cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lacapelle-Viescamp
Etxebizitza
2007an 327 etxebizitza zeuden, 192 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 120 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 320 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 192 etxebizitza nagusietatik 162 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 22 etxek hiru zituzten, 62 etxek lau zituzten eta 104 etxek bost zituzten. 167 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 98 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 80 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Futuna
Historia
Europearrek Futuna eta Alofi uharteak 1616ko maiatzean aurkitu zituzten. Jacob Le Maire eta Willem Schouten herbeheretarren espedizioa izan zen, Eendracht eta Hoorn itsasontziekin. Nabigatzaile horiek uhartetan egun batzuk eman zituzten eta bertakoekin harremanetan jarri ziren. Futuna, Alofirekin batera, 1888an Wallis eta Futunaren Protektoratuan egokitu ziren. Horrela egon ziren 1961 arte; urte horretatik Itsasoz haraindiko Frantziaren Wallis eta Futuna lurraldeko partea dira.
Lacapelle-Viescamp
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Marguerite Gérard
Marguerite Gérard (1761eko urtarrilaren 28a, Grasse - 1837ko maiatzaren 18a, Paris) margolari frantses ospetsua izan zen, rokoko estiloa landu zuena.
Mariano Zirikiain Gaiztarro
Zuzenbideko ikasketak egin zituen Madrilen. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea eta elkarte horrek plazaratzen duen buletinaren sortzaileetako bat izan zen. Gipuzkoako Foru Aldundiko idazkaria ere izan zen. Itsasoko gaiei buruzko lan ugari idatzi zuen, hala nola Los vascos en la pesca de la ballena (1961).
Futuna
Demografia
Uhartean 2018an 3.225 biztanle zeuden. Herri nagusia Leava da, 322 biztanlekin, Sivage erresuman. Biztanle gehien duena, bestetik, Ono da, 524 biztalekin, Alo erresuman.
Bertakoek futuneraz hitz egiten dute, bertako hizkuntzaz alegia. Frantsesa hizkuntza ofiziala da. Futuniera hizkuntza polinesiarra da, samoanieratik gertu dagoena. Populazio multzo batek ere wallisienera ezagutzen du baita ere, azken buruan elkarrekin baitaude. Futunieran beste hizkuntz askoren eragina ikus daiteke: ingelesarena, frantsesarena, erromantzearena...
Azpiegiturak
Uhartean 20 kilometroko bideak daude. Ekiadelko muturrean aireportua dago; hegazkinez Wallis-Hihifo airoportuarekin lotuta dago. Sarritan, meteorologia egokia ez denean, ezinezkoa da hegazkina erabiltzea. Itsasontziz ailegatzea ere ez da erraza ere. Aukera bakarra Leavan dagoen lehorreratokia da.
Lacapelle-Viescamp
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 289 ziren, horien artean 213 aktiboak ziren eta 76 inaktiboak ziren. 213 pertsona aktiboetatik 200 lanean zeuden (111 gizon eta 89 emakume) eta 13 langabezian zeuden (5 gizon eta 8 emakume). 76 pertsona inaktiboetatik 36 erretiraturik zeuden, 17 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lacapelle-Viescamp udalerrian 200 unitate fiskal zeuden, 488,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.719 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 18 komertzioetatik, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 3 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak 120 m2 baino gutxiagoko dendak ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ransom (Kansas)
Ransom Kansasko hiri bat da. Ness konderrian kokatua dago. 2010ean 294 biztanle zituen, 0.83 kilometro koadrotan banatuta.
Rantoul (Kansas)
Rantoul Kansasko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 184 biztanle zituen, 0.38 kilometro koadrotan banatuta.
Telesila
Telesila (Τελέσιλλα; fl. K.a. 510) Antzinako Greziako poeta zen, Argosen jaioa.
Emakume agurgarria zen, bereziki ospetsua bere olerkiengatik eta Argosen jasandako krisi politiko zein militarraren eta osterako berreraikitzearen aurrean erakutsitako buruzagitzagatik. Pausanias ek kontatzen du Argoseko antzokiaren ondoan zegoen Afrodita ren santutegiko batean ageri zela liburuak bota eta kasketa jartzeko unean irudikatua. Izan ere bere ospea, Telesila, behin eta berriz errepikatzen zen anekdota batean zetzan, berehalako arrisku egoeran hiriko emakumeen laguntzarekin, lazedemoniarr ak arbuiatzea lortu zuela. Jainkoei eginiko ereserkietatik hartutako bertsoak tenpluetako hormetan grabatuak kontserbatu ziren eta bere omenez "telesileo" deitu zioten bertso neurkera zehatz bati. ( X_UU_U_)
Antipatro Tesalonikakoak bere bederatzi emakumezko poeten kanonean barneratu zuen. Gaur egun Grezian esistitzen da talde feminista bat bere izena daramana.
Galway konderria
Galway konderria (ingelesez County Galway eta irlanderaz Contae na Gaillimhe) Irlandako Errepublikako mendebaldean dagoen konderria da, Connacht probintzian dagoelarik. Bere hiriburua Galway hiria da.
Natura
Twelve Bens mendilerroak zeharkatzen du konderria. Mendirik altuena Benbaun (729m) da. Irlandako aintzirarik handiena ere bertan dago, Corrib aintzira.
Konderriaren kokapena dela eta, Golkoko itsaslasterrak bete betean harrapatzen du, baina hala ere Aran uharteek Galwayko badia babestu egiten dute.
Irlandera
Connemara eta Aran Uharteak hartzen dituen eremua, Gaeltacht eremua da, hots, irlanderaz mintzatzen den eremua.
Gaeltachteko udalerriak
Gaeltacht lurralde gaelikoaren barruan Connemara/Conamarako barruti azpimarratzekoa da.
Beste herri batzuk:
Historia
Gaur egun Galwayko konderria kokatzen den eremu honetara duela 7.000 urte iritsi ziren lehen gizakiak.
Erdi Aroan erresuma ugari izan ziren lurraldean, besteak beste, Aidhne, Uí Maine, Maigh Seóla, Conmhaícne Mara, Soghain eta Máenmaige. Kristautasuna iristearekin batera monasterio asko eraiki ziren eta hauetan lurraldearen historia jasoa gelditu zen hainbat liburutan, hala nola Annals of Loch Cé, Annals of Connacht, Annals of the Four Masters...
Galwayko konderria bera 1569an eratu zen.
Kirolak
Joko gaelikoak dira nagusi. Galway GAA taldeak 9 aldiz irabazi du futbol gaelikoaren txapelketa nagusia. Hurlingari dagokionez lau garaipen ditu txapelketa nagusia.
Futbolean jokatzen duten taldeen artean Galway United F.C. aipatu behar da. 1991ean Irlandako futbol kopa irabazi zuen.
Errugbi taldeak ere badaude, baina ez dute emaitza nabarmenik izan. Alde batetik konderria ordezkatzen duen Connacht Rugby taldea dago, eta bestetik herrietako taldeak, Galwegians, Galway Corinthians, University College Galway eta Connemara.
Azkenik Belauntzien Volvo Ocean Race estropada ere aipatu behar da, izan ere 2011-12an Galwayen bukatu baitzen. Aurrez 2008-09ko ekitaldian Galwayen eskala egin zuen.
Crossodactylus dantei
Crossodactylus dantei Crossodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylodidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Oljato-Monument Valley (Arizona)
Oljato-Monument Valley Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Navajo konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Alto Alentejo
Alto Alentejo leku ezberdinen izena da:
Munduko Meteorologia Erakundea
Munduko Meteorologia Erakundea (WMO, World Meteorological Organization) Nazio Batuen Erakundearen barneko erakunde espezializatu bat da, 1947an sortua (eta 1950ean ezarria), eta haren helburua da estatuetako meteorologia-zerbitzuen arteko lankidetza ziurtatzea eta erraztea eta neurketa-tresnak eta behaketa-metodoak batzea.
Landigou
Biztanleria
2007an Landigou udalerrian erroldatutako biztanleak 485 ziren. Familiak 178 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 51 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 83 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Munduko Meteorologia Erakundea
189 estatu eta lurralde kide ditu. Haren jatorria Nazioarteko Meteorologia Erakundea da, 1873an Vienan sortu zen erakundea.
Landigou
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Munduko Meteorologia Erakundea
WMOren egoitza nagusia Genevan dago, Suitzan.
Landigou
Etxebizitza
2007an 195 etxebizitza zeuden, 177 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 192 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 177 etxebizitza nagusietatik 151 bere jabearen bizilekua ziren, 24 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 8 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 93 etxek bost zituzten. 136 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 108 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Munduko Meteorologia Erakundea
Egitura
WMOk 250 langile inguru ditu. Honela osatuta dago:
Helburuak
Erakundearen helburuak hauek dira:
Landigou
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 326 ziren, horien artean 245 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 245 pertsona aktiboetatik 224 lanean zeuden (120 gizon eta 104 emakume) eta 21 langabezian zeuden (6 gizon eta 15 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Landigou udalerrian 178 unitate fiskal zeuden, 509 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.134 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria eta 1 zurgina.
2000. urtean Landigou udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hallstatt (herria)
Hallstatt Austriako udalerri bat da, Austria Garaian, Salzkammergut barrutikoa. Hallstätter See lakuaren ertzean dago. Inguruetan gatz-meatzeak daude.
Herriak izena eman dio Hallstatt kultura deritzon Goi Brontze Aroko zein Burdin Aroko kultura arkeologikoari, bertan aurkitutako aztarnategiarengatik.
Historia
XIX. mendera arte herrira heltzeko modu bakarra ontziz edo mendi-bidezidor estuen bidez zen. Lakuaren eta mendien artean lur gutxi dago, eta herriguneak hartzen zuen toki hori; beraz, etxeen eta lakuaren arteko lotunea pasagune garai baten bitartez egiten zen. Herrirako lehenengo bide nagusia 1890. urtean eraiki zuten, mendebaldetik haitzak zulatuta.
Lekuaren kokagunea 'isolatua' izan arren, giza asentamenduak antzina hasi ziren inguruan, gatz-meatzeengatik. Aztarna zaharrenak K. a. 5000. urte ingurukoak dira, eta historiaurreko hilerria aurkitu zuten, besteak beste.
Peromyscus melanurus
Peromyscus melanurus Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Hallstatt (herria)
Historia
Edozein modutan ere, ez dago erromatarren sasoiko aztarna bereziki aipatzekorik, ezta Erdi Aroko hasierakorik ere. 1311. urtean merkataritza-gune bihurtu zen, nolanahi ere, zuen indar ekonomikoari eutsiz.
Margarita Hungariakoa
Santa Margarita Hungariakoa printzesa (1242ko urtarrilak 27 - 1271ko urtarrilak 18) Predikarien Ordenako moja izan zen. Béla IV.a Hungariakoa eta Maria Laskarinaren alaba zen, Nizeako printzesa, eta Europa mongoliarrek inbaditua zen bitartean jaio zen.
Jarošov
Jarošov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 184 biztanle ditu eta 5,12 kilometro koadroko azalera. Svitavyko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1325 urtean egin zen.
Gwernesney
, 'Gwernesni', Galesko udalerri bat da, Monmouthshire konderrian.
Hendrik Conscience
Hendrik Conscience (Anberes, Belgika, 1812ko abenduaren 3a - Brusela, Belgika, 1883ko irailaren 10a) nederlanderazko eleberrigilea izan zen. Bere eleberrietan, De Leeuw van Vlaanderen (1838, Flandesko lehoia) lanean adibidez, flandestarrek XIV. mendean Frantziako osteen aurka eginiko borrokak goretsi zituen. Flandesko kulturaren eta hizkuntzaren aldeko ekimenak ere laudatu zituen: De Loteling (1850, Zortzia) eta De arme Edelman (Jauntxo pobrea, 1851).
Phalacrocorax harrisi
Phalacrocorax harrisi Phalacrocorax generoko animalia da. Hegaztien barruko Phalacrocoracidae familian sailkatua dago.
Marklesburg (Pennsylvania)
Marklesburg Pennsylvaniako borough bat da. Huntingdon konderrian kokatua dago. 2010ean 204 biztanle zituen, 2.68 kilometro koadrotan banatuta.
Many Farms (Arizona)
Many Farms Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Apache konderrian dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jarošov nad Nežárkou
Jarošov nad Nežárkou Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.107 biztanle ditu eta 27,77 kilometro koadroko azalera. Jindřichův Hradeceko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1399 urtean egin zen.
Orlando Letelier
Marcos Orlando Letelier del Solar​ (Temuco, 1932ko apirilaren 13 -Washington D. C., 1976ko irailaren 21) Txileko politikari, ekonomialari eta enbaxadore, Salvador Allenderen Unidad Popularrek sortutako gobernuaren partaidea izan zen. Augusto Pinochetek aginduta CIAko eta DINAko agentea zen Michael Townleyk erahil zuen Washingtonen, erbestean. Juan Pablo Letelier senatariren aita zen. Datu hauek CIAren dokumentuen desklasifikazioari esker ikusi izan dira.
Biografia
1973ko irailaren 11ko estatu kolpearen ondorioz, militarrek atxilotu eta torturatu egin zuten. Azkenik Dawson uharteko espetxean sartu zuten. Handik Valparaisoko Gerra-Akademian eta Ritoque kanpamentuan eduki zuten mundu osoan zabaldutako kanpaina bati esker, diktadurak libre utzi zuen arte, 1974an. Behin askatasuna lortuta, Estatu Batuetan erbesteratu zen. 1975ean Institute for Policy Studies (IPS) erakundean hasi zen lanean. Halaber, Pinocheten aurkako mugimendu politikoaren buru ezagunetarikoa bihurtu zen. Bere lanari esker, Txileko diktadurak kredituak lortzeko arazo handiak izan zituen. Mendeku gisa, diktadurak txiletar herritartasuna kendu zion, 1976ko irailaren 10ean. Baina mendekua ez zen horretan gelditu: irailaren 21an, automobilaren azpian jarritako lehergailu baten bidez, hiel egin zuten. Lehergailuak ere bere laguntzailea zen Ronni Moffitt hil zuen eta haren emaztea larriki zauritu zuen.
Orlando Letelierren gorpua Venezuelan lurperatu zuten zeren eta Pinochetek ez zuen Txilera eramatea onartu. 1994an gorpuzkiak Txilera eraman zituzten. Letelierren hilketa Kondor operazioaren barruan kokatu zen. Testuinguru horretan Hegoamerikako diktaduren aurkako militanteak mundu osoan hil zituzten.
Eleberria
Bere bizitzan oinarrituta, 2005ean, Eugene Propper eta Taylor Branch idazleek Labyrinth eleberri argitaratu zuten.
Liparis kusnetzovi
Liparis kusnetzovi Liparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Crossodactylus dispar
Crossodactylus dispar Crossodactylus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylodidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Game Boy saila
Game Boy saila Nintendoren bateriadun bideo-joko kontsola eramangarrien sail bat da. Munduko bideo-joko kontsola sail salduenetako bat da, guztira 200 milioi unitate saldu baititu mundu osoan.
Historia
Game Boy lehen aldiz 1989an merkaturatu zen. Gunpei Yokoiren ideia izan zen. Nintendoren historian eragin zuzena izan du gizon honek. Game Boyren garapenaren ardura izan aurretik ere lan garrantzitsuak egina zen Nintendorentzat. Adibidez, 1970ean, Nintendo oraindik bideo-jokoen merkatuan sartu aurretik kaleratutako Ultra Hand jostailuaren arduraduna izan zen. Geroago, Nintendo jostailuetatik bideo-jokoetara igaro zenean merkaturatutako Game & Watch kontsola eramangarri bildumaren arduradun izan zen.
Gunpei Yokoik jatorrizko Game Boya diseinatu zuenean argi zituen sistema eramangarri batek arrakasta lortzeko izan beharreko ezaugarriak: txikia, arina, merkea eta gogorra izatea eta joko bilduma erakargarria izatea eskuragarri.
Game Boyren arrakastak gaur egun arte jarraitu du.
Raymond (Kansas)
Raymond Kansasko hiri bat da. Rice konderrian kokatua dago. 2010ean 79 biztanle zituen, 0.83 kilometro koadrotan banatuta.
Héraðið
Argumentua
Inga (Arndís Hrönn Egilsdóttir) beti izan ditu zalantzan senarrak, Reynirrek (Hinrik Ólafsson), kooperatibari dion debozio esklabizatzailearekin. Kooperatibarekin duten zorra handitu eta handitu egiten da, eta haren prezioak bere eskumenak baino askoz handiagoak dira oraindik ere. Hondamendi bat gertatzen denean, Ingak kooperatibaren aurka sare sozialen bidez jardutea erabaki du. Kanpainak aurrera egin ahala, kooperatibak ahalegin guztiak egingo ditu bere jarduna oztopatzeko.
Harrera
Rotten Tomatoes kritiken agregatzaileak filmari %88ko onespena eman dio 24 berrikuspenetan oinarrituta, batez beste 10/6,8eko balorazioarekin.
Figols jauregia
Figols jauregia gaur egun Hotel Artaza bezala ezagutzen dugun eraikina da. Jauregi hau XX. mendearen hasieran eraiki zuen J.M. Smith arkitektoak, eta 2001 urtetik Monumentu Historiko Artistiko gisa zerrendatuta dago.
Eraikina
Getxo udalerriko Neguri auzoko Makaletako etorbidean kokatuta dago, konkretuki 12 zenbakian. Bere oinplanoa "H" etzan itxurakoa da; berau estaltzen isurki anizkuneko estalkia dugu, txapitulekin, harburu tailatuen gainean. Altxaerari dagokionez, beheko solairuan, pisu bat, ganbara eta txapitulaz osatzen da. Aparailua harlandu bikainezkoa da, erdiko gorputzeko pisua izan ezik, zeina espinelean antolatutako adreiluz egindakoa baita. Sarrerako fatxada hiru gorputzez osatuta dago; hauetatik erdikoa, sakonduta agertzen da. Ataripe handi bat du bere beheko oinean, eskartzanotako arkupeekin eta koloma rumendunekin; ataripe honen gainean tamaina bereko terraza bat dago. Alboko gorputzek lau isurkiko estalki independenteak dituzten dorreen antza dute eta hauetan bao dinteldunak irekitzen dira. Atzealdeko fatxadak, ikusterakoan nagusia dela ematen duenak, alboko gorputz aurreratuak ere ditu. Itxura eta tamaina askotako baoen 5 ardatz agertzen dira; aipatzekoa da sarrerako ataripe poligonala, erdi-puntuko arkuan, eta bere gainean ezkutu koroduna erakusten du.
Griot
Ezaugarriak
Griotek narrazioak olerkaria edo musikari ibiltaria izango balitz bezala narratzen dituzte: ahozko tradizioaren benetako gordailu dira (batzuetan bardo hitza ere erabili izan da definitzeko). Dena dela, Paul Oliver ikerlariak bere Savannah Syncopators liburuan zera dio: griotak kanta tradizionalak jakin behar dituela baina, halaber, gaur egungo gertariei buruzko inprobisatzeko gaitasuna izan behar duela. Herritarren artean, 'laudorio abeslariak' izenaz ezagutzen dira, baina gauza dira txutxumutxuak zabaltzeko, satirak egiteko edota komentario politikoak egiteko ere.
Kasta moduko talde endogamikoak dira, haien artean ezkontzen baitira. Kantatzeko modu berezia dute, beste abeslariek erabiltzen ez dutena. Teknikak eta kantak belaunaldiz belaunaldi gordetzen dira.
Etimologia
Hitza frantsesezko griot hitzetik dator eta hura portugesezko criado ("morroi") hitzetik.
Herrialde desberdinetan
Afrikako herrialde askotan dira: Mali, Gambia, Ginea, Ginea Bissau, Mauritania eta Senegal. Herrien ikuspuntutik, mandinga herrien artean (malinke, banbara, eta abar), fula, hausa, songhai, tukulor, wolof, serer, mossi, dagomba, Mauritaniako arabiarrak eta herri txiki beste askotan.
Izenak
Griot hitza zabalduena bada ere, beste izen asko dituzte:
Cutro
Cutro Italiako udalerri bat da. Crotonako probintzian kokatuta dago, Calabria eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Griot
Artista eta talde ezagunak
Griotak ez daude galtzeko zorian: alderantziz, afrikar diasporarekin batera, kanta eta kantari mota hori zabaldu egin da. Hona hemen ezagunenak:
Nazlini (Arizona)
Nazlini Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Apache konderrian kokatuta dago, Arizona estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Morchella rudis
Sinonimoak: ''Morchella umbrina var. macroalveola, Morchella esculenta var. rudis''.
Deskribapena
Kapela: 3 eta 4 cm bitarteko garaierakoa, gaztetan ia erabat biribila, garatzen denean oblongoa edo pixka bat oboidea bihurtzen da. Hasieran, ikatza bezain beltza, ondoren, zahartzaroan, marroi-okre antzekoa hartzen du. Saihetsak, microalveola aldaeran baino lodiagoak ditu, nekrosiagatik berehala furfurazeoak. Albeolo biribilduak, karpoforoaren tamainarekin alderatuta oso handiak.
Asiako Futbol Kopa
Asiako Futbol Kopa (ingelesez AFC Asian Cup) Asiako Futbol Konfederazioak (AFC) antolatzen duen selekzio nazionalen arteko futbol txapelketa da.
Morchella rudis
Deskribapena
Hanka: Leuna, oinarrian lodixeagoa, zahartzean nekrosiagatik okre antzeko kolorekoa.
Asiako Futbol Kopa
Historia
1956an antolatu zen lehen aldiz eta Amerika Koparen ondoren kontinenteko bigarren txapelketa zaharrena da. Lau urtean behin jokatzen da eta Japonia da garaipen gehien lortu dituen selekzioa.
Morchella rudis
Deskribapena
Haragia: Zurixka, usain eta zapore atseginekoa.
Etimologia: Morchella terminoa "morchel" hitzetik dator, onddoetarako alemaniar hitz zahar batetik.
Asiako Futbol Kopa
Historia
2007an Australiako selekzioa sartu zen txapelketan eta 2015ean berak antolatutako txapelketan txapelduna gelditu zen.
Morchella rudis
Jangarritasuna
Jateko ona, baina toxikoa gordinik.
Nahasketa arriskua
''Morchella umbrina var. microalveola'' ere badago, honek albeolo txiki asko ditu.
Banaketa eremua
Bretainia.
La Villedieu-en-Fontenette
La Villedieu-en-Fontenette Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Villedieu-en-Fontenette udalerrian erroldatutako biztanleak 176 ziren. Familiak 71 ziren, horien artean 21 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 17 bakarrik bizi ziren emakumeak), 21 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 21 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 95 etxebizitza zeuden, 74 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 90 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 74 etxebizitza nagusietatik 62 bere jabearen bizilekua ziren, 8 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 20 etxek lau zituzten eta 45 etxek bost zituzten. 55 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 38 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 110 ziren, horien artean 72 aktiboak ziren eta 38 inaktiboak ziren. 72 pertsona aktiboetatik 68 lanean zeuden (40 gizon eta 28 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 38 pertsona inaktiboetatik 18 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 13 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Villedieu-en-Fontenette udalerrian 74 unitate fiskal zeuden, 184 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.031 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 garraio enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Pierre Samuel du Pont de Nemours
Pierre Samuel du Pont de Nemours (Paris, 1739ko abenduaren 14a - Wilmington, Delaware, 1817ko abuztuaren 7a) frantses ekonomialaria eta politikaria izan zen.
François Quesnay ekonomialariaren ikasle izan zen, eta ekonomia politikoari buruzko obra ugari idatzi zuen: Physiocratie (1767), Origines et progrès d´une science nouvelle (1768) eta Table raisonnée des principes de l´economie politique (1773). Estatu Batuetara jo zuen 1814. urtean.
Sens-sur-Seille
Sens-sur-Seille Frantziako udalerria da, Saona eta Loira departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Sens-sur-Seille udalerrian erroldatutako biztanleak 326 ziren. Familiak 136 ziren, horien artean 40 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 40 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 215 etxebizitza zeuden, 144 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 50 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 212 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 144 etxebizitza nagusietatik 129 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 37 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 110 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 65 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 68 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 211 ziren, horien artean 149 aktiboak ziren eta 62 inaktiboak ziren. 149 pertsona aktiboetatik 139 lanean zeuden (71 gizon eta 68 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 62 pertsona inaktiboetatik 31 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 22 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Sens-sur-Seille udalerrian 147 unitate fiskal zeuden, 333,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.222 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 8 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Sens-sur-Seille udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 520 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Maria Merino
Maria Merino Maestre (Bilbo, Bizkaia, 1976ko urtarrilaren 20a) EHUko irakaslea, matematikaria eta ikertzailea da.
Izerdi
Izerdia gorputzari darion isurkari gazia eta usaintsua da, larruazalean tantak eratuz agertzen dena. Isurkari gazi kolorgea da izerdia, larruazaleko izerdi guruinek isurtzen dutena. Izerdiaren osagai nagusiak: gatzak (sodio kloruroa, batez ere), kolesterina, gantzak, azido oliotsuak eta albuminaren, urearen eta beste zenbait gairen zantzuak. Izerdiaren zeregin nagusia da gorputzaren beroa gutxiagotzea, izerdiaren osagai nagusia den ura lurruntzean hozten baita larruazala. Izerdiaren beste zeregin garrantzitsu bat da ura, gatzak eta bestelako katabolito batzuk (metabolismoaren hondakinak) gorputzetik kanporatzea.
Maria Merino
Sudoku jokoak aztertu ditu zientziaren ikuspuntutik.
Izerdi
Izerdi gehiegi botatzearen gaixotasunak hiperhidrosi du izena.
Maria Merino
Biografia
Maria Merinok Euskal Herriko Unibertsitatean Matematika lizentziatura lortu zuen 1999an eta Eusko Jaurlaritzaren laguntza baten bidez doktoradutza 2005ean.
Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da, Matematika sailean dihardu, Estatistika eta Ikerketa Operatibo arloan.
Dibulgazio arloan hainbat hedabideetan parte hartu du; Euskadi Irratiko Grafitti saioan, Bilbo Herri Irratiko Zientzialariak atalean. Telebistan, EITB Escépticos saioan.
Ajax (mitologia)
Adore eta trebetasun handiz borrokatu zen gerran. Homeroren Iliadan garaiera handia eta sekulako indarra zuen gerraria bezala deskribatzen da. Iliadan kontatzen diren batailetan ez zuten behien ere zauritu eta jainko grekoen laguntzarik jaso ez zuen pertsonaia handietako bakarra da. Izandako garaipen guztiak gizaki izaerari bakarrik zegozkion heroi bakarra zen. Akiles moduan, Ajax Kiron zentauroak trebatu zuen. Ajax, zalantza gabe, gudu-zelaiko errege garrantzitsuenetakoa zen, baina, ez Nestor, Idomeneo edo Menesteo bezain jakintsua eta ezta ere Diomedes, Odiseo edo Palamedes bezain trebea.
Akilesen heriotzaren ostean, Ajaxek eta Odiseok Akilesen armadura eskatzen dute. Eztabaida baten ondoren, Odiseok jasotzen du armadura eta Ajax erabat haserretuta lurrera erortzen da. Lurretik zutitzean, amorruaren amorruz zoratuta zegoen eta artalde bat erasotu eta ardi guztiak hil zituen akeoen buruzagiak zirelakoan. Lotsa eta desohorean ez bizitzeagatik bere buruaz beste egin zuen.
Boneta eta Txapela
Louis Ligetx larraintarrak egin hitzak eta airea
Bigarren Gerra Mitridatikoa
Lehen Gerra Mitridatikoa amaitu ondoren Silak Mitridatesi utzi zion bere erresumaren erregetza, garaitua izan zen arren. Murena Asian geratu zen gerran zehar Gaio Flavio Fimbriak zuzendutako armadaren zati izan ziren bi legioren buru. Murenak Mitridatesi bere armada berrarmatzen egotea leporatu zion eta Ponto inbaditu zuen. Mitridatesek garaitu zuenean, Murenak, egokiena, Silaren aginduak obeditu eta Mitridates eta bere erresuma bakean uztea zela erabaki zuen. Hala eta guztiz ere, ondoren Hirugarren Gerra Mitridatikoa gertatu zen.
Boneta eta Txapela
Igaran egün batez egin dügü erri,
Jefferson Davis
Jefferson Davis (Todd County, Kentucky, 1808 ekainaren 3a - New Orleans, Louisiana, 1889 abenduaren 6a) politikari eta soldadu estatubatuarra izan zen. Ezaguna da Amerikako Estatu Konfederatuen presidentea izateagatik, Estatu Batuetako gerra zibila iraun bitartean. Ikasketa militarrak West Point akademia militar ospetsuan burutu zituen eta Mexikoren eta Estatu Batuen arteko gerran parte hartu zuen. Mississippiko senatariaz (1835-1845) gain Estatu Batuetako kongresista izan zen (1845-1846 eta 1847-1861).
1861eko otsailaren 9an, sortu berria zen Amerikako Estatu Konfederatuen presidente aukeratu zuten, urte horretako maiatzean hiriburua Richmond-en jarri zuela. Armada Konfederatua antolatu zuen eta hasiera batean irabazten hasi baziren ere (Bull Run-eko gudua 1861eko uztaila eta 1862ko abuztua) Gettysburg-eko guduaren ostean porrotera eraman zuten atzera pausua hasi zen.
Gerra galdu ostean 1865eko maiatzaren 10ean atxilotu zuten. 1867ko maiatzaren 13an askatu ondoren Kanadan erbesteratu zen.
Azkenik, Estatu Batuetara itzuli zenean, negozio pribatuetan aritu zen, bere heriotza arte.
Boneta eta Txapela
Urte bakotx fortüna eginik üdüri.
Agur eta zertan hiz Petiri gaizoa?
Ene haur denborako kantüko aüzoa!
Igaran dük ordünko denbora gozoa,
Eta hi aberastü, ez behiz zozoa!
Parisetik horra nük züen ikustera,
Han ontsa bizi gütük, adiskide Pierra,
Hiaurek ikusten dük egin diat afera,
Txapela ezari diat bürütik behera.
Txapela badük bena arin barnekoa.
Non ützi dük boneta Eüskal-Herrikoa?
Txapel horrek ez deik ez edertzen kaskoa,
Basta ederra gatik, asto dük astoa.
Ez diat ez axolik laidoen batere!
Han ezagützen diat hanixko andere!
Itxürari so-ginez aberats bai ere
Arren badük ideia hola ezkontzeko?
Lagün franko badükek hortan segitzeko.
Ofizio bat balitz Parisen hartzeko,
Aberats izan gabe, auher bizitzeko.
Ez nük ez hi bezala lanean akitzen;
Lan anplexagorik dük hirian agitzen.
Ene alde hasi nük Parisen bizitzen,
Arrüaren xokoan oskien argitzen.
Ofizio ederra oski argizale,
Har ezak emaztea ziraje saltzale,
Haurrak jinen zaitzüe gose bazkazale,
Ütziren dük Parise ahal bezain zale.
Ni ja nahi nük egon boneta kaskoan,
Ene sorlekü maite Eüskal-Herrikoan.
Ihork ere jakin gabe zer düdan gogoan,
Kobla zonbaiten hontzen sütondo xokoan
Oka (argipena)
Oka izan daiteke:
Saint-Jean-de-Beugné
Saint-Jean-de-Beugné Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Peromyscus merriami
Peromyscus merriami Peromyscus generoko animalia da. Karraskarien barruko Neotominae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
Saint-Jean-de-Beugné
Biztanleria
2007an Saint-Jean-de-Beugné udalerrian erroldatutako biztanleak 541 ziren. Familiak 206 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (39 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 64 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 77 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 255 etxebizitza zeuden, 213 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 32 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. 248 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 213 etxebizitza nagusietatik 159 bere jabearen bizilekua ziren, 52 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 3 etxek gela bat zuten, 11 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 57 etxek lau zituzten eta 108 etxek bost zituzten. 186 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 92 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 101 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 357 ziren, horien artean 291 aktiboak ziren eta 66 inaktiboak ziren. 291 pertsona aktiboetatik 267 lanean zeuden (150 gizon eta 117 emakume) eta 24 langabezian zeuden (6 gizon eta 18 emakume). 66 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 19 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 27 komertzioetatik, 3 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 8 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Sacré-Cœur basilika
Sacré-Cœur basilika (frantsesezko Bihotz Sakratua) Parisko eliza katolikoa da, Montmartre muinoaren tontorrean eraikia (18. barrutia). Hamar milioi erromes eta bisitariekin (2006an), Frantziako bigarren monumentu bisitatuena da, Notre-Dame katedralaren atzetik.
Saint-Jean-de-Beugné
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
Sacré-Cœur basilika
Jesusen Bihotzaren basilika da, 1873ko uztailean Frantziako Nazio Biltzarrak bozkatutako lege bati jarraikiz, Frantzia-Prusia Gerrako hildakoak omentzeko eta Parisko Komunako bekatuak garbitzeko. Lehen harria 1875ean ipini zen eta, nahiz eta 1914an amaitu, Lehen Mundu Gerra amaitzean baino ez ez zen sagaratu, 1919an.
Eraikuntza
Sacré-Cœur basilika eraikuntza, hasiera batean, 1870eko porrotaren ondorioak sendatzeko pentsatu zen. 1870eko irailaren 4an, Hirugarren Errepublika aldarrikatu zen egunean, Nantesko bere apezpikutzako parrokoei zuzendutako gutun batean, Mons. Felix Fournierrek Frantziaren porrota 1870eko gerra franko-prusiarrean, 1789ko iraultzatik mende bateko gainbehera moralaren ondoren, jainkoaren zigor bati egotzi zion.
Gutun honek, beharbada, urte bereko abenduan Alexandre Legentil filantropoak bere konfesorearen aurrean, Gustave Argand aitaren aurrean, Poitierseko Collège Saint-Joseph kaperan egindako boto bat inspiratu zuen, azken hau bertako errektorea zelarik, eta 1871ko urtarrilean idatzia. Ondoren, 1873ko uztailaren 24ko legeak beste justifikazio bat asmatu zuen: Parisko Komunako "Federatuen delituak ordainaraztea". Bere eraikuntza 1875ean hasi zen.
Basilika Montmartreko muinoan eraikitzeko hautua oso sinbolikoa izan zen eskuin garailearentzat, matxinada martxoaren 18an hasi baitzen, Adolphe Thiersen tropak Parisera iritsi zirenean han zeuden kanoiak kentzeko. Paristarrek, kanoi hauek, Prusiaren aurkako gerran harpidetza bidez ordaindu zituztenak, euren jabetzakoak zirela uste zuten. Lehen harria jartzeko zeremoniaren ondoren, Hubert Rohault de Fleuryk honakoa azaldu zuen:
Aurreko gurtza toki bat, Saint Marcel de la Maison-Blanche eliza, antzeko zirkunstantzietan eraiki zen: Bréa kapera ezizena jaso zuen, Jean Baptiste Fidèle Bréa jeneralaren omenez, ekaineko jardunaldietan eraila izan zena. Asanblada Nazionalak bozkatutako legearen testuan ez da arrazoi hori aipatzen, baina bere garaian ezkerreko oposizioak salatu zuen.
Jolastoki jatetxea
Jolastoki Jatetxea Getxo udalerriko Neguri auzoan kokatuta dago. Leioako etorbidea, 24 eta Makaletako etorbidea zeharkaldian. 98 urtez ibili da familia Arana eskuetan, hiru belaunaldi, bere ateak itxi arte.
Sacré-Cœur basilika
Arkitektura
Paul Abadie arkitektoak irabazi zuen basilika eraikitzeko lehiaketa. Honek estilo eklektikoa du, arkitektura erromanikoan eta bizantziarrean oinarritua, batez ere Périgueux hiriko Saint-Front katedralean. Basilikak greziar gurutzeko oinplanoa du. Gurutzearen lau besoen artean kupula bana dago eta trantseptuan kupula nagusia, 83 m garai, tontorrean linterna bat duela.
Erabilitako harri zuria Château-Landongo harrobietatik dator. Abadie arkitektoak aukeratu zuen, haren gogortasuna eta euriarekin garbitzeko duen gaitasuna dela-eta.
Barnealdean, absidea Frantziako mosaiko handienarekin apaindua dago, guztira 473,78 m² dituena. Luc-Olivier Mersonek bururatu zuen eta Guilbert-Martin lantegiek gauzatu 1918 eta 1922 artean. Bertan Jesusen Bihotza agertzen da, Eliza Katolikoak eta Frantziak loriatua.
Tamaina handiko ezkila-dorre laukian Frantziako ezkila handiena dago. Bere izena La Savoyarde ("savoiarra") da eta Annecy hirian urtu zuten Paccard anaiek 1895an. 3 metroko diametroa du eta 18.835 kg pisatzen ditu. Ezkila-mihiak 1.200 kg ditu. Savoiako elizbarrutiek eskaini zuten 1895an.
Organoa
Basilikan Aristide Cavaillé-Collek egindako hodi-organo handi eta bikain bat dago. Hasiera batean Bidarteko Ilbarritz jauregian jartzeko eraikia, organoa 109 erregistroz eta 78 ahots-erregistroz osatua dago, 61 eskuzko nota eta 32 notako pedaletan banatuak (ezohikoa XX. mendearen hasiera baino lehen; garaiko estandarra 56 eta 30ekoa zen), hiru banaketa adierazkorretan banatuak (hau ere ezohikoa garairako, baita organo handietan ere).
Organoa, bere garaian aurreratu zen, adierazpen banaketa ugari zituelarik, eta interpreteari, garaiko beste instrumentu handiago batzuekiko abantaila nabarmenak emanez. Sheffieldeko Albert Hallen instrumentuaren ia berdina zen (tonu ezaugarriei, antolamenduari eta estaldurari dagokienez), 1937an sute batek suntsitu zuena. Hala ere, Cavaillé-Collen ondorengo eta suhia zen Charles Mutinek 1905ean Parisen ezarri zuenean, kutxa askoz sinpleago batek jatorrizko kutxa ordezkatu zuen.
Jolastoki jatetxea
Historia
1921ean, Gipuzkoatik etorritako Olaizola Ahizpak (Bixenta eta Mertxe) Jolastoki izeneko piknik gunea ireki zuten Makaleteko etorbidean. Gaur egun Aitor Jatetxea dugu haren lekuan. 1953an, Celestino Arana Gasteluiturri, Bixentaren senarra, lokala eraberritu eta handitu egin zuen jatetxe bihurtuz. 1961ean, Sabino Arana Olaizolak Txakoli Artebakarrako bere emazte Begoña Beaskoetxearekin batera, kategoria inprimatzen hasi ziren Bizkaiko sukaldaritzan erreferentzia gisa jarriko zuen jatetxera. 1984an aztarnategi zaharretik 300 metrotara kokatutako euskal etxe batera joan ziren. Etxeko egituran integratutako erreforma integrala egin zuten. 1995ean Taberna 94 inauguratu zen, eguneko menua zerbitzatzen delarik eta terraza aklimatatuan mokadutxo menua eta menu berezia. 1997an Sabin hiltzen da eta hirugarren belaunaldiak bere gain hartu zuen zuzendaritza urteetako esperientziarekin (1998an Itxaso eta Sabin aukeratu zituzten Herriko Balore Gazteen Sukaldea). Itxaso Arana, Sabin Arana (semea) eta Arantza Bengoa emaztea. Sabinek sukaldaritzako hainbat praktika egin zituen jatetxe desberdinetan eta herrialde desberdinetan egosten jarraitzen du Bizkaiko sukaldariekin (Milan, Napoles, Miami, New York, Boisse, Amsterdam ...). "Bizkainos Sukaldari Bizkainos" elkartearen kide sortzailea ere bada. 2001 eta 2002 urteetan instalazioen berritze sakona egin zen. Sukaldaritza teknologia berriena txertatu zen eta jantokiak eta terraza eraberritu ziren. 2019 urtean, Uztailaren 14an ixten ditu ateak, 100 urte bete baino bi urte lehenago.
Saint-Jean-de-Beugné
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroa
Terrorismoaren Biktimen Oroimenezko Zentroa Espainia ko terrorismoaren biktimei eskainitako gune bat da, Gasteizen (Araba) kokatua. Melitonium ezizenarekin ere ezaguna da.
Saint-Jean-de-Beugné
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroa
Sorrera
Gunea 2021 eko ekainaren 1ean inauguratu zen. Estatuko Administrazio Orokorrari atxikitako izen bereko fundazio publiko espainiar batek zuzentzen du.
Madrilen beste egoitza bat irekitzea aurreikusita dago, terrorismo jihadista ardatz duena.
Helburuak
Bere helburuak dira terrorismoaren biktimek gorpuzten dituzten balio demokratiko eta etikoak babestea eta zabaltzea, biktimen memoria kolektiboa eraikitzea eta herritar guztiak kontzientziatzea askatasuna eta giza eskubideak eta terrorismoaren aurka defendatzeko, Espainiako BOE aldizkari ofizialean adierazten denez.
Izenak berak adierazten duen bezala, Memoriala terrorismoaren biktimei eskainita dago, eta ez beste indarkeria-mota batzuen biktimei, beren legeria espezifikoa baitute, hala nola Memoria Demokratikoaren Legea eta Euskal Autonomia Erkidego ko eta Nafarroako polizia-gehiegikeri en legeak, bai eta beren oroimenerako eta omenaldirako espazioak ere.
Guneak kritikak jaso ditu gatazkaren alde batera alboratuta egoteagatik, gerra zikin ean aritutako biktimak zurituz. Hau dela eta, gunea "Melitonium" izen alternatiboarekin ere ezagun bihurtu da.
Jarduera
Terrorismoaren Biktimen Oroimenezko Zentroa Fundazioak erakusketa iraunkorrak eta aldi baterakoak, artxibo eta dokumentazio-zentro bat, hezkuntza-programak, ikerketa-ildoak eta nazioko eta nazioarteko zabalkunde-jarduerak sustatzen ditu. Cuadernos del Centro Memorial de las Víctimas del Terrorismo aldizkaria argitaratu zuen. Fundazioko zuzendaria Florencio Domínguez Iribarren kazetaria da.
Jarov (Plzeň-Iparraldeko barrutia)
Jarov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 141 biztanle ditu eta 10,56 kilometro koadroko azalera. Plzeň-Iparraldeko barrutian dago.
Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroa
Jarduera
Memorialak terrorismoaren 1.453 hildakoen senitarteko batzuen lekukotza jasotzen du, baita 1960tik Espainian atentatu terroristetan zauritu ziren 4.983 pertsonetako batzuena ere. Adibidez, Gobernuak ordaindu dituen zauririk zaharrenen lekukotza entzun daiteke, 1963ko uztailean Barne Defentsa talde anarkista k Madrilgo Segurtasun Zuzendaritza Nagusiko pasaporte en sailaren aurka bonba z egindako atentatu baten biktima izan zen emakumea. Emakumeak 16 urte zituen orduan, eta larri zauritu zen.
Franz Liszt
Franz Liszt (Liszt Ferenc; Doborján, Austriako Inperioa, gaur egun Austria, 1811ko urriaren 22a - Bayreuth, Alemaniar Inperioa, 1886ko uztailaren 31) erromantizismo garaiko hungariar musikagile, piano-jotzaile eta zuzendaria izan zen.
Terrorismoaren Biktimen Oroimenerako Zentroa
Kritikak
2021ean Memoria Osoa sareak (15 bat biktima elkarte batzen dituena besteak beste Martxoak 3 elkartea, Durango 1936, Gernika Memoriaren Lekuko, Gernika batzordea edota Sanfermines 78 gogoan) salatu zuen Zentroak "kanpoan" uzten zituela Estatuaren aparatuek eragindako indarkeriaren milaka biktima. Kideetako batek kritikatu zuenez, 1960tik aurrerako biktimak aintzat hartzen ditu, eta beraz, ez dator bat "estatu-terrorismoak bere forma ugarietan lehenago eta geroago eragindako sufrimenduaren mapan jaso behar den errealitatearekin: fusilamenduak, epaiketaz kanpoko exekuzioak, tortura..." .
Bestalde Zentroan Meliton Manzanas torturatzailea inspektore soil gisa agertzea eta Carrero Blanco Frankista «Luis Carrero Blanco gobernuko presidente eta armadako almirantea oroitzen dugu, ETAk Madrilen hila, 1973ko abenduaren 20an» moduan gogoratzea deitoratu zuten herritar ugarik.
Euskadin lehendabizi Amaiurrek eta gero EH Bilduk museoa kritikatu zuen goian aipatutako antzeko argudioekin.
Franz Liszt
Bizitza
Lehen piano-kontzertua bederatzi urterekin eman zuen. 1821. urtean, Carl Czerny eta Antonio Salieriren ikasle izan zen Vienan. 1823-1835 urteetan, Parisen, Anton Reicha eta Ferdinando Paëren ikasle izan zen. Bere garaiko artista eta idazle askoren lagun izan zen: Hector Berlioz, Frédéric Chopin, Richard Wagner, Victor Hugo, Alphonse de Lamartine, George Sand eta Eugène Delacroix, besteak beste.
1848. urtean Weimarko gorteko kapera-maisu izendatu zuten, eta han izan zen 1859 arte. Weimarren, Wagner (Lohengrin, 1850), Schumann, Berlioz, Mendelssohn, Weber eta Schuberten musika-lanak estreinatu zituen. Garrantzi handiko musikagune egin zuen Weimar hiria. Garai hartan idatzi zituen Fausto (1853-1861) eta Dante (1856) sinfoniak; bizitzako aldirik emankorrena izan zuen hura.
1860tik aurrerako musika-lanek erlijioa dute gaitzat: Santa Isabelen kondaira (1862) eta Christus oratorioa (1866). 1869 urtetik aurrera, Erroman, Weimarren eta Budapesten bizi izan zen. Bizitzako azken bost urteetan irakaskuntza izan zuen zeregin nagusia. Alexander Siloti, Frederic Lamond, Moriz Rosenthal eta Felix von Weingartner ikasle izan zituen, besteak beste.