cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Langeron (Nièvre)
Etxebizitza
2007an 205 etxebizitza zeuden, 155 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 195 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 155 etxebizitza nagusietatik 119 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 16 etxek bi zituzten, 21 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 125 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 72 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 79 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Langeron udalerrian 151 unitate fiskal zeuden, 375 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.603 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen eta 4 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
2000. urtean Langeron udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.157 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Indai
Indai Bergaran 2020an sortutako musika talde bat da.
Ibilbidea
2020an Pentekoste jairik izango ez zela ikusita Xaxau Konpartsak betiko lau lagunak animatu zituen Bergarako Gaztetxean emanaldi bat egitera, COVID-19 pandemiaren erruz ikuslerik gabe bazen ere. Ordutik hainbat kontzertu eman ditu taldeak, Agurainen adibidez. Indai izenak indie estiloa adierazi nahi du eta momentuz errepertorioa abesti ezagunen bertsioak izan dira.
Hylaeus anthracinus
Hylaeus anthracinus erle espezie bat da, Hylaeus generoan eta Colletidae familian.
Drymarchon melanurus
Drymarchon melanurus Drymarchon generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Hallwood (Virginia)
Hallwood Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Accomack konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sedilo
Sedilo Oristanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Hidroxilgugiaita
Hidroxilgugiaita mineral bat da eta melilite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Hidroxilgugiaita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 5 da.
Caponago
Caponago Italiako udalerri bat da. Monta eta Brianzako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caponagok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sassari
Sassari (sassarieraz eta Sassari; sardinieraz: Tàttari edo Thàthari) Sassariko (Sardinia, Italia) udalerria da, izen bereko probintziako hiriburua.
Mugakideak
Sassarik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ekonomia
Nekazaritzako merkataritza-gunea da, eta lurpeko aberastasunen ustiapena (zink- eta berun-hobiak) eta nekazaritza-gaien inguruan sorturiko industria (janari-industria) dira ekonomia-jarduera nagusiak. Petrolio-findegiak daude hiritik hurbil.
Artazi jauzi
Artazi jauzia edo artazia (scissors jump) gorako jauzian erabili ohi zen teknika da, gaur egun goi-mailako lehiaketetan erabat desagertu baita. Teknika horren arabera, jauzilariak zangoen txandakako mugimendu bat egiten du, artazi moduko bat eginez, listoia gainditzeko. Zutik lehorreratzeko aukera ematen duenez, atleta juniorrek gehien erabiltzen duten estiloa da, non lurreratze-azalera ez den lehia-maila osoei aurre egiteko bezain sakona edo biguna.
Sassari
Artea
Monumentuei dagokienez, aipagarriak dira aurrealde barrokoko katedrala, Santa Maria di Betlem eta Santa Donata eliza erromanikoak eta Sanna arkeologia-museo nazionala.
NGC 2868
NGC 2868 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Frank Mullerek aurkitu zuen n.
Acestrocephalus pallidus
Acestrocephalus pallidus Acestrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Banaketa
Hegoamerikan daude, batik bat Madeira eta Machado ibai brasildarretan.
Tantilla cascadae
Tantilla cascadae Tantilla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Frenchy Bordagaray
Stanley George "Frenchy" Bordagaray (Coalinga, Kalifornia, 1910eko urtarrilaren 3a – Ventura, Kalifornia, 2000ko apirilaren 13a) euskal jatorria zuen estatubatuar beisbol jokalaria izan zen. Hirugarren basekoa, Liga Handietako Chicago White Sox, Brooklyn Dodgers, St. Louis Cardinals, Cincinnati Reds, eta New York Yankees taldeetan ibili zen 1934 eta 1945 artean. 1941ean World Series txapelketa irabazi zuen.
Hidroxilhedifana
Hidroxilhedifana mineral bat da eta hedyphane taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Hidroxilhedifana elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. trigonal*]]ren arabera sortzen ditu kristalak.
Drymoluber apurimacensis
Drymoluber apurimacensis Drymoluber generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Maidstone
Maidstone Ingalaterrako hego-ekialdean dagoen Kent konderriko barrualdeko udalerria da. Londres hiriburutik 51 kilometro hego-ekialdera dago eta Medway ibaiak zeharkatzen du.
NGC 2870
NGC 2870 galaxia espiral bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Maidstone
113.137 biztanle zituen 2011an.
Acestrocephalus sardina
Acestrocephalus sardina Acestrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Georg Elser
1939ko azaroaren 8an ospatu zen Municheko putsch-aren (Hitlerren 1923ko kolpe ahalegin ustelaren) urteurrena. Erregimeneko pertsonaia garrantzitsuak, hala nola Joseph Goebbels, Hans Frank, Joachim von Ribbentrop, Philipp Bouhler eta Hitler bera elkartu ziren bertan. Dena den, denak lokaletik irtenak ziren leherketa gertatzerako.
Suitzako mugatik gertu atxilotu zuten Elser, eta bost urtez eduki zuten Dachauko kontzentrazio-esparruan "preso berezi" gisa (Hitlerren ustez Elser konspirazio baten parte zelako). Azkenik,1945eko apirilaren 9an exekutatu zuten, Adolf Hitlerrek bere buruaz beste egin baino 21 egun lehenago.
Hasierako urteak eta prestakuntza
Georg Elser Hermaringen (Württemberg) jaio zen 1903ko urtarrilaren 4an. Ludwig Elser eta Maria Müllerren semea zen; Georg jaio eta urtebetera ezkondu ziren. Georg-ek Königsbronn-eko Lehen Hezkuntzako eskolan ikasi zuen 1910etik 1917ra, marrazteko eta eskulanetarako trebetasuna erakutsi zuelarik. Bere aita nekazaria eta egur merkataria zen, eta semea haren ondorengoa izango zelakoan zegoen, baina Georgek aitari lanean lagundu arren ez zuen aitaren lanbidean aritzeko interesik. Burdinola batean hasi zen tornulari, baina handik bi urtera lana utzi egin zuen, osasun arrazoiengatik. Ondoren Königsbronn, Aalen eta Heidenheim hirietako zenbait aroztegitan ibili zen. 1925etik 1929ra Konstantzako erloju-lantegi batean aritu zen; han ikasitakoak baliatuta prestatu ahal izan zuen Adolf Hitler hiltzeko bonbaren tenporizadorea. 1929tik 1932ra, 1920ko hamarkadaren amaierako krisi ekonomikoaren ostean, arotz lanera itzuli zen, oraingoan Suitzan.
Worthington Springs (Florida)
Worthington Springs Floridako herri bat da. Union konderrian kokatua dago. 2010ean 196 biztanle zituen, 0.9 kilometro koadrotan banatuta.
Georg Elser
Hasierako urteak eta prestakuntza
1930ean bere neskalagun Matilde Niedermann mutiko batez erditu zen; Manfred deitu zioten. Nahi gabeko haurdunaldia izan zen, Georgena berarena bezalakoa. Baina bere gurasoak ez bezala Georg ez zen semearen amarekin ezkondu, eta handik gutxira banandu ziren. Elser semearen mantenua Matilderi ordaintzera behartu zuten; alabaina, ez zituen beti ordainketa betebeharrak bete.
Königsbronnera itzuli ondoren, Adolf Hitler jada Alemaniako kantziler zela, aitarekin itzuli zen lanera, eta 1936tik aurrera muntaketa fabrika batean egon zen; han bertatik bertara ezagutu zuen nazien berrarmatze programa, eta halaxe jabetu zen herrialdea berriro ere etorkizuneko gatazketara bidean zela. Elser ohartu egin zen lantegia, itxura batean erabilera zibileko tutuak eta bestelako tresnak fabrikatzen zituena, Hitlerrek agindutako ezkutuko berrarmatze programarekin ari zela elkarlanean. Industria ugari dantzan jarri zituen berrarmatze programa hura nazioarteko akordioen kontrakoa zen eta, batez ere, Hitlerren etengabeko manifestazio bakezaleak gezur hutsa zirela jartzen zuen agerian.
Elser gizon isila eta erreserbatua zen, nahiz eta lagunkoia ere bai. Zenbait kultur elkartetan izena emanda zegoen eta gustuko zuen lagunekin elkartu eta Tracht jokoan aritzea, herriko abesbatzan jotzea edo ibilaldi luzeak egitea.
Pentsamendu politikoa
Elserri ez zitzaion politika gehiegi interesatzen. Egur-langileen sindikatuan eta erakunde komunista batean sartu zen, Roter Frontkämpferbund izenekoan (Fronteko Borrokalarien Liga Gorria), baina ez erakunde batean ez bestean ez zen buru-belarri aritu. Hitler boterera eraman zuten1933ko hauteskundeen aurretik KPD bozkatu zuen (Kommunistische Partei Deutschlands, Alemaniako Alderdi Komunista), langileen baldintzak hobetzearren gehien saiatzen ari zen alderdi politikoa zelakoan.
Hitlerren aurkako atentatua
1938ko udazkenean Europa gerra sufritzeko zorian zegoen Sudeteetako krisia zela eta. Lehen Mundu Gerratik bi hamarkada eskas igaro ziren, eta alemaniarrak gatazka berri bat hasiko ote zen beldur bizi ziren neurri batean. Elserrek ere bazuen ezinegon hura. Municheko Ituna sinatu eta gerra saihestu ostean, Elser sinetsita zegoen "Alemaniak eskari gehiago egingo zituela, beste herrialde batzuk bereganatuko zituela eta, beraz, gerra saihetsezina izango zela ". Elser ez zen Führer-en bake proposamenez fio; aldiz, gerra saihestu eta langileen baldintzak hobetu nahi zituen. Hori lortzeko modu bakarra Alderdi Naziaren buruzagitza gorena deuseztatzea zela iruditu zitzaion. Uste zuen gerrarako joera handiena zuten aleak eliminatuz beste buruzagi naziek bakezaletasunerantz egin zezaketela. 1938ko udazkenean erabaki zuen bera izango zela lan hura beteko zuena, inork hala eskatu gabe eta inork bere asmorik jakin gabe.
Elserrek prentsan irakurri zuen alderdiko buruzagien hurrengo bilera Municheko Bürgerbräukeller garagardotegian izatekoa zela, 1939ko azaroaren 8an. Urtero legez, 1923an Hitlerrek eginiko putsch ahalegin ustelaren urteurrena ospatzera zihoazen, eta erregimeneko pertsonaia nagusiak Hitlerrekin berarekin eta NSDAPeko goardia zaharrarekin biltzekoak ziren. Elserrek Munichera bidaiatu zuen eta han ondorioztatu zuen bere plana aurrera eramateko sistemarik onena erloju-bonba bat zela: Hitlerrek hitz egingo zuen tokian zegoen zutabe barruan ezarria, Führer-arentzat urtero prestatu ohi zuten oholtzaren atzean. Hurrengo hilabeteetan Elserrek lehergailuak lapurtu zituen lan egiten zuen arma-lantegian eta erloju-bonba diseinatu zuen, Konstantzan izan zenean erlojuez ikasitakoari esker.
Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra
Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra Donostiako Nazioarteko Zinemaldian ematen den sari ofiziala da, berarekin Epaimahai Ofizialeko kideen arabera Zinemaldi honetako Saila Ofizialean aurkeztutako filmeetako zuzendari onena izan dena saritu nahi da.
Georg Elser
Hitlerren aurkako atentatua
Apirilaren hasieran, baja hartu eta Munichera itzuli zen. Ingurunearen azterketa sakona egin zuen, zirriborroak eginez eta neurriak hartuz. Harrobi batean lortu zuen lana, eta horri esker lehergailu gehiago lapurtu zituen (dinamita). Hurrengo hilabeteetan bonba bat diseinatu zuen, eta probatu ere bai, gurasoen lorategian: probak arrakasta izan zuen. Abuztuan Munichera itzuli, eta ordutik azarora arte 30 aldiz ezkutatu zen garagardotegian (goizero ateratzen zen alboko ate batetik ustez inork ikusi gabe) eta aukeratutako zutabearen egurrezko estalduraren atzean zulo bat egin zuen. Bere lana hain zorrotza izan zen, non zuloa eztainuz estali baitzuen, bonba ez mugitzeko eta zutabeak barrutik hutsik zegoela eman ez zezan. Azaroaren 6an instalatuta eta prest zuen lehergailua, baina biharamonean garagardotegira itzuli zen bazebilela ziurtatzeko. Hurrengo goizean agur esan zion Stuttgarten bizi zen arrebari, diru pixka bat eskatu eta Konstantzara alde egin zuen. Bazegoen ordea Elserrek kontuan hartu ez zuen zerbait, albisteak eta prentsa gutxitan interesatu baitzitzaizkion: Hitlerrek alderdiko goardia zaharrari egin beharreko hitzaldia urte hartan bertan behera uztea erabakia zuen. Gerrak eta mendebaleko erasoaldiaren berehalako prestaketak guztiz lanpetuta zuten Führer-a eta Rudolf Hess Führerordeak ordezkatu behar zuen. Ezin jakin, halaber, azken unean Hitlerrek iritzia aldatu zuela eta urtero bezala jokatzea erabaki, Municheko egonaldia laburtu arren. Urteroko hitzaldia 20:30ean hasi eta 22:00ak aldera amaitu ohi zen, eta ondoren hainbat minutu gehiago ematen zituen Hitlerrek alderdikide ohiekin hizketan. Gerrako baldintza bereziek 1939ko ospakizunaren dinamika aldatuko zutela iragarri zuten. Hitlerrek 20:10ean hasi zuen hitzaldia eta 21:00ak baino apur bat beranduago amaitu. Elserren bonba 21:20erako zegoen programatua. Hitzaldia amaitutakoan ziztu bizian abiatu zen Hitler geltokirantz,Berlinerako 21:31ko trena hartzera, eguraldi txarrak hegazkinez itzultzea eragotzi eta horrek ere hitzaldia laburrarazi baitzion.
Zuzendari Onenaren Zilarrezko Maskorra
Sarituen zerrenda
1953 eta 1954ko ekitaldiek espainiar zuzendariak bakarrik saritu zituzten. 1955ko ekitaldia koloredun filmetan espezializatu zen eta soilik euren kalitatean oinarrituz saritu zituen. Zilarrezko Maskorra bera, zuzendaritza saritzeko asmoz, 1977ko ekitaldian banatzen hasi zen, ekitaldi horren aurretik zuzendaritza saritu nahian Donostia Saria (gaztelaniaz Premio San Sebastián zeritzona) besterik ematen zelarik, eta gainera modu ez jarraian. 1980 eta 1984. urteen artean ez zen Zilarrezko Maskorrik eskaini, Zinemaldiak FIAPFren A maila galdu baitzuen, eta zuzendari berriak besterik ez ziren saritu.
Segariu
Segariu Medio Campidanoko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Georg Elser
Hitlerren aurkako atentatua
21:20an egin zuen eztanda Elserren bonbak. Minutu batzuk lehenago Hitler egon zen oholtzaren atzeko zutabea eta goiko galeriaren sabaiaren zati bat suntsitu egin zituen. Hitlerrek alde egin bezain laster jende asko joan zen garagardotegitik; ezinezkoa da zehaztasunez jakitea zenbaterainoko ondorioak eragingo zituzkeen leherketak Elserrek aurreikusi zituen baldintzetan gertatu balitz. Zortzi hildako eta hirurogeita hiru zauritu izan ziren, haietako hamasei larri zaurituak.
Ikerketa
Gaueko hamarrak aldera, SSaren Reichsführer Heinrich Himmler-en laguntzaile izateaz gain erakundearen buru orde zen Reinhard Heydrich-ek Berlingo polizia buru Arthur Nebe ri deitu zion eta Munichera joateko agindu, ikerketa batzorde bat antolatzeko. Himmlerrek berak jakinarazi zion gertatutakoa Alemaniako kontraespioitzaren buru Walter Schellenberg i, erasoaren atzean britainiar zerbitzu sekretuak zeudelako susmoa baitzuen. Nebek bi ikerketa talde sortu zituen: lehenengoa erasoaren inguruabarrak ikertzeaz arduratzeko, eta bigarrena egileak bilatzeko.
Atentatuaren gauean, Adolf Hitler Leibstandarte zelakoaren ardurapean zegoen segurtasuna: SSko teniente Christian Weber koronelaren ardura zen, beraz. Bürgerbräukeller-en egindako ikerketak eskuz egindako bonba eta tenporizadore baten aztarnak utzi zituen agerian. Ohiko lehergai mota zen meategietan, baina egileak eztainuzko eta kortxozko ezohiko plakak erabili zituen.
Erlojugile bat galdekatu zuen poliziak, eta hark gogoratu zuen bonban erabilitakoak bezalako bi erloju saldu zizkiola gazte suabiar bati. Kortxozko plakak saldu zituen merkatariari ere galdetu zioten. Azkenik, ikerketen ondorioz bere tailerra suabiar gazte bati laga zion sarrailagile bat topatu zuten: "hark asmatutako gauzaren batean " lan egiteko utzi zion. Hiru gizonek egindako deskribapenak bat zetozen.
Ikerketa horien ostean poliziak jakin zuen aurreko asteetan suabiar jatorriko gazte bat ikusi zutela Bürgerbräukeller inguruan, eta sarritan harrapatu zutela komunetan lokala ixteko ordua eta gero. Gestapoko IV. ataleko buru Heinrich Müller-ek telegrama bidez jakin zuen Kreuzlingen-en, Suitzako mugatik gertu, merkatariek emandako deskribapenarekin bat zetorren gazte suabiar bat atxilotu zutela.
Atxiloketa eta galdeketa
Izan ere, Elser atxilotua zuten jada 20:45erako, kasualitate hutsez, Suitzako mugan dagoen Konstantzako aduana postuan. Muga ezkutuka zeharkatu nahian zebilen norbaiten ohiko atxiloketa baino ez zen. Ordu batzuk geroago mugako funtzionarioak Elser erasoarekin lotzen hasi ziren: poltsikoetan Bürgerbräukeller-en postal bat topatu zioten gurutze gorri batez markatutako zutabe bat eta guzti, detonagailu baten zati bat ere bai, eta Roter Frontkämpfferbund zelakoaren (alderdi komunista baten) intsignia bat. Elserrek ukatu egin zuen erasoarekin inolako loturarik zuenik. Neberentzat Elser peoi hutsa zen, ziurrenik Britainia Handiko Zerbitzu Sekretukoek antolatutako konspirazio handiago baten zati bat.
Nebek ezin izan zion Hitlerri Elser eta britainiarren arteko loturarik eskaini. Heinrich Müllerri eraman zioten kasua, baina ez berak ez gainontzeko ikertzaileek ez zuten ezein konspiraziorik topatu, eta Elser egia esaten ari zela onartu behar izan zuten. Elser Berlinen egon zen 1941era arte. SESBren inbasioa hasi ondoren (1941eko ekainaren 22an), Sachsenhauseneko kontzentrazio-esparrura eraman zuten, eta 1944an Dachaukora lekualdatu zuten. Bi lekuetan preso pribilegioduntzat hartu zuten.
1945eko apirilaren 5ean, SS-Obergruppenführer Ernst Kaltenbrunner agertu zen Führerren bunkerrean (Führerbunker) gerraren egoeraren berri emateko. Kaltenbrunner Segurtasun Poliziaren burua (Sicherheitspolizei) ere bazen. Hitlerrek Dachauko preso bereziak exekutatzeko agindua eman zuen, horien artean Wilhelm Canaris almirantea eta Georg Elser "preso pribilegiatua". Gestapoko buru SS-Gruppenführer Heinrich Müller-ek egun berean helarazi zion agindua Dachauko kontzentrazio-esparruko komandantea zen Obersturmbannführer Eduard Weiter-i.
1945eko apirilaren 9an, Theodor Heinrich Bongartz izeneko SSko ofizial batek exekutatu zuen Elser, lepoan tiro bat emanda.
Itzulpena: Plaka oroigarria.
"Nire ekintzarekin are odol isurketa handiagoa ekidin nahi nuen". Gaztaroa Königsbronnen igaro zuen Johann Georg Elser-en oroimenez. 1939ko azaroaren 8an genozidioa saihesten saiatu zen Adolf Hitler hilez. 1945eko apirilaren 9an hil zuten Johann Georg Elser, Dachauko kontzentrazio-esparruan..
Mercè Capdevila i Gaya
Mercè Capdevila i Gaya (Bartzelona, 1946ko martxoaren 25a) musika instrumental eta elektroakustikoaren arloan espezializatutako pedagogo, pianista eta konpositore katalana da.
Marshall Akademian hasi zen musika ikasten, eta Liceuko Kontserbatorioan eta Bartzelonako Udalaren Musika Kontserbatorioan jarraitu zuen ikasten. 1968an goi-mailako titulua lortu zuen. Ondoren, musika elektroakustikoaren eremuan sartu zen Gabriel Brncic maisu eta konpositorearen eskutik, Bartzelonako Phonos Laborategian, eta konposizioaren ikaskuntza hobetu zuen Josep Maria Mestres Quadreny, Coriún Aharonian, Carmelo Bernaola, Luis de Pablo eta Luigi Nono musikariekin, eta haiekin korrespondentzia luzea izan zuen. Carles Guinovartek XX. mendeko musikari buruzko ikastaro teorikoetan ere parte hartu zuen. 1976an, Bartzelonako Unibertsitateak beka eman zion Montreux-erako, Musika Ikasketen Nazioarteko Elkartearen Kongresura (ISME) joateko. Diziplinarteko artista izan zen, eta, aldi berean, Arte Plastikoak ikasi zituen Bartzelonako Massana Eskolan eta Pforzheimen (Alemania) Wirtschaft Gestaltung-en.
Ibilbide profesionala
1977an, pianoko irakasle izendatu zuten Bartzelonako Musika Ikasketen Zentroan, eta musika elektroakustikoaren konposizioaz arduratzen hasi zen. Hori dela eta, Gabriel Brnizekin hasi zen teknika elektroakustikoetan eta grabaziokoetan, Bartzelonako Musika Elektroakustikoko Phonos laborategian. 1982an 'l´Estudi de Música Mercè Capdevila' sortu zuen eta Martenot eta Willems metodoen bidez eskolak eman zituen.
Billa Tobera
Billa Tobera (izen ofiziala: Villanueva Tobera) Trebiñuko Konderriko herria da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, auzoak 13 biztanle ditu.
Garraio
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:
Mercè Capdevila i Gaya
Ibilbide profesionala
1993-1994 ikasturtean, konpositore gonbidatua izan zen Aaron Coplanden estudioan, New Yorkeko Unibertsitateko School of Music Queens Collegen. Sorkuntza elektroakustikoaren arloan espezializatu zen, baina musika mistoan eta instrumentalean ere aritu zen, eta musika eta argia, mugimendua, laser izpiak eta ahotsa poesia-errezitaldietan konbinatzen zituzten diziplina anitzeko muntaietan parte hartu zuen. Besteak beste, Eloi Puig, Gabriela Vargas margolaria, Ester Xargay bideoartista, Eva Hibernia dramaturgoa, Carles Hac Mor poeta, Gloria Rognoni antzerki-zuzendaria, Oriol Graus eta Eduardo Polonio konpositoreak, Guillermo Ayesa idazlea, Jean Pierre Dupuy pianista, el actor Javier Palma aktorea eta Egill Friedlaisson.
Bolboraren dorrea (Praga)
Bolboraren dorrea edota Bolboraren atea, Prašná brána, Txekiar Errepublikako Praga hiriburuan dagoen dorre bat da. Berez, 1475ean eraikitzen hasi zen, eta Pragako Hiri Zaharreko 13 sarbide edo ateetako bat zen. Gaur egun, Pragako monumentu ezagunenetako bat da, eta Pragako Hiri Zaharra eta Pragako Hiri Berria banatzen ditu.
Cornate d'Adda
Cornate d'Adda Italiako udalerri bat da. Monta eta Brianzako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cedynia udalerria
Cedynia Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Gryfino barrutian kokatuta. 180,61 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4320 biztanle zituen.
Mercè Capdevila i Gaya
Ibilbide profesionala
Espainiako Musika Elektroakustikoaren Elkarteko (AMEE) kide sortzailea izan zen eta PHONOS Musika Elektroakustikoaren Laborategiaren patronatuko kide ere izan zen. Kataluniako Konpositore Elkarteko kidea da.
Sedini
Mugakideak
Sedinik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chelidoperca lecromi
Chelidoperca lecromi Chelidoperca generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Sidney (New York)
Sidney  New York estatuko herri bat da. Delaware konderrian kokatua dago. 2010ean 3,900 biztanle zituen, 6.15 kilometro koadrotan banatuta.
Peter Zumthor
Peter Zumthor (Basilea, 1943ko apirilaren 26a-) arkitekto suitzarra da. Bere lana soila eta eraikuntzaren diziplinan oinarritutakoa da; materialeen adierazkortasunarekin esperimentatzen du haren proiektu gehienetan. 1998an Mies Van der Rohe Saria irabazi zuen, Bregenzeko arte-museo berriaren diseinuagatik. 2009an Pritzker sari garrantzitsua eman zioten.
Dryocalamus subannulatus
Dryocalamus subannulatus Dryocalamus generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Cegłów udalerria
Cegłów Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mińsk barrutian kokatuta. 95,63 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6211 biztanle zituen.
Bernart Etxepare
Bernart Etxepare (Sarasketa, Nafarroa Beherea, 1480 inguru – heriotza leku ezezaguna, 1560 inguru ) euskarazko lehen liburu inprimatuaren idazlea izan zen. Apaiza zenez, mosen trataera ematen zaio askotan.
Bizitza
Gutxi dakigu Bernart Etxepareren bizitzaren inguruan. Nafarroa Behereko Garaziko eskualdekoa zen. Sarasketan jaio zela uste da, XV. mendearen azken aldean (1480 inguruan), Nafarroako erresuma oraindik independentea zenean, eta bizitza gehiena ere Garazi aldean eman zuen, Eiheralarreko erretore eta Donibane Garaziko bikario izan baitzen.
Yankeetown (Florida)
Yankeetown Floridako herri bat da. Levy konderrian kokatua dago. 2010ean 638 biztanle zituen, 52.6 kilometro koadrotan banatuta.
Lentate sul Seveso
Lentate sul Seveso Italiako udalerri bat da. Monta eta Brianzako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Acestrocephalus stigmatus
Acestrocephalus stigmatus Acestrocephalus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Tantilla cuniculator
Tantilla cuniculator Tantilla generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
NGC 2872
NGC 2872 galaxia bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Lentate sul Seveso
Mugakideak
Lentate sul Sevesok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Badevel
Badevel Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bernart Etxepare
Bizitza
Nafarroako Erresuman 1512tik aurrera izan ziren gerrak eta istiluak gertutik bizitzea egokitu zitzaion. Agiriak badira frogatzen dutenak 1516an, Henrike II.a Nafarroakoak, Fernando II.a Aragoikoa erregearen aurka, Donibane setiatu zuenean Etxepare han zela. Poema batean azaltzen duenez, preso egon zen Biarnon Nafarroako erregearen aginduz, segur aski Gaztelako erregearen alde egin zuelako akusazio pean. Atxilotzearen arrazoiak ez daude oso garbi: batzuen iritziz, garai hartako gatazkan Gaztelako erregearen alde jokatu izana leporatuko zioten. Beste batzuek, ordea, arrazoi politikoak bainoago, moralak izango zirela uste dute. Egileak berak bere buruari hika eginez eskaintzen dion XIII. poeman, MOSEN BERNART ETXEPAREREN KANTUIA poeman, irakur daiteke kontuari buruz dagoen testu bakarra.
Badevel
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bernart Etxepare
Bizitza
Hala ere, Etxeparek ozen aldarrikatu zuen bere errugabetasuna. Horren ondoren, poema liburua idatzi eta argitaratu egin zioten. Sasoi hartarako ez zen gutxi, euskarazko lehenbizikoa zela kontuan izanik. Bordelen plazaratu zen 1545ean liburua, Linguae vasconum primitiae izenburuarekin. Izenburuan bertan, hitzaurrean eta amaierako poemetan agerian uzten du Etxeparek lehen euskal idazlea dela. Euskarari "kanpora, plazara dantzara" irteteko agintzen dio, eta euskaldunek ere bide berriak urra ditzaten nahi du, moldiztegiaren bitartez, euren burua erakutsiz.
Badevel
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bernart Etxepare
Linguae vasconum primitiae
Hamabost poemaz osatutako bilduma bat da, 52 orrialde guztira, eskaintza moduko hitzaurre labur batekin. Latinezko izenburu horrek «euskararen hastapenak» esan nahi du. Lehenengo poema luzean gai erlijiozkoa darabil, hurrengo hamaiketan amodiozkoa, sarri gordintasun betean azaldua. Hamahirugarren poema autobiografikoa da (kartzelako egonaldia), eta azken bietan euskararen goraipamena egiten du, lehen aldiz inprimategira eramaten zelako bozkarioz betea. Euskara Garazikoa da ia oso-osorik, eta neurkerari dagokionez, gehienetan, 15 silabako bertso-lerro luzeak ontzen ditu bi ataletan banatuak. Bertso-moldea eta gaien erabilera herrikoia da erabat, eta antz handia du herri-lirikarekin.
Badevel
Diru sarrerak
2009an Badevel udalerrian 336 unitate fiskal zeuden, 861,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.841 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Bernart Etxepare
Linguae vasconum primitiae
Zenbaitek Hitako artziprestearen eta Etxepareren arteko kidetasuna azpimarratu du. Hain zuzen ere, Eduardo Gil Beraren arabera, Yon Etxaide izan zen bi idazleak lotzen lehenbizikoa bere Amasei seme Euskalerri'ko liburuan (1955), ondoren Koldo Mitxelenak jarraitu ziolarik, azkenerako literatura historiografian ohiko iritzi bilakatu arte. Villasanteren arabera, ''«Quien lee a Dechepare y conoce por otra parte a otra gran figura de la literatura castellana medieval, al famoso arcipreste de Hita y su Libro del Buen Amor, no se puede resistir a la idea del gran parecido o analogía que existe entre ambos. El arcipreste de Hita canta en su libro los dos amores, el amor bueno o de Dios, pero canta y describe también, y en forma bien libre por cierto, el amor malo o mundano. Lo mismo viene a hacer Dechepare»''. Baina, eraginei dagokienez, ezin dira ahaztu beste zenbait poeta ere, François Villon, Clément Marot eta Proventzako trobadoreak, esaterako.
Badevel
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 2 ile apaindegiak.
Bernart Etxepare
Linguae vasconum primitiae
Etxepareren lana Patxi Altunak honela laburbildu zuen:
Badevel
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Badevel udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Bernart Etxepare
Heuscara ialgui adi campora
Linguae vasconun primitiae lanaren amaierako kontrapasaren hasierak honela dio:
Badevel
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bernart Etxepare
Heuscara ialgui adi campora
Heuscara ialgui adi campora Garacico herria Benedica dadila Heuscarari eman dio Behar duyen thornuya. Heuscara Ialgui adi plaçara Berce gendec vste çuten Ecin scriba çayteyen Oray dute phorogatu Enganatu cirela.
Heuscara Ialgui adi mundura
Xabier Letek 1960ko hamarkadan musikan ezarri zion, nahiz eta disko eran geroago ikusi zuen argia (Xabier Lete diskoan, Elkar, 1974). Harrezkero, Kontrapas euskal literaturaran eta kantuan klasiko handi bilakatu da.
Hizkera eta euskara
Etxepareren hizkerak hizkuntzalari eta aditu askoren interesa piztu du. Etxeparek, Leizarragak ez bezala, ez zuen euskara batu batekiko kezkarik. Beraz, bere obra idazteko, zekien euskara bakarra aukeratu zuen: ekialdeko behe-nafarrera. Etxeparek berezko ezaugarri batzuk zituen :
Oro har, Etxepareren ortografia nahiko irregularra da, eta hori ahozko hizkuntzan oinarritu den seinale da; izan ere, haren liburua euskaraz argitaratutako lehena izan zenez, ez zuen euskara idatziaren eredurik.
Andrena nivalis
Andrena nivalis erle espezie bat da, Andrena generoan eta Andrenidae familian.
Cedry Wielkie udalerria
Cedry Wielkie Poloniako Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Gdańsk barrutian kokatuta. 124,27 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6924 biztanle zituen.
Jimmie Heuga
James Frederic "Jimmie" Heuga (San Frantzisko, Kalifornia, 1943ko irailaren 22a – Boulder, Colorado, 2010eko otsailaren 8a) euskal jatorria zuen estatubatuar eskiatzailea izan zen.
1964ko Innsbruckeko Olinpiar Jokoetan, historian domina bat lortzeko lehenengo estatubatuarra izan zen. Tamalez esklerosi anizkoitzak laster kiroletik at jarri zuen eta, asko borrokatu ondoren, baita hil ere
Harold Lloyd
Harold Clayton Lloyd (Buchard, Nebraska, 1893ko apirilaren 20a – Beverly Hills, Kalifornia, 1971ko martxoaren 8a) zinema mutuaren garaiko aktore estatubatuarra izan zen, galestar familiakoa.
Charles Chaplin eta Buster Keatonekin batera sasoi hartako aktorerik ezagunenetarikoa izan zen. 200 komediazko pelikulatan lan egin zuen 1914 eta 1947 bitartean.
Bestela, 1942an The Old Gold Comedy Theater izeneko irrati serieari ekin zion, jarduera horretan 3 urtez egongo zelarik.
Lehen urteak
Lloyd 1893ko apirilaren 20an jaio zen Burcharden, Nebraskan, haren gurasoak James Darsie Lloyd eta Sarah Elisabeth Fraser izan ziren. Haren aitaren birraitonak galesak ziren. 1910ean, aitak negozioan zenbait porrot izan ondoren, Lloyden gurasoak dibortziatu egin ziren, eta aita semearekin San Diegora (Kalifornia) joan zen bizitzera. Lloyd haurra zela antzerkiarekin interesa agertu zuen eta errepertorio-konpainietan lan egin zuen. Askotan makillajearekin esperimentatu zuen, gazte itxura emateko.
Laburmetraia mutuak
Lloydek Thomas Edisonen konpainia zinematografikoarekin lan egin zuen, eta haren lehen papera zati txiki bat izan zen The Old Monk's Tale produkzioan. 20 urte zituela, Lloyd Los Angelesera joan zen bizitzera, eta gazte-rolak egin zituen Keystone Film Companyren hainbat komediatan.
Estudio Unibertsalean lana bilatzen saiatu zen, baina " atezaina eskola zaharrekoa zen, eta aukera ematen zidan ulertzeko plazer handia izango zela harentzat ni kanpoan geratzea ", Lloydek 1928ko oroimenean gogorarazi zuenez. Arazo hori ondoren haren pantailako pertsonaiaren izango zenaren xalotasunarekin konpondu zuen: "Goizean, makillaje-kaxa bat ekarri nuen. Eguerdian kartel baten atzean ezkutatu nintzen, makillatuta, estrekin nahastuta, eta atetik sartu nintzen, desafiorik gabe".
Lloyd laster adiskide egin zen Hal Roach zinegile izangaiarekin. Lloyd Roachekin lanean hasi zen, 1913an bere estudioa egin baitzuen. Roachek eta Lloydek "Luc bakartia" sortu zuten, Charlie Chaplinen arrakastak inspiratutako pertsonaia komikoa. Lucek itxura groteskoa zuen, arropa luzeak eta bibote faltsua zituen, pantaila goiztiarreko komiki askoren antzekoa, baina Lloyd gazteak energia eta gogo handia eman zion pertsonaiari. Haren pailazokeriek jendearen arreta jaso zuten, eta 10 minutuko bobina baten komediek laster zabaldu ziren 20 minutuko bi bobinetara. Hal Roachek Bebe Daniels kontratatu zuen Lloydi laguntzeko 1914an; Lloydek eta Danielsek afera erromantiko bat izan zuten, eta "The Boy" eta "The Girl" izenez ezagunak ziren.
1917 urtearen amaieran, Lloyd nekatuta zegoen Luke bakartiaren pertsonaiarekin, eta bere presentzia garatu nahi zuen pantailan, bere garaikideen imitaziotik haratago. Pertsonaia guztiz berria nahi zuen, ez mozorrotutako pailazoa, baizik eta eguneroko gazte bat kaleko arropan, egoera komikoak asmamenarekin aurrez aurre jarriko zituena. Karaktere berria besteengandik bereizteko, kristalik gabeko betaurreko pare estuak jarri zituen.
Bizitza pertsonala
Lloyd Mildred Davisekin ezkondu zen 1923ko otsailaren 10ean, Los Angelesen (Kalifornia). Bi seme-alaba zituzten elkarrekin: Gloria Lloyd (1923–2012) eta Harold Clayton Lloyd Jr. (1931–1971). Gloria Freeman (1924–1986) ere adoptatu zuten 1930eko irailean, eta Marjorie Elizabeth Lloyd izena eman zioten, baina "Peggy" gisa ezagutu zuten bere bizitzaren zatirik handienean. Lloydek Davis bere aktore ibilbidea uztera bultzatu zuen. Geroago amore eman zuen, baina Davisek dagoeneko galdua bultzada profesionala izateko momentua. 1969ko abuztuaren 18an, Davis Santa Monicako (Kalifornia) St. John ospitalean hil zen, Lloyd hil baino bi urte lehenago, bihotzekoak jota. Bere adin erreala sekretu zaindua zen arren, une horretan familiaren bozeramaileak 66 urte zituela esan zuen. Harold Jr. aita baino hiru hilabete geroago hil zen garuneko isuri baten ondorioz.
1925ean, Lloyd haren ibilbidearen gorenean zegoela, masoi bihurtu zen Hollywoodeko Alexander Hamilton Logian.
Legio I Adiutrix
Legio prima adiutrix (Lehen Legio Laguntzailea) 68. urtean sortutako erromatar legio bat izan zen. Litekeena da Galbak sortua izatea, Neronen aurka matxinatu zenean. Adiutrixen azken aipamena 344koa da, noiz Brigetion (egungo Szőnyn), Panonian, kuarteleratuta zegoenean. Bere ikurrak akerraga bat eta pegaso bat ziren eta legionarioen kaskoetan izurde bat agertzen zen.
Harold Lloyd
Bizitza pertsonala
Lloyden Beverly Hillseko etxeak "Green Acres" izena zuen, 1926-1929an eraiki zuten, eta bazituen 44 gela, 26 bainugela, 12 iturri, 12 lorategi eta 19 zuloko golf-zelaia. 1943ko abuztuan, Lloydek bere film isilen inbentario pertsonalaren zati bat (2 milioi dolarreko estimazioa zuena) suntsitu egin zen haren zinea aretoak su hartu zuenean. Zazpi suhiltzaile zaurituta gertatu ziren sutearen kloro-gasa arnastean. Lloyd emazteak salbatu zuen aretoaren atea eraitsi ondoren, eta aire zabalera eraman zuen. Suak ez zituen harrapatu etxe nagusia eta eraikinak. Etxea zinemaren historiako museo gisa mantentzen saiatu ondoren, Lloydek nahi bezala, Lloyd familiak 1975ean promotore bati saldu zion.
Victoria Aguirre Anchorena
Victoria Aguirre Anchorena (Buenos Aires, Argentina, 1858ko ekainaren 6a - ibidem 1927ko martxoaren 16a) margolaria, arte bildumagilea eta Sociedad de Beneficencia elkarteko kidea izan zen 1902az geroztik. Bere lanak Buenos Airesko Ateneoan erakutsi zituen 1894an.
Biografia
Gurasoak Manuel Alejandro Aguirre eta Mercedes Anchorena izan zituen, gerora San Isidro hiria izango zenaren barruan kokatutako landetxe baten jabeak.
Emaile eskuzabala izan zen, ongile isil eta anonimoa, ikasketa eta esplorazio espedizioak ordaindu zituen, bidaiari eta irakurle handia, eta zilargintza kolonialeko bildumagile aditua. Besteak beste, Aguirreren Pasabidea eraikitzeko funtsak eman zituen, Puerto Aguirre herria (geroago, Iguazuko portua deitua) Iguazuko ur-jauziekin lotzeko.
Museo pribatu bat sortu zuen, bere bidaietan eskuratutako obra eta antzinako bildumetan oinarrituta. Gaur egun Udaondo, Fernández Blanco eta Etnografiko museoetan dagoen obra.
Londreseko egonaldi batean, paralitiko eta hitzik gabe utzi zuen eraso bat jasan zuen, halere, bere argitasuna ez zuen galdu.
1927ko martxoan hil zen Buenos Airesen
Pliozeno
Pliozeno duela 5,332 milioi urte eta 2,588 milioi urte arteko garai geologikoa da. Pliozeno Miozeno eta Pleistozeno arteko garaia da, Neogenoren bigarren garaia izanik. Lehen duela 1,806 milioi urte amaituriko Gelasianoa zuen barnean, baina Nazioarteko Estratigrafia Biltzarrak duela gutxi Pleistozenoren barnean sailkatu zuen garai hori.
Houari Boumediene aireportua
Houari Boumediene aireportua (arabieraz: طار هواري بومدين الدولي, frantsesez: Aéroport d'Alger Houari Boumediene) Aljeriako hiriburua zerbitzatzen duen aireportua da.
2011n 4.793.172 pertsonek erabili zuten.
Olarizuko gurutzea
Olarizuko gurutzea Gasteizko Mendiolan dagoen izen bereko mendian dagoen oroigarri frankista da. Askoren iritziz, Arabako hiriburan dagoen ikus frankista adierazgarriena da. 1952ko azaroaren 23an bukatua, hamar metroko garaia du. Betoizko gurutzea "Askapenerako gurutzadan gure aberriaren eta Kristoren alde eroritako"aren aldekoa da.
Historia
Hasiera batean, gurutzea erlijioarekin zegoen lotuta, ez frankismoarekin baina erregimenak nahi zuen esanahaia inposatu zion. Lehen proiektuan, 1951koan, helburua Misio Santua gogoraraztea zen, hau da, urtean zehar Gasteizen egin ziren ekitaldiak gogoraraztea. Proiektuan ideologia askoren pertsonek hartu zuten parte baina orduko Arabako Gobernadorea zen Luis Martín-Ballesterok goian azaldutako idazkuna jartzera behartu zien; halaber, eraikinaren gastuen ardura Movimiento Nacionalaren eskuetan gelditu ziren. Esate baterako, eraikinaren bultzatzaileetako bat Bruno Ruiz de Apodaka izan zen. Desadostasunak zirela eta, gurutzea ez zen inoiz inauguratu.
2018an Mendiolako herri batzarrak, bozkatu eta gero, gurutzea kentzea erabaki zuen baina Gasteizko Udala ados ez zegoela eta, gaia eztabaidan dago oraindik-orain mahai gainean.
Erasoa
2018ko abenduaren 20an rotaflex bat erabiliz, gurutzea botatzen saiatu ziren. Oso egoera larrian gelditu zen eta segurtasuneko perimetroa ezarri behar izan zioten. Arabako Foru Aldundiak berreskuratzeko asmoa azaldu zuen. Mendiolako Kontzejuak, bestetik, bide legalak jarraituz botatzeko berretsi zuen.
Selargius
Selargius Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Legio I Armeniaca
Legio prima Armeniaca (Armeniar Lehen Legioa) III. mendean sortutako erromatar legio bat izan zen. 363an Julianok agindutako Sasandar Inperioaren inbasioan parte hartu zuen.
Hambleton (Mendebaldeko Virginia)
Hambleton Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Tucker konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Lif
Lif hitzak esanahi ezberdinak izan ditzake:
Sabel-arrabol
Sabel-arrabola (straddle technique) altuera-jauziko teknika da, gaur egun gero eta atleta gutxiagok erabiltzen dutena. Teknika horren arabera, atletak jauzi gorantz egiten du zango hila altxatuz, ondoren gorputza jiratzen du ardatz horizontalaren inguruan eta listoia beherantz, hau da lurrerantz begira dagoela gainditzen du. 1968an Dick Fosbury estatubatuarrak Fosbury Flop izeneko estilo erabat berria erabili zuen Mexikoko Olinpiadak 2,24 m. eginez irabazteko. Estilo hau azkar zabaldu zen, eta laster nagusitu zen "floppers" jauzi-lehiaketa handietan.
Azken munduko errekor sabel-arrabola eginez Vladimir Jaxtxenkorena izan zen. Honek 1978an 2,34 m. egin zuen.
Andhra Pradesh
Andhra Pradesh (teluguz ఆంధ్ర ప్రదేశ్, euskaraz: Andhrasko probintzia) India ekialdeko estatua da. Teluguz mintzo den Indiako bi estatuetako bat da, bestea Telangana delarik. 1956 eta 2014 urteen artean, bi eskualde teluguak batuta zeuden Andhra Pradesh estatuan, baina Hyderabad hiriburuaren inguruko beste eskualde horrek, Telanganak, estatu propioa sortu zuen 2014an.
Hiriburua, paradoxikoki, Hyderabad da 2014an hasitako 10 urte epe probisional batean. Hyderabad zen 1956tik hiriburua, baina zatiketarekin Telanganako hiriburu bilakatu da, geografikoki ere estatu horren erdian dagoenez. Amaravati hirian kokatuko da hiriburu berria, eta eraikuntza eta azpiegitura proiektu handi batean dago estatua hiri hori prestatzen.
Geografia
Iparraldean Telangana eta Orissa, ekialdean Bengalako golkoa, hegoaldean Tamil Nadu eta mendebaldean Karnataka ditu mugakideak.
Bere 972 kilometroko kostaldea Indiako bigarren luzeena da.
Portu eta hiri nagusia Visakhapatnam da, non Indiako Armadaren Ekialdeko Itsas Agintea dagoen. Beste hiri nagusiak Vijayawada, Guntur, Tirupati, Kakinada, Rajahmundry, Nellore, Kurnool, eta Eluru dira.
Historia
Historikoki estatuaren eskualdea Andhraapatha, Andhradesa, Andhraavani, Andhra vishaya eta beste izenak izan ditu. Britainiarren kolonizazio garaian, eskualde gehiena Madras Probintziaren barruan geratu zen.
Indiaren independentziarekin, britainiarren agintetik heredatutako lurralde egitura anitz eta ugariak berregituratuz joan ziren. Madras Estatu (Probintzia kolonialaren ondorengoa) nagusiki tamilak, iparraldean teluguz mintzo ziren barrutiak zituen, eta horiek eratu ziren Andhra Estatuan 1953. urtean.
1950eko hamarkadan lurralde berrantolaketaren eztabaida biziak jarraitu zuen, eta nagusiki estatuak hizkuntzen arabera eratu behar zirela ondorioztatu zuten indar politiko indiar gehienek. Hamarkadaren erdialdean, teluguz bi estatu mintzo ziren Hyderabad Estatua eta Andhra Estatua, baina batez ere lehenean beste hizkuntza batzuetako barrutiak zeuden. Hala ere, Hyderabad gehienarekin eta Andhra Estatuarekin, telugu estatu handi bat, Andhra Pradesh izenekoa, 1956ko azaroaren 1ean sortu zuten.
2014an berriro aldatu zen mapa, Telangana sortu zenean. Bigarren estatu telugu honen sorkuntza barnealdeko eta Hyderabad inguruko eskualdeen erreibindikazioa izan zen hainbat urtez. 1969, 1972 eta 2009 urteetan izan ziren sezesioaren aldeko mugimendu inportanteenak, eta 21. mendeko horrek protestak ere egin zituen kostaldean. 2013tik aurrera, prozesua politikoki bideratu zen, estatu zentralak gidatuta, eta Telanganaren sezesioa indarkeriarik gabe gauzatu zen 2014an.
Hizkuntzak eta erlijioa
Telugu hizkuntza da hizkuntza ofiziala, alfabeto propioa eta historia luzea duen hizkuntza drabidikoa. Literatura, hedabide eta zine industria osatu bat duen hizkuntza bat da. 80 milioitik gora biztanle dituen herrialde bat da Andhra Pradesh, hizkuntza horretan bizi dena.
Zineari dagokionez, teluguzko zine industria propio bat dago, Tollywood izenarekin ezaguna, zeinaren zentro nagusia estatutik kanpo dagpoen orain (Hyderabaden, Telanganan), baina Visakhapatnam hirian ere ekoizpen egiturak ere badituena.
Cambia
Cambia Frantziako administrazioaren menpeko Korsika Garaia departamentuko udalerri bat da, Korsika eskualdean kokatua.
Hamburg (Wisconsin)
Hamburg Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Marathon konderrian kokatuta dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
1998ko Espainiako Itzulia
1998ko Espainiako Itzulia Itzuli Handi honen 53. edizioa izan zen. 1998ko irailak 6 eta 27 artean ospatu zen, 22 etapatan banatutako 3774 kilometroko ibilbidea eginez Kordoba eta Madril artean, garailea izan zen Abraham Olano gipuzkoarrak, batez beste, 40,262 kilometro orduko abiaduran egin zituenak.
Aurreko bi edizioen garailea izan zen Alex Zülle suitzarra zen faborito nagusia. Bere arerio nagusiak Abraham Olano, Fernando Escartín eta Laurent Jalabert ziren.
Frantziako lurraldea igarotzen zuten Pirinioetako etapak soilik Espainiako lurraldea igaro zezaten aldatu ziren, izan ere, oraindik oso berria baitzegoen Tourrean gertatutako Festina kasua, eta balizko kontrolak aurreikusten ziren Frantzian, baita txirrindularien plantoak ere kontrol horien aurrean. Euren jatorrizko ibilbidea egiterik egon ez zen etapa horietan Quebrantahuesas klasikoa zikloturistaren antzeko etapa bat egitea aurreikusi zen.
6. etapa izan zen edizio honetako lehen etapa garrantzitsua. José María Jiménezek etapa garaipena eta maillot horia lortu zituen, lidertza hiru egun beranduago ospatu zen erlojupekoan galduko zuen arren, bere taldekide zen Abraham Olanoren mesedetan. Chavak nahiko denbora galdu zuen erlojupekoan, eta korrika eta presaka denbora hori mendiko etapetan berreskuratzen joan behar izan zuen.
Beste hiru etapa garaipenekin, José María Jiménez berriz jarri zen lider Navacerradan amaitu zen etapan. Alabaina, sailkapen nagusian Olanorekiko zuen abantaila segundo gutxi batzuetakoa baino ez zen, eta azkenaurreko etapako erlojupekoan anoetarrak behin betiko berreskuratu zuen lidertza, edizio hau irabaziz. Fernando Escartín, aurreko edizioan bezala, bigarren izan zen, eta José María Jiménezek hirugarren postuarekin konformatu behar izan zuen, horretaz gain lau etapa garaipen eta mendiko sailkapena ere lortu zituelarik.
Cekcyn udalerria
Cekcyn Poloniako Kujavia-Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Tuchola barrutian kokatuta. 253,26 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6755 biztanle zituen.
Tinta txinatar
Tinta txinatarra edo Txinako tinta, batez ere, kaligrafia txinatarrean, japoniarrean eta korearrean erabiltzen den tinta mota bat da. Marrazketa teknikoan eta Sumi-e (墨 絵) marrazketan gehien erabiltzen dena da. Geroago Japoniara iritsi zen XIV. mendean Muromatxi Aroan eta tintazko pintura monokromatikoak egiteko erabili zen, Txinako kulturaren eragin sakona zeuzkatenak eta Zen monjeek, Sumi-e teknikariaren sortzaileek, hedatu zutena.
Prestaketa
Txinako tinta txipiroi tintaz eta ikatz partikulez osatuta dago. Ikatza oso xehatutako erretxina gutxiko zuhaitzen adarren egosketatik dator, edo landare-olioen (hidrokarburoak) errekuntza-kedarretik, ikatz-pigmentu beltza sortzen dutenak. ura eta proteina-kola aglutinatzaile batekin, gelatinarekin, partikulak esekiduran mantentzen dituena. Tradizionalki, oreinkumeen adarretako kolarekin egindako tinta kalitate handienekoa zen purutasunagatik.
NGC 2873
NGC 2873 galaxia espiral bat da, Leo (konstelazioa) konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Melissodes rivalis
Melissodes rivalis erle espezie bat da, Melissodes generoan eta Apidae familian.
Selegas
Selegas Cagliariko (Sardinia, Italia) udalerria da.
Zephyrhills (Florida)
Zephyrhills Floridako hiri bat da. Pasco konderrian kokatua dago. 2010ean 13,288 biztanle zituen, 16.4 kilometro koadrotan banatuta.