cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2650 Elinor
Orbitaren ezaugarriak
2650 Elinor asteroidearen orbitak batezbeste 2,635 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,112 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,158 distantziara. Eszentrikotasuna 0,198 da, eta makurdura orbitala 13,95ºkoa da.
1964ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa
Andres Narbarte "Xalto"k jantzi zuen txapela.
Beruete
Lehenengo finalaurrekoa Berueten jokatu zen, 1964ko maiatzaren 3an.
Lesaka
Bigarren finalaurrekoa Lesakan jokatu zen, 1964ko uztailaren 14an.
Finala
Iruñean jokatutako saioan, finalaurreko bakoitzeko lehenbiziko lau sailkatuek hartu zuten parte.
Vanault-les-Dames
Vanault-les-Dames Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vanault-les-Dames udalerrian erroldatutako biztanleak 349 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 52 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 36 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 173 etxebizitza zeuden, 157 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 128 etxeak ziren eta 44 apartamentuak ziren. 157 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 50 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 20 etxek gela bat zuten, 5 etxek bi zituzten, 12 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 87 etxek bost zituzten. 104 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 77 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 203 ziren, horien artean 153 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 153 pertsona aktiboetatik 138 lanean zeuden (81 gizon eta 57 emakume) eta 15 langabezian zeuden (5 gizon eta 10 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 10 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 21 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vanault-les-Dames udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 379 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.351 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 ile apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Vanault-les-Dames udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.112 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
.bw
.bw Botswanari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Botswanako Unibertsitateak kudeatzen du. Dirudienez ez da webgune ofizialik existitzen erregistroa egiteko, baina zenbait Interneteko zerbitzu hornitzaileren bitartez paperezko posta bidaliz egin daiteke. Bigarren mailako domeinu batzuk existitzen diren arren, gehienak co.bw eta org.bw hirugarren mailako domeinuak erabiliz erregistratutakoak dira.
Leiria
Leiria (portugesez ahoskatua) Portugalgo Kostaldeko Pinhal azpieskualdeko izen bereko Leiria barrutian dagoen hiri bat da. 2011ko erroldaren arabera 126.879 biztanle zituen.
Historia
Leiriako lehen populatzailea Turduli Oppidani leinu zeltiarra izan zen, Lusitanoen taldekoa. Collippo izena eman zioten eta erromatarrek konkistatzerakoan izena mantendu zuten.
414 urtean sueboek okupatu zuten eta 585 urtean Leovigildok bisigodoen erresuman sartu zuen. Ondoren mairuek eskuratu zuten eta azkenik 1135ean Afonso Henrikesek konkistatu zuen kristauentzat. Dena dela, 1142an foruak eskuratu zituen arte mairu eta kristauen artean eskuz esku ibili zen. Afonso eta haren seme Antsok harresiak altxatu eta Leiriako gaztelua eraiki zuten.
Erdi Aroan garrantzia handia hartu zuen eta Portugalgo Gorteak ere bildu izan ziren bertan. XIV Dinis I.ak egoitza ezarri zuen bertan, izan ere denboraldi luzeak igarotzen baitzituen bertan, eta pinuak landatzeko agindua ere eman zuen. Pinudi horietako egurra erabili zen Portugalgo XV eta XVI mendeetako espediziotako itsasuntziak egiteko. Manuel I.ak hiri izendatu zuen eta XVI mendean Leiriako katedrala eraiki zen.
Napoleondar gerratan 1808an eta 1811an kalte handiak jasan zituen, nagusiki 1811ko sute handian.
XX mendean hiri industria asko garatu da.
Auzoak
Leiriako udalerriak (concelho) 29 auzo (freguesía) ditu:
Donostiako Udala
Donostiako Udala Donostia udalerriko administrazioak eta hautetsiek osatzen dute. Donostiako udaletxea da egoitza nagusia.
Udal politika
Francoren diktaduraren ondoren, udal erakunde kudeatzaileak izan zuen hirian ardura, hasieran Ramon Jauregik eta gero Iñaki Alkizak gidatua. 1979an egin ziren hauteskunde demokratikoetan Jesus Mari Alkain jeltzaleak lortu zuen alkatetza, alderdi bozkatuena izan zelako, nahiz eta gehiengo absoluturik ez eduki.
Hurrengo legealdian, Ramon Labaien alderdikideak lortu zuen alkatetzea, gehiengo absoluturik gabe honek ere. Eusko Alkartasuna banatu zenean, Donostian EAJko botoen gehiengoa lortu zuen alderdi berriak eta hurrengo hauteskundeetan (1987an) Xabier Albisturrek irabazi zuen. Gutxiengoan egonda, Euskadiko Ezkerrarekin koalizioa egin zuen eta alkatetzan iraun legealdi osoan.
1991n, Odón Elorza (PSE-EE) alkate izendatu zuten, PP eta EAJ alderdien botoekin. Harrez geroztik alkatetzan jarraitu zuen 2011ra arte, legealdi bakoitzean egoera desberdinean: EAJ eta EArekin 1995ean, PPrekin 1999an. 2007ko udal-hauteskundeetan, beste hainbat herri eta hiritan bezala, Espainiako epaileek galarazi eta baliogabetzat jo zituzten Euzko Abertzale Ekintzaren zerrenda, baita honek lortutako botoak eta egokituko litzaizkiokeen zinegotziak ere. Urte beretik Aralar-Alternatibarekin zen udal gobernuan.
2011n, Bildu koalizioak ustekabean lehen postua lortu zuen Gipuzkoako hiriburuan (8 eserleku), egoerari buelta emanez. Sozialistek Bilduk baino eserleku bat gutxiago lortu zuten, 7. EAJk eta PPk seina eserleku lortu zituzten bakoitzak, alderdi espainiarra izanik bozkatuagoa. Hala ere, alkatea nor izango zen ez zegoen batere argi, EAJk baitzuen giltza. Azkenean, espero zen bezala Juan Karlos Izagirre (Bildu) izendatu zuten alkate.
Opisina
Opisina Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Opisina arenosella da.
Samaria (antzinako hiria)
Samaria (arabieraz: السامرة, as-Samira; hebreeraz: שומרון, Shomron) Palestinako erdialdeko antzinako hiria da, muino baten gainean dagoena, Garizim eta Ebal mendien arteko igarobidean. K.a. 880. urtean sortu zen hiria, Omrik Israelgo iparraldeko hiriburu bihurtu zuenean. Hiriburua izan zen, harik eta asiriarrek K.a. 722. urtean suntsitu zuten arte. K.a. 37-4 urteetan Herodes Handiak hiria berriro eraiki zuen, eta gotorleku eta tenplu ikusgarriz hornitu zuen.
Kensett (Iowa)
Kensett Iowako hiri bat da. Worth konderrian kokatua dago. 2010ean 266 biztanle zituen, 3.97 kilometro koadrotan banatuta.
Nycteris gambiensis
Nycteris gambiensis Nycteris generoko animalia da. Chiropteraren barruko Nycteridae familian sailkatuta dago.
Sistema politiko
Sistema politikoa gizarte batean diharduten erakunde eta eragile politikoen arteko harremanen multzoa da, estatua eratu eta gobernua burutzeko helburuarekin eta erregimen politikoa osatzen duten arauen baitan.
Dlouhá Ves (Havlíčkův Brodeko barrutia)
Dlouhá Ves Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 439 biztanle ditu eta 10,76 kilometro koadroko azalera. Havlíčkův Brodeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1304 urtean egin zen.
Camembert (Orne)
Camembert Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 121 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 34 bigarren erresidentzia ziren. 120 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 87 etxebizitza nagusietatik 66 bere jabearen bizilekua ziren, 18 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 6 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 39 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 146 ziren, horien artean 111 aktiboak ziren eta 35 inaktiboak ziren. 111 pertsona aktiboetatik 93 lanean zeuden (53 gizon eta 40 emakume) eta 18 langabezian zeuden (9 gizon eta 9 emakume). 35 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Camembert udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.134 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bylot uhartea
Bylot uhartea Kanadako irla da, Uhartedi Artikoan kokatutakoa. Nunavuten barruan sartuta dago administratiboki.
11.067 km2-ko azalera dauka eta populatu gabekoa da.
Dementzia baskular
Dementzia baskularra gaixotasun psikopatologikoa da.
Sintomak
Gaitasunak honako sintomak ditu:
Places in the Heart
Places in the Heart 1984ko Robert Benton estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. Sally Field, Lindsay Crouse, Ed Harris, Ray Baker, Amy Madigan, John Malkovich, Danny Glover, Jerry Haynes eta Terry O'Quinn aktoreek antzeztu zuten.
Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Sally Field) eta Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria irabazi zituen.
Argumentua
Texasen girotua, Depresio Handiaren garaian. Bi haurren ama alargun berri batek (Sally Field) arazo ekonomiko larriak ditu, eta landetxearen hipoteka ezin du ordaindu. Will jauna (John Malkovich), apopilo itsu bat, eta Moses (Danny Glover), landa-lanetan dabilen beltza, ditu lagun.
Atelopus sernai
Atelopus sernai Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
2017ko Kataluniako atentatuak
2017ko Kataluniako atentatuak, abuztuaren 17a eta abuztuaren 18ko arratsaldeko 16:57tik gaueko 1:15ak arte, Kataluniako hainbat lekutan jazotako atentatu terrorista eta gertaera kate bat izan zen. Nagusiena, Bartzelona hiriburuko La Rambla pasealekuan jazo zen, bigarrena Tarragona probintziako Cambrils udalerrian, eta azkenik, Alcanar udalerrian gas leherketa bat gertatu zen.
Bartzelona eta Cambrilsko atentatuak jazo eta ordu gutxira, Estatu Islamikoak bere Amaq albiste agentziaren bidez sarraskiaren ardura aldarrikatu zuen.
Bartzelonako atentatua
Abuztuaren 17an, arratsaldeko 17:00ak aldera, Bartzelona hirian, La Rambla pasealekuan furgoneta zuri bat oinezkoen eremuan sartu eta bertatik zebiltzan ibiltariak harrapatzen joan zen, bere 500 metro inguruko ibilbide hilgarrian zehar, nahitan eta ahal bezainbeste oinezko hiltzeko sigi-saga eginez. Miró mosaikoaren gunera iristean, ibilgailuko gidariak furgoneta utzi eta oinez alde egin zuen.
Erasoaren ondorioz, 13 lagun erail eta ehundik gora lagun zaurituak izan ziren, horietako asko hirian oporretan zeuden turistak.
Sant Just Desvern
Arratsaldeko 19:45etan, Mossos d'Esquadrako poliziakideek ihesean zihoan gizonezko gidari bat hil zuten tiroz Sant Just Desvernerako errepidean, Sant Feliu de Llobregaterako noranzkoan. Gidariak poliziak Kaiola operazioaren harira Diagonalean jarritako kontrolari iskin egin zion eta ihesaldian mossoen poliziakide bat harrapatu zuen, femurreko haustura eraginez. Poliziek larri zauritutako gidaria atxilotu zuten, baina handik gutxira hil zen zauriez osatu ezinik. Gerora, Mossos d'Esquadraren goi-arduradunak jakinarazi zuen hildako gidariak ez zuela loturarik atentatuarekin.
Alcanar
Aurrez, abuztuaren 16an, atentatuaren bezperan, Alcanar udalerrian kokatutako txalet batean eztanda bat jazo zen. Eraikina behera etorri zen. Bi lagun zeuden barruan: bata hil egin zen, eta bestea zauritu. Azken hau atxilotu egin zuten.
Hasiera batean, suhiltzaileek leherketa gas pilaketa bati egotzi zioten.
Ondoren, Bartzelona eta Cambrilseko sarraskia egin zuten terroristak antolatutako zelula jihadista bateko kideak zirela jakin zen, eta jatorriz atentatua bonba-furgonetak erabiliz gauzatzea asmoa zutela; hala ere, Tarragonako Alcanar herrian izandako leherketak planak aldatzera behartu zituen, izan ere, bertan lehergailuak zituzten, antza haiekin bi edo hiru bonba-furgoneta betez, tamaina handiko atentatua gauzatzea xede zuten. .
Atentatu saiakera eta tiroketa Cambrilsen
Abuztuaren 17 eta 18 bitarteko gaueko 1:15etan , bost jihadistek Cambrilsko Itsas Pasealekuan auto batean zihoazela Mossos d'Esquadrakoen kontrol batekin topo egin zuten. Poliziak zeuden lekura iritsi aurretik, autoarekin bost oinezkoei eta kontrol postuko polizia bati eraso egin zieten. Poliziek tiro egin zieten. Tiroek autoa Itsas Pasealekutik hurbil irauliarazi zuten, une horretantxe ustezko bost jihadistak labanak eskuetan zituztela autotik oinez atera ziren. Mossoek lau jihadista autotik hurbil tiroz hil zituzten. Bosgarrenak autotik 400 metro ihez egitea lortu zuen eta azkenean helikoptero batetik atzemana izan ondoren, tiroz hila izan zen. Ihesi zihoan bosgarren erasotzaileak pertsona bat aurpegian zauritu zuen. Denera, zazpi zauritu egon ziren, sei autoz jota, haien artean handik ordu batzutara hil zen emakumea.
Bost erasotzaileak tiroz hil ostean, jantziak zeramatzaten lehergailu-gerrikoak desaktibatzeko eztanda kontrolatuak egin ziren, gezurrezkoak zirela ikusiz. Erasotzaileek beren autoan aizkora bat eta labanak zeramatzaten.
Subirats: Bartzelonako erasotzailearen atzemate eta hiltzea
Abuztuaren 21ean, astelehenez, Mossoek Subirats herriko landa eremuan polizia-operazioa burutu eta Younes Abouyaaqoub tiroz hil zuten, Bartzelonako Ramblako erasotzailea zena. Mossoek tiro egin aurretik, Younes Abouyaaqoubek bonba-gerriko bat zeramala ohartarazi eta "Ala handia da" oihukatu zuen. Berau hil ondoren, soinean zeraman gerrikoa lehergailuz osatuta ez zegoela egiaztatu zuten. Cambrilsen hildako jihadistek ere simulatutako bonba-gerrikoak erabili zituzten. Bestalde, polizia-operazioak zabalik jarraitzen zuen; agenteek Subirats herria miatu zuten, Abouyaaqoubekin batera beste norbait egon zitekeelakoan.
Shimonia
Shimonia Cossidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Shimonia timberlakei da.
2017ko Kataluniako atentatuak
Ikerketa eta auzibidea
Kazetaritza ikerketa batek argitu zuenez, Espainiako CNI zerbitzu sekretuek Ripollgo imamaren, komandoko buruzagi eta zuzendariaren, jarraipena egin zuten ia atentatuak gertatu arte. Gainera, haien berriemaile izandakoa zen. Bada, 2019ko irailean, Auzitegi Nazionalak ebatzi zuen ez zuela konexio hori ikertuko, "ez delako beharrezkoa".
Tônia Carrero
Maria Antonietta Farias Portocarrero, Tônia Carrero izenaz ezaguna (Rio de Janeiro, Brasil, 1922ko abuztuaren 23a - ibidem, 2018ko martxoaren 4a) zinemako, irratiko, telebistako eta antzerkiko aktore brasildarra izan zen.
Familiako ezizena Mariinharena izan zen beti, baina bere lehen filma zela eta, bere benetako izena ez zela aktore baten bezalakoa iruditu zitzaion. Kantu irakaslearekin kontsultatu ondoren, Antonietta laburtu zuen Tônia bihurtuz eta horri abizenaren azken zatia gehitu zion eta horrela geratu zen Tônia Carrero.
Bizitza pribatua
Tônia Carrero Hermenegildo Portocarrero (1894-1959) militar eta matematika irakaslearen alaba zen, entretenimendu munduarekin ere lotura zuena. Portocarrero Procópio Ferreira aktore brasildar entzutetsuaren laguna Radio Nacionaleko (Rio de Janeiro orduko Brasilgo hiriburuko irrati nagusia) zuzendaria izan zen.
1940an Tônia Carrero Carlos Thiré marrazkilariarekin ezkondu zen, gerora Brasilgo komikien sortzaile entzutetsua izan zena. Bikoteak seme bat izan zuen: Cecil Thiré, 1943ko maiatzaren 28an jaioa, urteetan zehar aktore, zuzendari eta antzerki irakasle gisa ezaguna. 1951n, Tico-Tico no Fubá filmatzen ari zirenean, aktorea eta bere zinema zuzendaria Adolfo Celi maitemindu egin ziren, beren ezkontzen haustura eraginda. Saci Saria jaso zuen.
2018ko martxoaren 3an hil zen, 95 urte zituela, bihotz-geldialdia izan ondoren.
Apteronotus camposdapazi
Apteronotus camposdapazi Apteronotus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apteronotidae familian.
.by
.by Bielorrusiari dagokion herrialdeentzako goi mailako domeinua da. Bielorrusiako Errepublikako Presidentearen Informazio Segurtasuneko Estatuko Zentroak kudeatzen du. BY laburdura Byelorussia izenean oinarritzen da, Sobietar Batasunean barne zegoenean erabiltzen zen izena.
Marina Tsvetaieva
Marina Ivanovna Tsvetaieva (Мари́на Ива́новна Цвета́ева, ahoskatua; 1892ko urriaren 8agreg.irailaren 26ajul. – 1941eko abuztuaren 31) errusiar poeta eta idazlea izan zen. 1917ko Errusiar Iraultza eta horren osteko Moskuko gosetea bizi izan zituen, eta nagusiki horiez eta bere maitaleez idatzi zuen, bai eta existentzialismoaren gertuko gaiez ere.
1941eko ekainean, Aberriaren aldeko Gerra Handia piztu zenean, Tatarstaneko Jelabuga hirira ebakuatu zuten, eta han hil zen, abuztuaren 31n, ustez bere burua urkatuta. Bere lana XX. mendeko errusiar literaturako obrarik gailenen artean dago.
Lehen urteak
Marina Tsvetaieva Moskun jaio zen, 1892an. Ama, Maria Aleksandrovna Mein, piano-jotzailea zen eta bakarkako kontzertuak ematen zituen; oso emakume jantzia zen, eta arbaso alemaniarrak eta poloniarrak zituen. Aita, Ivan Vladimirovitx Tsvetaiev, filologoa zen, eta eskolak ematen zituen Moskuko Unibertsitateko Arte Ederretako fakultatean; bestalde, Alexandro III.a Museoaren sortzailea izan zen (1937tik aurrera Arte Ederren Puxkin Museoa izango zena). Maria bigarren emaztea zuen, lehen emaztea, Varvara Dmitrievna Ilovaiskaia — Dmitri Ilovaiski historialariaren alaba—, gaixorik hil baitzen, bi seme-alaba utzita, Valeria eta Andrei, Marinaren erdi-senideak zirenak. Tsvetaievak bera baino gazteagoa zen beste ahizpa bat ere bazuen, Anastasia, 1894an jaioa.
Garai haietan, familia erosotasunez bizi zen ; "aristokrazia poloniarraren pare", Tsvetaievaren geroagoko hitzetan. Tsvetaievak poesiarako zaletasuna erakutsi zuenean, bere ama zorrotzak ez zuen begi onez ikusi; alaba ere piano-jotzailea izatea nahi zuen, haren poesiarako dohaina ezdeusa zelakoan. Tsvetaieva nerabeak, baina, "lotsatia bezain ozarra" izanik, idazten jarraitu zuen, eta hau adierazi zuen hastapeneko poema batean: "Nire kopeta eta nire erraiak matxinatu egiten dira".
1902an, Tsvetaievaren ama tuberkulosiaz gaixotu zen. Klima-aldaketak on egingo ziolakoan, familia atzerrira joan zen, eta Italian, Suitzan eta Alemanian bizi izan ziren; urte haietan ikasi zituen Tsvetaievak alemana eta frantsesa. 1906an Moskura itzuli ziren, ama hil aurretxoan, Tsvetaievak 14 urte zituela,. Ama hil ostean, denbora batez Nervi-n (Genova, Italia) bizi izan ziren; izan ere, garai hartan ugariak ziren Nervin bizi ziren emigratzaile errusiar iraultzaileak.
Gaztaroa
1908an, 16 urte zituela, Tsvetaievak Literaturen Historia ikasi zuen Sorbonan, Pariseko Unibertsitatean. Iraultza handiko sasoia zen poesia errusiarrarentzat; hain zuzen ere, Errusiako Mugimendu Sinbolista loratzen ari zen, geroago Tsvetaievaren lana ere koloreztatuko zuena. Dena den, mugimendu horren oinarrian zegoen teoriak baino gehiago, Tsvetaieva Andrei Bely, Aleksandr Blok, Konstantin Balmont eta Viatxeslav Ivanov poeten eta beste autore batzuen lanak eta seriostasunak erakarri zuten. Izan ere, Tsvetaievak ez zuen sekula joera edo talde bat besarkatu, eta literaturaren munduarekin zituen harreman guztiak pertsonalak ziren, idazleekin banan-banan landutakoak, ez poesia-korronte edo talde zelanbait homogeneo baten gerizpean eraikitakoak.
Tsvetaieva Voloxinek Itsaso Beltzaren kostaldeko Koktebel opor-lekuan zeukan etxera joaten hasi zen, zeina idazle, poeta eta artisten babesleku ezaguna baitzen. Aleksandr Blok eta Anna Akhmatova-ren lanekin maitemindu zen, nahiz eta Blok ez zuen sekula ezagutuko eta Akhmatova ezagutzeko, berriz, bere bizialdiaren hondarreraino itxaron beharko zuen.
Keokuk (Iowa)
Keokuk Iowako hiri bat da. Lee konderrian kokatua dago. 2010ean 10,780 biztanle zituen, 23.66 kilometro koadrotan banatuta.
Marina Tsvetaieva
Ezkonbizitza
Koktebeleko egonaldi batean, Tsvetaievak hamazazpi urteko kadete bat ezagutu zuen, Sergei Jakovlevitx Efron, Seriozha goitizenekoa, iraultzaile-familia batekoa eta Ofizialen Akademian ikasten ziharduena. Berehala maitemindu, eta 1912an ezkondu egin ziren. Urte berean, Arte Ederretako Puxkin Museoaren inaugurazio zeremoniala egin zuten, luzaz aitaren proiektua izandakoa, Nikolas II.a tsarra ere bertan zela.
Tsvetaievak aurrerago esango zuenez, ezkontza hura "hutsegite" bat izan zen, eta hasieratik miresgarria begitandu zitzaion pertsona hura egokiagoa zatekeen, bere ustez, lagun handi bat izateko, eta ez senartzat hartzeko. Nolanahi ere, eta bizitzea egokituko zitzaien sufrikarioa gorabehera, senar-emazteen arteko harremana oso sendoa izan zen azken unera arte; hain zuzen ere, Tsvetaievaren bizitzako unerik latzenak senarraren erabakien ondorioz etorri ziren.
Harreman estu hark ez zuen eragotzi, baina, Tsvetaievak ezkontzaz kanpoko amodio-kontu ugari izatea; esate batera, Osip Mandelxtam poeta eta saiakeragile poloniar juduarekin, Tsvetaievak Milesposts poesia-bilduman biziki laudatua. Garai bertsuan beste afera bat ere izan zuen, kasu hartan Sofia Parnok poetarekin, zeina bera baino zazpi urte zaharragoa baitzen. Bi emakumeak arras maitemindu ziren, eta maitasun hark eragin sakona izan zuen bien idatzietan. Besteak beste, Tsvetaievak harreman haren izaera anbiguo eta asaldatuari buruz idatzi zuen poema-ziklo batean, Parnori batzuetan “neska-laguna” deituz eta besteetan, berriz, “akatsa”.
1917ko Iraultza
1914an, Efronek indar militarrekin bat egin zuen boluntarioki, eta 1917rako Moskun ezarritako 56. erreserbako ofiziala zen. Ordurako, bikoteak bi alaba zituen, Ariadna (Alia txikigarriarekin ezagunagoa), 1912an jaioa, eta Irina, 1917koa. 1917an boltxebikeek estatu-kolpea jo zutenean, Tsvetaieva ez zen batere Iraultzaren aldekoa; hasieratik beretik krimen bat zela iruditu zitzaion, eta zorigaitz handi bat Errusiako kulturarentzat. Trenez bidaiatzen zuelarik, errusiar jende xehearekin topo egiten zuen, eta zur eta lur geratzen zen haien aldarte sumin eta indarkeriazkoarekin. Honela jaso zuen bere egunerokoan: “Konpartimentuan, aizkoraren gisako hiru hitzek mozten zuten airea: burgesak, Junkerrak [Prusiako lur-jabe nobleak XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran], bizkarroiak”. Urte hartako urrian, Efronek Moskuko bataila labur bezain odoltsuetan parte hartu zuen, Kremlina boltxebikeen kontra babestuz. Gero hegoaldera ihes egin zuen, eta Boluntarioen Armada Zuriarekin bat egin zuen. Laster gerra zibila etorriko zen; borrokaldiek iparra eta hegoa bereizi zituzten, eta Tsvetaievak lantzean behin baino ez zuen izaten gerran ari zen senarraren berri.
Moskuko gosetea
1918a zen. Tsvetaieva Moskura itzuli zen, han senarrarekin elkartzeko asmotan. Ezustean, Moskun harrapatuta geratu zen bost urtez, gosete latz baten erdian. Gertuko familiarik ez-eta, Tsvetaievari ezinezkoa zitzaion bera eta bi alabak, bost urtekoa bata eta urtebete eskasekoa bestea, aurrera ateratzea. Egoera hartan, ordurako ondasun guztiak salduta eta ahora zer eramana izateko batere baliabiderik gabe, haurrak umezurztegi batetik bestera ibili zituen, haietan jaten emango zietelakoan. Baina Alia gaixotu egin zen, eta Tsvetaievak umezurztegitik atera zuen; Irinak, ordea, umezurztegian jarraitu zuen, eta hantxe hil zen, 1920an, elikagai faltak eragindako ahuleriak jota. Haurraren heriotzak samin handia eragin zion Tsvetaievari, eta hau idatzi zuen gutun batean: “Jainkoak zigortu egin ninduen”. Tragediaren ostean, 'anoa akademiko' zeritzona onartu zioten, hurrengo urteak nola-hala igarotzeko modua eman ziona.
Harrigarriki, egoera latz haietan Tsvetaievaren energia artistikoa biderkatu egiten zen. Gazte-denboran bezala, neurtitzak saldoka bururatzen zitzaizkion, egun ilunenetan argiagoetan baino indar handiagoz azaleratuz. Urte haietan, Tsvetaievak harreman handia izan zuen Sofia Evgenievna Holliday aktorearekin, eta hainbat antzezlan idatzi zituen harentzat. Aurrerago, berriz, Povest o Sonetxke nobela idatziko zuen, Hollidayrekin izandako harremanaren berri emanez.
Armada Zuria loriatuz idatzitakoak
1917 eta 1922 bitartean "Lebediny stan" neurtitz-ziklo epikoa idatzi zuen, gerra zibilari buruzkoa, komunisten aurka borrokatu zirenak goratuz. Eguneroko baten itxurako poema-ziklo hura 1917ko martxoan hasten da, Nikolas II.a tsarraren abdikazioarekin, eta 1920 urtearen amaieran bukatzen, komunismoaren aurkako Armada Zuriaren behin betiko porrotarekin. Poema-zikloaren izenburuko beltxargek Armada Zuriko boluntarioei egiten diete erreferentzia; haien artean zegoen Efron senarra. 1920an, tsarraren inperioaren aldeko ipuin luze bat idatzi zuen hitz neurtuz: Tsar-devitsa ("Tsarraren dontzeila").
Armada Zuria desegin ondoren, Tsvetaieva senarraren berririk jaso gabe egon zen hainbat hilabetez. Hila zela pentsatuta, bere buruaz beste egitekotan egon zen, eta azken uneko gutun batek libratu zuen heriotzatik: senarra bizirik zegoen, eta Turkiara ihes egitea lortu zuen.
Handik aurrera, poetaren ahotsa aldatu egin zen. Gaztetan bere poemetan ageri zen mintzaira bihurri eta lotsagabea desagertu egin zen, eta doinuerak arintasuna eta eztitasuna galdu zituen; ahots tragiko bat azalduko zen, minak etendako ahots zakar eta mehea.
Erbestealdia
1922ko udaberrian, Moskuko goseteak erasanda, Tsvetaievak Sobietar Batasunetik alde egin zuen, eta familiarekin batera Europako zenbait hiritan bizi izan zen hamazazpi bat urtez, geroz eta pobrezia larriagoan: Berlinen lehenengo hilabeteetan, Txekoslovakian hiru urte luzez eta Parisen hamahiru urtez. Urte haietan guztietan, Tsvetaievak poesia idazten eta errezitaldiak ematen jarraitu zuen, nola-halako bizibidea ateratzeko. Bere lanetan nagusiki pobreziaz, erbestealdiaz eta Errusiarekiko nostalgiaz hitz egiten zuen, bai eta bere maitaleez ere, betiere neurtitzekin jolasean eta ausardiari muzin egin gabe.
Berlin eta Txekoslovakia
Berlinen, adibidez, Errusian idatziak zituen Banantzea, Blok-i idatzitako poemak, Psiqué, Ofizioa eta Tsar-devitsa (Царь-девица, "Tsarraren dontzeila") argitaratu zituen ; poesiaren parte handi bat Moskun ere argitaratu zen, eta bere izena poetarik ezagunenen artean finkatzea lortu zuen.
Txekoslovakiako Bohemia eskualdean, berriz, "Bukaeraren poema" eta "Mendiaren poema" idatzi zituen, biak ala biak Konstantin Boleslavovitx Rodzevitx ofizial ohiarekin izan zuen afera amaitu eta bat idatziak. Izan ere, Tsvetaievak aitorpenaren mugak gainditzen zituen beti bere poesian, Blok-engan gehien miresten zuen printzipioari jarraikiz: "ausarkeriazko zintzotasuna". Ausardia eta zintzotasun horien erakusgarri, zera esango zuen behin baino gehiagotan, behinola Vendée-ko (Frantzia) arrantzale-etxe bateko atarian irakurritako "Laissez dire" ("Esan dezatela nahi dutena") idazkunaren harira: atsegin handiz hartuko lituzkeela berba haiek bere ezkutuaren intsigniatzat. Garai beretsuan, Rainer Maria Rilke poetarekiko eta Boris Pasternak nobelagilearekiko gutun-trukea hasi zuen.
Pariseko bakartzea
Frantzian bizi zela, poesia baino prosa gehiago idatzi zuen, horrekin diru gehiago ateratzen zuelako. Nolanahi ere den, Parisen ez zen sekula eroso sentitu; burgesiakoak izandako idazle errusiar emigranteak zituen inguruan, uste zutenak Tsvetaieva ez zela nahikoa borrokatzen sobietar erregimenaren kontra eta lausoegia zela harekiko kritika plazaratzean. Batez ere, Vladimir Maiakovski poeta errusiarrarekiko miresmena erakutsiz idatzitako gutunagatik kritikatzen zuten. Haren ostean, Errusiako emigratzaileei zuzendutako Azken Berriak berri-paperak, zeinetan Tsvetaievak askotan kolaboratu baitzuen, uko egin zion irmoki Tsvetaievaren lan gehiago argitaratzeari.
Kontsolamendu bila beste idazle batzuekiko gutun-trukera jo zuen berriro, eta, besteak beste, ondoko hauek izan zituen posta-lagun: Boris Pasternak, Rainer Maria Rilke, Anna Teskova poeta txekiarra, D. S. Mirski eta Aleksandr Bakhrakh kritikariak, eta Salomea Andronikova Georgiako printzesa emigratua, zeina Tsvetaievaren diru-iturri behinena bihurtu baitzen. Garai hartan idatzitako poesia eta prosa kritikoa, 1934–1937 bitartean hitz lauz idatzitako lan autobiografikoak barne, garrantzi literario handikoak dira.
Egunerokoak iraungia eta etxeko lanek eragindako gaitzondoak erasana, ez baitzuen idazteko ezinbestekoa zuen bakardaderako denborarik ateratzen, Moskutik emigratutako kideek sotiltasun sozialei iskin egiten zien emakume zakartzat zeukaten. Honela idatzi zion Teskovari, bere oinazea azalduz: “Parisen, salbuespen gutxi batzuk gorabehera, denek gorrotatzen naute, denetariko gauza nazkagarriak idazten dituzte, kanpoan uzten naute denetariko era nazkagarrietan, eta dena horrela”. Pasternak-en aurrean ere kexu zen: “Ez dute poesia maite, ezta horretaz gain neu naizena ere ez; ez poesia, baizik eta poesiaren lehengaia bera. Anfitrioi ez-abegikorra [naiz]. Emakume gazte bat soineko zahar batean”. Garaiko zibilizazioak ere asko estutzen zuen, gizakia "distantziaren alkoholiko" bihurtu zela iruditzen zitzaion, eta bere lanak karga filosofiko handia hartu zuen, existentzialismorako bidea eginez. Halere, bere bertsokera ez zen batere ezkorra; bizia eta oso emankorra zen, Errusiatik kanpora migratu zuten poetena ez bezala.
Noizetik noizera gaueko emanaldietan parte hartzen zuen, eta bere lanak irakurtzen zituen. Horrela, bada, 1930eko hamarkadan prosa gehiago idatzi zuen; ez saiakerak zehazki, ezpada estilo narratibo berezko batekin idatzitako lanak, non elementu autobiografikoek bat egiten duten hausnarketa librearekin eta ideien asoziazioarekin, literaturaren ohiko prozeduren erabilera bikaina alde batera utzi gabe. Idatzitako saiakera-erretratu ederrenak bere garaikideei eskainitakoak dira: Rilke, Briusov, Mandelshtam, Voloxin, Bely eta Kuzmin poetak, Gontxarova pintorea, Holliday aktorea. Horiekin guztiekin batera, aintzat hartzekoak dira bere haurtzaroaz bikain idatzitako oroitzapenak ere.
Halere, erbestean igarotako hamazazpi urteetan pilatutako esperientzia bitan bakarrik iritsi zen liburuetara: Ausarta (1924) eta Errusia eta gero (1928). Izan ere, hamar urteko epean argitaletxe bakar batek ere ez baitzion onartu libururik, hain bizi zen baztertua.
Senarra eta alaba, espioiak
Anartean, Tsvetaievaren senarra sobietarrengana hurbildu zen, eta, azkenean, NKVDrekin kolaboratzen hasi zen —KGBren aitzindaria izango zena—, espioi gisa. Alia alabak ere aitaren ideia bertsuak zeuzkan, eta, apurka, amari kontra egiten hasi zen; berak ere aitaren bidea hartu zuen, eta espioi-lanetan jardun zuen.
1937an, aita-alabak Moskura itzuli ziren; lehenengo Alia joan zen, eta urtearen hondarrean Efron, Ignaty Reyss sobietar desertorea erailtzearen akusaziotik iheska. Efronek alde egin zuenean, poliziak Tsvetaieva galdekatu zuen, baina galderek erabat nahasarazi zuten, eta bere poesiaren frantseserako itzulpenak irakurtzen amaitu zuen; poliziek ondorioztatu zuten Tsvetaievak burua galdua zuela eta ez zekiela ezer erailketaz.
1939an, bakardadeak eta faxismoaren goraldiarekiko larritasunak jota, faxismoaren kontrako Stikhi k Chekhii (Стихи к Чехии, "Txekiari idatzitako poemak") idatzi zuen.
Moskura itzultzea
1939ko uztailean, Marina Tsvetaieva eta Georgi semea (1925ean jaiozen, eta Mur gaitzizenaz ezagutzen zuten) Moskura itzuli ziren, Efronekin eta Aliarekin bat egitera. Zuzenean Bolxevo-ra bidali zituzten, Moskuko aldirietara, eta han egon ziren azaroaren erdialdera arte, ia etxetik atera ere egin gabe. Hango egoerak ezustean harrapatu zuen Tsvetaieva ; izan ere, Stalinen Sobietar Batasunean, atzerrian bizi izandako guztiak susmagarriak ziren, baita Iraultzaren aurretik inteligentzian parte hartu zutenak ere, eta inguruko senide eta lagun asko atxilotuta eta ate guztiak itxita topatu zituen. Lan apur bat lortu zuen poesia itzultzen, baina ondo kokatutako sobietar idazleek uko egin zioten Tsvetaievari laguntzeari, eta ez ikusia egin zioten bere larritasunari. Etsirik, Tsvetaievak Nikolai Aseev poetarengana jo zuen laguntza eske, baina hark ere itzuri egin zion, bere bizitza eta posizioa arriskuan jartzearen beldurrez.
Ebakuazioa eta heriotza
1939an, Efron eta Alia atxilotu zituzten, lehenengo alaba eta gero senarra, biak ala biak atzerriko potentzien aldeko espioitzaz eta troskismoarekin kolaboratzeaz akusatuta. Galdeketa eta tortura latzak jasan zituzten, baina ez zuten inor salatu; eta, batez ere, ez zuten Tsvetaieva beren ibileretan nahasi. Bitartean, ama-semeak etxerik eta bitartekorik gabe geratu ziren, eta ez zeukaten dirurik ez bizirauteko ez kartzelan zeuden senideei ezer bidaltzeko. Boris Pasternak poeta eta lagunak asko lagundu zion, eta, bere bitartekaritzari esker, idazleentzako atseden-etxe batean jarri ziren bizitzen; gainera, Tsvetaievak itzulpen-lan batzuk egiteko mandatua jaso zuen. Aita-alabek espetxean jarraitzen zuten, tortura- eta galdeketa-saio gogorrak pairatzen.
Petinomys lugens
Petinomys lugens Petinomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Sciurinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Marina Tsvetaieva
Ebakuazioa eta heriotza
1941eko ekainean, Aberriaren aldeko Gerra Handia (II. Mundu Gerra) piztu zen, eta Tsvetaieva eta Mur semea Tatarstaneko Jelabuga hirira ebakuatu zituzten, nahiz eta Sobietar Batasuneko idazleen familia gehienak Txistopolera eraman zituzten. Tsvetaievak ez zeukan Jelabugan bizirauteko baliabiderik; horregatik, 1941eko abuztuaren 24an Txistopolera jo zuen, etsi-etsian, lanen bat bilatzeko asmotan. Abuztuaren 26an, Tsvetaievak eta Valentin Parnakh poetak Literatura Funts Sobietarrera jo zuten lan eske; Parnakh ate-zaindaritzarako onartu zuten, baina Tsvetaievari ukatu egin zioten Txistopolen bizitzeko baimen-eskaera; beraz, abuztuaren 28an Jelabugara itzuli behar izan zuen.
1941eko abuztuaren 31n, Tsvetaievak bere burua urkatu zuen. Ohar bat utzi zion semeari: “Barkatu, baina okerragoa litzateke horrela jarraitzea. Oso gaixo nago, jada ez dut neure burua ezagutzen. Biziki maite zaitut. Uler ezazu ezin dudala gehiago bizi. Esan aitari eta Aliari, berriz ikusten badituzu, azken uneraino maite izan ditudala, eta azaldu iezaiezu amarru batean harrapatuta geratu naizela”. Artean ez zekien uztailean senarra heriotza-zigorrera kondenatu zutela; 1941eko urriaren 16an exekutatu zuten.
Jelabugako hilerrian lurperatu zuten, 1941eko irailaren 2an, eta oraindik ere ezezaguna da hilobiaren kokaleku zehatza.
Heriotzaz geroztikoak
Inguruko lagun ugari Tsvetaievaren heriotzaren errudun sentitu ziren; Pasternakek, esaterako, huts egin ziola sentitu zuen. Dena den, poeta sobietarrek nahiago izan zuten errua Parisera eta Berlinera migratutako kideei leporatzea. Mendebalderagoko idazleen ustez, ostera, aita-alaben atxiloketa izan zen Tsvetaieva bere buruaz beste egitera bultzatu zuena, semearentzat zama bat besterik izango ez zelako ustean.
Ama hil ondoren, Aliak zortzi urte egin zituen gulagetan, atxilotuentzako lan-esparruetan ; 1949an berriz atxilotu zuten, eta Turukhansk barrutira deserriratu zuten. 1955ean askatu zuten. Mur semea, berriz, Bigarren Mundu Gerrako Ekialdeko Frontera joan zen boluntario, eta han hil zen, gudu batean, 1944an.
Poesia-lan gehiena 1961etik aurrera argitaratu zen Sobietar Batasunean, eta bere lan gartsu, garbi eta zorrotzak, hizkuntzarekin esperimentatzeko ausardiarekin batera, poeta handien artean kokatu zuen.
Liudmila Karatxkina astronomoak poetaren izena eman zion berak 1982an aurkitutako Eguzki-sistemako gorputz txiki bati: 3511 Tsvetaieva.
Idazkera eta aintzatespena
Egokitu zitzaizkion zoritxar horiek guztiak gorabehera, Marina Tsvetaievak obra bizia utzi zuen, indar, zorroztasun eta ausardia handikoa.
Sobietar Batasunean ez zuten bere lan askorik argitaratu Bigarren Mundu Gerraren ostera arte, hain zuzen ere ezkutuko literatura-orrietan banatutako argitalpenen bidez ezagunago egiten hasi zenera arte. Alabaina, lehenagotik ere arrakasta erdietsia zuen sorlekuan, batez ere Armada Zuriko kideek eta haren aldekoek ahoz aho zerabiltzatelako Tsvetaievak beren ohorez idatzitako bertsoak.
Hainbat ziren Tsvetaievaren poesia miresten zuten poetak, hala nola Valeri Briusov, Maximilian Voloxin, Osip Mandelxtam, Boris Pasternak, Rainer Maria Rilke eta Anna Akhmatova. Aurrerago, Joseph Brodsky poetak ere Tsvetaievaren lanarekiko mira aitortu zuen, eta haren defendatzaile behinena bilakatu zen. Ororen gainetik, Tsvetaieva poeta lirikoa zen, eta ahots liriko hori ondo agerian dago, baita ere, bere narratiba poetikoan.
Horrela azaltzen du Tsvetaievaren idazkera Galaxia Gutenberg argitaletxeak Un espíritu prisionero (2016) izenburupean argitaratutako testu eta poemen bildumaren itzultzaile Selma Ancira hasierako ohar batean :
Zure heriotza
Marina Tsvetaievaren narratiba poetikoaren eta marraren erabileraren erakusgarri, honatx Rainer Maria Rilke poetaren heriotzaren karietara idatzitako "Zure heriotza" testuaren pasarte batzuk, Galaxia Gutenberg argitaletxearen Un espíritu prisionero (2016) liburuan argitaratutako gaztelaniazko itzulpenetik euskarara ekarriak:
Qualiano
Qualiano Italiako udalerri bat da. Napoliko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Qualianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Rossita
Rossita oxido motako minerala da.
Ezaugarriak
Rossita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Ortalis ruficeps
Ortalis ruficeps Ortalis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cracidae familian sailkatua dago.
Gilen Erregearen uhartea
Gilen Erregearen uhartea (ingelesez King William Island, inuktituteraz Qikiqtaq) irla bat da Kitikmeot lurraldean kokatua, Nunavut-en, zeina Kanadako Uhartedi Artikoa ren parte baita. Ingurua kontuan hartuta, Gilen Erregearen uhartea dago Adelaida penintsularen iparraldean, Boothia penintsula ren mendebalean eta Viktoria uhartea ren ekialdean. Eremuz 13.111 km2 ditu, eta horrek egiten du munduko 61. uharterik handiena eta Kanadako 15.a. Biztanleriari dagokionez, 2011 n 1.279 biztanle zituen, eta denak Gjoa Haven herrian bizi dira, uharteko herri bakarra.
Ezaguna da munduan bertan esplorazio-talde asko geratu zirelako Ipar-mendebaldeko pasaia zeharkatu guran zebiltzala, tartean Franklinen espedizio galdua eta berorren bila joandako asko eta asko.
Geografia
James Ross estuguneak ipar-ekialdean eta Rae estuguneak ekialdean bereizten dute uhartea Boothia penintsulatik. Mendebalean Viktoria estuguneak banatzen du Viktoria uhartetik. Hegoaldean, berriz, Simpson estuguneak bereizten du Adelaide penintsulatik. Maud Erreginaren golkoa Gilen Erregearen uhartearen hego-mendebaldean dago.
Horra kostaldean zenbait gune aipagarri (erlojuaren noranzkoaren kontra, ipar muturretik hasita): Felix lurmuturra, Victory gunea eta Gore gunea, Le Vesconte gunea, Erebus badia, Crozier lurmuturra, Terror badia, Irving uharteak, Washington badia, Herschel lurmuturra, Gladman gunea, Simpson estugunerako sarbidea, Todd uhartetxoak, Gjoa Haven, Matheson penintsula, Latrobe badia, Norton lurmuturra, Matty uhartea, Tennent uharteak, Clarence uharteak, Felix lurmuturra.
Basabizitza
Uhartea ezaguna da bertan bizi den karibu populazio handiagatik, zeinek uda bertan igarotzen baitute, udazkenean hegoaldera egin aurretik izotz gainean ibilita.
John Ross
Inuitak aspaldi bizi ziren uhartean, eta haien kultura egokitua zen muturreko ingurunera. 1830 ean, John Ross britainiar esploratzaileak izendatu zuen "Gilen Erregearen lurraldea", Britainia Handiko erregearen omenez, Gilen IV.a; artean Ross-ek uste zuen penintsula bat zela. 1834 an, George Back esploratzaileak ikusi zuen hegoaldeko kostaldea Chantry itsasadarretik, eta ohartu zen uharte bat zela.
John Franklin
Hamar urte geroago, John Franklin britainiar esploratzaileak espedizio bat zuzendu zuen Artiko ra. 1846 an haren bi ontziak izotzak harrapatuta geratu ziren uhartearen iparmendebalean. Ontzi biak abandonatuta, bertako kide gehienak hil egin ziren goseak, gaixotasunek eta hotzak jota, saiatu bitartean hegoaldera egiten, Kanada kontinentalerantz. Franklinen bi gizon Hall gunean hilobiratu zituzten, uhartearen hegoaldeko kostaldean. Urte luzez uste izan da ontzi biak betiko galdu zirela, espedizio askok porrot egin zuten-eta haiek bilatzeko ahaleginean.
2014 ko irailaren 9 an, Stephen Harper Kanadako lehen ministroak iragarri zuen aurkitu zutela Franklinen ontzietako bat O’Reilly uhartearen iparrekialdeko uretan, Gilen Erregearen uharteko hegoaldean, eta oso egoera onean. Urriaren hasieran identifikatu zuten ontzia, berau HMS Erebus baitzen. Espedizioko beste ontzia, HMS Terror, 2016 an antzeman zuten Terror badian, Gilen Erregearen uharteko hegomendebaleko kostaldean.
Roald Amundsen
1903 an, Roald Amundsen norvegiar esploratzaileak, Ipar-mendebaldeko pasaia aurkitu guran, James Ross estugunean zehar nabigatu zuen, eta geratu zen portu natural batean, uhartearen hegoaldeko kostaldean. Izotzagatik aurrera ezin egin eta, bertan igaro zituen 1903-1904 eta 1904-1905 urteetako neguak. Aldi hartan, Netsilik inuitek irakatsi zioten euren hizkuntza eta Artikoan zelan iraun bizirik. 1904ko udan erabili zuen Gjøa ontzia esplorazio-gune moduan, eta Boothia penintsulara eta Ipar Polo magnetikora egin zuen, txakurrek tiratutako elurleraz. 1905 eko abuztuan, uhartean 22 hilabete eginda, Amundsen joan egin zen. Justu bera bizi izan zen portuan dago uharteko komunitate bakarra, Gjoa Haven. Geroago, Hego Polora egin zuen espedizioan, Amundsen-ek erabili zituen inuitek Artikoan erakutsitako trebetasunak.
Fairford (Alabama)
Fairford Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Washington konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dlouhé
Dlouhé Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 257 biztanle ditu eta 8,43 kilometro koadroko azalera. Žďár nad Sázavouko barrutian dago.
Georges Feydeau
Georges-Léon-Jules-Marie Feydeau (Paris, 1862ko abenduaren 8a - ibidem, 1921eko ekainaren 5a) frantziar Belle Époqueren antzerkigilea izan zen, bere fartsengatik ezaguna.
NGC 7397
NGC 7397 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Georges Feydeau
Giro artistiko eta literarioan hazi zen eta gaztetatik liluratuta egon zen antzerkiarekin. Arrakasta lortu zuen bere lehen lanarekin, baina idazteari utzi zion Eugène Labiche, Alfred Hannequin eta Henri Meilhac bezalako egileen teknika aztertzeko. Hamasei antzezlan idatzi zituen 1892 eta 1916 artean.
Bere bizitzaren amaieran depresioak, jokoak eta dibortzioak eragina izan zuten.
Iwona Marcinkiewicz
Iwona Marcinkiewicz, jaiotza-izenez Iwona Dzięcioł, (Varsovia, Polonia, 1975eko maiatzaren 23a) poloniar atleta bat da. Arku-tiroan lehiatzen du.
Marcinkiewiczek Polonia ordezkatu zuen 1996ko Atlantako Udako Olinpiar Joko etan, 2004ko Udako Atenasko Olinpiar Joko etan eta 2008ko Beijineko Udako Olinpiar Joko etan.
Bere kirol lorpenengatik, hau jaso zuen:
1996an Poloniako Merituaren Zilarrezko Gurutzea jaso zuen.
1996ko Atlantako Udako Olinpiar Jokoak
1996ko Atlantako Udako Olinpiar Jokoetan, 57. postuan geratu zen emakumezkoen banakako sailkapen txandan, 599ko 72 geziko puntuazioarekin.
Lehen kanporaketan, Koreako Kim Kyung-Wook rankingeko zortzigarren postuari aurre egin behar izan zion, eta 157-164 galdu zuen 18 geziko kanporaketan. 33. postuan amaitu zuen banakako arku jaurtiketan.
Taldekako lehian, Joanna Nowicka eta Katarzyna Klatarekin batera, Errusiari 233-229 irabazi zion.
Ondoren, final-laurdenetan, bere taldeak Ukraina garaitu zuen 242-235. Finalerdietan, Poloniako taldeak 237-245 galdu zuen Korearen aurka.
Hirugarren posturako partidan, Marcinkiewiczen taldeak Turkia garaitu zuen 244-139, brontzezko domina bat irabaziz.
2004ko Atenasko Udako Olinpiar Jokoak
2004ko Atenas ko Olinpiar Jokoetan 28 puntu lortu zituen emakumeen banakako sailkapenean, 72ko puntuazioarekin.
Lehen kanporaketan, Japoniako Yukari Kawasaki rankingeko 37. ari aurre egin behar izan zion. Marcinkiewiczek Kawasaki garaitu zuen, 119-106 irabaziz 18 geziko partidan 32ko errondan aurrera egiteko. Erronda horretan Txinako Zhang Juanjuanen aurka borrokatu zuen, arauzko 18 gezietan 166-157 arkulariaren aurka galduz. 20 emakumezkoen banakako arku-tiroa izan zen.
Marcinkiewicz Poloniako emakumezkoen arku tiraketa taldeko kidea ere izan zen, Justyna Mospinek eta Mastrigorzata Sobierajekin batera.
2008ko Beijineko Udako Olinpiar Jokoak
2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, Beijingen, Marcinkiewiczek sailkapen txanda 620 punturekin amaitu zuen.
Honek, 43. postua eman zion azken lehiarako, non Laishram Bombaya Deviren aurka jokatu zuen lehen kanporaketan, India ko 22. serieko buru zen arkulariari 103-101 irabaziz.