cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Vera Rozsa
Kantu-irakasle
Musika-akademia handietan eskola magistralak eta konposizioak ematera gonbidatu zuten; besteak beste, Londresko Royal Manchester College of Music eta Guildhall School of Music and Drama.
Ikasle famatuenen artean Sarah Walke r, Kiri Te Kanawa, Ileana Cotrubacoa, Karita Mattila, Jyrki Niskanen, Teresa Stratas, Dorothea Röschmann, Tom Krause, Anne Sofie von Otter, Anne Howells, Anthony Rolfe-Johnson, Ildikó Komlósi, François Le Roux eta abar. Maria Callasek harekin lan egin nahi izan zuen hil baino lehentxeago.
Oskar Schlemmer
Oskar Schlemmer (Stuttgart, 1888ko irailaren 4a - Baden-Baden, 1943ko apirilaren 13a) alemaniar margolari, eskultore, diseinatzaile eta koreografoa izan zen, Bauhausekin elkartua.
Stuttgarteko Arte Aplikatuen Eskolan eta Arte Ederren Akademian ikasi zuen. 1910etik 1912ra Berlinen egon zen eta berriro Stuttgarten Adolf Hölzelen ikaslea izan zen, kubismoagatik inpresionismoa alde batera utziz. Lehen Mundu Gerran zauritu egin zuten.
Nazioartean bere lanik ezagunena Triadisches Ballet izan zen. Antzezlan honetan aktoreak giza gorputzaren irudikapen geometriko bihurtzen dira.
1929ko kraxak eragindako finantza-krisiaren ondoren, Breslauko Akademia utzi zuen, eta irakasle lana aurkitu zuen Berlinen, nazien presioek dimisioa ematera behartu zuten arte. Bere lana arte endekatutzat jo zen. Bigarren Mundu Gerran Institut für Malstoffe-n egin zuen lan, Wuppertalean, Willi Baumeisterrekin eta Georg Mucherekin.
Reichstagen sutea
Reichstagen jauregiaren sutea (Reichstagsbrand), naziek bultzatu eta lagunduta, Marinus van der Lubbe izeneko gazte batek eragin zuen 1933ko otsailaren 27an. Gazteak su eman omen zion Berlingo Reichstagen jauregiari eta hau txikituta geratu zen. Hitlerrek komunistei egotzi zien errua eta atentatu hura hartu zuten aitzakiatzat diktadura ezarri eta zapalkuntza basa bati ekiteko. Milaka lagun atxilotu zituzten naziek, Hitlerrek hiritarren eskubideak eta babes juridikoa murrizten zituen egoeraren ondorioz. 1945 arte luzatu zen egoera hura. Reichstagen jauregia Iparraldeko Alemaniar Konfederazioko (1866-1871), Alemaniako Inperioko (1871-1918) eta Weimarko Errepublikako (1919-1933) legebiltzarren eraikina izan zen; beraz, sinbolikoki balore handia zuen.
Egileak
Sutearen erantzukizuna etengabeko eztabaidarako eta ikerketarako gaia izaten jarraitzen du. Adolf Hitlerren Gobernuak Marinus van der Lubbe, 24 urteko gazte komunista herbeheretarri egotzi zion gertatutakoaren errua. Van der Lubbe igeltsero langabetu bat zen eta Alemanian denbora gutxi zeraman. Sutearen lekuan bertan harrapatu zuten eta eraikinari su eman ziola onartu zuen. Heriotza zigorra ezarri zioten eta hamar hilabete geroago exekutatu zuten. Sutea froga gisa erabili zuten naziek KPDko komunistak Gobernuaren aurka konspiratzeaz leporatzeko eta errepresio bortitza zuritzeko. Sute hau funtsezko gertakaritzat jotzen da Alemania nazia (edo Hirugarren Reicha) ezartzeko prozesuan.
Historialariak ez daude ados Van der Lubbek bakarrik jokatu ote zuen, berak esan zuen bezala, langile alemaniarren egoera txarragatik protesta egiteko. Naziek komunistei, alemaniarrei zein atzerritarrei, leporatu zieten sutea. Historialari batzuek iradokitzen dute Alemaniako Alderdi Komunistaren kontra-akusazioa egiazkoa zela, eta sutea bandera faltsuko operazio gisa planifikatu eta ordenatu zutela naziek, gero eta botere handiagoa lortzeko asmoz. Egilea beraiek ez izan arren, kontua da gertaera honen onuradun nagusiak naziek izan zirela, euren boterea sendotu eta komunistak desagerrarazi ahal izan zituztenak, sozialdemokratekin batera NSDAPen aurkari nagusiak zirenak. Hil ondoren, Alemaniako justiziak hiru aldiz berrikusi zuen Van der Lubberen aurkako prozesua, 2008an kondena-epaia puntu guztietan indargabetu eta absolbitu zuen arte.
Göringen aitortza
William L. Shirer historialari estatubatuarraren The Rise and Fall of the Third Reich liburuan, Franz Halder jeneral alemaniarraren zinpeko adierazpen bat jasotzen da. Bertan, Hermann Göringek Nurenbergen egindako bazkari batean, suteari buruz harrotu zela zioen: "1943an Führeren urtebetetzea zela eta egindako bazkari batean, Führeren inguruko pertsonek elkarrizketa zuzendu zuten Reichstagen sutearen inguruko gertaeretara. Nire belarriekin entzun nuen nola Göring sartu zen elkarrizketan eta oihu egin zuen: Reichstageko eraikinaren inguruan benetan dakien bakarra ni naiz, nik su eman niolako. Eta hori esanda, zaplada bat eman zuen." Nurenbergeko 1945 eta 1946ko epaiketetan egindako galdeketan, Halderren zinpeko deklarazioa irakurri zitzaion Göringi, baina horrek ukatu egin zuen sutean parte hartu izana, eta Halderren deklarazioa "txorakeriatzat" jo zuen.
Ondorio politikoak
Hitlerek komunistei egotzi zien errua eta atentatu hura hartu zuten aitzakiatzat diktadura ezarri eta zapalkuntza basa bati ekiteko. Hurrengo egunean Hitlerrek Hindenburg presidentea presionatu zuen Verordnung des Reichspräsidenten zum Schutz von Volk und Staat dekretua onartzeko (Herriaren eta Estatuaren Babeserako Reicharen presidentearen Dekretua). Hau izan zen Alemanian demokrazia desmuntatu eta Hitler buru zuen diktadura totalitario bat ezarri zuten hainbat lege-proiektutatik lehena. Martxoaren 5ean beste hauteskunde bat egin zen Reichstag-en, Bigarren Mundu Gerraren amaieran naziek porrot egin baino lehen izan zen azkena. NSDAPek eserleku-kopurua eta botoen ehunekoa handitu arren, ez zuen naziek nahi zuten gehiengo absolutua lortu. Hala ere, komunisten aurkako errepresioaz baliatu ziren naziak gehiengo lortzeko.
Arketipo gisa
"Reichstageko sutea" terminoa erabiltzen dute autore batzuek mugimendu politiko batek eszenaratutako gertaera lazgarri eta traumatiko bat adierazteko. Mugimendu politiko horrek antolatu du, eta iritzi publikoak errezeloz ikustea eragin du. Horri eraso edo bandera faltsuaren eragiketa esaten zaio. Historian asko izan dira baina sarritan gerateren atzean gelditzen direnen gaineko zalantzak gelditu ohi dira. Adibidez, Diokleziano enperadorearen jauregiaren suntsipena Nikomedian "IV. mendeko Reichstagaren sute" gisa deskribatu da, kristauen jazarpen zabal eta handiagoa justifikatzeko erabili zelako.
Arto-gurutzeak
Historia
1492. urtean hasitako prozesu ebanjelizatzailetik abiatuta, Latinoamerikako arte kristaua, batez ere Mexiko, Peru, Ekuador eta Guatemalako zonaldeetan, bi eragin ezberdinen ondorioz sortu zen: kolonial aro osoan kontinentera eramandako espainiar ereduak, eta hispaniar aurreko jainkoen irudikapenean erabilitako indigenen moduak; azken horien artean, bertako materialekin egindako figurak modelatzea dago, hala nola Michoacán eta Mendebaldeko Mexikon arto-orea, batez ere. Ondoren, teknika artistiko hori Latinoamerikako beste herrialde batzuetan ere erabili zuten.
Mexikoko Michoacan eskualdeko indigenek, purepetxek (espainiar konkistatzaileek taraskoak deituak), teknika honen bidez egiten zituzten beren jainkoen eskulturak. Prozedura honen helburua zen eskultura mota hauek gudu-zelaira eraman ahal izan haien arintasunari esker.
Espainiarren etorrerarekin, debekatu egin zen irudikapen pagano horiek egitea, baina teknikak iraun egin zuen, kolonizatzaileek ekarritako erlijio berrira egokituta, katolizismora. Hortik aurrera, Santuen, Birjinen eta, batez ere, Kristoren irudiak egiten hasi ziren teknika honen bidez.
Une horretatik aurrera, indigenek egindako iruditeria kristaua inportatzen hasi zen Europako herrialdeetara, hala nola Espainiara. Espainian bertan, Kanariar Uharteak dira mota horretako kristorik gehien duten eskualdeak, eta hamar dira guztira. Logikoa da, artxipelago hau "lotura-zubia" baitzen hiru kontinenteren artean: Europa, Afrika eta Amerika.
Foro (komunikazio)
Foroa ahozko komunikazioko teknika bat da. Leku fisiko batean -areto edo plaza batean-, edo birtual batean, -Internet bidez- gauzatzen den komunikazio-ekintza bat da. Bertan parte hartzaileen interes komuneko hainbat gairen inguruan arituko dira. Ideiak trukatzeko edo norbaitekin eztabaidatzeko erabiltzen da.
Foroak foro publikoetan edo foro pribatuetan (edo foro babestuetan) sailka daitezke. Horietan parte hartzeak duen garrantzia da gai bati buruzko ikuspegiak batera entzun daitezke. Foroak sailka daitezke, baita ere, foro sinkrono -zuzenean- eta asinkronoetan -esandakoen erantzunak etorkizun hurbil batean ailegatuko dira-.
Foroen funtzio nagusia da pertsona talde bati beren artean komunikatzeko aukera ematea, interesatzen zaienaz edo ezagutu nahi dutenaz hitz egiteko (edo, Interneteko foroetan, idazteko). Izan ere, era berean, gai bati buruzko iritziek denboran zehar izan duten bilakaera ezagutzeko aukera ematen du.
Foro formal eta akademikoetan elkarrizketa gehienak gordeta geratzen dira, iraganekoak eta bertan daudenak. Grabagailuak erabil daitezke edo esandakoen laburpenak gorde daitezke, akta k-edo.
Ezaugarriak
-Foro formalek gai jakin bat jorratzen dute, adibidez: 'Arte abstraktua gustuko duzu?'; edo 'Nola hobetuko dugu gure hezkuntza sistema?' Eta, gai jakin horretan oinarrituta, komunikazio-hari bati jarraitzen zaio inplikatutako pertsonen erantzunak ateratzen saiatzeko.
Moderatzailea
Foroko eztabaida guztiak autoreen eta antolatzaileen edo argitalpenaren administratzailearen erantzukizuntzat jo ohi dira, hau da, foroa dagoen guneko editorearen erantzukizuna edo antolatzaileen erantzukizuna. Baina parte-hartzaileak burujabeak dira eta norbera da bere hitzen jabe eta esklabo. Horrenbestez, erabilera-baldintzak eta -arauak betetzen direla ziurtatzeko, eta lege-eskakizunak betetzeko, eztabaida-foroak dituzten guneek neurri-sistema bat ezarri ohi dute, hau da, zenbait pertsonari arauak errespetatzen ez dituzten edo lege-arazoak sor ditzaketen mezuak gainbegiratu eta ezabatzeko aukera ematen dien giza esfortzuen eta tresna teknikoen konbinazioa. Zeregin horretaz arduratzen diren pertsonei moderatzaile edo interneteko testuinguruan administratzaile deritze. Interneten, arauak nahita eta modu zabarrean hausten dituzten parte-hartzaileei troll esaten zaie eta foro gehienetan arauak egoten dira horrelako trollak denbora luzean ez jasateko.
Moderatzailea funtsezkoa da foro batean. Hauek dira haren funtzio nagusiak:
Bi neurri-mota daude: aurre-moderazioa, moderatzaileak linean agertu aurretik onartu behar ditu argitaratuko diren mezuak; eta post-moderazioa, jartzen diren mezuak automatikoki argitaratzen dira (linean agertzen dira). Guneak eskubidea du mezu horiek argitaratu ondoren ezabatzeko.
Foroen sailkapena
Foro iraunkorra: gai bat lantzeko mugarik gabe ezartzen dena da.
Komunikazioaren bat-batekotasunari begira, foroak honela sailka daitezke:
As bestas
As bestas (euskaraz: Piztiak) 2022ko Rodrigo Sorogoyen espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Film hispano-frantsesa da. Denis Ménochet, Marina Foïs, Luis Zahera eta Diego Anido dira protagonistak. Galizian girotuta dago eta galizieraz, frantsesez eta gaztelaniaz filmatu zuten. Santoallako bikote nederlandar bati gertatu zitzaizkion benetako gertaeretan oinarrituta dago filma. Galizian finkatutako bikote frantses baten (Ménochet eta Foïs) istorioa kontatzen du, eta xenofobia-auziak eta auzokoen arteko etsaitasuneko eskalada aztertzen ditu, parke eolikoen proiektu batek bultzatuta.
2022ko maiatzaren 26an estreinatu zen nazioartean Cannesko 75. Jaialdian, eta Donostia, Tokio eta Chicagoko jaialdietan proiektatu zen. 2022ko uztailaren 20an estreinatu zen Frantziako zinemetan eta 2022ko azaroaren 11n Espainiatik.
Goya Sarietan 17 izendapen lortu zituen piztiek, eta 9 kategoriatan irabazi zuen: film onena, zuzendaria, gidoi originala, gizonezko aktorea (Ménochet), emakumezko aktorea (Foïs) eta bigarren mailako aktorea (Zahera).
Sinopsia
Galiziako landa-ingurunean girotuta dago filma, eta bikote frantses baten istorioa kontatzen du. Herrixka txiki batean kokatu ziren, naturan bete betean bizi izateko. Frantziako Antoine eta Olga bikotea aspalditik bizi dira Galizia erdiguneko herrixka batean. Lasai bizi diren arren, bertakoekin bizikidetza ez da nahiko luketen bezain idilikoa. Antoinek herritarrak bere alde jartzeko egingo du lan, arrakasta txikiarekin. Bere baratze ekologikoan lanean jarraituko du, eta etxebizitza abandonatuak zeharberritzeari ekingo dio. Bizilagunekin, Anta anaiekin, izango duten gatazka baten ondorioz, tentsioa handituko da herrian eta egoera itzulezina izango da.
Senar-emazteak 1990eko hamarkadan iritsi ziren Santoalla del Monte herrixka txikira, Valdeorras eskualdean. Gertaera horiek inspiratu zuten Santoalla dokumentala (2016).
Gidoia inspiratu zuten gertaera errealak
Sorogoienen filma 2010eko urtarrilean Santoallako parrokia galiziarrean gertatutako krimenean oinarritzen da. Eliza Petinen (Ourense) dago eta 1076 biztanle ditu 30,4 km².
Margot Pool eta Martin Verfondern senar-emazte neerlandarraren historia errealean oinarrituta dago. Margo teta Martin naturazaleak ziren, lurretik zuzenean eta naturan bizi nahi zutenak, eta bi urteko bidaia bati ekin zioten Europa osoan zehar, kokatu eta lan egiteko leku egokiaren bila. Horrela, 1997an, bikotea Santoallan kokatu zen, non bizilagun bakarrak Rodríguez familiakoak izan ziren, bi anaiak.
Hasieran, bi familien arteko harremana ona zen, baina dena aldatu zen hainbat liskarren ondoren. Lehena 2008an izan zen, herri-lurretako pinudi bat zela-eta herriak banatu zuen zur-proiektu baten diruarekin zerikusia zuen gatazka batengatik. Martinek epaitegietara eraman zituen auzokoak, zegokion ordainketa jasotzeko, eta Ourenseko Auzitegiak arrazoia eman zion. Horren ondorioz, bi familiek elkarri hitz egiteari utzi zioten. Geroago energia-konpainia batek 6.000 euro eman nahi zizkien bi familiei herrixkan instalatu nahi zituzten 25 errota eoliko bakoitzeko. Martinek uko egin zion hitzarmena sinatzeari, eta horrek bi familiak behin betiko etsaitu zituen. Anaietako txikia zen Juan Carlos anaiaren mehatxuak eta eraso-ahaleginak hasi zen grabatzen Martin. Juan Carlos 42 urterekin minusbaliotasun psikiko bat zuen. Martinek bideoak internet bidez zabaldu zituen eta auzokoak behin baino gehiagotan salatu zituen epaitegian eta Guardia Zibilean. Azken zintetako batean hau esan zuen: "Hiltzen banaute, Juan Carlos izango zen".
2010eko urtarrileko egun batean, Martin erosketetara jaitsi zen hirira, baina bera eta bere autoa ez ziren berriz agertu. Polizia-bilaketek ez zuten fruiturik eman 2014ko ekainera arte, tokiko agintariek autoa eta Martinen gorpuzkiak aurkitu zutenean, etxetik 12 kilometrora. Guardia Zibilak, hasieran, Julioren susmoa zuen, anaia zaharrenarena, baina probak aztertu ondoren, Juan Carlos atxilotu zuten, eta, azkenean, berak eta bere familiak lau urtean ukatu zuten krimen bat aitortu zuen.
Azkenik, gertatutakoa argitu eta Juan Carlosek bidean Martinekin topo egin zuela argitu zen, eta, leihatila beheratua zuela eta etxean neerlandarrari buruz entzun zituen iruzkin negatiboen eraginpean zegoela, tiro egin zion eskopetarekin. Julio, anai handiena, Martinen autoarekin egin zuen topo handik pasa zenean. Ibilgailuaren barruan gorpua aurkitu zuenean, bere familia arazotan sartuta zegoela ulertu zuen, eta gorputza eta autoa eraman zituen probak desagerrarazteko, autoa bizilagunaren gorpuarekin pinuz betetako maldan bultzatuz.
Fiskalak Juan Carlosen delitua erailketatik hilketara murriztu zuen, adimeneko ezgaitasunak ongia eta gaizkia bereiztea eragozten ziola ulertu baitzuen. Azkenik, hamar urte eta sei hilabeteko kartzela-zigorra ezarri zioten eta biktimaren alargunari 50 000 euroko kalte-ordaina eman behar izan zion. Epaimahaiak erabaki zuen Juliok estaltzaile gisa jokatu zuela, baina kartzelan sartzetik salbatu zuen senidetasunarengatik. Bestalde, alarguna Santoallara itzuli zen, eta han bakarrik bizi izan zen zaintzen zituen animaliekin batera.
Ekoizpena
Arcadia Motion Pictures, Caballo Films, Cronos Entertainment eta Le Pacte-k ekoitzi zuten filma, eta RTVEk, Movistar+, Canal+ eta Cine+ enpresek hartu zuten parte, Eurimages-en laguntzarekin eta ICAAren finantziazioarekin. Gidoia Isabel Peñak eta Sorogoienek idatzi zuten. Produkzio-taldearen artean, Sorogoyenen ohiko kolaboratzaile asko egon ziren (adibidez, Olivier Arson konpositorea, Alex de Pablo argazki-zuzendaria eta Alberto del Campo film-editorea). Sorogoyenek esan zuen filma "western gisa" filmatuko zuela. Filmaketa 2021eko irailaren 16an hasi eta 2021eko abenduaren 13an amaitu zen. Errodajearen eszenatokiak Bierzoko batzuk izan ziren  (Quintela, Barxas eta A Veiga do Valcarce), eta Galiziako barnealdea, zehazki Sabucedon, non Rapa das Bestas festa oso ezaguna baita, pelikularen lehen minutuetako protagonista. Mendi eta basoko paisaia ederrak filmeko beste protagonistak ere badira, batez ere gaztainadiak.
Harrera
ScreenDaily-ko Wendy Ide-ren iritziz, filma "suspense psikologiko bikaina da, eta zinema malenkoniatsu eta gihartsuko pieza bat, bete-betean aprobetxatzen dituena batetik Galiziako irudiak eta bestetik Menocheten fisikoa eta Zahera bikaina.
Fotogramas-eko Manu Yáñez 5etik 3 izarrekin baloratu zuen filma, eta hauxe idatzi zuen: "Sorogoienek etsaitasun nabarmenez betetako egoerak sortzeko duen talentua erakusten du", eta "Sorogoienek eszena bakoitzaren denbora nola kudeatzen duen" baloratu zuen. Filmeko onena izan zen hori, eta, aldi berean, filmeko txarrena da "Galiziako landa-eremuetako biztanleen erretratu groteskoa" marrazten duela, karikaturatik gertu.
Ana Kievekoa
Ana Kievekoa edo Ana Jaroslavna (Kiev, 1025-1036 - 1075-1079) Frantziako erregina ezkontidea izan zen 1051tik 1060ra.
José Espinosa y Tello
José Espinosa y Tello (Sevilla, 1763ko martxoaren 25a - Madril, 1815eko irailaren 8a) espainiar marinela, kartografoa eta astronomoa izan zen.
Biografia
Miguel Espinosa Águilako kondearen eta Portugalgo Isabel María Telloren semea zen. Kartografiari egindako ekarpen aipagarrien artean, Vicente Tofiñorekin elkarlanean, Espainiako kostaldeen mapa bat prestatzea dago. 1790ean Malaspina espedizioan sartu zen, Acapulcon elkartu eta, Felipe Bauzárekin batera, Txile eta Rio de la Plataren inguruetan zehar ibili zen, non hainbat behaketa eta ikerketa zientifiko egin zituen.
Ana Kievekoa
Jaroslav I.a Kievekoa eta Ingegerd Olofsdotter Suediakoaren alaba izan zen. 1051ko maiatzaren 19an Henrike I.a Frantziakoa erregearekin ezkondu zen eta Reimseko Katedraleko erregina koroatu zuten. Ezkondu ziren bederatzi urteetan hiru seme izan zituzten (Filipe I.a Frantziakoa, Roberto eta Hugo Vermandoiskoa).
1060an Henrike erregea hil zen eta Ana erregeorde bihurtu zen bere seme adingabearen izenean. Ondoren, Ralf IV.a Valoiskoarekin ezkondu zen.
José Espinosa y Tello
Biografia
Cayetano Valdés eta Dionisio Alcalá Galianorekin batera Nutkako espedizioan parte hartu zuen. José Mazarredoren laguntzaile izendatu zuten, beraz, Espainiara itzuli zen 1794an. Itsasoko Zuzendaritza Nagusiko idazkari eta Hidrografia Zuzendaritzako buru izan zen 1797tik aurrera. Napoleonen inbasioaren ondoren Londresera bidali zuten eta bertan itsas-karten bilketa eta inprimaketa agindu zuen. Madrilera itzuli zenean Gordailu Hidrografikoaren kudeaketaz arduratu zen.
Kanpo estekak
Nabigatzaile espainiarrek munduko hainbat lekutan egindako behaketa astronomikoei buruzko memoriak, Madrilgo Lan Hidrografikoen Zuzendaritzak Josef Espinosa y Tellok aginduta (Madril: Imprenta Real) argitaratutako marea-karten eraketarako oinarri izan direnak., 1809). Kopia digitalizatua BDHn
Chaturbate
Chaturbate web kamerekin grabatutako emanaldiak eskaintzen dituen webgune pornografiko bat da. Webgune horretan modeloek edo bikoteek biluziak eta sexu-jarduerak egiten dituzte zuzenean. Adibidez, stripteaseak eta solasaldi erotikoetatik hasita sexu-jarduera esplizituagoetaraino, hala nola sexu-jostailuekin masturbatzea.
Webguneko edukiak sei kategoriatan sailkatuta daude: emakumezkoen kamerak, gizonezkoen kamerak, bikoteen kamerak, transgeneroen kamerak, saio pribatuak eta zelatatzeko saio ezkutuak. Generoaren arabera sailkatutako saioak dohakoak dira. Saio pribatuak eta zelatatzeko saio ezkutuak, aldiz, ordainpekoak dira. Zelatatzeko saio ezkutuetan modeloek eta ikusleek ezin diote elkarri eragin eta horregatik saio pribatuak baino merkeagoak dira.
Chaturbate ingelesezko chat (txat) eta masturbate (masturbatu) hitzen elkarketa da. Ikusleek ikuskizunak dohainik ikus ditzakete, saio pribatuak izan ezik. Hala ere, zenbait sexu jarduera ikusteko ikusleak eskupeko (tip) delako ordainketa egin dezake eduki hori ikusi ahal izateko.
Atzapar puntagorri
Atzapar puntagorria (Ramaria botrytis edo Clavaria botrytis) Gomphaceae familiako perretxiko bat da. Ramaria generoan, hau da kalitate gastronomiko handiena duena. Ale zaharrak ez dira kontsumitu behar, Ramaria generoko espezietan ohikoak diren ondorio laxanteak izan ditzake.
Deskribapena
Himenioa: Adarren azalera osoa estaltzen du.
Hanka: Lodia, enbor erraldoi baten itxurakoa, batzuetan altuera baino zabalera handiagoa izaten du, lehenbizi zuria, gero horixka samarra.
Haragia: Zurruna, zuria, usain eta zapore atseginekoa.
Etimologia: Ramaria terminoa, latinetik dator “ramus” hitzetik, adar, esan nahi du. Botrytis epitetoa, grekotik dator, mahats-mordoa esan nahi duen "botrys" hitzetik, Bere itxuragatik.
Jangarritasuna
Beste Ramaria batzuk baino kalitate hobeko jangarria.
Nahasketa arriskua
Ramaria formosa (purgatzailea) delakoarekin, karpoforoak hiru kolore dituelako ezagutzen da: zuria enborrean, izokin kolorea adarretan eta horia puntetan. Ramaria elegantissima espeziearekin, guztia kolore arrosa biziko kolorekoa. Ramaria rufescens, Ramaria botrytis-aren aldaera bat da, eta adarren muturrak ez ditu arrosak, baizik gorri-ardo kolorekoak. Ramaria botrytis-aren parvula aldaera, txikia eta gorri-purpura kolorekoa da, oinaren oinarria izan ezik, hura ia zuria baita.
Sasoia eta lekua
Udazkenean, hostozabalen baso ilunetan. Ez da oso ohikoa, ez ugaria.
Banaketa eremua
Afrika, Australia, Asia, Europa, Erdialdeko Amerika, Ipar Amerika.
Luxenburgoko estadioa
Luxenburgoko estadioa (luxenburgeraz: Stadion vu Lëtzebuerg; frantsesez: Stade de Luxembourg) Luxenburgoko Dukerri Handiko estadio nazionala da, Luxenburgo hiriburuko Gaasperech auzoan. Estadioan Luxenburgoko futbol- eta errugbi- selekzio nazionalak arituko dira, eta UEFAko 4. kategorian sartuko da, nazioarteko partidak hartzeko. Inaugurazio-eguna 2019ko urrirako aurreikusita zegoen, baina eraikuntza motela zela eta, inaugurazio-partida ez zen 2021era arte izan.
Historia
Estadioaren diseinua Beng Architectes Associés arkitektura luxenburgoko estudioak egin zuen, Gerkan, Marg und Partner alemaniar enpresarekin batera, egoitza Hanburgon duela. Bi konpainiek aurkeztutako eredua Luxenburgoko Kirol Ministroak eta Luxenburgoko alkateak aukeratu zuten 2014ko irailean, beste 24 proposamenen gainetik. Hiriko zinegotziek aho batez onartu zituzten eraikuntzaren azken diseinua eta planoak, 2016ko abenduaren 5ean.
Jokalekua jartzeko lanak 2017. urteko martxoan hasi ziren, eta estadioa eraikitzeko lanak, berriz, 2017ko abuztuaren 21etik aurrera hasi ziren. Ondoren, inaugurazio-ekitaldia egin zen Lydie Polfer alkatearen aurrean, 2017ko irailaren 18an. Obrak 2019ko urrian bukatu behar ziren, 61,1 milioi euroko hasierako kostu zenbatetsiarekin, eta Kirol Ministerioak eta Luxenburgoko udalerriak 40 milioi euro eman zituzten. Hala ere, eguraldi txarragatik eraikuntzaren atzerapenak zirela eta, estadioa 2020ra arte atzeratu zen. Eraikuntza-kostuak 80 milioi euroraino igo ziren, eta Luxenburgoko administrazioak gainkostua ordaindu zuen. 2019ko abenduan, Luxenburgoko agintariek esan zuten estadioan aparkatzeko azpiegiturako lanak 2020ko irailetik aurrera hasiko zirela, eta estadioaren hasierako partida 2021era arte atzeratu zen.
2021eko irailaren 1ean, estadioa ofizialki inauguratu zen, Luxenburgoko eta Azerbaijango futbol-selekzioen arteko nazioarteko lehen partida jokatu baitzuen 2022ko Munduko Futbol Txapelketako kanporaketetan.
Zehaztapenak
A6 autobidearen ondoan dagoenez, ekialde-mendebalde ardatz batean dago estadioa, estadioetarako erabiltzen den ipar-hego ardatz tradizionalenaren ordez. Estadioa 9386 ikusle hartzeko diseinatuta dago, kirol-ekitaldietarako eserleku guztiz estaliak dituztenak, eta 15 000 ikusle hartzeko gaitasuna du kontzertuetan. Tribuna nagusia eremuaren hegoaldean dago. Futbol eta errugbiko egoitza gisa duen helburu bikoitzari aurre egiteko, aldian behingo kontzertuez gain, estadioak soropil hibridoko jokalekua izanen du.
Deepin
Deepin Txinako jatorriko Linux banaketa bat da Debian-en adar egonkorrean oinarrituta; GPL 3 bertsioaren lizentziapean. Ordenagailu pertsonaletan, zerbitzarietan eta makina birtualetan exekutatzen da, x86-64 eta ARM arkitekturetan. Erabiltzaile arruntari zuzenduta dago, dotorea, erabilerraza, egonkorra eta segurua da. Mahaigaineko ingurunea propioa du (Deepin Desktop Enviroment). Deepin-en garapena Wuhan Deepin Technology Co., Ltd. enpresak zuzentzen du, laguntza teknikoa eta Deepin-ekin lotutako beste zerbitzu batzuk salduz diru-sarrerak sortzen dituena.
Deepin mahaigaineko ingurunea
Deepin Desktop Environment (DDE) 2013an hasi zen erabiltzen Linux Deepin 12.12rekin, GNOME 3 ordezkatuz. Mahaigaineko inguruneak, leiho-kudeatzaileak (DDE-KWin), kontrol-zentroa, aplikazioen abiarazleak eta mahaigaineko barrak osatzen dute. Deepin Tool Kit (DTK) interfazea garatzeko eta sistemarekiko elkarrekintzarako tresna multzoa da, C++- n idatzita eta Qt -en oinarrituta daude. DDE beste banaketa batzuetan instalatu daiteke, hala nola Arch, Manjaro, Ubuntu, Fedora, edo Debian.
Leiho-kudeatzaileak DDE-KWin erabiltzen du 15.10 bertsiotik aurrera. DDE-KWin KDE Plasmako KWin-en antzeko tresna-kit bat da. Bidea "/" direktorioan bilatu beharrean "Ordenagailua" karpetan muntatutako partizioak erakusten ditu. Deepin-en Kontrol Zentroak Mac-en gogorarazten du, beharrezko guztia ikonoz betetako leiho batean biltzen du. Mahaigaineko barrak bi ikuspegi ditu Fashion bistaratzeko modua Mac Os-en antzekoa da.
Aplikazio propioak
Aplikazio propioen zerrenda honakoa da: Jabedun softwarea ere barne hartzen du, hala nola: Nvidia kontrolatzaileak, firmwarearen zati bat eta hirugarrenen softwarea.
Erabiltzaile esperientzia
Zerbitzu berritzaileak ditu, hala nola Deepin Cloud Sync, mota guztietako pertsonalizazioak automatikoki konfiguratzeko aukera ematen duen zerbitzua, Wi-Fi ezarpenetatik hasi eta mahaigaineko atzeko planora arte. Gaur egun txinatar erabiltzaileentzat soilik erabilgarri dagoen funtzio bat, pribatutasun-urraketa posibleak saihestuz.
Historia
Denborarekin izenak aldatuz joan da: lehenik Hiwix (2004) izena eman zioten, geroago Hiweed Linux (2004), Linux Deepin (2009) eta azkenik Deepin (2014).
Hiwix
Hiwix 0.1 kaleratzea, 2004ko otsailaren 28an, egungo banaketaren lehen aurrekaria da. Hiwix Morphix-en oinarritutako banaketa bat zen, IceWM mahaigaineko ingurune gisa, ROX fitxategi kudeatzaile gisa eta Opera web arakatzaile gisa erabiltzen zituena.
Hiweed Linux
2004ko martxoaren 3an Hiweed Linux 0.2 kaleratu zen. Izen honekin lau urtez kaleratze desberdinak izan ziren.
Linux Deepin
2009ko abenduaren 30ean, Linux Deepin 9.12 kaleratu zen. Bertsio berria software pakete arin, erabilerraz eta optimizatuen aukeraketa zaindua izan zen eta interfazearen erabilgarritasun hobekuntzak.
2011n, Deepin garapen taldeak Wuhan Deepin Technology izeneko enpresa sortu zuen sistema eragilearen garapen komertziala laguntzeko. Harrezkero konpainiak inbertsioak jaso ditu, bai negozioetatik bai gobernutik.
Linux Deepin izenpeko azken bertsioa 2013ko azaroaren 28an kaleratu zen. Honek dagoeneko DDE sartu zuen, aurreko bi bertsioetan dagoeneko presente. Linux Deepin-en bertsio guztiak Ubuntuk onartzen zituen.
Deepin
Wuhan Deepin Teknologia Txinan kode irekiko softwarearen erreferentea zen jada; Pekinen, Shanghain eta Harbin zituen sukurtsalak eta atzerrian benetako eragina izan zuen. 2015eko abuztuan, Linux Fundazioan sartu zen, kode irekia sustatzeko dohaintzak eginez. Deepin, Linux nukleoan oinarrituta, konpainiaren produktu nagusia da.
2015eko abendutik, Ubuntun oinarrituta egoteari utzi zion Debian bihurtzeko. Harrezkero, bakarra bihurtu da, banaketari berariazko tresnak gehituz. 2019ko AEB-Txina merkataritza-gatazkak banaketaren kontzientzia eta erabilera areagotu zuen. Wuhan Deepin Technology Huaweirekin lankidetzan aritu zen, eta sistema eragile berriak garatzen hasi zen.
2019an, Huawei MateBook X Pro, MateBook 13 eta MateBook 14 ordenagailu eramangarriak merkaturatzen hasi zen Deepin aurrez instalatuta zutela.
Deepin Wuhan-en (Txina) garatu da Wuhan Deepin Technology-k. 2020ko urtarrilaren 1az geroztik, Unintech estatuko enpresaren jabetzakoa da. Unintech UOS banaketaren komertzializazioaz arduratzen da; bertan parte hartzen duten beste enpresa batzuk, Windowsekiko menpekotasuna arintzeko helburuarekin. UOS Deepin eta Deepin shell-aren 4. bertsioan oinarritzen da, DDE 4.
Guatemala Hiriko katedrala
Guatemalako Santiago Katedral Basilika Metropolitarra Guatemalako hiriburuan dagoen katedrala da. Guatemalako Errepublikaren eliza ama da. 1743tik 1913ra Ertamerikako Katedral Primada deitua izan zen, istmoko metropolitar bakarra izan baitzen. Konstituzio Plazaren ekialdeko aldean dago, Guatemala Hiriko Zentro Historikoan.
Amanita mairei
Amanita mairei (sinonimoa: Amanita argentea) Amanitaceae familiako onddo espezie bat da. Jangarri delikatua, kozinatuta kontsumitu behar da. Gordinik toxikoa da. Amanita vaginata delakoen taldekoa da. Antza denez, Amanita hau oso ugaria da Afrikako iparraldean, ez ordea, Europan. Donostia inguruan agertzen da.
Deskribapena
Kapela: Gris zilarreztatua, 6 eta 10 cm arteko diametrokoa, ertza gogor ildaskatua, bertan batzuetan errezel zuriaren hondarrak daude.
Orriak: Nahiko estu, zuriak eta libreak, kapelaren ertzerantz pixka bat sabeldunak.
Orri libreak: oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak
Hanka: Eraztunik gabe, vaginata taldeko guztiak bezala. subzilindrikoa, zuria, sendoa, geruza lodi eta pruinadun batez estalita dago eta batzuetan bolbaren hondarrak eramaten ditu.
Bolba: Zuria, horitu egiten da ukitzean, lodia eta luzetarako arraildurekin, goiko ertza oinetik nahiko urrun duela.
Haragia: Zuria, lodia, usain eta zapore nabarmenik gabea.
Etimologia: Amanita terminoa grekotik dator eta Silizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu orokor gida. Argentea epitetoa latinetik dator, zilarra esan nahi duen "argenteus" hitzetik. Bere koloreagatik.
Jangarritasuna
Jangarria, vaginata taldeko Amanita guztiak bezala.
Nahasketa arriskua
Amanita vaginata var. plumbea aldaerarekin nahas daiteke, baina honek oin sendoagoa du, mataza zurixka batzuekin estalita dago eta bolba lodia du.
Sasoia eta lekua
Udan eta udazkenean hostoerorkorren basoetan.
Banaketa eremua
Europa, Quebec eta Japonia.
Poeta txiroa
Deskripzioa
Idazle bat ageri da bere ganbaran. Gela txikia ezkerreko leiho txiki batek argitzen du. Eskuinaldeko teilatu habeetatik aterki bat zintzilikatzen da, ohea babestearren teilatutik isurtzen den hezetasunetik. Irudiaren eskuineko ertzean gelako atea ikus daiteke. Atearen parean, baldosa berdeko sutegi bat dago, surik gabe. Irudikatutako idazleak ez du oherik. Horren ordez, koltxoi bat dago lurrean hormaren kontra, non poeta gizajoa bata jantzita baitatza, gau-kapela buruan duela. Belaun gainean eskuizkribu-orri batzuk ditu.
Koltxoiaren aurrean liburu lodiak eta tintontzi bat duten bi kutxa daude. Muturrean zutik dagoen liburuaren bizkarrean latinezko hitzak daude: "Gradus ad Parnassum", zeina Johann Joseph Fux konpositore austriarraren lan teoriko nagusiaren izenburua baita edo, ziur aski, Paul Aler jesuitak Kolonian 1702an argitaratutako latinezko bertsoak idazteko jarraibideak. Baldosa berdeko sutegian, itzalitako kandela bat daukan botila bat dago, eta ondoan konketa bat. Haien gainean, eskuoihal bat zintzilik dago soka batetik.
Tximinian kapela bat zintzilik dago. Sutegiko zuloan, paper-orriak daude, latinezko "Operum meorum fasciculum III" izenburua dutenak ("Nire lanen hirugarren sorta"). Bota bakarra dago sutegi aurrean. Sutegiaren ezkerraldean lapiko bat dago, eta ondoko horman, bata bat zintzilik. Bastoi bat bermatuta dago ezkerraldeko hormaren kontra. Leihoaren atzean teilatu elurtuak daude. Hotza egiten duen seinale. Poeta, ordea, hain da pobrea, ezen ohean gelditzen baita bere burua pixka bat epeldu nahian. Bere lanak errez gero bakarrik berotu dezake bere burua.
Vienako Bigarren Eskola
Kideak
Schönbergez gain, eskolako kide nagusiak Alban Berg eta Anton Webern izan ziren, haren konposizioko lehen ikasletarikoak izan zirenak. Biek dagoeneko ekoitzita zuten estilo erromantiko-berantiarrean musika oparo eta talentuduna, baina Schönbergen irakaskuntzatik disziplina eta norabide artistiko berria jaso zutela zeritzoten. Belaunaldi hartako beste zenbait kide Ernst Krenek, Heinrich Jalowetz, Erwin Stein eta Egon Wellesz izan ziren, eta geroxeago Eduard Steuermann, Hanns Eisler, Robert Gerhard, Norbert von Hannenheim, Rudolf Kolisch, Paul A. Pisk, Karl Rankl, Josef Rufer, Nikos Skalkottas, Viktor Ullmann eta Winfried Zillig. Schönbergen ezkonanai zen Alexander Zemlinsky noizbehinka Vienako Bigarren Eskolako partaidetzat ere hartzen da, nahiz eta hau ez zen inoiz Schönbergen ikasle izan eta inoiz ez zion tonalitatearen ikusmolde tradizionalari uko egin.
Bergek eta Webernek erabateko kromatismora jarraitu zioten Schönbergi, eta biek bereganatu zuten era batera edo bestera haren teknika dodekafonikoa. Hala ere, hau ez zen kasua izan bere gainerako ikasleentzat; batzuk denbora luze baten ondoren bereganatu zuten teknika, beste batzuk aldiz ez zuten inoiz guztiz aplikatu. Gerhard kataluniarra, Hannenheim transilvaniarra, Skalkottas greziarra, Zillig eta beste hainbat ikasle berantiar ere eskolako kidetzat hartu ohi dira, nahiz eta gehienek (Gerhard salbuetsita) ez zuten Schönbergekin Vienan ikasi, Berlinen eskaintzen zituen masterclassetan baizik.
Vienako Lehen Eskola
Alemaniar musika literaturak Schönbergen eskolari "Wiener Schule" edo "Neue Wiener Schule" modura egiten dio erreferentzia. "Vienako Lehen Eskola" inoiz izan ote den ala ez eztabaidagarria da. Sarritan pentsatu ohi da terminoak XVIII. mende amaieran eta XIX. mende hasieran Vienan egondako estilo klasikoko maisuei, hala nola Joseph Haydni, Wolfgang Amadeus Mozarti, Ludwig van Beethoveni eta Franz Schuberti, egiten diola erreferentzia. Mozartek eta Schubertek Haydnekin ikasi ez bazuten ere, Mozart eta Haydn bata bestearekiko miresle izan ziren. Beethovenek, ordea, jaso izan zituen Haydn maisuaren irakaspenak, nahiz eta ez zuen harekiko Bergek eta Webernek Schönbergekiko izan zuten ikasle erlazioa bezain erlazio estua izan.
Obelisko (Guatemalako Hiria)
Obelisko edo Independentziako Gizon Itzaltsuen Monumentua Guatemalako Hirian dagoen monumentua da.
Historia
1935ean eraiki zen Jorge Ubico diktadorearen agindupean. Rafael Pérez de Leónek diseinatu zuen. Monumentuak Ertamerikaren independentzia ospatzen du. Harrizko egitura da, 18 metroko garaiera eta 221 tonakoa, "Obelisko plaza" izeneko biribilgune erraldoi batean dago, non Erreforma etorbidea, Los Proceres bulebarra, Las Américas etorbidea eta Boulevard Liberación elkartzen diren. La Reforma jauregi neoklasikoa leku horretan egon zen, 1917/1918ko lurrikarek suntsitu zuten arte.
1950ean, Juan Jose Arevalo presidente zela, askatasun-gar bat ezarri zen zutabean.
Yvonne Rainer
Yvonne Rainer (San Frantzisko, Kalifornia, AEB, 1934ko azaroaren 24a) dantzari, koreografo eta zinemagile esperimental estatubatuarra da. Batzuetan, haren lana arte minimalista gisa sailkatzen da. Rainer New Yorken bizi da eta bertan lan egiten du.
Biografia
Kaliforniako San Frantziskon jaioa, Yvonne Rainerren ama estenografoa zen, Varsoviako etorkin juduen Brooklynen jaioa, eta haren aita, igeltseroa eta etxe-margolaria, Italiako iparraldean jaio zen, eta handik Estatu Batuetara emigratu zuen 21 urterekin. Urtebete San Francisco Junior Collegen egon eta Martha Graham Center of Contemporary Dance-n trebatu ondoren, Rainer Judson Dance Theater mugimenduko pertsonaia nabarmen gisa ezagutarazi zen. Dantza- eta ikusmen-eremuak aise gurutzatu zituen dantzari eta artistak.
Zinema
1975ean, batez ere iraupen ertain eta luzeko filmak egiten hasi zen, narrazio-kodeak berrinbertitzeko. Haren filmek, gero, aldaketa feminista nabarmena hartu zuten, eta gai hauek aztertu zituzten, besteak beste: terrorismoa (Journeys from Berlin/1971, 1980), menopausia (Privilege, 1990) eta gaixotasuna (MURDER and murder, 1996). 2000-2006 bitartean, Rainer koreografiara itzuli zen eta lan probokatzaile eta harrigarriak egiten jarraitu du.
Shemale
Shemale industria pornografikoan gehienbat zakila edota emakumezkoen beste sexu ezaugarri batzuk (adibidez, bularrak) dituzten emakume transak izendatzeko erabili izan den terminoa da. Komunitate transgeneroko pertsona askok iraingarritzat eta gutxiesgarritzat jotzen dute izendapen hori.
Kristalizazio
Kristalizazioa edo kristaltzea egoera likidotik solidora igarotzean kristalak sortzeko prozesua da. Bi fasetan osatzen da: 1. Nukleoen sorrera. 2. Kristalen hazkundea. Kristalizazioa nahiko maiz erabiltzen dute kimikan substantzia solido bat garbitzeko.
Mineral eta molekula organiko gehienak erraz kristalizatzen dira, eta ondorioz sortzen diren kristalak kalitate onekoak izaten dira, hau da, ageriko akatsik gabeak. Aitzitik, partikula biokimiko handiagoak, proteinak kasu, zailak izaten dira kristalizatzen.
Disoluzio kontzentratuen hoztea
Disoluzio kontzentratu bat tenperatura altuetan prestatu eta gero hoztu egiten bada, gainasetako disoluzio bat sortuko da, oreka egoeran eta tenperatura horretan disoluzioak onar dezakeena baino solutu disolbatu gehiago daukana. Ondoren, disoluzioa kristaltzea lor daiteke hozte kontrolatu baten bidez. Kristalak neurri ertainekoak izan daitezen egiten da hori; izan ere, kristalak oso txikiak badira, ezpurutasunak masa osoaren gainazalean geratzen dira, eta kristalak oso handiak badira, ezpurutasunak kristal-sareen barruan harrapatuta geratzen dira. Funtsean, konposatu nagusia kristalizatzen da. Horren ondorioz, disolbatzailea hasierako nahastean dauden ezpurutasunetan aberasten da, hauek beraien disolbagarritasun-mugara iristen ez direlako.
Purifikazio-metodo hori erabili ahal izateko, disolbagarritasuna tenperaturarekin nabarmen aldatu behar da, beti gertatzen ez dena. Itsasoko gatzak (NaCl), adibidez, ahalmen hori dauka.
Disolbatzaile-aldaketa
Substantzia baten disoluzio kontzentratu bat disolbatzaile on batean prestatuz eta beste disolbatzaile bat gehituz (aurrekoarekin nahasgarria dena), disolbatutako solidoa hauspeatzen hasten da, ama-urak ezpurutasunetan aberastuz. Azido bentzoikoa, adibidez, azetona-disoluzio batetik bereiz daiteke ura gehituz.
Disolbatzailearen lurrunketa
Era berean, disoluzio bateko disolbatzailea lurrunduz, disolbatuta zeuden solidoak kristalizatzen hastea lor daiteke, hauen disolbagarritasun-mugara iristean. Metodo hori gatzun edo itsas uretatik abiatuz gatz-fabrikaziorako erabili da milaka eta milaka urtetan.
Sublimazioa
Konposatu batzuetan, solido baten lurrun-presioa nahiko handia izan daiteke konposatu horren kantitate handiak lurruntzeko, bere urtze-puntura iritsi gabe (sublimazioa). Eratutako lurrunak "hatz hotz" motako eremu hotzagoetan kondentsatzen dira, eta zuzenean igarotzen dira gas-egoeratik solidora (sublimazio erregresiboa); horrela, egon daitezkeen ezpurutasunetatik bereizten dira. Prozedura horri jarraituz, erraz sublimatzen diren substantzien solido puruak lor daitezke, hala nola kafeina, sufre elementala, azido salizilikoa edo iodoa.
Solido urtu baten hozte selektiboa
Solido kristalino bat purifikatzeko, urtu egin daiteke. Lortutako likidotik, lehenik eta behin, solido purua kristalizatzen da, eta fase likidoa jatorrizko solidoan dauden ezpurutasunetan aberasten da. Metodo hori erdieroaleen industrian erabiltzen da, adibidez, silizio ultra purua lortzeko eta ondoren substratuak edo olatak fabrikatzeko. Material solidoari (aldez aurretik indukziozko labe elektriko batean lortzen den purifikatu gabeko silizioa) forma zilindrikoa ematen zaio. Ondoren, zilindroa urtzen hasten da eremuka. Lehendabizi, mutur bateko sekzio bat urtzen da eta zati hori hedatzen da zilindro osoan zehar, aurkako muturrera iritsi arte. Ezpurutasunak disolbagarriak direnez, solidotik bereizten dira eta aurkako muturrera eramaten dira. Fusio-prozesu hori hainbat alditan errepika daiteke, nahi den purutasun-maila lortu arte. Azkenik, ezpurutasunak pilatuta dauzkan muturra moztu eta gainontzekotik bereizten da. Prozesu horren abantaila da, urtze-sekzioa zilindroan zehar zer tenperaturatan eta abiaduratan mugitzen den behar bezala kontrolatuz, siliziozko monokristala lor daitekeela. Monokristal honetan, kristal-sarearen aurpegiak nahi den erara orientatuta daude.
Kristalen hazkundea
Disolbagarritasun txikiko produktuen kristal handiak lortzeko, beste teknika batzuk garatu dira. Adibidez, jatorrizko bi konposatu matrize likatsu batean heda daitezke. Horrela, konposatua poliki-poliki eratzen doa eta kristal handiagoak sortzen ditu. Izan ere, kristalizazio-prozesua zenbat eta motelagoa izan, orduan eta hobea izaten da emaitza hasierako produktuen purutasunari dagokionez, eta orduan eta handiagoak izaten dira eratutako kristalak.
Kukumelo gris-marroi
Sinonimoa: ''Amanita vaginata var. umbrinolutea''.
Kristalizazio
Kristalen hazkundea
Kristalen forma eta tamaina alda daitezke disolbatzaileen edo konposatuen kontzentrazioen arabera, proteinak bezalako beste osagai batzuen aztarnak erantsiz (horrela lortzen dute moluskuek, diatomeoek edo koralek kaltzitazko zein kuartzozko maskorrak nahi den moduan ezartzea).
Kukumelo gris-marroi
Deskribapena
Kapela: 10 eta 14 cm arteko diametrokoa. Hasieran kanpai itxurakoa, gero zabaldu egiten da eta amaieran ia laua, erdian titi txiki batekin. Ertza oso ildaskatua du, horixka itzaltsua, horrek ematen dio umbrinolutea izena. Zerbait marroi-berdexka izan daiteke, eta ilunagoa titian eta argiagoa ertzean. Ildaskak amaitzean, koroa biribil ilun bat du, hezetasunean nabarmenagoa dena.
Kristalizazio
Kristalen hazkundea
Fenomeno hori azaltzeko teoriarik onartuena da kristal-hazkundea geruza monomolekularrak eratuz gauzatzen dela, hasierako kristalito baten inguruan. Molekula berriak energia gehiago askatzen duen aurpegiari atxikitzen zaizkio. Desberdintasun energetikoak txikiak izaten dira, eta ezpurutasunen eraginez edo kristalizazio-baldintzak modifikatuz alda daitezke.
Kukumelo gris-marroi
Deskribapena
Orriak: Libreak, estu, desberdinak, zuriak, batzuetan ertzean beltzez punteatuak.
Kristalizazio
Kristalen hazkundea
Bestalde, forma eta/edo tamaina jakin bateko kristalak lortu behar dira hainbat aplikazio emateko: egitura kimikoaren determinazioa X izpien difrakzioaren bidez, nanoteknologia, argi-iturriarekiko perpendikularki orientatutako zilar-gatzezko kristal lauez osatutako geruza bereziki sentikorren lorbidea edo botiken printzipio aktiboen prestakuntza.
Kukumelo gris-marroi
Deskribapena
Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.
Kristalizazio
Birkristalizazioa
Kristalizazio-prozesua errepikatzen da jada prozesu hori burutu den disoluzio batean. Geratzen diren urek solutu disolbatua dute oraindik, berriro kristaliza daitekeena. Prozedura azkarragoa izateko, kristalizazio nukleo bat aplika daiteke.
Kukumelo gris-marroi
Deskribapena
Hanka: Garaia, hauskorra, zurixka, gris-marroi koloreko maluta edo ezkata txiki batzuekin. Biztan ez du eraztunik, Amanitopsis guztiek bezala.
Kristalizazio
Birkristalizazioa
⇒⇒⇒                       ⇒⇒⇒
Kukumelo gris-marroi
Deskribapena
Bolba : Mintzezkoa, lodia, eta zorro luze baten itxurakoa, zuri krematsua da eta, goialdean, bizpahiru lobulutan irekitzen da, hasieran zuriak eta gero arrosak.
Kristalizazio
Birkristalizazioa
⇒⇒⇒                      ⇒⇒⇒
Kukumelo gris-marroi
Deskribapena
Haragia: Mehe samarra, zurixka, usain eta zapore gutxikoa, baina atsegina.
Etimologia: Amanita terminoa grekotik dator eta Zilizia eta Siria arteko mendiari egiten dio erreferentzia, han oso ugariak ziren eta. Grezieraz beste esanahi bat ere badu, perretxikoa kontzeptu orokor gisa. Umbrinolutea epitetoa latinetik dator, arre esan nahi duen "umbrinus" hitzetik eta hori esan nahi duen "luteus" hitzetik. Bere koloreagatik.
Jangarritasuna
Jangarri ona da, baina hauskorra, eta ez da gordinik jan behar.
Nahasketa arriskua
Fuscolivacea aldaerak ez darama kapelan koroa bereizgarririk eta mendiko izeietan bizi da.
Allende (meteoritoa)
Allende meteoritoa da Lurrean aurkitutako kondrita karbonikorik handiena. Bolidoa 1969ko otsailaren 8an ikusi zen, 01:05ean, Mexikoko Chihuahua estatuaren gainetik. Mexikar herrixka batean erori zen. Atmosferan desegin ondoren, haren zatiak biltzeko bilaketa sakona egin zen; beraz, gaur egun, «historiako meteoritorik aztertuena» da.
Kukumelo gris-marroi
Sasoia eta lekua
Udaberritik udazkenera ateratzen da, ugaria, batez ere izeietan eta antzeko espezieen azpian. Hostoerorkorren azpian, txilardietan eta belardietan ere bai.
Banaketa eremua
Europa, Asia Mendebaldea.
Allende (meteoritoa)
Erortzea
Uste da jatorrizko arrokak automobil baten tamaina izan behar zuela, Lurreko atmosferan sartu zenean, 15 kilometro segundoko abiaduran. 1969ko otsailaren 8ko goizeko lehen orduan, Mexikoko iparraldean, Pueblito de Allendetik gertu (izen bereko jurisdikzioko herri bat), bolido handi bat hurbildu zen hego-mendebaldetik eta zerua piztu zuen dozenaka kilometroko ibilbidea deskribatuz. Airean desegin zen, baina milaka zati iritsi ziren lurrera. Fenomeno hori ohikoa da arroka handiak atmosferan erortzean, airearekiko erresistentziaren bat-bateko haustura-efektua dela eta. Allende meteoritorik banatuenetako bat bihurtu da, eta arroka-kopuru handia ematen du azterketarako, orain arte ezagutzen den beste edozein kondrita karbonazeotatik oso gainetik.
Sailkapena
Kondrita karbonazeoen taldean sailkatutako meteoritoa da, eta mota horretako handiena da. Mota horretako meteoritoak interes zientifiko handikoak dira, eguzki-sistemaren jatorri berekoak baitira. Allende erori aurretik, mota horretako meteoritoak arraroak ziren. 2012an, mineral berri bat aurkitu zuten Allenden, titanio oxido bat, eta pangüita izena eman zioten. Ez da mineral bakarra, allendeita ere bertan aurkitu zen.
San Felipe de Lara gaztelua
San Felipe de Lara gaztelua Livingston udalerrian dagoen gotorleku bat da, Guatemala ekialdeko Dulce ibaiaren eta Izabal aintziraren ahoan. Gaztelu honek hiru funtzio zituen: gotorleku militarra, espetxea eta aduana-zentroa izatea. Funtzio horiez gain, gazteluak hainbat upategi ditu, Guatemala eta Espainiaren arteko merkataritza-trukerako gune gisa balio zutenak. Bere eraikuntzatik gehien nabarmentzen dena Bustamanteko Dorrea da. Hemeretzi kanoi ditu — hamazazpi burdinazkoak eta bi brontzezkoak —.