi zuen.
Kazuki Fujita
Kazuki Fujita (藤田 和輝) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Albirex Niigata.
Porfiro
Porfiro (latinezko porphyratik, "harri gorrindola") arroka igneo mota da, izate desberdineko bi gaiz osatua: kristal pikor larriak (hala nola, feldespatoa edo kuartzoa) eta pikor finak (masa feldespatikoa).
Heteroclinus nasutus
Heteroclinus nasutus Heteroclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Fichtenberg (Württemberg)
Fichtenberg Alemaniako udalerria da. Baden-Württemberg estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Sprouston
, Eskoziako herri eta parrokia bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Porfiro
Magmaren solidotzetik sortutako harri bat da. Arroka magmatikoen artean sailkatuta dago, magmaren solidotzetik eratzen baita, hau da, lurrazalaren barnean tenperatura oso altuetan dagoen jatorri bolkanikozko ore fluido bat. Igneoen artean, arroka filoniarrren taldekoa da, sumendiaren zainetan solidotzen baita, azaletik nahiko gertu. Bere hoztea, oso poliki hasten da, oso sakon, magmaren solidotzea eta mineral osagaien kristalen eraketa abiaraziz.
Erabilera
Erromatarrek "harri gorrindol" deitu zuten, bere koloreagatik, nabarmentze zeinu bezala erabili zen harri hau. Porfiroaren erabileraren jatorria, asiriar-babiloniar, egiptoar eta erromatar zibilizazioetan dago. Aurkikuntza arkeologikoek eta material honekin eginiko monumentuek, hala baieztatzen dute.
Antzinako egiptoarrek, material hau aurkitu eta faraoientzako erabiltzen hasi ziren, beste batzuengandik, koloreagatik eta granitoa baino erresistenteagoa eta gogorragoa izateagatik bereizten baitzen. Ezaugarri hauek, ia betiereko bihurtzen dute, baita oso erabilera baldintza gogor eta zorrotzetan ere, mekanikoak zein girokoak.
Porfiroaren erabilera, monumentu megalitikoak eraikitzeko, oso antzinako garaietatik ezagutzen da. Sarritan erabiltzen da kaleen zoladuran. Mexikon, Guanajuaton esplotatzen da, zehazki San Luis de la Pazen.
Iron Mountain Lake (Missouri)
Iron Mountain Lake Missourieko hiri bat da. St. Francois konderrian kokatua dago. 2010ean 737 biztanle zituen, 5.08 kilometro koadrotan banatuta.
Angelino Soler
Angelino Soler Romaguera (Alcàsser, Valentzia, 1939ko azaroaren 25a - ) txirrindulari ohi espainiarra da. Bere garaipen handiena 1961eko Espainiako Vuelta irabaztea izan zen 21 urterekin. Espainiako Vueltako izandako irabazle gazteena. 1962an Italiako Giroan mendiko saria lortu zuen. 28 urterekin txirrindularitza utzi zuen.
Erretroproiektore
Erretroproiektorea gardenkiak pantaila batean proiektatzeko argizko gailu optiko bat da, leiar batek gardenkian zehar argi artifiziala proiektatuz funtzionatzen duena.
Baby boom
Baby booma jaiotza tasaren hazkunde itzeleko aldi bat da. Ingelesezko izen horrek «haurtxoen eztanda» esan nahi du, eta Bigarren Mundu Gerraren amaieraren ondoren sortutako izena da, Ameriketako Estatu Batuetan aldi hartan jazo zen jaiotza tasaren hazkunde itzela aipatzeko.
Baby booma 1945-1975 bitartean izan zen Mendebaldeko herrialde gehienetan. Hego Euskal Herrian, 1957tik 1977ra doan jaiotza tasa hazkunde handienaren aldia deitzeko erabiltzen da. Izan ere, Frankoren diktaduraren ondorioz, Hego Euskal Herrian eta Espainian prozesu hori atzeratu egin zen. Ipar Euskal Herrian eta Frantzian berriz, jaiotza tasaren hazkunde biziaren aldia 1947tik 1963ra gertatu zen.
Ardboe
Ardboe (Ard Bó) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Neagh aintziraren mendebaldeko ertzean dago.
Baby boom
Aldi horretan jaiotakoei baby boom belaunaldia edota baby boomerrak deritze.
Ardboe
2001eko erroldaren arabera 2.221 biztanle zituen.
Chérisay
Chérisay Frantziako udalerria da, Sarthe departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chérisay udalerrian erroldatutako biztanleak 255 ziren. Familiak 90 ziren, horien artean 14 pertsona bakarrekoak ziren (14 bakarrik bizi ziren gizonak), 28 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 45 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 3 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Churchill konderria (Nevada)
Churchill konderria (Churchill County) Nevadako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua (Nevada) da. 2010eko zentsuaren arabera 24,877 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Chérisay
Etxebizitza
2007an 109 etxebizitza zeuden, 93 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 109etxeak ziren. 93 etxebizitza nagusietatik 85 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 63 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 62 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Churchill konderria (Nevada)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 24,877 pertsonetatik 22,039 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 3,009 dira. 366 beltzak edo afroamerikarrak. 991 amerikar natiboak ziren eta 41 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 633 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 25 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 782 pertsonek kokatzen zuten.
Chérisay
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 151 ziren, horien artean 125 aktiboak ziren eta 26 inaktiboak ziren. 125 pertsona aktiboetatik 119 lanean zeuden (68 gizon eta 51 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 26 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chérisay udalerrian 112 unitate fiskal zeuden, 293 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.020 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 zurgina eta 1 eraikuntza enpresa.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Périgny (Val-de-Marne)
Périgny Frantziako udalerria da, Marne Harana departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Périgny udalerrian erroldatutako biztanleak 2.232 ziren. Familiak 797 ziren, horien artean 131 pertsona bakarrekoak ziren (61 bakarrik bizi ziren gizonak eta 70 bakarrik bizi ziren emakumeak), 219 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 354 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 93 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cyprinion mhalensis
Cyprinion mhalensis Cyprinion generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Périgny (Val-de-Marne)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 851 etxebizitza zeuden, 820 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 732 etxeak ziren eta 115 apartamentuak ziren. 820 etxebizitza nagusietatik 724 bere jabearen bizilekua ziren, 77 alokairuan okupaturik zeuden eta 19 doan lagata zeuden; 22 etxek gela bat zuten, 64 etxek bi zituzten, 78 etxek hiru zituzten, 143 etxek lau zituzten eta 513 etxek bost zituzten. 682 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 328 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 451 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Errentak eta okupazioa
2007an batez besteko errenta 16,2€/h zen; goi karguen kasuan 25,9€/h zen (28,9€/h gizonena eta 19,8€/h emakumeena), tarteko profesionalena 15,4€/h (16,3€/ h gizonena eta 15 emakumeena), enplegatuena 10,9€/h (11,6€/h gizonena eta 10,9€/h les dones) eta langileena 11€/h (11,1€/h gizonena eta 10,3€/h emakumeena).
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.565 ziren, horien artean 1.168 aktiboak ziren eta 397 inaktiboak ziren. 1.168 pertsona aktiboetatik 1.100 lanean zeuden (574 gizon eta 526 emakume) eta 68 langabezian zeuden (35 gizon eta 33 emakume). 397 pertsona inaktiboetatik 139 erretiraturik zeuden, 182 ikasten zeuden eta 76 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Périgny udalerrian 821 unitate fiskal zeuden, 2.288 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 27.400 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 81 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 17 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina, 5 iturginak, 3 eraikuntza enpresak, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Périgny udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Matias (apostolua)
San Matias (hebreeraz: Mattityahu, euskaraz: Jaungoikoaren oparia esan nahi duena) Juda Iskariotek Jesus Nazaretekoa saldu zuenean, apostoluek berek hautaturiko apostoluetako bat izan zen. Itun Berriak honela azaltzen du bere hautaketa:
Hainbat hiri, leku, herrialde eta gizataldeen santu zaindaria da: arkitektoak, jostunak eta abar.
Galeopterus variegates
Galeopterus variegates Galeopterus generoko animalia da. Dermoptera ordenaren barruko ugaztuna da. Cynocephalidae familian sailkatuta dago.
Heteroclinus perspicillatus
Heteroclinus perspicillatus Heteroclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Punilla probintzia
Punilla probintzia Ñuble eskualdea banatzen den hiru probintzietako bat da. 5.202,5 km² azalera du. Bere hiriburua San Karlos da.
Komunak
Probintzia bost komunek osatzen dute:
Nantong
Nantong (txinera sinplifikatuz: 南通; pinyineraz: Nántōng), Jiangsu probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 7.737.000 biztanle inguru dauzka 2008ko erroldaren arabera eta 8.001 kilometro koadroko azalera.
Inguru naturala eta kokapena
Prefektura mailako Nantong hiriaren mugakideak honakoak dira: Yancheng iparraldean, Itsaso Horia ekialdean, Taizhou mendebaldean, eta Suzhou hegoaldean.
Yangtze ibaia udalerriaren hegoaldetik igarotzen da.
Platysteira castanea
Platysteira castanea Platysteira generoko animalia da. Hegaztien barruko Platysteiridae familian sailkatua dago.
Pihem
Pihem Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Pihem udalerrian erroldatutako biztanleak 948 ziren. Familiak 317 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 98 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 175 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 334 etxebizitza zeuden, 326 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 334etxeak ziren. 326 etxebizitza nagusietatik 284 bere jabearen bizilekua ziren, 41 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek bi gela zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 88 etxek lau zituzten eta 202 etxek bost zituzten. 292 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 113 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 191 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 642 ziren, horien artean 488 aktiboak ziren eta 154 inaktiboak ziren. 488 pertsona aktiboetatik 449 lanean zeuden (250 gizon eta 199 emakume) eta 37 langabezian zeuden (15 gizon eta 22 emakume). 154 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 65 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Pihem udalerrian 340 unitate fiskal zeuden, 987 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.417 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Pihem udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 728 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Terry McMillan
Terry McMillan (Port Huron, Michigan, Ameriketako Estatu Batuak, 1951ko urriaren 18a) estatubatuar idazlea da, bere obran Estatu Batuetako emakume beltzen esperientzietan oinarritzen da.
Ibilbidea
McMillanen, Mama, lehen liburua 1987an argitaratu zen. Bere argitaletxeak egindako promozio mugatuarekin pozik ez zegoenez, McMillianek eleberria sustatu zuen milaka liburu-dendatara idatziz, bereziki Afroamerikako liburu-dendetara, eta liburuaren lehen imprimaketa,5.000 kopia, berehala saldu ziren. Waiting to Exhale bere hirugarren eleberriarekin lortu zuen arreta nazionala 1992an. New York Times-eko salduenen zerrendan egon zen liburua hilabete askoan, eta 1995ean hiru milioi kopia baino gehiago saldu zituen.Eleberriak lagundu zuen herri-kontzientzia beltza aldatzen eta herri-kulturan klase ertain beltz femeninoa ikusten. Arrakasta duten hogeita hamar urteko emakume beltz profesionalen barne-mundua ezagutarazi zuela aitortu zioten McMillani. Bakarrik, libre eta zorigaiztokoak dira. 1995ean, Forest Whitakerrek zuzendutako film batean egokitu zuten eleberria. Whitney Houston, Angela Bassett, Loretta Devine eta Lela Rochon dira protagonistak.
Ironton (Missouri)
Ironton Missourieko hiri bat da. Iron konderrian kokatua dago. 2010ean 1,460 biztanle zituen, 3.48 kilometro koadrotan banatuta.
Moncayoko mendilerroa
Moncayoko mendilerroa Soria, Zaragoza eta Nafarroa Garaia artean dagoen mendilerro bat da. Bere punturik altuena Moncayo mendia da, 2314 metrorekin.
Mendilerroan dagoen Moncayo mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Surireko gatz-lautada
Surireko gatz-lautada (Salar de Surire) Arica eta Parinacota eskualdean dagoen gatz-lautada da, Txileko iparraldeko muturrean eta Lauca ibaiaren arroaren hegoaldean dagoen arro hidrografiko endorreiko baten oinarria da, mugakide den zatian.
Gaur egun gatz-lautada Salar de Surire monumentu naturalaren zati da.
Ezaugarri morfometriko eta meteorologiko garrantzitsuenak hauek dira:
Gatz -lautada, printzipioz ur masa da, Txileko Altiplano arroan dago erregistratuta, 010 zenbakian, nazioarteko hainbat arro hidrografiko natural biltzen dituena.
Ollokilanda
Ollokilanda Esteribar eta Uharte udalerrietako industrialde bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Auñamendi eta Iruñerria eskualdeetan.
Surireko gatz-lautada
Hans Niemeyerrek gatz-lautadari buruz idatzi zuen: 585 km²-ko azalera du, horietatik 550 km² Txileri dagozkio eta 35 km² soilik Boliviako Errepublikari. Sakonune endorreikoa da, ia hondo laua gatz -lautada handi batek eta ur gutxiko aintzira batzuek betetzen duten".
Ollokilanda
279 817 metro koadroko azalera du, gertuen dagoen hiritik, Ollokitik, 0,8 kilometrora dago, eta Iruñetik, 7,5 kilometrora. Itsas mailatik 475 metrora dago.
Surireko gatz-lautada
Bere ibaiadarrak Surire ibaia hego-mendebaldean, Blanco ibaia (Surire) iparraldean eta Quilhuiri ibaia ekialdean dira eta Bolivian jaioa da.
Suqian
Suqian (txinera sinplifikatuz: 宿迁; pinyineraz: Sùqiān), Jiangsu probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 5.213.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 8.555 kilometro koadroko azalera.
Surireko gatz-lautada
Leku izenak
Bere izena aimara jatorria du eta "suri ugaritasuna" esan nahi du. Suri ostruka da.
Ollokilanda
2005. urtean inauguratu zen (Iruñeko ingurubidea) errepidearen inguruan.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Cyprinion microphthalmum
Cyprinion microphthalmum Cyprinion generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Ardstraw
Ardstraw (Ard Sratha) Ipar Irlandako udalerri bat da, Tyrone konderrian dagoena. Newtownstewart udalerritik hiru milia ipar-mendebaldera dago.
Historias de la puta mili (filma)
Garai beretxuan izenburu berdineko telesaila estreinatu zen.
Argumentua
Marcelino Arensivia (Juan Echanove) baldar eta ahoberoa buru duen eta soldaduska burutzen ari den espainiar gazte talde baten gorabeherak eta xelebrekeriak agertzen dira.
Diana Andoins
Diana Andoins (Hagetmau, 1554 - Hagetmau, 1621eko otsaila), izengoitiz Korisanda ederra deitua, Gaskoiniako aitoren alaba izan zen. Gixuneko kondesa, ezaguna da Henrike III.a Nafarroakoaren maitalea izan zelako.
Bizitza
Hagetmauko gazteluan jaio zen 1554an; Paulo, Andoinsko baroia, eta Margarita Caunarkoa izan zituen gurasoak. 1568ko azaroaren 21ean, 14 urte zituela, Filiberto Agaramontekin ezkondu zen Bidaxuneko gazteluan; izan ere, Filiberto Antonio I.a Agaramonten semea eta Agaramonteko etxeko oinordekoa zen. Seme bat, Antonio, eta alaba bat, Katalina, izan zituzten. 26 urterekin alargundu zen, senarra 1580an hil baitzen La Fèreko setioan.
Alargundu ondoren Hagetmauko gazteluan segitu zuen bizitzen. Ondare handiaren jabe izan zen, Andoins eta Agaramont etxeena jaso baitzuen. Kultura handikoa zen, eta Amadis de Gaula irakurri ondoren aukeratu zuen bere ezizena: Korisanda. Adiskidantza handia egin zuen Michel de Montaignerekin, eta honek Étienne de La Boétieren “Vingt et neuf sonnets” lana eskaini zion. Henrike III.a Nafarroakoaren maitalea izan zen 1582-1587 bitartean; Dianak eragin handia izan zuen harengan, eta diruz ere lagundu zion Parisko Liga Santuaren aurkako gerretan. Hagetmaun hil zen 1621ean.
Spittal-on-Rule
, Eskoziako baserri bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Jasokundeko Andre Mariaren eliza (Turrillas)
Jasokundeko Andre Mariaren eliza Itzagaondoko Turrillas lekuan XII. mendeko kristiau eliza bat da, erromaniko estiloan.
Eraikina
XII. mendearen amaierako edo hurrengo mendearen hasierako azken erromanikoa Jasokundearen Parrokia da. Nabe bakarreko eraikin xumea da, zirkuluerdi-formako absidea eta dorrea ditu oinaldean. Barrualdea kanoi-erdi zorrotzeko gangaz estalita dago. Ganga hori arku fajoiek zedarritzen dute, eta horiek atalak markatzen dituzte. Kanpoaldean itxura xumea du, eta nabarmentzekoa da erdi-puntuko arkudun portada, ertz bizikoa, zutikoen gainean.
Barruan, oinplano karratuko bataiarria dago, gotikoko eta Agnus Deiko motiboekin apaindua. Koruaren karela eta baranda, gaur egun Iruñeko Elizbarrutiko Museoan dagoena, XV. mende amaierako edo XVI. mende hasierako azken gotikokoak dira, eta bere pintura 1776koa da, Juan Francisco de Ariño artistaren izena ere ezagutzen dugun inskripzio batean irakur daitekeenez.
Jesus Galindez
Jesus Galindez Suarez (Madril, Espainia, 1915eko urriaren 12 - Santo Domingo?, 1956ko martxoaren 12an desagertua) zuzenbide-irakaslea, idazlea, politikaria, diplomazialaria eta espioia izan zen. EAJko kidea, Eusko Jaurlaritzaren Estatu Batuetako ordezkaria, eta Ameriketako Estatu Batuetako zerbitzu sekretuen kolaboratzailea.
Bizitza
Jesus Galindezen aita, Jesus Galindez Ribero, Amurrion (Araba) jaioa zen, eta Madrilen mediku okulista ari zen lanean; ama, Maria Suarez Erromarate, Madrilgoa zen. Madrilen jaio zen Jesus Galindez Suarez, eta handik 11 egunera hil zitzaion ama. Beraz, Jesus Amurrion hazi zen, Larrabeobe baserrian, aitona-amonekin, eta aitak Madrilen lan egiten jarraitu zuen. Gero, Jesus ere Madrila joan zen ikasketak egitera, josulagunetan; ondoren, hiriburu hartan zuzenbideko goi-ikasketak egin zituen, eta 1936ko ekainaren 20an graduatu zen Universidad Central delakoan, gaurko Complutense Unibertsitatean. Doktoretza tesia, El Caserio Vasco izan behar zuena, bertan behera gelditu zen. Euskal Herritik urrun izanagatik, sorterriarekiko zaletasuna garai hartan piztu zitzaion.
1932an EAJ alderdiko bazkide egin zen. Euzko Ikasle Batzan parte hartu zuen, orduan ere. 1936an zuzenbideko ikasketak bukatu zituen, Euskal Herriko baserriari buruzko tesia eginda.
Stanhope (Peeblesshire)
Stanhope, Eskoziako etxalde txiki bat da, Scottish Borders eremu administratiboan.
Jesus Galindez
Bizitza
Espainiako Gerra Zibila piztuta, 1937ko maiatzean, Manuel Irujo jeltzalea Espainiako Justiziako ministro izendatu zuten, eta hainbat hilabetez Jesus Galindez Presondegietako buru aritu zen. 1937ko irailean Aragoiko frontean borrokatzen ari zen Eusko Brigadan sartu zen, eta teniente maila erdietsi. Kataluniako frontean borrokatu zen gero; eta, gerra galtzean, 1939ko otsailaren 19an, Ipar Kataluniara igaro zen Errepublikako soldaduekin batera, eta handik Bordelera. Frantsesek preso hartu zuten, eta Verneteko errefuxiatu eremuan sartu; hantxe eman zituen zortzi hilabete, ihes egin zuen arte. Landetan, euskal herritar apaiz batek aterpetu zuen bere etxean. Dominikar Errepublikako diplomazialariekin harremanetan jarri zen; eta, Bigarren Mundu Gerra piztu berria zela, errepublika hartara erbesteratu zen.
1940-1946 urte bitartean Dominikar Errepublikako Santo Domingon bizi izan zen erbesteratuta, eta han Eusko Jaurlaritzaren ordezkaria eta Zuzenbideko irakaslea izan zen. Eusko Jaurlaritzak horrela eskaturik, Galindez espioitzan aritu zen FBIarentzat, Domimikar Errepublikan ziren agente pronazien eta espainiar falangisten berri ematen; bai eta espainiar komunista erbesteratuen berri ere, nahiz eta azken lan hori gogoz kontra egiten zuen. Estatubatuar gobernuaren agenteek eusko abertzaletasunaren kausaren alde egiteko hitza emana zuten, eta horretan sinetsirik, eusko abertzale asko estatubatuarrentzat espioi aritu ziren luzaroan.
1946an New Yorkera bizitzera joan zen. Filosofia ikasketak egin zituen Columbiako Unibertsitatean. Bertako irakaslea izatera ailegatu zen. New Yorken zelarik, Dominikar Errepublikako erregimenaren aurkako kritika gogorrak idatzi zituen La era de Trujillo liburuan.
Ryuhei Oishi
Ryuhei Oishi (大石 竜平) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Zweigen Kanazawa.
Jesus Galindez
Bizitza
Columbia Unibertsitateak Filosofiako honoris causa in absentia doktore izendatu zuen.
Nefelina
Erabilerak
Mineral hau, zeramika eta kristalezko objektuak egiteko erabiltzen da. Norvegia, Alemania, AEB eta Brasilen dago.
Clark konderria (Nevada)
Clark konderria (Clark County) Nevadako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Fallon da. 2010eko zentsuaren arabera 1,951,269 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Clark konderriak 2,087,741 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,387 ura dira. Beste 2,043,871 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 93,46 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 1,951,269 pertsonetatik 1,504,599 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 568,644 dira. 194,821 beltzak edo afroamerikarrak. 8,732 amerikar natiboak ziren eta 12,474 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 165,121 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3,719 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 61,803 pertsonek kokatzen zuten.
Heteroclinus puellarum
Heteroclinus puellarum Heteroclinus generoko animalia da. Arrainen barruko Clinidae familian sailkatzen da.
Cyprinion milesi
Cyprinion milesi Cyprinion generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Monteils (Gard)
Monteils Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Monteils udalerrian erroldatutako biztanleak 569 ziren. Familiak 208 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 56 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 96 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Tournon-Saint-Pierre
Biztanleria
2007an Tournon-Saint-Pierre udalerrian erroldatutako biztanleak 510 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 72 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Monteils (Gard)
Etxebizitza
2007an 229 etxebizitza zeuden, 209 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 219 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 209 etxebizitza nagusietatik 169 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 104 etxek bost zituzten. 188 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 74 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 128 etxetan bat baino gehiago zituzten.