cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zikoina beltz
Habitata
Zikoina beltzak zuhaiztiak nahiz harkaitzak aukeratzen ditu habia non osatu erabakitzeko, batez ere inguruan ibai, erreka, hezegune nahiz urtegiak baldin badaude. Izan ere, berauetan bazkatzen dira. Zuhaiztiei dagokienez, artelatzez (Quercus suber) osatutako larreak hobesten dituzte, bai eta hainbat pinudi ere (Pinus pinea, Pinus pinaster…), zuhaitzon egitura dela eta. Harkaitzei dagokienez, granitoak, kareharriak edota arbelak nahiago ditu eta, horrelakoetan, hauen arrakala eta erlaitzetan jartzen dute habia. Edonola, harkaitzak ala zuhaitzak izan gertu elikagaiak aurkitzeko lekua egotea ezinbestekoa dute zikoina beltzek; hots, hezegune, ibai, edota urtegiak (Ferrero eta Pizarro, 2003; Cano et al, 2004).
Eusko Trenbideak
Gasteizko tranbia
Gasteizen bi linea daude martxan, Abetxuku, Lakua eta Ibaiondoko auzoak hiriaren erdialdearekin lotzen dituztenak. Lehen linea 2008ko abenduaren 23an inauguratu zen, eta bigarren linea 2009ko uztailaren 10ean jarri zen martxan. Tranbiak Gasteizko zentroa urrunen dauden auzoekin lotzen ditu, tarte amankomun bat eta bi adarreko sarearen bidez, guztira 20 geltokirekin (Unibertsitatea - Ibaiondo linean 15 geltoki eta Florida - Abetxuko linean 15), eta sareari zazpi geltoki gaineratuko zaizkio luzapen-fase ezberdinetan dauden proiektuak gauzatu ondoren.
Unibertsitatea ↔ Ibaiondo lineak 4,967 km ditu, eta 15 minutuko maiztasuna. Linea honen hegoaldeko luzapenaren lanak 2017ko udazkenean hasi ziren eta lineari hiru geltoki gaineratuko dizkio: Florida, Hegoalde eta Unibertsitatea.
Zikoina beltz
Elikadura
Zikoina beltzek osteiktioak (hezurdun arrainak) jaten dituzte batez ere, baina anfibioak, narrastiak eta ornogabeak ere jaten dituzte askotan, hala nola intsektuak, barraskiloak, zizareak… (Ferrero eta Pizarro, 2003). Hori dela eta, habia jartzeko elikagaiok lortuko dituen inguruneak gertu behar ditu, arestian aipatu legez.
Eusko Trenbideak
Gasteizko tranbia
Florida ↔ Abetxuko lineak 5,685 km ditu eta 15 minutuko maiztasuna.
Zikoina beltz
Ugalketa eta ontogenia
Zikoina beltzak bikote sendoak osatzen ditu eta lurraldekoia da. Ostera, zenbaitetan hirukoteak ere batzen dira, baina azkenean aleetako batek habia uzten du. Habiak martxoa eta apirila bitartean betetzen dituzte. Horretarako, goroldiozko oinarria duen habia eraikitzen dute edo beste hegazti batzuen habiak betetzen dituzte: arrano txikienak, miru beltzenak, miru gorrienak, zikoina zurienak… (Cano Alonso, 2004). Hurrena, gorteiatzea hasten da: bi aleek burua gora eta behera mugitu eta aldi berean txistu egiten dute. Gainera, estal luma zuriak zabaltzen dituzte eta lumadia puzten zaie. Zenbaitetan hegaldi sinkronikoak ere egiten dituztela ikusi da. Gorteiatze hau txitak jaio eta gero ere egiten jarraitzen dute, bikotearen lotura sendotzeko (Kahl, 1972; Sackl, 2000).
Eusko Trenbideak
Gasteizko tranbia
Angulema eta Hondurasko geltokien arteko tartean maiztasuna bikoizten da, 7,5 minututik behin tranbia bat pasatzen dela.
Autobusa
Euskotren Autobusa marka komertzialaren bitartez, Eusko Trenbideak sozietateak Bizkaian zein Gipuzkoan hiri-arteko eta hiri-barruko autobus linea batzuk ustiatzen ditu.
Bizkaian, Bizkaiko Foru Aldundiaren menpe dagoen Bizkaibus hiri-arteko zerbitzuko linea batzuk kudeatzeaz gain, Bilboko metroaren autobus zerbitzu gehigarria ere ustiatzen du, astean zehar gauetan eskaintzen den zerbitzua, alegia. Hiri-barruko zerbitzuei dagokienez, Euskotren Autobusak bi anezka zerbitzu ustiatzen ditu: Zamudioko tren geltokia eta Bizkaiko Zientzia eta Teknologia Parkearen artekoa, eta Usansoloko tren geltokia eta Galdakaoko Ospitalearen artekoa; eta Barakaldo udalerriko hiri-barruko autobusa, Kbus izenekoa, ADNOR eta Transitia enpresekin batera ere ustiatzen du.
Zikoina beltz
Ugalketa eta ontogenia
Jaiotako txitak 9-10 astez habian geratzen dira eta hasieran gurasoek babesten dituzte (hotz egiten duenean gainean jarriz eta bero egiten duenean itzala eginez). Habian dirauten denboran zehar helduek bazkatzen dituzte txitak, jandakoa berrahoratuz. Hegan egiten hasten direnean laster habia utzi eta bizitza guztiz independente bat hasten dute. Gainera, ikusi da gazte independente hauek beste ale batzuekin taldeak osatzen dituztela, bai eta beste heldu batzuekin ere (Bobek et al, 2001).
Eusko Trenbideak
Autobusa
Gipuzkoan, Gipuzkoako Foru Aldundiaren menpe dagoen Lurraldebus hiri-arteko zerbitzuko linea batzuk kudeatzen ditu, eta Eibar udalerriko hiri-barruko autobusa, Udalbus izenekoa, ere kudeatzen du.
Zikoina beltz
Kontserbazioa
IUCN erakundearen arabera zikoina beltza ez dago mehatxatua. Espainian, ordea, “zaurgarria” kontsideratzen da. Hauek dira espeziearen mehatxu nagusiak (Cano Alonso, 2004): habitat galera, gizakiak eragindako eragozpenak, elektrokuzioak, uren poluzioa…
Eusko Trenbideak
Bizkaibus
Bizkaian, Euskotren Autobusak Ezkerraldean eta Eskuinaldean linea batzuk ustiatzen ditu, Bizkaiko Foru Aldundiaren menpe dagoen Bizkaibus hiri-arteko autobus zerbitzuaren barruan. Hurrengoak dira:
NA-6062
NA-6062 edo Muruzabalgo errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-6064 nafar errepideko 1,07 kilometroan hasi eta Muruzabal udalerriaren erdigunera arte doa. Errepidea 1,72 kilometro luze da.
Galtzarako geralekua
Galtzara Euskal Herriko Bizkaiko tren geraleku bat da, Balmaseda udalerriko erdigunean kokatuta dagoena.
Eusko Trenbideak
Lurraldebus
Gipuzkoan, Euskotren Autobusak Urola Kostan eta Debabarrenean linea batzuk ustiatzen ditu, Gipuzkoako Foru Aldundiaren menpe dagoen Lurraldebus hiri-arteko autobus zerbitzuaren barruan. Hurrengoak dira:
Galtzarako geralekua
Geralekua 2009ko apirilaren 22an ireki zen.
Eusko Trenbideak
Kbus
Euskotren Autobusak, ADNOR eta Transitia enpresekin lankidetzan, Barakaldoko hiri autobus zerbitzua, Kbus, 2011. urtetik dihardu.
Udalbus
Euskotren Autobusak Eibarko hiri autobus zerbitzua, Udalbus, 2008. urtetik dihardu.
Galtzarako geralekua
Egoera
Geralekua honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Eusko Trenbideak
Anezkak
Euskotren Autobusak, gainera, Euskotren Trena sareko geltoki batzuetatik (Usansoloko geltokia eta Zamudioko geltokia) trenbide-konexiorik ez duten helmugetara joateko anezka-zerbitzuak eskaintzen ditu, hala nola Galdakaoko ospitalea eta Zamudioko parkea. Zerbitzu horiek erabiltzeko, lineen arteko ontzi-aldaketa klasikoa egiten da, baina tren batetik autobus batera.
Galtzarako geralekua
Historia
2009ko apirilaren 22an inauguratu zen Galtzarako geralekua, Bilboko Renfe Aldirien linearen ibilbidean eta Balmasedako hegoaldean kokatuta.
Geralekua
Geralekuak nasa bakarra du, 70,5 metroko luze dena eta 2,50 metroko zabalera minimoa daukana. Geralekuaren eraikina balioztatze eta bidaia-txartelak erosteko makinaz, eta itxaron gelaz hornituta dago. Informazioa eskatzeko interfonoa ere badago.
Eusko Trenbideak
Kargo
Euskotren Kargo marka komertzial bat da, eta Euskal Autonomia Erkidegoko trenbide sare batzuetan merkantzia garraio zerbitzuak eskaintzen ditu. Trenbide sareak Euskal Trenbide Sareak kudeatzen ditu. Beste marka komertzialak Euskotren Trena, Euskotren Tranbia eta Euskotren Autobusa dira, eta Euskadiko tren bidezko bidaiari garraioez, tranbien ustiapenez eta autobus bidezko bidaiari garraioez arduratzen dira, hurrenez hurren.
Garaballa
Garaballa Cuencako udalerria da, Serranía de Cuenca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 117 biztanle zituen.
Cook konderria (Minnesota)
Cook konderria (Cook County) Minnesotako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Grand Marais da. 2010eko zentsuaren arabera 5,176 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Cook konderriak 864,939 kilometro koadro ditu. Horietatik 488,801 ura dira. Beste 376,138 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,6 da.
Sorex cylindricauda
Sorex cylindricauda Sorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Balmasedako geltokia
Balmaseda Euskal Herriko Bizkaiko tren geltoki bat da, Balmaseda udalerriko erdigunean kokatuta dagoena.
Geltokia 1890eko abenduaren 5an ireki zen.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Kadagua ibaiaren arroan trenaren behin betiko proiektua Victor Txabarri, Manuel Allendesalazar, Enrique Aresti eta Ramón Bergé ingeniariek aurkeztu zuten 1888ko maiatzean. Urte bereko uztailean onartu zen. Burdinbidea onura publikokotzat jo zen, 99 urterako ustiapen batekin. Kadaguako Trenbidearen Konpainia 1888ko uztailaren 2an eratu zen kudeatzeko. Linea Zorrotzan abiatu behar zen, Bilbotik Portugaleterako burdinbideak auzo horretan zuen geltokian.
1972an FEVE eragileak trenbideen ustiapena bere esku hartu ondoren, 1975ean Bilbo-Leon eta Bilbo-Santander burdinbideak lotu zituen Arangurengo geltokian. Handik aurrera Leonetik zetozen trenek trenbide beretik heltzen dira Irauregira. Lutxanako eta Roblako saihesbideak zama-garraiorako trenentzako besterik ez ziren mantendu.
1994an Bilbo-Leon burdinbidea itxi ostean, trenek Balmasedako geltokira baino ez ziren heltzen. 2003an berriro ireki zen Bilbo-Leon burdinbidea, batipat Robla kotren turistiko zerbitzua ezartzeko, eta baita egunean zentzu bakoitzeko tren bat jartzeko.
Bilbo-Leon burdinbideari dagokionez, 2009an Galtzarako geralekura luzatuta, trenek aldiriko zerbitzua egiten dute Bilbora arte, eta tren bat ibiltzen da 30 minutuko maiztasunaz. Burdinbide hau, aipatutakoen artean guztiz elektrifikatuta dagoen bakarra da.
Geltokia
Gaur egungo geltokiaren eraikinak balioztatze eta bidaia-txartelak erosteko makinez hornituta dago, eta informaziorako teleindikadore eta megafonia sistemak daude. Nasa aldaketa egiteko pasonibela gurutzatu behar da.
Pictichromis porphyrea
Pictichromis porphyrea Pictichromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Woël
Woël Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Woël udalerrian erroldatutako biztanleak 181 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 115 etxebizitza zeuden, 86 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 106 etxeak ziren eta 9 apartamentuak ziren. 86 etxebizitza nagusietatik 70 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 50 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 31 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 85 aktiboak ziren eta 37 inaktiboak ziren. 85 pertsona aktiboetatik 77 lanean zeuden (47 gizon eta 30 emakume) eta 8 langabezian zeuden (2 gizon eta 6 emakume). 37 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Woël udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 184 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.436 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen eta 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia.
2000. urtean Woël udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 576 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cabrièiras (Gard)
Cabrièiras Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gard departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
NA-6063
NA-6063 edo Eunate baselizarako errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-601 nafar errepideko 8,62 kilometroan hasi eta Eunate baselizara arte doa. Errepidea 0,20 kilometro luze da.
Cabrièiras (Gard)
Biztanleria
2007an Cabrières udalerrian erroldatutako biztanleak 1.309 ziren. Familiak 504 ziren, horien artean 108 pertsona bakarrekoak ziren (60 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 124 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 204 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 68 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Muthill
, 'Maothail', Eskoziako herri bat da, Perth eta Kinross eremu administratiboan.
Cabrièiras (Gard)
Etxebizitza
2007an 578 etxebizitza zeuden, 521 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 39 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 480 etxeak ziren eta 94 apartamentuak ziren. 521 etxebizitza nagusietatik 361 bere jabearen bizilekua ziren, 137 alokairuan okupaturik zeuden eta 23 doan lagata zeuden; 12 etxek gela bat zuten, 47 etxek bi zituzten, 92 etxek hiru zituzten, 134 etxek lau zituzten eta 236 etxek bost zituzten. 404 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 219 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 283 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 922 ziren, horien artean 680 aktiboak ziren eta 242 inaktiboak ziren. 680 pertsona aktiboetatik 593 lanean zeuden (322 gizon eta 271 emakume) eta 87 langabezian zeuden (43 gizon eta 44 emakume). 242 pertsona inaktiboetatik 84 erretiraturik zeuden, 79 ikasten zeuden eta 79 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cabrières udalerrian 542 unitate fiskal zeuden, 1.350 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.104 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 58 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 2 higiezinen enpresak ziren, 6 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 15 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 margolariak, 1 zurgina, 3 iturginak, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak 120 m2 baino gutxiagoko dendak ziren.
2000. urtean Cabrières udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 462 hektarea erabiltzen.
Svatý Jan
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1037 urtean egin zen.
Cabrièiras (Gard)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Svatý Jan nad Malší
Svatý Jan nad Malší Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 562 biztanle ditu eta 12,76 kilometro koadroko azalera. České Budějoviceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1199 urtean egin zen.
Svatoslav (Třebíčeko barrutia)
Svatoslav Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 242 biztanle ditu eta 19,29 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1789 urtean egin zen.
Hohenfelden
Hohenfelden Alemaniako udalerria da. Turingia estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mettok argitaletxea
Historia
Argitaletxearen izena editorearen izen-deiturekin sortutako hitz-jolasa da.
Lanak
Lan gehienak narratiba literario garaikidekoak dira, bai euskarakoak eta baita gaztelaniakoak ere. Itzulpenak lantzen dituzte, gehien bat, baina, produkzio propioren bat edo beste ere izan dute.
Ondorengoak dira Meettok-ek argitaratu dituen liburuetako batzuk:
Ertzilla kalearen 43. zenbakiko eraikina
Kokalekua
Indautxu auzoan dago, Ertzilla kalearen 43. zenbakian, Urkixo zumarkalearen izkinan, eta Indautxu plazaren alboan.
Historia
1943an Rafael Fontán arkitektoak eraiki zuen
Eraikina
Espresionista estiloko eraikina da. Adreilu gorriz izkina egiten duen aurrealdean dorrea eta bihurgunean eginiriko balkoiak dauzka.
Empidonax difficilis
Empidonax difficilis Empidonax generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Mária Lebstück
Mária Lebstück (1831ko abuztuaren 15 – 1892ko maiatzaren 30), gizonez jantzita eta Károly Lebstück izenarekin, 1848ko Hungariako Iraultzan, Husarren ofiziala izan zen. Lehenengo husar emakume ofiziala izan zen.
Biografia
Kroaziar familia aberats baten alaba, Zagreben jaio zen 1831an. hamahiru urte zituelarik Vienara joan zen, amaren aldeko osaba batekin bizitzeko. 1848ko azaroan, Vienan iraultza sortu zen eta Mária, 17 urtez, gizonez jantzi zen unibertsitateko erregimentuan apuntatzeko. Vienan borrokatu zuen eta, ondoren, 1848ko Hungariako Iraultzan. Borrokan zauritua izan zen eta, ondorioz, ofizial izateko aukeratua izan zen.
1849ko uztailean ezkondu zen. Budapesten zegoenean aurkitu zuten eta espetxeratu zuten. Espetxean senarra hil zen eta, berak, haurdun ordurako, haur bat izan zuen. Behin askatuta, Hungariara deserriratu zuten eta Kroaziara joan zen. 1853an, Hungariara itzuli zen eta, 1851an, Gyula Pasche-rekin ezkondu zen. Komáromen bizi ziren gizona hil arte, 1870 arte. 1880an, semearekin batera, Újpest herrira joan zen; bertan hilko zen 1892an. 1935ko martxoaren 15ean Budapesten izan zuen etxean oroigarri jarri zuten.
Pseudochromis aldabraensis
Pseudochromis aldabraensis Pseudochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Empidonax occidentalis
Empidonax occidentalis Empidonax generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Svatý Jan pod Skalou
Svatý Jan pod Skalou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 173 biztanle ditu eta 4,09 kilometro koadroko azalera. Beroungo barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1307 urtean egin zen.
Igande Odoltsua
Igande Odoltsua hurrengo gauzak izan daitezke:
Baita ere
Sorex daphaenodon
Sorex daphaenodon Sorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Txinatar krabelin
Txinatar krabelina (Dianthus chinensis; ) Kariofilazeoen familiako eta urteko landarea da, 15-30 cm luzea, zurtoin gogor zuzena eta lantza egiturako hosto berde apala duena. Zurtoinaren puntan izaten ditu loreak, bata bestearen inguruan sorta moduan antolatuak. Krabelinak kolorez zuriak, zuri gorriak, gorriak edo nabarrak izan daitezke. Apaingarri gisa oso erabiliak dira.
Csíkpálfalva
Csíkpálfalva (lagun artean Pálfalva; "Csíkeko Pauloren herria" esan nahi duena; Păuleni-Ciuc) Errumaniako udalerri bat da, Hargita konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Ipar haizearen erronka
Ipar haizearen erronka hurrengo gauzak izan daitezke:
Gheorghe Doja
Gheorghe Doja Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Yampupata itsasartea
Yampupata itsasartea, Boliviako Yampupata penintsula eta Isla del Solen arteko Titikaka lakuaren bidezko banaketa edo elkartze bat da. 975 metroko zabalera du, eta motordun itsasontzietan erraz zeharka daiteke.
Loison-sous-Lens
Biztanleria
2007an Loison-sous-Lens udalerrian erroldatutako biztanleak 5.507 ziren. Familiak 2.095 ziren, horien artean 533 pertsona bakarrekoak ziren (160 bakarrik bizi ziren gizonak eta 373 bakarrik bizi ziren emakumeak), 590 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 740 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 232 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 2.226 etxebizitza zeuden, 2.125 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 101 hutsik zeuden. 1.944 etxeak ziren eta 272 apartamentuak ziren. 2.125 etxebizitza nagusietatik 1.365 bere jabearen bizilekua ziren, 705 alokairuan okupaturik zeuden eta 55 doan lagata zeuden; 23 etxek gela bat zuten, 153 etxek bi zituzten, 324 etxek hiru zituzten, 592 etxek lau zituzten eta 1.033 etxek bost zituzten. 1.568 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.046 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 692 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.701 ziren, horien artean 2.386 aktiboak ziren eta 1.315 inaktiboak ziren. 2.386 pertsona aktiboetatik 1.946 lanean zeuden (1.118 gizon eta 828 emakume) eta 440 langabezian zeuden (226 gizon eta 214 emakume). 1.315 pertsona inaktiboetatik 265 erretiraturik zeuden, 430 ikasten zeuden eta 620 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Loison-sous-Lens udalerrian 2.122 unitate fiskal zeuden, 5.471 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.577 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 193 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 35 eraikuntza enpresak ziren, 69 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 3 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 26 administrazio publikoko enpresak ziren eta 12 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 52 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 5 margolariak, 3 zurginak, 7 iturginak, 2 argiketariak, 5 eraikuntza enpresak, 6 ile apaindegiak, 3 jatetxeak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 29 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 supermerkatua zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 2 okindegiak, 3 harategiak, 2 kongelatu-dendak, 1 liburu denda zen, 4 arropa dendak, 2 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 botika eta anbulantzia 1 bat zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Gascueña
Gascueña Cuencako udalerria da, La Alcarria eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 431 biztanle zituen.
Kortisol
Kortisola giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen duen hormona esteroidea da, glukokortikoideetako familiakoa. Kolesteroletik abiatuta sintetizatzen da, giltzurrungaineko guruinaren azalak jariatzen dituen beste hormonen antzera (aldosterona, kortisona, testosterona...). Sendagai gisa hornitzen denean, hidrokortisona du izena.
Egitura kimikoari dagokionez hormona esteroidea da, hots, talde ziklopentano-perhidrofenantreno du egitura nagusitzat (17+4 C).
Hormona adrenokortikotropikoak (ACTH, hipofisiak jariaturiko hormonak) kortisolaren sintesia bultzatzen du. Giltzurrungaineko azalak ez du nerbio-bukaerarik, beraz hormona glukokortikoideen (kortisol, kortisona...) jariaketaren kontrola ez dago nerbio-sistemaren menpe, hormonen menpe baizik (ACTH hormonaren menpe, batez ere). Aldi berean, hipotalamoak ekoizten duen kortikotropinak erregulatzen du ACTHaren sintesia.
Jakina da estresak duen eragina kortisolaren ekoizpenean: izan ere, estresaren hormonatzat jotzen da kortisola, gorputzak kopuru handian sortzen baitu alarma egoera baten aurrean.
Kortisolaren funtzioak eta efektuak
Hanturaren aurkako efektuak eta eragiten duen immunodepresioak kortisolaren erabilera terapeutikoa bultzatu dute, kortikosteroide sintetikoak agertuz (prednisona, budesonida, etab).
Kortisolaren odol-kontzentrazioa txikia da Addisonen gaixotasuna dagoenean, eta handia Cushingen sindromean.
Yampupata penintsula
Yampupata penintsula Titikaka lakuko Boliviar penintsula bat da, La Pazko departamenduan dagoen Copacabana penintsularen ipar-mendebaldean dagoena. Iparraldetik Isla de la Lunarekin, eta, ipar-mendebaldetik, Isla del Solekin muga egiten du. Azken honekin, Yampupata itsasartea eratzen du. Ipar-mendebalderanzko norantzan forma luzanga du, eta, bere hedadura, 25 kilometro karratutakoa da.
Ochtertyre
, 'Uachdar Thìre', Eskoziako etxalde bat da, Perth eta Kinross eremu administratiboan.
Montgru-Saint-Hilaire
Montgru-Saint-Hilaire Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 34 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 17 etxebizitza zeuden, 14 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 2 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 16etxeak ziren. 14 etxebizitza nagusietatik 10 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 3 etxek hiru zituzten, 6 etxek lau zituzten eta 4 etxek bost zituzten. 9 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 4 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 5 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 18 lanean zeuden (12 gizon eta 6 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 5 Pertona inaktibo guztiak "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen eta 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Empidonax flavescens
Empidonax flavescens Empidonax generoko animalia da. Hegaztien barruko Tyrannidae familian sailkatua dago.
Carmençó
Carmenço mitologia katalaneko jenio bat da, mendiko belardietan ibiltzen dena, kedarra bezain beltza eta iletsua, oinetik burura. Artzainen txaboletara jartzen da haiek erabiltzen ez dituztenean, batez ere neguan, eror ez daitezen. Empordàko artzain zaharrek aldi berean beldurtzen eta errespetatzen duten izaki bat da, urte askotako zorigaitza baitakar. Hori dela eta, txaboletara igotzen direnean, habailarekin zazpi harri botatzen dituzte txabolatik botatzeko.
The Valley of Gwangi
Efektu beteziak stop-motion bidez Ray Harryhausen ezagunak elkarlanean burutu zituen.
Argumentua
XX. mendearen hasiera, Mexiko, T.J. (Gila Golan) bere zirkua mynduko ikuskizun berri batekin nabarmenduarazi nahi duen enpresaburu bat da: 20 zentimetroko zaldi nanoaren aurkezpena. Historiaurrean aditua den Bromley doktorea (Laurence Naismith) eta Tuck (James Franciscus) abenturazalearekin batera ustez zaldi hori bizi den lekura bidaiatuko dute. Bidaia ongi doala dirudienean dinosaurio erraldoi bat topatuko dute.
Lukasiar katedra
Matematiketako Lukasiar katedra, Lucasian Chair of Mathematics, Cambridgeko Unibertsitateko Matematika unibertsitate katedra bat da. 1663an Erresuma Batuko Legebiltzarreko Henry Lucas biltzarkideak sortu zuen, hortik katedraren izena, eta 1664an Karlos II.a Ingalaterrakoak ofizialki ezarri. Katedra edo eserlekuan dagoen pertsonak lukasiar irakasle titulua jasotzen du.
Lehenbiziko lukasiar irakaslea Isaac Barrow matematikaria izan zen eta Isaac Newtonen jarraitu zion.
NA-6064
NA-6064 edo Obanos-Gares errepidea, Nafarroako herri errepidea da, NA-601 nafar errepideko 9,45 kilometroan hasi eta NA-601 errepidearen 17,94 kilometrora arte doa. Errepidea 3,31 kilometro luze da.
Ignazio Gardella
Ignazio Gardella (Milan, Italia, 1905eko martxoaren 30a - Oleggio, Italia, 1999ko martxoaren 15a) italiar arkitektoa izan zen.
Biografia
Arkitekto- eta ingeniari-familia batean hazia eta hezia. Hasieran, arrazionalismoaren jarraitzaile gisa, ez zion ideologia sozial edo estetikorik aplikatu bere arkitekturari, bere belaunaldiko beste arkitekto batzuek ez bezala. Bere proiektuak dotoretasunagatik eta konposizioaren argitasunarengatik bereizten dira, beren indar poetikoarengatik, eta arazoei irtenbide errazak emateko joeragatik.
Cuci (Mures)
Cuci Errumaniako udalerri bat da, Mureș konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Sorex dispar
Sorex dispar Sorex generoko animalia da. Lehen Insectivora edo Soricomorpha deitzen zen taldearen barruan daude. Gaur egun Lipotyphla deitzen den taldearen barruko Soricinae azpifamilia eta Soricidae familian sailkatuta dago.
Ignazio Gardella
Biografia
Pixkana, baina, hasierako joeratik aldenduz joan zen, tradizioaren eta inguruneko motibo arkitektonikoak hizkuntza moderno batera bihurtzeko asmoz (Catenako etxebizitzak, 1946). 1952an, etxe-multzo bat eraiki zuen Cesate Milanesen, eta adreiluzko eliza bat. 1953an, arrazionalismora itzulita, Milango Arte Modernoko Museoa egin zuen. Gardellaren obra nagusietako bi Alexandriako lanbide-eskola eta Milango Olivettirentzako ikasketa-zentroa dira. Beste lan batzuk: Alexandriako Higiene Laborategia (1937-1939) eta langileentzako etxebizitzak (1952); Borletti fabrikarako eraikinak (1951), Erromako E-42ko aterpe-etxea; Varinellako aldareko kapera.
Cottonwood konderria (Minnesota)
Geografia
Cottonwood konderriak 167,977 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,577 ura dira. Beste 165,399 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,96 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 11,687 pertsonetatik 11,152 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 720 dira. 82 beltzak edo afroamerikarrak. 23 amerikar natiboak ziren eta 17 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 302 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 6 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 105 pertsonek kokatzen zuten.
Bukovita
Bukovita sulfuro motako minerala da eta bukovite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Bukovita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema tetragonalaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 da.
Pseudochromis alticaudex
Pseudochromis alticaudex Pseudochromis generoko animalia da. Arrainen barruko Pseudochromidae familian sailkatzen da.
Ville-en-Vermois
Ville-en-Vermois Frantziako udalerri bat da, Meurthe eta Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ville-en-Vermois udalerrian erroldatutako biztanleak 595 ziren. Familiak 228 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 84 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Diru sarrerak
2009an Ville-en-Vermois udalerrian 227 unitate fiskal zeuden, 614 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.853 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 38 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 autoeskola zen, 1 igeltseroa, 2 margolariak, 2 iturginak, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 kirol-denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Ville-en-Vermois udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mévoisins
Mévoisins Frantziako udalerria da, Eure eta Loir departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Mévoisins udalerrian erroldatutako biztanleak 649 ziren. Familiak 240 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 88 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 100 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Svatý Jiří
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1358 urtean egin zen.
Mévoisins
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 410 ziren, horien artean 299 aktiboak ziren eta 111 inaktiboak ziren. 299 pertsona aktiboetatik 280 lanean zeuden (152 gizon eta 128 emakume) eta 19 langabezian zeuden (7 gizon eta 12 emakume). 111 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 36 ikasten zeuden eta 26 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mévoisins udalerrian 240 unitate fiskal zeuden, 649,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.825 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria eta 1 albaitaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra lore-denda bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
La Belliole
La Belliole Frantziako udalerria da, Yonne departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Belliole udalerrian erroldatutako biztanleak 253 ziren. Familiak 92 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 132 etxebizitza zeuden, 100 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 30 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 130 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 100 etxebizitza nagusietatik 93 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 23 etxek lau zituzten eta 56 etxek bost zituzten. 78 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 51 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 166 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 45 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 107 lanean zeuden (64 gizon eta 43 emakume) eta 14 langabezian zeuden (7 gizon eta 7 emakume). 45 pertsona inaktiboetatik 20 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 16 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Belliole udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 264,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.352 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Felix Serrano Ikastetxe Publikoa
Felix Serrano Ikastetxe Publikoa Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen ikastetxe publiko bat da. Felix Serrano Zabala irakaslea eta pedagogoaren omenezko izena darama.
Kokalekua
Indautxu auzoan dago, Manuel Allende kalearen 28. zenbakian, eta Egia Jeneralaren kalea eta Autonomia kalearen artean.
Historia
1915-1917 artean Ricardo Bastida arkitektoak eraiki zuen.
Eraikina
Estilo klasikoan oinarritua dagoen eraikina da.
Oibar
Oibar (zaraitzueraz: Oibarre) Euskal Herriko udalerri bat da, Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta. Zangozako merindadean eta Zangozerria eskualdean dago, Iruñea hiriburutik 42,9 kilometrora. Altuera 380 eta 953 metro artekoa da, eta 47,79 km²-ko azalera hartzen du. biztanle zituen.
Oibar, inguruko beste hainbat herri bezala, muino baten inguruan dago, eta muino horren gainean, antzina, izen bereko gaztelua zegoen. Bere ibarreko ibarburu, Irunberri eta Kaseda arteko eta Zangoza eta Tafalla arteko bidegurutzean dago. Paper handia izan zuen Iruñeko Erresuman eta sortzen ari zen Nafarroako Erresuman, eta Antsa Oibarkoa bezalako Nafarroako errege familiako kide batzuen jaiolekua izan zen. Herriaren inguruan Oibarko gudua ere gertatu zen, Nafarroako Gerra Zibilari hasiera eman ziona Bianako Printzearen espetxeratzearekin. Oibar Nafarroako Gorteetan jarlekudun hiria izan zen.
Oibar ibarreko ibarburua da. Bertako biztanleak oibartarrak (zaraitzueraz: oibarrearrak) dira.
Izena
Oibar edo Oibarre beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Etimologia
Herriaren izenaren jatorriari dagokionez, Oibar, Mikel Belaskok zalantzazkotzat jotzen du, baina ibar hitzaren ondoan dagoen partikula ezezagun batek osatzen duela dio. Patxi Salaberrik ere ez du herri honen izenari buruzko azalpen osorik aurkitzen, baina euskarazko eta erromantzeko izendapenari buruzko datu interesgarriak ematen ditu. Jakina denez, Aibar da erromantzez erabiltzen den izena, eta Oibar euskaraz. Biak antzinatik erabili izan dira, baina zaila da zehaztea bi aldaeretatik zein den zaharrena, nahiz eta Salaberrik esan nahi duen euskal forma dela forma primitiboa. Salaberrik Oibar izeneko beste leku batzuk aipatzen ditu Imozko Erason, Orbaibarran eta Gipuzkoako Zarautzen.
Zaraitzun, herria Oibarre izena du.
1979ko Euskal Herriko udalen izendegian, Euskaltzaindiak Ahibarre forma proposatzen zuen, 1990ean atzera egin eta Oibar aukeratu zuen arren.
Armarria
Oibarko armarriak honako blasoi hau du:
Bandera
Oibarko banderak Oibarko armarria dauka hondo gorri baten gainean.
Geografia
Oibar izen bereko ibarrean dago, Zangozerria eskualdean, Nafarroa Garaia herrialdearen ekialdean.
Inguru naturala eta kokapena
Oibar Nafarroa Garaiko erdialde-mendebaldean kokatzen da, Zangozako merindadearen hegoaldean. Herrian guztira 456 etxebizitza-eraikin daude. Udalerriko punturik garaiena Izkoko mendietan dago, itsasoaren mailatik 960 bat metrora, eta baxuena Aragoi ibaiaren ertzean, itsasoaren mailatik 380 metrora.
Klima eta landaredia
Oibarko klima mediterraneo motakoa da, nahiz eta iparraldean klima kontinentalaren ezaugarriak izan. Iparraldeko gune menditsuenetan prezipitazioak ugariagoak dira, urtero 800mm inguru, baina zenbat eta hegoalderago urriagoak, herrigunean, esaterako, 500mm euri baino ez dira jausten urtero. Batez besteko tenperatura 12 eta 13 gradu artekoa da eta urteroko egun euritsuak 80 eta 100 bitartekoak.
Oibarko basoak asko gutxitu dira denboraz, gaur egun, jatorrizko haritzen eta arteen hedadura 223 hektareakoa baino ez dela. Arteei eta haritzei XIX. mendetik birlandatutako pinu lariziar austriarrak batu arren, basoak herriko azaleraren %7,1 baino ez ziren XX. mendearen amaieran.
Estazio meteorologikoa
Oibarren dagoen, itsasoaren mailatik 556 metrora, Nafarroako Gobernuak 1974n jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Udalerrian, Brontze Aroko aizkora leundu batzuk jaso ziren. Oibarren erromatarren garaiko aztarna ugari aurkitu dira, Llano, Soreta eta Solano izeneko guneetan. Solanon esaterako, Jupiter jainkoaren omenezko aldarea eta brontzezko irudia aurkitu zuten duela urte batzuetako indusketetan.
Erdi Aroa
IX. mendearen erdialdean, Oibar, Iruñeko Erresumaren gotorleku garrantzitsuenetakoa zen. Banukasitarren familia buruzagietako bat, Muhammad ibn Lubb, bere familiaren aurka oldartu eta Zaragoza, Balterra, Tutera eta Deiuko handitu zituen bere jabetzak. Iruñeko Erresuman sartu eta Gartzia Enekoitz erregearen aurka borrokatu zen. 882. urtean, Oibarko gaztelua suntsitu egin zuen, eta gaur egun gotorlekutik ezer ez da geratzen, gaztelua zegoen lekuari "inguraketa" deritzo.
XI. mendean, Antso III.a Gartzeitz erregeak eta Antsa Oibarkoa andreak Ramiro izeneko semea izan zuten, ondorengo urteetan Ramiro I.a Aragoikoa erregea izango zena. Semeak, Aragoiko lurrez gain, Oibarko jaurerria jaso zuen ondorengotzan eta horrela Oibarko jaurerria Aragoiren jabetza izan zen 1062ra arte. 1200ean herria aragoitarren esku geratu zen berriz ere, Antso VII. Nafarroakoak Aragoiko Erresumarekin zeukan gerra zela eta. Aragoiko Erresuma Gaztelakoarekin batu eta Araba eta Gipuzkoa kendu zizkion Nafarroako Erresumari. Nafarroako erregeak dena den, Oibar aragoitarrei kentzea lortu zuen, betiko Nafarroako Erresumari lotuz.
Ondoz ondoko tenenteen kategoriak adierazten du bere garrantzia: Antso Ramiritz (1091-1100), izen bereko erregearen anaia; Antso Antzeitz kondea (1105), Ladron Enekoitz (1135) eta Vela Ladron semea (1136-1147), Gartzea Almorabide (1153-1155), Orixo Ramiritz Oteitzakoa (1171-1179) eta Eneko Oritz (1198). Errege hiribildu gisa, koroari bularra ordaintzen jarraitu zuen, 1368an prestazioen salbuespena lortu zuen arte, afaria barne.
Oibarrek, koroaren jaurerri gisa, koroari ordaindu behar zizkion petxak urtero. Petxa horiek etxeko urteroko bi soldatetan ezarri zituen Karlos III.a Nafarroakoa erregeak. 1397ko martxoaren 27an, erregeak, kapare egin zituen herritar guztiak, koroari erakutsitako leialtasuna eskertuz. 1451. eta 1452. urteetan, Nafarroako errege zen Joan II.a Aragoikoa Bianako printzearekin borrokatu zen, jaurerriaren jabetzaren inguruan eta Nafarroak bizi zuen gerra zibil egoeraren barnean. 1451ko urriaren 23an bertan alde bien arteko gudu nagusia borrokatu zuten. Oibar Bianako printzea zen Karlos jaunaren alde agertu zen.
Gaur egun Santa Zilia eta Artamendia herri hustuak daude, eta XV. mendean hutsik geratu ziren. Bere bizilagunek erregeari 1263n bere elizetako patronatua eman zioten.
Aro Modernoa
Herriak "hiribildu onaren" titulua izan zuen, eta jarlekua Nafarroako Gorteetan. XVI. mendea oparoa izan zen herriaren garapenerako, garai horretakoa da esaterako San Petri elizaren aurrealde erromanikoa gurutzadura eta aurrealde plateresko batekin ordezkatu ziren lanak. Horrez gain, herrian, bi jauregi eraiki ziren: gainekoa batetik, eta pekoa, bestetik. Horrez gain, herrian San Petri eta Andre Maria omenezko elizak eta gaur egun desagertu baselizak diren San Julian, San Felizes, San Jakue, San Joan Bataiatzailea, San Laurendi, San Mikel, San Milian, San Roke, Santa Zilia, Santa Luzia eta Santa Romanaren omenezkoak.
Garai modernoetan, Oibarrek izena ematen dion eta buru duen ibarra osatzen zuten Ageza, Arteta, Epaiz, Eslaba, Ezporogi, Galipentzu, Gardalain, Getadar, Julio, Leatxe, Lerga, Loia, Moriones, Sabaitza, Usunbeltz eta Zare. Zenbait dokumentuk, batzuetan, honako herri hauek biltzen dituzte ibarrean: Irunberri, Izko, Peña, Rocaforte eta Xabier. 1844an, Oibar herriak ibarretik bereiztea lortu zuen Nafarroako Foru Aldunditik, komunitateko gainerako kideak aurka egon arren; baina 1846an gauzatu zen neurria, eta, aldi berean, ibarra osoa desegin zen hainbat udalerritan.
Aro Garaikidea
Iberiar Penintsulako gerran zehar, frantziarrek alkatea, bikarioa eta hiru oibartar fusilatu zituzten. Horrez gain, biztanleetako asko Frantziara erbesteratu zituzten, eta ondasun askoren jabe egin ziren.
Udalerriak, 1802an, irin-errota bat eta hiru olio-errota zituen Aragoi ibaiaren gainean. Gorteetan eserlekua eta botoa zuen hiribilduetako bat zen. 1894an bilketa eta behartsuentzako ospitale bat zituen. Bere iturburuak hain ziren aberatsak, ezen Zangozako bizilagunei saltzen baitzieten ura; bere muinoak 6000 labore lapurtu eta 2000 landugabe hartzen zituen. Bere zuhaiztia oso handia zen Iberiar Penintsulako gerra baino lehen. 1830eko izozteek olibondo gehienak baliogabetu zituzten, eta olio-ekoizpena nabarmen murriztu zen. Industriak olio-errotak eta pattar-fabrika bat besterik ez zituen; lihoak, kalamuak, olioa eta janari-gaiak inportatzen zituen, Frantziatik, Aragoitik eta Kataluniatik zetozenak, eta soberako fruituak esportatzen zituen, batez ere pattarra, Zaraitzun eta Erronkaribarren saltzen zuena.
Ekonomia
Oibarko udalerriaren mugetan, Izkoko mendietan, eta Irunberri eta Urraulbeiti bitartean, Nafarroako Gobernuak eraikitako "Oibar" izeneko parke eolikoa dago. Ezarritako potentzia 36,64 megawattekoa da. Parkearen jabea Acciona da gaur egun.
Horrez gain, Izko mendizerran "Izko" izeneko parkea ere badago, ezarritako potentzia 33,00 megawattekoa da, eta jabea Acciona Energia da. Eta Zangozan eta Irunberrin, berriz, "Salajones" izeneko 19,14 megawatteko parkea dago.
Politika
Oibarreko udaletxea herrigunean dago, eta idazkaria, era berean, Leatxeko Udalako idazkaria da. Udalbatza udalerriko alkateak eta sei zinegotzik osatzen dute. Egungo alkatea Aritz Burguete Blasco da, Oibarko Ezkerren Hauteskunde-elkarte Independentea zerrendako hautagai gisa aurkeztu zena.
Foru hauteskundeak
Hauek dira Nafarroako Parlamenturako hauteskundeen azken bi deialdiak:
Udala
Udalaren egoitza eta udaletxea erdialdean dago.