cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dolors Vives Rodón
Hegazkinlari ibilbidea
Oso hunkituta geratu zen Pepa Colomerren, Kataluniako lehen emakume pilotuaren, hegaldia ikusi zuenean. Geroago adiskidetasun handia izan zuen harekin. Klubak zaleentzako beka batzuk sortu zituen, batzuk hobariekin eta beste batzuk prestakuntza osokoak. Prestakuntza osokoa emakumeei eskaini zitzaien, ia ehun gaztek eman baitzuten izena, eta erakundeko sektore garrantzitsua osatu zuten. Hamar ausartenen artean zozketatu zen beka eta Dolors aukeratu zuten. 1933ko azaroan hasi zen ikasten, abiazioa eta musika hezkuntza uztartuz, eta klaseak emanez ikaskideei. 1934ko urtarrilaren 23an hegan egiten zuen lehen aldiz gailu batean. Otsailaren 22an, pilotu titulua lortu zuen 1.200 metroko altuera hartu zuen hegaldi baten ondoren. Vallés kapitaina izan zen haren instruktorea, Bartzelonako abiazio herrikoiaren bultzatzaile garrantzitsuenetakoa.
1935eko abenduaren 20an, Dolors Klubeko kide izendatu zuten. 1936an, beka batzuk eman ziren Monfloriten motorrik gabeko hegaldi-ikastaroa egiteko, eta, nahiz eta Dolors-ek ez zuen inoiz horrelako hegaldirik nahi izan azken unean, onartu egin zuen joatea. B lizentzia lortu zuen, motorrik gabeko hegaldi-pilotuarena, baina Gerra Zibilaren ondorioz, lizentzia ez zitzaion inoiz iritsi.
Gerra garaia
Gerra piztean, Alberto Bayok, Bartzelonako Itsas Aeronautikako buruak, deitu zion, eta alferez gisa mobilizatu zuten dekretu bidez (1936ko urriaren 1a). Kataluniako Generalitateak ikastaro berezi bat egin zuen Escola de Pilots Aviadors Militars-en mobilizatu ziren pilotu zibilentzat, non Pepa Colomer irakaslea baitzen. Une horretan ezagutu eta adiskidetu ziren Dolors eta Pepa, berau hil arte. Hiru hilabetez, Macchi ur-hegazkin batekin ibili zen Kataluniako kostaldean, etsaien ontziak zaintzeko. Ondoren, Díaz Sandinok, Praten oinarritutako eskuadrilako buruak eta Generalitateko Defentsako kontseilariak, Canudas aerodromora eraman zuen, eta han Pepa Colomerrekin hamabi orduz aritu zen lanean, egunero, aire-mugimenduak grabatzen. Biak Valentziara eraman zituzten errepublikaren gobernua hara eraman ondoren, eta geroago Bartzelonara itzuli ziren.
1938. urtean, El Prat aerodromoaren aurkako bonbardaketa frankisten ondorioz, Aeronautika Zerbitzuak Generalitatera aldatu ziren, eta Dolors italieratik katalanera dokumentuak itzultzera pasatu zen. Gerra amaitu zenean, ez zen erbestera joan, gurasoak zaintzen geratu zen, oso helduak baitziren. Aita, ezkertiarra eta udal epailea, errepresaliatua izan zen eta Dolors arduratu zen familiaren biziraupenaz.
Bizitza pertsonala
Dolors Vives piano-irakasle gisa akreditatua zegoen eta bizitza osoan pianoa eta biolontxeloa jo zituen. Hamar seme-alaba zituen mediku alargun batekin ezkondu zen.
Les Mazures
Les Mazures Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Champagne-Ardenne eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Xhosa
Xhosa (amaXhosa, ahoskatua) Hegoafrikako herria da, nguni taldekoa. 1991n, 3,5 milioi biztanle ziren eta bantu hizkuntza multzoko xhoseraz mintzo dira. Lurmutur Ekialdea, Lurmutur Mendebaldea, Gauteng, Estatu Askea eta KwaZulu-Natal probintzietan bizi dira. Nekazaritza eta abere hazkuntza dute bizibide. Xhosa, pondo, tenbu eta fingo tribuek osatzen dute xhosa herria. Haien antolamendu politikoa monarkia zen eta erregearen leinuko kideek aginpidea zuten. Iparraldetik bertaratu ziren, eta XVI. mendean Uzinburu eta Great Fish River ibaien inguruan bizilekua hartu zuten. XVI-XVIII. mendeetan merkataritza musulmanekin harremanak izan zituzten eta haiek kafre izena jarri zieten. 1775ean hegoaldetik iritysitako boerrek xhosen lurrak mendean hartzen hasi ziren eta horrek «kafreen gerrak» eragin zituen. 1817tik 1841era misiolari metodistak xhosak kristautzen jardun ziren. 1856an xhosek bere azienda guztia hil zuten, hildako animalien arimek gizon zuriak uxatuko zituztelakoan; horren ondorioz, gosete izugarria sortu zen, biztanleriaren erdia hil zen, eta xhosa askok hirietara eta meategietara joan behar izan zuen lanera. XX. mendean, apartheid erregimenaren mende, beren kultura eta ohiturak zeharo galdu zituzten. Egun, Hegoafrikako talderik zapalduenetako bat da.
Les Mazures
Biztanleria
2007an Les Mazures udalerrian erroldatutako biztanleak 928 ziren. Familiak 356 ziren, horien artean 88 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 64 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 144 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 418 etxebizitza zeuden, 358 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 34 bigarren erresidentzia ziren eta 26 hutsik zeuden. 401 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 358 etxebizitza nagusietatik 271 bere jabearen bizilekua ziren, 78 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 11 etxek bi zituzten, 40 etxek hiru zituzten, 101 etxek lau zituzten eta 205 etxek bost zituzten. 260 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 157 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 159 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 586 ziren, horien artean 443 aktiboak ziren eta 143 inaktiboak ziren. 443 pertsona aktiboetatik 398 lanean zeuden (221 gizon eta 177 emakume) eta 45 langabezian zeuden (19 gizon eta 26 emakume). 143 pertsona inaktiboetatik 43 erretiraturik zeuden, 49 ikasten zeuden eta 51 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Les Mazures udalerrian 355 unitate fiskal zeuden, 928 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.863 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 23 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 4 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anhydrophryne hewitti
Anhydrophryne hewitti Anhydrophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Pyxicephalidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Sotalbo
Sotalbo Ávilako udalerria da.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 295 biztanle zituen.
Oak Hills (Pennsylvania)
Oak Hills Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Butler konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 7004
NGC 7004 galaxia bat da, Indus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Azaroaren 28
Azaroaren 28a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta hogeita hamabigarren eguna da, 333.a bisurteetan. 33 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Azaroaren 27 | Urteko egutegi | Azaroaren 29
Starksia multilepis
Starksia multilepis Starksia generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Odón Elorza
Odon Elorza González (Donostia, Gipuzkoa, 1955eko apirilaren 4a) politikaria da, PSE-EE alderdikoa. 1991etik 2011 arte Donostiako alkate izan zen.
Bizitza
Donostiako kaian jaio zen: aita armadore zuen, eta amaren aldetik, Badajoztiko jatorria du. Ikasketak Mundaiz ikastetxe erlijiosoan egin zuen. Batxilergoa bukatu arren, ez zen karrera unibertsitario hasi berehala, eta izozki saltzaile ibili zen gaztaroko urte batzuetan. Bere esanetan, hortik etorri zitzaion jendartean murgiltzeko erraztasuna. Politikan ibili eta gero, zuzenbide karrera egiten sartu zen, lanarekin bateratzeko zailtasunak zirela eta hamar urteren buruan bukatu zuen, 1997an. Ana Maria Lanfus donostiar burgesiako familiako alaba batekin ezkonduta dago eta ez dute seme alabarik.
PSE alderdiaren baitan, 1979ko iraileko udal hauteskundeetan Donostiako zinegotzi aukeratu zuten; 2011ko udal hauteskundeak arte, kargu horretan etengabe ibili zen. Gainera, 1984tik 1991era Eusko Legebiltzarreko legebiltzarkidea izan zen. 1991eko ekainaren 20an Donostiako alkatetza lortu zuen, botu eta zinegotzi gehien lortu ez arren, EAJ alderdiarekin eginiko akordio bati esker. 1999tik 2002 urteko hasiera bitartean PP alderdiarekin mantendu zen alkatetzan. Geroztik Ezker Batua eta beste alderdi batzuekin izandako lankidetzari esker segitu zuen alkate.
Alkatetzan irauteko garatutako akordio-politika nahasia eta gorabeheratsua zela-eta eta udal politikan izan duen jarreragatik, demagogo eta pertsonalista izatea leporatu zaio hainbat aldetatik. 2011ko udal hauteskundeetan Bilduk udal hauteskundeak irabazi zituen Donostian eta sozialistek hainbat eserleku galdu zituzten. Elorzak hauteskundeak galdu zituelako eta beste arrazoi politiko batzuen erruz, alkate izateko hautagaitza eta zinegotzi kargua utzi zituen. Ernesto Gasco izendatu zuten alkatetzarako hautagai. 2014tik Espainako Kongresuko diputatua izan zen, Gipuzkoan lortutako jarlekuarekin
2022an Donostiako Udalaren hauteskundetarako berriro ere PSOEren hautagai izateko bere burua aurkeztu zuen baina, urriaren 9an, militanteen gehiengo batek beste hautagaiaren alde egin zuen, Marisol Garmendiaren alde, hain zuzen. Marisol Garmendiak militanteen botoen % 66 eskuratu zituen, Odon Elorza alkate ohi eta diputatuari nagusituta; 222 boto lehenak, eta 115 bigarrenak.
Australiako historia
Australiako historia duela 40.000-45.000 urte hasi zen, lehen gizakiak iparraldetik Australiara iritsi zirenean. Australiako historia idatzia XVII. mendean hasi zen, esploratzaile holandarrak kontinentea lehen aldiz begiztatu zutenean.
Historiaurrea
Hego-ekialdeko Asiatik abiatuta iritsi zen gizakia Australiara, egungo australiar aborigenen arbasoak izan zirenak. Hala ere, inolako loturarik topatu da herri asiar edo polinesiar ezagunekin. Iparraldeko Australia eta Ginea Berriaren artean hizkuntza- eta gene-trukaketak egon direla frogatu da, baina sal-erosketa eta ezkontza modernoagoei zor zaie.
Australiarainoko lehen migrazioa Australia eta Ginea Berria batuta zeudela gertatu omen zen. Baina itsasoa zeharkatuz heltzea ere badago. Izan ere, australiarren heldueraren data zehatza oraindik ere eztabaidagaia da arkeologoen artean. Oro har onartzen da duela K. a. 42.000 eta 48.000 bitartean gertatu zela.
Lehen gizaki gehien horiek ehiztari-biltzaileak izaten ziren. Ahozko kultura zabala edukita, Lurra gurtzen zuten. Tribu frankotan herrialde zabal horretan sakabanatuta ere, aborigenak ez ziren Harri Aro aldaezineko jendea, askotan europar kolonoek irudikatu duten bezala. Milurtekotan zehar euren burua egokitu behar izan zuten Australiako ohiko lehorte eta euriteen arabera.
Elikadura nork bere zonaldean eskuratzen bazuen ere, egungo antropologoek eta nutrizionistek orekatuta eta anitza zela iritzi zioten aborijenen dietari. Hala ere kostata lortzen zen janaria, batzuetan jardunaldiaren erdia edo bi herenak horretan emana. Ñame, sustraiak, fruituak, haziak, barazkiak eta intsektuak biltzen zituzten, eta gardatxoak eta beste tamaina txikiko animaliak ere hiltzen zituzten makilen laguntzaz. Ehizan txoriak, gardatxoak eta sugeak (hainbatetan eskuarekin) harrapatzen zituzten, baita kanguruak eta emuak ere (makila, bumerana edo harriak botata).
Habitat horretan egun desagertuta dagoen megafaunarekin (tamaina handiko animaliak) bizi ziren gizakiak. Haien inguruko istorioak ahozko kulturan gorde dira. Animalia horien desagerpena zerk eragin zuen eztabaidak argitu gabe dirau. Batzuen ustetan gizakia izan zen arduraduna, eta besteen ustez Izotz Aroa. Izan ere, horrexegatik duela 20.000 urte kontinentearen zati gehiena basamortu bilakatu zen. Garai horietan gizakien populazioa ere arras murriztu zen eta hainbat zonaldetan bildu eta aterpetu omen ziren.
Europarraren etorrera
Willem Janszoon nabigatzaile holandarrak Australia ikusi zuelako lehen aipamen fidagarria egin zuen 1606an, York lurmuturrako kosta ikusitakoan. XVI. mendean, holandarrek Holanda Berria deitzen zutenaren kosta kontrolpean zeukaten, baina koloniak kokatzeko saiorik ez zuten egin.
James Cook lotinantak 1770ean Australiako ekialdeko kostaren inguruan nabigatu zuen. Hegoaldeko Gales Berria (New South Wales) izena emanda, Britania Handiarentzat aldarrikatu zuen. Espedizioaren aurkikuntzek espetxe-kolonia ezartzeko gogoa piztu zuten. Britania Handiko lehen kolonia Australian Arthur Phillip kapitainak kokatu zuen Port Jacksonen, 1788ko urtarrilaren 26an. Data hori Australiako egun nazionala bihurtzekoa zen.
Van Diemen's Land, edo egun ezagutzen den bezala, Tasmania, 1803an kolonizatu zen. 1825ean bereizi zen kolonia ezberdin bat izateko. Hegoaldeko Gales Berriatik beste kolonia bereizi batzuk sortu ziren: Hegoaldeko Australia (South Australia) 1836an, Victoria 1851n eta Queensland 1859an. Iparraldeko Lurraldea (Northern Territory) 1863an sortu zen. Hegoaldeko Australia probintzia aske bezala fundatu zen, hau da, ez zen presoak bidaltzeko lurralderik. Victoria eta Mendebaldeko Australia ere probintzia askeak izan ziren jatorrian, baina geroago presoak onartu zituzten. Presoen etorrera 1840 eta 1864 bitartean bukatu zen.
Australiako aborigen populazioa 350.000 lagunekoa izaten zen europarren etorreran. Hurrengo 150 urteetan izugarri egin zuen behera, batez ere gaixotasun kutsakorrak, berkokapen behartuak eta desintegrazioa zirela kausa. Aborigen gurasoei ere haurrak kentzen zizkieten. Hori dela eta, aborigenek zein historialari batzuek prozesu hau genozidioren hainbat definiziorekin bat egiten duela argudiatzen dute. Beste historialari batzuek, aldiz, interpretazio hori zio politikoek eraginda dela aldarrikatzen dute. Bien arteko eztabaidak hautsak harrotu ditu Australian.
Estatu burujabea
Hala ere, hamar urte asmoak gauzatzeko eman ondoren, 1901eko urtarrilaren 1ean, koloniak federatu ziren eta Australiako Commonwealth (Amankomuneko oparotasuna) jaio zen, Britaniar Inperioko agindupeko lurra oraindik ere. Askoren ustez, nazioaren jaiotza Lehen Mundu Gerrako Gallipoli gudan sortu zen, Australia eta Zeelanda Berriko porrotarekin batera.
Tartean, 1913ko martxoaren 12an Canberra herrialdeko hiriburu bihurtu zen. Bestela, 1931ko Westminster Estatuturekin Australia eta Britania Handien arteko legezko lotura gehienak amaitu ziren. Bigarren Mundu Gerran, gainera, Britania Handia garaituta suertatu zen Asian 1942an. Japoniaren inbasioak beldurtuta, Australiak Ameriketako Estatu Batuei eskatu zien laguntza. Izan ere, 1951z geroztik, Australia AEBen aliatu militarra izan da.
Bigarren Mundu Gerraren ostean, Australiak Europako inmigrazioa babestu zuen. 1970eko hamarkadaz geroztik, Australia Zuria politika bukatutakoan, Asiako eta munduko beste tokietako inmigrazioa ere ongietorria izan da. Horren ondorioz, Australiako demografia, kultura eta irudia irauli dira. Aborigenei dagokienez, 1967ko erreferendumen ondoren, Gobernu Federalak aborigenak errespetatzeko politikak abian jarri ditu. Aborigenen lur-jabetza tradizionala onartu zuen Epaitegi Gorenak 1992an.
Erresuma Batuarekin lotzen zuten azken lokarriak 1986an askatu ziren. 1999an, errepublika bihurtzeari uko egin zion %55eko gehiengoak.
2008ko otsailaren 13an Kevin Rudd lehen ministroak Legebiltzarraren izenean ofizialki barkamena eskatu zien aborigenei "Stolen Generations" direlakoengatik. "Belaunaldi galduak" 1869tik 1969 arte Gobernuak eta Elizak euren gurasoei lapurtutako ume aborigen edo mestizoak dira, ez argitutako arrazoiengatik egindakoa.
2014ko azaroaren 16an, G-20ak 800 neurri onartu zituen ekonomia bultzatzeko helburuarekin. Vladimir Putinek goi-bilera amaitu baino lehen alde egin zuen.
Abenduaren 19an, labana bidez hildako 8 adingaberen gorpuak aurkitu zituzten Australian. Biktimek 18 hilabete eta 15 urte artean zituzten. Egun berean, labankadaz hilda aurkitutako zazpi umeren ama atxilotu zuten.
Čepí
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1777 urtean egin zen.
Vera Atseva
Vera Dontxeva Atseva (mazedonieraz: Вера Дончева Ацева), Dosta (Доста) ezizenez (Oreovec, Serbiarren, Kroaziarren eta Esloveniarren Erresuma (egun, Prilep udalerria, Ipar Mazedoniako Errepublika); 1919ko azaroaren 24a - Skopje, Ipar Mazedoniako Errepublika; 2006ko azaroaren 10a), mazedoniar politikari komunista eta jugoslaviar partisanoen kide bat izan zen, Mazedonian erresistentzia partisanoaren hastatzaileetako bat, hori dela eta Jugoslaviako Herriaren Heroi titulua jaso zuen. II Mundu Gudaren ostean politikari ezaguna izan zen Mazedonian, besteak beste Skopjeko alkate ere izan zen.
Militantziaren lehen urratsak
Vera Atseva Oreovec herrian jaio zen, Prilep herritik gertu (egun udalerri horren parte da). Klase apaleko familia batean jaiotakoa izaki, oso gaztetik lan egin behar izan zuen, tabako industrian lehenbizi. 1935an, 16 urterekin sindikalgintzan hasi zen.
1940ko lehen hilabeteetan Alderdi Komunistako kide egin zen. Urte horren irailean, Alderdi Komunistaren Mazedoniarako Probintzi-Komiteko kide aukeratu zuten, baita ere Prilep herriko Tokiko Komiteko buru.
Lehen ekintzak
Ardatzeko potentziek Jugoslavia okupatu zuenean, Mazedonia Bulgariari (eta eskualde bakan batzuk Albaniari) anexionatu zioten. Momentu horretan Atsevak Prilepen erresistentzia armatua egitea erabaki zuen, Prilepen destakamentu armatu bat sortuz eta 1941ko urrian polizia komisaldegi bat erasoz, bertan atxilotuta zeuden komunista batzuk askatzeko asmoz. Operazioak ez zuen arrakastarik izan eta Atsevak eta bere kideek klandestinitatera egin behar izan zuten.
Bulgariarzaleak eta jugoslaviarzaleak Alderdi Komunistan
Mazedonian, partisanoek, okupazioaz gain, beste arazo bat izan zuten: barne-zatiketa. Jugoslaviar Alderdi Komunistaren Mazedoniarako Probintzi- Komitean zatiketa handi bat izan zen bulgariar okupazioarekiko ikuspegiaren eta erresistentzia-estrategiaren inguruan. Batzuk, kiderik jugoslaviarzaleenek, bulgariarrak okupatzaileetzat zituzten eta erresistentzia armatua berehala hastea nahi zuten. Beste batzuek, bulgariarzaleek, bulgariar okupazioa “bateratze” nazional” bezala ikusten zuten (euren ustez “okupazioa”, 1941 aurreko Jugoslavia zen), eta “mazedoniar populazioak onartu egin zuela” esanda –kontutan izan behar da mazedoniarren eta bulgariarren artean hizkuntz- eta kultur-harreman handia dagoela, askoren arabera hizkuntza bera hitz egiten dute, eta batzuen arabera herri bera dira , eta nazio-kontzientziaren azkartzea ere askotan batera gertatu izan da    -, ez zuten aurrez-aurreko erresistentzia-estrategia ontzat jotzen, batez ere antifaxismoak kolore antibulgariar bat izango bazuen. Bigarren hauen artean zegoen orduko mazedoniar Probintzi-Komitearen buru Metodi Xatorov “Xarlo”, zeinak mazedoniar komunisten zelulen Jugoslaviako Alderdi Komunistarekiko diziplina hautsi zuen, mazedoniar komunistak Bulgariako Alderdi Komunistaren pe ezarriz. Xatoroven eta bulgariar komunisten iritzia zen mazedoniar gehienek bulgariar izaera ondo hartzen zutela, beraz, ez zela egoki bulgariar anexioaren kontra borrokatzea, eta erregimenaren kontra ere, armez baino propagandaz borrokatu behar zela , zenbait iturriren arabera, Xatorovek bulgariar okupazioa ez zuen okupaziotzat “bateratzen nazionaltzat” baino. Hori dela eta, nolabait, Mazedonian erresistentzia partisanoa nahiko baxua izan zen 1943 arte, mazezdoniar komunisten zuzendaritzatik elementu bulgariarzaleak baztertu edo lekutu arte. Jugoslaviako Alderdi Komunistak zailtasunak izan zituen mazedoniar komunistak berriz diziplinara ekartzeko. Xatorov eta honen kideak politikoki salatu eta Alderditik kanporatu behar izan zituen eta Bulgariako Alderdi Komunistarekin harremanak hautsi zituen. Azkenik 1941ko irailean Internazional Komunistak esku hartu behar izan zuen: jugoslaviarrei arrazoia eman zien eta Mazedoniako komunistak Jugoslaviar Alderdi Komunistaren parte zirela ebatzi zuen. Xatorov Alderditik zein Mazedoniatik kanporatua izan zen. Jugoslaviako Alderdi Komunistak hartutako beste neurri bat, Serbiatik Mazedoniara koadro komunista berriak –batzuk serbiarrak Svetozar Vukmanović "Tempo", Dragan Pavlović edo Dobrivoje Radosavljević "Bobi" bezala, beste batzuk mazedoniarrak Mara Natseva eta Lazar Kolixevski bezala- bidaltzea izan zen.
Halako koadroek, ildo berria ezartzerakoan Atseva bezalako militante mazedoniarrak euren alde izan zuten. Vera Atseva hasieratik kokatu zen mazedoniar komunisten barneko ildo jugoslaviarzalean, baita erakundean gutxiengoan zeudenean, Xatorov buruaren iritziaren kontra ere. Atsevaren arabera, bulgariar okupazioa hasi zenean, bere sorterrian, Prilepen, komunistek (tokiko antolakundearen burua Atseva bera zela) serbiar etniako populazioa babestu zuten, bulgariar nazionalisten mendeku gosetik.
1942 hasieran, Atsevak, Xatorov postuan ordeztu zuen eta bere ildoa jarraitzen zuen Bane Andreievekin tirabira gogorrak izan zituen Alderdi Komunistaren barruan. Atsevaren arabera, Andreievek VMROko militante ohiekin (asko Bulgariaren okupazioaren aldekoak) harremana zuen, eta hori dela eta, okupazioaren kontrako borroka aktiboaren aurka aholkatzen zuen, Mazedonian erresistentzia oztopatuz (eta zenbait komunistaren arabera, trukean okupazioko zenbait agintarik babesa eman zioten). Gertakari hauek Jugoslaviar Alderdi Komunistaren Komite Zentralean salatu zituzten Atsevak eta bere senar Borko Talevskik. Hori dela eta 1942an Mazedoniako zuzendaritza komunista aldatu egin zuten, okupazioaren kontrako ildo aktiboago bat hartuz. Momentu horretan, Atsevak Alderdiarentzat ezkutuko lana egin zuen Skopjen, Strumitsan, Bitolan eta Xtipen. 1943ko abuztuan Xar mendikateko destakamenduetan egin zuen lana.
Mazedoniako erresistentziaren ordezkari gisa
1943an bertan, Mazedonian erresistentzia hedatzen ari zen urtean, Mazedoniako Alderdi Komunista sortu zen, Jugoslaviako Alderdi Komunistaren baitan (zenbait egileren arabera, Mazedoniako Alderdi Komunista sortzea jugoslaviar alderdiaren inspiraziozko mugimendu bat izan zen, behin kontrola ziurtatuta –eta joera bulgariarzaleak apalduta- mazedoniar masa handiagoak erakartzeko ). Atseva ez zen bere Komite Zentralerako aukeratua izan, baina bai 1943ko azaroan sortu zen Mazedoniar-Kosovar Brigadaren komisario politiko. 1944ko urtarrilean Mazedoniako Alderdi Komunistako Veles, Xtip eta Tikvex hirietarako arduradun izan zen.
1944ko abuztuaren 6an, Mazedoniako Nazio Askapenerako Asanblada Antifaxistaren (ASNOM) sorrera-asanbladan parte hartu zuen -organu horiek, Jugoslaviako Nazio Askapenerako Kontseilu Antifaxistaren pekoak, partisanoen organu errepresentatibo eta politiko-administratiboak ziren, hau da Jugoslavian eta honen eskualde bakoitzean zeuden Gobernu-enbrioi partisanoak. ASNOM, beraz, Mazedoniako Gobernu partisanoa zen-. Hasierako asanblada horretan, ASNOMek “Mazedoniar Estatuaren berrezarpena” aldarrikatu zuen Jugoslavia federalaren barruan, Mazedoniako Herri Errepublika sortuz. Vera Atseva ASNOMen lehendakaritza-kontseiluko kide izan zen.
Mazedoniako Herri Errepublikako politikaria
Askapenaren ostean, Vera Atsevak postu garrantzitsuak izan zituen, adibidez, Mazedoniako Herri Errepublikaren zein Jugoslaviako Herri Errepublika Federalaren parlamentuan parte izan zen. 1946tik 1960ra bitarte Mazedoniako Alderdi Komunistako Komite Zentraleko kide izan zen, eta horrez gain Mazedoniako Herri Langilearen Aliantza Sozialistaren (Herri Langilearen Aliantza Sozialista Jugoslaviako Alderdi Komunistaren masa-frontea zen) lehendakariorde baita. 1948an Jugoslaviako Alderdi Komunistako Komite Zentraleko kide aukeratu zuten. Urte horretan bertan, Skopjeko alkate izan zen. Hala ere, postuan hilabete gutxi eman zituen (Asparukh Kenevtxevek ordeztu zuen), izan ere, 1949ko martxoaren 17an Mazedoniako Herri Errepublikako Nekazaritza Ministro izendatu zuten. 1951an, Mazedoniako Herri Errepublikako Osasun Publikorako eta Ongizaterako Ministro izendatu zuten. Jugoslaviako parlamentuaren Politika Sozialerako komisioaren buru izan zen baita.
Ivo Banacen ustez, 1948an Jugoslaviaren eta Bloke Sozialistaren arteko apurketa eman ostean, Atsevaren inguruan “stalinista” izatearen susmoak izan ziren, baina sekula ez zen ez atxilotua ez publikoki kritikatua izan.
1953ko azaroaren 28an Jugoslaviako Herriaren Heroi izendatu zuten.
1960an, Mazedoniako Alderdi Komunistako idazkari nagusi Lazar Kolixevski kritikatu zuen, honek Vidoje Smilevskiren laguntzaz erabaki politikoak Mazedoniako Alderdi Komunistaren ohiko kanaletatik kanpo hartzen zituela salatuz. Hala ere, pultso politiko horretan galtzaile atera zen, eta 1960ko irailaren 27an Mazedoniako Gobernuko ministro-kargua utzi behar izan zuen (postuan Traitxe Grujovskik ordeztu zuen), Belgradera lan egitera joan zelarik.
2006an hil zen Skopjen.
Anite Tegeakoa
Anite Tegeakoa (Ἀνύτη Τεγεᾶτις; fl. K. a. III. mende hasiera) olerkari arkadiarra zen. Tesalonikako Antipater-ek Anthologia Palatina-n zerrendaturiko antzinako bederatzi emakume olerkarietako bat zen.
Lepyrotica
Lepyrotica Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Lepyrotica scardamyctis da.
Berkley (Iowa)
Berkley Iowako hiri bat da. Boone konderrian kokatua dago. 2010ean 32 biztanle zituen, 0.54 kilometro koadrotan banatuta.
Cang Jie
Cang Jie ( txinera sinplifikatuan :仓颉 ; txinera tradizionala :倉頡 ; pinyin : Cângjié;    ) Txinako tradizioaren arabera Enperadore Horiaren ministro jakitsu bat izan zen (K.a. 2750 inguru). J.-C.). Tradizioaren arabera berak asmatu zituen txinatar karaktereak . Wang Chong -ek lau begi zituela deskribatu zuen, zeruko eta lurreko sekretuak ikusteko gai omen zen. Begi-barruti bikoitzak ere izango zituen nonbait, Yu eta Shun agintari mitikoak eta Jin-eko Wen Duke indartsua bezalakoak.
Kondaira
Cang Jieren legendaren bertsio batek dioenez, enperadore horiak idazketa-sistema bat asmatzeko agindu zion, berak bere eremuko inperioa bateratzen laguntzeko eta garai hartan hari korapilatuez notazio-sistema ordezkatzeko. Ibai baten ondoan jarri zen Cang Ji eta denbora luzean emaitzarik gabe egon zen. Egun batean, fenix bati zapata baten arrastoa zeraman lur-izpi gogortu bat erori zitzaion. Une horretan, ehiztari bat iristen zen bidetik, eta Cang Jiek galdetu zion ehiztariari ea ezagutzen zuen fenix hegaztia. “Pixiu bat da. Zalantzarik gabe erantzun zion ehiztariari. Cang Jierentzat hori ideia nagusi baten sorburua izan zen. Gauza bakoitza behatu eta berehala ezagutzeko moduko marka bat izendatzeko sistema asmatu zuen. Enperadore horia, erabat asea, Cang Jieren idazkeraren erabilera sustatu zuen herrialde osoan, eta ibaiaren ertzean tenplu bat eraiki zuen, Cang Jieren sormena gogorarazteko.
Cang Jieri eskainitako guneak
Txinan hainbat lekutan idazkeraren asmatzailea aldarrikatzen dute eta Cang Jieren hilobi edo tenplu bat dute, edo jakintsuak karaktereak sortu zituen leku bat aldarrikatzen dute: Shouguang Shandongen, Kaifeng eta Nanle Henanen, Beshui eta Chang'an Shaanxin.
Świerzno udalerria
Świerzno Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Kamień barrutian kokatuta. 140,13 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 4291 biztanle zituen.
Anhydrophryne ngongoniensis
Anhydrophryne ngongoniensis Anhydrophryne generoko animalia da. Anfibioen barruko Pyxicephalidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
NGC 7007
NGC 7007 galaxia bat da, Indus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Astrapogon puncticulatus
Astrapogon puncticulatus Astrapogon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Świeszyno udalerria
Świeszyno Poloniako Mendebaldeko Pomeraniako voivoderriko landa-udalerri bat da, Koszalin barrutian kokatuta. 132,56 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6978 biztanle zituen.
Jesús de Tavarangüé
Jesús de Tavarangüé edo Jesús Paraguaiko udalerri bat da, Itapúako departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 6363 biztanle zituen.
Mediateka
Mediateka komunikazio eta informazio-iturri natural (liburuak eta beste idatzizko agiriak) nahiz teknikoak (telebista, irratia, Internet, ...) eskaintzen dituen gunea da, gehienetan publikoa.
Saint-Martin-du-Boschet
Saint-Martin-du-Boschet Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-du-Boschet udalerrian erroldatutako biztanleak 273 ziren. Familiak 97 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 23 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 50 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 125 etxebizitza zeuden, 94 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 124 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 94 etxebizitza nagusietatik 81 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 47 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 47 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 180 ziren, horien artean 140 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 140 pertsona aktiboetatik 126 lanean zeuden (73 gizon eta 53 emakume) eta 14 langabezian zeuden (5 gizon eta 9 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Apollo 8
Apollo 8 Lurraren grabitazio-eremutik ihes egiteko abiadura adina lortu zuen tripulaturiko lehenengo hegaldia izan zen. Horrez gain, beste gorpu zerutar bateko grabitazio-eremuan sartu zen eta horretatik ihes egin zuen eta Lurrera beste gorpu zerutar bateko grabitazio-eremutik bizirik iritsi zen lehenengo hegaldi tripulatua bilakatu zen Apollo 8. Frank Borman komandantea, Jim Lovell aginte-moduluaren pilotuak eta Bill Anders ilargiratze-moduluaren gidaria osatzen zuten misioa. Haiek izan ziren Ilargiaren alde ezezaguna euren begiekin ikusi zuten lehenengo gizakiak. Saturn V koheteak jaurtitzen zuen lehenengo hegaldi tripulatua izan zen eta Apollo programaren tripulaturiko bigarren misioa.
Saint-Martin-du-Boschet
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-du-Boschet udalerrian 103 unitate fiskal zeuden, 292 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.172 euro zen.
Apollo 8
Berez froga lurtar orbita baxuan ilargiratze-modulua frogatzean zetzan baina misioaren helburua aldatu egin zen anbizio handiko beste baten ordez: 1968ko abuztuan Ilargiaren inguruan orbitatzea. Aldaketa hau egokitutako ilargiratze-moduluaren jasotzea atzeratu zenean burutu zen. Misioaren eskema berriak eta langileen prozedura eta eskaera berriak ezohikoa zen entrenamendurako eta prestakuntzarako epe laburra ahalbideratu zuen. Honek talentu, denbora eta diziplina gehiago eskatzen zuen tripulazioarengandik.
Saint-Martin-du-Boschet
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 6 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
Apollo 8
1968ko abenduaren 21ean jazotako jaurtiketaren ostean, tripulazioak hiru egun behar izan zituen Ilargira iristeko. Hogei ordutan zehar satelitea hamar alditan orbitatu zuten ,eta bitartean, tripulazioak Gabon-gauean telebista emanaldia egin zuen Genesisaren lehenengo hamar bertsoak irakurriz. Tripulazioak irakurmenaren denbora antolatu zuen Lurra espazioaren handitasunean flotatzen ageri zen bistarekin bat egiteko. Momentu hartan, inoiz igorritako programarik ikusiena bilakatu zen. Apollo 8 misioaren arrakastak bidea lautu zuen Apollo 11 misioak John F. Kennedyk markatutako helburua bete zezan.
Saint-Martin-du-Boschet
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen eta 2 argiketariak.
Ancystrocheira
Ancystrocheira Tineidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ancystrocheira porphyrica da.
Saint-Martin-du-Boschet
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Martin-du-Boschet udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Čepřovice
Čepřovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 195 biztanle ditu eta 10,22 kilometro koadroko azalera. Strakoniceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1375 urtean egin zen.
Bernard (Iowa)
Bernard Iowako hiri bat da. Dubuque konderrian kokatua dago. 2010ean 112 biztanle zituen, 0.28 kilometro koadrotan banatuta.
Sotillo de la Adrada
Sotillo de la Adrada Ávilako udalerria da, Arenas de San Pedro eskualdean dagoena.
Meridian (Pennsylvania)
Meridian Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Butler konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Centriscidae
Centriscidae arrain singnatiformeen familia da, Indiako eta Ozeano Bareko ur tropikaletan bizi dena. .
San Joan Bataiatzailearen eliza (Larraine)
Barnean dituen ondasun higigarrien artean, XVI. mendeko prozesio-gurutzea eta XVI. mendeko Ama Birjina eta umearen zurezko estatua dira nabarmenenak, horiek ere babesturik daudelarik.
Meteko
Antzinako Grezian, meteko antzineko grezierazko μετοίκος metoikos hitzetik, hirian bizi den atzerritar edo kanpotar esan nahi du. Etimologiaz,, meta, «aldaketa», y oἶκος oikos, «etxe» hitzetatik dator. Meteko hitzak, beraz, etxez aldatu eta beste hiri batera bizitzera etorri dena, adierazten du.
Porfiria
Porfiria metabolismoaren trastorno-multzo baten izena da. Gaixotasun genetikoak dira, arraroak. Bertan, gernuan eta eginkarietan porfirina-mota eta kopuru anormalak kanporatzen dira, uroporfirina bereziki.
Hohenau (Paraguai)
Hohenau Paraguaiko udalerri bat da, Itapúako departamenduan kokatua. 2017ko estimazioen arabera 14749 biztanle zituen.
Meteko
Meteko hitzaren lehen zantzua kontsidera daitekeena, Atenaseko inskripzio funerario batean aurkitu da, Naxoseko Anaxilas-i dedikatutako inskripzio batean, k.a. 510-500 inguruan datatua. Meteko hitza μέτοικος bezala baino, μετάοικον modura azaltzen da, modu arkaiko batean idatzia.
San Joan Bataiatzailearen eliza (Larraine)
2003ko abenduaren 16an, monumentu historiko izendatu zuten.
Sotillo de la Adrada
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.769 biztanle zituen.
Starksia nanodes
Starksia nanodes Starksia generoko animalia da. Arrainen barruko Labrisomidae familian sailkatzen da.
Meteko
Atenasen kasuan, meteko hitzak bere garapen txikia izan zuen. Hasiera batean, hitzaren esanahia besterik gabe kanpotik etorritako eta Atenasen ezarritako kanpotarrak izendatzeko erabiliko bazen ere, denborarekin gizarte talde oso baten izendapen gisa erabiltzen hasi zen, metekoen seme-alabak ere talde honen parte zirelako, nahiz eta Atikan bertan jaioak izan.
Zerga berezia ordaindu behar zuten (τò μeτoíkιoν) eta ezin zituzten etxea eta beste ondasun higiezin batzuk erosi ἰσoτέλεια pribiliegioa ez bazuten behintzat (hau da, zergetan berdintasuna). Ez zeuzkaten hiritar arruntek zeuzkaten eskubide zibil eta politiko berberak. Gehienetan ez ziren nekazariak izaten, merkatariak eta eskulangileak baizik.
Estatutuak
Greziako hirietan ez zituzten berdin hartzen hirian bertan bizi ziren atzerritarrak eta hiritik igaroan zebiltzanak. Azken hauek ez zuten ia inolako eskubide zibil-politikorik. Arazoak izanez gero, proxenoarengana jotzerik zuten, kanpotarren eskubideak babesten zituen hiritarrarengana.
Batzuetan bi hirien artean ituna egiten zen, (ξενία xenía), horrela hiritarrek besteen hirian eskubideak izateko. Hilabete bat baino gehiago geratuz gero, kanpotarra meteko estatusa lor zezakeen hiri batzuetan. Beste hiri batzuetan, Espartan, esaterako, noiz edo noiz xenelasia egiten zen; atzerritar guztiak, metekoak barne, kanporatu egiten zituzten.
Atenasko metekoak
Atenasen metekoen estatutu zehatz bat sartu zen data ezezaguna da. Kalistenesen erreformen garaian izatea posible da.
Atenasen meteko gisa ezartzeko, atzerritarrak babesle bat aurkitu beharra dauka, προστάτης (prostates). Azken honen ardura bere babestua demo batean inskribatzea da.
Metekoak lurren edo etxearen jabea izateko eskubidea ez duenez, prostatesa izan ohi da bere alokatzailea. Metekoa askatu den esklaboa edo libertoa denean, etxea edo lurrak ditu prostatesarentzat, bere lehengo jabea.
K.a. V. mendetik aurrera, metekoak zerga berezi bat dauka, μeτoíkoν (metoikion), 12 drakma gizon batentzat eta 6 alargun batentzat. Esklau ohiek libertoen zerga ere ordaindu beharra zeukaten. Atzerritar guztiek, metekoak zein pasean daudenek ξενικά (xeniká) ordaindu beharra daukate Agoran merkataritzan aritzeko.
Plano judizialean, metekoak hiritarrak baino eskubide gutxiago ditu. Ezin du tribunal batean parte hartu. Prostatesarengana jo behar du, prozesu zibil batez salatzen badute. Prozesu kriminal batean, epaileen erantzuna baino lehen kartzelan sartzen dute. Meteko baten hilketak exiliora bakarrik kondena zitzakeen, hiritar baten hilketan berriz, heriotza-zigorra ezartzen zen.
Héctor Hernández
Héctor Hernández Ortega, Litri (Valladolid, 1991ko maiatzaren 23a) futbolari espainiarra da. Errealan ezker hegaleko gisa hazi zen eta orain Tenerifen jokatzen du, ezker atzelari gisa. Zaragozan hezia, Errealaren harrobira 2013an iritsi zen eta 2015ean lehen taldera igo zuten. Hainbat aldiz utzita joan ondoren, Alavesera tartean, 2018ko udan bere oraingo taldera joan zen.
2389 Dibaj
2389 Dibaj asteroide baten izena da. abuztuaren 19an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Centriscidae
Generoak
FishBaseren arabera, familiak egun 12 espezie ditu, 5 generotan banaturik:
2389 Dibaj
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1977 QC izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2389 Dibaj asteroidearen orbitak batezbeste 2,443 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,87 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,017 distantziara. Eszentrikotasuna 0,235 da, eta makurdura orbitala 7,84ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Nazio Batuen Erakundeko hizkuntza ofizialak
Nazio Batuen Erakundeko hizkuntza ofizialak NBEren bileretan erabiltzen diren eta NBEren dokumentu ofizial guztiak idazten diren sei hizkuntzak dira. Ordena alfabetikoaren arabera, hauek dira:
Deskripzioa
Hizkuntza horiek Nazio Batuen Erakundeko hainbat organoren bileretan erabiltzen dira, bereziki Batzar Nagusian (ikus bere araudiko 51. artikulua), Ekonomia eta Gizarte Kontseiluan eta Segurtasun Kontseiluan (ikus bere araudiko 41. artikulua). Herrialde bateko ordezkari bakoitzak sei hizkuntza horietako edozeinetan hitz egin ahal izango du eta sei hizkuntza ofizialetako bati itzulpen-interpretazio zerbitzua emango zaio. NBEk hizkuntza ofizialaren aldi bereko interpretazioa eskaintzen die beste bost hizkuntza ofizialei ere, Nazio Batuen Interpretazio Zerbitzuaren bidez.
Sei hizkuntza ofizialak ere erabiltzen dira dokumentu ofizialak zabaltzeko. Oro har, sei hizkuntzetako testuek autoritate maila berekoak dira.
Nazio Batuen Idazkaritzak bi hizkuntza erabiltzen ditu eguneroko jardunean: ingeles a eta frantses a. Nazio Batuetako kide askok kritikatu egin dute ingelesarekin dagoen gehiegizko konfiantza, ingelesaren gehiegizko nagusitasuna. Gaztelaniaz hitz egiten zuten nazio batzuek ofizialki adierazi zioten beren kezka idazkari nagusiari 2001ean. Orduan, Kofi Annan idazkari nagusiak erantzun zuen sei hizkuntza ofizialen erabateko parekotasuna ezinezkoa zela egungo aurrekontu-murrizketen barruan, baina, hala ere, lortu beharreko helburutzat jo zuen hizkuntza-oreka hobetzea. 2008an eta 2009an, Batzar Nagusiaren ebazpenek sei hizkuntza ofizialen parekotasuna errespetatzeko eskatu zioten Idazkaritzari, batez ere informazio publikoaren hedapenean.
2007ko ekainaren 8an, Nazio Batuetako giza baliabideen kudeaketari buruzko ebazpenetan, Batzar Nagusiak "Nazio Batuen sei hizkuntza ofizialen berdintasunaren garrantzi nagusia" nabarmendu zuen, eta idazkari nagusiari eskatu zion "lanpostu hutsen iragarkiek Idazkaritzako edozein lan-hizkuntzaren beharra zehaztu zezaten, lanpostuaren eginkizunek berariazko lan-hizkuntza eskatzen ez badute behintzat".
Eleaniztasunari buruzko idazkari nagusiaren azken txostena 2010eko urriaren 4an argitaratu zen. Erantzuna: 2011ko uztailaren 19an, Batzar Orokorrak Ebazpen hau onartu zuen: A/RES/65/311, eleaniztasunari buruzkoa, eta Idazkari Nagusiari sei hizkuntza ofizialek lan-baldintzak eta antzeko baliabideak izan ditzaten eskatzea. Ebazpenak kezkaz adierazi zuen Nazio Batuen web gunearen garapen eleaniztuna aurreikusitakoa baino askoz erritmo motelagoan hobetu zela.
NBEn hitz egiten diren sei hizkuntza ofizialak planetako 2.800 milioi pertsonen lehen edo bigarren hizkuntza dira, munduko populazioaren erdia baino gutxiagoen hizkuntza, beraz. Baina sei hizkuntzak ofizial ak dira Nazio Batuetako estatu kideen ia bi herenetan (120 estatu baino gehiagotan dira ofizial).
Historia
Nazio Batuen Gutunak, 1945 ean eratu zuen dokumentuak, ez zituen berariaz Nazio Batuen hizkuntza ofizialak aipatzen. Gutuna bost hizkuntzatan aldarrikatu zen (txinera, frantsesa, errusiera, ingelesa eta gaztelania) eta (111. artikuluan) bost testuak baliokidetzat jotzen direla ezarri zuen.
1946 an, Nazio Batuen Batzar Nagusiaren lehen bilkura-aldian, hizkuntzei buruzko prozedura-arauak onartu ziren, "Nazio Batuetako organo guztiei, Nazioarteko Justizia Gorteari izan ezik" aplikatu nahi zitzaizkienak, eta bost hizkuntza ofizial eta bi lan-hizkuntza ezarri ziren (ingelesa eta frantsesa).
Bitartean, gaztelania hirugarren lan-hizkuntza gisa gehitzea proposatu zen, ingelesaz eta frantsesaz gain. Hori 1948 ko abenduaren 11n onetsitako 262 (III) Ebazpenean onartu zen.
1968 an errusiera Batzar Nagusiaren lan hizkuntzen taldera gehitu zen, Batzar Nagusiko bost hizkuntza ofizialetatik lau (denak txinera izan ezik) lan hizkuntza bezala erabil zitezen.
1973 an, Batzar Orokorrak txinera lan-hizkuntza bihurtu zuen, eta arabiera hizkuntza ofizial eta Batzar Nagusiko lan-hizkuntza gisa gehitu zen. Beraz, garai horretan, sei hizkuntza ofizialak, ofizialak izateaz gain laneko hizkuntzak ere baziren. Arabiera "Batzar Nagusiaren eta haren Batzorde Nagusien" hizkuntza ofizial eta lanerako hizkuntza bihurtu zen; beste bost hizkuntzek, berriz, estatusa zuten Batzar Nagusiko batzorde eta azpibatzorde guztietan (ez bakarrik batzorde nagusietan). Nazio Batuetako kide arabiarrek erabaki zuten hiru urtez ordaintzea ebazpenaren aplikazioaren kostuak. 1980 an, Batzar Nagusiak azken bereizketa hori alde batera utzi zuen, eta arabiarra bere batzorde eta azpibatzorde guztien hizkuntza ofizial eta lanekoa bihurtu zen 1982 ko urtarrilaren 1etik aurrera. Aldi berean, Batzar Nagusiak Segurtasun Kontseiluari eskatu zion arabiera bere hizkuntza ofizialen multzoan sartzeko eta laneko hizkuntzen artean ere sartzeko. Bide beretik, Ekonomia eta Gizarte Kontseiluari, arabiera bere hizkuntza ofizialen artean sartzeko eskatu zitzaion, 1983 ko urtarrilaren 1a baino lehen.
1983 tik aurrera, beraz, Segurtasun Kontseiluak (Batzar Nagusiak bezala) sei hizkuntza ofizial eta sei hizkuntza lanekoak onartu zituen: arabiera, txinera, ingelesa, frantsesa, errusiera eta gaztelania.
Ekonomia eta Gizarte Kontseiluan, 1992 tik aurrera, sei hizkuntza ofizial zeuden (arabiera, txinera, ingelesa, frantsesa, errusiera eta gaztelania), eta horietatik hiru laneko hizkuntzak ziren (ingelesa, frantsesa eta gaztelania). Ondoren, arabiera, txinera eta errusiera Ekonomia eta Gizarte Kontseiluan laneko hizkuntza gisa ere gehitu ziren.
Hizkuntza-politika "erdi-ofizialerako" proposamena
2002 an, Nazio Batuen egungo idazkari nagusiari, Kofi Annan i, proposatu zitzaion Nazio Batuek estatutu linguistiko "erdi-ofiziala" edo "eskualdekoa" garatuko zutela estatutu ofizialik ez duten ahozko hizkuntzetarako, horrela, munduko biztanleriaren ehuneko handiago batek Nazio Batuen ekintzen berri izan zezan. 2006 tik aurrera, sei hizkuntza ofizialak planetako 2.800 milioi pertsonaren lehen edo bigarren hizkuntza dira, munduko populazioaren erdia baino gutxiago. Hizkuntza 'semiofizialen' edo 'erregionalen' zerrendak, horietako asko bere zonetan lingua franca tzat har daitezkeenak, honako hauek ziren: amartikoa, bengalia, birmaniera, kantonera, chichewa, fula, alemana, gujarati, hausa, hindi, igbo, indonesiera, italiera, japoniera, javanesera, kannada, koreera, lingala, malaiera, malayalamera, marathiera, oromoera, pashtoera, persiera, portugesa, punjabiera, shanghaiera, shonera, swahili, tagalog, tamilera, teluguera, thaiera, turkiera, vietnamera, urduera, jorubera, zuluera, gestuno (Nazioarteko Zeinu Hizkuntza), Nazioarteko Braille Batua, eta agian esperanto, ido, edo pandunia.
Baina azken urteotan NBEk ez du ekintza publikorik sustatu "erdi funtzionala" edo "eskualdekoa" diren hizkuntzen estatusa benetan onartzeko, batez ere itzulpen kostuengatik. Kofi Annanek ez zituen hizkuntza semi-ofizial horiek publikoki erabat babestu, baizik eta gaur egungo 6 hizkuntza ofizialen erabilera parekotasuna hobetzeko lan pixka bat egin zuen.
2018ko ekainetik aurrera, Nazio Batuen komunikabideen adarrak, NBE News-ek eta, webgunetik portugesera eta swahilira egindako itzulpenak barne hartzen ditu, 6 hizkuntza ofizialekin batera. Nazio Batuen beste dokumentu eta webgune batzuk bengalera (Bangla), hindi, urdueraurdu era, indonesiera/malaiera, kreolera frantsesa, portugesa eta swahili hizkuntzetan topa daitezke, baina ez modu ofizial edo koherentean.
Proposatutako hizkuntza ofizial berriak
Batzar Orokorrean ez dago beste hizkuntza ofizial bat gehitzeko proposamenik, baina pertsona eta estatu batzuek hizkuntza ofizial berri bat edo beste gehitzeko aukera planteatu dute. Proposaturiko hizkuntza gehienak lingua franca diren hizkuntzak dira edo izaera supraerregional edo suprazentral izaera duten hizkuntzak dira, munduko hizkuntza-sistemaren teoriaren arabera.
Gehien proposatu diren hizkuntzak: bengalera, hindiera, indonesiera/malaiera, portuges a, swahili a, eta turkiera.