cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Agent Elvis
Sinopsia
Elvis Presley AEBetako Gobernuko isileko agente bat da. Rock-and-rollaren erregeak bere eguneroko musikala ezkutuko lan instituzionalarekin uztartuko du. Haren eginbidea: pasadizo historiko seinalatuetan barrena, maite duen herrialdea mehatxatzen duten indar ilunen aurka borrokatzea.
Lur arraroaren hipotesia
Kokapen zuzena galaxia mota zuzenean
Lur bereziak iradokitzen du unibertso ezagunaren zatirik handienak, Esne Bidearen zati handienak barne, ezin duela bizi konplexurik jasan. Ward eta Brownlee-k "gune hilak" izenez deritze zonalde hauei. Bizia posible den galaxia baten guneek zona bizigarri galaktikoa osatzen dute. Zona hori funtsean erdigune galaktikoarekiko distantziaren menpe dago. Distantzia hori handitzen doan heinean: Hiru gauza hauek kontuan harturik, 1. artikuluak galaxia baten kanpo-mugak baztertzen ditu, 2. eta 3. artikuluek galaxia baten erdiguneko inguruak, galaxia kiribil baten beso kiribilak eta kumulu globularrak baztertzen dituztelarik. Galaxia baten "besoak" izar-eraketa tasa handia duten zonaldeak dira, galaxiaren inguruan uhin baten modura oso motel higituz. Laburbilduz, galaxia baten erdigunetik kanpoaldera goazen einean, bizigarritasuna aurrena handitu eta ondoren murriztu egiten da. Horregatik, galaxia baten gune bizigarriak eraztun-forma dauka, gune ez-bizigarrien tartean kokaturik.
Hala ere, planeta-sistema batek kokapen egokia edukitzea ez da nahikoa, bizi konplexuarentzat egokia den posizio hori nahiko denboraz mantendu behar baitu honen eboluzioa gerta dadin. Horregatik planeta-sistema erradiazio-maila jasangarriko orbitan egoteaz gainera, orbita horrek eszentrikotasun txikia izatea komeni da. Planeta batek orbitatzen duen izar baten orbita eszentrikoa bada (eliptikoa ala hiperbolikoa), beso kiribiletatik zehar igaroko da, orbitatik ateratzeko arriskua edukiz. Aldiz, bere orbita ia zirkularra eta abiadura orbitala beso kiribilen errotazio-abiaduraren berdina baldin bada, pixka bat baino ez da desbideratuko, desbideratzen baldin bada.
Agent Elvis
Bikoiztaileak
{{zutabeak|kopurua=2|
Lur arraroaren hipotesia
Kokapen zuzena galaxia mota zuzenean
Hortaz, Lur bereziaren hipotesiaren bultzatzaileek bizia garatu daitekeen planeta-sistema baten izarrak orbita ia zirkularra izan behar duela ondorioztatzen dute. Bestalde, abiadura orbitalaren eta beso kiribilen errotazio-abiaduraren sinkronizazioa zailagoa da, distantzia jakin batzuetara bakarrik gerta bait daiteke. Distantzia jakin hauek esparru bat osatzen dute, gune bizigarri galaktikoa osatzen duena; Esne Bidearen kasuan gune bizigarri hori erdigunetik 22,8 eta 29,3 mila argi-urte bitartean kokatzen delarik. Ondorioz, Esne Bidearen izarren %10 bakarrik daude esparru honetan; 20-40 mila milioi izar inguru.
Egia esateko, Eguzkiaren orbita Esne Bidearen inguruan ia guztiz zirkularra da, 226 milioi urteko periodoarekin; eta Esne Bidearen errotazio-abiadurarekin sinkronizatuta dago gutxi gorabehera. Lur bereziaren hipotesia defendatzen dutenek Eguzkiak beso kiribilak oso gutxitan zeharkatu dituela esaten badute ere, Karen Masters astronomoak kalkulatu du Eguzkiaren orbitak beso kiribil nagusi batetik pasarazten duela 100 milioi urtetik behin. Hainbat ikerlarik proposatzen dute Lurrean gertatu diren desagertze masiboak beso nagusi honetik igarotzearen ondorio izan daitezkeela.
Andromeda eta Esne Bideak antzeko masa dute, baina Andromeda galaxia kiribil arrunt bat den bitartean, Esne Bideak ezohikoa den historia lasai eta egonkor bat du. Azken 10 mila milioi urteetan gutxienez, ohikoa dena baino kolisio gutxiago jasan ditu beste galaxia batzuekin; bizi konplexuaren garapena erraztu ahal izango lukeena. Esne Bidearen erdiguneko zulo beltzaren aktibitate-maila ere garrantzitsua izan zela uste da gertaera honentzako.
Bizia sekuentzia nagusiko izarretan
Lurrak bizia daukan planeta ezagun bakarra denez, Lur bereziaren hipotesiak bizi konplexua ura egoera likidoan dagoen planeta batean bakarrik garatu daitekeela adierazten du. Ura egoera likidoan mantendu dezakeen esparrua izarraren inguruan, izar horren gune bizigarria da funtsean. Gune bizigarriak eraztun bat osatzen du izar baten inguruan. Planeta batek esparru horretatik barrurago ala kanporago orbitatzen baldin badu, tenperatura altuegia edo baxuegia izango da ura egoera likidoan mantentzeko, hurrenez hurren.
Gune bizigarria izar baten motaren eta adinaren menpe dago. Izarra zahartzen doan einean, gune bizigarria kanpoalderantz mugitzen da izarra nano zuri bilakatzen den arte, eta fase horretatik aurrera ez dago gune bizigarririk. Berotegi-efektuak ere eragin zuzena du planeta bat gune bizigarrian dagoen ala ez determinatzerakoan. Berotegi-efektuaren eragileak ur-lurruna (H2O), karbono dioxidoa (CO2) eta metanoa (CH4) dira, besteak beste. Nahiz eta Lurraren atmosferan ur-lurrun kontzentrazioa gehienez ere %4koa eta karbono dioxido kontzentrazioa milioietik 400 zati izan, kantitate txiki hauek nahikoak dira planetaren tenperatura izan beharko lukeena baino 40 ºC altuagoa egiteko. Ekarpenik handiena ur-lurrunak egiten du, hodeietan dagoenarekin batera Lurraren berotegi-efektuaren %66tik %85era osatuz. Karbono dioxidoak %9tik %26erako ekarpena egiten du.
Planeta harritsuek gune bizigarrian orbitatu beharra daukate bizia garatu eta mantentzeko. Nahiz eta Vega eta Sirius bezelako izar beroek gune bizigarri zabalak izan: Artikulu hauek bizi aurreratuaren posibilitatea baztertzen dute F6 eta O1 motako (zuri-horixkak, zuriak, zuri-urdinxkak eta urdinak diren) izarren planetetan.
Ondorioz, bizia askoz ere ohikoagoak eta bizitza luzeagokoak diren nano gorrietan agertuko litzateke normalean. Hala ere, zailtasun batzuk daude biziarentzat nano gorrien inguruan: Artikulu hauek Lurraren antzeko biokimika duen bizi konplexuaren posibilitatea baztertzen dute nano gorrietan.
Lur bereziaren hipotesiaren bultzatzaileek bizi garatua K1 eta F7 motako (nano laranjak, horiak eta zuri-horixkak diren) izarretan bakarrik agertu daitekeela proposatzen dute. Izar hauek, tamalez, ez dira nano gorriak bezain ohikoak, hidrogenoa fusionatzen duten Esne Bideko izarren %9a osatzen baitute. Hala ere, zenbait exobiologok uste dute bizi konplexua eta beharbada adimenduna posible dela gainontzeko K eta M (nano gorriak) izarretan, tenperatura baxuagoetan likidoak diren disolbatzailek (metanoa, amoniakoa eta ura amoniako apur batekin nahastuta adibidez) erabiliz metabolismo motelago batean.
Izar aldagarriak
Izar aldagarrien kasuan, planeta batek hartzen duen energia-kantitatea aldakorra izatea, tenperatura-aldaketa katastrofikoak jasatea esan nahiko luke. Adibidez, nahiz eta aldi batean ura egoera likidoan mantentzeko tenperaturak egon, beste aldi luze batean ura egoera gaseosoan besterik ez litzateke existituko, edo egoera solidoan.
Planeta antolamendu egokia
Lur bereziaren hipotesiak aurreikusten du bizia jasateko gai den planeta-sistema baten antolamendua Eguzki-sistemaren antzekoa izan behar duela gutxi gorabehera, planeta harritsu eta txikiak barnean, eta gasezko erraldoiak kanpoan daudelarik. Gainera, Eguzki-sistemaren antolamendua bitxia izateaz gain, ezin hobea da: kanpoko gasezko erraldoiek Kuiper-en gerrikoko eta Oort-en hodeiko gorputzak beraiengana erakartzen dituzte grabitate-indarrarekin, Lurra bezelako barneko planeta harritsuak babestuz.
Aldi oro egonkorra den orbita
Lur bereziaren hipotesiak gasezko erraldoi batek ez duela planeta harritsu batengandik urbilegi egon behar arrazoitzen du, gorputz hori bere satelite naturaletako bat ez bada behintzat. Gertutasunak bizia garatu dezakeen planeta baten orbita asaldatu dezake, gasezko erraldoiaren eragin grabitatorio zuzenaren edo gune bizigarrira migratzearen ondorioz. Dinamika Newtoniarrek orbita kaotikoak sor ditzakete, bereziki eszentrikotasun handiko orbitak dituzten planeta handiek osatutako sistema batean.
Biziaren garapenerako orbita egonkorra edukitzeko beharrak orbita-erradio laburrak dituzten gasezko erraldoien sistemak baztertzen ditu, "Jupiter beroak" ere deritzen planetak. Uste da Jupiter beroak askoz ere urrunago eratzen direla beraien ama-izarretik, eta ondoren gerturago desplazatzen direla. Prozesuan zehar, ama-izarretik gerturago zeuden planeta harritsuen orbitak modu katastrofikoan asaldatuko lituzkete.
Neurri egokiko planeta harritsua
Biziak Lurra bezalako planeta harritsuak behar dituela uste da eta; gasezko erraldoiek gainazal solidorik ez dutenez, bizi konplexua ezin dela hauetan garatu.
Txikiegia den planeta batek ezin du atmosfera lodirik eduki. Gainazaleko erakarpen grabitatorioa orduan eta ahulagoa izan, atmosferaren gas molekulek aukera gehiago dituzte beraien arteko talken bidez ihes-abiadura lortzeko, betirako alde eginez planetatik. Atmosfera finago bat okerragoa da beroa disipatzerakoan, isolatzaile termiko hobea izanik, tenperatura-diferentzia handiak sortuz. Honen adibide bezela, Marte eta Artizarra erabil daitezke. Marteren atmosfera finaren ondorioz (0,0063 atm), gainazaleko tenperaturak -143 eta 35 °C bitartean kokatzen dira. Artizarraren atmosfera lodi eta trinkoaren ondorioz (92 atm), gainazaleko tenperaturak 462 °C-tan mantentzen dira. Kasu hauetan, atmosfera lodia duen planeta batek ozeanoak mantendu ditzake, baina Marte bezalako atmosfera fina duen planeta batean ezinezkoak dira.
Bestalde, handiegia den planeta batek bere inguruan atmosfera lodiegi bat eratzeko arriskua pasa dezake, eta gainera Lurrarena baino askoz ere berotegi-efektu indartsuagoa jasan. Hala ere, atmosfera finekoak baino bizigarriagoak dira printzipioz. Atmosfera oso lodi batek, Artizarrarena bezalakoak, meteoritoak erre eta izpi kaltegarriak islatzen ditu Lurrarenak baino hobeto. Gainera, berotegi-efektuak planetaren gainazalaren tenperatura 150 ºC-tik gora igotzen ez duen bitartean, guk ezagutzen dugun proteinetan eta azido nukleikoetan oinarritutako bizia existitu daiteke (organismo termofilo eta hipertermofiloak). Atmosfera trinko baten abaintaila nagusia uraren irakite-puntuan dago: Artizarraren presio atmosferikoarekin (92 atm), ura 299 ºC-ra irakiten hasten da, likido egon ohi den esparrua praktikoki hirukoiztuz.
Neurri txikiko planeta baten nukleoa bizkorrago hozten da, eta plaken tektonikarik gertatzen bada, ez dute planeta handi batean bezainbeste iraungo.
Magnetosfera eta nukleo egokia
Planeta batek eremu magnetiko bat eduki behar du bere inguruan bizi konplexua garatu dadin, magnetosferak izar nagusitik datozen partikula kargadunak xurgatu edo alderatzen baititu. Partikula kargadun hauek oso kaltegarriak dira, erraz aldatu baitdezakete izaki bizidunen informazio genetikoa, mutazioak eta tumoreak eraginez.
Plaken tektonika
Lur bereziaren bultzatzaileek plaken tektonika ezinbestekoa dela uste dute bizi konplexuaren garapen eta sostengurako. Ward eta Brownlee-k adierazten dute bioaniztasuna, tenperatura erregulazio globala, karbonoaren zikloa eta Lurra izaki garatuentzat bizigarri egiten duen eremu magnetikoa plaken tektonikaren menpe daudela.
Ward eta Brownlee-ren ustez, Lurra da Eguzki-sisteman plaken tektonika duen planeta bakarra, eta gainontzeko planeten gainazelateko mendikateen falta erabiltzen dute ideia honen frogatzat.
Plaken tektonika konposizio kimikoaren eta iraupen luzeko bero-iturri baten (planetaren nukleoko elementuen desintegrazio erradioaktiboa) menpe dago. Kontinenteak gainera, dentsitate baxuko arroka feltsikoz osatuta egon behar dute, mantua osatzen duten arroka mafikoen gainean flotatzen dutenak. Stuart Ross Taylor-ek subdukzio-guneetan uraren labainketa eraginaren garrantzia azpimarratzen du, eta labainketa hau ozeanoen hondoan bakarrik gertatu daiteke.
Ward eta Bronwlee-z gain, Tilman Spohn-ek ere arrazoitzen du plaken tektonika ziklo biokimikoen eragile direla, eta ozeanorik gabe ez litzatekeela plaken tektonikarik edo ziklo biokimikorik gertatuko.
Ilargi handi bat
Ilargia ezohikoa da zeren gainontzeko planeta harritsuek gure Eguzki-sisteman ez dute inolako satelite naturalik (Merkurio eta Artizarra) ala satelite ñimiñoak dituzte (Marte). Talka handiaren hipotesiak ezartzen du gure Ilargia Marteren neurriko planeta batek, Tea deiturikoak, Lurrarekin egindako talkaren ondorioz sortu zela; planetari bere makurdura axiala eta errotazio-abiadura azkarra emanez. Lur bereziaren hipotesiak formulatzen du planeta bizigarri batek ezin duela makurdura axial txikiegia ala handiegia izan, estimulu ebolutiboak ahulegiak ala hilgarriak izango liratekeelako, hurrenez hurren. Hipotesiaren ikuspuntutik, Lurraren markurdura egokia da. Gainera, Ilargia bezalako satelite handi baten grabitateak beti egonkortzen ditu planeta baten ardatzak izan ditzakeen makurduraren bariazioak; klima-aldaketa oldarkor eta matematikoki kaotikoak ekidinez.
Lurrak Ilargirik ez balu, Eguzkiak eragindako itsasaldiak Ilargiak eragindakoen erdia izango lirateke. Itsasaldiek putzuak uzten dituzte jaisterakoan, substantzia asko nahasten diren tokiak, eta beharbada beharrezkoak izan ziren biomolekulen sorrerarako.
Satelite handi batek plaken tektonika gertatzea ere laguntzen du planeta baten gainazalean. Ilargia sortu zuen talkak plaken tektonika ere hasi zuen beharbada, eta hori gertatu ez balitz, lurrazal kontinentalak planeta osoa estaliko luke eta ez litzateke gainazal ozeanikorik egongo. Posible da mantuaren konbekzioa agertu ez izana lurrazalaren heterogeneotasunik gabe.
Bultzada ebolutiboak konplexutasuna areagotzeko
Lurraren antzeko planetak ugariak ala urriak badira ere, batzuk uste dute bizia bakterio sinpleetara mugatzen dela normalean. Nick Lane biokimikoak adierazten duenez, zelula sinpleak (prokariotoak) Lurraren eraketatik gutxira agertu ziren, baina zelula konplexuagoak (eukariotoak) garatzeko beste 3 mila milioi urte behar izan ziren. Prokariotoak diren zelula indibidualek ezin dute eukarioto izatera iritsi, bakterio bat eukarioto baten tamainara handitu ezkero, elikagai gutxiago izango bailituzke. Teoria endosinbiotikoaren arabera, orain dela 2 mila milioi urte organismo sinple bat handiago batek ez zuen ondo fagozitatu, nolabaiteko sinbiosi bat sortuz bi zelulen artean. Antzinako organismo "hibrido" hura ugaldu egin zen, zelula eukariotoak sortuz denborarekin. Hau dela uste da eukariotoen mitokondrio eta kloroplastoek ADN propioa izatearen arrazoia.
Cormeilles (Oise)
Cormeilles Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Cormeilles udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 134 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 39 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 151 etxebizitza zeuden, 130 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 130 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 33 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 32 etxek lau zituzten eta 69 etxek bost zituzten. 86 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 59 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Japoniako gastronomia
Japoniako gastronomia herrialde horretako gastronomia tradizionala da, aldaketa politiko eta sozialen ondorioz garatu dutena. Bertan, japoniar sukaldaritza (日本料理) edo 和食 washoku Meiji Berrezartzea baino aurreko japoniar era tradizionaleko janaria esan nahi du. Zentsu zabal batean, kanpotik ekarritako baina Japonian garatutako jakiak ere barnean hartu ditzake. Aro Garaikidean japoniarrak ez diren aldeak sartu dira, batez ere mendebaldetik ekarriak. Japoniar gastronomiak jakien urtaroko izatean eta aurkezpenaren kalitatean enfasi jartzen du.
Cormeilles (Oise)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Japoniako gastronomia
Sorrera - Heian aroa
Jōmon Aroan zehar, japoniar gizartea ehiztari-biltzaileen bizitza sasi-sedentariotik nekazal bizitzara pasa zen. Garai haietan, Txinatik ekarritako arroza landatzen hasi ziren. Jaki hau hain inportante bilakatu zen ezen arroz egosia, gohan edo meshi deitua, janari ere esan nahi duen. Mendiko eskualdetan, non arroza ez zen hain ugaria, nekazariek artatxiki arrunta landatzen zituzten.
Cormeilles (Oise)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 220 ziren, horien artean 160 aktiboak ziren eta 60 inaktiboak ziren. 160 pertsona aktiboetatik 143 lanean zeuden (79 gizon eta 64 emakume) eta 17 langabezian zeuden (6 gizon eta 11 emakume). 60 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Japoniako gastronomia
Sorrera - Heian aroa
Kofun Aroan Txinako kultura Koreako penintsulatik hedatu zen Japonian eta budismo eragin kultural handia izan zuen. VI. mendetik aurrera Japoniak Tang dinastiaren txinatar kulturarena egin zuen eta bide horretatik herrialdean haragia jatearen tabua sartu zen. 675. urtean Temmu enperadoreak urteko 4-9 hilabetetan behiak, zaldiak eta txakurrak jateko debekua ezarri zuen, heriotza zigorraren mehatxupean. Txerriak eta zerbidoak, berriz, ez zeuden galarazita. 927an haragia jaten zuten funtzionario eta nobleek ezin zuten ekitaldi xintoistetan parte hartu erabaki zuten.
IX. mendetik aurrera sortutako jakiak horren froga izan ziren: arrain eta haragi parrilan erreta (yakimono), su txikian egindako jakiak (nimono), baporetan (mushimono), xehatutako barazki-zopak, arrain edo haragi-zopak (atsumono), izoztutako arrain egosia (nikogori), arrain gordin arroz-ozpinean (namasu), barazkiak, algak edo arrainak (aemono), fermentazio laktikoa jasaten zuten barazkiak ozpinetan (tsukemono). Kozinatzeko olioa eta koipea ekiditen zituzten. Sesamo-olio gutxitan erabiltzen zuten, oso garestia zen eta.
Heian Aroan nobleen mahaietan arrainak, etxeko hegaztiak eta barazkiak ohikoak ziren. Azkenburu moduan, txinatar pastel txikiak, fruituak edo fruitu lehorrak hartzen zituzten, tartean pinaziak, gaztainak, jujubak, mingranak, mertxikak, abrikotak, kakiak edo zitrikoak. Oturuntzetan sake edaten zuten.
Cormeilles (Oise)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
NGC 2573
NGC 2573 galaxia espiral bat da, Octans konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Japoniako gastronomia
Kamakura Aroa
Kamakura shogunerrian aldaketa politiko handiak izan ziren: lehen samuraiak nobleen lurren zaindariak ziren baina garai haietan samuraiak bere gobernu militarra ezarri zuten. Gorteko sukaldaritza zeremoniatsu bilakatu zen.
Cormeilles (Oise)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa eta 1 margolaria.
Japoniako gastronomia
Kamakura Aroa
Minamoto Yoritomo lehendabiziko shogunak nobleziaren antzinako estiloa jarraitzen zuten samuraiak zigortu zituen. Bere bileretan, ōban deituak, probintzietako buruzagi militarrek hartzen zuten parte. Bilera hauen menua honakoa izaten zen: itsas belarri idorra, aemono marmoka, umeboshi izeneko japoniar erratz ozpinetan eta arroza gatz eta ozpinetan. Aroaren amaieran honzen ryōri oturuntzak ospetsu bilakatu ziren.
Cormeilles (Oise)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 lore-denda zen.
Japoniako gastronomia
Aro Modernoa
Japoniar sukaldaritzaren jaki nagusietan- arroz edo fideoak, zopa (おかず) eta haragi, arrain, barazki edo tofuz egindako jakiak- lurrintzaileak erabiltzen dituzte: dashi, miso, soja-saltsa eta antzekoak koipe gutxi eta gatz asko dituztenak.
Cormeilles (Oise)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cormeilles udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 434 hektarea erabiltzen.
Japoniako gastronomia
Aro Modernoa
Japoniar otordu estandar batean, arroz zuri egosiz betetako katilu, (gohan, 御飯), zopa katilu bat eta zenbait tsukemono (barazkiak ozpinetan) hartzen dute. Hiru okazu hartzen zuten, ichijū-sansai (一汁三菜; "zopa bat, hiru atal") deitua. Okazu hauen teknika gordina sashimi du izena baina badaude beste teknika batzuk: parrilan, su txikian, baporetan, oliotan frijituak edota ozpinetan.
Oinarrizko jakiak
Duela 2.000 urte baino gehiagotik arroza japoniar sukaldaritzaren jaki nagusia da eta txanpon moduan ere erabili zuten. Izan ere, arroz egosiaren japoniar hitzak, gohan (御飯) edo meshi "janari" ere esan nahi du; adibidez, gosaria (asagohan) hitzez hitz "goizeko arroz" esan nahi du. Jaten duten arroz gehiena hakumai ("arroz zuri") motakoa da. Beste mota ezagunak mochi izena du, aurrekoa baino ale batuagoak dituena, eta sekihan (arroz babarrun beltzekin) jakian edota arroz-pasteletan erabiltzen dute.
Cormeilles (Oise)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Japoniako gastronomia
Oinarrizko jakiak
Fideoak funtsezkoak ere badira japoniar sukaldaritzan eta garizkoak tradizionalak dira. XX. mendean txinatar erako fideoak Japonian herrikoi bilakatu ziren. Zopatan edota frijituak eta saltzez zerbitzatzen dituzte. Ogia, ostera, ez da jaki tradizional bat baina XIX. mendetik aurrera zabalduta dago eta pan (antzinako portugesetik ekarritako hitza) diote. Itsas-herrialdea izanda, itsas-produktu asko jaten dituzte eta, euskal sukaldaritzak bezala, hurbileko eta sasoiko produktuak atsegin ditu.
Cormeilles (Oise)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Japoniako gastronomia
Platerak
Japonian arroz parrilan edo frijitua (yakimono (焼き物)), erregosiak (nimono (煮物)), frijituak (itamemono (炒め物)), baporetan (mushimono (蒸し物)), oliotan frijituak (agemono (揚げ物)), sashimi, zopak (suimono (吸い物) eta shirumono (汁物)), ontzutuak, gatzetan eta entsalada-saltsak (tsukemono (漬け物), aemono (和え物), sunomono (酢の物)) eta chinmi plater ezagunak dira. Snackei oyatsu (おやつ) diete.
Wagashi, 和菓子, dagashi, 駄菓子,yōgashi, ogi goxo kashi pan, 菓子パン gozoki ezagunak dira.
Lycodonus vermiformis
Lycodonus vermiformis Lycodonus generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Bombus suckleyi
Bombus suckleyi erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Ann Glover
Ann Glover (Irlanda, ? - Boston, 1688ko azaroaren 16a) Bostonen sorgintzat hartu eta urkatu zuten azken pertsona izan zen. Ann Irlandan jaio zen eta Eliza Katoliko Erromatarraren jarraitzailea izan zen. Bere jaiotza-data eta bere haurtzaro zein gaztaroari bruuzko datu gehienak ezezagunak dira. Cromwellen Irlandaren konkistan zehar, milaka irlandar erbesteratuak izan ziren, tartean Glover bere senarrarekin batera. Senar-emazteak Barbadosera bidali zituzten esklabu gisa lan egitera azukre landaketetan.
Encampment (Wyoming)
Encampment Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Carbon konderrian dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hollywood (Florida)
Hollywood Floridako hiri bat da. Broward konderrian kokatua dago. 2010ean 146,526 biztanle zituen, 79.8 kilometro koadrotan banatuta.
Life After Life (telesaila)
Life After Life britainiar telesail dramatikoa da, Bash Doranek BBC Tworako sortua.
Sinopsia
Jaiotzeko momentuan bertan hildako haur bat da telesail honetako protagonista nagusia. Zilbor hestearekin itota hil eta gero, gau berean berpiztuko da, denbora lerro paralelo batean. Bi mundu gerren arteko Erresuma Batuan giroturiko telesail honek izatearen hauskortasunari buruzko galdera existentzialistak egiten dizkie ikus-entzuleei.
Trachyscorpia eschmeyeri
Trachyscorpia eschmeyeri Trachyscorpia generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Taeniolethrinops cyrtonotus
Taeniolethrinops cyrtonotus Taeniolethrinops generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Trachyscorpia cristulata
Trachyscorpia cristulata Trachyscorpia generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Bitis inornata
Bitis inornata Bitis generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Endicott (Washington)
Endicott Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Whitman konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Serrières-en-Chautagne
Serrières-en-Chautagne Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 535 etxebizitza zeuden, 404 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 96 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 419 etxeak ziren eta 116 apartamentuak ziren. 404 etxebizitza nagusietatik 274 bere jabearen bizilekua ziren, 121 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 27 etxek bi zituzten, 96 etxek hiru zituzten, 126 etxek lau zituzten eta 150 etxek bost zituzten. 337 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 207 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 612 ziren, horien artean 445 aktiboak ziren eta 167 inaktiboak ziren. 445 pertsona aktiboetatik 420 lanean zeuden (227 gizon eta 193 emakume) eta 26 langabezian zeuden (12 gizon eta 14 emakume). 167 pertsona inaktiboetatik 59 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 59 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Serrières-en-Chautagne udalerrian 435 unitate fiskal zeuden, 1.101,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.407 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 35 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 zurginak, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Volongo
Volongo Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Volongok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Atbara
Atbara (نهر عطبرة; translit: Nahr 'Atbarah) Afrikako ipar-ekialdeko ibaia da, Nilora isurtzen den azken ibaiadar handia. Etiopiako ipar-mendebaldean sortzen da, Tana lakutik 50 km iparraldera eta Gondarretik 30 km mendebaldera. 805 kilometroko luzera du eta Sudango Atbara hirian Nilorekin elkartzen da.
Urteko hilabete gehienetan Atbara ibaixka bat besterik ez da eta Nilo ibaiari egiten dion ur ekarpena oso txikia da. Eurite garaian (ekainetik urrira), ordea, uraren maila 5 metro inguru goratzen da. Emari handiena abuztuan izaten du, batez beste 2002,7 m³/s, hots, Nilo ibaiak daraman uraren %25.
Ibaiadar nagusia Tekezé ibaia du.
Rhinolophus darlingi
Rhinolophus darlingi Rhinolophus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Rhinolophidae familian sailkatuta dago.
Oinarriko errenta unibertsal
Oinarrizko errenta unibertsala (OEU), baldintzarik gabeko oinarrizko errenta (OEU) edo herritarren diru-sarrera ere deitua, segurtasun sistema mota bat da, non herrialde bateko herritar edo egoiliar guztiek erregulartasunez baldintzarik gabeko diru kopuru bat jasotzen duten, gobernu edo beste erakunde publiko batetik zein beste toki batzuetatik jasotako edozein diru-sarreraz gain. Eskubide osoko kide orok edo gizarteko egoiliar orok jasotzen du, baita modu ordainduan lan egin nahi ez badu ere, kontuan hartu gabe aberatsa edo pobrea den edo, beste era batera esanda, beste errenta-iturri posibleak zein izan daitezkeen, eta norekin bizi den axola gabe.
Argudioak
OEUren aldekoen ustez: Aldiz, errentaren aurkakoen ustez:
Beste errenta eta subsidio batzuekiko bereizketa
Oinarrizko errenta unibertsala ez da nahastu behar gizarteratze-errentekin eta ongizate-estatuaren berezko gainerako subsidio baldintzatuekin, ezta Errentaren gaineko Zerga negatiboarekin ere. OEU-ren definizioa argia izan arren, horrek ez du eragotzi azken urteotan bi nahaste-mota ugaritzea.
Lehenik eta behin, hainbat izen erabilita, hainbat egilek gauza bera aipatu dute. Hala, errenta oinarrizkoaren kontzeptu berak hainbat izen jaso ditu: besteak beste, "sorospen unibertsal bermatua", "Oinarrizko diru-sarrera unibertsala", "Herritarren diru-sarrera" edo "gutxieneko diru-sarrera". Edonola ere, axola duena ez dira izenak, baizik eta erabiltzen den deitura deitura bakoitzaren atzean dagoen kontzeptua. Bigarren nahasmen mota kontrakoa da: izendapen beraren azpian, askotan, oso kontzeptu ezberdinak adierazi nahi izan dira. Ez dira nahastu behar oinarrizko errenta eta dauden subsidio baldintzatuak, Ongizate Estatuaren berezkoak, non zerga-onurak, eskuzabalagoak edo txikiagoak, jasotzeko, sektore publikoak lan-merkatuan jasotako diru-sarreren nahikotasuna egiaztatu behar baitu. Horren adibide da Euskal Autonomia Erkidegoaren kasua; izan ere, 2000. urtearen amaieran, oinarrizko errenta bat sartu zuen lege bat onartu zuen, hemen aipatutakoaz bestelako zerbait zena, baldintza jakin batzuetan gauzatzen baitzen, ez unibertsalki. Azken finean, desberdintasun argiak daude oinarrizko errenta unibertsalaren eta gizarteratzeko gutxieneko errenten artean; Espainian, autonomia-erkidego gehienek ordaintzen dituzte errenta horiek, eta Frantziako Errepublikan, administrazio zentralak eskaintzen ditu. Oro har, horrelako neurriak (gutxieneko errentak) pobreziaren aurka borrokatzeko eta gizarteratzeko mekanismoak dira, gutxi gorabehera eskuzabalak, ongizate-estatu jakin batzuen berezkoak. Oinarrizko Errenta, berriz, pobreziaren aurka borrokatzeko mekanismo bat ez ezik, pertsonen benetako askatasuna areagotzen duen mekanismo bat ere bada. Horregatik, nahiz eta beste proposamen batzuk antzekoak izan daitezkeen beren zehaztasunean, oinarriari eta justifikazioari begiratuta benetan desberdinak dira.
Justifikazio etikoa
1. Benetako askatasunaren justifikazioa: oinarrizko errentaren nozio modernoaren sortzaileetako batek —Philippe Van Parijsek— formulatu zuen moduan, benetako askatasunaren justifikazioak formalki askeak diren gizarteak eta benetan askeak direnak bereizten ditu. Van Parijsen arabera, gizarte benetan askeak hiru baldintza hauek betetzen ditu, lehentasun-ordena honetan:
a. Segurtasuna; oinarrizko eskubide eta askatasunen egitura ongi artikulatua dago.
b. Norberaren jabetza; egitura horretan, pertsona bakoitza bere bizitzari buruzko erabakien jabe da.
c. Aukeren ordenamendua; egitura horretan, pertsona bakoitzak egin nahi duen edozer egiteko ahalik eta aukera gehien badu; benetan askea den gizarte batean, aukera gutxien dutenek egin dezakegun beste edozein ordenamendutan izan ditzaketen maximoak izango dituzte. Horrek guztiak benetan askea den gizartea definitzen du, formalki askea dena lehen bi baldintzak bakarrik betetzen dituen gizartea baita. Van Parijsek oinarrizko errenta unibertsala justifikatzen du argudiatuz, zalantzarik gabe, oinarrizko errenta unibertsala duen gizarte batean aukera gutxien dutenek beste edozein gizartetan baino gehiago izango luketela.
2. Justifikazio errepublikarra: oinarrizko errenta unibertsalaren defendatzaileak, milaka urteko tradizio errepublikarraren jarraitzaileak, Daniel Raventós kasu, askatasunaren noziotik abiatzen dira, Aristoteles, Zizeron, Makiavelo edo Robespierre bezalako autore eta pentsalariek ordezkatua. Askatasunaren nozio horren oinarrizko muina tesi hau da: gizarte-existentzia autonomoa bermatzeko behar besteko oinarri materialik ez duenak bizirik iraun beharko du hirugarren pertsonei baimena eskatuz, eta, beraz, pertsona horien borondatearen mende egongo da neurri handiagoan edo txikiagoan. Beraz, oinarri material hori ez dutenen autogobernua ezinezkoa da, eta, beraz, ezin dira libretzat jo. Errepublikano demokratikoentzat, mundu guztiak aske izan behar du, eta horregatik mundu guztiak izan behar du gutxieneko oinarri material bat izateko eskubidea, bere existentziarako eskubidea eta, beraz, askatasunerako eskubidea bermatuko duena. Oinarrizko errenta litzateke, pentsalari/autore horientzat, gutxieneko oinarri material hori. 3. Justifikazio ekonomikoa: ekonomia globalizazioak definitutako errealitate berrira egokitzeko aukera ematen duen neurri bat da oinarrizko errenta, "Robotizazioaren" eta Adimen Artifizialaren garapenaren bidez enpleguaren beharra, finantza-ekonomiaren boterea eta garapen jasangarria lortzeko beharra murriztea eragingo duen aurrerapen teknologikoaren ondorioz; horrela, ez da inbertsiorik egingo ingurunea suntsitzea ekarriko duen enplegua sortzeko. Eskubide ekonomiko gisa, iraunkortasunaren funtsezko ardatz bihurtzen da. 4. Justifikazio post-obrerista: ezagutzan, jakitean eta lankidetzan oinarritutako gizarte batean bizi garen neurrian, beharrezkoa da soldata hutsetik pasatzen ez den errenta banatzeko modu bat pentsatzea. Ekoizpena gero eta sozialagoa bada, lanagatiko ordainsariak soziala izan behar du, errenta banaketatik pasatu behar du, eta ez lan-jarduera jakin bati lotutako soldata soil batetik. 5. 	Jatorrizko jabetza pribaturako eskubidearen justifikazioa: oinarrizko errenta jatorrizko jabetza pribaturako eskubide alegatu baten edo jabetza pribaturako eskubide unibertsal baten deribazio naturala da, hau da, pertsona orori aberastasun-zati jakin baten gaineko jabetza-eskubide jakin bat aitortu behar zaiolako ideia. Gabriel Stilmanek proposatutako eskeman, gizartearen baliabide naturalen balioaren gaineko zati bat, gainerako garaikideen parekoa.
Eskakizuna
2013an, Europako herritarren ekimen baten sinadura bilketa onartu zuen Europako Batzordeak. Ekimena milioi bat sinadurara iritsi eta onartzen bada, Europako Batzordeak pizgarriak emango lituzke Europako herrialdeei oinarrizko errenta unibertsalaren kontzeptua esploratzeko. Ondoren, 2014ko urtarrilaren 15ean, baldintzarik gabeko oinarrizko errenta unibertsal, indibidual eta nahikoaren aldeko legegintzako herri-ekimena abiarazi zen Espainian. 500.000 sinadura beharrezkoak dira neurri bat Diputatuen Kongresuan eztabaidatua izan dadin, baina azkenean 150.000 geratu ziren jasota hainbat kolektibo eta herritarren eskutik. Haren artikuluetan fasekako aplikazio bat ikusten da, eta horrek nahasmena eragin zuen biztanleen artean, bi errenta-motaren kontzeptuak nahastean: baldintzapeko bat lehen fasean eta baldintzarik gabeko bat bigarren eta azken fasean.
Bideragarritasuna
Teknikoki hainbat ikuspegi daude oinarrizko errenta unibertsal egonkorra finantzatzeko. Hau finantzatzeko proposamenak, gehienetan, inposatzaile mota baten ezarketan oinarritzen da errenta indibidualengatik. Dena den, beste proposamen batzuk daude Pertsona Fisikoen Errentaren gaineko Zerga (PFEZ) kontuan hartzen ez dutenak. Galdera hauek alde batera utzita, garrantzi handia duten beste aspektu teknikoak daude finantzaketaren proposamenarekin zerikusirik ez dutenak, aztertuak eta eztabaidatuak izan direnak bai Oinarrizko Errentaren defendatzaileengatik bai aurkakoengatik. Adibidez, Oinarrizko Errenta inflazioarengan izan litzakeen efektuak eztabaidatu dira; Oinarrizko Errenta Ongizte Estatuarengan arrisku bat izan ahal bada edo alderantziz, bide ikaragarri bat bidezkoagoa eta zehatzagoa egiteko; Parasitismoa sustatuko balu edo alderantziz, auto-okupazioa sustatuko luke eta gizarterako onuragarriak diren ordaindu-gabeko lanak; Emakumeen emantzipazioan izan dezakeen efektuak eta abar. Eredu fiskal berriak aztertu dira, ekonomiaren akordio berrian oinarrituta. PFEZ a eta gizarte zergak maximora gutxituz, BEZa igotzeko, esportazio eta inportazio kostuen oreka bilatzeko helburuarekin, horrela gehien gastatzen duena gehiago tributatuko du. Oinarrizko Errentaren Tasarekin osatzen dena, “Tasa Tobin”-en handiagotze baten oinarritzen dena, balioaren gehikuntza guztira aplikatuta, espekulazio zerga bat ezartzeko, balio gehigarriko moneta zerga, zeinek Oinarrizko Errentaren finantzaketa errazten du gizarte prestazioan arriskuan jarri gabe eta inbertsio publikoak mantenduz.
Oinarrizko Errenta Unibertsalaren defendatzaileak
Oinarrizko Errentaren defendatzaileen artean ekonomilariak, filosofoak, sindikalistak, politikoak eta ohikoa ez badirudi ere, enpresari batzuk. Errentaren aintzindariak, Thomas Paine (“Justicia agraria” -ren egilea eta herritarren dibidenduen sustatzailea). Gaur egun Oinarrizko Errentaren defendatzaileak dira, Daniel Reventós, Osmo Soininvaara, Jeremy Rifkin, Bruce Ackerman, Florent Marcellesi, Yanis Varoufakis, Philippe Van Parijs, Jlen Bollain, Gabriel Stilman, Juan Carlos Monedero, Ramón Espinar Merino, Alejandro Bonet, Ruter Bregman eta Byung-Chul Han. 2014an ekimen legegile popular bat aurkeztu zen Espainian Oinarrizko Errentarengatik. Dena den, ekimena ez zen eskatutako 500.000 heldu. Beste alde batetik, Oinarrizko Errentaren plataforma sortu da Espainian. Automatizazioaren eta desenplegu teknologikoaren beste kausa batzuen ardura, teknologia handiko industria askori oinarrizko sarreren proposamenak ezinbestekoak bihurtu dira euren negozio ereduan. Nathan Schneider kazetariak hasieratik “elite teknologikoa”-ren aldaketak azpimarratzen zituen ideia hauetara Vice aldizkariko artikulu batekin, bertan hainbat famatu aipatzen ditu, Marc Andreessen, Sam Altman, Peter Diamandis eta beste batzuen artean. Mark Zuckenberg, Bill Gates eta Jeff Bezos bezalako enpresariak Oinarrizko Errenta egokia ikusten dute desberdinatsunaren krisiaren ondorioak moteltzeko eta saihetsezina den automatizazioari aurre egiteko. Beste enpresari eta ameslari batzuk, Elon Musk, Facebooken Kofundatzailea, Chris Hughes eta Y Combinatorren presidentea Sam Altman, ohartarazten digute Oinarrizko Errenta Unibertsalaren ezarpenarekin bukatuko dugula, “Beharrezkoa dela, gero eta lan gutxiago egongo direla makina batek hobeago egin ezin duena… eta esan nahi dut nire desioa hau gertazea ez dela, baina gertatuko diren gauzak direla…”
Esperientzia partzialak Amerika Latinako herrialdeetan
Brasilen 1991. urtean Errenta Minimoaren Segurtasun programa ezarri zuen, hau bertokoak ziren biztanleetatik 25 urte baino gehiagokoak eta 45.000 Cr-ko hileroko sarrera baino txikiagoak zituztenek onuradunak izango lirateke. 2001ean, Errenta Minimoaren Segurtasun Programa hezkuntzarekin elkartu zen eta programaren administrazioa udalerriei eman zitzaien. Irabazkinengan eskubidea dute 6 eta 15 urte bitarteko umeak dituzten familiak, eskoletara doazenak eta errenta per kapita soldata minimoaren erdia denean edo R90,00 2001ean. Argentinan 2009ko Azaroaren ondoren ezarri zen eta ume bakoitzeko esleipen unibertsala bezala izendatu zuten. Langabetu dauden pertsonen umeak, merkatu informalean lan egiten dutenak edo soldata minimoa baino gutxiago irabazten dutenak dira onuradunak. Honen helburua hileroko ordainketan datza, 1.246 dollar 18 urte baino gutxiago duten umeentzat eta 4.064 adin muga barik ume ezgaituentzat. Honekin, Estatuak umeak eskoletara joatea bilatzen du, osasun kontrolak egitea eta beharrezkoak diren txertaketen egunkaria betetzea. Aipatutako ezaugarriak beharrezkoak dira Errenta hau jasotzeko. %. umerarte ordaintzen dira. Mexicon, Ricardo Anaya Cortés, Partido Acción Nacionaleko (PAN) presidentea, oinarrizko sarrera unibertsalaren aplikazioa proposatu zuen gizarte politiken berrantolaketarako. Gaur egun, 6500 gizarte programa daudela argudiatu zuen herritarren laguntzarako, dena den, ez dute emaitza positiborik eman pobreziarekin eta desberdintasunarekin bukatzeko. Finantzatzeko ezinbestekoak hauek zirela adierazi zuen: berantolatu gizarte politikak ustelkeriarekin amaitzeko, gobernuaren zorroztasun programa bat ezarri eta gobernuaren baliabideak herritarren lehentasunetara zuzentzea.
Gizarte Segurantzako programa Kanadan
Programa 1951. urtean ezarri zen, pertsona guztiei ordaintzen zaie pentsio unibertsal bat 65 urte betetzen dutenean. Baldintzak hauek dira: Adina betetzea eta herritar Kanadiarra izatea edo hiritar legala.
Oinarrizko Errenta Unibertsala Finlandian
2015. urtean, Finlandiako lehen ministro kontserbadorea, Juha Sipilä, esperimentu moduan ezarri zuen 2017 eta 2018 urteen artean ebaluatu daitekeen Oinarrizko Errenta Unibertsalaren proiektu bat. 20 milioiko aurrekontua proposatzen zuen, 560 euro hilero, 2016an erregistratutako 2000 langabetuentzat. Dena den, 2018ko Apirilean, gobernu finlandarrak proiektua bertan behera uztea erabaki zuen eta 2019 an ez zela aplikatuko.
Hotel (telesaila)
Kaliforniako San Frantzisko hirian dagoen Fairmont San Francisco hotelean filmatu zen.
Enfield (Maine)
Enfield Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Penobscot konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hotel (telesaila)
Argumentua
San Frantzisko hiriko fikziozko Saint Gregory hoteleko eguneroko bizimodua azaltzen da, bertako langileen lana eta gonbidatu ezberdinen joan-etorri eta bizipenak. Maiz gonbidatu hauetako asko benetako bizitzako jende ospetsu edo aktore nabarmenak izaten dira.
Osmia latreillei
Osmia latreillei erle espezie bat da, Osmia generoan eta Megachilidae familian.
Monika Brodka
Monika Maria Brodka (Żywiec, Polonia, 1987ko otsailaren 7a- ) punk rock abeslaria da. Poloniako Pop Idol saioaren hirugarren edizioa irabaztean egin zen famatu.
Biografia
Monika Brodka Polonia hegoladeko Żywiec hirian jaio zen. Hamazazpi urte zituela Poloniako Pop Idol saioa irabazi zuen eta urte berean Album diskoa argitaratu zuen. Hilabete pare batean "urrezko diskoa" izatea lortu zuen. 2006an bigarren diskoa atera zuen, Moje piosenki ("nire abestiak"), hau ere "urrezko diskoa" izan zena.
Lau urte pasa ondoren hirugarren diskoa plazaratu zuen, Granda izenekoa. Musika estiloan aldaketa handia egin zuen rock elektronikoa jorratuz. "Platinozko disko bikoitza" izatea lortu zuen. Atzerrian ere kritika onak izan zituen.
2012ko maiatzean Los Angelesera joan zen LAX izeneko EPa grabatzera. Diskoko singleak "Varsovie" eta "Dancing Shoes" izan ziren, ingelesez garbatu zituen gainera. "Varsovie" abestiak urteko abesti onenaren Fryderyk saria lortu zuen. 2016an Clashes diskoa atera zuen.
NGC 2574
NGC 2574 galaxia espiral bat da, Hydra konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Avnia
Avnia (ahoskatu /'awnia/) Aiaraldean sortutako aldizkaria da.
Historia
Aldizkari hau lehen aldiz 2002ko abenduan argitaratu zen. 2009ko amaieran 28 zenbaki zituzten argitaratuta.
Izena Laudion agertu zen latinezko inskripzio batetik ateratakoa da.
Ezaugarriak
Etnografia, antropologia, arkeologia, historia, toponimia eta bere etimologia eta ingurune naturala gizakia abiapuntu hartuta dira jorratutako gaiak.
Hasieran batez ere aipatu eskualdeko zazpi udalerriei buruzko artikuluek osatzen zuten Avnia; urteak pasa ahala Aiaraldeaz mantendu duen arreta beste zonalde batzuei buruz argitaratu diren testuekin konbinatuz joan da.
Artikulu gehienak gaztelaniaz daude eta bakan batzuk euskaraz.
Hiruhilabetekaria da; zenbakiez gain udako urtaroen izena ere ematen zaie aleei.
Aunia Kultur Elkartea
Aldizkariaren proiektua aurrera atera duen taldeak izen bereko elkartea osatu zuen. Egoitza Luiaondon (Aiara) dago kokatuta.
Elkarteak gai berberak jorratzeko ekitaldi batzuk burutzen ditu:
Jose Grazenea
Jose Grazenea Agirregomezkorta (Irun, Gipuzkoa, 1927 - Hondarribia, ) margolaria izan zen.
Bizitza
Irunen eta Madrilen egin zituen pintura ikasketak. Europan zehar ibili ondoren (Finlandia, Frantzia, Suedia, Ingalaterra) Iruna itzuli eta Ur taldea sortu zuen, Alejandro Tapia, Carlos Bizkarrondo eta Javier Arozena margolariekin batera (1965). 1970az geroztik pintura-erakusketa ugaritan parte hartu izan zuen, baita sari asko jaso ere. 1950-1960 bitarteko urteetan azken inpresionismoaren eta kubismoaren arteko esperimentazio-lanak egin zituen Grazeneak, eta 1968. urtetik aurrera, nortasun bereziko erretratuak eta ikuspegiak eskaini zituen, pintura poetikoa dei daitekeen molde batekoak.
Palentziako Mendialdea
Testuingurua
Eskualdea ikuspegi geografikotik bateratua dago bere izaera malkartsua dela eta, nahiz eta tradizioz sektore ezberdinen arteko komunikazioak errazak izan ez diren, arrazoi beragatik. Izenak adierazi bezala Palentziako probintziari dagokio; dena den, hiriburuarekiko distantzia handiak eta probintzia honetako gainontzeko eskualdeekiko desberdintasunak unitate berezia bihurtzen dute. Palentziako Mendialdeak ingurumen- eta paisaia-kalitate handiko ingurune naturala du, azaleraren zati handi batean kontserbatzen dena, hiru babes-figuraren azpian: Palentziako Mendialdeko Parke Naturala, Covalaguako Natur Eremua eta Las Tuercesko Natur Eremua.
Paisaiak eta ezaugarri etnografikoek oso erakargarria egiten dute landa eremuko turismoaren adibide gisa. Azken urteotan, baliabide eta azpiegitura turistiko sendoez hornitu da eta turismoa lurralde hau biziberritzeko elementu estrategikoetako bat izatearen aldeko apustua egin da, eskualdeko gainerako jarduera ekonomikoetan integratzea ahaztu gabe.
Kokapena
Palentziaren iparraldean dago eskualdea (hiriburutik 100 km ingurura), Gaztelako iparraldeko eremuetako bat izanik.
Mendebaldean Leongo probintziarekin mugatzen du, iparraldean Kantabriarekin, eta bertatik Híjar mendilerroak, Albas mendilerroak eta Curavacas mendilerroek bereizten dute; ekialdean Burgosekin eta hegoaldean Saldaña-Los Valles eskualdearekin. Bertan, bi sektore bereiz daitezke, Alto Pisuerga eta Alto Carrión, nahiz eta Fuentes Carrionas, La Pernía, La Braña, Campoo eta Valdivia bezalako beste azpieskualde batzuk ere aipa daitezkeen.
Kantauri mendilerro osoko kotarik altuenak daude bertan ( Picos de Europa mendigunea izan ezik): Peña Prieta (2538 m.), Curavacas (2524 m.) eta Espigüete (2450 m.).