cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Volmunster
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 52 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 3 janari enpresak ziren, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 10 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren, 11 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 2 margolariak, 1 iturgina, 1 ile apaindegia, 3 jatetxeak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 elektrotresna denda zen.
2000. urtean Volmunster udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 729 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola 1 eta inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Jens Lehmann
Jens Gerhard Lehmann (Essen, 1969ko azaroaren 10a) alemaniar futbol atezain ohia da.
1987tik 2011ra FC Schalke 04, AC Milan, Borussia Dortmund, Arsenal FC eta VfB Stuttgart taldeetan jokatu zuen.
Alemaniako futbol selekzio nazionalean 61 partida jokatu zituen 1998 eta 2008 artean.
Palmaresa
Schalke 04
Milan
Borussia Dortmund
Arsenal
Alemania
Miloslavov
Miloslavov Eslovakiako udalerri bat da, Seneceko barrutian kokatuta. 10,19 km²ko azalera du eta 2433 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1244. urtekoa da.
Avicularia
Avicularia Theraphosidae familiako genero bat da, Hego Amerikako eremu tropikaleko espezieez osaturik dagoena.
Bernardo Sayão
Bernardo Sayão Brasilgo udalerri bat da, Tocantins estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Luciogobius albus
Luciogobius albus Luciogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Fernando Aramburu
Fernando Aramburu Irigoyen (Donostia, 1959 ko urtarrilaren 4a -) gaztelaniaz idazten duen olerkari, eleberrigile eta saiakeragile gipuzkoarra da.
Biografia
1997ko Ramón Gómez de la Serna, 2001eko Euskadi eta 2007ko Dulce Chacón sariak lortu ditu. 2011ko Tusquets saria irabazi zuen Años Lentos eleberriarekin.
HAren Patria eleberriaren 940.000 kopia baino gehiago saldu ditu.
Beste euskal idazleek ETArekiko izandako jarrerak kritikatu izan ditu. Euskal abertzaletasuna eta kataluniar nazionalismoaren aurka ere azaldu da.
Angelburg
Angelburg Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Lecanoromycetes
Lecanoromycetes Ascomycota dibisioko onddo mota bat da. Klaseak 13.500 espezie inguru ditu eta, beraz, onddo motarik ugariena da. Espezieak likenak sortzen dituzten onddoak dira.
Deskribapena
Espezie gehienek gorputz emankor gisa osatzen dituzte apotezioak. Espora zakuak, orokorrean, egitura konplexukoak dira, baina Caliciaceae, Porinaceae eta Coenogoniaceae familietan egitura ezberdina dute. Espora-poltsa batzuek 100 espora baino gehiago dituzte, baina zenbaki hori klasearen araberakoa da. Familia batzuk, Porinaceae eta Thelenellaceae kasu, peritezioak ere osatzen dituzte gorputz emankor bezala.
Créteil–Université (Parisko metroa)
Créteil–Université Parisko metroaren geltokia da, Créteil udalerrian kokatuta dagoena.
Lecanoromycetes
Deskribapena
Parafisiak sinpleak edo adarkatuak dira, eta, askotan, goiko aldean puztu egiten dira. Himenioa, askotan, gelatinosoa da. Anamorfoak dira eta, horregatik, ugalketa asexuala da.
Keith Holyoake
Sir Keith Jacka Holyoake (Pahiatua, Wairarapa, 1904ko otsailaren 11 - Wellington, 1983ko abenduaren 8a) Zeelanda Berriko 26. lehen ministroa eta 13. gobernadore orokorra izan zen.
12 urterekin utzi zituen ikasketak familiaren baserrian laguntzeko. 1936an Alderdi Nazionalaren sortzaileetako bat izan zen. 1932an aukeratu zuten lehen aldiz parlamentuko kide, eta etenik gabe diputatu izan zen 1943tik 1977ra. 1957an Sidney Holland gaixoa ordezkatu zuen lehen ministro bezala, baina bi hilabete geroago hauteskundeetan garaitua izan zen. 1960an boterera itzuli zen, 1972ra arte mantendu zuena. Zure gobernuak heriotza-zigorra indargabetu zuen eta soldatuak bidali zituen Vietnamgo Gerrara AEBen laguntzarako. 1972an dimisioa eman zuen bere lagun Jack Marshallen oinordekotza errazteko. 1977 eta 1980 bitartean Zeelanda Berriko gobernadore orokorra izan zen. 1980an Galtzariaren Ordenako zalduna izendatu zuten.
Claude Autant-Lara
Claude Autant-Lara (Luzarches, Frantzia, 1901eko abuztuaren 5a - Antibes, Itsas Alpeak, Frantzia, 2000ko otsailaren 5a) frantses zinemagilea izan zen.
Biografia
Autant-Lararen familia Erresuma Batura joan zen ihesi Lehen Mundu Gerra hasi zenean, amaren ideia politikoak zirela eta. 1919an itzuli zen Frantziara, eta orduan hasi zen zinemaren munduan sartzen. Film laburrak egin zituen aurrena: Construire un feu (1928), esate baterako. 1933an, Ciboulette film luze polemikoa egin zuen, eta produktoreek baztertu egin zuten Autant-Lara, urte askoz. Douce bere hurrengo filmean (1943), zinemagileak kritika gogorra egin zien familiari eta gizarteko klase gorenei, eta horien zurikeria salatu zuen. Zinemagile polemiko fama horixe izan zuen hurrengo filmetan ere. Urte batzuk geroago, ordea, gezurrezko kritikari eta zinemagile burges zela aurpegiratu zioten. Autant-Lararen film batzuk: Le diable au Corps (1946); L´auberge Rouge (1951); La traversée de Paris (1956).
Gabon kanta
Gabon kantak edo Eguberri kantak Eguberri aurreko denboran eta Eguberrietako ospakizunetan kantatu ohi diren abestiak dira. Lehen gabon kantak Antzinako Erromatik datoz, IV. mendeko abestiak. Mende askotan zehar, Jesusen jaiotza eta inguruko gertakariak (Errege Magoak edo artzainen adorazioa) izan dira kanta hauen gai nagusia baina XX. mendean zehar, eguberrietako ospakizunari berari buruzko gaiak eta beste elementu profano zenbait joan dira sartzen: familia eta lagun giroa, opariak, Bizar Zuri etab. Garai batean, gabon kantak eguberrietako ospakizunetan eta liturgian soilik abesten baziren ere, egun merkataritza-eremu guztietan ere entzuten da giroko musika moduan, jendeak eguberri girora bildu eta opariak eros ditzan. Euskal Herrian, haur eta gaztetxo taldeak biltzen dira kalez kale eta etxez etxe Olentzero eguneko eskeetan Gabon kantak abesten.
Ahotxak.eus atariak 100dik gora grabazio ditu gabon-kantekin.
Hainbat abesti
Gabon kanta asko dago, Ahotsak.eus atariak 100dik gora grabazio ditu gabon-kantekin. Horietako batzuk dira hauek: Alaken, Atozte kristauak (Adeste fideles), Dringilin dron, Erregiak datoz, Gabonsariak (Munibe), Gaueko izar, Hator hator,  Haurtxo maite (alemanez jatorrizkoa: Stille Nacht; gaztelaniaz: Noche de paz;  frantsesez: Douce nuit, sainte nuit), Mari Domingi, Mesias sarritan, Oi Bethlem, Olentz-ero, Olentzero joan zaigu, Oles ta oles...
Hator Hator
Hator hator abestia Gabonetan abesten da, baina ez du kristau kutsurik. XVIII. mendean sortu zuten Durangoko de la Fuente anaiek (Plateruak). Abesti honek gai bezala, euskal arazoak jorratzen ditu. Hizkuntzari dagokionez, hika erabiltzen du. Bestalde, abesti honi buruz, hainbat bertsio desberdin egin dira, hala nola; Vendetta taldeko Luisillok eta Pellok, Eratu taldeko Unaik, Hesian taldeko Zuriñek eta Kaotiko taldeko Xabik elkarlanean abesti honen bertsio berri bat plazaratu zuten 2016ean. Bestetik, Negu Gorriak taldeak ere beste bertsio bat egin zuen.
Hator Hator mutil etxera gaztaina ximelak jatera, gabon gaua ospatutzeko aitaren ta amaren ondoan, ikusiko dek aita barrezka amaren poz atseginez, eragiok, mutil, aurreko danbolin horri.
Gaztainak erreak dira, gaztainak erreak dira, Txipli, Txapla, Pum! Gabon gaua pozik igaro dezagun...
Olentzero
Olentzeroren inguruko hainbat kanta abesten dira, baina honako hau litzateke ezagunena. La Farandole Joyseuse melodia erabiltzen da kanta hau jotzeko. XVII. mendean bereganatu zuten txistulariek. Hainbat bertsio daude kantu honen inguruan. Esaterako, bertsio batzuetan "errendimenduz jantzia" esan beharrean "entendimentu gabia" ageri da. Olentzeroren adierazpen paganoan, XX. mende bukaerakoan hain zuzen ere, kristautasunaren erreferentzia kentzeko "negua joan dala" esaten zuten "Jesus jaio dala"ren ordez.
Olentzero joan zaigu
mendira lanera,
intentzioarekin
Aditu duenean
Jesus jaio dela,
lasterka etorri da
Horra, horra
gure Olentzero
eserita dago.
Kapoiak ere baitu
arraultzatxoekin
bihar meriendatzeko
botila ardoakin.
Ahwaz
Ahwaz edo Ahvaz (, Ahvāz) Iran hego-mendebaldeko hiria da, Khuzestan probintziako hiriburua, Karun ibaiak erdiz-erdi zeharkatua. Petrolio eremu garrantzitsu batetik hurbil dago. 2011n 1.112.021 biztanle zituen.
Gabon kanta
Alaken
1994an, Donostian, argitaratu zen kanta dugu hau. Aita Donostiak Hazparnen jasotakoa. Gabon kanta honetan, artzainei buruzko jardunez eta lanez hitz egiten da eta garai hartan zuten garrantzia, adierazi eta aldarrikatzen du.
Ahwaz
Klima
Hiriak estepako klima hotza dauka, BSk, Köppen klima sailkapenaren arabera.
Gabon kanta
Alaken
Alaken,
alaken,
ala pikula tun paire,
errespunde la pikula tunpa
Jesus Maria Jainkoa zen.
(bis) Adizkideok!
Ikusi duzue
zelai horietan artzaia,
artzai txiki,
artzai mutur leuna.
Alaken, alaken...
Lo leri lelo,
neguan etxe txokoa.
(bis) Gaur jaio da, gaur,
Jesus Haurtxoa.
hiru errege
izar baten arrastoan.
tranka, trankatran,
hirurak zaldiz badoaz.
Horra Mari Domingi
Mari Domingi euskal abesti tradizional batean ageri den emakumea da. 1990eko hamarkadatik aurrera, Euskal Herriko eguberrietako hainbat ekitalditan, Olentzeroren gizonezko pertsonaiaren alboko emakumezko irudi bilakatu izan da. Hari buruzko abestia ere oso ohiko da Gabonetan.
Horra Mari Domingi
begira horri
Gurekin nahi baduzu
Belena etorri
gona zahar hori.
ZATOZ, ZATOZ, ZURE BILA NENBILEN NI!
ZATOZ, GOAZEN TA GURTU DEZAGUN
BELENEN JAIO DEN HAURTXO EDER HORI
Esfigmomanometro
Esfigmomanometroa tentsio arteriala neurtzen duen tresna medikoa da. Eskumuturreko puzgarri batez, manometro batez eta puzteko mekanismo batez dago osatua. Eskumuturrekoa puztean, azpian kokatzen den arteria era kontrolatu batean estutzen eta erlaxatzen da. Manometroak, orduan, presio arteriala neurtzen du, normalean merkuriozko milimetroetan jasotzen dena (mmHg).
Motak
Bi esfigmomanometro mota daude:
Manuala
Auskultaziorako estetoskopio baten beharra dauka. Manualean bi mota desberdintzen dira:
Merkuriozko esfigmomanometroa
Merkuriozko zutabeak hartzen duen altueraren arabera neurtzen da presio arteriala, horregatik, neurtzeko metodorik zehatzena da. Horrez gain, ez du birkalibraziorik behar. Bere zehaztasuna dela eta, saiakuntza klinikoetarako erabiltzen den esfigmomanometroa da. Gaur egun, merkurioaren toxikotasunaren ondorioz, baztertzen hasi da.
Esfigmomanometro aneroidea
Malguki zehatzek bultzaturiko orratz batek adierazten du presio arteriala. Etengabe birkalibratu behar den arren, merkuriozko esfigmomanometroa baino seguruagoa da.
Digitala
Neurketa oszilometrikoak eta kalkulu elektronikoak erabiltzen ditu auskultazioaren ordez. Ez da merkuriozko esfigmomanometroa bezain zehatza. Esfigmomanometro digitala, gainera, ingurune zaratatsuetan erabili daiteke, auskultazioa fidagarria ez denean.
Esfigmomanometroaren historia
Esfigmomanometroaren eboluzioa zuzenki lotuta dago presio arterialaren historiarekin. Mediku egiptoarrek pultsua zainen haztapenaren bidez neurtzen zuten. Hala ere, presio arterialaren neurketa XIX. mendean hasi zen, Stephen Hales medikuaren eskutik. Halaber, Poiseuille fisiologo frantsesa merkuriozko zutabe bat erabiltzen lehena izan zen. Honen ondorioz, 1828. urtean Pariseko Medikuntza Akademiak domina bat eman zion. Urtebete lehenago, Samuel Siegfried-k eta Karl Ritter von Basch-k urezko esfigmomanometroa asmatu zuten. Presio arterialaren ikerketetan emandako aurrerapenen ondorioz, 1905. urtean Nikolái Korotkov medikuak metodo berri bat asmatu zuen. Metodo honekin, auskultazio bitartez presio arteriala modu erraz batean neurtu ahal zen. 1915. urtean, A. Baum-ek XXI. mendean ezagutzen dugun esfigmomanometroa asmatu zuen, presio arteriala neurtzeko tresna mugikorra sortuz.
XX. mendeko 70eko hamarkadan, ospitaletan esfigmomanometro digitalak erabiltzen hasi ziren, neurketa automatikoak egiteko gai zirenak. Esfigmomanometroen osagai elektronikoetan egondako aurrerapenak direla eta, XX. mendean posible izan zen adituen laguntzarik gabe neurketa zehatzak egitea. XXI. mendearen hasieran, esfigmomanometroa etxeetan agertzen hasi da, botiketan erosteko aukera dagoelako.
Funtzionamendua
Bihotz-zikloan, presio maximoa odoleko ponpaketan gertatzen da, hau da, sistolean. Presio maximoko puntu honen ostean, bihotza erlaxatzen hasi eta odol benosoz betetzen da, presio minimoa lortuz. Esfigmomanometroa, odol-fluxuak eragindako presio-balio hauek neurtzeko erabiltzen da. Esfigmomanometroa osatzen duen eskumuturrekoa bihotzaren altueran kokatzen da, orokorrean bihotzetik hurbilen dagoen besoan, hots, ezkerrekoan. Eskumuturrekoa mekanismo baten bitartez puzten da, eta honek besoa estutzen du. Eskumuturrekoaren barruan aurkitzen den airearen presioa manometroaren bitartez neurtzen da. Presioa igotzen doa, besotik igarotzen den arteriako odol-fluxua eteten den arte. Ondoren, presioa jaisten da, eta estetoskopio baten bitartez arteriaren auskultazioa egiten da, Korotkoff-en soinuak detektatzeko.
Esfigmomanometro digitala besoan, eskumuturrean edo atzamar batean kokatu daiteke. Funtzionamendua berdina da, baina eskumuturrekoak Korotkoff-en soinuak antzematen dituen sentsore batzuk ditu. Esfigmomanometro digitala auskultazio-sistema batez eta sistema oszilometriko batez dago osatua. Auskultazio-sistema eskumuturrean kokatuta dagoen mikrofono batean oinarritzen da, Korotkoff-en soinuak jasotzen dituena. Sistema oszilometrikoak, aldiz, horma arterialeko bibrazio-transmizioak aztertzen ditu.
Esfigmomanometro digitalen bitartez, hipertentsio arteriala pairatzen duten pertsonek egunero beraien presio arteriala kontrola dezakete era erraz batean. Eskumuturrekoa jarri eta botoi bati sakatuz, presio arteriala neurtu eta emaitza esfigmomanometro digitalaren memorian gordetzen da, eboluzioa aztertu ahal izateko.
Lerista emmotti
Lerista emmotti Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Esfigmomanometro
Neurtze-prozedura
Lehenik eta behin, besoa haztatzen da arteria brakialaren pultsoa aurkituz, bertan kokatu egingo baita estetoskopioa. Esfigmomanometroa poltsa batez eta manometro batez osatuta dago. Poltsa ezkerreko besoan kokatzen da, bihotzaren altueraren inguruan gutxi-gorabehera. Behin poltsa besoan kokatuta dagoela, estetoskopioa arteria brakialean jartzen da (poltsaren azpian). Jarraian, poltsa puzten da, manometroan 200 mmHg-ko presioa lortu arte, hau da, arteria brakiala guztiz okluitu arte.
Ondoren, esfigmomanometroaren balbula irekitzen da, eta poltsako airea ateratzen da, hura hustuz. Poltsa husten den heinean, arteria brakiala poliki poliki ireki egingo da, odola bertatik berriro pasatu arte. Odola arteria brakialetik igarotzen hasten denean, palpitazio-soinuak hasiko dira. Lehen palpitazio-soinua Korotkoff-en lehen soinua bezala ezagutzen da. Soinu hori entzuterakoan, manometroak adierazten duen presioa da odol-presio sistolikoa (presio altua). Poltsa husten jarraituko da, arteria brakiala guztiz irekita egon arte. Une horretan, Korotkoff-en bosgarren soinua entzungo da. Palpitazio-soinu gehiagorik entzuten ez denean, manometroak adierazten duen presioa, odol-presio diastolikoa da (presio baxua).
Mantentze-lana
Erabileraren ondorioz, esfigmomanometroak doikuntza galduz doaz. Hori dela eta, esfigmomanometro mota bakoitzak mantentze-lan berezia behar du. Esfigmomanometro ohikoena merkuriozkoa da. Baina, zenbait herrialdeetan debekatuta dago, euren erabileraren funtsezko osagaia, hau da, merkurioa, osasunerako kutsagarria delako.
Orokorrean esfigmomanometro gehienek sei hilabetetik sei hilabetera behar dute kalibrazio-lana. Beraz, tresna hauen kostua larregi handia da, denbora laburrean beharrezkoa baita berriro tresna kalibratzea, funtzionamendu egoki bat izan dezan.
Kalibrazioa egitean, giro-tenperatura kontutan hartu behar da, tenperaturak kalibrazioan eragiten baitu. Kalibraketa-prozesua, erreferentziazko anemometroak neurtutako presioa, kalibratu beharreko tresnak neurtutakoarekin alderatzean datza. Horretako, bi manometroak Y itxura duen hodi batera konektatzen dira, eta hodia presio-ganbera batera. Ganbera horren presioa txikituz doa, bi manometroek presio berdina neurtu arte.
Erreferentziak
[2] A short history of blood pressure measurement. Kontsultatu: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1543468/ (Azken kontsulta: 2016/05/20).
[3] Are aneroid devices suitable replacements for mercury sphygmomanometers, Journal of HumanHypertension. Kontsultatu: http://www.nature.com/jhh/journal/v14/n12/pdf/1001109a.pdf (Azken Kontsulta: 2016/05/20).
Ponte (Erroma)
Ponte Erroma hiriko alde historikoa (I municipioa) osatzen duten hogeita bi rionietan bosgarrena da.
Geografia
Tiber ibaiaren ertzean kokaturik dago, eskuinaldean hain zuzen ere. Ponte izenak zubia esan nahi du, Sant'Angelo zubiak ematen dio auzoari izena.
Historia
Hadriano enperadoreak k.o. 134 urtean Pons Aelius zubia eraiki zuen bere mausoleoa hiriarekin lotzeko, hau da gaur egungo Sant'Angelo zubiaren jatorria. Garai hartan rione honek Circus Flaminius izena zuen eta Marteren zelaiaren parte zen. Neronek bigarren zubi bat altxatu zuen, Neronianus edo Triumphalis izenekoa eta bertatik etortzen ziren general erromatarrak garaipen handia izan eta hirian desfilea egitera.
Erdi Aroan bizitza aktiboa izan zuen auzoak eta erromatarren aztarnak erabat ezabatu ziren. Hiritar asko etorri ziren bertara bizitzera, beste auzoetan uraren eskasia nabaria baitzen. Honetaz gain Vatikanora erromes zetozenek ere hemendik pasa behar zuten eta lokal, jatetxe eta dendaz bete zen.
XVI mendean Via Giulia eta Via dei Coronati Erromako kale famatuenak bihurtu ziren eta hiriko familia aberatsek bertan eraiki zituzten jauregiak. Auzo aberatsa bihurtu zen arren Tiber ibaiaren uholdeek sarritan kaltetzen zuten. 1870an Erroma Italiako hiriburu bihurtu zenean uholdeei aurre egiteko lanak hasi zituzten ibaiertzak erabat itxuraldatuz.
Frantziako Olinpiar eta Kirol Batzorde Nazionala
Frantziako Olinpiar eta Kirol Batzorde Nazionala (Comité national olympique et sportif français) onura publikoko elkarte pribatu bat da, Mugimendu Olinpikoa eta bere idealak sustatu eta zabaltzen dituena eta Olinpiar Jokoetan Frantziak duen parte-hartzea kudeatzen duena.
1894an sortua, Nazioarteko Olinpiar Batzordeak urte hartan aintzat hartu zuen.
Presidenteen zerrenda
Frantziako Olinpiar Batzordeko presidenteak
Kirol-Batzorde Nazionalaren presidenteak
Frantziako Olinpiar eta Kirol Batzorde Nazionaleko presidenteak
Hollow Knight
Hollow Knight 2017 ko metroidvania indie bideojoko entzutetsua da, Team Cherry talde independenteak garatua eta argitaratua.
Jokoan, jokalariak Zalduna kontrolatzen du, izenik gabeko gerlari intsektoidea. Sakrabia erreinu eroria ikertzea izango da lehen zeregina.
Metroidvania jokoetan ohikoa den moduan, jokalariek gaitasun berriak desblokeatzen joango dira, eta horrek mapan aukera eta ubide berriak irekiko dizkio.
Antrifttal
Antrifttal Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hollow Knight
Hollow Knight: Silksong jarraipena 2023 an argitaratzea dago aurreikusita.
Jokoa
Bideojokoaren oinarria Ludum Dare garapen-rally batean sortu zen 2013an. Team Cherryk plataforma klasikoetan oinarritutako joko bat sortu nahi zuen, esplorazio-alderdiak indar berezia izango zuen joku bat. Rallyaren ostean, Kickstarter kanpaina bat abiatu zuten jokoaren garapena babesteko. 2014. urtearen amaieran 57.000 dolarretik gora lortu zituzten, hasieran jarritako helburua ia bikoiztuz.
2017an heldu zen jokoa Microsoft Windows, macOS eta Linuxera. Urtebete beranduago iritsi zen Nintendo Switch, PlayStation 4 eta Xbox One-era. Jokoak lau DLC gehigarri izan ditu ondoren, denak musutruk gehitu direnak.
Hollow Knight Metroidvania joko bat da, 2D alboko desplazamendukoa, eta Sakrabian (Hallownesten) gertatzen da, fikziozko lurpeko erresuman. Jokalariak Zalduna kontrolatzen du, izenik gabeko maskaraduna, lurpeko mundua esploratzen duen bitartean. Zaldunak ezten-arma bat du, ezpata-mota bat, borrokarako nahiz ingurumenaren elkarreraginerako erabiltzen dena.
Argumentua
Jokuaren hastapenean, Zalduna "Lur-Aho"ra iristen da, Sakrabia erreinuko hondarren gainean dagoen merkatu-hirira. Zalduna hondamenditik ihesean zihoala, jakin zuten Sakrabia erresuma loretsua izana zela, eta infekzioa heltzean dena kutsatu zuela. Naturaz gaindiko gaixotasun horrek eraman zituen erresumako herritarrak eromenera eta heriotzara. Sakrabiako agintaria, Errege Zurbila, arrautza beltzaren tenpluko infekzioa blokeatzen saiatu zen. Infekzioak tenplutik ihes egitea lortu zuen, eta Sakrabia infekziora emana geratu zen. Zaldunak tenpluko atean zigilatuta duten hiru ameslariak aurkitu eta hil beharko ditu, infekzioaren iturria estaltzeko. Bilaketa horretan, Hornet izeneko gudariarekin gatazkan dago Zalduna. Eginkizuna osatzeko, mundu onirikoan ere lehiatu beharko da protagonista.
Sariak
Jokoa Best PC Game (Desctoid's Game of the Year Awards 2017) eta Best of 2017 Awards (Best Platformer) sarietarako izendatu zuten. "Plataforma onena" saria irabazi zuen PC Gamer-en 2017. urteko jokoan. Polygon-ek hamarkadako joko onenetako bat moduan izendatu zuen.
Jarraipena
Hollow Knight: Silksong izeneko jarraipena garatzen ari da Team Cherry. Kasu honetan pertsonaia protagonista Hornet izango da, eta lehen jokuan ez moduan, kasu honetan Sakrabia sakonetik lurazalerako goranzko bide bertikalean oinarrituko da bidaia.
Jokoa 2019ko otsailean iragarri zen, baina oraindik ez du jaurtiketa-data zehatzik. Hiru urtetan irudi gutxi ikusi dira. Azken oharren arabera, 2023ko lehen erdialdean kaleratzea espero da.
Euskarazko bertsioa
2022 ko azaroan, Ibai Oihanguren Salak bere kabuz euskaratu zuen jokua eta bere webgunean jarri zituen itzulpen-fitxategiak eskuragarri. Gaur-gaurkoz itzulpen ez ofiziala da, eta ordenagailuan eta Steam Deck kontsolan jolastu daiteke euskaraz.
Itzulpenaz gain, Oihangurenek jokuko elementuen hiztegia ere argitaratu zuen.
Lagoa de Dentro
Lagoa de Dentro Brasilgo udalerri bat da, Paraíba estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
0,999...
Zenbaki erreal batzuk digitu sekuentzia batez baino gehiagoz irudikatu ahal izatea ez da sistema hamartarrera mugatzen. Fenomeno bera oinarri guztietan gertatzen da, eta matematikariek ere 1 idazteko moduak oinarri ez-osoetan kuantifikatu dituzte. 1 zenbakira mugatutako fenomenoa ere ez da: zenbaki hamartar ez-baliogabe orok biki bat du, bederatzi amaigabeekin, adibidez: 2 eta 1,999... bi zenbaki naturala ordezkatzen dute; 28,3287 eta 28,3286999... zenbaki hamartar bera ere ordezkatzen dute. Sinpletasunaren mesede, hamartar finitua, ia beti, irudikapen gogokoena da, irudikapen bakarra dela oker interpretatzen lagun dezakeena. Bestalde, zenbaki baten forma ez terminalak zati batzuen hedapen hamartarraren patroiak errazago aztertzeko aukera ematen du; hiru oinarrian, adibidez, Cantor multzoaren egitura hirutarra adierazteko aukera ematen du, fraktal sinple bat. Errepresentazio anizkoitza kontuan hartu behar da zenbaki errealen zenbakitasun ezaren demostrazio klasikoan. Modu orokorragoan, zenbaki errealen edozein zenbaketa posizionalek errepresentazio anizkoitzak dituzten zenbakien kopuru infinitua dauka.
0,999... = 1 berdintasuna oso lotuta dago baliogabeak ez diren zenbaki erreal infinitesimalen gabeziarekin. Zenbaketa-sistema alternatibo batzuek, zenbaki hipererrealek adibidez, bai dituzte infinitesimal ez-deusezak; sistema horietan, errealetan ez bezala, egon daitezke zenbaki batzuk 1etik zenbaki arrazionaletara dagoen aldea baino txikiagoa dutenak. Beste sistema batzuek, adibidez zenbaki p-adikoek, "hedapen hamartarraren" beste forma bat dute, zenbaki errealen hedapenaren oso bestelakoa dena. Nahiz eta zenbaki errealak analisi matematikoaren esparruan aztergairik ohikoena izan, hipererrealek eta p-adikoek aplikazioak dituzte arlo honetan.
Eustomias vitiazi
Eustomias vitiazi Eustomias generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Kerouac (kraterra)
Kerouac Merkurioko talka krater bat da. 110 kilometro diametroko zabalera du. Bere izena Nazioarteko Astronomia Elkarteak 2015ean jarri zion. Jack Kerouac (1922-1969) idazle estatubatuarraren omenez eman zitzaion.
Lerista jacksoni
Lerista jacksoni Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Moreilândia
Moreilândia Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Flaubert (kraterra)
Flaubert Merkurioko talka krater bat da. 95 kilometro diametroko zabalera du. Bere izena Nazioarteko Astronomia Elkarteak 1985ean jarri zion. Gustave Flaubert (1821-1880) idazle frantsesaren omenez eman zitzaion.
Oxyrhopus marcapatae
Oxyrhopus marcapatae Oxyrhopus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Dognen
Dognen (okzitanieraz Dònhen) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Kharagauli barrutia
Kharagauli barrutia (georgieraz: ხარაგაულის მუნიციპალიტეტი) Georgiako eskualdea da, Imereti eskualdean. Hiriburua Kharagauli hiria da. Barrutia herrialdearen erdialdean dago. Azalera osoa 913 km² da eta gutxi gorabehera 19.473 biztanle ditu (2014). Eremu nahiko menditsua da. Klima subtropikala da negu moderatu hotzekin eta uda nahiko freskoekin. Turismoak ekonomian leku garrantzitsua betetzen du. Udalerriaren lurraldeak Borjomi-Kharagauli Parke Nazionala eta Nunisi gunea laguntzen ditu.
Palmeirina
Palmeirina Brasilgo udalerri bat da, Pernambuco estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Labaingarri
Labaingarria edo lubrifikatzailea, bi pieza higikorren arteko marruskadura gutxitzeko erabiltzen den substantzia da, normalean organikoa, olioz eta gehigarri kimikoz egina. Erabilerarik ohikoena berotzea ekiditeko marruskadura gutxitzea den arren, indarrak transmititzeko, partikulak garraiatzeko edota tenperatura egokitzeko ere erabil daiteke.
Erabilera industrialez gain labaingarriak beste erabilera batzuk izan ditzake: sukaldaritzan (gantzak eta olioak), medikuntzan ( zenbait osagai protesikotan) edota ultrasoinu bidezko azterketetan. Oro har, marruskadura gutxitzeko eta mekanismo baten funtzionamendu egokia bermatzeko erabiltzen da.
Deskribapena
Labaingarriek, bi gainazal higikorren artean kokatzean, gainazal horien arteko marruskadura gutxitzen dute. Horrela, mugimendua erraztu eta higadura murrizten da. Horretaz gain, labaingarriek hainbat eginkizun betetzen dituzte motor edo makina baten funtzionamenduan: errekuntzan sortutako hondakinak disolbatu eta iragazkira eramaten dituzte, tenperatura makina osoan banatzen dute, oxidotzea eta korrosioa ekiditen dituzte, ur-lurrunaren kondentsazioa galarazten dute eta zenbait osagaitan juntura baten funtzioa bete dezakete.
Ezaugarriak
Labaingarrien ezaugarri nagusiak hurrengoak dira:
Labaingarri minerala
Erabiliena eta merkeena da. Jatorri organikoa izanik, petroleo gordinaren destilaketa prozesutik lortzen da, galipot bihurtu baino arinago, 370 °C-etik gorako tenperaturetan, eta gasolioaren ondoren, 250 °C eta 350 °C artean. Bere likatasun-indize baxua dela-eta gehigarri kopuru handia behar du labaingarritasun-ezaugarri egokiak lortzeko. Ezaugarri horiei esker, tenperatura altuetan kalitatezko lubrifikazioa eta tenperatura-tarte zabal batean era egonkorrean jardutea ahalbidetzen da. Gainera, likatasun-maila eta hidroskopikotasuna, hezetasun-maila mantentzeko ahalmena, igoarazten dute.
Labaingarri sintetikoa
Jatorri artifizialekoa da, petroliotik eratorritakoa izan daitekeen arren. Laborategietan sortzen da, kostua labaingarri mineralenaren hirukoitza edo boskoitza izanik. Egonkortasun termiko altua, oxidaketarekiko erresistentzia altua eta likatasun-indize natural altua dute. Ezaugarri hauek trakzio-indize baxua izatea ahalbidetzen dute, energiaren xahutzea gutxituz.
Hainbat labaingarri sintetiko mota daude:
Labaingarrien gehigarriak
Hauek dira erabiltzen diren gehigarriak:
Eaux-Bonnes
Eaux-Bonnes (okzitanieraz Aigas Bonas) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Puy-du-Lac
Puy-du-Lac Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puy-du-Lac udalerrian erroldatutako biztanleak 363 ziren. Familiak 139 ziren, horien artean 33 pertsona bakarrekoak ziren (22 bakarrik bizi ziren gizonak eta 11 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 55 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 169 etxebizitza zeuden, 142 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 17 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 159 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 142 etxebizitza nagusietatik 116 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 6 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 51 etxek lau zituzten eta 47 etxek bost zituzten. 118 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 82 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 225 ziren, horien artean 173 aktiboak ziren eta 52 inaktiboak ziren. 173 pertsona aktiboetatik 157 lanean zeuden (85 gizon eta 72 emakume) eta 16 langabezian zeuden (6 gizon eta 10 emakume). 52 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 14 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 zurgina.
2000. urtean Puy-du-Lac udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.416 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Luciogobius ama
Luciogobius ama Luciogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Eustomias vulgaris
Eustomias vulgaris Eustomias generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Bad Emstal
Bad Emstal Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hugo Theorell
Axel Hugo Theodor Theorell (Linköping (Suedia), 1903ko uztailaren 6a - Stockholm, 1982ko abuztuaren 15a) 1955ean Nobel Saria lortu zuen ospe handiko suediar zientzialaria izan zen.
Biografia
Axel Hugo Theodor Theorell Linköpingen jaio zen, Suedian, 1903ko uztailaren 6an. Aita sendagilea zen eta Hugok ere medikuntza ikasi zuen Stockholmeko Karolinska Institutuan, 1930ean lizentziatu zelarik.
Rockefeller beka jaso zuen eta, 1933tik 1935era bitartean, Otto Warburgekin egin zuen lan Berlin-Dahlemen.
1937an Uppsalako Unibertsitateko Fisilogiako irakasle izan zen eta, 1959an, berriz, Karolinska institutuan. Saria jaso zuen Nobel Fundazioaren lehen kolaboratzailea izan zen, institutu honetako kide eta Nobel institutuko Biokimikako departamentuko zuzendari ere izan zelako.
Hugo Theorell Margit Alenius pianojolearekin ezkondu zen eta bikoteak 3 seme-alaba izan zituen.
1955ean, Fisiologia edo Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen entzimen prozesu biokimikoen gaineko ikerketak egin zituelako. Aurrerapen handiak egin zituen esparru honetan.
Lan horrek entzimen izaera eta eragin oxidakorrari buruzko aurrerapen handiak erakutsi zituen.
Luciogobius brevipterus
Luciogobius brevipterus Luciogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Martzial Agirre
Martzial Agirre Lazkano (Bergara, 1840eko azaroaren 22a - Donostia, 1900eko maiatzaren 10a) euskal herritar eskultorea izan zen, besteak beste Getarian Elkanori eta Mutrikun Cosme Damian Txurrukari egindako monumentuen egilea da.
Biografia
1840ko azaroaren 22an jaio zen Bergaran, San Antonio auzoko La Algodonera lantegiaren barruan zegoen etxean. Bere aita Joakin Agirre, irute eta ehungintza lantegiko akzionista nagusia zen eta horregatik bizi zen enpresan bertan. San Antonio auzoan bazituen jabetza gehiago ere.
Bere aitak irakatsi zion lehenbizikoz ofizioa, hura tallista izandakoa biatzen. Martzialek Bergarako Errege Mintegian burutu zituen bere lehen ikasketak, eta gero Arantzazuko Ikastetxera joan zen. Gipuzkoako Foru Aldundiak beka bat eman ondoren, Erromara joan zen 1864ko uztailaren 9an bi urtez ikasteko, 23 urte zituela. Togletti eta Obiciren tailerretan ikasi eta praktikatu zuen. Biak, estilo neoklasikoa landu zuten maisuak ziren. Gauetan marrazki klaseetara joaten zen.
Eustomias woollardi
Eustomias woollardi Eustomias generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Martzial Agirre
Italiako egonaldia
Erroman bizi izan zen garaian, El Greco kafera joaten zen bere denbora librean. Kafe horretan bere lagun artistekin elkartzen zen, besteak beste, Palmaroli, Esquibel, Fortuny eta Rosales. Agirre eta Rosales lagun handiak egin ziren, eta adiskidetasun horren adierazle dira pintore madrildarrak bergararrari egindako erretratu ugariak. Adiskidetasunaren beste adibide bat bi artistek Bergarara egindako bidaia da. Hemen zeudela, Rosalesek Julian Blanc eta Martina Maiz senar-emazteak margotu zituen Gipuzkoako hainbat paisajerekin batera.
Oxyrhopus occipitalis
Oxyrhopus occipitalis Oxyrhopus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Martzial Agirre
Italiako egonaldia
Italian, artista alemaniar eta austriarrekin zituen harremanen ondorioz, Lavinia Wittner ezagutu zuen. Honekin ezkondu zen 1866an Erroman. 1870. urtean, bere laguna zen Luvestein-eko printzeak Pio IX Aita Santua izeneko bustoa egitea enkargatu zion. Lan horrekin hirugarren domina eskuratu zuen Erromako erakusketan. Calabriako bidelapurrak izeneko eskultura ere egin zuen. 1871. urtean Morra jokalaria eskultura amaitu zuen (Donostiako museoan dago), baita Jokalari napoliarra izenekoa ere, Arte Ederretako Museo Nazionalera bidali zuena. Garai honetan egin zuen, baita ere, Justizia izeneko lana, harri trabertinoz landutakoa. Urte batzuk geroago, Bergarara eraman zen eskultura hori eta justizia epaitegiaren gainean jarri zen. "Doña Justa" izeneneko eskultura horren ezaugarritako bitxia da ez dituela begiak estalita, ohikoa zen bezala, eta balantzarik ere ez dauka eskutan. Martzial Agirre karlista zen eta garai hartan, hain zuzen.
Euskal Herrira itzuli
1875. urtean Gipuzkoara itzuli zen bizitzera eta Donostian hartuko du bizileku. Hasieran, Abuztuaren 31 kalean bizi izan zen, gero Loiola kalean eta, azkenik, San Martin kalean. Kale horretan bizi izan zen hil arte. Donostiako behin betiko egonaldi horretan hainbat proiektu burutu zuen: Espartero Jeneralaren estatua, Zumalakarregiren estatua, hiriko heroiei eskainitako Polloeko Hilerriko mausoleoa, Okendoren estatua eta beste lan eta enkargu batzuk, partikularren eta Gipuzkoako jende ospetsuen bustoak, esaterako.
Donostian hil zen 1900eko maiatzaren 10ean eta hiriko hilerrian lurperatu zuten, familiaren panteoian. Panteoi horretan Martzial eta Laviniaren aurpegien marmolezko taila ikus daiteke, bere semeek egindakoa.
Gipuzkoako seme ospetsuenen inguruko lanak
Peñafloridako Kondeare n bustoa landu zuen 1873.urtean. 1882 inguruan, Gipuzkoako seme entzutetsuenen bustoak egin zituen: Urdaneta, Elkano, Okendo, Lezo eta Legazpi. Guztiak Foru Aldundiko jauregiaren frontisean daude jarrita, bi Hercules eta lurraldeko armarriarekin batera. Garai honetakoak dira, baita ere, San Ignazio, Urbieta eta Txurrukaren estatua.
Key aintzira
Key aintzira, Loch Cé) eta Lough Key, Irlandako Roscommon konderriaren ipar-mendebaldean dagoen aintzira bat da, Boyle udalerriaren ipar-ekialdean. 843,7 hektareatako azalera du.
Aintzira honetako gazteluaren uhartean McDermottarren gaztelua dago.
McDermottarren gaztelua
McDermottarren gaztelua, Carraig Mhic Dhiarmada eta McDermott's Castle, Irlandako Roscommon konderrian dagoen gaztelu bat da, Key aintzirako gazteluaren uhartean.
Cortesko adierazpena
Nafarroa Garaiko Erdialdeko eta Erriberako herritar euskaltzale talde batek sustaturiko ekimena da, euskararen alde eta Nafarroan hizkuntz eskubideak hiru eremuren arabera mailakatzen dituen zonifikazioa ren kontra. Ekimenaren barnean ekitaldi bat egin zuten 2021eko azaroaren 13a n, larunbatarekin, Cortes ko Retegi pilotalekuan; han Cortesko adierazpena izenekoa irakurri zuten eta Hordago! egitasmoa aurkeztu zuten , Nafarroa Garaiko udalerri guztietan halako adierazpenak egitea proposatzen zuena.
Ekitaldia
Cortesko adierazpena irakurtzeko ekitaldia herri horretako Udaletxe plazaren ondoan dagoen Retegi pilotalekuan egin zuten, eguerdian. Lehenbizi, haurren arteko pilota partida bat egon zen. Ondoren, Cortesko udal bandako ganbera musikako taldeak Sorotan Bele ren Zortzi orduko ekaitza pieza jo zuen. Geroago, Cortesko paloteado (makil-dantza) taldeak herriko dantza ikuskizun tipikoa eskaini zuen. Hori bukatuta, Azkoien go neska batek eta Cortesko gizon batek manifestua irakurri zuten, euskaraz eta gaztelaniaz hurrenez hurren.
Adierazpena
Cortesko adierazpena
McDermottarren gaztelua
XII. mendetik uhartean bazen gaztelua, 1235ean anglonormandarrek Connacht erresuma bereganatzean, Cormac MacDermott irlandar jauntxoa amore ematera derrigortua izan eta Richard Mór de Burgh jauntxoaz gazteluaz jabetu zen.
Cortesko adierazpena
Adierazpena
Nafarroako herritar gisa, Cortestik ‒Nafarroan hegoalderago dagoen herritik‒, hordago jo nahi dugu, erronka bota nahi dugu, punta batetik bertzera joanen dena, Foru Komunitateko leku, herri, kontzeju, hiribildu eta hiri guztiak zeharkatuz. Eta hordago horrek lau haizetara zabalduko du hemen eta orain aurrerapausoak eman nahi ditugula edozein nafarrek, edonon dagoela eta edonon bizi dela, foru lurralde osoan euskara ezagutu eta erabiltzeko duen eskubidea praktikan jartzea eragozten duten oztopo guztiak kentzeko. Gaur egun, ordea, gure eskubideak mugatzen dituen oztopo bat da Nafarroa hiru hizkuntza eremutan banatzen dituen hori: “euskalduna”, “mistoa” eta “ez-euskalduna”. Zonifikazio hori bidegabea zen duela lau hamarkada, eta orain, gainera, anakronikoa da.
Sator itsu
Sator itsua (Talpa occidentalis) ugaztuna da, talpidaeen familiakoa. Iberiar Penintsulan besterik ez da bizi, tartean mendebaldeko Euskal Herrian.
Cortesko adierazpena
Adierazpena
Cortestik hordago handira jotzen dugu. Handiak baitira gure lurraldean nagusitzea nahi ditugun balioak. Justizia da balio handi horietako bat, eta Nafarroan nagusi izatea nahi dugu, inolako bereizkeriarik egon ez dadin, ezta arrazoi linguistikoengatik ere. Izan ere, zonifikazioa diskriminazio, desberdintasun eta desadostasun iturri da nafarren artean.
Sator itsu
Sator arrunta baino txikiagoa da. Nekazariek izurritetzat hartzen dute.
Cortesko adierazpena
Adierazpena
Denok berdinak izanen garen lurralde batean bizi nahi dugu; berdinak betebeharretan, berdinak eskubideetan; eta lurralde horretan eskubide berdinak izanen ditugu une orotan, Nafarroaren zein zatitan gauden kontuan hartu gabe. Herritarren kohesioa sustatuko duen lurra izanen da hori; herritarrak hizkuntzaren arabera mailakatuko ez dituena; hizkuntzen aniztasuna kontuan hartuko duena; eta aniztasun hori mehatxu gisa hartuko ez duena, aberastasun gisa baizik.
Cortestik hordago txikira jotzen dugu. Mundu osoan miloika hiztun dituen gaztelania erraldoiaren ondoan euskara bizi da Nafarroan, hizkuntza gutxitu eta gutxiagotua. Hizkuntza horren ezagutzak eta erabilerak, ordea, handiagoak egiten gaitu, eta behartzen gaitu hizkuntza hori babestera eta kaltetzea edo galtzea eragoztera.
Gaur egun ezagutzen dugun errealitate soziolinguistikoa ‒zonifikazioa ezartzeko justifikazio gisa hainbertzetan aipatzen dutena‒ ez da Nafarroak historia osoan zehar bizi izan duena. Era berean, euskara dakiten pertsonen kopurua txikia izateak ez du zilegitasunik ematen beren eskubideak urratzeko. Eskubideak pertsona guztiei dagozkie leku guztietan. Eta, horregatik, justiziagatik, eskatzen dugu euskaraz bizi nahi duten pertsonak ez tratatzea bigarren mailako herritar gisa.
Cortestik hordago pareetan jotzen dugu. Bi errege ditugu Nafarroan; bi hizkuntza. Edo bi erregina; bi mintzaira. Baina ez dute biek modu berdinean erreinatzen. Izan ere, horietako bat Nafarroako zoko guzti-guztietara iristen den bitartean, bertzea mugarriztatua dago, hesitua, gainditzeko zailak diren horma burokratikoek mugatua. Eta guk, Cortestik, Nafarroako hegoaldetik, aldarrikatzen dugu bi hizkuntzek parez pare egon behar dutela, eta halaxe izan behar dutela tratatuak; ez bata goian eta bertzea behean, baizik eta parean. Beraz, gaur ere aldarrikatzen dugu euskara Nafarroako nortasunaren parte berezkoa dela, bere izatearen eta bertakoen zati bat, eta ezin dela bata bertzea gabe ulertu, euskararik gabe Nafarroa, Nafarroarik gabe euskara.
Cortestik hordago jokoan jotzen dugu. Uste baitugu karta onak ditugula, eta jokoan jarri nahi ditugu, hordago irabazteko, etorkizuna irabazteko. Bereizkeriarik, segregaziorik edo eskubideen urraketarik gabeko etorkizuna. Euskaraz bizi, euskaraz lan egin, euskaraz jokatu eta euskaraz maitatu nahi duten nafarrek halaxe egitea posible izanen duten etorkizuna. Lurraldea eta gizartea euskararekin, edo bertze arrazoi batekin, zatikatuko ez duten etorkizuna. Beraz, gaur, Cortestik hordago jotzen diogu Nafarroako euskararen zonifikazioari. Eta Nafarroako erakundeek behingoz aintzat hartu beharreko hordago bat da hori.
Era berean, dei egiten diegu Nafarroako udalerri guztietako biztanleei eta gizarte-, kultura-, kirol-, sindikatu-, ekonomia- eta politika-eragile guztiei, gaurko aldarrikapen hau bere egin dezaten. Animatzen ditugu beren esparruetan eskaera hau zabal dezaten, eta osa dezaten beren ikuspegitik eta beren eskaerekin. Eta animatzen ditugu heldu diren hilabeteetan helburu horrekin egin daitezkeen ekintza eta mobilizazioetan parte hartzera.
Nafarroako hizkuntza-banaketa gainditzea aurrerapen handia izanen da gure gizartearendako, aurrerapena izanen da justizia sozialean eta gure lurraldearen batasunean eta kohesioan. Azken finean, nafar guztiontzako aurrerapena izanen da.
Maisons-Alfort–Les Juilliottes (Parisko metroa)
Maisons-Alfort–Les Juilliottes Parisko metroaren geltokia da, Maisons-Alfort udalerrian kokatuta dagoena.
Igarapé (Minas Gerais)
Igarapé Brasilgo udalerri bat da, Minas Gerais estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Lerista kingi
Lerista kingi Lerista generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Todos Tus Muertos
Todos Tus Muertos (TTM), 80ko hamarkadan sortutako Rock talde Argentinarra da. Beraien ibilbide guztian 6 disko kaleratu zituzten. 2004ean, TTM-ko hiru partaide originalek, taldea berpiztu zuten eta bira bat ekin zuten beraien zuzeneko diska berria aurkezteko.
TTM-ren musikak, Reggaea, Rocka edota Punka nahasten du, beti ere kritika soziala alde batera utzi gabe.
Historia
Taldea 1985 inguruan sortu zen, Felix Gutierrez, Horacio Villafañe, Cristian Ruiz eta Fidel Nadalen bitartez. Hasiera batean Punk talde bat zen, baina denbora pasa ahala Reggae doinuak sartzen hasi ziren.
Lehen disca, Todos Tus Muertos (1988) izan zen. Diska honekin, ospe nahikoa lortu zuten beste lurralde batzuetatik birak egiteko.
1992an, Mano Negra taldearekin jotzeko aukera izan zuten Argentinan. Bertan, bi taldeen artean sortu zen laguntasunaren ondorioz, Fidel eta Felixek, Mano Negraren Casa Babylon diskoan parte hartu zuten. Honen ondorioz, Manu Chaok berdina egin zuen TTM-ren Dale aborigen diskoan. Diska honetan, Fermin Muguruzak eta Los Fabulosos Cadillacsek ere parte hartu zuten.
Dale aborigen diskoaren ostean, Pablo Molina taldean sartu zen Koroetan eta Perkusioan lagunduz. Formazio honekin, Europan eta Hego Amerikan bira egin zuten. Bira hauen zuzenekoetatik beraien Argentina te asesina diska kaleratu zuten.
Big Brother Awards
Big Brother Awards (Anaia Nagusia Sariak) George Orwellen 1984 eleberriaren Anaia Nagusia pertsonaian oinarritutako sari ironikoak dira. Horrekin pribatutasuna arriskuan jartzen arrakasta handiena lortu duten erakundeak edo enpresak kritikoki saritzen dituzte. Privacy International erakundeak sortu zituen eta herrialde desberdinetako taldeek eramaten dute aurrera.
Todos Tus Muertos
Historia
Bi urte geroago, gustoko zituzten taldeen bertsioez osaturiko Subversiones diska kaleratu zuten. Oraingo honetan, beraien diskoetxe propioarekin (TTM Discos) kaleratu zuten diska hau.
Sator arrunt
Sator arrunta (Talpa europaea) ugaztuna da, satorren familiakoa. Erdialdeko Europatik bizi da, Siberiako Ob eta Irtish ibaietaraino. Bizkaieraz Lobeko-a izendatuta
Escot
Azkota (okzitanieraz Escòt) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Sator arrunt
Taxonomia
Hiru azpiespezie ezagutzen dira: