cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Oh! Euzkadi
Oh! Euzkadi 16
Aldizkariaren bigarren orrialdean, lantaldearen zerrendaren alboan, ohar bat erantsi zuten, aldizkariaren linea editoriala argitzeko edo, esanez izenpetu gabeko artikuluek ez zutela, nahitaez, lantaldeko kide guztien iritzia adierazten, eta aurrerakoan zenbaki bakoitzak arduradun bat izango zuela iragarriz. Hain zuzen, azken zenbaki honen arduraduna Gotzon Egia izan zen.
Izenperik gabe argitaratu zuten, baita ere, gogor jo zuten Espainiako gobernuak Euskal Autonomia Erkidegoko euskararen legearen zenbait artikuluren aurka ezarritako errekurtsoaren kontra. Nahiz aitortu legea ez zutela bereziki maite, Espainiako ezkerreko alderdien nazionalismoa salatzen zuten, eta euskal gizarte elebakar baten aldeko aldarria egiten zuten.
Literaturaren arloan, George Borrow ingeles idazlearen heriotzaren mendeurrena baliatu zuen Koldo Izagirrek, Borrowk euskaldunei buruz idatzitakoak gogora ekartzeko. Besteak beste, azaltzen zuen Ebanjelio bat argitaratu zuela euskaraz. Baita ere literaturaren esparruan, Bernardo Atxagak beste aldizkari batean argitaratutako artikulu bat hartu zuen aintzat Mikel Hernández Abaituak, narrazioaren sinesgarritasunaren eta euskara batuaren auzia berriro aztertzeko.
Euskara batua aldezteko artikulu mamitsu bat kaleratu zuten, goitizen batez izenpetuta. Eusko Jaurlaritzak Antzerti eskola sortu berria plazaratzeko lehen obraren antzezpenean erabilitako hizkuntza eredu nahaspilatua kritikatu zuten gogotik, itzulpena baino gehiago, egokitzapen ideologiko bat egin zela azpimarratuta. Aldarrikapen bat egiten zuten, finean: euskara ikur gisa erabili ordez, hizkuntza komunikatibo soil gisa erabiltzeko garaia zela. Euskararen erabileraren esparruan, baita ere, ohar labur izenpetu gabeko bat argitaratu zuten, trafiko eta kale seinaleetan jarrera baldarra kritikatuz.
Vaudrémont
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 41 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 3 etxek hitu gela zituzten, 9 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 66 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 39 lanean zeuden (24 gizon eta 15 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa batena zen.
2000. urtean Vaudrémont udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ostrowice udalerria
Ostrowice Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Drawsko barrutian kokatuta. 150,27 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 2522 biztanle zituen.
Oh! Euzkadi
Oh! Euzkadi 16
Elkarrizketaren atalean, Jose Manuel Estonba irundar apaiz idazlearekin mintzatu ziren, literaturaz eta euskara batuaz. Bere belaunaldiko abade eta fraide gehienak ez bezala, Estonba euskara batura egokitu zen, bere azken idazlanetan.
Zenbakia amaitzeko, Peter Weiss aleman idazlearen Fluchtpunkt (1962, Ihesa) eleberriaren zati bat eman zuten euskaratuta.
Amaiera
Aldizkariaren ibilbidea oso baldintzatuta egon zen, 1980ko hamarkadaren hasierako giro politikoaren tentsioek eta, zehazkiago, ezker abertzalearen joera edo korronteen arteko kontraesan edo auzien hausturek asko zailtzen baitzuten linea zehatz bat hartu gabe idaztea euskal hizkuntzaz eta kulturaz.
Eneko Lopitz
Eneko Lopitz Ezkerra —Eneco Lopiz de Bizcaia— (? - 1076) ezagutzen den Bizkaiko lehen kondea izan zen, 1043-1076 urteetan. Denbora-tarte jakin batzuk baino ez, bere heriotzara arte Bizkaiko Jaurerriaren jauna izan zen, Lope Enekoitz bere semeak ordezkatua izan zen arte. 1075era arte, Naiara eta Durangoko tenente ere izan zen.
Gartzia III.a Santxitz Naiarakoak 1040 eta 1043 artean izendatu zuen Bizkaiko jaun. Hasieran ez zen jaraunspenezko titulua baina bere agintaldiaren amaierarako bere burua konde (comes) esaten zuen. Izan ere 1076an San Millán de Yusoko monasterioari bere arima eta bere emaztearen arimaren alde Antso IV.a Gartzeitz erregeari erositako Camprovín hiribildua eman zionean, senior Enneco Lopez, gratia Dei tocius Vizcahie comes sinatu zuen.
Jatorria
Bere gurasoak ezezagunak izan arren, ziur asko nafarra izan zen. Teoria nagusiaren arabera, Lope Beraskoitz zuen aita, Garindo bere anaiarekin batera, Aiara, Mena eta Somorrostro haranen jauna izan zena. Lope Beraskoitz Gartzia III.a Santxitzek Estefania Foixkoari 1040ko maiatzaren 28an emandako ezkontza-hornien agirian agertzen da. Agirian sennior Lope Velascoz de Colindres sennior Galindo Velazcoz Menakoarekin batera sinatzen dute.
Lope Beraskoitzek hainbat agiri sinatu zituen Eneko Lopitz bere semearekin batera. 1057 inguruan hil omen zen, harrezkero agirietan agertzen ez delako. Eneko Lopitzek zenbat anai-arreba izan zituen:
Ezkontza eta seme alabak
1051ko urtarrilean jada Tota Ortitzekin ezkonduta zegoen. Hau Orti Antso «Bono Patre» eta Tota Gartzezen alaba omen zen, beraz, Ramiro Gartzia Viguerakoaren birloba. Ubieto Artetaren ustetan, aita Orti Otsoitz zuen. Baina honek Mentzia Gartzez c. 1044an ezkondu zuenez, ama ezezaguna omen zuen.
Eneko eta Totak hurrengo semeak izan zituzten:
7 Women
7 Women 1966ko John Ford estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.
Airbag (filma)
Sinopsia
Ezkondu-aurreko agurrean, mozkorra galanta, bisita bat putetxe batera, larrua jotze nahasia eta eraztun galdu batek martxa ikusgarria sortuko dute: mafiosoak eta trafikariak, proxenetak eta pistolariak, nazioarteko azpijokoak, eta beren bizitzetako balentria bizi izango duten aberaskumeak.
Sariak
1998an, bi Goya sari lortu zituen: muntaiarik onenaren saria eta efektu berezirik onenen saria. Urte berean, Erresuma Batuko BAFTA sarietan hautagai izan zen, atzerriko pelikularik onenen kategorian.
Le mystère basque
Le mystère basque, "Euskal misterioa" euskaraz, Louis Charpentier idazlearen saiakera ezaguna da. Lan honetan idazle frantsesak euskaldunen historiaurre, historia, mitologia, hizkuntza, arraza aztertzen ditu antzinako beste kulturekin konparatuz, besteak beste guantxeak, berbereak, egiptoarrak... Horren ondorioz zera defendatzen zuen: euskaldunak Cro-Magnon gizakien ondorengoak dira eta guantxeekin eta berberekin lotzen zituen. Gure kultura Europako kultura esoterikoarekin lotu zuen eta Atlantidaren tradizioarekin. Liburu honek edizio ugari ezagutu ditu.
NGC 4111
NGC 4111 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Dimitris Christoulas
Dimitris Christoulas (Δημήτρης Χριστούλας, grezieraz) (1935- Atenas, 2012ko apirilaren 4a) Greziako Parlamentuaren aurrean bere buruari tiro bat emanda bere buruaz beste egin zuen greziar botikari bat izan zen, bere egoera pertsonalaren nahiz Atzerakada Handiaren ondorioz sorrarazitako egoera sozioekonomikoaren aurka protesta moduan. Suizidatzearekin batera, gutun bat utzi zuen bere arrazoiak azalduz. Bere suizidioak oihartzun zabala eragin zuen Grezian nahiz mundu osoan eta krisialdi ekonomikoaren gordintasuna utzi zuen agerian. Joaquín Carbonell abeslariak haren omenezko abesti bat konposatu zuen.
George William Hill
George William Hill (1838ko martxoaren 3a - 1914ko apirilaren 16a) astronomo eta matematikari estatubatuar bat izan zen.
Hill New Yorken jaio zen, eta bere familiarekin West Nyackera joan zen bizitzera berak zortzi urte zituenean. Bigarren hezkuntzako eskolara joan ondoren, Hill Rutgers Unibertsitatean graduatu zen 1859an. 1861ean Massachusetts estatuko Nautical Almanac Office delakoan lan egin zuen, Cambridge hirian. Bere lana hiru gorputzen problema deskribatzen duten matematiketan zentratu zen. Ondoren Jupiter eta Saturno planetek Ilargiak Lurraren inguruan egiten duen orbitagan eragiten duten perturbazioa ikertu zuen.
American Mathematical Societyko presidente izatera iritsi zen 1894an, kargu hau bi urtez betez. Edinburgoko Errege Elkarteko kide aukeratua izan zen 1908an, baita Belgika (1909), Kristiania (1910) eta Suediako (1913) akademietakoak ere beste batzuen artean.
Killarga
edota Killargue (irlanderaz Cill Fhearga) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.
Lavacquerie
Lavacquerie Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lavacquerie udalerrian erroldatutako biztanleak 221 ziren. Familiak 66 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 25 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 25 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 72 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 89etxeak ziren. 72 etxebizitza nagusietatik 67 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 39 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 24 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 78 lanean zeuden (48 gizon eta 30 emakume) eta 20 langabezian zeuden (9 gizon eta 11 emakume). 24 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lavacquerie udalerrian 71 unitate fiskal zeuden, 223 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.265 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Aitor Etxaburu
Aitor Iñaki Etxaburu Castro (Eibar, 1966ko ekainaren 17a - ) euskal herritar eskubaloi jokalari ohia da. 1,94 metroko altuera eta 100 kiloko pisua ditu.
Lavacquerie
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Lavacquerie udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 715 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Brauvaca
Biztanleria
2007an Bramevaque udalerrian erroldatutako biztanleak 33 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 17 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 13 bigarren erresidentzia ziren. 27 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 17 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 7 etxek bost zituzten. 8 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 10 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 25 ziren, horien artean 18 aktiboak ziren eta 7 inaktiboak ziren. 18 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (7 gizon eta 10 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 7 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yo, Minoría Absoluta
Yo, Minoría Absoluta Extremoduro rock talde extremeñoaren estudioko 8. albuma da, Iñaki “Uoho” Antónek grabatua eta ekoiztua, eta 2002an DROk argitaratua.
1998an Canciones Prohibidas kaleratu zutenetik lau urteko atseden diskografiko baten ondoren, Extremodurok 2002an disko berria kaleratzen du, aurreko albumean erabilitako artifizialtasunetik eta moldaketa zailetatik, hari eta haize sekzioak barne, ihes egiten duena. Yo, Minoría Absoluta albumarekin, taldea bere ibilbide musikal osoan zehar bereizgarri izan duen rock gogorrera itzultzen da. Kaleratzeko orduan, Roberto Iniestak, Extremoduroko liderrak, “egin duen album onena” bezala kalifikatzen du.
Castelnovo del Friuli
Castelnovo del Friuli Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Luigi Luca Cavalli-Sforza
Luigi Luca Cavalli-Sforza (Genova, 1922ko urtarrilaren 25a – Belluno, 2018ko abuztuaren 31) populazioen genetikan aditua zen zientzialari italiarra izan zen.
Castelnovo del Friuli
Mugakideak
Castelnovo del Friulik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Yo, Minoría Absoluta
Jatorrian, albuma CD/DVD formatuan kaleratu zuten; lehenak diskoa bera biltzen zuen bitartean, bigarrenak albumeko bi abestiren musika bideo bana eta zuzenean grabatutako bost abesti zituen.
Luigi Luca Cavalli-Sforza
Paviako unibertsitatean medikuntza ikasi zuen. Gero, Cambridgeko unibertsitatean bakterioen genetikaren ikerkuntzari heldu zion. Italiara itzulita, Pavia eta Parmako unibertsitateetan genetika irakaslea izan zen 1970 arte.
Yo, Minoría Absoluta
Manuel Martín Cuencaren La flaqueza del bolchevique (2003) filmean, albumeko hiru abesti agertzen dira: "Puta", "A fuego" eta "Standby", Luis Tosar interpretatutako protagonistaren egoera animikoak deskribatzen dutenak. Pelikula honen trailerrean ere Standby entzuten da.
Langileak
eta
Luigi Luca Cavalli-Sforza
Azpimagarriak dira Cavalli-Sforzak populazioen genetikaren arloan egindako ikerketak. Geografia genetikoaren aitatzat jotzen zaio. Gizakiaren zuhaitz genealogikoa egiten saiatu zen, eta markatzaile genetikoen arrastoa jarraituz antzinako gizakien migrazio-lekualdaketak aztertu zituen. 1980tik aurrera linguistikaren ezagupenak ere erabili zituen lan-tresna gisa, genetika eta hizkuntzaren arteko zubiak eraikiz, giza eboluzioak eta hizkuntzenak bide paraleloak jorratu dituztelakoan.
Cavalli-Sforzak Europako deriba genetikoa sakon ikertu zuen eta, horretan oinarriturik, herri eta arrazen aldakortasunak azaltzen dituzten zuhaitzak eratu zituen. Eta lotura hertsi-hertsia aurkitu zuen arbola genetikoa eta hizkuntzalariek osatu dituzten arbolen artean.
Euskaldunon ezaugarri genetikoak ere ikertu zituen, ondorio honetara iritsiz: euskaldunak dira, ezaugarri genetikoei dagokionez, Europako biztanle zaharrenekin antza gehien dutenak. Genetikaren mapak, gainera, bat etortzen dira arkeologiak eta hizkuntzalaritzak emandakoekin.
Schistura quaesita
Schistura quaesita Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Toury-sur-Jour
Toury-sur-Jour Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Toury-sur-Jour udalerrian erroldatutako biztanleak 127 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 100 etxebizitza zeuden, 60 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 60 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 16 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 57 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 57 pertsona aktiboetatik 54 lanean zeuden (29 gizon eta 25 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Toury-sur-Jour udalerrian 59 unitate fiskal zeuden, 139 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.994 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
2000. urtean Toury-sur-Jour udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 864 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Montes Clarosko geltokia
Montes Claros Espainiako Kantabriako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Beheitikolandako haritza
Beheitikolandako haritza Nafarroako Basaburua udalerrian Jauntsarats kontzejuan dagoen haritz erraldoi bat da, Quercus robur espeziekoa (haritz kanduduna). 1991an Nafarroako Monumentu Naturala izendatua izan zen, hain zuzen ere, zerrendako 9. zuhaitza da.
Kokalekua
Jauntsaratsen dago errepidetik nahiko gertu.
Ibilbide erraz bat dago herrigunean bertan dauden herriko bi zuhaitz apartak bisitatzeko. 1.800 metroko ibilbide zelai eta zirkularra da, Eskolaren eta kiroldegiaren ondoan hasten da. Kisulabeko haritzaren kokapenetik.
Ezaugarriak
Haritzak 8,70 metroko perimetroa dauka, nafar zuhaitzen artean gerririk zabalenetako bat da. Lurretik metro eta erdiko altueran diametroa 2,76 metrokoa da. bestalde, 29,1 metro garai (Kisulabekoa baino 17,5 m altuago), eta 18 metro zabal da (5,8 m. zabalago).
Antzinako basoetan bezala, zuhaitz hauen lepoa moztuta dago, guztiz kimatzen dute aldiro. Horrela egiten zen lehen, bertatik egurra, hostoak eta ezkurrak errazago ustiatzeko. Adarrak egurretarako eta ikatza egiteko aprobetxatzen zituzten; hostoak eta fruituak, berriz, ganaduaren bazkarako.
Ezkurra da hariztien fruitua. Ezkurren bitartez garatzen da ehunka urte dituzten zuhaitz hauen bizitza luzea. Inguruneko baldintzetara moldatzeko gaitasun aparta erakusten dute.
Hau bezalako zuhaitz bat berez ekosistema oso bat da basoaren barnean. Zuhaitzaren gainean beste bizitza mota batzuk garatzen dira: onddoak, likenak, goroldioak, iratzeak, huntzak, baita zuhaitzak eta zuhaixkak ere.
Zaharra eta bizi-iturria
Zuhaitza zaharra da, baina Kisulabekoa baino gazteago. Luzaro iraun dezake oraindik hil gabe. Oraindik indartsu dagoen adaburu hostotsu eta garaia du (19 m.), eta urtero kimu, hosto eta ezkur berriak sortzen ditu. Barnetik ustelduta dagoenez, ezinezkoa da bere adina zehaztea, baina esan daiteke Nafarroako zuhaitz lodienetako bat dela. Jaunsaratsen ere dagoen Kisulabeko haritza da Nafarroako lodiena, 10,10 metroko perimetroa duena, baina Beheitikolandako honek 7,80 metro ditu, asko da hori ere.
Zahartze-prozesu horretan, zuhaitz zaharra eraldatu egiten da apurka, eta basoko beste landare- eta animalia-espezie batzuei bizia eta aterpea ematen die. Egur hilaz elikatuz, zuhaitz zaharrean ezkutatuta, kakarraldo eta hamaika zomorro arraroren larbak urtetan eraldatzen dira haien garapen osora iritsi arte.
Granate (minerala)
Granatea Brontze Arotik harribitxi eta urratzaile gisa erabili diren mineralen multzo bat da. Granate asko gorriak dira, baina beste edozein koloretakoak izan daitezke.
Beheitikolandako haritza
Zaharra eta bizi-iturria
Europar intereseko habitat hori Europako Natura Sarean sartu da (“Ultzama eta Basaburuko hariztiak”).o.
Zuhaitz horietako bakoitza berez ekosistema  oso bat da, hain baita konplexua hari loturiko fauna eta flora.
Darevskia rudis
Darevskia rudis Darevskia generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Moenkhausia lopesi
Moenkhausia lopesi Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Latour-Bas-Elne
Latour-Bas-Elne Katalan Herrietako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ekialdeko Pirinioak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Latour-Bas-Elne udalerrian erroldatutako biztanleak 2.057 ziren. Familiak 788 ziren, horien artean 205 pertsona bakarrekoak ziren (57 bakarrik bizi ziren gizonak eta 148 bakarrik bizi ziren emakumeak), 276 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 250 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 57 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 967 etxebizitza zeuden, 823 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 92 bigarren erresidentzia ziren eta 52 hutsik zeuden. 844 etxeak ziren eta 121 apartamentuak ziren. 823 etxebizitza nagusietatik 610 bere jabearen bizilekua ziren, 197 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 42 etxek bi zituzten, 159 etxek hiru zituzten, 284 etxek lau zituzten eta 333 etxek bost zituzten. 625 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 416 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 344 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.266 ziren, horien artean 875 aktiboak ziren eta 391 inaktiboak ziren. 875 pertsona aktiboetatik 763 lanean zeuden (405 gizon eta 358 emakume) eta 112 langabezian zeuden (43 gizon eta 69 emakume). 391 pertsona inaktiboetatik 167 erretiraturik zeuden, 121 ikasten zeuden eta 103 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Latour-Bas-Elne udalerrian 869 unitate fiskal zeuden, 2.137 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.025 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 114 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 34 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 7 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 14 administrazio publikoko enpresak ziren eta 9 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 30 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 5 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 5 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 12 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 harategi zen, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 zapata-denda zen, 2 altzari dendak eta 1 kirol-denda zen.
2000. urtean Latour-Bas-Elne udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 234 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 4112
NGC 4112 galaxia bat da, Centaurus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Dermatemydidae
Generoak
eta honako genero fosila:
Rushford (New York)
Rushford Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Allegany konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cavasso Nuovo
Cavasso Nuovo Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cavasso Nuovok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pospolo saltzaile txikia
Pospolo saltzaile txikia (jatorrian, danieraz, Den Lille Pige med Svovlstikkerne) Hans Christian Andersen idazleak 1845 urtean idatziriko ipuina da. Kalean negu gorrian pospoloak saltzen dituen neskato txiro baten istorioa kontatzen du, pospolorik saldu ez duenez etxera joatean aitak jipoitu egingo duen beldurrez dagoena; pospoloak pizten hasten da eta horien argitan eguberrietako zuhaitza, izar iheskorra eta bere amona maitea irudikatzen ditu; irudi horiek berreskuratzeko pospoloak behin eta berriz pizten ditu; azkenean, hotzak hilda, bere amonak haurraren arima zeruratz daraman. Biharamunean, herritarrek neskatoaren gorpua aurkitzen dute.
Schistura quasimodo
Schistura quasimodo Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Batuz Aldatu, Hizkuntza-politiketan eragiteko adostasun soziala
Euskalgintzaren Kontseiluak martxan jarritako hizkuntza-politiketan eragiteko adostasun sozialen ekimena, hizkuntza-eskubideen alde, gizarte-kohesiaren alde eta euskararen alde egiteko. 2021ko ekainaren 19an aurkeztu zuen Donostiako Kursaal jauregian egindako ekitaldian hizkuntza-politika berrirako bide-orria izan nahi duen dokumentua eta askotariko 103 eragilek sinatu zuten, bat eginez.
Helburu nagusia euskararen erabilera erosorako baldintzak sortzea da eta, horretarako, hizkuntzaren ezagutzaren unibertsalizazioa bultzatu eta euskara eroso erabiltzeko eremuak sortu, garatu eta elkarlotu nahi dira.
== Sinatzaileak ==
Leuzemia
Leuzemia hezur-muinaren gaixotasun larria da, leukozito kopuruaren gehiegizko igoera eragiten duena. Hitza grezieratik dator (leuko = λευκός, "zuri"; eta emia, αἷμα = "odol"). "Odoleko minbizia"-ren izenarekin ere ezagutzen da.
Haurtzaroan agertzen den minbizirik ohikoena da: minbizia duten haurren artean %30 baino gehiagok leuzemia dauka.
Gaitzaren funtsa
Odoleko zelula guztiak hezur-muinean sortzen dira (eritrozitoak, leukozitoak eta plaketak). Zelula horiek zelula aitzindari edo zelula amengandik sortzen dira, blasto izeneko zelulengandik. Leukozito mota bakoitza blasto batetik dator (linfozitoak linfoblastoetatik, mielozitoak mieloblastoetatik, etab). Leuzemia dagoenean blasto edo leukozitoen zelula aitzindari horiek etengabe ugaltzen dira hezur-muinean, odolera pasatuz gero. Esan liteke, beraz, leuzemia heldugabeko leukozitoen gehiegizko ugalketan datzala.
Zelula horien kopuru-igoera handiak ehun linfoide batzuen (barea, gongoil linfatikoak eta hezur-muinaren) hipertrofia eragiten du.
Leuzemia-motak
Leuzemien sailkapena zenbait irizpideren arabera egiten da.
Aurreratze-erritmoaren arabera bi leuzemia mota daude: akutuak eta kronikoak. Akutuek progresio azkarra dute (tratatu ezean, 3 hilabeteetan heriotza eragiten dute), eta kronikoek motela.
Gaitzak jotako leukozito-moten arabera leuzemiak linfoideak dira (linfozitoak sortzen dituzten zelula aitzindarien -linfoblastoen- kopurua kontrolik gabe igotzen denean) edo mieloideak (granulozito batzuen zelula aitzindariak -mieloblastoak- etengabe ugaltzen direnean).
Leuzemiak egoki tratatzeko garrantzi handikoa da kaltetutako leukozito-mota zehazki ezagutzea. Hezur-muinaren analisiaren bitartez jakiten da hori.
Aurrekoa kontuan hartuta, lau dira leuzemia-mota ohikoenak:
Sintoma klinikoak
Orokorrean, leuzemia akutuak azkar garatzen dira, eta sintoma oso nabariak dituzte. Leuzemia kronikoen agerpena motelagoa da, eta zenbait kasutan asintomatikoak dira diagnostikatzen direnean.
Leuzemia gehienek sintoma hauek eragiten dituzte:
Leuzemia guztietan zelula gaiztoen etengabeko ugalketak beste odoleko zelulen ekoizpena galarazten du (eritrozitoak, plaketak...). Ondorioz, eritrozito gutxi dago odolean (anemia ekartzen duena) eta plaketa urriak ere (odol-jarioak eta hematomak errazten dituena). Horretaz gain, leukozitoen zelula aitzindarien gehiegizko ugalketak leukozito heldu gutxiren ekoizpena eragiten du. Leukozito helduen urritasun horrek azaltzen du leuzemiadunek infekzioak erraz harrapatzeko duten joera (leukozitoak baitira immunitate-sistemaren bizkarrezurra).
Diagnostikoa
Bi dira diagnostikorako gehien erabiltzen diren probak:
Tratamendua eta pronostikoa
Leuzemia akutuak kimioterapiaren bitartez tratatzen dira, linfoblasto eta mieloblasto gaiztoak akabatzeko. Odol-transfusioak ere ezartzen dira, batez ere gaitzaren lehenengo fasetan.
Leuzemia kronikoetan, kimioterapiaz gain, erradioterapia ere erabiltzen da.
Hezur-muinaren transplantea zenbait leuzemia sendatzeko baliagarria da. Egin aurretik hezur-muin bateragarria aurkitu behar da, sarritan oso korapilatsua dena.
Leuzemiaren pronostikoa leuzemia-motarekin eta gaixoaren adina eta egoera orokorrarekin dago lotua. Hala ere, azken urteotan gaixoen bizi-iraupena nabarmen hobetu da. Leuzemia linfoide akutua duten umeen %80a, esaterako, sendatu egiten da.
Leuzemiaren kausak
Ezezagunak dira. Osagai genetiko bat gaitzaren atzean dagoela susmatzen da, zeharkako probak baitaude. Minbizi guztiekin gertatzen den moduan, immunitate-sistemaren akatsek ere gaitzaren agerpena erraz lezakete.
Frogatua da, bestalde, erradiazio ionizatzaileek leuzemia eragiten dutela. Hiroshimako leherketa atomikoaren ondoren, esaterako, leuzemia kasu asko agertu ziren.
Miguel Ángel Zuñiga
Miguel Ángel Zuñiga Álvarez (Irun, 1959ko urriaren 19a - ) euskal herritar eskubaloi jokalari ohia da. Egun kafetegia du Irunen.
Seulgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.
Unsane (filma)
Unsane (euskaraz Erotua) 2018ko Steven Soderbergh estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldur psikologikozko film bat da. Claire Foy, Joshua Leonard, Jay Pharoah, Juno Temple, Aimee Mullins eta Amy Irving aktoreek antzeztu zuten.
2018ko Berlingo Zinemaldian estreinatu zen.
Argumentua
Sanwyer Valentini (Claire Foy) gizon baten jazapena jasaten ari den eta psikiatribo batean sartu berri duten neska gazte bat da. Baina erakunde mental horretan dagoela bere ikara handienari aurre egin beharko dio, jazarpena eta jazartzailea benetazkoak al dira ala bere eromenaren ondorioak?
Ha-Shotrim
Poliziak (השוטרים) israeldar telesaila da, Rotem Shamirrek Keshet 12 telebista-katerako sortua.
Sinopsia
Alon detektibea jaioterrira bueltatuko da, tokiko segurtasun indarren funtzionamendua hobetu eta krimenari aurre egin nahian. Hura menperatzeko, ordea, gehien gorrotatzen duena egin beharko du: gangsterren kodeak onartu.
Lorenzenita
Lorenzenita silikato motako minerala da.
Ezaugarriak
Lorenzenita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 da.
Errutilo
Errutiloa titanio dioxidoz (TiO2) osatutako minerala da. Errutiloa TiO2 konposatuaren forma natural arruntena da.
Moenkhausia loweae
Moenkhausia loweae Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Largydonnell
(irlanderaz Learga Uí Dhónaill) Irlandako udalerri bat da, Leitrim konderrian dagoena.
Ostrowiec Świętokrzyski
Ostrowiec Świętokrzyski Poloniako Gurutze Santuko voivoderriko hiri-udalerri bat da, Ostrowiec barrutian kokatuta. 46,43 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 70554 biztanle zituen.
Nabaskozeko zubia
Nabaskozeko zubia Nabaskoze almiranterriko Nabaskoze kontzejuan Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Zaraitzu ibaiaren gainean.
Castilla-La Mancha TV
Castilla-La Mancha Televisión edo CMT Gaztela-Mantxago Radio Televisión de Castilla y León korporazio publikoaren telebista kate nagusia da. Katea 2001eko abenduan sortu zen, errege dekretu baten bidez.
Bere lehen emisioa Gaztela-Mantxari buruzko dokumental bat izan zen eta ondoren CMT Noticias kateko lehen albistea eman zuten. Hasierako emisioetan ikuslegoa %57koa izan zen. Laister FORTAko kide egin zen.
André Lhote
André Lhote (Bordele, 1885eko uztailaren 5a - Paris, 1962ko urtarrilaren 24a) frantziar margolari kubista izan zen. Ebanismoa eta eskultura ikasi zituen hamabi urte zituenetik. 1905ean Parisera joan zen, eta han hasi zen margotzen, Paul Cezanne eta Paul Gauguinen eraginez. Bere hasierako estiloa fauvismoa izan zen, baina gero kubismora aldatu zen eta Section d'Or taldeko kide izan zen. 1918an Nouvelle Revue Française arte aldizkariaren sortzaileetako bat izan zen. Erretratuak, paisaiak eta natura hilak margotu zituen eta arteari buruzko irakasle eta idazle eraginkorra izan zen.
Chions
Chions Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Chionsk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ustaizeko zubia
Ustaizeko zubia Nabaskoze almiranterriko Ustaize kontzejuan Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Zaraitzu ibaiaren gainean.
Frégouville
Frégouville Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Frégouville udalerrian erroldatutako biztanleak 298 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 106 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 104 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 100 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 60 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 30 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 191 ziren, horien artean 150 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 150 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (80 gizon eta 66 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Frégouville udalerrian 97 unitate fiskal zeuden, 280 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.739 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak igeltseroa ziren.
2000. urtean Frégouville udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 798 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Darevskia unisexualis
Darevskia unisexualis Darevskia generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Toinon Sirakusakoa
Toinon (grezieraz Θινιὸν) Sirakusako tiranoa zen K.a. 279-277 bitartean; Mameoren semea, Toinonek Hizetasen erbesteratzea ahalbideratu zuen. Sosistratorekin batera gobernatu zuen. Hasieran modu baketsuan bazen ere, laster bien arteko gatazkaren ondorioz, Toinonek Ortigiatik gobernatu zuen bitartean Sosistratok gauza bera egiten zuen kontinentetik. Baliteke Sosistratok Toinon irabaztea, Siziliako eskualde gehienak menperatu zituelako, Agrigentoraino.
Gerra zibilaren baliatuz, kartagotarrek gatazkan parte hartu zuten, Sirakusa itsasoz eta lehorrez setiatuz. Egoera kritikoa bilakatu zenez, bi etsaiek Pirro Epiroko erregeari laguntza eskatu zuten. Sirakusarrek hiria eta armada haren eskuetan uzteaz gain, beste Siziliako hirien laguntza ziurtatu zioten. Sosistratorekin akordio batera heldu zen: Pirro arduratuko zen lurraldearen defentsaz eta Sosistrato, berriz, kontingente mertzenarioaren buruzagia izango zen.
Geroago, bi tiranoek adierazi zutenean ez zutela nahi kartagotarren kontra gerra jarraitzea eta gutxiago Afrikara espedizio bat bidaltzea, Pirrok heriotz zigorra ezarri zien. Toinon exekutatuta izan zen, baina Sosistratok ihes egin zuen eta Pirroren aurkako matxinadak zuzendu zituen mamertinoen eta kartagotarren laguntzarekin.
Bibliografia
BRACCESI, Lorenzo eta MILLINO Giovanni: La Sicilia Greca, Roma, Carocci editore, 2006. ISBN 8843017020
Ikus, gainera
Sirakusako tiranoak
Cañete (Txile)
Cañete Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko Arauco probintzian dago. 2002ko erroldan, 31.270 biztanle zituen.
Schistura rara
Schistura rara Schistura generoko animalia da. Arrainen barruko Nemacheilidae familian sailkatzen da.
Kirol-klub
Kirol-kluba kirola praktikatzeari eskainitako kluba da. Klub batzuek txapelketa ofizialetan lehiatzen duten taldeak dituzte, beste klub batzuk aisialdiko ekintzetara mugatzen dira. Klub batek kirola praktikatzeko jolasten ikasteko instalazioak ditu; kirol anitzeko kluba deitzen zaio kirol anitz praktikatzen denean.
Oro har, jendeak aintzatesten dituen kirol-klubak praktikatzen duten kiroletako batengatik izan ohi dira, ez horien guztien konbinazioagatik. Hala ere, badira hainbat lehiaketatan bikainak diren kirol anitzeko klubak, hala nola FC Barcelona, Real Madrid, Cruz Azul, Atlético Nacional, Galatasaray, Olympiakos, CSKA Moscow, Alianza Lima, Universitario de Deportes, Sporting Cristal, River Plate, Peñarol, Boca Juniors, Universidad Católica, Velez Sarsfield, Racing, Nacional, besteak beste.
Kirol talde guztiak ez dira bazkide klubak. Afizionatu mailan talde informalak daude, hau da, estatus juridikorik gabe. Kirol profesionalean, talde batzuk irabazi-asmoko enpresak dira, hala nola KSA-ak.
Espezialitateak
Kirol-klubak bere jarduera kirol edo kirol diziplina zehatzetara bideratzen duenean, bere izenak jasotzen ditu espezialitate horietarako, hala nola futbol kluba, ur-kluba, country kluba, etab.
Ostrzeszów udalerria
Ostrzeszów Poloniako Polonia Handiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Ostrzeszów barrutian kokatuta. 187,39 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 23911 biztanle zituen.
Moenkhausia margitae
Moenkhausia margitae Moenkhausia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Cimolais
Cimolais Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cimolaisk honako udalerri hauekin egiten du muga:
2023ko Paris-Niza
2023ko Paris-Niza, Paris-Niza lasterketaren 81. edizioa izan zen. La Verrière eta Niza lotu zituen, 1.089 kilometroko ibilbidearekin, zortzi etapatan banatua. Garailea Tadej Pogačar esloveniarra izan zen.
Roy Orbison
Roy Orbison (Vernon, Texas, 1936ko apirilaren 23a - Hendersonville, Tennessee, 1988ko abenduaren 6a) estatubatuar kantari eta musikagilea izan zen.
13 urte besterik ez zituen lehen taldea sortu zuenean, eta hasieratik, bere ahots beroak eta egiten zituen abesti bitxiek arrakasta handia izan zuten. 50eko hamarkadan grabatu zituen lehen abestiak, baina benetako arrakasta 60ko hamarkadaren lehen rtean, edo lehen urteetan, izan zuen. Urte haietan europarrei, batez ere Beatles taldeari aurre egiteko gai zen estatubatuar bakarrenetarikoa zen Orbison. Europan izan zenean, Beatlesekin batera kontzertua ere egin zuen, baina 1965ean hasi zen Roy Orbisonen aro beltza: diskoetxez aldatu zuen eta bere diskoen salmentak gutxitzen hasi ziren; gazteek beste zeozer nahi zuten, gauza berriak, eta Orbison-en ahotsa iraganari lotuta zegoen. 1966an bere emaztea hil zen errepide-istripu batean eta 1968an, 13 eta 8 urteko semeak, etxean izandako sutean. Bistan arazoak zeuzkan eta benetako eragozpenak zituen eszenariora igotzeko argien min egiten ziotelako. Urte benetan beltzak izan ziren, baina berak musika egiten segi zuen, tartean gero oso ezagunak egin ziren abestiak. 70eko hamarkada ere oso txarra izan zen Roy Orbisonentzat. 80ko hamarkadaren hasieran, ia erretiratuta eta ahaztuta zirudienean, zineak itzuli zion ospeaeta arrakasta. David Lynch zuzendariaren Blue Velvet pelikulak, baina batez ere Pretty Woman filmak berriro jarri zuten musikaren gailurrean. Country, rockabilly, pop, rock eta, batez ere, balada zoragarriak egin zituen. 1988an, berriro goi-goian zegoen kantari estatubatuarra. Bob Dylan, Tom Petty, George Harrison eta Jeff Lynne-kin batera, Traveling Wilburys taldea osatu zuen. Bi disko grabatu zituen eta arrakasta handia izan zuten, baina berriro zorte txarra: 52 urte zeuzkala berriro mundu guztia bere abestiak entzuten ari zela, infartu batek eraman zuen. 52 urte zituela hil zen, bere karreraren une onenean.
Los Carabeosko geltokia
Los Carabeos Espainiako Kantabriako tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Claut
Claut Italiako udalerri bat da. Pordenoneko probintzian kokatuta dago, Veneto eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Clautk honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rabelo ontzia
Rabelo ontzia (barco rabelo) Portugalgo ontzi mota bat da, egurrezkoa, eta mendeetan erabili izan da Duero ibaian jendea eta gaiak garraiatzeko. Nola nabigatu behar zuen sakonera gutxiko uretan —halaxe izan zen 1968 tik aurrera ibaiaren goialdean zenbait presa eraiki arte—, ontziaren hondoa ere laua eta sakonera gutxikoa da. 19 eta 23 metro arteko luzera izan ohi du, eta 4,5 metroko zabalera. Estilo mediterraneoan barik, estilo nordikoan eginda dago.
Bela karratua eduki ohi du, eta jeneralean bospasei gizakik gobernatzen dute. Mastari dagokionez, bakarra dauka, hori ere estilo nordikoan. Arraun luze bat erabiltzen du txopan ontzia gobernatzeko, “espadela” izenekoa. Behar zenean, idiek atoian eramaten zuten ontzia, ibaian gora lotuta, ibai ondoko bidexkak erabilita.
Ontzi mota hori erabat lotuta dago Duero ibaiarekin, ez baita aurkitzen horrelakorik munduko beste inon. Haren historia kateatuta dago Porto ardoaren produkzio eta salmentarekin. Trena agertu aurretik, rabeloak ziren bitartekorik lasterrena eta eraginkorrena gaiak garraiatzeko Duero Garaitik, mahastiak zeuden lekuetatik, Vila Nova de Gaia herriraino, Porto hirian. Ardoak hantxe biltegiratzen ziren, harik eta beste herrialde batzuetara saldu eta bidaltzen ziren arte.
Historia
Rabelo ontzia agertu zen nortasun propioarekin 1792 a ezkero, Companhia Geral da Agricultura das Vinhas do Alto Douro erakundeak argitaratu zituenean “Leis da Companhia” zirelakoak, alegia, konpainiaren legeak, non agertzen baitziren informazio oso baliotsuak ontziaren eta eskifaiaren gainean, baita Dueron erabiltzen ziren garraioez.
Iraganean upeltzar bete oporto ardo garraiatzen ziren Dueron zehar. Porto hiria bera ibaiaren alboetan hazi zen, kostatik sei bat kilometrora. Behe Erdi Aroan portu inportantea zen arraina, gatza eta ardoaren merkataritzan. Gaur egun Portugalgo bigarren hiria da, eta, Vila Novarekin batera, merkataritza- eta industria-gune handia.
1887 an Dueroko burdinbidea amaitu zenean eta XX. mendean garatu zirenean errepide bidezko komunikabideak, rabelo ontziek eskaintzen zuten merkataritza-trafikoa gainbeheran sartu zen. 1961 ean, hasi zirenean indar hidroelektrikoa aprobetxatzen Portugal aldeko Duero ibaian, sei rabelo ontzi baino ez ziren geratzen lanean modu iraunkorrean.
Gaur egun rabelo ontziak erabiltzen dira, baina beste era batera: San Joan festetako estropada famatuetan, Portoko herriko jaietan, paseo turistikoak egiteko Duero ibaian, eta beste ekimenetan, gogorarazteko ontziaren iragan loriatsua.
Jaroslav Hašek
Jaroslav Hašek (1883ko Apirilaren 30a, Praga - 1923ko urtarrilaren 3a, Lipnice nad Sázavou) txekiar idazle eta kazetaria izan zen.
Gehienbat 1920 eta 1923 bitartean atalka argitaratutako "Švejk gudari zintzoa" idazlanarengatik ospetsua da, Lehen Mundu Gerran girotutako satira antimilitarista. Idazlan hori txekieraz idatziriko narrazioen artean maisu lantzat jo ohi da.
Biografia
Nortasun bitxiko pertsona izan zen. Hainbat lanbidetan aritu zen; tarteka kaleko bizitzari emana bizi izan zen, eta taberna-zuloetako giroan pasa bide zuen ordu asko.
1916an, Lehen Mundu Gerran desertatu egin zuen errusiarretara pasatzeko, eta Austriaren aurka borrokatzeko. 1918an, Armada Gorrian sartu zen.
Umorezko kontakizun askoren egilea izan zen; berak asmaturiko Xveik pertsonaia guztiz ezaguna da. 1920an, Pragara itzulirik, hasi zen Xveik soldadu onaren menturak (Karlos Cidek euskaratua) idazten, eta hiltzean eleberria amaitu gabe utzi zuen. Antiheroi horren gerrako gorabehera tragikomikoak kontatzen ditu Hasekek ironiaren, burlaren eta parodiaren bidez. Zinemara eta antzerkira eramanak izan dira behin baino gehiagotan Xveik-en balentriak. Moldaketa horien artean azpimarratzekoa da Bertolt Brechtek egin zuena.
The Purge: Anarchy
The Purge: Anarchy (euskaraz Purga: Anarkia), 2014ko James DeMonaco estatubatuar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako beldurrezko ekintza film bat da. Frank Grillo, Carmen Ejogo, Zach Gilford, Kiele Sanchez, Zoë Soul eta Michael K. Williams aktoreek antzeztu zuten.