cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Islamdar arte
Arte islamiarraren eremua izugarri zabala da, eta lurralde hauek hartzen ditu: Afrikaren iparraldea, Egipto, Palestina, Siria, Turkia, Arabia, Irak, Pertsia, India eta Txina. Horiez gainera aipatzekoak dira arte mudejarra Espainian (Errekonkistaren ondoren) eta Siziliako printze normandiarren artea, berez islamiar artea izan gabe ere, arte horren eragina oinarrizkoa duena.
Zabalkundea
Islama bizkor hedatu zen bai Ekialde Hurbilera baita Afrikako iparraldera ere. Kristautasunak hiru mendetan baino lurralde zabalagoa eta jarraitzaile gehiago bereganatu zituen islamak ehun bat urtetan. Musulmanek beren mendeko herrietan ez zituzten herritarrak beren erlijioa hartzera behartzen: bestela baizik, «Liburuko» (Biblia) beste bi herrien sinesteak -kristau eta juduenak- errespetatzen zituzten. Hori horrela izanik ere, VII. mendearen erdialdeaz geroztik, gero eta jende gehiago bihurtu zen islam erlijiora.
Horrek azaltzen du zergatik ez zen ia tekniken eta lanbideen antolakuntzan aldaketarik izan, eta, hortaz, islamak mendean hartu aurreko arteek ehun urtez bizirik iraun zuten, eta ez zen arte musulmanaren hatsik soinatu.
Koranak zehatz-mehatz gaitzesten zuen gizakia irudietan adieraztea, eta hori delaeta arte musulmanak oso gutxi landu zituen bai eskultura bai pintura. Hala ere, zientzia eta literatura liburuak miniatura ederrez apaintzen zituzten. Eskultura, bestalde, etzeko gauzak apaintzeko erabiltzen zen bakarrik ; bada, ordea, eskultura gaien adibideren bat edo beste, Lehoien Patioko lehoiak (Grananda) adibidez. Arkitektura izan zen, hortaz, arte islamiarraren adierazpen nagusia.
Arkitektura
Islamaren zabalkundearen garaiko arteak kristau eta bizantziar estiloak hartu zituen bere baitan -forma helenistikoen eta erromatarren isla-, eta baita Pertsiako tradizio artistikoak ere. Islamaren aurreko Arabiak ez zien ezer berezirik utzi hurrengo belaunaldiei, idazkera apaingarria izan ezik.
Arkitektura honen eraikin nagusiak meskita, jauregia, hilobia eta gotorlekuak dira, nahiz eta beste hainbat tipo garatu, hala nola, bainutegi publikoak, iturriak eta etxebizitzak. Arkitektura-kultura honen elementu nagusiak zutabea, arkua eta kupula dira, hiru elementu hauen konbinaziotik lortzen baitu bere originaltasuna. Jatorria persiar arkitekturan, batez ere Partiakoan, duela esan ohi da, nahiz eta inguruko kulturetako eragin ugari izan, adibidez bizantziar arkitekturak eragindakoa.
LIDAR
LIDAR (Laser Imaging Detection and Ranging) laser bidez objektuak antzemateko eta neurtzeko sistema da. Arkeologian oso baliagarria da bereziki landarediak estaltzen dituen eremuak aztertzeko.
Erabilera Guatemalan
Guatemalako oihana arakatzen hasi dira gailuarekin eta emaitzak erakutsi dutenez, Tikal aztarnategi maian beste piramide bat aurkitu dute, Kunal zentro zeremoniala deskubritu dute, El Palmar hiria uste baino 40 aldiz handiagoa dela ondorioztatu dute etab. 2.100 km2 aztertu dituzte orain arte, beste 20.000 geratzen zaizkie, baina dagoeneko maien historia aldatu du LIDARek. Zibilizazioak 1 edo 2 milioi biztanle zituela uste zen, baina datu berrien ondorioz, 20 milioi inguru zirela diote orain adituek.
Islamdar arte
Apaingarriak
Musulmanek landu zituzten apaingarriak izan ziren ziur asko originaltasun eta aberastasun handiena lortu zuten adierazpen artistikoak. Landareak, irudi geometrikoak eta idazkera arabiarra (epigrafeak) erabili zituzten batez ere apainketarako osagai nagusi gisa. Osagai horiek era askotako tekniken bidez adierazten zituzten : mosaikoak, zeramika beiratuak, lauzak, saretak, etab., eta horien bidez apaingarri aberastasun paregabea lortu zuten. Dekoratzaile musulmanek trebetasun handiz ezkutatzen zituzten eraikuntzan erabiltzen ziren material aurreak.
Arte aplikatuetan ere lorpen handiak egin zituzten musulmanek. Horien artean aipatzekoak dira ehunetan egindako lanak (tapizak eta jantzietarako ehunak), bolia (xehetasun handiaz zizelatua), zilar damaskinatua, eta bolia edo nakarra zurean txertatua.
Eptatretus wisneri
Eptatretus wisneri Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Skelmorlie
, Eskoziako udalerri bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian.
Bertan, izen berdineko Skelmorlie gaztelua dago.
Paradise (Texas)
Paradise Texasko hiri bat da. Wise konderrian kokatua dago. 2010ean 441 biztanle zituen, 5.2 kilometro koadrotan banatuta.
Vincent Inigo
Vincent Inigo (Agen, 1983ko otsailaren 10a) lapurtar errugbilaria da, errugbi XV eta errugbi VII modalitatetan aritzen dena. Sébastien anaiarekin batera, argazkilaritzan lan egiten du.
Baionan hazia, Aviron Bayonnais taldean debutatu zuen Top 14an. 2016ko Olinpiar Jokoetan hartuko du parte.
Canale (Piemonte)
Canale Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Canalek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nafarroako Kontuen Ganbera (egoitza)
Nafarroako Kontuen Ganbera izen bereko erakundearen egoitza da.
Kokalekua
Iruñeko Alde Zaharran dago, Florencio Ansoleaga kalearen 10. zenbakian.
Historia
Hiriko arkitektura gotiko zibilaren eraikuntza bakarra eta 1868an Kultura Ondasun deklaratua izan zen.
XIII. mendeko etxea 1524an Karlos V.a Nafarroakoak erosi zuen Nafarroako Comptos Ganberak egoitza finkoa omen ez zuelako. Bertan eta 1836an erakundea deuseztatu arte moneta ere egiten zuten.
Ganbera desagertu ondoren, bere artxiboa Nafarroako Agiritegi Orokorrera eraman zuten eta bertan hasieran Monumentu Historiko eta Artistikoen Batzordea, 1919tik aurrera Nafarroako museoa, 1941 eta 1994 artean Vianako Printze Erakundea izan ziren.
Deskripzioa
Kanpoko itxurara eta egikera direla eta, Kontuen Ganbera gisa egokitu baino lehenagoko eraikuntza da. Adituen esanetan XIII. mendekoa edo izan daiteke.
Harriz egina, bi platabanda sendoz osatutako arku zorrotza du. Honek hastapeneko edo trantsizio gotikoaren bereizgarrietako bat da.
High Falls (New York)
High Falls Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ulster konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
En Marea
En Marea (euskaraz Itsasaldian) Galizako hainbat ezkerreko alderdi politikoen koalizio bat da. Ahal Dugu, Esquerda Unida, Anova-Irmandade Nacionalista, Marea Atlántica, Compostela Aberta, Marea Pontevedra, Ferrol en Común, Encontro por unha Marea Galega eta Ourense en Común alderdiek osatzen dute.
2015eko azaroan sortu zen eta Luís Villares buru du.
McLean museoa
MacLean museoa (McLean Museum) Eskoziako Greenock herrian dagoen arte museo bat da, Inverclyde eskualdean. Izen ofiziala McLean Museum and Art Gallery du. A mailako eraikina izendaturik dago.
Historia
Greenock Philosophical Society-ren bildumak hartzeko 1816 urtean Greenockeko liburutegia erabili zen baina eraikin berria behar zela ikusita 1863an eraikin berria altxatzea erabaki zuen James McLean merkatari aberatsak. Eraikin honek 1876ko azaroaren 3an ireki zituen ateak.
Viareggio
Viareggio Italiako erdialdean dagoen kostaldeko hiria da, Liguriako itsasoaren ertzean kokatuta dagoena.
Hénencourt
Hénencourt Frantziako udalerria da, Somme departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Hénencourt udalerrian erroldatutako biztanleak 177 ziren. Familiak 69 ziren, horien artean 19 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 31 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 8 hutsik zeuden. 76 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 69 etxebizitza nagusietatik 59 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 8 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 43 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Litoria louisiadensis
Litoria louisiadensis Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Hénencourt
Diru sarrerak
2009an Hénencourt udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 190 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.073 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 garraio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Hénencourt udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Afrojapyx
Afrojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Amada López Meneses
Amada López Meneses (As Nogais, Galizia, 1906ko ekainaren 20a) historialari eta ikertzaile galiziarra izan zen,
Ibilbidea
Umezurtza aitaren aldetik. Batxilergoa Lugon ikasi zuen, eta ondoren familiarekin Madrilera joan zen bizitzera. Han Filosofia eta Letrak ikasi zituen eta Historian espezializatu zen. Real Academia de la Historiaren buletinetan eta Espainiako Txangoen elkartearenetan argitaratu zituen bere lanak.1931ko uztailean Simancaseko Artxibo Nagusian lan egin zuen Hedapen Batzordearen beka bat jaso zuen Frantzian egonaldi baterako, eta Real Academia Galegako kide izan zen.
Tragelaphus imberbis
Tragelaphus imberbis Tragelaphus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Bovinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
Sarrebourgeko barrutia
Sarrebourgeko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 62.098 biztanle ditu 993 kilometro koadrotan. Guztira 102 udalerri ditu. Bere hiriburua Sarrebourg da.
Árkos
Árkos (Arcuș) Errumaniako udalerri bat da, Kovászna konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Fusiforme
Fusiforme izena, ardatz (antzina, iruteko erabiltzen zen tresna) forma duten objektu edo bizidunei ematen zaie, hau da, luzanga eta gorputzadarrak erdialdea baino estuagoak dituena; elipsoide luzanga.
Arrainek eta uretako beste hainbat animaliek, izurdeek bezala, gorputz fusiformea dute, urak mugimenduei egiten dien erresistentzia hoberen murrizten duen forma dena.
Hegaztiak eta hegan egiten duten beste animalia batzuk ere hala jartzen dira, arrazoi beragatik. Hegazkinek, itsaspekoek eta fluido batean (airea, ura) mugitu behar duten beste objektu batzuk ere, forma horrekin eraikitzen dira.
Landareen artean ere, forma hau berau ere ikusten da: Adibidez, pinuen hostoak forma honetakoak dira, baita zuhaitz konifero askoren pinaburuak ere.
Eptatretus yangi
Eptatretus yangi Eptatretus generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Cragsmoor (New York)
Cragsmoor Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ulster konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Pedro Sarriegi
Pedro Sarriegi Larburu (Hernani, Gipuzkoa, 1906ko maiatzaren 26a - Hernani, Gipuzkoa, 1968ko ekainaren 10a) euskal idazle eta antzerkigilea izan zen.
Biografia
Paper-fabrika batean lan egin zuen. Euskal antzerkia, kantak eta dantzak bultzatu zituen, batik bat. Antzerki-lan nagusiak: Etxerako... nor? (1964), Jokaldi txar bat (1966), Gazteak, Zauritutako lorea (1967), Biotzaren neurria (1965), Jose Mariren urre puxkak(1961), eta Ama izaten lanak dira orratik(1964).
Urodynamis taitensis
Urodynamis taitensis Urodynamis generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Istiblennius muelleri
Istiblennius muelleri Istiblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Sintonia (argipena)
Sintonia hitzak adiera zenbait ditu:
Epaltza ur-jauzia
Epaltza ur-jauzia Nafarroa Garaian dagoen ur-jauzia da, Baztaneko udalerriko lurretan dago, Aritzakuneko Epaltza errekan 80 metroko jauzia egiten du urak.
Inguruko mendiak
Ur-jauzi hau Itsusiko Haitzetatik sortzen da, Iguzkimendi mendiko (842 m) urak jasotzen dituen Epaltza errekan dago.
Bertara nola iritsi
Aritzakunen dagoen Estebeneko borda aterpetik abiatu, eta Veaux mendatera jaitsi behar da.
Ikusi mendizaleak
Ikusi mendizaleak euskal abesti herrikoia da, Sabino Lopez de Gereñok konposaturikoa.
Sabin Gereñok konposatu zuen Ikusi mendizaleak martxa ezaguna, bere anaia Xabier Gereñok eskatuta, mendizaleek beren txangoetan abestu zezaketen abesti bat nahi zuela eta,. 1966ko gau batean asmatu zuen doinua eta, ondoren, letra. Xabier Gereñok "Euskal Kantu Berriak" lehiaketara aurkeztu zuen, baina epaimahaiak ez zuen onartu "interes gutxiko martxa" gisa hartu baitzuen. Ordurako, partitura jadanik banatuta zegoen, hainbat txistularik eta orfeoi taldek egileak jakin gabe zabaldu zuten eta izugarri zabaldu zen.
1968an Argoitia neba-arrebak (Irune eta Andoni Argoitia) CINSAn argitaratu zuten albumaren errepertorioan abestia txertatuta zegoen. 1970ean piezaren copyrighta erregistratu zuen Sabin Gereño-k.
Abestia oso ezaguna da, 'Euskal abesti herrikoien' artean 5. bisitatuena izan da Wikipedian (2015-2023).
Abestiak bertsio ugari ditu eta artista askok interpretatu dute, besteak beste, musikari hauek: Argoitia neba-arrebak, Oskorri folk taldea, Takolo, Pirritx eta Porrotx pailasoak, Fermin Muguruza, eta Leihotikan rock talde; AEKantuz diskoetan ere txertatu ziren bertsio batzuk.
Doinua
Hau da abestiaren partitura sinplifikatu bat (ez ditu errepikapenak kontuan hartzen):
Torranyard
, Eskoziako herri bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian. Auchentiber eta Irvine udalerrien artean dago, A736 Lochlibo Road errepidean.
Lauriane Lissar
Lauriane Lissar (Baigorri, 1992ko abuztuaren 6) lapurtar errugbilaria da, errugbi XV eta errugbi VII modalitatetan aritzen dena.
2016ko Olinpiar Jokoetan hartuko du parte.
Allojapyx
Allojapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Hyde Park (Vermont)
Hyde Park Vermont estatubatuar estatuko Lamoille konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 2.954 biztanle zituen eta 29,25 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Mirabel-et-Blacons
Mirabel-et-Blacons Frantziako udalerri bat da, Drôme departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 488 etxebizitza zeuden, 405 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 64 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 394 etxeak ziren eta 91 apartamentuak ziren. 405 etxebizitza nagusietatik 291 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 35 etxek bi zituzten, 78 etxek hiru zituzten, 112 etxek lau zituzten eta 177 etxek bost zituzten. 303 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 183 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 190 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 551 ziren, horien artean 417 aktiboak ziren eta 134 inaktiboak ziren. 417 pertsona aktiboetatik 367 lanean zeuden (183 gizon eta 184 emakume) eta 51 langabezian zeuden (18 gizon eta 33 emakume). 134 pertsona inaktiboetatik 69 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Mirabel-et-Blacons udalerrian 406 unitate fiskal zeuden, 942 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.101 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 10 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 2 higiezinen agentziak.
2000. urtean Mirabel-et-Blacons udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 500 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Paris (Texas)
Paris Texasko hiri bat da. Lamar konderrian kokatua dago. 2010ean 25,171 biztanle zituen, 94.54 kilometro koadrotan banatuta.
Tragelaphus scriptus
Tragelaphus scriptusa Tragelaphus generoko animalia da. Artiodaktiloen barruko Bovinae azpifamilia eta Bovidae familian sailkatuta dago
East Kingston (New York)
East Kingston Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Ulster konderrian dago, New York estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Litoria lutea
Litoria lutea Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Nant
Nant Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 920 etxebizitza zeuden, 365 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 525 bigarren erresidentzia ziren eta 30 hutsik zeuden. 829 etxeak ziren eta 87 apartamentuak ziren. 365 etxebizitza nagusietatik 267 bere jabearen bizilekua ziren, 80 alokairuan okupaturik zeuden eta 18 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 28 etxek bi zituzten, 69 etxek hiru zituzten, 102 etxek lau zituzten eta 163 etxek bost zituzten. 210 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 184 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 136 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bănești
Bănești Errumaniako udalerri bat da, Prahova konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Nant
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Bănești
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Nant
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 470 ziren, horien artean 339 aktiboak ziren eta 131 inaktiboak ziren. 339 pertsona aktiboetatik 318 lanean zeuden (172 gizon eta 146 emakume) eta 21 langabezian zeuden (5 gizon eta 16 emakume). 131 pertsona inaktiboetatik 63 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 62 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 18 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 3 igeltseroak, 1 margolaria, 3 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 5 jatetxeak, 3 higiezinen agentziak eta 1 tintoreria.
2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 3 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Nant udalerrian 39 nekazaritza-ustiategi zeuden, 4.225 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra osasun-zentro zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dakota Fanning
Hannah Dakota Fanning (Conyers, Georgia, 1994ko otsailaren 23a - ) aktore estatubatuarra da. Oso gaztea zenetik aktore izatearekin amesten zuen eta hau egi bihurtu zen 1999an, milaka umeren artean aukeratua izan zenean Tideren komertzial bat egin ondoren. Bere karrera garrantzi gabeko saio eta pelikulak egiten jarraitu zuen. 2001ean Lucyren papera egin zuen I'm Sam filmean. Honen ondoren bigarren mailako paperetan hasi zen pelikula garrantzitsuagoetan. Taken telebista saioak interpretazio mailan igo zuen.
Elle Fanningen ahizpa da, hau ere aktorea.
Sariak
Nickelodeon Kids' Choice Awards
Saturn Awards
Young Artist Awards
Myxine affinis
Myxine affinis Myxine generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Dakota Fanning
Sariak
Satellite Awards
Scythrops novaehollandiae
Scythrops novaehollandiae Scythrops generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Towerlands (Iparraldeko Ayrshire)
Towerlands, Eskoziako etxalde txiki bat da, Iparraldeko Ayrshire konderrian. 28-32 hektare inguruko lursailak ditu.
Litoria macki
Litoria macki Litoria generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Saint-Romain (Vienne)
Saint-Romain Frantziako udalerri bat da, Vienne departamenduan dagoena, Akitania Berria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Romain udalerrian erroldatutako biztanleak 416 ziren. Familiak 178 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 46 bakarrik bizi ziren emakumeak), 62 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 260 etxebizitza zeuden, 182 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 57 bigarren erresidentzia ziren eta 22 hutsik zeuden. 258 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 182 etxebizitza nagusietatik 148 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 48 etxek lau zituzten eta 59 etxek bost zituzten. 155 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 111 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 226 ziren, horien artean 159 aktiboak ziren eta 67 inaktiboak ziren. 159 pertsona aktiboetatik 149 lanean zeuden (83 gizon eta 66 emakume) eta 10 langabezian zeuden (2 gizon eta 8 emakume). 67 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Romain udalerrian 192 unitate fiskal zeuden, 415 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.216 euro zen.
Goñi (argipena)
Goñi leku-izen bat da, abizen bat eratu duena.
Saint-Romain (Vienne)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 3 higiezinen enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 3 margolariak, 1 zurgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2000. urtean Saint-Romain udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.046 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Maurice-de-Gourdans
Saint-Maurice-de-Gourdans Ain departamenduko Frantziako udalerria da, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Dahme (Brandenburgo)
Dahme Alemaniako udalerria da. Brandenburgo estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Valdebarón
Valdebarón Nafarroako ibaia da, Ebro ibaiaren ezkerraldeko adarra; 16 km.ko luzera du. Oiongo (Araba) udalerriko eremuetan du iturburua, eta Lapoblación eta Vianako udalerrietako lurrak ureztatzen ditu, Ebro ibaiarekin bat egin aurretik.
Allurjapyx
Allurjapyx Dipluraren barruko Japygidae familiako genero bat da. Hexapoda taldeko artropodoak dira.
Arrambidenea etxea
Arrambidenea etxea Errenteriako Orereta kalean dagoen, barroko estiloko, XVII. mendeko etxea da. 2005eko urtarrilaren 26an Kultura Ondasun izendatu zen Errenteriako Hirigune Historikoa, Monumentu Multzo izendapenean.
Ezaugarriak
Herriko erdialdeko kanpoaldean dagoen etxea da, Torrekua dorretxearen ondoan. Hasieran exentoa zen arren, gerora beste eraikin batzu gehitu zaizkio alboan, hiru etxeaurrekoa izanik gaur egun. Oinplano angeluzuzena du, behekoa eta bi solairu eta teilatuak lau aldetara ematen du. Solairu bakoitza material desberdinez eraikia dago; behekoa hareharrizko harlanduz, lehenengoa harlangaitz luzituez eta bigarrena adreiluz. Etxea berriztatzean etxeaurre nagusian harria estalia geratu da lehenengo eta bigarren solairutan. Ezkerreko aldean beheko solairua atxikia duenez ez dira bertako leihoak ikusten baina lehenengo eta bigarren solairuetan balkoiak ditu. Teilatu hegala dentikuluduna da landutako zuburuak ditu.
Txinako Zientzia eta Teknologia Unibertsitatea
Txinako Zientzia eta Teknologia Unibertsitatea (University of Science and Technology of China edo USTC) Hefei hirian dagoen unibertsitate publikoa da. 1958an Pekinen sortua, Txinako Zientzien Akademiak kudeatzen du. 1970eko hamarkadan, Iraultza Kulturalean zehar, egungo egoitzara lekualdatu zuten. C9 Ligako kide gisa, herrialdeko unibertsitaterik onenetako bat da.
Istiblennius pox
Istiblennius pox Istiblennius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Blenniidae familian.
Blohm + Voss
Blohm + Voss alemaniar ontziola bat da. 1877ko apirilaren 5ean sortu zen eta bere egoitza nagusia Hanburgon du. Itsasontziak sortzeaz gain hainbat ingeniaritzako lan ere egiten ditu. Enpresa pribatua da eta ThyssenKrupp enpresa da bere jabea gaur egun.
Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren ia suntsitua geratu zen arren, gaur egun ere gerraontziak sortzen dihardu, alemaniar armadarentzat.
Chrysococcyx maculatus
Chrysococcyx maculatus Chrysococcyx generoko animalia da. Hegaztien barruko Cuculidae familian sailkatua dago.
Blohm + Voss
Sorturiko gerraontziak
Blohm + Voss ontziolak sorturiko gerraontzirik ospetsuenak ondorengoak dira:
Torbeg
, 'An Tòrr Beag', Eskoziako Arran uharteko udalerri bat da, Clydeko fiordoan eta Iparraldeko Ayrshire konderrian.
Haruka Agatsuma
Haruka Agatsuma, jponieraz 我妻 悠香, Kawaguchi, Honshu (Japonia), 1994ko abenduaren 18a) sofbolean aritzen den jokalari japoniarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabaziko du Japonia ordezkatuz, AEBren (zilarrezkoa) eta Kanadako taldeen aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko zuten Japoniako taldea: Haruka Agatsuma, Mana Atsumi, Yamato Fujita, Miu Goto Nodoka Harada, Yuka Ichiguchi, Hitomi Kawabata, Nayu Kiyohara, Yukiyo Mine, Sayaka Mori, Minori Naito, Yukiko Ueno Saki Yamazaki, Eri Yamada eta Yu Yamamoto-k.
Aulki elektriko
thumb|250px|Aulki elektrikoaren erabilera [[Ameriketako Estatu Batuak|AEBetan.
]]
Aulki elektrikoa elektrokuzioaren bidez presoak hiltzeko erabiltzen den heriotza zigor metodoa da, gehienbat, Ameriketako Estatu Batuetan. Erabilpena XIX. mendearen amaieran hasi zen, elektrizitatearen erabilpena zabaltzearekin batera. XX. mendearen bigarren erditik aurrera, gero eta estatu gutxiagok erabili dute, eta gaur egun heriotza zigorra ebazteko bigarren mailako metodoa da.
Historia
Thomas Edison (1847-1931) bonbilaren asmatzailea, aulki elektrikoaren asmakizunenan parte hartu zuen. Haren langile batek, Harold P. Brownek (1869-1932), garatu zuen exekuzio sistema hau.
Alde batetik, urkamendia baino eraginkorragoa zen metodo bat aurkitzeko lehia hasi zen. Beste aldetik, merkataritza borroka batean, XIX.mendea ren amaieran, Thomas Edison eta George Westinghouseren arteko lehia egon zen etxeko hornidura elektrikoaren sistema bat ezartzeko.
1889an, New Yorkeko estatuak korronte alternoko aulki elektrikoa onartu zuen exekuzio-sistema berri gisa. Aulki elektrikoarekin exekutatutako lehena William Kemmler izan zen (1890eko abuztuaren 6a). Martha M. Place (1899ko martxoaren 20a) izan zen lehen emakumea.
XX. mendeak aurrera egin ahala, gero eta gehiago zalantzan jarri zen aulki elektrikoaren erabilera. Mende hasieran Estatu Batuetan gehien erabiltzen zen exekuzio-metodoa bihurtu ondoren, erabiltzeari uzten hasi ziren, estatu batzuetan gas-ganbarak erabiltzen hasi ziren eta, 80ko hamarkadaren erdialdean, injekzio hilgarriak nagusiak ziren exekuzio sistema bezala. 2004an, Alabaman, Floridan, Nebraskan, Hego Carolinan, Tennesseen eta Virginian bakarrik erabiltzen zen.
Metodoa
Kondenatuaren burua eta hankak arradatzen dira eta presoa aulkiari lotzen da. Belaki heze bat jartzen da buruan eroankortasunari laguntzeko. Elektrodo bat buruan jartzen da eta beste bat hankan, zirkuitu itxi bat egoteko. Gutxienez korronte elektriko baten bi astinaldi ematen dira denbora eta korrontearekin, kondenatuaren egoera fisikoaren arabera. Normalean, hasierako tentsioa 2.000 voltioko izaten da, 15 segundokoa, bai konorterik eza eragiteko, bai bihotza geldiarazteko. Tentsioa jaitsi egiten da, korronte-fluxua 8 anpara murrizteko. Pertsonaren gorputza 138 ° F (59 ° C) -raino berotu daiteke, eta korronte elektrikoak, oro har, kalte handiak eragingo ditu barne-organoetan.
Gainbehera
Aulki elektrikoaren erabilerak behera egin zuen legegileek exekuzio metodo gizatiarragoak bilatzen zituzten heinean. Injekzio hilgarria metodorik ezagunena bihurtu zen, egunkariek lagunduta.
Ira (Vermont)
Ira Vermont estatubatuar estatuko Rutland konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 432 biztanle zituen eta 7,8 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Aulki elektriko
Gainbehera
Aulki elektrikoa ere kritikatua izan da zenbait kasutatik, non ez ziren berehala hil, baizik eta deskarga elektriko ugari jasan behar izan zituzten. Horrek jardunbidea amaitzeko deia ekarri zuen, askok zigor krudel eta ezohikotzat jotzen zutelako.
Nora Korala
{{abesbatza infotaula }} Nora Korala 1968. urtean sortu zen gaur egun zuzendari den Fermin Iriarteri esker. Bere hasierako helburuen artean, nagusienetakoa: musika ezagutzea eta zabaltzea zen, kantu gregoriano eta musika garaikidearen bitartez. Modu honetan, programa desberdinetan parte hartzen du: Aste Santuan, Eguberrietan, Euskal musikan …
Nora Koralak txapelketa desberdinetan parte hartzen du eta askotan irabazlea izan da. Nafar Gobernuko ekintza ofizialetan ere agertzen da, eta Espainiako erregea eta bere semea Leireko monasteriora etortzen direnean ere abesten dute. Gainera, Europa osoan zehar ibili dira abesten: Erroman, Parisen…
Denbora aurrera egin ahala, koraleko helburua aldatzen joan da, eta orain dela urte batzuk, herriko musikarietan jarri zuen arreta.
1993. urtean disko bat kaleratu zuten, non Zangozako musikarien abestiak biltzen zituzten. Herriko musikarien artean hauek aurkitzen ziren: Juan Francés de Iribarren, Sebastián Larrañeta, Buenaventura Iñiguez, Daniel Piudo, Xenaro Vallejos eta musika garaikidea sortzen duen Luis Elizalde, koralarentzat zenbait abesti sortu dituen.
Disko honek musikari famatuen kritika on asko jaso zituen eta horrek animatu zuen ikerketa berriak egitera Juan Frances de Iribarrenen inguruan. Lortutako abestiekin, hainbat kontzertu famatu egin ditu: Zangozako Santiago elizan, Málagako katedralean…
Civivox Sanduzelai
Nafarroako Gobernuaren Liburutegi Zerbitzuaren mendeko Nafarroako Liburutegi Publikoen Sarearen partaidea da. Halaber, Iruñeko Udalak ere bere kudeaketan hartzen du parte lankidetza hitzarmen baten bidez.
Historia
Sanduzelaiko Biblioteka Publikoa 1980an sortu zen, Colegio Público San Jorgeren lokaletan zegoen eta 2006. urte arte udalaren titulartasunaren pean zegoen soilik. 2006an oraingo kokalekura mugitu zuten eta Nafarroako Liburutegi Publikoen Sistemaren sailkapenean AA maila izatera pasatu zen, hau da, eskualde-esparruetan edo biztanle-dentsitate handiagoko hiri-ingurunetan kokatzen direnak eta Nafarroako Gobernuko langileek gidatzen dituztenak lanaldi osoan.
Eraikina
Biblioteka Sanduzelaiko Civivox barruan dago. Zentro zibiko kultural hau udalarena da eta Javier Pérez Herreras, José Vicente Valdenebro García eta Javier Quintana de Uña arkitektoek diseinatu zuten 2001ean. 2010ean “Jóvenes Arquitectos de España” delako erakusketan parte hartu zuen lan honek, beste 61ekin batera. Erakustaldi hau hainbat herrialdetan ikusi ahal izan zen urte hartan.
Plaza/zubi batetik abiatzen da proiektua. Plaza/zubi hori zati batean ezkutuan den (eta maldan dagoen) lorategi baten gainean dago. Plazaren azpian, sotoko solairuan, biblioteka dago. Sotoko solairuan, plazaren azpian, liburutegi bat dago. Bertan, azalera gardena planteatu da. Batetik “in situ” erako hormigoizko konposizio zulatu nabarmena eta bestetik beiraz hornitutako bi arraildura/patio ditu. 739,50 metro karratuko azalera erabilgarria du eta liburutegia hartzen du bertan.
Fontaine-la-Soret
Fontaine-la-Soret Frantziako udalerria da, Eure departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fontaine-la-Soret udalerrian erroldatutako biztanleak 391 ziren. Familiak 159 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 52 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 205 etxebizitza zeuden, 165 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 199 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 165 etxebizitza nagusietatik 129 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 44 etxek lau zituzten eta 79 etxek bost zituzten. 115 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 67 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 253 ziren, horien artean 188 aktiboak ziren eta 65 inaktiboak ziren. 188 pertsona aktiboetatik 176 lanean zeuden (99 gizon eta 77 emakume) eta 12 langabezian zeuden (4 gizon eta 8 emakume). 65 pertsona inaktiboetatik 28 erretiraturik zeuden, 18 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fontaine-la-Soret udalerrian 162 unitate fiskal zeuden, 385 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.537 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 iturginak eta 1 ile apaindegia.
2000. urtean Fontaine-la-Soret udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 480 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Villalán de Campos
Villalán de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
Kökös
Kökös (Chichiș) Errumaniako udalerri bat da, Kovászna konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko luze-zabalean banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Thionvilleko barrutia
Thionvilleko barrutia departamenduaren barruan dagoen Frantziako barruti bat da. 246.586 biztanle ditu 941 kilometro koadrotan. Guztira 105 udalerri ditu. Bere hiriburua Thionville da.
Boderen diagrama
Boderen diagrama sistema baten maiztasun-erantzuna aztertzeko balio duen irudikapen grafikoa da. Normalean bereizitako bi grafika dira, bata magnitudea irudikatzeko eta bestea fasea. Hendrik Wade Bode zientzialariak garatu zuenez, irudikapen sistema honek bere abizena du izenez.
Eglinton gaztelua
Eglinton gaztelua (Eglinton Castle) Eskoziako Kilwinning herrian dagoen gaztelua da, Iparraldeko Ayrshire eskualdean.
Historia
Aintzina Eglintongo Earlen lurraldea izan zen, Montgomery klanaren barnean zeudenak) eta hauek eraiki zuten gazteluari su eman zion Glencairngo Earlak 1528an.
Boderen diagrama
Boderen magnitudearen diagraman transferentzia-funtzioaren moduloa dezibeletan (dB) marrazten da, maiztasunaren edota maiztasun angeluarraren funtzioan eskala logaritmikoan.
Irasburg
Irasburg Vermont estatubatuar estatuko Orleans konderrian dagoen herria da. 2010. urtean 1.163 biztanle zituen eta 11 pertsona/km²-ko dentsitatea.
Eglinton gaztelua
Historia
Gaur egungo gaztelua 1797 eta 1802 artean eraiki zuen Eglintongo 12. Earlak. Gaztelu handia zen, 30 metrotako altuera zuen dorre zilindriko nagusia eta 21 metrotako albo dorrewak zituen. Culzean gazteluaren ondoren Eskoziako bigarrena zen handitasun eta itxuran.
Gazteluak bere mantenimendurako diru kopuru handia eskatzen zuenez familiaren dirusarrerek ezin zuten berdindu eta 1925ean bertan behera utzia izan zen. 1926an teilatua kendu zioten eta bertan zegoen beruna saldu. Bigarren Mundu Gerra garaian armadak praktikak egiteko erabili zuen eta eraikinak kalte handiak jasan zituen. 1973an eraikina zatitu eta dorre nagusia eta hormaren bat baino ez zen salbatu.
Eglinton parkea
1970 hamarkadan inguruko lurraldea parke bihurtu zen. Gaur egun Ayrshire guztiko erakargarri turistiko handienetakoa da. Stevensoneko hondartzako hareazko dunan ikusgarriak dira eta Eglinton aintzira ere eraiki zen 1975ean.
Monofiletiko
Filogenian talde bat monofiletikoa da, talde horren barnean dauden bizidun guztiek, arbaso komun batengandik eboluzionatu badute eta arbaso horren ondorengo guztiak taldearen barnean baldin badaude.
Arbaso komun berrienaren ondorengo batzuk, baina ez guztiak, baldin baditu, berriz, parafiletikoa deitzen da. Eta talde taxonomiko batek bizidunak baldin baditu, baina euren artean arbaso komunik ez badago, polifiletiko esaten zaie.
Adibidea
Uste denez, Homo generoko bizidun guztiak, Hominidae familiako amankomuneko arbaso beretik datoz. Hortaz, Homo generoa monofiletikoa da.
Beste alde batetik, Homo habilisak, Homo sapiensaren arbaso ezberdin batetatik garatu zela aurkituko balitz eta arbaso hau generoaren barnean ez balego, orduan, generoa, polifiletikoa izango litzateke. Biologoek, orohar, talde monofiletikoak nahiago dituztenetik, kasu honetan, ziuraski, generoa banatuko lukete egoera berrira egokitzeko, edo, bestela zabaldu egingo lukete, forma gehigarriak bertan sartzeko.
Beste erabilera batzuk
Hemen hartutako erabilera, Willi Hennigek sartu zuen, eta, kladistikaren arrakastatik, Sistematikotik, nagusi bihurtu du. Dena dela, taxonomo askorentzat, Ernst Mayr bezala eta berak, taxonomia ebolutiboa deitzen duen tradizioa, monofiletikoa, amankomuneko arbaso berriena, kladoko partaide den edozein talde da. Honek, talde polifiletikoak baztertzen ditu, baina ez parafiletikoak. Hau da monofiletiko bezala ulertzen dena ia mundu osoan, biologiako argitalpenetan 1990 arte gutxi gora-behera. Kontzeptuaren erabilera klasiko honetan, monofiletiko, talde holofiletiko zein talde parafiletikoei esaten zaie. Terminologia kladistikoan erabiltzen da, baina ez orokorrean, talde konbexoa hitza, gauza berari erreferentzia egiteko.
Kanpo estekak
Kladistik
Rupinder Pal Singh
Rupinder Pal Singh, (Faridkot, Punjab, India, 1990eko azaroaren 11), belar-hockeyan lehiatzen den kirolari indiarra da.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta brontzezko domina eskuratu zuen belar-hockeyan Indiako taldearekin, Belgikaren eta Australiaren atzetik.
Taldea, honako hauek osatzen zuten: Surender Kumar, Varun Kumar, Birendra Lakra, Vivek Prasad, Dilpreet Singh, Gurjant Singh, Harmanpreet Singh, Hardik Singh, Mandeep Singh, Manpreet Singh, Rupinder Pal Singh, Shamsher Singh, Simranjeet Singh, Nilakanta Sharma, P. R. Sreejesh, Sumit, Lalit Upadhyay eta Amit Rohidas-ek.
Pasadena (Texas)
Pasadena Texasko hiri bat da. Harris konderrian kokatua dago. 2010ean 149,043 biztanle zituen, 110.75 kilometro koadrotan banatuta.
Promops nasutus
Promops nasutus Promops generoko animalia da. Chiropteraren barruko Molossinae azpifamilia eta Molossidae familian sailkatuta dago
Mesterika
Mesterika Bizkaiko auzoa da, Meñakako udalerrian dagoena. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 209 biztanle ditu.
Villalón de Campos
Villalón de Campos Valladolideko udalerria da, Tierra de Campos eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 1.915 biztanle zituen.
Civivox Iturrama
Civivox Iturrama Nafarroako Iruñea hiriburuan dagoen kultur-etxe eta liburutegi publiko bat da. Iruñeko Udalaren jabetzakoa da. Civivox kultur-etxe eta liburutegi publikoen sarearen barnean dago.
Kokalekua
Iturrama auzoan dago, Ezkirotz kalearen 24. zenbakian.
Myxine australis
Myxine australis Myxine generoko animalia da. Arrainen barruko Myxinidae familian sailkatzen da.
Homologia
Biologian, jatorri ebolutibo bera duten bi atal ezberdinen arteko erlazioa da homologia. Izaki bizidunen konparazio azterketak egitean, bi egitura homologoak izango dira arbaso beretik eboluzionatu badute. Adibide ohikoenetako bat ornodunen aurreko gorputz-adarren konparazioa egitean aurki dezakegu; saguzarren hegoak, primateen besoak, bale-hegalak eta txakur zein zaldien aurreko hankak, guztiak tetrapodo egitura beretik garatuak izan dira.
Pertzeval, Grialaren ipuina
Pertzeval, Grialaren ipuina, Chrétien de Troyesena (1180an idazten hasia), zalduntza liburuen tradizioa abiarazten duen lana da. Narrazio honekin, egileak, Artur erregearen eta bere zaldunen mundu mitikoa sartzen du, Jesus gurutziltzatuaren odola bildu zen Grial Santua bilatzen duten zaldunak. Egilea hil izanaren ondorioz, eleberria etenda geratu zen, eta honek, literatura gai honetan zenbait jarraipen eta esplorazioa agertzea eragin zuen.
Homologia
Homologia kontzeptua
Homologia terminoa geroagokoa bada ere, Aristoteles (c. 350 BC) izan zen homologiaz jabetu zen lehena. Pierre Belonek gizaki eta txori eskeletuak konparatu zituen Book of birds (1555) liburuan, azterketa sakonago batean. Garai hartan, espezieen arteko antzekotasunak argitzeko oso azalpen ahulak erabiltzen zituzten, erlijioarekin lotura zuzena zutenak. XVII-XVIII. mendeetan zehar, garaiko anatomista eta naturalistek espezieen ezaugarriak ikertzean, espezie ezberdinen egitura anatomiko berdinei izen bera ezartzeari ekin zioten. Hala ere, izenak ezartzeko kriterioa ez zen batere zorrotza: antzeko forma, barne-egitura eta funtzioa zutenei erreparatzen zieten, eta soilik taxonomia berekoen artean. Homologiaren ideiak argitu zuen hain hurbileko loturak ez zeuzkaten espezieen artean egitura berdinak azaltzen zirela, eta funtzio eta forma oso ezberdinak ager zitezkeela morfologia berdinekoen artean. Ideia honek garapen ezberdinak izan zituen, izan ere, Alemanian Naturphilosophie mugimendua gailendu baitzen, eta Frantzian, berriz, homologiak anatomia eta enbriologiarekin izan zezakeen lotura ikertu baitzuten. Hala ere, bi herrialdeek elkar eragin ziotela esan dezakegu.
Pertzeval, Grialaren ipuina
Pertzevalen ikasbidea zaldun bezala
Eleberri honetako protagonista, Pertzeval izeneko galestar gazte bat da, bere nobletasuna, ausardia eta bere bihotz onagatik nabarmentzen dena. Pertzeval naturan bizi da, bere amarekin batera, eta munduarekin harremanik izan gabe. Egun batean, zaldun batzuk ikusten ditu, eta haiekin batzea erabakitzen du, honek, bere ama oso triste jartzen duelarik. Artur erregearen gortean, nora zaldun bezala armatzera doan, Zaldun gorri gaiztoa garaitzeko eskatzen diote, eta Pertzevalek, hori, lantza batekin lortzen du. Honen ondoren, Pertzeval, Gornemant de Goorren gaztelura doa, esperientzia handiko zalduna, honekin, azkar ikasten duelarik.
Homologia
Kontzeptu modernoa
Richard Owen (1804-1892) britaniar anatomista izan zen lehen aldiz homologia kontzeptua erabili zuena. Homologia eta analogia terminoen arteko desberdintasuna ezarri zuen, aurreko urteetan bien arteko nahasketak gertatu baitziren. Homologoak ziren atalek funtzio zein forma desberdinak izan zitzaketela argi utzi zuen Owenek. Analogotzat definitu zituen bi animalia ezberdinen funtzio bereko organo edo atal ezberdinak. Aldiz, homologoak lirateke, bi animalia ezberdinen organo edo atal berdinak, izan ditzaketen forma edota funtzio desberdintasunetatik at.
Pertzeval, Grialaren ipuina
Grialaren gazteluan
Protagonista gazteak, jada Gornemantek zaldun armatua, Belrepeireko gazteluaren defentsan parte hartzen du, non Lorezuri neska gaztea ezagutzen duen, beraz maiteminduz. Honen ondoren, Pertzeval Grialaren gaztelura doa, non Errege Arrantzalea bizi den. Afari batean zehar, prozesio bitxi bat ikusten du, honetan, hiru elementu aurkezten direlarik: lantza bat, grial bat eta plater bat. Hiru objektu hauek, Pertzevalek hauen esanahiari buruz ez galdetzeaz gain, sinbolismo konplexuz beteak daude. Lantzak, Lantza Sakratua ordezkatzen du, gurutziltzatua zegoen Jesusen gorputzean Longinos erromatarrak sartu zuena, grialak, lantzakada jaso ondoren, Jesus gurutziltzatuaren odola jaso zen kopa, eta, platerak, eukaristian erabiltzen den platera. Beste alde batetik, prozesioaren aurrean Pertzevalek erakusten duen isiltasunak, ondorio ikaragarriak izango ditu berarentzat eta Errege Arrantzalearentzat, bere lehengusinak hurrengo egunean azalduko dion bezala.
Homologia
Kontzeptu modernoa
Behin eboluzioaren teoria argitaratuta, interpretazio berriak azaldu ziren, arbaso komunaren aipamena eginez. Charles Darwinek (1809-1882) Espezieen jatorria (1859) liburuan proposatutako ideiak osatu zituzten evolutionary morphology taldekoek, Carl Gegenbaur (1826-1903) eta Ernst Haeckel (1834-1919) Alemanian eta Edwin Ray Lankester (1847-1929) Britainia Handian. Ondorioz, Owenen homologiaren definizioa ordezkatuz Ray Lankesterren ondorengo hau gailendu zen: arbaso beretik eratorritako bi espezie ezberdinen karaktereen artean ematen den erlazioa.
Pertzeval, Grialaren ipuina
Odol tantak elurretan
Pertzevalek, bere abenturetan jarraitzen du, horietakoren batzuk, Gawainekin igarotzen dituenak, Artur erregearen iloba bat, eta, eleberriaren bigarren erdian protagonismo handia hartzen duen zalduna. Pertzeval, zaldun on bezala, Lorezuri dontzeilagatik idilikoki maitemindua dago, honek, egileari, protagonistaren pasioaren lekuko diren paisaia poetiko eta ederretan jostatzea ahalbidetzen diolarik