cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orgeux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 299 ziren, horien artean 215 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 215 pertsona aktiboetatik 207 lanean zeuden (105 gizon eta 102 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 30 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Orgeux udalerrian 174 unitate fiskal zeuden, 475 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.441 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 2 iturginak.
2000. urtean Orgeux udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 420 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Carmen Ybarra Careaga
María del Carmen de Ybarra Careaga (Espainia, 1963ko irailaren 11) espainiar enpresaburu eta akzioduna da, Onchena S.A. inbertsio talde familiarra zuzentzen du, horren bitartez MásMóvil, Elecnor, Ecoener, Laboratorio Reig Jofre, Iberpapel edota Vocenton esku-hartu izan dute. Arriluce de Ybarrako III. markesa. Forbesen arabera, espainiako aberatsenen artean dago, 2022an 98. postuan agertu zen, 300 milioi eurorekin.
Botin edo March familiak baino lehen, Ybarra familia kapitalismoaren parte izan zen. Mendeetan, Ybarra familia eta Bizkaiko garapen industriala eskutik joan dira. Izan ere, besteak beste meatzaritzan Ybarra, Mier y Compañíarekin, Bizkaiko Labe Garaietan, ontzigintzan eta Bilboko Bankuan parte hartu zuten. Ybarra Careaga familiak 2018 inguruan dirutza egin zuen Europac eta MásMóvil-ekin. 2023an Ybarra Careaga Espainiako familia aberatsena da.
Biografia
Gurasoak Fernando Luis de Ybarra López-Dóriga eta María del Carmen Careaga Salazar, Cadaguako IV. kondesa ziren.
Onchena S.A.
Onchenaren bitartez burtsan parte-hartzen du, eta eremu desberdineko enpresetan inbertitzen badu ere, osasunari lotutako enpresak nabarmentzen dira, hala nola, Atrys Health eta Laboratorios Reig Jofre. Bestalde, energian, Arteche Lanteguirekin; teknologian, Agile Contentekin; etxebizitxaren sektorean Vitrubio Real State eta Inversa Prime-rekin; industrian, Lingotes Especiales, Nicolás Correa eta NBI Bearings; eta basogintzan Ecolumber izeneko enpresetan inbertitzen du. Onchenaren ondareari dagokionez, BBVAren dorrea (José María Galíndezekin batera) nabarmentzen da.
Fundación Adey
Carmen Ybarra Careaga da Fundación Adeyren lehendakaria, irabazi asmorik gabeko erakundea.
2005eko uztailaren 7ko atentatuak
Goizeko 08:50etan, hiru lehergailuk eztanda egin zuten 50 segundoko denbora-tartearekin Londresko metroaren hiru trenetan. Laugarren lehergailu batek eztanda egin zuen 09:47etan, ordu bete beranduago, Tavistock Plazako solairu biko autobus batean. Lehergailuak azetona peroxidoz eginda zeuden eta motxiletan sartu zituzten ekintzaileek eta ondoren beren buruz beste egin zuten gainean zeramaten lehergailua eztandaraziz. Beraietaz gain, beste 52 pertsona hil ziren eta 700 inguru zauriturik suertatu ziren.
Vertamboz
Vertamboz Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
2005eko uztailaren 7ko atentatuak
Londresko metroa
08:50 — Hiru lehergailuk eztanda egin zuten 50 segundoko denbora-tartearekin Londresko metroan:
Vertamboz
Biztanleria
2007an Vertamboz udalerrian erroldatutako biztanleak 89 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
2005eko uztailaren 7ko atentatuak
Autobusetan
Zorionez, leherketa Britainiar Mediku Elkartearen alboan gertatu zen eta bertako medikuek zaurituak lagundu zituzten; ez zen hildakorik suertatu terrorista izan ezik.
Vertamboz
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
2005eko uztailaren 7ko atentatuak
Atentatuaren egiletza
Atentatuen egunean 4 gizonek Lutonetik Bedfordshirera autoz joan ziren, ondoren trenez Londresera. Bideozaintzako kamerek King's Cross geltokian grabatu zituzten 08:30etan.
Atentatuei erantzuna
Nahiz eta segurtasun deiak egon ziren Erresuma Batuko toki askotan, Londresen bakarrik gertatu zen eraso terrorista. Itxura susmagarriko hainbat pakete lehertarazi zituen poliziak Edinburgh, Brighton, Coventry, Southampton, Portsmouth, Darlington eta Nottingham hirietan. Erresuma Batuko segurtasuna, alerta maila gorenera igo zen. Poliziari hil arte tiro egiteko agindua eman zitzaion itxura susmagarriko edozein pertsonak bonba bat garraiatzen bazuen edo erresistentzia erakusten bazuen.
Vodafone telefonia enpresaren telefono-sareek ezin zituzten dei gehiago kudeatu goizeko 10:00etan, eta larrialdi prozedurak martxan jarri zituzten larrialdi deiei lehentasuna emteko. BBCren arabera Londresko erdigunean telefono sistema moztu zuen poliziak, inork lehergailurik aktiba ez zezan mugikorraren bitartez.
2005eko uztailaren 21eko atentatuak
2005eko uztailaren 21ean, beste eraso terrorista bat gauzatzen saiatu ziren, baina detonagailuak lehertu ziren eta bonbak ez. Ez zen hildakorik egon eta zapuztutako atentatuko ekintzaileak atxilotuak izan ziren.
Vertamboz
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 36 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 51 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 36 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 5 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 20 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (14 gizon eta 15 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 7 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maves
Maves Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Maves udalerrian erroldatutako biztanleak 590 ziren. Familiak 220 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 72 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 80 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 274 etxebizitza zeuden, 233 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 270 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 233 etxebizitza nagusietatik 204 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 30 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 190 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 89 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 131 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 371 ziren, horien artean 302 aktiboak ziren eta 69 inaktiboak ziren. 302 pertsona aktiboetatik 285 lanean zeuden (154 gizon eta 131 emakume) eta 17 langabezian zeuden (11 gizon eta 6 emakume). 69 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 29 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Maves udalerrian 242 unitate fiskal zeuden, 681,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.631 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Maves udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.750 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Radio City Music Hall
Radio City Music Hall da New York hirian kokaturiko ikuskizun-areto erraldoi bat, Art Déco estilokoa. Rockefeller Center-en dago, eta Edward Durell Stone arkitektoaren nahiz Donald Deskey barnealde-diseinatzailearen obra da.
5.933 eserleku dauzka, eta kopuru horrekin, munduko zinema-aretorik handiena izan zen, publikoari ireki zenean, 1932ko abenduaren 27an. 1979z geroztik, areto honetan ez da zinema-emanaldi erregularrik izaten. Gehienbat, kontzertuak eta ikuskizunak eskaintzen dira gaur egun. Bereziki aipagarria da eguberrietan taularatzen den Radio City Christmas Spectacular ikuskizun itzela, zeinean parte hartzen baitute The Rockettes gisa ezaguturiko emakume dantzariek.
Aretoa eraiki zen garaian, haren barrualdearen dekorazioaren Art Déco estiloak haustura ekarri zuen ordura arte zinema-aretoetan ohikoa zen rokoko estiloaren apaindura astunekin.
Eszenatokiak 20 metroko sakonera eta 44 metroko zabalera ditu, eta sartzen ari den eguzki baten antza dauka.
Linth
Linth (alemanez ahoskatua) Suitzako ibaia da, 50 kilometro inguru dituena. Tödi mendizerrako glaziaretan, Glarisko Alpeetan, jaioa, Schmerikondik gertu Zürich aintziran du ahoa. Bertan Limmat ibaia sortzen denez, batzutan ibai bakartzat hartzen dute Linth-Limmat sistema.
Emilio Aguinaldo
Emilio Aguinaldo (Cavite, 1869ko martxoaren 22a - Manila, 1964ko otsailaren 6a) Filipinetako politikaria izan zen. Filipinetako askatasunaren heroia.
Bizitza
Katipunan ezkutuko elkartea eratu zuen 1892an, eta espainolen kontrako matxinadan esku hartu zuen 1896an. Garaitua izanik, Hong Kongera erbesteratu behar izan zuen, eta amerikarrekin harremanetan sartu zen. Caviten amerikarrek eraso egitearekin batean, tagaloen altxamendu orokorra gertatu zen, eta handik zenbait hilabetetara espainolak egotziak izan ziren behin betiko. Amerikarrek ez zuten uhartediaren askatasuna ezagutu, eta Aguinaldok berriro ekin zion borrokari. Amerikarrek 1901ean atxilotu zuten. Bigarren Mundu Gerran Japoniaren aldeko gobernuan parte hartu baitzuen, 1945ean espetxeratu zuten berriro. Gerora, gobernuak errugabetzat jo, eta 1950ean Elpidio Quirinoren gobernuko partaide izan zen.
Záhorce
Záhorce Eslovakiako udalerri bat da, Veľký Krtíško barrutian kokatuta. 17,98 km²ko azalera du eta 667 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1236. urtekoa da.
Fresnoy-Folny
Fresnoy-Folny Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fresnoy-Folny udalerrian erroldatutako biztanleak 667 ziren. Familiak 261 ziren, horien artean 57 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 38 bakarrik bizi ziren emakumeak), 100 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 92 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 322 etxebizitza zeuden, 267 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 38 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 316 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 267 etxebizitza nagusietatik 209 bere jabearen bizilekua ziren, 53 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 31 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 254 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 114 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 406 ziren, horien artean 296 aktiboak ziren eta 110 inaktiboak ziren. 296 pertsona aktiboetatik 263 lanean zeuden (152 gizon eta 111 emakume) eta 32 langabezian zeuden (12 gizon eta 20 emakume). 110 pertsona inaktiboetatik 41 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fresnoy-Folny udalerrian 260 unitate fiskal zeuden, 632 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.597 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 3 zurginak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Tonnay-Boutonne
Tonnay-Boutonne Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Norops vicarius
Norops vicarius Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Tonnay-Boutonne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 604 etxebizitza zeuden, 468 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 62 hutsik zeuden. 551 etxeak ziren eta 44 apartamentuak ziren. 468 etxebizitza nagusietatik 347 bere jabearen bizilekua ziren, 108 alokairuan okupaturik zeuden eta 12 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 19 etxek bi zituzten, 73 etxek hiru zituzten, 155 etxek lau zituzten eta 218 etxek bost zituzten. 360 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 235 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 185 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Tonnay-Boutonne udalerrian 480 unitate fiskal zeuden, 1.094,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.208 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 70 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 11 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 5 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren, 10 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 22 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 4 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 4 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 brikolaje denda handi zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 1 harategi zen, 1 elektrotresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Tonnay-Boutonne udalerrian 32 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.520 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen. Tonnay-Boutonne udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 211 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saignes (Lot)
Saignes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 42 etxebizitza zeuden, 27 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 41 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 27 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 5 etxek lau zituzten eta 14 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 11 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 15 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 44 ziren, horien artean 32 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 32 pertsona aktiboetatik 29 lanean zeuden (15 gizon eta 14 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 12 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Saignes udalerrian 7 nekazaritza-ustiategi zeuden, 168 hektarea erabiltzen.
Manex Erdozaintzi kolegioa
Manex Erdozaintzi ikastetxea edo Manex Erdozaintzi kolegioa edo MEE kolegioa Larzabalen (Nafarroa Beherea) dagoen ikastola da, Seaskaren barnean sortua, lehen maila ondorengo eta lizeo aurreko kolegio (collège) mailako ikasketak eskaintzen dituena. Nafarroa Beherean kolegio mailan euskarazko ikasketak ematen duen bakarra da.
Saignes (Lot)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Scarecrow (1973ko filma)
Scarecrow (euskaraz Txorimalo), 1973ko Jerry Schatzberg estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama film bat da. Gene Hackman, Al Pacino, Eileen Brennan eta Richard Lynch aktoreek antzeztu zuten.
Manex Erdozaintzi kolegioa
1969. urtean sortu zen Seaska, hasieran bakarrik ume txikientzako lehen hizkuntza eskaintzen zen, baina urtez urte eskaintza hori zabaltzen joan zen eta horrela 231 ikasle ziren Manex Erdozaintzi kolegioan 2020-21 urterako, bigarren hezkuntzan.
Scarecrow (1973ko filma)
1973ko Cannesko Zinemaldian Urrezko Palma irabazi zuen.
Argumentua
Max Millan (Gene Hackman) espetxetik atera berri den preso ohi adindu, liskarzale eta alproja berriz ere aske da. Errepidean, autostop egiten ari dela, Lionel Delbuchi (Al Pacino) noraezean dabilen eta bera baina gazteagoa den etxegabe xalo eta onbera ezagutuko du. Maxek Francisi Pittsburgh hirian martxan jarri nahi duen auto garbiketa negozioan bere sozio izateko eskeintza egingo dio, lanbide honekin ordurarteko bere mota guztietako espetxeetako egonaldiei amaiera eman nahi baidie. Lionelek eskeintza onartu eta une horretatik aurrera bi gizasemeek autostop eginez eta karga-trenetan bidaiatuz gora behera ugari biziko dituzte.
Manex Erdozaintzi kolegioa
2020ean, Ipar Euskal Herri osoan ikasketetan eta harremanetan euskara erabiltzen zuten kolegioak lau hauek besterik ez ziren: Kanboko Xalbador, Larzabaleko Manex Erdozaintzi, Ziburuko Piarres Larzabal eta Baionako Estitxu Robles kolegioak.
Scarecrow (1973ko filma)
Argumentua
Diruz eskas dabiltzanez, Maxek Denver hirian bizi den Coley (Dorothy Tristan) arreba bisitatzea erabakiko du. Arrebaren etxean haren lagun lotsagabe eta erakargarria den Frenchy (Ann Wedgeworth) ezagutu eta oheratu egingo dira.
Max sortutako errepide borroka baten ondorioz, bera eta Lionel kartzelaratuak izango dira. Aske gelditzean, Lionelek Detroit hirian bizi den Annie (Penelope Allen) neskalagun ohiarekin kontaktatzen saiatuko da, hura iraganean haurdun lagata eta aita izatearen ardurak izuturik abandonatu baitzuen, ez izen ez sexurik ezagutzen ez duen bere haurra ezagutzeko ilusioaz.
Manex Erdozaintzi kolegioa
Historia
1983an sortu zen iparraldean bigarren mailako lehen kolegioa, Kanbon.
Scarecrow (1973ko filma)
Argumentua
Azkenean Lionelek Annieri telefonoz deitu eta Annie beste gizon batekin ezkondu eta bost urteko seme bat dutela jakingo du. Logikoki, Annie oraindik ere Lionelekin guztiz haserre dago bera eta bien haurtxoa abandonatu zituelako, eta Lionel katolikoa dela jakinik, bien haurra erdibitu aurretik abortatu egin zuela eta zitalki honakoa aipatuko dio: "Jaio ere ez zen egin. Ez zen inoiz bataiatua izan. Badakizu horrek zer esan nahi duen: bere arima ezin da zerura joan. Hori da zure semearen arimari egin zeniona, sasikumea, linbora bidali zenuen. Arima hori ezingo da inoiz zerura joango". "Albiste" hau entzun eta Anniek telefono deia moztean Lionel guztiz lurjota geldituko da. Halere, deuseren jakitun ez den Maxekin elkartzean Lionelek seme bat izateaz pozik dagoen aita gisa jokatuko du.
Handik gutxira, Lionel hiriko parke batean haur batzuekin jolasten ari dela ondoezik jarri, kolapso bat izan eta egoera katatoniko batean sartuko da. Lionel psikiatriko batean sartuko dute, eta han dela Maxek berau laguntzeko edozer gauza egingo duela ziurtatuko dio, ondoren Pittsburgh hirirako joan-itzuliko tren-txartel bat erosiko du.
Manex Erdozaintzi kolegioa
Historia
1999an sortu zen Manex Erdozaintzi kolegioa. Oztibarren finkatua, inguruetako ikastolako haurrak errezebitzen ditu: Xiberotik, Alozetik, Amikuzetik, Garazitik, Baigorritik, Ortzaizetik eta Oztibarretik.
Helburuak
Euskaraz ikastea da lehen helburua. Eta ikasleak euskaldun herritar arduratsu eta parte-hartzaileak bihurtzea.
Antolaketa
2020-2021 ikasturteko datuak:
Irakaskuntza
Astean bi aldiz, azken orenean, maila desberdinetako 12 ikasle beren urkaitzerarekin biltzen dira lan lagunduan parte hartzeko. Ikasleen arteko ezagutza azkartzea eta elgar laguntzea dira helburu nagusiak.
Mugen gudua
Mugen gudua (Slag der Grenzen; Bataille des Frontières; Grenzschlachten; Battle of the Frontiers) Lehen Mundu Gerraren Mendebaldeko frontearen lehen gudua izan zen eta gaur egungo Frantzian eta Belgikan gertatu zen. Borroka honetan bi plan ezberdin aurrez aurre jarri ziren funtzionamenduan; Joseph Joffreren XVII plana eta Helmut von Moltkeren Schlieffen Plana. Lehena Frantziatik Alemaniarantz zihoan eta Alsazia-Lorrena gurutzatu behar zuen, Frantziak 1871n galdu zituen probintziak berreskuratzeko eta handik Berlinera abiatu baina plana ezerezean geratu zen Schlieffen jeneralak sortutako planak arrakasta handia izatean, Frantziarrek hainbat dibisio beren hiriburua babesteko atzeraarazi baitzituzten. Schlieffen planaren funtzionamenduak alemaniar armada Belgikatik gurutzatzea eragin zuen, Frantziako defentsekin Lorrenan topo ez egiteko. Belgikaren gurutzatzea BAE-aren (Britainiar Armada Espedizionarioa) presentziagatik moteldu egin zen hegoaldean, baita Liejako setioarengatik ere. Hala ere, Alemaniarrek aurrera egitea lortu zuten eta horrela Mugen Guduaren azken gertakari nabaria, Marneko Lehen Gudua, hasi zen, Paris defendatzeko borroka.
Aurrekariak
Alemaniarren ikuspuntutik denbora luzez egon zen argi Belgika gurutzatzea beharrezkoa izango zela Frantzia garaitzeko, aurreko urtetan denboran behin eta berriz Belgiar enbaxadoreari ezetz esan bazioten ere. Alemaniar estrategiak lehentasuna eman zion Frantziaren aurkako erasoari, Errusiarekiko frontea hasieran egoera defentsibo batean kokatuko zen, Paris erori arte. Pentsaera horrek 1891tik, lehenengo plana garatu zenetik, aurrera ez zuen aldaketa handirik jasan. Frantzian aurrez aurreko erasoak suntsigarriak eta ugariak izango zirela espero zen, arrakasta mugatuak ekarriko zituztenak, batez ere frantziarrek eta errusiarrek Alemaniarekin mugan zituzten gotorlekuak modernizatu ondoren. Honengatik, Alfred von Schlieffen, Alemaniar Inperioaren Oberste Heeresleitungaren (OHL, "Estatu Nagusia") agintariak, 1891-1906 urteen artean Frantziako mugan kokatutako gotorlekuak gailentzeko planak sortu zituen. Alboetatik garatutako eraso bat izan zen oinarrizko ideaia, zeinak tokiko nagusitasuna izango zuen eta garaipen erabakigarria azkar lortu ahal izango zuen. 1906. urterako jada zehazturik zegoen maniobrak neutrala zen Belgika gurutzatuko zuela, zuzenean Pariserantz abiatzeko. Schlieffen-en ondorengoak, Helmuth Von Moltke, plana moldatu zuen frantziarren erantzun posibleen aurka prest egoteko. Haren ustean erasoa oraindik Belgikatik garatu behar zatekeen, baina gainera zuzenean Frantziaren erditik eraso bat garatzeko prest egon beharko ziratekeen. OHL-ak ulertzen zuen Frantziarren lehentasuna Alsazia-Lorrenako lurrak berreskuratzea izango zela, eta gerra hasi baino lehen motelki gero eta unitate gehiago mugitu egin zituzten mugetara, Belgikara zuzendu ordez. Honela ere, guztira 1.700.000 gizonek garatuko zuten erasoa. Alemaniako armada nagusiak Belgikan zehar joatean hegoalderantz joko zuen Frantziara. Maniobra honen ondorioz frantziar armadak ezkerreko hegalean bilduta geratuko ziren, atzera egin ahal gabe; frantziar gobernuak bere burua bakea eskatzera behartuta ikusiz.
Belgikako Erresumaren agintaritza militarrak ulertzen eta espero zuen edozein potentzia Europarrek haren mugak erasotzekotan, besteek herrialdearen integritate politikoa babesten languduko zutela. Hau hala zehazten zen Londreseko 1839ko tratatuan, hain zuzen. Gaurko ikuspegitik Alemaniar mehatxua gehien aztertu bada ere, garaiko belgikar iturriek Frantziar inbasioaren beldurra aipatzen dute, baita 1914ko abuztuan ere, Alemaniaren aurka posizioak lortzeko helburuarekin. Honen arazoa, oinarrian, Britainia Handiaren figura bakegilean zegoen. Aliantza Anglo-Frantziarra askotan aipatzen bada ere (aurrerago Errusiarekin batera "Entente" famatua bilakatuko zena), 1914ko udan gerra deklarazioak zabaltzen hasi zirenean Britainia alde batera geratuko zela zirudien. Hala ere, Schlieffen Planaren exekuzioan, zehazki alemaniarrek Belgikaren neutraltasuna ezabatzean, Britainia Handiaren erantzun belikoa behartu zuten. Momentu hartara arte Britainiar Alderdi Liberala, boterean zegoen alderdia, gerraren aurka egon zen; Herbert. H. Asquith lehen ministroak uztailaren 24an bere emazteari hurrengoa idatziz.
Britainia Handiaren gerra deklarazioaren arrazoia, ondorioz, Alemaniarren presatan aurkitu dezakegu. Hauek, Belgikar inbasioa justifikatzeko, Frantziar unitateek jada Belgikaren muga gurutzatua zutela argudiatuko zuten, laster gezurra zela frogatu zena. Belgikar Estatu Nagusiaren egoera ez zen ona gerraren hasieraren aurreko egunetan. Antonin de Selliers de Moranville, Belgikar armadaren buruak, urte bereko maiatzean lortu zuen bere postua; hau da, hiru hilabete izan zituen soilik gerraren deklaraziora arte bere gerra-planak zehazteko. Moranville uztailaren 29an armadaren mobilizazioa prestatzen hasi zen, oraindik ere Alemaniak ala Frantziak muga nork lehenengo gurutzatuko zuen jakin gabe.
Orokorrean, tropen kokapena termino oso zabaletan prestatu zen soilik, denboraz larri. Mobilizazioa hastean erregea komandante buru bihurtu zen eta armada non kontzentratu aukeratu zuen. Hala ere, hau azken momentuko erabakia izan zen, hartara arte estatu nagusia bitan banatuta egon zelako. Alde batetik, Frantziarren élan taktiken aldekoak zeuden, École de Guerre-n ikasitako general frantziazaleak nagusiki. Hauek, oinarrian, armada osoa mugan kokatzea proposatzen zuten eta eraso zuzen bat bilatzea zeukan helburu. Frantziarren erara, offensive à outrance-ren aldekoak ziren ("Ofentsiba amorratua" Euskaraz). Hauen aurka aipatutako Alberto I.a eta Émile Galet zeuden, Albertoren aholkulari militarra. Azken orduan, erregeak hitza zeukanez, haren ikuspuntua ezarri zuen. Oinarrian, Belgikako armada erdialdean metatu beharko zuten, Belgikako "Gotorleku Nazionala" izeneko esparruan, edozein etsairi aurre egiteko prestatuta zegoena. Gotorleku Nazionaletik at, Liejako eta Namurreko posizio gotorlekuak denbora luzez setio egoerak jasateko prestatuta zeuden, mugetako posizioak babestuz. Berrarmatze plan berriaren hausturaren erdian, belgikar soldadu mobilizatu eta desantolatuei mesede egingo ziekeen atzeratutako posizio bat izateak, egoera hoberenean borrokatzeko; eta defentsarako gotorlekuak ere beharko ziratekeen, mugan zeudenak. Kontuan izan behar da bestalde soldadutza 1913an soilik ezarri zela Belgikan; eta ondorioz hurrengo urtean gerra pizteko momentuan oraindik ere errekrutatutako tropen kantitatea ez zela behar bestekoa. Frantziaren kasuan, garatutako XVII Planaren arabera, momentuko bake-armadatik bost gudaroste eratu behar ziren. 2.000.000 gizon ingurukoak. Armada bakoitzak, gainera, atxikitutako erreserba-dibisioak zituen atzekaldean, baita bina erreserba-dibisio ere ipar eta hego hegaletan. Armadak Épinal, Nancy eta Verdun - Mezières inguruan bildu behar ziren, Alemaniako mugaren aurrean, Sainte Menehould - Commercy inguruan erreserba-armada bat kokaturik. 1871tik aurrera trenbideen garapena azkartu egin zen, 1914an guztira hamasei linea izatera iritsi arte: alemaniak, bitartean, soilik hamairu zituen. Honek Frantziarrei azkar erantzuteko abantaila emango ziela espero zuten, tropak etsaiak baino azkarrago mobilizatuz. Alemaniarrek erreserbako tropak erabiliko zituztela aurreikusten zen, baina baita Errusiako mugan alemaniar armada handi bat mobilizatuko zela ere, mendebaldeko armada Mosa eta Sambre ibaietatik hegoaldera Belgikan aurrera egiteko adina tropekin utziz. Frantziako inteligentziak 1905eko Alemaniako Estatu Nagusiaren mapa-ariketa bat lortu zuen, non alemaniar tropak Belgikan garatuko zuten plangintza agertzen zen. Honetan erakusten zen Namurretik iparrera joateko intentziorik ez zegoela; baita setio neurriak hartuko zirela ere. Inteligentzia hori ukanik ere, Frantziar Estatu nagusiak Belgikaren aurkako neurri defentsiboak zirela pentsatu zuten, ez ofentsiba baterako prestaketak. Honekin ere, Belgikako hego-ekialdetik Mézières aldera garatutako alemaniarren ofentsiba aurreikusten zen, baita Lorrenatik Verdun, Nancy eta St Dié-rantz mugimenduak.
Horrela, Lehenengo armada (Auguste Dubail), Bigarren armada (Edouard de Castelnau) eta Hirugarren armadak (Pierre Ruffey) Épinal eta Verdun artean kontzentratu behar ziren, Alsazia eta Lorrena parean, eta Bosgarren armada (Charles Lanrezac) Montmédytik Sedan eta Mézièresera bildu behar zen. Laugarren armada (Ferdinand de Langle de Cary) atxiki behar zuten, Verdunetik mendebaldera zein ekialdera joateko prest, Belgikarantz, edo hegoalderantz, Lorraineko eraso baten iparraldeko hegalari erasotzeko. Ez zen formalki aurreikusi Britainiar Armada Espedizionarioarekin (BAE-BEF) konbinatutako operaziorik. 1911n, Marokoko bigarren krisian, Britainiarrek inbasio baten egoeran Maubeuge inguruan sei dibisio kokatzeko prest zeudela aldarrikatu zuten. Hala ere, 1914ko uztailaren azken astean ez zirudien Britainiar troparik kontinentera iritsiko zenik, aipatu bezala Alderdi Liberalak gerran parte hartu nahi ez zuelako.
Gerra deklarazioak eta oinarrizko plangintza
Belgikako tropei Frantziako unitateak gehitu bazitzaizkien ere, puntu zehatzetan Belgikar muga gurutzatu zutenak, multzoa ez zegoen aginte bakar baten pean. Honek larri kaltetu zuen aliatuen koordinazioa. Charles Lanrezac-en Bosgarren Armada zehazki Maubeugeren aldetik aurreratu zen, Alemaniarrekin topo egiteko helburuarekin. Britainiar Armada Espedizionarioa (John French buruzagi nagusia izanik) berandu iritsi zen. Abuztuaren 9tik 17ra bitartean infanteriako lau dibisio eta zalditeriako bat Havre, Rouen eta Boulognen lehorreratu ziren, eta azkar trenbidez garraiatu zituzten Le Cateau eta Maubeugeko hegalera, Lanrezac-en ezkerreko muturrean. Hala ere, abuztuaren 20ra arte ez ziren borrokarako prest egongo. Belgikako armadari dagokionez, bere gudu-gorputza 117.000 gizon izatera iritsi zen abuztuko lehen astetan, mobilizazio deiaren ondorioz. Funtsean sei "armada-dibisiotan" antolatu ziren; horietatik lau Lovainatik Tirlemonera bildu ziren, bosgarrena Liejako gotorlekuan eta seigarrena Namurreko gotorlekuan.
Joseph Joffrek abuztuaren 14a ezarri zuen Lehen eta Bigarren armadek Lorrena inbaditu behar zuten data gisa, Toul eta Épinal artean aurreratuz, Alemaniako Metz-Thionville esparru gotortuaren hegoaldean. Lehen armadak lau armada-gorputzekin hegoalderantz jo behar zuen, Sarrebourg eta Donon hirietarantz. Vosgetan Donongo hegoaldera zihoazen pasabideak harrapatu beharko zituzten erasoa hasi baino lehen. Aldi berean, Bigarren Armadak Morhange aldera jo behar zuen, Nancytik 45 km ipar-ekialdera, Lehen Armadatik iparraldera bi talde zituela, eta hiru, hurrenez hurren, armadaren ezkerreko hegalaren atzetik hegoalderantz, Metzetik zetozkeen alemaniarren eraso bati aurre egiteko. Frantziarren erasoaldia korapilatsua izan zen bi armadentzat, aurrera zihoazela, eremu zailetan, batez ere hegoaldean, eta fronte bateratuak 150 km zabal izan ziren azkenean. Lehen eta Bigarren armaden aurrerapenek alemaniarren indarrak hegoaldera erakarri behar zituzten, eta Belgikan eta Luxenburgon, berriz, frantziar "ofentsiba garailea" hasteko alemaniarren lerroen artean puntu ahul bat zulatzeko. Joseph Joffreren helburua Rhin ibaira arte alemaniar tropak bultzatzea zela argudiatu izan da, Alemania gerra defentsibo batean kokatu nahian. Honekin, gainera, gerrako suntsipena Frantziatik kanpo gertatuko zen, Rhin inguruko industria gerra-eremu bihurtuz.
Alsaziako erasoa
Frantziarren lehen erasoaldia, Mulhouseko gudua izenekoa, abuztuaren 7an hasi zen. Joffrek Lehen eta Bigarren Armadak zuzendu zituen ahalik eta dibisio aleman gehien hegoaldean lekuan mantentzeko, iparralderago zebiltzan frantziar indarrei laguntzeko. Frantziako VII. armada-gorputza (Louis Bonneauren agindupean), 14 eta 41. dibisioen laguntzarekin, Belfortetik Mulhouse eta Colmarrerantz, 35 km-ra aurreratu zen. Frantziarrek Altkirch, mugako hiria, azkar hartu zuten baioneta karga baten ondoren. Mulhousetik soilik 15 km-ra zeuden. Hala ere, orokorrean haien aurrerapena motela izan zen, aurrerago Joffrek kritikatuko zuena. Abuztuaren 8an, Bonneauk aurrera jarraitu zuen kontu handiz eta Mulhouse okupatu zuen, alemanen goarnizioa hiritik irten eta gutxira. Auguste Dubail jeneralak, Lehen Armadaren agintariak, nahiago zuen lortutako lurretan posizioak egonkortzea eta mobilizazioarekin amaitzea, baino Joffrek, moteltasunagatik erasoaldian nahi zituen helburu guztiak bete ez zirelako, erasoak aurrera jarraitzea agindu zuen. Alemaniarren VII. Armadako bi armada-gorputzak Estrasburgotik heldu zirenean, hauek abuztuaren 9ko goizean kontraeraso bat egin zuten, Cernaytik gertu. Mulhouse abuztuaren 10ean birkonkistatu zuten, eta Bonneau Belfort aldera erretiratu zen, alemanen inguraketa sahiestu nahian. Joffrek, porrotari ezetz eginez, Paul Pau jenerala Alsaziako armada berri baten buru jarri zuen, eta Bonneau Limogé (Limogesera bidalia - kaleratua) izan zen. Momentu honetara arte izan zen VII. armada-gorputza 44. Dibisioarekin, 55. Erreserbako Dibisioarekin, 8. Zalditeriako Dibisioarekin eta 1. Erreserbako Dibisio-Taldearekin (58., 63. eta 66. dibisioak) indartu zen, abuztuaren 14an Alsazia berriro inbaditzeko. Erasoa Lehen eta Bigarren armaden erasoa Lorrenarekin aldi berean garatu zen, eta Alemaniako VII. armadaren tropak lekuan mantentzeko egin zen. Alsaziako armadak lau landwehr-en brigaden aurka ofentsiba hasi zuen, VII. armada-gorputzak berriz ere Belfortetik aurreratuz, Ill ibaira iristeko helburuarekin. Abuztuaren 14ko arratsaldean Thann hartu zuten, eta troparik aurreratuenak abuztuaren 16an Thann, Cernay eta Dannemarie aldirietatik harago igaro ziren, mendebaldean. Abuztuaren 18an, VII.armada-gorputzak Mulhouse erasotu zuen eta hego-ekialdeko hegalean Altkirch harrapatu zuen, iparraldeko hegala Colmar eta Neuf-Breisacherantz zihoan bitartean. Hala ere, aurreko aldian ez bezala, alemaniarrek erasoa aurreikusi zuten eta hiria aurretik gotortu zuten.
Alemaniarren tropek Mulhouseko mendebaldera erretiratu behar izan zuten, Doller ibaiaren bi ertzetan, eta Mulhouseko aldirietara, non borroka etxez etxe gertatu baitzen. Dornacheko kaleak eta etxeak sistematikoki atzemanak izan ziren, eta abuztuaren 19ko arratsalderako frantsesek hiria birkonkistatua zuten. Garaituak izan ondoren alemaniarrek Hardt-eko oihanean barrena mugitu ziren ziztu bizian, segadan harrapatzea saihesteko, eta frantsesek jarraituta Rhin ibaia zeharkatu zuten, Ensisheim-era itzuliz, 20 km iparralderantz. Frantsesek 24 kanoi, 3.000 preso eta material ugari harrapatu zuten. Frantsesak, harrapatutako eremuan sendotu ondoren, erasoarekin jarraitzeko prestatu ziren; hala ere, abuztuaren 23an bertan behera geratu ziren prestaketak, Lorrenako eta Belgikako porroten berri iritsi baitzen. Ondorioz, erasoarekin jarraitzeari etsi zioten eta atzera egin zuten, Belfort eskualde gotortutik harantzagoko irtenunea sendotuz. Abuztuaren 26an, frantsesak Mulhousetik erretiratu ziren, Altkirch ondoko lerro defendagarriago batean haien defentsak osotuz, Paristik hurbilen zeuden armada frantsesei errefortzuak emateko. Pau jeneralak, alde egin baino lehen, hurrengoa aldarrikatu zion populazioari:
Hitz hauekin argi geratzen zen azkenean Frantziar Estatu-Nagusiak iparreko egoeraren larritasuna ulertu zuela. Handik gutxira Alsaziako Armada desegin zen eta VII. armada-gorputza sommera bidali zuten. 8. Zalditeria dibisioa Lehen armadari atxikitu zioten.
Belgika
Haelengo gudua (holanderaz: Halen) Belgikan gertatutako zalditeria borroka nagusi bat izan zen. Halen Alemaniako armada inperialaren abangoardiaren ardatz nagusian kokatutako herria zen, eta Gete ibaia zeharkatzeko puntu on bat ematen zuen. Abuztuaren 12an gertatu zen borroka Georg von der Marwitz-ek zuzendutako alemaniar eta Léon de Witte-k zuzendutako tropa belgikarrak gidatuta. Belgiar ingeniariek Gete ibaiaren gaineko zubia lehertarazi zuten, baina egitura soilik erdizka erori zen, eta Alemaniarrek 1.000 tropa inguru gurutzatu zuten. Halengo zentrua handik gutxira hartu zuten. 7. eta 3. zaldun-brigadek jäger erregimenduei lagundu zieten Halengo hegoaldean, eta horrek artilleria herriaren bazterretara eramatea ahalbidetu zuen, baina inguruan hainbat kontraeraso garatu ziren eta hildako asko izan ziren, zenbait zalditeria alanbre-hesiek harrapatuak. Jägerrak ere kanporatu zituzten, 2. Ametrailadore Destakamentuak eta zalditeriak lagundu bazien ere.
Lorrenako gudua
Frantziar gudu garrantzitsuena mendebaldean Lorrenakoa izan zen, abuztuaren 14an hasia. Frantziarrak Mulhousen sartuta zeuden abuztuaren 8tik, geroago atzean utziko zutena. Auguste Dubailen I. armadaren helburua Saarburgerantz aurreratzea zen, bitartean, Édouard Noël de Castelnauren II. armada Morhangerantz abiatu zen eskaloi formazioan, Metzetik zetozen erasorik gaitzezteko. Lehen armadak zenbait pasabide harrapatu zituen, abuztuaren 8az geroztik, hegoaldea babesteko, armada Donon eta Sarrebourgera zihoan bitartean. Joffreren zatitzearen aurkako aholkuak gorabehera, armada behar izan zen Vosgeetako hego-ekialdeko pasabideetarantz, ekialderantz Dononerantz eta ipar-ekialderantz Sarrebourg aldera joateko. Alemaniar tropak erretiratu ziren egunean zehar, Donon harrapatu zuten eta ezkerreko hegalean 10-12 km aurreratu ziren. Abuztuaren 15ean, Bigarren armadak jakinarazi zuen Alemaniako artilleriak artilleria frantsesa eta infanteria bonbardatu ahal izan zituela, eta alemaniar infanteriak hildako asko eragin zizkiela frantsesei eraso ahala. Abuztuaren 17an Foch jeneralaren XX. armada-gorputzak Château-Salins hiria hartu zuen, Morhangetik hurbil. Sarrebourg 18an okupatu zuten borrokarik gabe. Germaniarrak hiritik irten zirenean, Joffrrek iparralderantz joateko agindu zion II. Armadari, eta horrek armada frantsesen posizioen aldentzea handitu zuen. Alemaniar armadak egun hauetan lurra utzi zien Frantziarrei baina Rupprecht Bavariako printzearen VI eta VII armadek kontraeraso bat hasi zuten gutxira. Abuztuaren 20an alemaniarrek, metrailadore eta artilleriarekin hornituta Frantziar infanteria sarraskitu zuten. Hala ere, Alemaniarren jazarpena geldoa izan zen eta Castelnau Nancytik ekialdera kokatu ahal izan zen eta eskuineko hegala hegoalderantz luzatu, Lehen Armadarekin harremanak berreskuratzeko. Abuztuaren 22an, eskuineko hegalari eraso zioten eta 25 kilometro atzera egin zuten (16 mi) abuztuaren 14an erasoa hasi zen tokitik. Lehen Armada erretiratu egin zen, baina II. Armadarekin kontaktua mantentzea lortu zuen eta abuztuaren 24an, bi armadak Mortagne ibaiko guduan aurkako erasoaldia hasi zuten eta irailaren hasieran abuztuak 14an zegoen frontea berreskuratu zuten.
Mortagne ibaiko gudua
Abuztuaren 24an, Bavariarren VI. armada Trouée de Charmes (Charmeseko zuloa) aldera erasotzen hasi zen, Castelnauren II. Armadaren zentruaren aurka, frantsesak indartsuenak ziren tokitzat jotzen zutelako. "Zuloa" hartzea estrategikoa zen Frantziarren frontea bitan apurtzeko moduko leku bakarra zelako. Inguruan kokatutako posizio gotortuek Charmesetik soilik zeharkatzea baimentzen zuten, eta lortzekotan Lorrenako frontea inguratuta geratuko zen, Pariserantzako erasoa asko erraztuz, Joffrek tropak mugitu ahal ezingo zituelako. Hasiera batean alemaniarrek arrakasta izan zuten eta hainbat herri okupatu zituzten. Hala ere, alemaniarren mugimenduak moteldu egin ziren frantziar eraso setatsuen ostean. Flainvaleko ordokian eraso bavariarrak atzeraarazi zituzten. "Zuloa" zeharkatzeko, alemaniar 6. Armadak tropak mugitu zituen hegaletatik zentrurantz, eta Castelnauk aprobetxatu zuen hegalak erasotzeko 71. dibisioaren laguntzaz. Lehenengo talka hau frantziar garaipena izan zen. Ezkerreko hegalean gainera, Bavariarren tropen aurka beste garaipen bat ere lortu zuten handik gutxira eta beste hainbat herri berreskuratu zituzten. Abuztuaren 24 eta 25eko gauean frantziarrek erasoarekin jarraitu zuten eta Castelnau II. Armada 6. armada alemaniarren erdigunearen aurka kontzentratu zuen. Castelnauk goiz-goiz eraso bat agindu zuen Rozelieures bereganatzeko; esparrurik borrokatuena. Erasoa ongi atera zen, baina alemaniarrek kontraerasoa jo zuten eta Rozelieures berreskuratu zuten gutxira. Goizeko 10:00-etan Rupprecht-en tropek, Rozelieuresetik Einvillera, 25 km-ko zabaleran kokatuta zeuden. Honekin, Castelnauk ahuldutako hegal alemanei erasotzeko abagunea ikusi zuen, eta hala agindu zuen, XV eta XVI. armada-gorputzen laguntzaz. Horrek hondamena ekarri zuen Bavariarren moralarengan, uste izan baitzuten etsai garaituaren atzetik zebiltzatela. Bavariar erdigunea frantsesek artilleriaren su etengabearen pean eduki zuten, eta, 15:00etan, Rozelieures 6. armadaren eskutik berreskuratu zuten frantsesek, Alemaniarrei 2.500 hildako eraginez. Abuztuaren 26an, Rupprechtek erretiratzeko agindua eman zuen.
Mortagnen lortutako garaipena ezinbestekoa izan zen Mendebaldeko Fronte osoa erortzen ez zela ziurtatzeko, eta hurrengo asteetan alemaniarrak berriz esparruan erasotzen saiatuko baziren ere (Grand Couronné-n), Frantziar I. eta II. armadak inguratzeko mehatxua galdu zen, Joseph Joffreri Marneko guda-lekura tropak mugitzeko ahalmena eman ziona.
Andre Mariaren eliza (Los Arcos)
Andre Mariaren eliza Nafarroako Los Arcos udalerrian dagoen eliza bat da. Herrigunean eta izen berdineko Andre Mariaren plazan dago. 1993an Nafarroako kultura ondasuna izendatua izan zen.
Errusia-Frantzia harremanak
Frantziaren eta Errusiaren arteko harremanak oso gutxitan izan dira adiskidetsuak historian zehar.
Michelbach-le-Haut
Michelbach-le-Haut Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Errusia-Frantzia harremanak
XVIII. mendean, Errusiak intelektual frantsesak inportatu zituen, eta gehienak negatiboak ziren ezezaguna zitzaien lurraldeari buruz. Napoleonen garaian (1800-1815), bi nazioek Erdialdeko eta Ekialdeko Europa menderatu nahi zuten. Napoleonek Errusiaren inbasio masiboa jaurti zuen 1812an, baina oso gaizki atera zitzaion eta, bere porrotaren ostean, Errusiak Ekialdeko Europaren gaineko kontrola eskuratu zuen. Errusiak ere Otomandar Inperioa menderatu nahi zuen, baina Frantziak eta Britainia Handiak borroka egin eta Krimeako Gerra irabazi zuten (1854 – 1856) hori saihesteko. 1890eko hamarkadan, Frantzia diplomatikoki bakartuta zegoen, eta aliantza bat egin zuen Errusiarekin eta Britainia Handiarekin. Aliantza horren ondorioz, Alemaniaren aurkako gerrara joan zen 1914-1918an, Lehen Mundu Gerran. 1917an, Errusiak iraultza bat jasan zuen, boltxebikek kontrola hartu zuten, eta Brest-Litovsk-eko Ituna sinatu zuen Potentzia Zentralekin 1918an. 1930eko hamarkadan, Frantziak ezin izan zuen aliantza bat eratu nazien Alemania berpiztu baten aurka. Sobietar Batasuna eta Estatu Batuak izan ziren gainerako superpotentziak 1945etik aurrera, baina Gerra Hotz luze bati aurre egin zioten, 1947-1989 bitartean. Frantziak NATOk hedapen komunistaren aurkako aliantzan lagundu zien Estatu Batuei. 1989az geroztik, harremanak egokiak izan dira, baina ez epelak, gatazka-arazo handirik gabeak.
Andre Mariaren eliza (Los Arcos)
Historia
II.-XVIII.mendeen artean eraiki eta zaharberritua izan zen. Hortaz, eraikin honek arte-estilo ezberdinak dauzka: erromaniko berantiarra, protogotikoa, berpizkundea eta barrokoa. Hein batean, Donejakue bideari zor zaio elizaren eraikuntza, XII. mendearen bukaeran hasi baitzen altxatzen, erromesen etorrera handiarekin bat.
Michelbach-le-Haut
Biztanleria
2007an Michelbach-le-Haut udalerrian erroldatutako biztanleak 474 ziren. Familiak 197 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 80 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 72 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 5 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Errusia-Frantzia harremanak
Pew Global Attitudes Project 2017 inkestaren arabera, frantsesen %36k Errusiaren aldeko ikuspegia dute, %62k iritzi txarra adierazten duten bitartean. Errusiako Iritzi Publikoaren Ikerketa Zentroak 2018an argitaratutako iritzi-inkesta baten arabera, errusiarren %81ek Frantziaren aldeko iritzia dute, %19k iritzi negatiboa.
Andre Mariaren eliza (Los Arcos)
Eraikina
Barnealdean XVII. mendeko erretaula handi, bikain eta ikusgarria dago eta Andre Mariaren irudi gotiko bat da erretaula buru. Baina, bestelako erretaulak ere badira, batzuk rococoak eta besteak barrokoak, bai eta erlikiak gordetzen dituzten aldareak ere, edo aulkiteria manieristak koruan, kajoitegi interesgarria sakristian, Nafarroako organorik ikusgarrienetakoa eta XVI. mendeko kalostra ederra ere.