cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uzta
Nekazaritzarako makineria
XXI. mendearen hasieran arruntak ziren, nekazaritza estentsiboko herrialdeetan, 30 oineko (9 m) ebaketa-zabalerako gari-buruetako makinak, 8.000-10.000 l-ko edukiera (6 eta 7,5 t artean) duten tobera bat, 3 ha/h baino zertxobait gehiago biltzea lortzen dutenak. 300 CV (220 kW) inguruko diesel motorrak dituzte. Sentsore batzuk izaten dituzte laborearen berehalako errendimenduari eta alearen hezetasunari buruzko informazioa ematen dutenak, baita mekanismoen funtzionamenduari buruzkoa ere. GPS sistema batek gidariari laguntzen dio makinaren norabidean. Uztan, garai batean, pertsona kopuru handia behar zen segarako eta gari-jotzeko, eta makina horiekin bi langilek bakarrik egin zezaketen lan: uzta biltzeko makinako gidaria eta tolba bagoiekin edo gurdiekin aleak soltean jasotzen dituen traktore-gidaria.
Brenles
Brenles Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ristella guentheri
Ristella guentheri Ristella generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Stará Myjava
Stará Myjava Eslovakiako udalerri bat da, Myjavako barrutian kokatuta. 17,73 km²ko azalera du eta 733 biztanle 2017ko datuen arabera.
Devitoita
Devitoita mineral bat da eta devitoite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Devitoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 da.
Mozarabiar artea
Mozarabiar artea kristau mozarabiarren artea da, nahiz eta honen inguruan iritzi ezberdinak topatuko diren. Ikerlari batzuk mozarabiar artea Iberiar penintsulan musulmanak zeuden bitartean emandako artea dela diote.
Bi arte mozarabiar bereiz daitezke, alde batetik musulmanak Iberiar penintsulan zeuden bitartean eta hauek konkistatutako lurraldeetan eman zena, hau da, beraiekin batera bizi izan ziren kristauek egindakoa. Beste aldetik, birpopulaketaren artea dago, alegia, kristautasunak Iberiar penintsula errekonkistatu ondoren eman zen artea. Musulmanak iritsi zirenean kristauek beren erlijio eta ohiturekin jarraitu zuten hasierako urteetan, tolerantzia garaiak ziren eta. Hala ere, ezin zuten eliza berririk eraiki (salbuespen batzuekin) eta bisigodoen garaiko elizak berritu zituzten. Hala ere, mendetasun egoeran zeudenez eta ez zutenez hainbeste diru, garai hartako ondare arkitektoniko gutxi mantendu da gaur arte. Arte hau batez ere Toledon eta Andaluzian eman zen. Gaur egunera ez da iritsi ez eskulturarik ezta margorik ere.
Arkitektura adibide bat Bobastroko labar eliza da, Mesas de Villaverden (Malaga). Eredu basilikala da eta hiru nabe ditu pilarez banandua. Burualde hirukoitzan erdiko absidea ferra arku formakoa den bitartean albokoak lauak dira. Gurutzaduran aurre-ate arrastoak topatu dira. Estalkia egurrezkoa zen. Labar eliza izan arren ez dago ezkutatua. Nahiz eta eliza berriak egiten ez utzi, hau salbuespen bat da.
Miniaturagintza ere landu zuten eta mozarabiarren tenpluetako eskuizkribuetan dago. Bi tendentzia nagusi jarraitu zituzten: naturalista eta antinaturalista. Ezagutzen ez diren eskultura eta margogintza, miniaturak ikusita irudikatu daitezke. Bi adibide daude: Biblia Hispalense alde batetik; eragin ezberdinak ditu, erromatarra irudi naturalistak dituelako, musulmana azaltzen den landare apainduragatik eta bisigotikoa ferra arkua azaltzen delako. Bigarren eskuizkribua De Virginitate Beatae Mariae da. Hau antinaturalista da eta musulmanen eragina ikusi daiteke apainduretan: merloiak, alfizak...
Corneille Heymans
Corneille Jean François Heymans (Gante, Flandria, 1892ko martxoaren 28 - † Knokke, 1968ko Uztailaren 18) belgikar fisiologoa izan zen.
Farmakologia katedradun eta Unibertitateko errektore zen J. Z. Heymansen semea, Medikuntza ikasi zuen, lehenengo Ganteko Unibertsitatean eta gero Parisen, Lausanan eta Londresen. 1925etik aurrera, Ganteko Unibertsitatean farmakologia irakastsi zuen, beranduagko katedra lortuz.
Bere aitak sortutako Ganteko Farmakodinamika eta Terapeutika Institutuan lan egin zuen haren menpe eta, hura hiltzean, Institutuaren zuzendari bihurtu zen.
1938an Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen.
Saint-Germain-du-Puch
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 823 etxebizitza zeuden, 785 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 36 hutsik zeuden. 761 etxeak ziren eta 60 apartamentuak ziren. 785 etxebizitza nagusietatik 594 bere jabearen bizilekua ziren, 159 alokairuan okupaturik zeuden eta 32 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 16 etxek bi zituzten, 109 etxek hiru zituzten, 217 etxek lau zituzten eta 438 etxek bost zituzten. 556 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 338 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 403 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.337 ziren, horien artean 1.018 aktiboak ziren eta 319 inaktiboak ziren. 1.018 pertsona aktiboetatik 931 lanean zeuden (497 gizon eta 434 emakume) eta 87 langabezian zeuden (35 gizon eta 52 emakume). 319 pertsona inaktiboetatik 118 erretiraturik zeuden, 115 ikasten zeuden eta 86 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 101 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 24 eraikuntza enpresak ziren, 14 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 18 zerbitzu enpresak ziren, 18 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 28 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 6 igeltseroak, 1 margolaria, 4 zurginak, 4 iturginak, 3 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 5 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 2 okindegiak, 1 liburu denda zen eta 1 drogeria zen.
2000. urtean Saint-Germain-du-Puch udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, 810 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Denver Broncos
Denver Broncos AEBtako Colorado estatuko Denver hirian egoitza duen amerikar futbol talde profesional bat da. NFL liga profesionalean jokatzen du. 1959an sortu zen eta etxeko partiduak Sports Authority Field at Mile High estadioan jokatzen ditu.
Palmaresa
- Super Bowl: 3
- Konferentziako Txapeldunak: 6
- Dibisioko Txapeldunak: 12
Ēriks Ešenvalds
Ēriks Ešenvalds (Priekule, Letonia, 1977ko urtarrilaren 26a) letoniar musikagilea da.
Biografia
Priekulen jaio zen, 1977an. Letoniako Musika Akademian egin zituen musika ikasketak, Selgas Mencerekin Konposizioko maisutza gradua lortu zuelarik. Musika ikasketekin jarraitu zuen Ogren, Frantzian, Txekian, Alemanian, Holandan eta Norvegian.
2005az geroztik sari asko jaso ditu. 2012an, berak abesbatzarako konposatutako abestiez osatutako O Salutaris diskoak eratu zuen, eta Letoniako musika grabazioaren saria jaso zuen. Mundu mailan egiten diren nazioarteko jaialdietan bere musika sarri interpretatzen da.
Bigarren hezkuntzako irakasle da, eta bederatzi urtez Letoniako Estatu-Abesbatzan parte hartu izan du. Letoniako musikagileen elkarteko kide da 2002az geroztik. 2011-2013 ikasturterako Cambridgeko Trinity Collegen Unibertsitatean Fellow Commoner in Creative Arts plaza lortu zuen.
Ashikaga Yoshiharu
Ashikaga Yoshiharu (足利 義晴) Ashikaga shogunerriko hamabigarren shoguna izan zen, eta 1521 eta 1546 bitartean gobernatu zuen Japonian. Hamaikagarren shoguna izan zen Ashikaga Yoshizumiren semea izan zen.
1521ean, botere borroka bat egon zen Ashikaga Yoshitane eta Hosokawa Takakuniren artean, Yoshitanek Awaji uhartera ihes egin zuen, eta Yoshiharu shogun bihurtu zen, baina gobernari txotxongilo bat zen. Bere botere politiko faltak eta Kiototik kanpora jasaten zituen etengabeko kanporatzeek, 1546an kargua uztera behartu zuten, Miyoshi Nagayoshi eta Hosokawa Harumotoren arteko borroka baten erdian.
Bere oinordekoa, bere seme Ashikaga Yoshiteru izan zen. Bere beste semea, Ashikaga Yoshiaki ere, shoguna izan zen, shogunerri honetako hamabosgarren eta azkena.
Teri Hatcher
Teri Lynn Hatcher (Palo Alto, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1964ko abenduaren 8a) estatubatuar aktorea da.
Ashikaga Yoshiharu
Yoshiharu izan zen Japoniara 1542an iritsi ziren lehen europarrak hartu zituen shoguna.
Otxarkoaga: Bilbo berri baten jaiotza
Otxarkoaga: Bilbo berri baten jaiotza Otxarkoagako Familia Elkarteak egindako dokumentala da, 13 minutu ingurukoa, 2011ko irailaren 29an estreinatua. Otxarkoaga auzoko (Bilbo) jaiotzaren inguruko zenbait xehetasun azaltzen du; besteak beste, lekuko bizilagunen iritziak eta istorioak.
Dokumentalaren estreinaldiarekin batera, argazki erakustaldi bat eta bi hitzaldi egin zituzten famili elkartekoek.
Bolada-proba
Bolada-proba edo Wald Wolfowitzen bolada-proba bi balioko segida bat zorizkoa edo independentea den erabakitzeko erabiltzen den hipotesi-proba ez-parametriko bat da. Proba burutzeko, boladak edo ondoz ondoko balio berdinen segidak kontatzen dira. Bolada kopurua zorizkotasun hipotesi nuluaren pean espero daitezkeenak baino nabarmen gehiago edo gutxiago badira, hipotesi nulua baztertu eta segida zorizkoa ez dela edo datuek dependentzia-mota bat erakusten dutela erabaki behar da. Proba Abraham Wald eta Jacob Wolfowitz estatistikariek asmatu zuten 1940 urtean.
Bolada-proba aldagai dikotomikoetarako
Aldagai dikotomikoak bi balio bakarrik hartzen dituzten aldagaiak dira (adibidez, sexua, akasgabe/akastun, azterketa bat gainditu/ez gainditu). Bolada-proba datu dikotomikoetan oinarritzen da, datuak jaso diren ordenan boladak edo balio bereko ondoz ondoko datu segidak zenbatuz. Adibidez, industria-prozesu batean ekoiztutako piezak akasgabeak (0) edo akastunak (X) diren jaso da:
Aurreko segidan 7 bolada daude: X-00-X-0000-X-00000-XXXXX.
Datuak zoriz jaso badira edo segida independentziaz suertatu bada, bolada kopurua ez da ez handiegia ez txikiegia izango. Izan ere,
Hipotesi nulu moduan zorizkotasuna harturik, bolada-proba alde bikoa da: bolada kopurua txikia nahiz handia denean baztertuko da zorizkotasuna eta independentzia. Zorizkotasuna baztertzea dakarten balio kritikoak ematen dituzten taulak badaude.
PlayStation
PlayStation (japonieraz プレイステーション Pureisutēshon; laburdura ofiziala PS1) Sony Interactive Entertainment japoniar konpainiaren 32 bitetako mahaigaineko bideokontsola bat da. 1994ko abenduaren 3an lehenbizikoz Japonian merkaturatu zen. Bai salmenta kopuruengatik nahiz zaletuen oneritziari dagokionez, bosgarren belaunaldiko kontsola arrakastatsuenatzat jotzen da. CD-ROM hadwarean txertatzearen erabakiarekin arrakasta izan zuen.
Bolada-proba
Bolada kontrastea aldagai jarraituetarako
Bolada-proba aldagai jarraituetan aplikatzeko, datuen mediana kalkulatu eta, jaso diren ordenan, medianatik gora (+) edo behera (-) dauden sailkatzen dira. Era horretan, aldagai dikotomiko bat eskuratuko da. Adibidez, lantegi bateko eguneko ekoizpen datuak jaso dira:
PlayStation
Denboraren poderioz, bere bertsio berri eta hobetuak merkaturatuz joan dira: PlayStation 2, PlayStation 3, PlayStation 4, PocketStation, PlayStation Portable eta PlayStation Vita.
Cheilopogon furcatus
Cheilopogon furcatus Cheilopogon generoko animalia da. Arrainen barruko Exocoetidae familian sailkatzen da.
Gioja (kraterra)
Gioja kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago. 42,5 kilometroko diametroa du. Izena Flavio Gioiaren omenez darama. Kraterra Byrd krater handienaren hegoaldeko ertzaren ondoan dago, horma baxuekin. Hego-hego-ekialdean, Main kraterra agertzen da.
Giojaren ertza ia biribila da, baina apur bat higatuta dago. Ahoaren kanpoko arrapalak aldatu egin dira geroagoko inpaktuengatik, bereziki mendebaldean. Ertzak ipar-mendebaldean du punturik altuena, eta Byrd kraterraren ertzak eta desagertutako beste formazio batzuek indartu dute. Barruko lurzorua ia laua da, eta barga txiki bat du, erdiko puntutik ipar-ipar-ekialdeko ertzeraino hedatzen dena. Gainazala markatzen duten krater txiki batzuk ditu, horietako bi barne-mendebaldeko hormatik gertu.
Bolada-proba
Bolada kontrastea aldagai jarraituetarako
Mediana 27 da. Beraz, datuak 27tik behera edo gora dauden sailkatuz:
Aldagai dikotomiko horretan 4 bolada daude. Aski da jaso diren datu-kopuruetarako balio kritikoa tauletan bilatzea, 4 balioak zorizkotasuna onartzera edo baztertzera daraman erabakitzeko.
Lagin-tamaina handiak
Taulak aldagai dikomotikoaren balio kopuru mugatuetarako eratzen dira, gehienetan 20ra bitartekoak. Hortik aurrera, zorizkotasunaren hipotesi nulupean R bolada kopuruen probabilitateak kalkulatzeko hurbilketa normala erabil daiteke:
Proba alde bikoa denez, lagineko bolada kopuruaren probabilitatea, norabide egokian, adierazgarritasun-mailaren erdiarekin alderatu beharko da erabakia hartzeko.
Jägermeister
Jägermeister (ehiza-guarda) likore mikatz gozoa da, %35eko alkohol-edukia duena. Belarrekin egiten da, eta oso ezaguna da Saxonia Beherean, Wolfenbüttel hirian. Hiri horretan dago hura merkaturatzen duen enpresaren sustraia: Mast-Jägermeister SE. Alemaniar likore honen errezeta sekretua 56 belar ezberdinekin prestatzen da.
Edari horren ospeak hainbesteko indarra izan du, ezen 1990eko hamarkadaren amaieran Estatu Batuetako klase ertaineraino iritsi baita. Are gehiago, ohikoa da likore honekin egindako koktelak aurkitzea, horien artean Jägerbomb ezagunena izanda.
Barra do Corda
Barra do Corda Brasilgo udalerri bat da, Maranhão estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Froelich (kraterra)
Froelich kraterra Ilargiko talka-krater bat da. LQ01 lau-angelukoan dago, Ilargiaren alde ezkutuan. 56,7 kilometroko diametroa du. Izena Jack Froehlichren omenez darama. Kilometro gutxi batzuek bakarrik bereizten dute krater hori Lovelace kraterretik iparraldera. Hegoalderago, Merrill kraterra agertzen da, eta, hego-ekialdean, Brianchon krater handiena dago.
Krater sateliteak
Krater sateliteak krater nagusitik hurbil dauden krater txikiak dira, eta krater horren izen bera hartzen dute letra larri osagarri batekin (baita horien eraketa krater nagusiaren eraketatik independentea bada ere). Konbentzioz, egitura horiek ilargi-mapetan identifikatzen dira, eta dagokien letra krater nagusitik hurbilen dagoen ertzaren erdian kokatzen da.
Foulenay
Foulenay Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Foulenay udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 36 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 53 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 13 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 32 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 5 etxek hitu gela zituzten, 14 etxek lau zituzten eta 16 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 37 ziren, horien artean 29 aktiboak ziren eta 8 inaktiboak ziren. 29 pertsona aktiboetatik 28 lanean zeuden (15 gizon eta 13 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 8 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ostalaritza eta jatetxe enpresa batena zen.
2000. urtean Foulenay udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bussy-sur-Moudon
Bussy-sur-Moudon Suitzako udalerria da. Vaud kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Lurretik ilargira
Lurretik ilargira (jatorrizkoan, De la terre à la lune) Jules Verne frantziar idazleak idatzitako abenturazko eleberri bat da. 1865ean Pierre-Jules Hetzelek argitaratu zuen.
2014ean Consuelo Delgadok euskarazko itzulpena Susaeta argitaletxean argitaratu zuen, Fernando Aznarren ilustrazioekin.
Argumentua
1865. urtea. Abenduaren lehena, hamaikak hamairu minutu gutxiago, ez segundu bat gehiago eta ez gutxiagoan, jaurtigai erraldoi bat espaziora jaurtitzeko une egokia da. Jaurtigaiaren barrenean hiru pertsonaia bitxik bidaiatuko dute, hain zuzen ere, Ilargira joango diren lehenbiziko hiru gizasemeak.
Mundu osoan jakinmina piztu duen proiktua da, baina data zehatz horretarako xehetasun guztiak prest egotea ez da lan erraza izango. Hau lortu ezin izan ezkero, Ilargia Lurretik berriz ere horrelako hurbiltasun baldintzetan egon dadin beste hemezortzi egun eta hamaika egun itxaro beharko lirateke.
Likidotasun
Ekonomian, aktiboen likidotasuna aktiboek diru bihurtzeko duten gaitasuna da, salmenta edo bestelako eragiketa baten bitartez eta bere balioa nabarmen galdu gabe. Aktiboa diru zenbat eta aiseago eta azkarrago bihurtu, orduan eta likidoagoa dela esaten da. Dirua bera da aktiborik likidoena, hau da, paper eta txanponak erabateko likidotasuna dute.
Aktibo oso likidoa adibidez, pertsona batek banku batean gordailu bat izatea da non diru hori edozein momentutan ateratzeko aukera duen, kutxazain baten bitartez ere. Bestalde, ibilgetu higiezin bat saldu behar dela erabakia hartzen denetik, salmentatik dirua lortu arte igaro den denbora luzea bada, aktiboa ez da oso likidoa izango. Salmenta hau diru bihurtzeko prozesua lastertu nahi baldin bada, ibilgetuaren salneurriarekiko baliogutxitzea islatu beharko litzateke.
Gallotia bravoana
Gallotia bravoana Gallotia generoko animalia da. Narrastien barruko Lacertidae familian sailkatuta dago.
Proaktibotasun
Proaktibotasuna edo portaera proaktiboa erakunde batean berrikuntza eta aurrerakuntzarako ekimenak planteatu eta burutzeko jarrera eta portaera da. Ingurune aldakor batean, aldaketak aurreikusi eta horietara moldatzeko jarrera aktiboa ere adierazten du.
Hispano-Americano hotela
Hispano-Americano hotela Donostiako hotel ospetsua izan zen nahiz eta maila nagusikoa ez izan. 1913an irekita 1973an ateak itxi zituen. Eraikuntzak gaur egun zutik dirau Prim kalearen eta San Martin kalearen izkinan, Donostiako zonalde erromantikoaren etxe enblematiko bat izanik.
Historia
Hotelaren lehenengo diseinua Manuel Domínguez Barros arkitektoak 1909an egin zuen. Badarik ere, 1919an, Ramon Cortazarren gidaritzapean bi solairu gehitu zitzaizkion. 1913an ireki zen. Eraikuntzaren estiloak Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofizialaren arabera oinarri klasizista du baina eklektikoki apainduta. Hotelen artean, luxuzkoa ez bazen, hasieran lehen mailakoen artean kokatzen zen baina, urteen poderioz, jaisten joan zen. 1973an, itxi egin zenean bakarrik bi izar zituen. Itxi ondoren, 1982an, 80 milioi pezeta ordainduta, Gipuzkoako Foru Aldundiak erosi zuen, bertan Ogasuna kokatzeko asmoz. Ogasunak 1986an ireki zen baina eraikuntzaren antolaketa ez zen oso egokia eta, 1995an, bulego horiek Errotaburuko dorreetara eraman zituzten. Gaur egun hotela izan zenak erabilera komertzialak ditu.
Maglia arrosa
Maglia arrosa Italiako Giroko sailkapen nagusiko liderra identifikatzen duen jantzia da. Lehen aldiz 1931ko Italiako Giroan ezarri zen, eta maglia arrosa jantzi zuen lehen txirrindularia Learco Guerra izan zen, eta Giroaren garaile bezala jantzi zuen lehena Francesco Camusso
Jatorria
Bere jatorria La Gazzetta dello Sport egunkarian dago, 1931tik aurrera egunkari honen orrialdeen kolorea arrosa baitzen. Urte batzuk lehenago, gauza bera egin zuen Frantziako Tourrak Itzuli honetako sailkapen nagusiko liderra identifikatzeko, bere maillot horiaren kolorea, une horretan L'Auto eta gaur egun L'Équipe deitzen den aldizkariaren hori koloreko orrialdeetan oinarritu baitzuen.
Artistaren kaka
Artistaren kaka (Merda d'artista) Piero Manzoni artista kontzeptual polemikoaren lan baten izenburua da. 1961eko abuztuaren 12an, Albissola Marinako Galleria Pescetton jarri zuen lehen aldiz ikusgai.
Artearen merkatuaren kritika zorrotza da, non izen handiko artista baten sinadura soilak obraren kotizazioan igoera irrazionalak eragiten dituen; abangoardiako artearen épater le bourgeoisaren adierazpen bat da. Bost zentimetroko altuera eta sei zentimetro eta erdiko diametroa duten metalezko 90 lata zilindriko dira, egileak sinatutako "Artistaren kaka" etiketaren arabera. Eduki garbia: 30 gramo. Naturalean kontserbatua. 1961eko maiatzean ekoiztu eta ontziratua. Testu hau bakoitzaren alboetan dago idatzita, hainbat hizkuntzatan (artist's Shit, merde d'artiste, merda d'artista, eta Künstlerscheiße). Guztiak, gainera, zenbakituta eta sinatuta daude goiko aldean.
Garai hartan hogeita hamar gramo urre zuten balio berean jarri ziren salgai, eta gaur egun lau eta bost digituko zifrak dituzte eurotan, horietakoren bat salgai edo enkantean jartzen den aldi bakanetan, eta Milango enkante bateko zifrarik altuenera iristen dira, 275.000 eurorekin.
Egilea hil zenetik hogeita hamar urte baino gehiago igaro ondoren, haren lagun Agostino Bonalumik agerian utzi zuen latek igeltsua baino ez dutela, Italiako Il Corriere della Sera egunkariak argitaratutako artikulu batean. Hala ere, badirudi bat bera ere ez dutela ireki, balioa larriki murriztuko litzatekeelako, eta, beraz, haren edukiari buruz espekulatzen jarraitzen dela.
Trevellas
, 'Trevelles', Ingalaterrako Kornualles konderriko iparraldeko kostaldeko herri bat da, St Agnes eta Perranporth udalerrien artean.
Lophocalotes ludekingi
Lophocalotes ludekingi Lophocalotes generoko animalia da. Narrastien barruko Agamidae familian sailkatuta dago.
Diadokita
Diadokita fosfato motako minerala da.
Ezaugarriak
Diadokita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Kristal amorfoak sortzen ditu. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
Ichnotropis
Ichnotropis Lacertidae familiako narrasti genero bat da. Afrikan aurki daitezke, hegoalde, zentru eta ekialdean.
Aho-korapilo
Aho-korapiloak ahoskatu eta zuzen esaten nekezak diren esaldiak dira, fonetikoki antzekoak diren hitzak lotuz sortutakoak.
Jolas moduan erabiltzen dira, esaldia errepikatuz azkenean zuzen eta azkar esan arte. Herri literaturaren barruko genero txiki moduan hartzen dira aho-korapiloak eta igazkizunak, corpus aldetik eta mamiaren aldetik besteen aldean xumeagoak direlako. Hala eta guztiz ere, kultura eta hizkuntza guztietan daude halakoak, betidanik esan daiteke. Behin bakarrik esateko ez hainbeste, baina bost edo zortzi aldiz arnasa baten esan behar izanez gero hor dator jokoa, baita korapiloa ere.
Euskarazko korapilo batzuk
Hainbat aho-korapilo jaso dira euskaraz, hona hem horietako batzuk:
Gaztelaniazko korapilo batzuk
Zenbait aho-korapilo gaztelaniaz:
Katalanezko korapilo batzuk
Zenbait aho-korapilo katalanez:
Portugesezko korapilo batzuk
Zenbait aho-korapilo portugesez:
Origné
Origné Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Origné udalerrian erroldatutako biztanleak 339 ziren. Familiak 120 ziren, horien artean 25 pertsona bakarrekoak ziren (17 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 62 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 137 etxebizitza zeuden, 124 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 124 etxebizitza nagusietatik 97 bere jabearen bizilekua ziren, 25 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 3 etxek bi zituzten, 17 etxek hiru zituzten, 29 etxek lau zituzten eta 73 etxek bost zituzten. 93 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 34 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 81 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 233 ziren, horien artean 193 aktiboak ziren eta 40 inaktiboak ziren. 193 pertsona aktiboetatik 178 lanean zeuden (93 gizon eta 85 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 40 pertsona inaktiboetatik 14 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Origné udalerrian 138 unitate fiskal zeuden, 392 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.446 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 iturgina eta 2 jatetxeak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Origné udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 660 hektarea erabiltzen.
Cheilopogon heterurus
Cheilopogon heterurus Cheilopogon generoko animalia da. Arrainen barruko Exocoetidae familian sailkatzen da.
Origné
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Zarautz
Zarautz Gipuzkoako kostaldearen erdialdeko udalerri bat da, Urola Kosta eskualdeko udalerririk handiena. Turismoa eta merkataritza ditu ekonomia jarduera nagusiak. Uda garaian Zarauzko hondartza egunero beteta egoten da, 2.8 kilometro luze denez, Euskal Autonomia Erkidegoko luzeena da eta Euskal Herriko kostako bigarren luzeena, Hendaiako Ondarraitz hondartzaren ondoren.
Probintziako bosgarren udalerririk populatuena da, Donostia, Irun, Errenteria eta Eibarren ostean: 0 biztanle zituen. urtean; hala ere, udan populazioa hirukoiztu egiten zaio eta 60.000 biztanle ere izaten ditu. Donostia hiriburutik 15 kilometro mendebaldera dago.
Izena
Euskarazko forma Zarautz da, herriaren izen ofizial bakarra. Haren deklinabideari dagokionez, -tz bukaerako toponimoen gisan egiten da: Zarauzko (NONGO kasua), Zarauztik (NONDIK). Forma horietan, erroa Zarauz- da. Gaztelaniazko izena horixe bera izaki, XX. mendeko azken laurdenean, purista batzuek Zarautz-ko udaltzaingoa eta antzeko forma okerrak erabili nahi izan zituzten.
Izena Zarautz familia ganboatarrari zor dio, hasiera batean Santa Maria elizaren kanpandorrearen jabea eta, beranduago, Torre Luzearen jabe izan zen familia.
Ingurune naturala
Udalerriaren hegoaldean Pagoetako natura parkea dago, bertako mendigunearen tontorrik altuenek 700 metrotik gora dituzte.
Bestela, ekialdean eta Talaimendiren oinean Iñurritza biotopo babestua dugu, izen bereko ibaia eta Zarauzko hondartzaren artean. Zarauzko golf zelaia horren barnean dago. Duna, padura eta itsaslabarrez osatutako multzoa da, ondorioz bertan baldintza berezietan hazten diren flora eta fauna daude.
Hego Euskal Herrian Bizkaiko Muskizeko La Arena, Getxoko Barinatxe eta Gorlizko hondartzekin batera dunak hobekien mantendu izan dituen eremua da.
Udalerri mugakideak
Zarautzek honako udalerri hauek mugakide ditu: mendebaldean Getaria eta Aizarnazabal, hegoalde eta ekialdean Aia eta iparraldean Bizkaiko golkoa. Bestalde, ekialderago eta Zarautzekin mugarik egin ez arren, Orio herria dago.
Auzoak
Zarautz 26 auzotan banatuta dago:
Historiaurrea
Zarauzko Herriko Barran orain dela 6.000 urteko nekazaritza aztarna aurkitu zen, Euskal Herrian ezagutzen den zaharrena
Antzinako Erroma
Plinio Zaharrak Saltus Vasconuma deskribatu zuenean Morogi eta Menosca izenek lekuak aipatzen ditu Pirinioetatik Ozeanorantz joaterakoan:
Bi leku hauek zeintzuk diren ez dago zehazterik oraindik, baina Zarautz horietako hautagai bat da. XX. mendearen erdialdean jada lehenengo erromatar txanpona aurkitu zen, Munoan, hondartzan bertan; beranduago bigarren bat, estolderia bat garbitzen Trinitate kalean. Zarautzen I. mendetik V. mendera arte hedatu ziren Antzinako Erromako aztarnak aurkitu dira, akaso eraikin publikoenak.
Herriaren sorrera
V. mendean, erromatar boterearen desagerpenarekin batera, euskal lurretan antolaketa aldatu zen. VI. mendeko estratuetan, aurpegi bakarreko bi aizto aurkitu dira, garai horretako lurperatzeei lotuta agertu ohi den objektu sakramentala, baina baliteke objektu hauek zaharragoak izatea eta bertan egotea lurrak mugitu zirelako. Ez dago argi ea erromatar garaiko eraikinak erabiltzen jarraitu ote zituzten, edo soilik lurperatzeak egiteko erabiltzen ote ziren eta inguruko beste nonbaiten bizi. Edonola ere, VIII. mendearen amaieratik XI. mendearen amaierara arte, hilerri bat zegoen gaur egungo elizaren kanpoaldean eta, beraz, litekeena da elizarekin batera eraiki zutela, hilobi guztiak lerrokaturik baitaude kanpoko hormarekiko. Beraz, VIII. mendean, akaso lehendik bizileku egonkorrak zeuden leku batean, herri bat sortu zen eta, mendearen amaieran, eliza bat eraiki zuten.
Hiribildua
1237an hiribildu titulua eman bazitzaion ere, historialariek Fernando III.a Gaztelakoak sinatutako dokumentuan zehazten dela foruaren berrespena adierazi ohi dute. Horrenbestez, badakigu data horren aurretik bazegoela zarauztar herriguneren bat, Zarautz etxe boteretsua bazegoen bezalaxe, haren ikurritzei jarraiki: Zarautz baino lehenago Zarautz. Elizaren inguruan berriki egindako indusketek hala zela berretsi dute.
Mendeetan, hiribilduko biztanleen bizimoduak nekazaritza eta arrantza izan zituen oinarri. XIV. mendearen amaieran, Getariarekin batasun ofiziala itundu zen Zarautzek; baina laburra izan zen, eta bien arteko liskar franko izan zituzten, agian getariarrek ere antzeko interesak defendatzen zituztelako.
Aro Modernoa
Kondairaren arabera, gaur egun jada inongo aztarnarik gelditzen ez den Zarauzko ontzioletan Joan Sebastian Elkano getariar itsasgizonaren agindupean lehenbizikoz munduari itzulingurua eman zion Victoria ontzia eraiki omen zen.
Bitxia bada ere, Gaztelako errege‑erreginek Zarautzi foruak harrapatutako balea bakoitzaren zati baten truke eman ziz­kioten. Okel zati hori ateratzeko, balea luzetara ebakitzen zuten, burutik isatsera. Zarauztarrek erakutsi zuten baleak harrapatzen oso trebeak zirela. Arrantzale‑kofradiaren aktetan ageri da 55 balea harrapatu zituztela 1636tik 1801era bitartean. Halaber, alegiaz­ko kontakizunetan azaltzen dute arpoiaz zauritutako beste balea batzuen ihesa. Hortaz, ez da harritzekoa antzinako udal‑armarriaren hirugarren kuartelean balea agertzea.
Horren ildotik, Zarautz‑Ganboa etxeko ateburuan (Azara kaleko 4. zenbakian) artistaren batek xaloki zizelkatu zuen balea-harrapaketaren eszena, ziur asko etxe horretan jaiotako seme baten lanbidearen gorazarretan. Ganboa kapitain balea‑harrapatzaile hark, gainera, abizena eman zion Kanadako Labrador penintsulako golko bati. Zarauz­ko arrantzaleek, ordea, ez zuten babes‑porturik, eta hondartzan bertan lehorreratzen zituzten ontziak.
1859an arrantzale profesionalen eta kirol‑arrantzaleen ontzi txikientzako portu txiki bat eraiki zuten. Horretarako, senaia zabalaren mendebaldeko Alle puntaren babes naturalaz baliatu ziren.
Aro Garaikidea
Baina XIX. mendearen bigarren erdialdean gauzak erabakita zeuden, eta Zarautzen metamorfosia gertatu zen: arrantzale izatetik burgesia handiarentzat opor-leku eta bainu‑hiri izatera igaro zen. 1865ean eta 1866an, erregina bik, Elisabet II.a Espainiakoak eta Fabiola Belgikakoak Zarautzen egin zituzten udaldiak erabakigarriak izan ziren horretan. Erregina Narros jauregian egon zen, eta han jakin zuen koroa galdu zuela. Erreginak gorteko jendea eta nobleak erakarri zituen, eta Zarauz­ko ibar ederrean, Santa Barbaratik Talaimendira, jauregitxoak egiteari ekin zioten. Halere, Zarautzek ez zuen inoiz galdu bere nortasun euskaldun sendoa. Monumentu natural nagusia, berebiziko jendetzak erakartzen dituena, ia 3 km‑ko hondartza zabala da, mendebaldeko Alle puntatik hasi eta ekialdeko Mollarriko uharte txikietaraino. Gipuz­koako hondartzarik zabalena da.
1895ean herrira burdinbidea iritsi zen.
XX. mendea
XX. mendearen hasieran, 1908an, Mollarriko mineral kargalekua zabaldu zuten, Asteasuko Andazarrateko meategietatik materiala garraiatzeko. Mendeko lehenengo erdialde hartan eraiki zuten herriko azoka (1903), Zinema frontoia (1924) eta Modelo zinema aretoa (1948). 1950 eta 1960ko hamarkadetan lanera espainiar etorkinen kopuru esanguratsua iritsi zen herrira eta auzo berriak sortu ziren.
1986an Eusko Alkartasuna alderdi politikoaren sorrera herri honekin oso lotuta egon zen, baita 1993an PSE eta Euskadiko Ezkerra alderdien arteko batzea ere.
Ekonomia
Industria (altzarigintza, arte grafikoak) eta turismoa dira jarduera nagusiak. Zerbitzu-sektorea ere garatua dago, merkataritza eta administrazio-gunea da eta. Nekazaritzak (mahastiak, barazkiak) ez du hainbesteko garrantzirik. Lanean ari diren zarauztarren % 3k baizik ez dihardu lehen sektorean eta gainerakoak beste bi sektoreetan erdi bana dabiltza.
Aristokrazia
Elisabet II.a Espainiakoa opor-hiri aukeratu zuenetik (Narros jauregia), XIX. mendea, turismoak izugarrizko bultzada izan zuen Zarautzen. Biztanleria eta eraikitako lur-eremua asko handitu dira. 1880 eta 1910 artean jauregitxoak eta villak eraiki zituzten: Villahermosa, Madozen Jauregia, Villa Munda edo Zeleta Berri, Sanz Enea, San José, San Luis, Santillana (Duque del Infantado), Monteagudo...
Elisabet II.aren ondoren aristokrata eta goi-mailako jende ugari Zarautzen udaldia igarotzera bertaratu ziren: Narrosko markesa, Maria Kristina Austriakoa, Alfontso XIII.a Espainiakoa, Balduino I.a Belgikakoa, Albako dukesa edota Pascual Madoz. XX. mendearen hasieran Zarautzen udaldia igarotzen zuten aristokraten kopurua eskasa zen, baina hauek ahoz-ahokoaren bitartez beste batzuk erakarri zituzten. Modu honetan noble eta jauntxo nabarmenak Zarautz bisitatzen hasi ziren, bertan udalerria nahiz lekua erakargarria egiten zituzten hainbat ezaugarri topatuz: paisaia eta kostaldearen edertasuna, garai hartan Espainiako gortearen udalekua zen Donostia hiriarekiko hurbiltasuna, edota Europa eta Frantziako jende dotorea eta aristokraziaren udalekua zen Biarritz hiriarekiko hurbiltasuna, etab.
Garai hartan Zarautza zetozen aristokratak Gran Hotel delakoan ostatu hartu (gaur egun desagertua) eta euren etxaldeak eraikitzen hasi ziren, Zarauzko Real Golf Kluba ireki eta euren udako oporrak iragateko behar zituzten jai eta aisialdirako instalakuntzak ere gauzatu zituzten. Familia aberats hauek Zarautza euren zerbitzupeko morroi andanarekin zetozen, hauei herrian bertan kontratatutako morroiei gehitu behar zaie. Etxeko-andreak bere neskame partikularra zuen, aldiz, etxeko-jaunak bere ganbera-zerbitzaria. Seme-alaben logela bakoitzek bere berezko neskamea zuen edota etxe guztirako bi edo hiru neskame egon ohi ziren. Neskame hauek etxeko-lanak banatu ohi zituzten: atariko harrera eta zaintza, telefona, zilarrezko objetuen eta gelen garbiketa, etab. Jangelako morroia, sukaldaria eta sukaldariaren laguntzailea zuten. Seme-alabak txikiak izan ezkero, hiru inudeek zaindu ohi zituzten: mademoiselle, miss eta froilan, hiruek etxeko haurren heziketaren ardura ere bazuten, beste familia batzuetan heziketa tutore baten esku zegoen. Zerbitzari talde honi auto gidaria eta denetarako morroia gehitu behar zitzaien. Zarautzen zerbitzari hauei arropa garbitzailea, plantxatzailea et sukaldeko morroia gehitu ohi zitzaien. Lorazainak eta bere familiak urte osoz etxaldea zaintzeko ardura zuten, koltxoiak ingeles estiloan egin eta etxaldea jauen-andreen etorrerarako prest izaten zuten. Morroi eta zerbitzari kopuru izugarri hau egonda denen artean lana banatu eta hainbeste lan egingo ez zutela pentsa liteke, baina guztiz kontrakoa zen. Senide ugariko familiez osatutako etxaldeak ziren eta gainera haiei sarri etortzen ziren gonbidatu eta beste familietako adiskideen zerbitzu lanak gehitu behar zaizkie. Zarautzen hirurogeita hamar eta laurogeita hamar pertsona zeuden etxalderen bat ere bazen.
1920ko hamarkadan Zarautzek bost hotel zituen: Gran Hotel, Miramar, Alameda, Otamendi eta Maitena.
Gaur egun
Urteen poderioz udako oporren kontzeptua aldatu denez, udalerria eraikinez nahi biztanleriaz haziz joan da. Gaur egun, Donostia eta Bilborekin batera, Euskadiko turismo-gunerik garrantzitsuena da. Zarauzko hondartza (2,8 km luze da) Euskal Autonomia Erkidegoko luzeena da eta udaldian turista eta surflari ugari erakartzen ditu. Bertan, irailean, Munduko Surf Txapelketaren zirkuiturako Rip Curl Pro Zarautz proba puntuagarria ospatzen da. Hondartzaren erdialdean, Desertu Txikia deritzan eremuan, Karlos Argiñano sukaldariaren hotel eta jatetxea (Aiala jauregia) dago. Jauregi hori eta haren alboko Roca Mollarri eta Zarauz hotelek udalerriko puntu ospetsuenetako bat osatzen dute. Egun, Zarauz, udaldian eta biztanleriari dagokionez, Donostia hiriburuaren ondoren, Gipuzkoako bigarren hiririk populatuena bilakatu da. Zarauzko Turismo Bulegoaren estatistiken arabera, turista gehienak Nafarroa, Madrilgo Erkidegoa, Katalunia, Frantzia, Italia, Erresuma Batua eta Zeelanda Berritik joaten dira (azken horiek, uda partean, Iruñeko Sanferminak direla eta). Eusko Jaurlaritzaren Etxebizitza Sailaren arabera, etxebizitzen % 30 bigarren egoitzak dira.
Industria
Zarautzen industria sektorea ere badago, nahiz eta hiriko ekonomian askoz ere industria gehiago duten beste euskal udalerrietan baina pisu gutxiago izan. Hainbat jardueraren artean, eraikuntza, su-itzalgailuen fabrikazioa eta mantenimenduan, segurtasun sistemak, ponpa-hidraulikoen fabrikazioa, altzarigintza, musika-tresnagintza, haur-parke fabrikazioa eta inprimategiak daude.
1996. urtearen amaiera aldera, Zarautzen lehenbiziko gas-hobiak instalatzen hasi ziren. Gaur egun, gas naturalaren erabilera etxebizitza gehienetan dago.
Demografia
Bestalde, 1980ko hamarkadako krisi ekonomikoak ez zuen eraginik izan hazkunde horretan, eta jendeak Zarautza iristen segitu zuen, inguruko beste herri batzuetatik (Eibar ingurutik, Donostialdetik...); harrezkero, hazkundea moteltxoagoa izan da.
2019an 23.301 biztanle zituen, horietatik % 20,38k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak % 8,3 ziren.
XX. mendea baino lehen
1492an herriak 1.000 biztanle zituela jotzen da; 1800ean, 1.310 biztanle; eta 1883an, 1.700.
Udal hauteskundeak
Zarauzko alkatatzan garrantzi handia izan zuen Eusko Alkartasunak (EA), bertan sortu baitzen alderdia. Jon Urien alkate zela, Hamaikabat alderdia sortu zen eta bertara pasatu zen. 2011n, Juan Luis Ilarramendi (Bildu koaliziokoa) alkate hautatu zuten eta 2015eko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, berriz, EAJko Xabier Txurruka hautatu zuten alkate.
2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EAJk 10 zinegotzi, EH Bilduk 8 zinegotzi, PSE-EEk zinegotzi 2 eta Podemos-Equok zinegotzi 1. Xabier Txurruka (EAJ) izendatu zuten alkate berriro.
Alkateak
Hauek izan dira Zarauzko azken alkateak: a Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu.
b Alkateak ez zuen legegintzaldia bukatu, EAren hautagai bezala.
Azpiegiturak
Zarautzek hainbat garraiobide aukera eskaintzen du. Beste udalerriekiko garraiobide publikoak trena (Euskotren) eta autobusa (Lurraldebus, ALSA eta La Burundesa) dira.
Errepide garraiobideak
Errepideei dagokionez, Zarautza heltzeko garrantzitsuenak AP-8 (E-5, E-70 eta E-80) eta N-634 dira. Donostia nahiz Bilbo aldetik AP-8 autobidean etorriz gero, 38. kilometroko 11. irteera hartu behar da.
Tren garraiobideak
Gaur egun, Donostiara Euskotrenen hiri-trenez 30 minutuan iristen da, eta aldiriko trenez 25 minutuan (azken hori Hendaiaraino jarraitu eta SNCFra tren-aldaketa egiten du). Egiten ari diren trenbide bikoizteari esker, gaur egungo Zarautz-Donostia tren ibilbidea 20 minutura murriztuko da.
Bilbora, ibilbidea hiri-trenez 2 orduan egiten da, eta aldiriko trenez ordu bat eta 50 minutuan. Euskotrenek, bi hiriburu hauekiko zerbitzua eskaintzeaz gain, aldameneko Orio eta Zumaiarekikoak, nahiz Eibar, Irun edota Durangorekikoak ere eskaintzen ditu.
Donostian Euskotrenen trenak Amarako geltokira arte iristen dira, han herri hizkeran "Topoa" deritzaionera tren-aldaketa egiten da.
Iñurritza auzoak San Pelaio-Zarautz geltokia du. Salbatore Mitxelena ikastolaren alboan dago eta bidai-txartel makina automatiko bat du. Geraleku honetan hiri-trenak bakarrik gelditzen dira.
Autobus garraiobideak
Zarautzek bi hiri-autobus linea ditu. Biek ere, herrigunea eta kanpoaldeko auzoak elkarlotzen dituzte, tartean Itxasmendi, Vista Alegre edota Asti. Zarauzko herrigunea baserri giroko auzoekin lotzen dituen linea bat ere badago, tartean Abendaño, Urdaneta, Elkano eta Meaga. Hiri linea guztiek hauek Bizkaia kalean (herrigunea) geltoki bateratua dute.
Udalerriak ez du berezko autobus geltokirik. Autobusak honako geltoki hauetan gelditzen dira:
Taxia
Zarauzko taxi geltokia Gipuzkoa kalean dago, Oteitza Lizeo Politeknikoaren parean (Antoniar ikastetxea izenaz ere ezaguna).
Euskara
2016an, herritarren % 74,14 euskalduna zen. Zarauztarren hiru laurdenak euskaldunak izanda, UEMA elkartean sartuta dago udalerria. Gipuzkeraren aldaera bat da herriko jatorrizko euskalkia, Urolaldeko hizkeran sartzen dena, nahiz eta Beterriko hizkerarekin zubi-lana egiten duen. Zarauzko kaleko hizkerak berezitasun batzuk ditu ingurukoekin alderatuta; baserritarren hizkera, ordea, inguruko auzoetako baserritarren bera da: Urdaneta, Aizarna, Sarasola, Elkano, Meaga, Oikia, Askizu...
Kilometroak Zarautzen hiru aldiz ospatu dira, 1987an lehenbizikoa, 2004an bigarrena Oriorekin batera eta azkena 2019an.
Musika
Udalerriak aspaldidanik musika zaletasun usadioa izan du, horren erakusgarri, Alde Zaharreko Musika plaza da. Bertako kioskoan, igande arratsaldero eta udan igandero gauero ere bai, musika talde batek jo ohi du. Zarautzen hogeiren bat musika talde badaude, tartean Delorean, Skasti, Eraso! edota Anestesia nabarmentzen dira.
1999. urtetik Udalak antolatutako Zarauzko Nazioarteko Jazz Mintegia ospatu ohi da, honetan izen ematen dutenak jazz maisu profesionalen irakaspenak jasotzen aukera dute, eta musika genero honetako zaletuek udalerriko hainbat kokalekuetan musika emanaldiak entzutekoa ere bai. Mintegi hau nagusiki Zeleta Berri jauregian dagoen Udal Musika Eskolan ospatu ohi da.
Zinema
Hainbat zinema zuzendarik udalerria euren filmak girotu edota kanpo eszenak filmatzeko aukera izan dute. Filmotako zati batzuk Zarautzen filmatu dira:
Literatura
1932an, Espainiako Gerra Zibila piztu baino lehen, Itxaropena argitaletxea sortu zuten herrian, oraindik ere martxan dagoena. 50 urte geroago Susa abian ipini zuten, gaur egungo argitaletxe nagusien artean dagoena. Bertako idazleen artean aipagarriak dira, lehenik eta behin, Xabier Lizardi (1896-1933) olerkaria, Lauaxeta eta Orixeren belaunaldiko egilea. Salbatore Mitxelena Abendats (1919-1965) gerraren inguruko garaia bizi izan zuen fraide frantziskotarrak poesia batez ere landu zuen.
Idazle garaikideen artean, Jesus Mari Olaizola Txiliku (1951), Martin eta Xabier Etxeberria (1974) anaiak, Bertol Arrieta (1975) eta Jon Benito (1981) ditugu.
2014an, azkenik, Larrabetzun sortutako "Literaturia" izeneko literatur ekimena Zarautzen antolatzen hasi ziren, Euskal Herrian garrantzitsuenetakoa dena.
Bertsolaritza
Inazio Eizmendi Basarri (1913-1999) herriko lehen bertsolari nabaria izan zen, baina ezagunena Andoni Egaña (1961) da, Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusi gehien irabazi duen bertsolaria. Beste batzuk Felix Zubia eta Nahikari Gabilondo dira.
Kirola
Euskal Kostaldeko hiri honek kanpoaldean Asti izeneko kirolgunea du, bertan futbol eta errugbi zelaiak daude, gainera bi kiroldegi ere baditu: bata, 2006ean handitu zen Aritzbataldeko udal kiroldegia da, 3 igerileku, gimnasioak, pilotalekua, eskubaloi kantxa, saunak eta abar ditu; bestea, Antoniar kiroldegia da, erabilera anitzeko bi kantxa eta pilotaleku bat ditu. Pagoeta Mendizale Elkartea bestela 1958an sortu zuten.
Surfa
Zarauzko hondartza surferako gune ezaguna da. Urte batzuetan Pro Zarautz txapelketa ospatu izan da. Zarauzkoak dira Hodei Collazo eta Aritz Aranburu surflari ezaguna. Aranburu 2007ko Europako Surf Txapelketako irabazlea izan da eta ASP World Tour zirkuituan lehiatzea lortu duen lehenbiziko euskalduna eta bosgarren europarra. Irailero Zarautzen Munduko Surf Txapelketarako puntuagarria den Rip Curl Pro Zarautz proba jokatu ohi da.
Arraunketa
Arraunketari dagokionez, 1983an sortutako Zarauzko Arraun Elkartea (ZAE) herriko kluba da. Gaur egun, Aiako Huegun poligonoan dute uretara ateratzeko lokala eta arrapala. 2009an lehen aldiz bi traineru atera zituzten uretara.
Errugbia
Errugbia udalerrian hazkundean dagoen kirola da, Zarautz Rugby Elkartea herriko taldea delarik. Elkarte honek hiru kategoria ezberdinetako taldeak ditu.
Eskubaloia
Talde kopuruari dagokionez, eskubaloia Zarauzko kirol nagusia da, denera kategoria ezberdinetako 23 talde baiditu. Gipuzkoa mailan, eskubaloi talde gehien dituen udalerria da: 13 gizonezkoenak eta 10 emakumezkoenak, guztira 340 eskubaloi jokalari federatuekin. Herriko talde nagusia Amenabar Zarautz da, gaur egun Espainiako Zilarrezko Ohorezko Eskubaloi Txapelketan jokatzen du. 2012-2013. denboraldian Barakaldo Eskubaloi Klubari irabazi eta Euskal Eskubaloi Kopako txapelduna bilakatu zen. Elkarteak beste hainbat maila apalagoetan dozena bat talde ere baditu, bai mutil zein neskenak, denen artean Espainiako Txapelketa jokatu ohi duen nesken Aiala Zarautz taldea nabarmentzen delarik. Zarauztar jokalari nabarmenen artean Mikel eta Alberto Agirrezabalaga anaiak daude. Biak ere Zarauzko taldeetan jardun ondoren, ASOBAL Ligako talde garrantzitsuetan dabiltzanak.