cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tart-le-Haut
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 891 ziren, horien artean 723 aktiboak ziren eta 168 inaktiboak ziren. 723 pertsona aktiboetatik 675 lanean zeuden (370 gizon eta 305 emakume) eta 47 langabezian zeuden (16 gizon eta 31 emakume). 168 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 81 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Tart-le-Haut udalerrian 426 unitate fiskal zeuden, 1.373 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.904,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra kirol-denda bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Warlaing
Biztanleria
2007an Warlaing udalerrian erroldatutako biztanleak 562 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 195 etxebizitza zeuden, 184 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 194etxeak ziren. 184 etxebizitza nagusietatik 171 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 40 etxek lau zituzten eta 124 etxek bost zituzten. 154 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 116 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Warlaing udalerrian 190 unitate fiskal zeuden, 572 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.892 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak iturgina ziren.
2000. urtean Warlaing udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 112 hektarea erabiltzen.
Eckley (Colorado)
Eckley Coloradoko herri bat da. Yuma konderrian kokatua dago. 2010ean 257 biztanle zituen, 1.235 kilometro koadrotan banatuta.
Matej Jonjić
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Cerezo Osaka.
Warlaing
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
El Bosque (Cádiz)
El Bosque Cádizko probintziako ekialdean dagoen udalerria da. 2009 urtean 2.102 biztanle zituen.
Gymnothorax marshallensis
Gymnothorax marshallensis Gymnothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Muraenidae familian sailkatzen da.
Jurassic Park (filma)
Jurassic Park (euskaraz Parke Jurasikoa) 1993ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. Michael Crichton Michael Crichton idazlearen izenburu berdineko Jurassic Park eleberrian oinarritua dago. Bertan, Sam Neill, Laura Dern, Jeff Goldblum, Richard Attenborough eta Samuel L. Jackson aktoreek antzeztu zuten.
Filmak honek mundu osoan sekulako arrakasta izan zuen, bai ikusle nahiz diru irabaziengatik, ordurarte inoiz diru gehien irabazi eta zuzendari berdinak zuzendutako 1982ko E.T. the Extra-Terrestrial filmaren errekorra gainditu zuelarik. Ondorioz, lau jarraipen izan ditu The Lost World: Jurassic Park (1997), Jurassic Park III (2001), Jurassic World (2015) eta Jurassic World: Fallen Kingdom (2018).
Hiru Oscar Sari irabazi zituen: Efektu berezi onenen Oscar Saria, Soinu onenaren Oscar Saria eta Soinu edizio onenaren Oscar Saria.
Argumentua
John Hammond (Richard Attenborough) aberatsak bere bizi guztiko ametsa egi bilakatzea lortu du: Jurasiko garaiko dinosaurioak klonatu eta haiekin urruneko uharte galdu batean parke tematiko bat sortzea lortu du.
Jendeari bertako ateak ireki aurretik, ospeko zientzialari bikote bat (Sam Neill eta Laura Dern), eta matematikari bat (Jeff Goldblum) proiektuaren bidegarritasuna frogatu dezaten uhartera gonbidatuko ditu. Baina biziraupen sena eta gizakien diru-egarriaren aurrean segurtasun neurriek huts egingo dute.
Oinarri zientifikoa
Michael Crichton idazleak premisa zientifiko interesgarria idatzi zuen bere eleberrian dinosauroen klonazioa sinesgarri egiteko: anbarean gordetako eltxoetatik ADN-a atera zitekeela, ez bakarrik intsektuena, baizik eta haiek xurgatutako odolarena. Zientziak, ordea, guztiz gezurtatzen du aukera hau: intsektuen forma primeran gorde arren anbarean, haien ADNrik berreskuratzea ezinezkoa da. Lastima da, anbaretan gordetako eltxorik zaharrrenetakoak, duela 114 milioi urtetakoak, Euskal Herrian aurkituak direlako, Urizaharreko eta Gatzaga Buradongo aztarnategietan, Araban.
Pteropus pselaphon
Pteropus pselaphon Pteropus generoko animalia da. Chiropteraren barruko Pteropodidae familian sailkatuta dago.
Leggiuno
Leggiuno Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Leggiunok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Daroca de Rioja
Daroca de Rioja Errioxako udalerria da, 2005ean 51 biztanle zituena.
Atsushi Natori
Atsushi Natori (japonieraz: 名取 篤, 1961eko azaroaren 12a - ) Japoniako futbolari ohia da.
The 13th Warrior
The 13th Warrior (euskaraz 13. Gerlaria) 1999ko John McTiernan estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko filma bat da. Michael Crichton idazlearen Eaters of the Dead ("Heriotzaren Jaleak") eleberrian oinarritua dago. Bertan, Antonio Banderas, Diane Venora, Dennis Storhoi, Vladimir Kulich eta Omar Sharif aktoreek anteztu zuten.
Argumentua
X. mendea. Ahmed (Antonio Banderas) arabiar noblea emakume bat gorteiatzeagatik bere herrialdetik erbesteratua da. Iparralderako bidaian bere tutorea Melchisidek (Omar Sharif) bidailagun du, han bikingoekin harremanetan jarriko delarik. Ahmedek bere adiskide arabiarrak laga eta bikingoekin batera haien herrira joango da, bertan herria erasotu eta jendea jaten ari den basati gudaroste baten berri izango dutelarik. Sorgin baten profeziaren arabera, bikingoak atzerritar baten laguntzaz garaile suertatuko dira, iragarpen horrek Ahmed bikingoei basatien aurkako borrokan laguntzera bultzatuko du.
Liolaemus escarchadosi
Liolaemus escarchadosi Liolaemus generoko animalia da. Narrastien barruko Liolaemidae familian sailkatuta dago.
Niki Terpstra
Niki Terpstra (Beverwijk, 1984ko maiatzak 18) Quick Step taldean ibilitako herbeheretar txirrindulari profesional ohia da.
Palmaresa
2005
2006
2009
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2018
2019
Marquein
Marquein Okzitaniako udalerria da. Administratiboki Aude departamenduko Frantziako udalerria da, Languedoc-Rousillon eskualdean.
Giacomo Puccini
Giacomo Antonio Domenico Michele Secondo Maria Puccini (Lucca, Toskana, 1858ko abenduaren 22a – Brusela, 1924ko azaroaren 29a) musikagile italiarra izan zen.
Biografia
Giacomo musikari familia batean jaio zen, Puccinitarrak belaunaldiz belaunaldi Luccako Duomo Katedraleko kamerako maisu izan baitziren. Bost urterekin aita galdu ondoren, Fortunato Magi osabarengana bidali zuten ikastera eta honek, ez zion gaitasun berezirik ikusi diziplinarik gabeko mutiko hari.
Denboraren joanean, organista izatea lortu zuen eta koru-maisu Luccan. Badirudi, 1876an, Verdiren Aida ikusi zuenean, etorri zitzaiola antzerki musikalean lan egiteko gogoa
Garai honi dagozkio bere lehen konposizioak: I figli d'Italia bella kantata (1877), Mottetto per San Paolino motetea (1877) eta Meza bat (1880).
1880an, pariente baten eta beka baten laguntzaz, Milaneko kontserbatorioan izena eman zuen Antonio Bazzini eta Amilcare Ponchiellirekin konposizioa ikasteko. Urte honetan, 21 urte zituenean, Meza bat konposatu zuen, bere familiak musika erlijiosoarekin izan zuen erlazioa markatuz. Messa deitu zion autoreak, baina Misa de Gloria izenez ezagutzen da.
Konserbatorioan ikasten ari zen bitartean, Puccinik Perdinando Fontanaren libreto bat lortu zuen eta, 1882an, opera bat egiteko lehiaketa batean hartu zuen parte. Ez zuen irabazi, baina, 1884an, Le Villi aurkeztu zenean Milaneko Teatro dal Vermen, Giulio Ricordiren arreta piztu zuen. Giulio musika editorea zen eta bigarren opera bat egiteko aukera eman zion, Milaneko Scala antzezlekuan estreinatzeko; 5 urtez aritu zen horretan, baina Edgarrek (1889) ez zuen arrakastarik izan eta ondorengo hamarkadetan aldaketa ugari jasan zituen sekula errepertorioan sartu gabe.
Bitartean, 1884an, Puccinik familia bat osatu zuen; Elvira Bonturirekin joan zen bizitzera eta honen alaba Foscarekin. 1886an, Antonio jaio zen (Tonio), Giacomoren seme bakarra izango zena.
1891tik aurrera, Puccinik Torre del Lagon pasatu zuen denbora gehiena, Luccatik 20 kilometrora eta Tirreniar itsasoa eta Massaciuccoli lakuaren artean dagoen herri txiki batean, Viareggioren azpiko aldean. Hasieran, maizter izan zen eta denbora asko ehizean pasatzen zuen eta, hala ere, Luccara askotan joan ohi zen. Baina 1900ean, lursail bat erosi zuen eta lakuaren ertzean etxe bat eraiki zuen. Hantxe bizi zen 1921 arte, lakuaren kutsadurak Viareggiora mugitzera behartu zuen arte.
Arrakasta
Edgarrek izan zuen arrakasta eskasaren ondoren, hirugarren opera bat egin zuen, Manon Lescaut. Opera honek oso harrera ona izan zuen, bizitzan zehar izan zuen handiena, agian. Gainera, Luigi Illica eta Giuseppe Giacosa libretistekin lankidetzan hasi zen. Geroago, Illica eta Giacosak Pucciniren hurrengo hiru operen libretoak idatzi zituzten, ezagunenak.
Illica eta Giacosarekin elkarlanean egon zen denbora oso eraginkorra izan zen eta asko ikasi zuen hauengandik. Luigik, dramagile eta kazetariak, argudioaren zirriborroa egiten zuen eta trama pixkanaka ateratzen joaten zen, Puccinirekin eztabaidatuz, testu osoa idatzi arte. Giuseppe, berriz, komedia egilea eta literaturako irakaslea zen eta bere lana zen testua bertso egitea, literatura eta musika zainduz.
Azken hitza, beti, Puccinik zuen eta horregatik deitzen zion Giulio Ricordik Dogo, taldean hartzen zuen nagusitasunagatik. Ricordik ere libretoak egiten hartzen zuen parte, irtenbideak iradokitzen, batzuetan bertsoak idazten eta, batez ere, libretisten eta musikoen bitarteko izaten Puccinik dramaren haria endredatzeko duen ohituraren eraginez sortutako eztabaidetan.
Krisia
1903tik aurrera Giacomoren urte zailenak etorri ziren. Urte honetan, musikariak auto istripu latza izan zuen eta larri zauriturik atera zuten. Luzaroan egon behar izan zuen sendatzen.
1906an, Giacosa hil zen eta lan taldeak astindu handia jasan zuen. Saiatu zen Illicarekin lanean jarraitzen, baina ezinezkoa izan zen.
1909an, zorigaitz berri bat gertatu zitzaion: bere 23 urteko añak, Doria Manfredik, bere buruaz beste egin zuen. Badirudi, Elviraren zeloek ez ziotela bizitzen uzten eta horregatik hartu zuen pozoia. Drama honek ez zion mesederik egin konpositore eta bere emaztearen arteko erlazioari.
1912an, Giulio Ricordi hil zen, Puccinirekin erabat loturik zegoen editorea. Giacomok bigarren aita kontsideratzen zuen.
Cameronita
Cameronita sulfuro motako minerala da.
Châteauneuf (Savoia)
Châteauneuf Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Cameronita
Ezaugarriak
Cameronita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 - 4 da.
Châteauneuf (Savoia)
Biztanleria
2007an Châteauneuf udalerrian erroldatutako biztanleak 716 ziren. Familiak 269 ziren, horien artean 58 pertsona bakarrekoak ziren (35 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 78 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 102 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 31 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Giacomo Puccini
Krisia
Arlo artistikoan, gero eta gehiago gustatzen zitzaion exotismoa. Horrela jaio zen Madama Butterfly eta ondoren etorri ziren La fanciulla del West (1910) eta La rondine (1917).
Krisi garaian zegoen, lana asko geratu baitzen bukatu gabe, oso aurreratuta egon arren. XIX. mende bukaeran, saiatu zen behin baino gehiagotan, Gabriele D'Annunziorekin lan egiten, baina ez zuten elkarrekin lanik bukatu, agian, ez zirelako bata bestearekin oso ondo eramaten.
Châteauneuf (Savoia)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 462 ziren, horien artean 357 aktiboak ziren eta 105 inaktiboak ziren. 357 pertsona aktiboetatik 342 lanean zeuden (197 gizon eta 145 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 105 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 36 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Giacomo Puccini
Il Trittico
1918an, New Yorken estreinatu zituzten 3 opera hauek, batera. Denak aldi berean antzezteko sortu baziren ere, gaur egun, beste konpositore batzuen obrekin aurkeztu ohi dira.
Châteauneuf (Savoia)
Diru sarrerak
2009an Châteauneuf udalerrian 295 unitate fiskal zeuden, 775 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.462 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 46 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 8 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 9 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 apaindegia.
Giacomo Puccini
Turandot, bukatu gabeko opera
Turandoten azkeneko bi eszenak Franco Alfanok bukatu zituen eta Arturo Toscaninik gainbegiratu. Estreinaldiko gauean, Toscaninik berak orkesta gerarazi zuen, Puccinik konposizioa utzi zuen lekuan. Scalan estreinatu zutenean, berriz, Liu hiltzen denean eta koroak ''Liù, bontà perdona! Liù, docezza, dormi! Oblia! Liù! Poesía! abestu behar zuenean, Toscaninik, batuta utzi eta jiratu ondoren, hauxe esan zion publikoari: Hemen bukatzen da opera, une honetan hil baitzen maisua''. Alfanok bukatu zuen bertsioa bigarren gauean aurkeztu zuten. 2001ean, Luciano Beriok amaiera berri bat sortu zuen, Pucciniren libretoetan eta zirriborroetan oinarrituz.
Châteauneuf (Savoia)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Châteauneuf udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 414 hektarea erabiltzen.
Giacomo Puccini
Puccini, artista
Opera verista zen garai hartan indar handiena zuena, baina Puccini opera honetatik aldendu zen.
Araria barrutia
Araria barrutia Indiako barruti bat da, Purnia dibisioan, Bihar estatuan. biztanle ditu kilometro koadrotan.
Giacomo Puccini
Puccini, artista
Zaila da Puccini nazioarteko operan kokatzea, eginiko etengabeko aurrerapen artistikoaren ondorioz, ez baitzen, garaiko konpositore asko bezala, berriztatzailea inondik ere.
Puccini musikazko antzezpenean atxiki zen, beti ere ikusleetan pentsatuz, ekitaldiak zainduz eta mundu osoan zehar jarraituz.
Hamabi opera sortu arren, mundu osoko antzezleku lirikoetako bildumetan agertzen dira. Obretan aldaketa asko, bizkortasuna, sintesia, sakontasun psikologikoa eta aurkikuntza eszeniko ugari aurki daitezke.
Ikuslea, nahiz eta opera bakoitzak beti zuen zati berriaren ondorioz nahasturik egon, azkenean bere alde jartzen ziren. Musika italiarrak, berriz, Puccini etsai eta susmagarritzat hartzen zuen. Italian bere musika ez zela, ez italiarra, ez errusiarra, ez alemaniarra eta ezta frantziarra ere. Hala ere, garai hartako Stravinski, Schoenberg, Ravel eta Webernek Pucciniren lana baloratu zuten.
Richard Wagnerren eragina
Milanera iritsi zenetik Richard Wagnerren jarraitzaileetako bat izan zen; bi konposizio sinfonikoek, Kontserbatorioko ariketak bezala aurkeztuak, Wagnerren lehenengo obren bereizgarriak dituzte: Lohengrin eta Tannhauser. 1883. urte hasieran, Parsifalen partitura lortu zuen Pietro Mascagni gelakidearekin batera.
1880ko obretan Wagnerren eragina nabarmentzen da. Manon Lescauten ondoren, Puccini teknika berezi bat ikertzen hasiko da leitmotiva erabiliz. Hala ere, Tosca sortu ondoren, batez ere, agertzen da nabarmen Wagnerren eragina.
Frantsesen eragina
Kolorea frantziar operatik hartu zuen, Bizet eta Massenetengandik batez ere. Giroaren berreraikuntza musikalak erliebe itxura hartzen du partitura guztietan: Turandoteko Txinakoa, Madama Butterflyko Japoniakoa, La fanciulla del Westeko Amerika mendebaldekoa, Manon Lescauteko Parisekoa, La Bohème, La Rondine eta Il Tabarro, Toscako Erromakoa, Gianni Schicciko Florentziakoa edo XVII. mendeko Suor Angelica komentukoa.
Pucciniren harmoniak frantziar musikaren elementuak hartzen ditu. Hala ere, ez da erraza eragin konkretu bat azaltzea, horrelako pasarteak Le Villin azaltzen baitira, Fauré eta Debussyren musikak ezezagunak zirenean Italian oraindik.
1890 aldera Debussyren musika interesatzen hasten zaio eta Nuevo Mundon erakutsiko du zaletasun hau.
Puccini eta autoak
Oso gutxik dakite Puccini izan zela lehen lurrorotako auto italiarra egiten lagundu zuena. Autoak maite zituen eta erosi zuen lehena De Dion Bouton "5 CV" bat izan zen, 2001ean, Milaneko erakusketa batean ikusi zuena.
Ibilgailu hauekin Viareggio edo Forte dei Marmira joaten zen, azken honetan ematen baitzuen uda. Livornoko polizien arabera, nahiko azkar joan ohi zen autoz eta 1902an isuna jarri zioten. Gau batean, bi hilabete beranduago, karreteratik irten zen bere emaztearekin, semearekin eta mekaniko batekin zihoanean, baina ez zen oso larria izan.
Sizaire et Naudin bat erosi zuen 1905ean. Auto guztiak familiarekin ibiltzeko erabiltzen zituen, ez ehizara joateko.
Araria barrutia
Mugakideak
Honako barrutiekin egiten du muga:
Koto-koli
Koto-kolia Togoko bertako zaldi arraza bat da. Zaldi mota hori alboko lurraldetatik zabalduz joan da eta egun Beninen, Burkina Fason eta Nigerian aurkitu daiteke ere. Koto-kolia, bere tamaina zein gainontzeko ezaugarriengatik, ponien multzoan sartzen da.
Châteauneuf (Savoia)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kojon Prieto y los Huajolotes
Historia
Marco Antonio Sanz de Acedo "Eskroto"-k sortu zuen taldea Tijuana in Blue taldea desegin zenean. Tijuana in Bluek jotzea utzi zuenean, Eskroto Mexikora joan zen hilabete batzuetarako eta Iruñera itzultzean taldea sortzea erabaki zuen.
1995eko irailean desagertu baino lehen, hiru disko kaleratu zituzten.
2003ko abenduan, Tijuana in Blue-ren itzulerako kontzertu baten ondoren, bere Alloko etxean hilda aurkitu zuten Eskroto.
Koto-koli
Arrazaren historia
Arraza beti Kotokoli jendearekin lotuta agertu da. Berberiar zaldiaren ondorengoak dira, neurri batean. Arraza 1922. urtean deskribatu zuten aurreneko aldiz, eta 1947. urtean zehatzago ezaugarritu zuten. Egun, Nigeriako zaldi arrazarik arruntena da.
Giacomo Puccini
Puccini eta autoak
Arrazoi horregatik, Puccinik lur zailetan ibiltzeko gai den auto bat eskatu zion Vincenzo Lanciari. Hortik hilabete gutxira, lurrorotako lehen auto italiarra kontsideratzen dena eman zioten, baina ez zen pozik geratu eta "Lancia Trikappa" bat eta "Lancia Lambda" bat erosi zituen.
Lehenengoarekin, 1922ko abuztuan Europatik bidaia luze bat egin zuen: Bi autoetan joan ziren lagunak. Ibilbidea honako hau zen: Cutigliano, Verona, Trento, Bolzano, Innsbruck, Munich, Ingolstadt, Nurenberg, Frankfort, Bonn, Kolonia, Amsterdam, Haga, Konstantza eta Italiara itzulera.
1924ko "Lambda" Pucciniren azken autoa izan zen. Auto honekin Pisako estaziora joan zen Bruselara trenez joateko. Hemen hil zen.
Villefrancœur
Villefrancœur Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Giacomo Puccini
Pucciniren omenez
Konpositorea hil ondoren, erakustoki bat eraiki zen, non bere gorputza bertan aurkitzen den bere emaztearekin eta semearekin batera. Erakustoki hau bere bilobarena da gaur egun.
Villefrancœur
Biztanleria
2007an Villefrancœur udalerrian erroldatutako biztanleak 472 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 184 etxebizitza zeuden, 162 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 184etxeak ziren. 162 etxebizitza nagusietatik 151 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 99 etxek bost zituzten. 142 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 58 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 100 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 341 ziren, horien artean 205 aktiboak ziren eta 136 inaktiboak ziren. 205 pertsona aktiboetatik 195 lanean zeuden (104 gizon eta 91 emakume) eta 10 langabezian zeuden (3 gizon eta 7 emakume). 136 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 31 ikasten zeuden eta 77 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villefrancœur udalerrian 170 unitate fiskal zeuden, 439 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.358 euro zen.
Lonate Ceppino
Lonate Ceppino Italiako udalerri bat da. Vareseko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Lonate Ceppinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Villefrancœur
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 6 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Villefrancœur udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.605 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Yottabit segundoko
Yottabit bat segundoko (Yb/s) segundo batean 10 24 bit adierazten du. Datu transferentziaren abiadura adierazten duen unitatea da. Telekomunikazioetan, elektronikan eta informatikan erabiltzen da.
YB eta Yb ez dira berdinak
Yb-k yottabit (10 24 bit) adierazten du aldiz YB-k yottabyte (10 24 byte). Halaber, ez da nahastu behar Yb/s edo yottabit segundoko, YB/s edo yottabyte segundokorekin.
Orokorrean esanda, byte segundoko konputagailuaren barruko komunikazioetan gertatzen da, aldiz bit segundoko konputagailutik kanpoko komunikazioetan.
Azalpena: 1024 byte adierazteko informazio unitatea Kibibyte da, bestela irakurri argipena.
Nikomedes II.a
Nikomedes II.a Epifanes Bitiniako errege izan zen K.a. 149 eta K.a. 127 bitartean. Nikomedes I.aren laugarren ondorengoa izan zen, nazio honetako erregerik azpimarragarrienetako bat, eta, honen omenez sortu zelarik Nikomedia hiriburua, bere ondorengoetako batzuei ere izena emanez, eta Prusias II.aren semea izan zen.
Nikomedes II.a ren ospea, oso handia zen bere aitak tronua utzi aurretik ere, eta, beraz, honek, Erromara bidali zuen, erresuman izan zezakeen eragina mugatzeko. Hala ere, Erromatar Senatuak ere oso begi onez ikusi zuen Nikomedes II.a, ondorioz, bere aitak mezulari bat bidali behar izan zuelarik, bere semea hiltzeko. Hala ere, mezulariak konplota kontatu zuen, eta printzea konbentzitu zuen bere aitaren aurkako matxinada bat abia zezan.
Pergamoko Atalo II.aren laguntzarekin, bere misioak erabateko arrakasta izan zuen, bere aita Nikomedian exekutatuz amaitu zena. Bere erregealdia luzea izan zen, 20 urte baino gehiagokoa eta Erromaren planekin erabat bat zetorrelako bereizi zen. Inperio honekin izan zuen aliantzak, Pergamoko Eumenes III.aren aurkako gerran Erromari laguntzera bultzatu zuen.
Bere oinordekoa, bere seme Nikomedes III.a izan zen.
Ituglanis eichorniarum
Ituglanis eichorniarum Ituglanis generoko animalia da. Arrainen barruko Trichomycteridae familian sailkatzen da.
Vietnamgo Gerra
Vietnamgo Gerra (Chiến tranh Việt Nam) edo Indotxinako Bigarren Gerra —Vietnamen Ameriketako Estatu Batuen aurkako Erresistentzia Gerra edo, besterik gabe, Estatu Batuen Gerra izenez ezaguna— Vietnam, Laos eta Kanbodian garatutako gatazka izan zen, 1955eko azaroaren 1etik 1975eko apirilaren 30ean Saigon erori zen arte. Indotxinako Gerretako bigarrena izan zen, ofizialki Ipar Vietnam eta Hego Vietnamen artekoa. Iparraldeak Sobietar Batasunaren, Txinaren eta beste estatu komunista batzuen babesa zuen, eta hegoaldeak, berriz, Ameriketako Estatu Batuen a eta beste aliatu antikomunista batzuena. Gerra Hotzaren garaiko ordezkari bidezko gerratzat hartzen da. Ia 20 urte iraun zuen, eta Estatu Batuen parte-hartze zuzena 1973an amaitu zen. Gatazka inguruko herrialdeetara ere hedatu zen, Laosko Gerra Zibila eta Kanbodiako Gerra Zibila areagotuz, hiru herrialdeak 1975ean estatu komunista bihurtu ziren arte.
Frantzia 1954an Indotxinatik erretiratu ondoren —Indotxinako Lehen Gerran galdutakoan—, Viet Minhek Ipar Vietnamen kontrola hartu zuen eta AEBek Hego Vietnamgo Estatuari laguntza finantzarioa eta militarra eman. Viet Congek (VC, iparraldearen gidaritzapeko Hego Vietnamgo fronte komunak) gerrilla gerra hasi zuen hegoaldean. Vietnamgo Herri Armadak (PAVN) —Ipar Vietnamgo Armada izenaz ere ezaguna; inglesezko akronimoaren arabera, NVA— gerra konbentzionalagoa hasi zuen AEBetako eta Hego Vietnamgo Indar Armatuen (ARVN, ingelesez) aurka. 1958an, Ipar Vietnamek Laos inbaditu zuen eta Ho Chi Minh bidea ezarri zuen VC hornitzeko eta indartzeko. 1963an, iparraldeak 40.000 soldadu bidali zituen, hegoaldean borrokatzera. AEBen parte hartzea areagotu zen John F. Kennedy presidentearen garaian, 1964an, mila bat aholkulari militar izatetik 23.000ra igaro baitzen.
Tonkingo Golkoko gertakariaren ondoren, 1964ko abuztuan, AEBetako Kongresuak Lyndon B. Johnson presidenteari Vietnamen presentzia militar estatubatuarra emendatzeko botere zabala ematen zion ebazpen bat onartu zuen, gerra deklarazio formalik gabe. Johnsonek, lehen aldiz, borroka-unitateak zabaltzea agindu zuen, eta AEBetako tropen kopurua izugarri handitu zuen, 184.000 arte.
Estatu Batuetako eta Hego Vietnamgo indarrak aireko nagusitasunean eta su-potentzia ikaragarrian oinarritu ziren bilaketa eta suntsiketa operazioak egiteko: hor, lurreko indarrek, artilleriak eta aireko erasoek parte hartu zuten. Estatu Batuek ere eskala handiko bonbardaketa estrategikoen kanpaina bat egin zuten Ipar Vietnamen aurka, eta beren indarrak nabarmen handitzen segitu zuen, nahiz eta aurrerapen gutxi egin. 1968an, Ipar Vietnamgo indarrek Tet erasoaldia abiatu zuten; haientzat porrot militarra izan zen arren, garaipen politiko bihurtu zen, AEBek gerrari ematen zioten laguntza bukatzea eragin baitzuen. Urtearen amaieran, Viet Congek lurralde gutxi zuen eta PAVNren parean zegoen. 1969an, Ipar Vietnamek Hego Vietnamgo Errepublikako Behin-behineko Gobernu Iraultzailea izendatu zuen. Operazioek herrialdeen arteko mugak zeharkatu zituzten eta Estatu Batuek Ipar Vietnamek Laosen eta Kanbodian erabiltzen zituen hornikuntza ibilbideak bonbardatu zituzten.
1970 ean, Norodom Sihanouk Kanbodiako erregea kargutik kendu zutenean, Vietnamgo Herri Armadak herrialdea inbaditu zuen (Khmer Gorriek hala eskatuta) eta, ondoren, AEBen eta ARVNren kontrako erasoa gertatu zen, Kanbodiako gerra zibila areagotuz. 1969an Richard Nixon AEBetako presidente hautatu ondoren, vietnamdartze politika hasi zen: haren arabera, gatazka ARVN zabaldu bat borrokatzen zen, eta indar estatubatuarrak erretiratu egiten ziren, barne-oposizio gero eta handiagoaren aurrean. AEBetako lurreko indar gehienak 1972. urtearen hasieran joan ziren, eta beren operazioak aireko eta artilleriaren laguntzan eta aholkulari eta material bidalketetan geratu ziren. 1973ko urtarrileko Parisko Bake Akordioek indar estatubatuar guztien erretiratzea ekarri zuten ; akordioak ia berehala hautsi ziren, eta borrokek beste bi urtean segitu zuten. Phnom Penh Khmer Gorrien eskuetan erori zen 1975eko apirilaren 17an, eta 1975eko udaberriko erasoaldiak Saigon PAVNren eskuetan erortzea ekarri zuen apirilaren 30ean: horrek gerraren amaiera markatu zuen. Ipar eta Hego Vietnam hurrengo urtean elkartu ziren.
Xirula
Egitura
Txistua bezala, hiru zuloko flauta zuzena da. Hiru zuloak hodiaren behealdean ditu, bi aurrealdean eta bat atzealdean. Txistua baino laburragoa da eta doinu altuagoa ematen du, hiru tonu eta erdi gorago (do tonalitatean dago, gutxi gorabehera). Tonu altu horrek berezitasun eta bizitasun handia ematen dio, askotan nota batean bi harmoniko batera entzuten dira gainera eta, maiz, beste soinu-tresnen gainetik entzun ahal izaten da bere hotsa. Itxura eta egitura aldetik ere baditu txistuarekiko desberdintasunak. Dirudienez, xirulak aldaketa edo eboluzio gutxi izan du. Ezpelaren zurez egiten da, dena puska bakarrean (ahoko takoa izan ezik). Batzuetan soinu-tresnaren goiko eta beheko muturrak adarrez sendotzen dira, hauek baitira kolperen bat hartuta puskatzeko arriskurik handiena duten atalak.
Jotzeko era
Hodiaren goialdean, ahoko tutu txikian putz eginda aire korrontea alakara bideratzen da, haren aurka lehertu eta hodiaren baitako aire-gorputza bibrarazita soinua sortzeko. Xirula esku bakarraz jotzen da (ezkerrekoa normalean) eta, ohituraz, bestearekin ttunttuna jotzen da. Ttunttun hori Hegoaldeko ttunttun edo danbolinaz bestelakoa da: kolpekatutako kordofonoa da, xirula jotzeko erabiltzen den beso berarekin gorputzaren kontra heltzen dena. Hartara, jotzaile bakarrak doinua, azpiko pedal-nota eta erritmoa eskain ditzake aldi berean. Hatz-joko arruntaz (zulo osoak tapatu eta irekiaz eta hodi muturreko zuloa erabili gabe) hamabiko bitarteko eskala diatonikoa ematen du.
Hedadura
Euskal Herriko ipar-ekialdean jotzen da gehienbat, Zuberoan nagusiki, han ez baita festa eta dantzarik xirularik gabe, baina Nafarroa Beherean ere erabili izan da, eta Lapurdin ere bai lehenagoko garaietan. XX. mendean Hegoaldean ere erabiltzen hasi zen, dantza taldeen inguruan bereziki, baina ia erabat Zuberoako dantzei lotua eta oso apalki, oraindik nahiko ezezaguna baita eremu haietan.
Vietnamgo Gerra
Izendapena
Gerra horri hainbat izen ematen zaizkio, baina euskaraz Vietnamgo Gerra erabiliena da. Indotxinako Bigarren Gerra eta Vietnamgo Gatazka izenak ere arruntak dira.
Ord (Nebraska)
Ord Nebraskako hiri bat da. Valley konderrian kokatua dago. 2010ean 2,112 biztanle zituen, 5.03 kilometro koadrotan banatuta.
Xirula
Taldekatzea
Xirula jotzen duen musikariari xirulari, txirulari edo txülülari esaten zaio, baita xirula eta ttunttuna jotzen baditu ere. XIX. mende arte bederen, frantsesez tambourin esan izan zaio ordea musikari honi, eta hitz horren euskal ordaintzat “tanborina”, tanburina eta danburia agertzen dira. Azken aldaera hau ordea, Willem J. van Eys-en Dictionnaire basque-français lanean agertzen da lehenengoz jasoa, eta musikaria ez baina, soinu-tresnaren deskribapena da definizioan ematen duena. Danbolinaren kasu berean geundeke, soinu-jolea eta tresnaren izenen arteko metonimian.
KV15
KV15 Egiptoko Luxor hiritik gertu, Niloren mendebaldeko ibarrean dagoen nekropolia den Erregeen Haraneko hilobi bat da. Bertan Seti II.a izan zen lurperatua, jada gainbehera zihoan Egiptoko XIX. dinastiako seigarren faraoia.
Vietnamgo Gerra
Izendapena
Vietnameraz, Kháng chiến chống Mỹ (Amerikaren Aurkako Erresistentzia Gerra) izena eman ohi zaio. Itzulpen gisa, Chiến tranh Việt Nam (Vietnamgo Gerra) ere erabiltzen da. Batzuetan, Amerikar Gerra izena ere ematen zaio.
Ben Gurion aireportua
Ben Gurion nazioarteko aireportua (נְמַל הַתְּעוּפָה בֵּן גּוּרְיוֹן) Tel Aviv hiria zerbitzatzen duen aireportua da. 2013an 14.227.612 lagunek erabili zuten.
Vietnamgo Gerra
Aurrekariak
Gerran parte hartu zuten erakunde militar nagusiak Ameriketako Estatu Batuetako Indar Armatuak eta Vietnamgo Errepublikako Armada izan ziren, alde batetik; eta, bestetik, Vietnamgo Herri Armada (PAVN, normalean, Ipar Vietnamgo Armada edo NVA, ingelesezko iturrietan) eta Hego Vietnam Askatzeko Fronte Nazionala (NLF, ingelesezko iturrietan Viet Cong zein VC izenez ezagunagoa), Hego Vietnamgo indar gerrilla komunista.
KV15
Testuinguru historikoa
Sei urtez Egiptoko faraoi, K. a. 1208 eta K. a. 1202 artean gutxi gora-behera, Userjeperura-Meriamon Seti-Merenptah garai zail batean bizi izan zen, non errege etxea nabarmenki ahuldua zegoen eta Inperio Berriko oparotasun garaia amaitzen ari zen. Ustezko usurpatzailea izan zen Amenmesesek atzean utzia, Seti II.a, itxuraz, borondate gutxi eta ahuldade handiko errege bat izan zen, herrialdearen gobernuan paper aktibo bat izatea eragotziko ziona. Amenmeses hil ondoren, Setiren eragina urria izan zen hiriburua zen Pi-Ramsesetik kanpo, eta Nubiako erregeordearen eta Amonen Apaiz Gorenaren autonomiak gorantza jarraitu zuen.
Xirula
Taldekatzea
XX. mendearen erdi alderako ttunttuna erabiltzea atzendu samarra zegoen Zuberoan, eta talde arruntena xirula hutseko xirulariak eta atabalak osatu dute. XX. mendearen amaieran ordea, berriro hasi zen indartzen ttunttunaren erabilera eta, gaur, ohikoa da berriz ere xirula eta ttunttuna jotzen dituen bakarlaria. Xirulariek beste soinu-tresna joleekin batera ere osatu dituzte taldeak nolanahi ere: historikoki arrabita edo biolina eta ttunttuna duen xirulariak osatutako bikotea izan da erabiliena, askotan atabala ere haiekin.
NGC 767
NGC 767 galaxia espiral bat da, Cetus konstelazioan. Francis Preserved Leavenworthek aurkitu zuen n.
KV15
Testuinguru historikoa
Apenas dago bere agintaldiaren daturik, ziuraski oso ezegonkorra eta kaotikoa izan zena hiri handietatik kanpo. Karnakeko Mut eta Amonenak eta Hermopoliseko Totena bezalako tenpluak eraikitzen jarraitzeko saiakera ahulak daude, baita gaur egun ia erabat suntsitua dagoen hil tenplu bat ere Tebaseko mendebaldeko ertzean. Seti II.aren erregealditik geratzen diren arrastoen artean hobekien dokumentatua dagoena bere hilobia den KV15a da.
Vietnamgo Gerra
Aurrekariak
Indotxina Frantziaren kolonia izan zen XIX. mendearen amaieratik XX. mendearen erdialdera arte. Japoniarrek Bigarren Mundu Gerran herrialdea inbaditu zutenean, Viet Minh ek —Ho Chi Minhen komunisten gidaritzapean zuzendutako fronte komunak— aurre egin zien, Estatu Batuen, Sobietar Batasunaren eta Txinaren laguntzarekin. Japoniar arma batzuk jaso zituzten herrialde hark amore eman zuenean. Irailaren 2an, V-J egunean, Ho Chi Minhek Vietnamgo Errepublika Demokratikoaren sorrera aldarrikatu zuen Hanoin (ingelesezko akronimoan, DRV): gobernu zibil bakar gisan gobernatu zuen Vietnam osoan 20 egunez, japoniar domeinupean gobernatu zuen Bảo Đại enperadorearen abdikazioaren ondoren. 1945eko irailaren 23an, Frantziako indarrek Vietnamho Errepublika Demokratikoaren gobernua boteretik kendu eta frantses agintaritza berrezarri zuten: pixkanaka, Indotxinaren kontrola berreskuratu zuten. Emaitzarik gabeko negoziazioen ondoren, Viet Minhek matxinada hasi zuen Frantziaren domeinuaren aurka. Liskarrak areagotu egin ziren, Indotxinako Lehen Gerrara iritsi arte (1946ko abenduan hasi zen).
KV15
Testuinguru historikoa
Bere erregealdi laburrean, ia ezerezetik, beranduago Bi Lurretan paregabeko boterea lortuko duen irudi bat agertzen da, Bay kantzilerra, XIX. dinastiaren amaierako benetako eminentzia iluna. Pertsonaia ilun honek izan zuen eragina hain izan zen handia Erregeen Haranean berarentzat hilobi bat ere eraiki zela Seti II.aren erregealdiaren amaieran edo honen oinordeko izan zen Siptahren erregealdiaren hasieran. Aldi berean, Seti II.aren Errege Emazte Handia izan zen Tausert erreginaren gorakada ere aipatu behar da, Bayrekin batera bere senar Seti hil ondoren boterean jarraituko zuena eta Siptah eta herrialde osoa bere menpe izango zituena. Hiltzean, Seti II.ak Egipto noraezean utzi zuen, noble anbiziotsuek zuzendua eta nazioartean geroz eta eragin txikiagoa zuena.
Xirula
Historia
Gaur egun, txistu eta xirularen arteko ezberdintasunak nabarmenak dira eta zehaztuta daude: bakoitzak baditu bere itxura, hotsa eta neurriak, baita ttunttun ezberdina lagun ere, eta lurraldez ere bereizi samarra dago bien esparrua. Baina dokumentazio historikora jota, badirudi garai batean ez zela halako alderik. Harizko danbor edo ttunttunaz batean jotako xirula edo txilibituak oso zabalduak zeuden XIX. mendera arte, Iparraldean nahiz Hego Euskal Herrian.
KV15
Kokapena
KV15 Erregeen Haraneko hegomendebaldeko adarraren hegoaldeko muturrean dago, zehazkiago, ekialdeko adarrean. Hilobi honetatik gertu Seti II.agandik gertuko beste pertsona batzuk lurperatuak izateko erabili ziren garai bereko beste hilobi batzuk daude, Siptah KV47an, Tausert KV14an eta Bay kantzilerra KV13an kasu.
Alabaina, hilobi guzti hauen indusketaren historia ez da oso zehatza, eta adituak ez dira ados jartzen horietatik lehena zein izan zen erabakitzen. Seti II.aren hilobiari dagokionez, Merenptah hil eta gutxira eraikitzen hasi zela iradoki da, baina Amenmeses tronuratu ostean gelditua izan zela. KV15 hilobiaren tamaina txikiaren ondorioz erregearen jatorrizko lurperaketa tokia ez zela ere pentsatu da, eta asmo horrekin soilik Sethnakhten agintaldian ezarri zela, KV14a usurpatu zuena, non, azken teoria honen arabera, Seti II.a eta Tauserten gorpuak zeuden. KV15eko Seti II.aren omenezko idazkunak suntsituak eta ondoren berreginak izateak Amenmesesen agintaldia zein Siptahren tronuratzea eta erregearen alarguna zen Tausert erreginaren ondorengo presentzia hildakoaren oroimena berreskuratzen adieraz ditzake.
Ondoren G pasabidera iristen da, hil ganbera bezala egokitu zena denbora falta nabarmenagatik. Hilobi honetan berezko hil ganberarik ez egoteak Seti II.a ziuraski uste baino lehenago hil zela adierazten du, eta, beraz, bere lurperaketa inprobisatu behar izan zela. Presa hau beranduago aipatuko diren margolan batzuekin berretsiak dira, baina, inolako zalantzarik gabe, amaitu gabe geratu zirenak.
Apaindura
Oinarrizko bi etapa bereiz daitezke KV15eko margolanen artean: lehena oso estilo zaindu eta eder bat duena, erliebeekin, eta bestea azkarrago egina eta kalitate txikiagokoa, erlieberik ez duena. Azken hau, hilobiarin zati gehiena hartzen duena, Seti II.aren heriotza eta Erregeen Haranean beronen lurperaketaren arteko epe laburrean egin behar izan zen, gutxienez gorpuaren baltsamatzeak irauten zuen hiru hilabeteak hartuko zituena.
Good bye, Lenin!
Istorioa
Berlinen, 1989. urtean kokatzen da film hau. Familia bateko egunerokotasuna deskribatzen da pelikula honetan eta kritika sutsua egiten dio garai horretako sozialismoari. Izan ere, filmean ikusten den moduan, Berlingo harresia suntsitzear dago eta kontraesanez beteriko gizartea da.
Familia honen eguneroko bizitzan agerian geratzen da epe horretako arazoak eta zailtasunak. Alde batetik aldaketaren nahia eta beste aldetik honek ekarri dezakeen arazoak aztertzen dira. Sozialismoaren neurri zorrotzen kritika egiten da eta aldi berean kontsumorako nahia eta honek ekarri ahal dituen kontraesanak ere agerian geratzen dira.
Xirula
Historia
Aita Donostiari jarraiki, Tuteran agertzen dira XVI. mendean, eta XVII.ean, Iruñeko sanferminetara gerturatutako musikoen artean behin baino gehiagotan aipatzen dira, batzuetan haien jatorria ere bai: 1640an Martin de Gazolaz-ek atera zituen bi dantzetako bat ttunttunaz izan omen zen (salterio aipatzen da), bestea txirimiaz. 1641 eta 1643an, Arizkundik Martin eta Joan de Martearena agertu ziren ttunttuna eta danborra jotzera, eta Nafarroa Beheretik, aurrenekoan, bikotean arrabita eta ttunttuna jotzera Juan de Gorroz eta Guillen de Garroch eta, bigarrenean, “Anton Gorri y compañeros” bi ttunttun, arrabita eta bi dantzarirekin. 1697an, Pedro de Echeverria danbolinarekin beste sei lagun ziren etorriak: danbolina, ttunttuna eta arrabita joleak (“julares, salterio y rabel”).
XVIII. mendean, eta Iruñeko sanferminetatik atera gabe, Jesus Ramosek aipatzen digunez, txistulari eta danborreroen atzetik, ttunttuna edo salterioa duten xirulari hauek dira ugarien agertzen direnak, eta egiaz, asko dira mende osoan barrena. Deigarria da, Aita Donostiak dioen eran, Bizkaia, Gipuzkoa eta Arabatik batere ez dela agertzen4. Nafarrak ugari dira ordea, baina hemen ere aipatzekoa da baztandarrak direla gehienak (Erratzu, Irurita, Berroeta eta, bereziki, Arizkundik etorritako asko), baina badira bakan batzuk Luzaide, Gesalatz edo Malerrekatik etorriak, baita Petilla Aragoiko bat ere. Zuberotar batzuk ere badira, ez asko ordea, lapurtarrak gehiago (Baiona nahiz Donibane Lohizunekoak). Eta, deigarriena, xirulari hauetan gehienak Nafarroa Beherekoak direla: mende hasieran noizbehinka agertzen dira eta, 1740tik aurrera ia urtero, gehienetan arrabita joleekin taldean, eta maiz talde bat baino gehiago.
Guaviare (departamendua)
Guaviare Kolonbiako 32 departamenduetako bat da, herrialdearen erdi-ekialdean dagoena. Iparraldean Meta eta Vichada departamenduekin du muga, ekialdean Guainía eta Vaupésekin, hegoaldean Vaupés eta Caquetárekin eta mendebaldean Meta eta Caquetárekin. 53.460 kilometro koadroko eremua du eta 2016an 103.307 biztanle zituen. Hiriburua San José del Guaviare da (59.284 biztanle 2010ean ) eta beste hiru udalerri ditu: Calamar, El Retorno eta Miraflores.
Bigarren Gerra Serbila
Bigarren Gerra Serbila, esklabo siziliarren Erromaren aurkako altxamendu bat izan zen, errepublikarrak garaile irten zirelarik. Gerra hau, K.a. 104 eta K.a. 100 bitartean gertatu zen.
Gerra
Galia Zisalpinan ezarri ziren zinbriarren aurkako gerran, Gaio Mariok, errekrutatzeak ezartzea agindu zuen, barbaroen aurka borrokatzeko haina soldadu errekrutatu ahal izateko. Mariok, Nikomedes II.a Bitiniakoari laguntza eskatu zion, errege honek, laguntza ukatu zion, erromatar zerga biltaileek (publicani) bere lurraldea hainbeste esklabutu zutela, hau, laguntza armada bat mugitzea kosteatzeko gai ez zela argudiatuz. Arazoa konpontzeko asmoz, kontsulak, siziliar ereite zelaietan zerbitzatu behar zuten esklabuetako batzuk, askatuak izan behar zirela erabaki zuen, bitiniarrei langileak eman ahal izateko.
Good bye, Lenin!
Istorioa
Baina film honek ez digu bakarrik garai horretako arazoei buruz hitz egiten, familien arteko harremanez ere hitz egiten digu, elkarbizitzan gertatzen diren arazoei buruz, hain zuzen. Hau da, belaunaldien arteko gatazkak, komunikazio eza, elkarbizitzaren zailtasunak, besteak beste, aztertzen ditu.
Xirula
Historia
Xirulari eta ttunttun joleen historia egin gabe dagoen honetan, Xabier Itzainak berriki egindako ikerketek argi piska bat dakarte XIX. mende arte hauen erabilera Ipar Euskal Herrian zenbaterainokoa izan den uler dezagun. XVII eta XVIII. mendeetarako, Donibane Lohizune eta Ziburuko artxiboak aztertuak ditu5, eta horiekin inguruko herrietako datuak ere ondu, eta lagin gisa hartutako kostaldeko eskualde horretan erakusten duten bizia eta lehentasunezko erabilera esanguratsuak dira oso, aldeak alde, auzoko gipuzkoar danbolinteroen pare agertzen baitira hein handi batean.
Guaviare (departamendua)
Iparraldea, Inírida, Guaviare eta Guayabero ibaien arroak, Orinocoko eskualdean dago eta hegoaldea, Vaupés eta Apaporis ibaien arroak, Amazonasko eskualdean.
Bigarren Gerra Serbila
Gerra
Zortzirehun esklabu inguru askatu ondoren, oraindik uhartean jarraitzen zuten gehienak altxatu ziren. Lehen borrokak, probintziako gobernariak, gelditzeko agindu zienean gertatu ziren. Altxatutakoen buru, Salvio agertu zen, Lehen Gerra Serbilean altxatutako esklabuen buru izan zen Eunoren bidea jarraitu zuen esklabu bat, bere eskubideengatik borrokatuz eta matxinadako buruzagi bezala hautaraziz. Salviok, Trifon izena hartu zuen; izen honek, bere jatorria, Diodoro Trifongan zuen, Seleuzidar Inperioko despota bat.
Vietnamgo Gerra
Aurrekariak
1950eko hamarkadan, gatazka Gerra Hotzarekin lotu zen. 1950eko urtarrilean, Txinak eta Sobietar Batasunak Vietnamgo Errepublika Demokratikoa Vietnamgo gobernu legitimotzat onartu zuten. Hurrengo hilean, Ameriketako Estatu Batuek eta Britainia Handiak Vietnamgo Estatua onartu zuten Saigonen, Frantziak babestua eta Bảo Đại enperadore ohiak zuzendua, Vietnamgo gobernu legitimo bezala. Koreako Gerraren hasierarekin, 1950eko ekainean, Washington, D.C.ko politikariek pentsatu zuten Indotxinako gerraren hedapena Sobietar Batasunaren komunismo espantsionistaren adibide bat zela.
Good bye, Lenin!
Kritikak
Zuzendariak lan trebea egin zuen film honetan, kritika eta umorea batuz. Gidoia ere ezin hobea da eta aktoreen lana ere bikaina da. Ikusteko arina da eta garai horretako arazoen hausnarketa egiteko erraztasuna ematen du.
Bigarren Gerra Serbila
Gerra
Esklabuek, armada nahiko handi bat eratu zuten, 20.000 infanteriako soldaduekin eta 2.000 zalditeriakoekin, ondo armatu eta entrenatutako beste talde batzuez gain. Akilio kontsulak, matxinada garaitu ahal izan zuen, bere armadan soldadu mordo bat galtzearen truke.
Good bye, Lenin!
Kritikak
Amaitzeko esan liteke, ez daukagula aukera askorik Alemaniako epe hori deskribatzen duten filmik ikusteko, beraz, aukera ezin hobea da zuzendariak ematen diguna. Aldi berean barre egiteko aukera ere bada, izan ere, familia honetan gertatzen diren zailtasunak ezagunak dira ikuslegoarentzat.