cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Drummond Matthews
Ozeanoko basaltoetako gorabehera magnetikoak aurkitu zituen, Vine bere ikaslearekin batera. 1936an Matthewsek, Vinerekin, ozeanoko gorabehera magnetikoetan oinarriturik, ozeano-gaina ozeano-ardatzaren alde bietara luzatzen zela frogatu zuen, eta horrela, ozeano-ardatz handiaren simetrikoa eta paraleloa zela. Azalpen horren bidez berretsi zen urtebete lehenago Hessek ozeano-hondoaren hedadurari buruz proposaturiko hipotesia. Ikerketa haiek egin ondoren, Matthewsek kontinente-azalari buruzko lanak egin zituen, eta litosfera aztertu zuen, 80 km-ko sakoneraraino.
Wöllstein
Wöllstein Alemaniako udalerria da. Renania-Palatinatua estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Crocicchia
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Rohatsko
Rohatsko Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 263 biztanle ditu eta 1,91 kilometro koadroko azalera. Mladá Boleslaveko barrutian dago.
Amets Arzallus
Amets Arzallus Antia (Hendaia, Lapurdi, ) bertsolaria, kazetaria eta bertso irakaslea da. 2013ko Bertsolari Txapelketa Nagusia irabazteaz gain, lau aldiz nagusitu da Xilaba Bertsulari Xapelketan eta beste hainbestetan Nafarroako Bertsolari Txapelketan.
Bertsolaritza
Lehen plaza Beasainen egin zuen, 1992ko Gipuzkoako Eskolarteko txapelketan. Han lagun izan zituen Sustrai Colina adiskidea eta Itsaso arreba. Eskolarteko txapelketetan emaitza oparoak izan zituen.
Ordutik aurrera goren-goreneko mailan dabil. 2000ko Nafarroako txapelketan txapeldun izan zen. 2005eko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian finalera heldu zen; 2009ko Bertsolari Txapelketa Nagusian txapeldunorde izan zen, Maialen Lujanbioren ostean; eta 2013koan, berriz, txapeldun izan zen. Iparraldeko Xilaba Bertsulari Xapelketa ere irabazia du, 2008, 2010 eta 2012. urteetan.
José Agustín Goytisolo
José Agustín Goytisolo Gay (Bartzelona, 1928ko apirilaren 13a - Bartzelona, 1999ko martxoaren 19a) espainiar olerkari eta saiakeragilea izan zen.
Bizitza eta lanak
Juan (1931n sortua) eta Luis Goytisoloren (1935n sortua) anaia zaharrena zen. Ama, Julia Gay, 1938an hil zen, frankisten bonbardaketa batean. Gertaera honek familia osoa astindu zuen, baina bereziki José Agustín. Izan ere, honek Julia izena jarri zion bere alabari, eta Palabras para Julia (Juliarentzako hitzak) olerkian bi emakumeak, maitasun eta desiraz, batu zituen.
Alismatales
Alismatales landare loredunen ordena bat da. Araceae eta Alismataceae familiakoa. Genero honetako landareei 4 500 espezieako deritze.
José Agustín Goytisolo
Bizitza eta lanak
Bartzelonako Unibertsitatean zuzenbidea ikasten hasi zen, baina Madrilen amaitu zuen. Hiri honetako Nuestra Señora de Guadalupe unibertsitate egoitzan bizi izan zen garaian, José Angel Valente eta José Manuel Caballero Bonald poetak ezagutu zituen. Belaunaldi hartako beste idazle batzuk bezala (Juan García Hortelano, Carmen Martín Gaite, Luis Martín-Santos), Francoren diktaduraren aurkako jarrera izateaz gain, bizitzarekin ere oso konprometiturik zegoen: gauzale, edale, bohemio eta liberala.
1954an Adonáis Sariaren akzesita irabazi zuen El retorno idazlanarekin, 1956an Boscán Saria Salmos al viento liburuarekin eta 1959an Ausias March Saria Claridad lanarekin. 1961ean Años decisivos poema-liburuan bildu zituen aurreko bilduma guztiak. Idazle oparoa izan zen, eta eguneroko hizkuntza erabili zuen, maila xumekoa maiz. Ironia ere handia zuen, eta bere esperientzia dute oinarri bere lanek. Harenak dira: Algo sucede (1968), Bajo tolerancia (1973), Taller de arquitectura (1976), Del tiempo y del olvido (1977), Palabras para Julia (1979), A veces gran amor (1981) eta Sobre las circunstancias (1983). Azken urteetan argitaratu zituen poema-liburuen artean, ohargarrienetako bat La noche le es propicia da, 1992an Espainiako Kritika Saria jaso zuena. Aipagarria da katalanezko poesia garaikidea gaztelaniara itzultzen egin zuen lana.
Urriellu
Igoera Historikoak
Urrielluren lehen igoera, 1904ko abuztuaren 5ean Pedro Pidal Bernaldo de Quiros (Villaviciosa de Asturiaseko markesa) eta bere mendi-gidaria zen Pedro Pidal "El Cainejo" artzainaren eskutik etorri zen. Igoera hau, kalamuzko soka batekin eta apretekin mendi honen ipar-paretatik burutu zuten (Gaur egun Pidal eskalada bidea bezala ezagutzen da igo ziren bidea).
Bigarren igoera Gustav Shultze Alemaniarraren eskutik etorri zen, ipar paretatik baita ere 1906ko urriaren 1ean (Gaur egun Shultze bidea bezala ezagutzen da eskalada bidetik). Igoera hau, zenbait ezaugarri nabargarriak izan zituen, Urriellura bakarrean burututako lehen igoera izan zen, eta penintsulan eskalada iltzeak erabili ziren lehen aldia izan zen, hego paretatik rappel-ean jeisteko erabili zituenak.
1916ko abuztuaren 31n izan zen, Víctor Martínez Campillok hego paretatik igo zen lehen aldiz, gaur egun Victor eskalada bidea bezala ezagutzen dena.
1956ko martxoaren 8an, Angel Landa eta Pedro Udaondo mendizale euskaldunek ekialdeko paretatik lehen igoera pairatu zuten, gaur egun Cepeda eskalada bidea ezagutzen dena.
1962ko abuztuaren 21ean, Alberto Rabada eta Ernesto Navarrok mendebaldeko pareta igo zuten, Espainiako erronka alpinistikorik handienetarikoa gaindituz.
Nola heldu
Mendi honetara ailegatzeko, zenbait bide aurki ditzakegu:
Thorey-Lyautey
Thorey-Lyautey Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Thorey-Lyautey udalerrian erroldatutako biztanleak 129 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 79 ziren, horien artean 69 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 69 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (34 gizon eta 27 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 2 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Thorey-Lyautey udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 136 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.901,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren eta 1 garraio enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Thorey-Lyautey udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Andinomys
Andinomys Cricetidae animalia familiako generoa da, karraskarien barruan sailkatua.
Erbajolo
, Korsikako barnealdeko  udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
François Ozon
François Ozon (Paris, Frantzia, ) frantziar zinema zuzendaria da, hirutan zuzendari onenaren César Sarirako izendatua.
Nămoloasa
Nămoloasa Errumaniako udalerri bat da, Galați konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Stegastes sanctipauli
Stegastes sanctipauli Stegastes generoko animalia da. Arrainen barruko Pomacentridae familian sailkatzen da.
Myrmeciza atrothorax
Myrmeciza atrothorax Myrmeciza generoko animalia da. Hegaztien barruko Thamnophilidae familian sailkatua dago.
Gars (Landak)
Gars Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Landak departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gaas udalerrian erroldatutako biztanleak 462 ziren. Familiak 175 ziren, horien artean 35 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 55 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 66 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 200 etxebizitza zeuden, 173 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 14 hutsik zeuden. 181 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 173 etxebizitza nagusietatik 139 bere jabearen bizilekua ziren, 30 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 8 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 110 etxek bost zituzten. 135 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 109 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 286 ziren, horien artean 217 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 217 pertsona aktiboetatik 204 lanean zeuden (114 gizon eta 90 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 25 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Gaas udalerrian 171 unitate fiskal zeuden, 485,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.344 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 8 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 2 margolariak, 2 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Gaas udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 532 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Magoffin konderria (Kentucky)
Magoffin konderria (Magoffin County) Kentuckyko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Salyersville da. 2010eko zentsuaren arabera 13,333 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Magoffin konderriak 80,071 kilometro koadro ditu. Horietatik 185 ura dira. Beste 79,887 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 16,65 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 13,333 pertsonetatik 13,201 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 95 dira. 18 beltzak edo afroamerikarrak. 30 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 8 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 3 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 73 pertsonek kokatzen zuten.
Hondakin toxiko
Hondakin arriskutsua hondakin arrikutsu birziklagarriari edo ez birziklagarriari dagokio, hau da, arriskutsutzat hartzen dena, osasuna eta ingurumena arriskuan jartzen dituzten berezko propietateak dituelako. Propietate arriskutsuak toxikotasuna, sukoitasuna, erreaktibotasun kimikoa, korrosibitatea, lehergaitasuna, erreaktibitatea, erradioaktibitatea edo giza osasuna eta ingurumena kaltetzen dituzten beste edozein izaera dira.
Hondakinak (edo hondakin-korronte jakin bat) arriskutsuak diren ala ez erabaki behar dutenak legegileak eta aginte publikoak dira. Hondakin arriskutsu bihurtzen duten propietateak definitzeko erabilitako kontzeptu komun bat dago, esaterako, sukoia, korrosiboa, toxikoa, minbizi-sortzailea, infekziosoa, eko-toxikoa, eta abar. Hala ere, zenbait industria-praktiketan sortutako hondakinak edo zenbait propietate erakuste dutenak hondakinen kudeaketa erregimenaren esparrutik kanpo egon daitezke. Hondakinen kudeaketaren esparrutik kapo ere industria-isuri batzuk aurki daitezke, baina beste erregimenek (hondakin-urak, hondakin-uren legeriaren bidez; gas-emisio industrialak, emisioen kontrolerako legeriaren bidez; hondakin erradioaktiboak, erradioaktibitateari buruzko legeriaren bidez, etab.) arautzen dituzte, hondakin arriskutsu industrialak hondakin arriskutsuen inguruko legediaren menpean izan daitezkeen bitartean, adibidez, EBren kasuan, modu solidoan, likidoan edo lohian ekoitzita ere.
3 milioi tona hondakin sortzen dira urtero Europar Batasunean (sei tona baino gehiago Europar herritar bakoitzeko), 40 milioi tona hondakin arriskutsu barne (10 kg baino gehiago pertsona bakoitzeko urtean).
Hondakin arriskutsuen adibideak honakoak dira: meatzaritzako hondakinak, tximiniaren aireko isuriak, industria-isurketen gainazaleko ibilgutan, eta fruta eta barazkietan dauden pestizida hondarrak oraindik ere kontsumitzeko garaian, esate baterako, kalean aurkitzen diren baimenik gabeko azoketan erosten diren letxugetan.
Laburbilduz, hondakin arriskutsuak hauetatik datozenak dira:
Jouy (Eure eta Loir)
Jouy Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Jouy udalerrian erroldatutako biztanleak 1.884 ziren. Familiak 759 ziren, horien artean 196 pertsona bakarrekoak ziren (80 bakarrik bizi ziren gizonak eta 116 bakarrik bizi ziren emakumeak), 267 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 256 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 40 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Elur-erbi
Elur-erbia edo Lepus timidus Lepus generoko animalia da. Lagomorpharen barruko Leporidae familian sailkatuta dago.
Jouy (Eure eta Loir)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Elur-erbi
Fenoskandiatik Siberiako ekialderaino aurki daitezke, eta isolatutako populazioak daude Alpeetan, Irlandan, Eskozian, Baltikoan, Poloniako ipar-ekialdean eta Hokkaidon. Zeelanda Berria edo Islandian ere aurki daitezke, baina gizakiak sartu zituen bertara. Alpeetan 700 metroko altueratik 3.800 metroraino aurki daitezke, eskualdea eta urtaroaren arabera.
Jouy (Eure eta Loir)
Etxebizitza
2007an 888 etxebizitza zeuden, 773 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 806 etxeak ziren eta 74 apartamentuak ziren. 773 etxebizitza nagusietatik 623 bere jabearen bizilekua ziren, 138 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 8 etxek gela bat zuten, 67 etxek bi zituzten, 103 etxek hiru zituzten, 193 etxek lau zituzten eta 402 etxek bost zituzten. 650 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 347 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 343 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Jouy udalerrian 776 unitate fiskal zeuden, 1.960 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.590 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 79 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 4 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 12 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 6 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 3 banku bulegoak, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 2 margolariak, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 2 ile apaindegiak, 2 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 2 harategiak eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Jouy udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 693 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Marcy-sous-Marle
Marcy-sous-Marle Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 207 ziren. Familiak 83 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 84 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 95etxeak ziren. 84 etxebizitza nagusietatik 77 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 57 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 36 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 132 ziren, horien artean 91 aktiboak ziren eta 41 inaktiboak ziren. 91 pertsona aktiboetatik 80 lanean zeuden (50 gizon eta 30 emakume) eta 11 langabezian zeuden (2 gizon eta 9 emakume). 41 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marcy-sous-Marle udalerrian 85 unitate fiskal zeuden, 216 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.631 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra harategi bat zen.
2000. urtean Marcy-sous-Marle udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Shakina Nayfack
Shakina Nayfack (Orange konderria, Kalifornia, 1980ko abenduaren 8a) estatubatuar emakumezko aktore eta ekintzaile transgeneroa da.
Bizitza
Kalifornian sortua, Jared Alan Nayfack jaiotza-izenez, gizon jaio zen. 2013an sexua berresleitzeko ebakuntza ordaintzeko dirua biltzen hasi zen crowd-funding bidez.
Z (ikur militarra)
Latindar alfabetoz idatzitako Z|Z letra Errusiak 2022an Ukrainan egindako inbasioan parte hartu zuten Errusiako Indar Armatuen ibilgailu militarretan margotutako ikurretako bat da, ustez, indar armatuei bestelako indar jakin bat aliatu edo etsai den bereizten laguntzeko sortua.
Gerraren aldeko ikur gisa, Errusiako Gobernuak "Z" ikurra erabili izan du, ere, propaganda-tresna gisa. Zibil errusiarrek, halaber, inbasioaren aldeko seinale gisa erabiltzen dute. Errusiatik kanpo, Txekiar Errepublikako Gobernuak "Z" ikurra esbastikaren baliokide gisa sailkatu du, eta Kazakhstango eta Kirgizistango legeek debekatu egiten dute, oraintsu, ibilgailuetan "Z" sinboloa publikoki erakustea.
Ikurrak
Ukrainako Indar Armatuek partekatutako infografia baten arabera, Errusiako Indar Armatuek honako sinbolo hauek –eta hurrengo esanahiekin– erabili dituzte Ukrainako 2022ko inbasioan:
Inbasioak, besteak beste, Z operazio ezizena hartu du ere, "Z" sinbolo honetatik eratorria. Ikurra Z|latindar alfabetoaren Z letraren forma du, errusiar alfabetoan erabiltzen den З (ze) letra zirilikoaren ordez –errusiar nazionalismoa kontutan harturik, ikur-hautaketa arrarotzat jo dena–.
Esanahia
"Z" ikurra gerraren aldeko sinbolo gisa erabili izan da inbasioaren babesa irudikatzeko, nahiz eta esanahi anbiguoa izan.
Instagramen, Errusiako Defentsa Ministerioak (MoD) martxoaren 3an argitaratu zuen "Z" ikurra "garaipenerako" esaldiaren laburdura bat zela (errusieraz: за победу); eta "V" sinboloak, berriz, "gure indarra egian dago" esan nahi duela (errusieraz: сила в правде). Defentsa Ministerioak, egunetara, "Z"rako esanahi alternatiboak iradoki zituen; besteak beste, "Bakearen alde" (за мир) "Egiaren alde" (за правду) eta ingeleseko demilitarization (desmilitarizazio) eta denazification (desnazifikazio) hitzak –Errusiako Presidente den Vladimir Putinek inbasioaren casus belli bezala zabal erabilitakoak–.
"Z"ren beste interpretazio bat "mendebalderako" hitz errusiera da (запад), Mendebaldeko Barruti Militarra edo mendebaldera doan infanteria izendatzeko, edo, eskuarki, Kremlinareen handinahi inperialak nabarmentzeko. "V" sinboloak, bestalde, "ekialde" hitza irudikatuko luke (восток). Termino hauek 2021eko Zapad ekitaldian erabili zen Bielorrusia eta Errusiaren artean, inbasioaren aurretik.
Erabilera militarra
Aditu militar batzuek hipotesi hau planteatu dute: ikurrak lagunarteko sua murrizteko erabiltzen diren identifikazio-markak dira; hala, ikur hauek Bigarren Mundu Gerrako Normandiako Lehorreratzean erabilitako inbasio-zerrendekin alderatu dituzte. Beste aditu militar batzuek iragarri dute sinboloak erabiltzen direla lan-talde desberdinak elkarren artean bereizten laguntzeko, eta Michael Clarke-k, Zerbitzu Batuetako Errege Institutuko zuzendari-ohiak, esan duenez, "Sarritan, sinbolo horiek kokapenean oinarritzen dira: unitatea norantz doan jakinaraz[ten] dute"; hala, adibide modura, AEBetako armadak 2003an Irak inbaditu zuenean ere ikurrak erabili zituela adierazi du. Azken teoria hori Sergei Kuvikin errusiar beteranoak berretsi zuen, eta lauki batean ""Z" bat, zirkulu batean "Z" bat, izar bat duen "Z" bat edo "Z" bat bakar-bakarrik dituzten sinboloak" erabili direla adierazi zuen Life aldizkariarekin egindako elkarrizketa batean.
Errusiaren eta Ukrainaren arteko mugan dauden ibilgailu errusiarrek "Z" ikurra erakutsi zuten Errusiaren eta Ukrainaren arteko 2021-2022ko krisian, inbasioaren aurreko asteetan. Kharkiveko guduan, bertako biztanleek "Z" ikurrak erabili zituzten ibilgailu errusiarrak identifikatzeko, bai eta, Telegramen, hauek zuten kokapena jarraitzeko.
Gerraren aldeko erabilera propagandistikoa
Errusiako Gobernuak gerraren aldeko propaganda-motiv gisa erabili du "Z" ikurra,     bai eta Putinen aldeko zibilek ere, Errusiaren inbasioaren aldeko ikur gisa. Sergei Tsiviliov-ek, Kuzbass Oblasteko Gobernadoreak (errusieraz: Кузбасс) oblastaren izena aldatu eta hitz hibrido bat jarri zuen, hizki ziriliko xehearen ordez Z letra latindar larria jarriz (КуZбасс). Roscosmoseko Zuzendari Nagusia, Dmitri Rogozin, bere abizena RogoZin modura letreiatzen hasi zen (РогоZин), bai eta Errusiak kudeatzen duen Baikonur Kosmodromoko langileei ekipamendua "Z" eta "V" ikurrekin markatzen hastekoko agindu zien. Kremlinaren aldeko Telegrameko kanalek Z letra sartu dute euren izenetan inbasioa hasi zenetik, eta Roskomnadzor telekomunikazioetako-agintari errusiarrak bere Telegrameko kanalaren heldulekua aldatu zuen bere izenean "Z" ikurra erakusteko. Errusiako gobernu-agentziek ere "Z" ikurra sustatu dute mezu eta bideo nazionalistetan VK sare sozialean. Errusiak inbasioarekin bat egiteko kontratatutako soldadu siriarrek ere "Z" ikurra zuten kartelak altxatu zituzten, Errusiako hedabide estatalek igorritako bideoetan animatzen zuten bitartean. Errusiako hainbat tokitako agintariek inbasioari laguntzeko flashmobak antolatu dituzte, zeinetan "Z" ikurra nabarmentzen den. Sare sozialetan, "Z" sinboloarekin apaindutako kamiseta beltzak daramatzaten gerraren aldeko aktibista gazteek osatutako flash mob-ak erakusten zituzten, bai eta "Errusiaren alde, Putinen alde!" oihukatzen duten bideo propagandistikoak partekatu dira ere, #СвоихНеБросаем hashtagarekin batera (euskaraz, ez lit.:  #EzDituguGureakAbandonatuko). Sare sozialetan egindako bideo batetan, Maria Butina-k –Estatuko Dumako kideak– "Z" bat marraztu zuen bere jakan, inbasioari babesa adierazteko, eta beste batzuk berdina egitera ere animatu zituen. Estatuak kontrolatzen duen irrati-kate errusiarrak, RTk, sinboloa duten produktuak saldu ditu indar errusiarrei laguntzeko, askotan San Jurgiren xingolen patroiarekin. Amazon-ek "Z" ikurra zuten produktuak saltzen zituen Erresuma Batuan, baina, martxoaren 8rako, kenduak zituen plataformatik, kritika publikoak eta komunikabideen kontsultak jaso ondoren.
Errusiako gerraren aurkako ekintzaileek "Z" sinboloak adierazten dituzten grafitiekin margotuta aurkitu dituzte beren propietateak. Anton Dolin-ek, Errusiako zinema-kritikariak, zeinaren atea sinboloarekin markatu baitzen, "Z" hori 2013ko "World War Z" akziozko eta beldurrezko filmarekin alderatu zuen, eta Errusiako armada zein gerraren aldeko ekintzaileak "zonbifikatu" gisa deskribatu zituen. Polizia-agenteek ere "Z" markak utzi zituzten giza eskubideen defentsarako Memorial erakundearen eraikina bandalizatzen zuten bitartean, Gobernuaren aginduz itxi ondoren. Pussy Riot talde artistikoko kide baten apartamentua ere bandalismoaren objektu izan da, "Z" sinboloarekin.
Harrera
Kamil Galeev-ek, Akademikoentzako Woodrow Wilson Nazioarteko Zentroa erakundeko kideak, martxoaren 7an adierazi zuenez, "duela egun batzuk asmatutako sinbolo [hau] Errusiako ideologia eta nortasun nazional berriaren sinbolo bihurtu da". Hainbat kritikarik nazien sinbologiaren aldaera gisa deskribatu dute "Z"a; batzuek, esbastikarekin alderatuz. Hala, zenbait internautek gutxiespen-ezizena jarri diote sinboloari, hala nola, zwastika (euskaraz, ez lit.: ezbastika).
Gauzen ordena naturala
Gauzen ordena naturala (A ordem natural das coisas) Antonio Lobo Antunes idazle portugaldarrak 1992an plazaratu zuen eleberria da. Espezialisten ustez, idazlearen onenetariko bat da.
Z (ikur militarra)
Erakundeak
FIGren 2022ko Gimnastika Artistikoko Munduko Kopan parte hartzen ari zen bitartean, Ivan Kuliak gimnasta errusiarrak kamiseta bat zeraman non "Z" ikur bat zeraman zinta itsaskorrarekin itsatsita, Illia Kovtun gimnasta ukrainarrarekin podiumean zegoen bitartean. Kovtunek urrezko domina irabazi zuen eta Kuliak brontzea. Nazioarteko Gimnastika Federazioak (FIG) Kuliaken "jokabide eskandalagarria" salatu zuen, eta Kuliaken aurkako "diziplina-prozedura" Gimnastikaren Etika Fundazioari eskatuko ziola adierazi zuen. Martxoaren 7an, FIGak gimnasta errusiarrei eta bielorrusiarrei euren lehiaketetan parte hartzea debekatu zien.
Gauzen ordena naturala
Argumentua
Liburua oroimenen ingurukoa da. Portugalgo iraultza garaiak, Lisboako haurtzaroa, bizitza lazgarrien testigantza… teknika narratibo apurtzaileen bidez islatzen ditu Lobo Antunesek bere eleberrian. Liburu honetan, gertalekuak hara-hona dabiltza, denbora-aldaketekin bateratsu. Portugal osoa azaltzen dute narrazioek, Galiziako mugan (Monçãon) hasi eta hegoaldean (Taviran) buka, Afrika hego-ipar zeharkaturik (Johannesburg, Mozambike eta Aljeria). Hala ere, gertakari gehienak Lisboan kokatzen dira, batez ere pertsonaien umezaroko Benfica auzoan.
Balorazioa
Lobo Antunesen eleberrien artetik, Gauzen ordena naturala iruditzen zitzaion onena José Cardoso Pires idazleari. Egileak berak ez zuen dudarik, garai hartan: «Hau da idatzi dudan liburu onena; ez, ordea, seguru aski, nire erabatekoa». Kritikarien aldetik harrera ona izan du nazioarte osoan, eta klasiko handien parean jarri dute. New Yorker aldizkariak, adibidez, hau zioen: «Mundu zabaleko idazleen artetik psikologia-erretratugilerik trebeenetako bat».
Fowler (New York)
Fowler Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. St. Lawrence konderrian kokatuta dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
The Legend of Zelda: Ocarina of Time
Istorioak Link gaztea, Triforce-a Ganondorf maltzurraren eskutan erori eta horrela Hyrule herrialde osoa kontrolatzea lortu ez dezan jardun behar duen gurutzada kontatzen digu. Bidai honetan Link ez dago bakarrik: Navi maitagarria eta Zelda printzesa, Hyrule-ko Erret familiako kidea, izango ditu lagun. Bere helburua betetzeko denboran zehar bidaiatu, beste izaki batzuekin harremanetan jarri eta hainbat arma eta objektu bereganatu beharko ditu.
Jokoak lehenengo sei hilabeteetan bost milioi kopiatik gora saldu zituen, eta orain arte mundu osoan 8,6 milioiraino iritsi da zenbaki hori. Merkataritza kontuetan izan duen arrakastaz gain askok inoiz egindako jokorik onena bezala sailkatu dute, bere irudi eta grafiko berritzaile, jokamodu libre, puzzle original eta istorio epikoarengatik.
Irantzu (Izarbeibar)
Irantzu Izarbeibarrako Biurrun-Olkotz udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Izarbeibar-Novenera eskualdean.
XIII. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Biurrun-Olkotzeko Udalara pasa ziren.
Bertako biztanleak irantzuarrak ziren.
Izena
Irantzu toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Irantzu Izarbeibar-Novenera eskualdean dago, Izarbeibar ibarrean eta Biurrun-Olkotz udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Iruñeko merindadearen hegoaldeko herri hustu da.
Klima eta landaredia
Udalerriko klima mediterraneo kontinental motakoa da, eta urteko batez besteko balioak honako hauek dira: tenperatura, 12-14 Celsius gradu artekoa, eta prezipitazioak 500-800 mm bitartekoak. Urteko egun euritsuak 70 izaten dira hegoaldean, eta 90 edo gehiago gunerik menditsuenetan.
Biurrunen ez da ia lehengo ameztien edo artadien arrastorik geratzen, baina gizakiak eragin aurretik udalerriaren zatirik handienean horiek ziren zuhaizti sarrienak. Gaur egun, bakandutako baso horietan, landaturiko pinu beltz austriarra da espezierik ugariena.
Historia
Nobleen jaurerri zaharra. Antso Sanoitz kondeak bere alaba Antsa Aitzoaingoari utzi zion, 1110 inguruan. Orreagako Santa Mariak zenbait ondasun izan zituen hiribilduan XIII. mendearen hasieratik. 1300. urtea baino lehen hutsik geratuko zen.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Artze (Donamaria)
Historioa:
Donamariako historia Ibargoiara haranekoarekin lotuta dago 1845. urtera arte, Askarraga, Artze, Donamaria, Gaztelu eta Igurin tokiek Donamaria udalerria osatzen duten urtera arte, Donamaria hiriburutzat hartuta eta Artze Donamariako auzo bat bezala izendatuta.
Geografia:
Nafarroak o iparraldeko udalerrian kokatutako auzoa da Atze, Malerreka eskualdean kokatua. Doneztebetik, 3 kilometrotara eta Iruñetik 50 km ingurura. Muganteak: Iparraldean Doneztebe, Ekialdean Bertizarana eta Baztan, Mendebaldean Oitz eta Hegoaldean Ultzama Ibarra. Eguraldia, epela eta euritsua da normalean.
Artzeko biztale kantitatea 2022an 105ekoa da.
Hizkuntza:
Artzen, euskeraz hitz egiten da, esaten ahal da %100 ak euskeraz hitz egiten dakiela.
Artzeko iturria:
Juan Bautista Iribarrenen oroigarri bezela izan zen, 1909ko urtean eraikia eta 2009an berritua.
Artzeko kantera:
Artze auzoan kokatutako errekari kantera deitzen zaio. Mendiko ibilbide bateko zati polit bat da.
Artzeko bazkaria:
Irailaren 9an ospatzen den bazkari bat urtero egiten dena auzoaren erdian.
Artze auzoko biztanle guziak elkartzen diren eguna da.
Yo soy aquel negrito
Yo soy aquel negrito... (La canción del Cola Cao moduan ere ezaguna) 1950. hamarkadan Cola Cao kakao-hautsa iragartzeko egindako iragarki ezaguna da.
Iragarkiaren egilea
Cola Cao 1940an sortu zen, José Ignacio Ferrero Cabanachek eta José María Ventura Mallofrék Nutrexpa S.A enpresa sortu zutenean Bartzelonan, Gràcia auzo ezagunean. 1945era arte Cola Cao ez zen erregistratu produktu eta marka bezala. 1950eko hamarkadan, produktu izarrak benetako iraultza hasi zuen publizitatearen arloan, Yo soy aquel negrito abestiari eta iragarkiari esker.
Yo soy aquel negrito (1955), Cola Cao iragarkiaren kanta famatua Aurelio Jordik idatzi zuen, Roberto Rizzok abestua. Aurelio Jordi Dotras 1932ko martxoaren 13an Bartzelonan jaio zen eta 2004ko apirilaren 4an hil zen, 72 urte zituela. Musikan profesionalki jardun gabe (bizitza osoa ehungintzaren arloan egin zuen lan), historia egitea lortu zuen irratian zabaldu zuen musika-pieza bakar honekin. Gainera, jendearen sinpatia irabazi zuen, agertzeko une zehatzetik, modetatik eta gustuetatik harago. Hala ere, baliteke bera ez izatea publizitateko klasikoaren benetako egilea, Juan Martorell baizik. Historialari askok diotenez, Juan Martotellek bere egile-eskubideak saldu zituen kantak arrakasta izan baino lehen, behar ekonomikoak zirela eta.
Testuingurua
Espainiako gerra zibila (1936-1939) amaitu berria izanik, 40ko eta 50eko hamarkadetako publizitatea normaltasunera itzultzearen sentimenduan oinarritzen zen. Irratia une honetan bide nagusia da eta iragarki erraz eta soilez beteta dago. Yo soy aquel negrito iragarkia 1955an SER irratian entzuten hasten da, gainera, Matilde, Perico y Periquín SER irrati-kateko telesaila babesten hasiko da. Geroago, 1962an lehen aldiz agertu zen telebistan, Estudios Morok egindako marrazki bizidunez lagunduta. Iragarki honetan, ume beltz batek kakao aleak batzen eta, aldi berean, Cola Cao dituen onurak abesten zituen.
Zergatik berezia eta ospetsua den
Iragarki honen berezitasuna abestian dago, hain herrikoia izanik oso ezaguna bihurtu delako. Horregatik, askotan Cola Cao markari buruz hitz egiterakoan burura etortzen zaigu iragarki kanpaina hori. Abestiaren ospea hainbat faktoreen emaitza izan da: askotan iragartzea, ezagutzeko erraza izatea, musikalki itsaskorra izatea, kanon estetikoak segitzea,  jingle  baten sormena erabiltzea (garaian berrikuntza handia izanik), garaiko musika estiloa izatea… Yo soy aquel negrito erreferente bat bihurtu zen publizitate munduan. Gaur egun ere, erreferente gisa jarraitzen du eta oso zaila da lortzea Cola Cao markak lortu zuena jingle adierazgarri honekin.
Iragarkiaren forma
Iragarkiaren bizkarezurra jinglea da. Haur kanta alaia eta dibertigarria du. Iragarki osoan zehar entzun daiteke jinglea, eta honi lagunduz bi irudi mota agertzen dira: lehenik, marrazki bizidun atseginak eta, bestetik, produktuaren irudiak. Jakinda iragarki hau irrati formaturako egina izan zela lehendik, konposizio musikala animaziokoa baino landuagoa dago.
Iragarkiaren edukia
Jingleak produktuaren deskribapena egiten du, bere erabilera eta kontsumitzaile ezberdinak aurkeztuz. Kanta hasierak honela dio: “Yo soy aquel negrito
del África tropical
Forma eta edukia nola uztartzen diren
Formari dagokionez, erabilitako doinua nota musikal sinplea da. Hau da, notak oso laburrak dira eta horrela errazago ikasten da. Gainera, jinglearen erritmoa oso nabaria da. Hots, kortxeen eta kortxeaerdien batzuen konbinazioak erabiltzen dituzte, kuaternarioko konpas batean antolatuta (4 pultsazio bakoitza). Taupadak minutuko 126 taupada inguru izaten dira.
Egiten zaizkion kritikak
Kanpainari egin zaizkion kritikak gehienak negrito  hitzak erabiltzeagatik izan dira. Arrazista zela kritikatzen zuten. Hori dela eta, urte honetan egindako abestiaren eguneratzean, Cola Caoren baldintza bat zen negrito hitza ez erabiltzea.
Nola ikusten den gaur egun
Gaur egun, denok ezagutzen dugun iragarkia da, gehienok abestiagatik, abesti herrikoia bihurtu delako. 2020an, Manu Guix produktorea eta musikalariak produzitu du abestiaren eguneratze bat 65. urteurrena ospatzeko.
Cestrum nocturnum
Gaueko dama (Cestrum nocturnum) Solanaceae familiako landare bat da.
Deskribapena
Zuhaixka edo zuhaitz honek, gehienez 5 metroko garaiera izan dezake; hostoak, obalatuak edo eliptikoak, 6-11 cm eta peziolo ak 1-2 cm luze izan dezakete. Fruitua globo itxurako baia 7-10 mm luzeran, zuria eta haziak 3-6 mm luze izan ohi du.
Banaketa eta habitata
Amerikako kontinentekoa da jatorriz; Mexiko hego-erdialdetik Hego Amerikara.
Erabilera
Lorategietan, etxetatik gertu, udako gauetan zuhaitzak jariatzen duen usain sakonaz gozatzeko.
Laborantza
Lur osasuntsua. Klima epel eta beroa. Eguzkitara edo erdi-itzalean. Neguan adarrak kimatu behar dira.
Oharrak
Landarearen zati guztiak oso toxikoak dira. Zenbait herrialdetan landare inbaditzaile gisa sailkatuta da.
Samuel L. Jackson
Samuel Leroy Jackson (Washington D.C., Ameriketako Estatu Batuak, 1948ko abenduaren 21a - ), Samuel L. Jackson gisa ezaguna, aktore eta zinema-produktore estatubatuarra da. Oscar sarietako, Urrezko Globo sarietarako eta Aktoreen Sindikatuaren sarirako hautagaia izan da, eta BAFTA sari bat irabazi zuen bigarren mailako aktore onenari.
Bere filmografia oso luzea da, baina ezaguna da Coming to America (1988), Goodfellas (1990), Jurassic Park (1993), Pulp Fiction (1994), Die Hard with a Vengeance (1995), A Time to Kill (1996), Changing Lanes (2002), S.W.A.T. (2003), Django Unchained (2012) eta Marvelen unibertsoan S.H.I.E.L.D.eko Nick Fury zuzendari izateagatik; Star Wars sagan Mace Windu izan zen (1999, 2002 y 2005) eta The Hateful Eighten (2015) Marquis Warren.
Ahots-aktore gisa The Incredibles (2004), Turbo (2013), Astro Boy (2009) filmetan eta Grand Theft Auto San Andreas bideo-jokoan hartu du parte (2004).
Euskotrenen 900 seriea
Euskotrenen 900 seriea edo EMU-900 Eusko Trenbideak eragileak aldiriko zein metro zerbitzuak egiteko erabiltzen duen tren serieetariko bat da, 30 unitate aniztun elektrikoz (EMU) osatutakoa.
Lehenengo hirurak 2011ko uztailean jarri ziren zerbitzuan, eta azkenak 2014ko hasieran entregatu ziren. 900 eta 950 serieek 3500 eta 300 serieetako trenak ordezkatu dituzte; 1977-89 eta 1983-85 urteen artean eraikitakoak, hurrenez hurren.
Historia
2009ko urtarrilean Eusko Trenbideak CAF enpresari 27 EMUren eraikuntza esleitu zion, M-R-M osaerarekin 160 eserleku eta guztira 330 pertsonentzako edukierarekin, 129 milioi euroko kostuaz, BEZa kanpo. Geroago, kontratua 30 tren unitatera handitu zen, M-R-R-M osaketarekin, 201 milioi euroren truke.
Lehenengo tren unitatea 2011ko martxoaren 16an entregatu zen. Durangon frogatu ondoren frogetako lehen bidaia martxoaren 21ean egin zuen, Donostia-Amara eta Hendaiako geltokiaren artean, Topo linean. Uztailaren 22an linea horretan hasi zuen zerbitzu ematen, Euskotrenen sareko linearik erabiliena, alegia.
Gaur egun serie honetako trenak E1 (Bilbo-Donostia), 1D (Durangaldea), E2 eta E5 (Topo), E3 (Txorierri) eta E4 (Urdaibai) lineetan ibiltzen dira, eta baita Bilboko metroaren 3. linean zehar ere.
Ezaugarriak
Tren unitate bakoitza lau kotxez osatzen da, bi kotxe motore (Mc) eta bi atoi kotxe (R), Mc-R-R-Mc osaeran, eta erdian bosgarren kotxe bat gaineratzeko prestatuta dago. Serie honek irisgarritasunaren aldeko hainbat neurri ditu:
Izendapena
Serieak Bidaide izena du. Tren unitate bakoitzak Euskotrenek zerbitzu ematen duen udalerri baten izena du. Hala, 901 tren unitatetik 930ra Lasarte Oria, Donostia San Sebastián, Pasaia, Errenteria, Oiartzun, Irun, Hendaia, Usurbil, Orio, Zarautz, Zumaia, Deba, Mendaro, Elgoibar, Eibar, Ermua, Abadiño, Berriz, Durango, Amorebieta, Gernika, Busturia, Mundaka, Bermeo, Galdakao, Basauri, Bilbao, Sondika, Derio eta Zamudio izena daramatzate.
Xabier Ugarte
Xabier Ugarte Ayastuy (Oñati) musikaria, idazlea eta euskaltzalea da. Lanbidez informatikaria da, baina aisian gitarra jolea da eta hainbat ikerketa egin ditu barreiaturik zeuden musika liburu eta partiturak berreskuratzeko eta argitaratzeko. Oñatiko musikari, konpositore eta musika zuzendarien biografia eta lanak argitaratu ditu. Oñatiko Laixan euskara elkartearen sortzaileetarikoa ere bada.
East Brookfield (Massachusetts)
East Brookfield Ameriketako Estatu Batuetako herri bat da. Worcester konderrian kokatuta dago, Massachusetts estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Buffalo Lake (Minnesota)
Buffalo Lake Minnesotako hiri bat da. Renville konderrian kokatua dago. 2010ean 733 biztanle zituen, 1.75 kilometro koadrotan banatuta.
Raorchestes griet
Raorchestes griet Raorchestes generoko animalia da. Anfibioen barruko Rhacophoridae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Érone
, Korsikako iparraldeko udalerria da,  departamentuan dagoena. 2013ko erroldaren arabera, 0 biztanle ditu.
Sustrai Colina
Sustrai Colina Akordarrementeria (Urruña, Lapurdi, 1982ko urriaren 20a) bertsolaria, bertso irakaslea eta kazetaria da. Zuzenbideko lizentzia du. Xilaba Bertsulari Xapelketa bi aldiz irabazi du.
Biografia
Ikastolan egin zituen lehen ikasketak. Pilotazale amorratua, esku huska pilotan aritu zen bost urte zituenetik hamazazpi urte bete arte.
Egun, bertsolaritzan dabil buru-belarri: bertsotan aritu ez ezik, irakatsi ere egiten du, Hendaian. Bertso saioetan ere kantukide ohikoena duen Amets Arzallusekin batera dihardu bertso irakasle.
Gainera, zutabeak idazten ditu Berria egunkarirako, eta elkarrizketak Argia astekarirako. Ze Esatek! taldearen Ibilita ikasten da erortzen diskarako hiru abestiren hitzak egin ditu.
Bertsolaritzako ibilbidea
Donostian egin zuen bere lehen plaza, 1992an, Gipuzkoako Eskolarteko txapelketan. Ordutik aurrera hainbat txapelketetan parte hartu izan du; 2000an Iparraldeko Bertsolari Gazteen txapelketa irabazi zuen, eta, nagusien mailan, 2000 eta 2003 arteko Nafarroako txapelketetan parte hartu du, baita 2001eko Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusian finalista izan zen eta bosgarren egin zuen. Hurrengo hiru ekitaldietan ere finalean aritu da.
Ezkerreko karotida arteria
Ezkerreko karotida arteria karotida arteria komunaren adar bat da. Lau zatitan banaturik dago: zerbikal, petroso, leizetsu eta zerebrala.
Rohenice
Rohenice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 290 biztanle ditu eta 3,47 kilometro koadroko azalera. Rychnov nad Kněžnouko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1349 urtean egin zen.
Nintendo DS
Nintendo DS, soilik DS modura ere ezaguna, Nintendo konpainia japoniarrak merkaturaturiko bideokontsola eramangarria da. Game Boy Advance kontsolaren ondorengoa da, nahiz eta hasiera batean ez zen helburu honekin sortu. Zazpigarren belaunaldiko bideokontsola bat da eta bere aurkari nagusia PlayStation Portable (PSP) kontsola izan zen. DS hizkiak ingelesezko "Developers' System" edo "Dual Screen" hitzen laburdura dira, alegia, "Garatzaileen Sistema" edo "Pantaila Bikoitza".
Garapena
Hiroshi Yamauchiri, Nintendoko presidente ohiari, bururatu zitzaion bi pantailako bideokontsola eramangarri bat egitearen ideia. 2002. urtean hasi zen kontsolaren garapena. 2003ko azaroaren 13an Nintendok 2004ean produktu berri bat merkaturatuko zuela iragarri zuen. Xehetasun gehiegi eman ez ziren arren, kontsola berria Game Boy Advance eta Game Cube kontsolen ondorengoa ez zela izango baieztatu zuten, hirugarren zutabe gisara definituz. 2004ko urtarrilaren 20an kontsolaren aurkezpena egin zen “Nintendo DS” gako izenarekin. 2004ko martxoan kontsolaren zehaztapen tekniko gehienak zituen dokumentu bat filtratu zen, barne garapenerako zerabilten “Nitro” izena ere agerian utziz. Maiatzean kontsolaren prototipo bat aurkeztu zen E3 konbentzioan, oraindik ere “Nintendo DS” izenarekin. 2004ko uztailaren 28an Nintendok E3an erakutsirikoa baino diseinu landuagoa erakutsi zuen eta kontsolaren izen ofiziala Nintendo DS izango zela iragarri zuen.
Irteera
2004ko irailaren 20an Nintendok Nintendo DS kontsola berriaren irteera datak eta prezioak iragarri zituen. Ipar Amerikan merkaturatuko zen lehenik, 2004ko azaroaren 21ean eta 149,99$-eko prezioa izango zuen. Jarraian Japonian merkaturatuko zen 2004ko abenduaren 2an 15000¥-en truke, ondoren Australian 2005eko otsailaren 24ean 199.95$-en truke eta azkenik Europan 2005eko martxoaren 11n 99,99£-ren edo 149,99€-ren truke.
Europako irteeraren inguruan Satoru Iwatak, Nintendoko presidenteak, hau esan zuen:
“Europa oso merkatu garrantzitsua da Nintendorentzat eta pozez betetzen gaitu AEBetako eta Europako irteera daten artean horren denbora gutxi igaro izanak. Nintendo DSak pertsonek bideo-jokoetara jolasteko duten ohitura aldatu dezakeela uste dugu eta gure misioa jokoaren esperientzia zabaltzea da. Nintendo DSak jokalari guztien beharrak asetzen ditu, erronka bat bilatzen duten jokalari dedikatuenenak zein azkar ikasi eta dibertitzea nahi dutenenak. “
Promozioa
Nintendo DSak mundu mailan izan zituen slogan gehienek “Touch” (Euskaraz “Ukitu”) hitza zerabilten.
Kontsola bederatzi kolore ezberdinetan atera zen. Titanio koloreko kontsolak mundu mailan saldu ziren. Kolore urdin elektrikoa zeukaten kontsolak Ipar zein Hego Amerikan aurkitu zitezkeen soilik. Mario Kart DS jokuarekin bertsio gorri bat ere saldu zen. Grafito beltzezko, txuri puruzko, urdin turkesazko eta arrosa karamelozko kontsolak soilik Japonian zeuden eskuragarri. Arrosa mistiko eta urdin kosmiko koloreko kontsolak soilik Australia eta Zelanda Berrian erosi zitezkeen. Hala ere, Japoniako arrosa karamelo eta Australiako urdin kosmiko koloreak Europan eta Ipar Amerikan ere saldu ziren Nintendogs jokuarekin batera, baina lurralde horietan arrosa eta urdina izenak jaso zituzten.
Analista ugariren iritziz Nintendo DSak Sonyren PlayStation Portablearekin merkatu esparrua partekatzen zuen, hala ere, bi konpainietako ordezkariek esan zutenez, sistema bakoitza publiko ezberdin bati zuzentzen zitzaion.
Salmentak
Nintendo DSak 154,04 milioi ale saldu zituen mundu mailan. Honek munduko bigarren kontsola salduena eta kontsola eramangarri salduena bilakatzen du. Honetaz gain 948,69 milioi joku saldu ziren kontsola honendako.
Hardware
Nintendo DSa 2 pantailetan banaturik dagoen kontsola bat da. Diseinu hau Game & Watch kontsolak izan zituen pantaila anitzeko jokoen antzekoa da, Donkey Kong eta Zelda kasu, hauek ere Nintendok fabrikatu zituelarik. Azpiko pantaila behatza zein kontsolak dakarren harkatz optikoa detektatzen dituen ukipen pantaila batekin osatzen da. Pantaila honek aukera ematen die erabiltzaileei jokoaren elementuekin botoiak sakatuz baino gehiago elkarreragiteko.
Heldulekuan A, B, X, eta Y letradun lau botoi, direkzio-teklatu bat eta Start, Select eta kontsola pizteko botoiak ditu. Gailuaren goialdean R eta L letradun bi botoi, joko-txartelerako zirrikitu bat, arkatz optikoarentzat euskarri bat eta gailua elikatzeko kablearen sarrera daude. Behealdean Game Boy Advance joko-txartelentzako zirrikitua dago. Botoien diseinua Super Nintendo Entertainment System kontsolaren aginteak zituenaren antzekoa da.