cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ekain (leizea)
Ekain Deban (Gipuzkoa) dagoen leizea da, Goi Paleolitokoa. Ezaguna da batez ere Madeleine aldikoak diren labar-pinturak direla-eta.
1969ko ekainean topatu zituzten Rafael Rezabal eta Andoni Albizuri Azpeitiako "Antxieta" kultura taldekideek.
Benetako leizeak ez daude bisitarientzat zabalik, baina Zestoan koben erreplikak daude; han, pinturen kopiak ikusgai daude.
2008an UNESCOk kobazuloak Gizateriaren Ondaretzat izendatu zituzten, Santimamiñe eta Altxerrirekin batera.
Galeriak
Lau galeria daude, gai banari eskainiak:
Ekainberri
2008ko irailean Zestoan bisitagai zabaldu zuten Ekainberri Zentroa, labar-pinturen kopiak eta kobazuloaren egitura bera barne hartzen dituena.
2009ko ekainerako, Ekain Fundazioko idazkariak, Pilar Azurmendik aurreko urrian haitzuloaren erreplikak ateak ireki zituenetik, 31.000 mila bisitari bertatik igaro direla adierazi zuen.
Marrazten zutena jaten al zuten?
Ikerketa osoak frogatu du labar-arteak ehiza ez zuela helburu, marraztutako faunak ez baitu loturarik leizetan aurkitutako hondakinekin. Zenbait haitzulotan, Ekainen hain zuzen ere, zaldi pinturak gai nagusia bada ere, ahuntza zen espezie ehizatuena.
Ekain, zaldiaren santutegia
Antza, Ekain zaldiei eskainitako santutegi bat izan zen. Denera, bertan ugaztun horren 34 marrazki aurkitu dira, bertako animalien errepresentazioen erdia osatzen dutenak, eta koloreei zein beste hainbat ezaugarriri dagokienez, hainbat itxuratakoak dira. Batzuek Przewalski zaldi ak dirudite eta beste batzuek, tarpanak. Tarteko itxura duten zaldiak badira halaber. André Leroi-Gourhan arkeologoak “Kuaternario ko artearen zaldi multzorik perfektuena” esanez definitu zituen Ekaingo labar pinturak.
Ekaingo harpeko gelarik zabalenean, forma bereziko harkaitz bat dago. “Santutegira” sartu orduko ikusten den lehen forma harkaitz horixe da eta zaldi baten buruaren itxura duela esan daiteke. Garai bateko gizakiek Ekain zaldiari eskainitako santutegitzat aukeratzeko arrazoia bide da hori.
Barandiaranek berak bere lanetan labar-artea eta euskal mitologiaren zaldiaren inguruko zenbait sinesmenekin lotzen zituen.
Saint-Georges-sur-Cher
Saint-Georges-sur-Cher Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Elisabeth Guttenberger
Elisabeth Guttenberger (Alemania, 1926ko otsailaren 6an -?) Auschwitz-Birkenau-tik bizirik atera zen emakume ijitoa.
Saint-Georges-sur-Cher
Biztanleria
2007an Saint-Georges-sur-Cher udalerrian erroldatutako biztanleak 2.303 ziren. Familiak 986 ziren, horien artean 306 pertsona bakarrekoak ziren (90 bakarrik bizi ziren gizonak eta 216 bakarrik bizi ziren emakumeak), 395 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 248 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 37 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Elisabeth Guttenberger
Biografia
Elisabeth Guttenberger Stuttgart-en hazi zen sinti familia batean. Bere aitak instrumentuak saltzen zituen eta 1936an Munich-era mugitu ziren. 1935koko Nurembergeko Lege arrazialek familiaren bizimodua hankaz gora jarri zuen, Elisabeth-i eskolara joatea galarazi zioten, ondoren bortxazko lana ezarri zioten arma fabrika batean.
1943an atxilotua eta Auschwitz-Birkenau-era eramana bere familiarekin. Han egon eta sei hilabetera atxilotuen kudeaketarako ofizinan jarri zuten lanean, non "liburu nagusia" eraman behar zuen, hau da, espetxeratutako gizon ijito guztien erregistroa. Ravensbrück-era aldatu zuten, 1944ko abuztuaren 1ean, ijitoen kanpua itxi eta egun bat arinago.
Fráncforten egin ziren Auschwitz-eko epaiketetan testigantza eman zuen eta naziak kondenatzeko balio izan zuen, epaiketan ezinbestekoak izan ziren atxilotutako gizon sinti eta romani-en erregistro liburuak. Alemaniak lehenengoz onartu zuen Samudaripen-en (Porraimos).erantzukizuna zuela.
Elisabeth Guttenberger Bigarren Mundu Gerratik bizirik atera zen, baina Auschwitz-Birkenau kanpuan 30 senidetik gora galdu zituen.
Aitortzak
Silvia Agüerok Resistencias Gitanas (2020) liburuan Elisabeth Guttenberger-en istorioa kontatzen du.
Saint-Georges-sur-Cher
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.242 ziren, horien artean 916 aktiboak ziren eta 326 inaktiboak ziren. 916 pertsona aktiboetatik 855 lanean zeuden (464 gizon eta 391 emakume) eta 61 langabezian zeuden (25 gizon eta 36 emakume). 326 pertsona inaktiboetatik 162 erretiraturik zeuden, 78 ikasten zeuden eta 86 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Georges-sur-Cher udalerrian 1.046 unitate fiskal zeuden, 2.343,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.580 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 104 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 3 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 6 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 25 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 3 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 11 zerbitzu enpresak ziren, 12 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 23 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 banku bulegoa, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 7 zurginak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 5 ile apaindegiak eta 2 higiezinen agentziak.
2000. urtean Saint-Georges-sur-Cher udalerrian 67 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.056 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Bretignolles
Bretignolles Frantziako udalerria da, Deux-Sèvres departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Bretignolles udalerrian erroldatutako biztanleak 629 ziren. Familiak 229 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (24 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 97 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 250 etxebizitza zeuden, 227 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 245 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 227 etxebizitza nagusietatik 176 bere jabearen bizilekua ziren, 49 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek bi gela zituen, 26 etxek hiru zituzten, 58 etxek lau zituzten eta 141 etxek bost zituzten. 202 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 76 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 137 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 389 ziren, horien artean 305 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 305 pertsona aktiboetatik 275 lanean zeuden (165 gizon eta 110 emakume) eta 30 langabezian zeuden (8 gizon eta 22 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 26 erretiraturik zeuden, 28 ikasten zeuden eta 30 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bretignolles udalerrian 230 unitate fiskal zeuden, 627 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.607 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 11 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren eta 1 ile apaindegia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Bretignolles udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.007 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Burdaspariko monasterioa
Burdaspariko monasterioa (izen osoa: Burdaspariko Done Salbatzaile monasterioa) Nafarroa Garaiko Erronkariko ibaxako Burgi udalerriko Burdaspari herri hustuan dagoen monasterio zahar bat da.
Kokapena
Monasterioa Burdaspari herri hustuan zegoen, Ezka ibaiaren ertzean, Burgi eta Erronkari artean, eta orain ia ez dago horren hondakinik.
Historia
Eulogio Kordobakoak IX. mendearen erdialdean bisitatu zuen monasterioetako bat izan zen, gerora Done Salbatzaile izenpean agertzen dena. Burdaspal grafiarekin ere agertzen da. Mende bat geroago, 987an, Fortun abadeak Leireren benetako dohaintza berretsi zuen. Antso V.a Ramiritz erregeak Leireko abadian sartu zuen 1085ean, Longidako Andre Maria dekania, Ollateko Done Martie dekania eta Burgiko Done Petri, Zegarrako, Uliko, Urgueko eta Gortetzeko elizekin batera. Haren distira igarota, XIII. mendean desagertu zen. 1802an jaurerrien barruti biribil gisa mantentzen zen. Bere elizaren aztarnak geratzen dira oraindik.
Deer Lodge (Montana)
Deer Lodge Montanako hiri bat da. Powell konderrian kokatua dago. 2010ean 3,111 biztanle zituen, 3.73 kilometro koadrotan banatuta.
Crotalus mitchelli
Crotalus mitchelli Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Houdetot
Houdetot Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Houdetot udalerrian erroldatutako biztanleak 162 ziren. Familiak 63 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 74 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 13 bigarren erresidentzia ziren. 73 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 62 etxebizitza nagusietatik 38 bere jabearen bizilekua ziren, 23 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek hitu gela zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 36 etxek bost zituzten. 53 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 23 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 106 ziren, horien artean 77 aktiboak ziren eta 29 inaktiboak ziren. 77 pertsona aktiboetatik 76 lanean zeuden (38 gizon eta 38 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 29 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 8 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Houdetot udalerrian 61 unitate fiskal zeuden, 163,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.800 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
2000. urtean Houdetot udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 285 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Material erregogor
Material erregogorren ezaugarri nagusia, beroarekiko erresistentzia da. Tenperatura oso altuak jasan ditzakete (1400º C baino gehiago) denbora luzean zehar haien propietate fisiko eta kimikoak aldatu barik; hau da, egonkortasun kimikoa eta erresistentzia mekanikoa aldatu barik.
Produktu polikristalinoak dira, fase kristalino bat edo gehiago dituztenak; normalean, fase likido edo kristalezkoa. Material hauen propietate fisikoak, mikroegituraren edo ehunduraren araberakoak dira. Ezinbestekoak dira aktibitate industrial guztietarako; hainbat industrietan elementuen erreaktore gisa erabiltzen baitira. Era berean, funtsezko elementuak dira; bestak beste, burdin eta altzairuetan, beira eta zementuetan. Jasan ditzaketen prozesuen artean, hauek dira adibide batzuk; tentsio mekanikoak eta eraso kimikoen erresistentziak.
Ezaugarriak
Material erregogorra suaren ekintzaren eraginez egoera aldatzen edo desegiten ez duen gorputza da. Hau da, material erregogorra, tenperatura altuetan, propietate fisikoak, kimikoak eta mekanikoak kontserbatzeko gai den konposatu edo elementua da.
Théminettes
Théminettes Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Aulonocara steveni
Aulonocara steveni Aulonocara generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Material erregogor
Ezaugarriak
Material erregogorrak, hala nola produktu naturalak edo artifizialak, haien erregogortasuna (erresistentzia piroskopikoa) 1500º C edo handiagoko prozesuetan parte hartzen dutenak dira.
Théminettes
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Material erregogor
Ezaugarriak
Denbora batean zehar eta tenperatura oso altuak izanda, aldaketak izaten ez dituen materiala.
Théminettes
Etxebizitza
2007an 97 etxebizitza zeuden, 64 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 28 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 95 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 64 etxebizitza nagusietatik 48 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 10 etxek hiru zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 26 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Material erregogor
Jatorria
Badira Lurran 7 konposatu, beraiek edo haien arteko konbinazioak direla eta, erregogorren gama gehienak zehazten dutenak.
Théminettes
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Material erregogor
Jatorria
Haien eraginkortasuna hobetzeko, hauek gehitu daitezke: P (fosforoa), B (boroa), Na (sodioa), K (potasioa), T (titanioa) eta beste batzuk.
Théminettes
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 90 ziren, horien artean 60 aktiboak ziren eta 30 inaktiboak ziren. 60 pertsona aktiboetatik 56 lanean zeuden (31 gizon eta 25 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 30 pertsona inaktiboetatik 12 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Tomoya Nakanishi
Tomoya Nakanishi (中西 倫也, 1994ko apirilaren 12a - ) Japoniako futbolaria da.
Théminettes
Diru sarrerak
2009an Théminettes udalerrian 65 unitate fiskal zeuden, 147 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.435 euro zen.
Material erregogor
Historia
Material hau, gizakiak sua aurkitu zutenetik erabili izan da. Hasieran, kuartzoa, buztina eta granitoarekin zeramikak landu zituzten; modu honetan elikagaiak prestatzeko balio zuten. Azken mendeetan, erregogorren erabilpena industria metalikoekin erlazionatuta egon da, labeen fabrikazioan gehienbat. Material hauen erabilera nagusia adreiluak egiteko izan da, zeramika, beira, burdina eta burdina ez diren zenbait metalen industrietan.
Tomoya Nakanishi
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Théminettes
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Material erregogor
Historia
Industria hauen eskaeraren ondorioz, etekin handiagoa lortzeko tamaina handiagoko labeak egin ziren hauen ezaugarriak hobetuz.
Théminettes
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 margolaria, 1 iturgina, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Material erregogor
Propietateak
Material hauek hurrengo propietate fisiko eta kimikoak aurkezten dituzte:
Théminettes
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Théminettes udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 308 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Material erregogor
Erresistentzia termikoa
Propietate mekanikoen kontserbazioa tenperatura altuetan oso garrantzitsua da material erregogorrentzat. Mikroegituran lotura kobalentea atal garrantzitsua jokatzen du, lotura interatomiko sendoak direla eta, fusio tenperatura oso altuak eratzen dira.
Talka termikoarekiko erresistentzia
Tenperatura aldaketa nabarmenak daudenean, materialaren apurketa gertatzen da gainazal tentsioaren trakzioaren ondorioz. Horregatik, materialaren porositatea ere garrantzitsua da, zenbat eta txikiagoa izan, dentsitatea handiagoa eta talka termikoarekiko erresistentzia eta isolatzen gaitasuna murrizten dira; hala ere, erresistentzia mekanikoa handitzen da.
Bolumen aldaketak gertatzen dira, tenperatura aldaketaz gain, egoera isotropiko edo anisotropikoaren arabera, eta fase polimorfikoen trantsizioen ondorioz. Adibidez, ZrO2-ren kasua, fase monoklinikotik tetragonalera gertatzen da trantsizioa.
Korrosioarekiko erresistentzia:
Korrosio eta oxidazioarekiko erresistentzia zeramikak faboratzen duen ezaugarria da. Metodo honen bitartez, zati anionikoak zati kationikoa korrosioarengandik babesten du.
Nico Fidenco
Nico Fidenco, Domenico Colarossiren izen artistikoa (Erroma, 1933ko urtarrilaren 24a - ibidem, 2022ko azaroaren 19a) italiar kantautorea izan zen.
Material erregogor
Izaera kimikoa
Material erregogorren sailkapena konposizio kimikoaren eta egituraren arabera definitu daiteke:
Material erregogorrak, polifasikoak eta heterogeneoak dira. Material hauen egituran eta konposizioan eragina duten zenbait faktoreak dira:  matrize eratzaileak (kristalezko faseak -SiO2 edo 2CaO. 2SiO2, 2MgO. SiO2…-), eratzaile sakabanatuak (material eratzaileaz osatuta eta material erregogorren azido-base izaera definitzen du) eta porositatea (tenperatura aldaketa handiak ondo jasateko ezinbestekoa da).
Nico Fidenco
Biografia
Kantautore italiar hau 1960tik egin zen ezagun, urte bereko Francesco Maselliren I delfini filmeko "What a sky" (edo Su nel ciel ) (1960) bezalako arrakastarekin; Il mondo di Susie Wong (1961), izen bereko filmaren gaiaren italiar bertsio abestua; Te sulla spiaggia eta Se mi perderai (1965) lanekin, baina batez ere Legata a un granello di sabbia (1961) gaiarekin, Latinoamerikan Granito de Arena izenez ezagutzen dena, gaztelaniaz gehien hedatuena den Ricardo Roca abeslari mexikarrarena baita, Los Hooligans taldearen lehen ahotsa izan zena. Nico Fidencoren bertsioa Italian saldutako milioi bat kopia baino gehiagoko 45 rpm-ko lehen singlea izan zen, RCA zigilupean. Enrique Guzmán abeslari mexikarrak ere grabatu zuen: Con te sulla spiaggia, gaztelaniazko bertsioa eta Contigo en la playa izenez ezaguna 1964an.
Halichoeres solorensis
Halichoeres solorensis Halichoeres generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Material erregogor
Material erregogor azidoak:
SiO2 kantitate handiaz osatuta dago eta erregogor basikoekin erreakzionatzen du tenperatura altuetan. Adb: Silizeak (SiO2), aluminosilikatoak eta aluminak (Al2O3) eta buztinak.
Silizea
Kuartzotik eratorriak diren mineraletik prestatzen dira; kuartzitak. Beraz, %93 < SiO2 da eta CaO-ren %2-3 adizionatzen zaio sintesia errazagoa izateko. Frabrikaziorako zein erabilerarako tenperatura altuak behar dira; 573 °C-koak gutxi gorabehera.
Likatasun handiko minerala denez, adreiluak erabil daitezke ingurune urtsu batean ere. Oinarrizko konposizioa:  kristobalina %40-45, Kuartzoa <%1, Tridimita % 37-45, CaSiO3 eta beira %5-10.
Aluminosilikatoak
Merkea eta erabilera ugari dituen materiala da. %30<Al2O3<%45 artean aluminosilikatoa kontsideratzen da; hau da, ehunekoaren arabera kalitate desberdina izango du. Beste mineralekin batera ager daitezke ere, eta horien artean mineral porotsuak badaude ez dira eutektikorik eratuko, ezaugarri oso ona dena material erregogorrentzat. Al2O3-ren %45-tik gora Alumina deritzo. Bere ezpurutasun nagusiena silizea da, eta alumina puruaren kasuan %0,2∼MgO-rekin sintetizatu behar da, horrela bolumen konpentsazioa dago eta ez dira pitzadurarik sortzen.
Alumina kantitate altuarekin, beira eta mullitarekin batera, irudian ikusten den gainazala lortzen da.
Material erregogor basikoak
Erregogor azidoekin erreakzionatzen dute tenperatura altuetan. Adb: Magnesio oxidoak (MgO), dolomita (CaCO3·MgCO3) eta kromita (Cr2O3).
Magnesia
Material oso erabiliak dira metalen erauzketarako labeetan, zepa urtuarekiko duen erresistentzia dela eta. Hala ere mineral hau arazo bat aurkezten du, MgO-ren oreka termikoa lortzea oso zaila da hidratazioa ekiditu ahal izateko. Horregatik, sinterizazioa errazagoa izateko, LiF erabiltzen da; honek trinkotasuna eta gardentasuna ematen dio.
%55<MgO<%80 artean eta kromoa gaineratuta, Kromo-Magnesia 3MgO·2SiO2·2H2O lortzen da, honek espinela egitura du edo bigarren egitura serpentina. Berotzean, bigarren fase hau deshidratatzen da eta beste metal batzuen oxidazioa gerta daiteke; adibidez Fe (II)-rena. Ondorioz espinela fase egitura gehiagoren eraketa ematen da.
Material erregogor bereziak
Kostu altuko materialak dira gehienbat. Adb: Ikatza (C), espinela (MgO·Al2O3), zirkonia (ZrO2) eta nitrogenodun zeramikak.
Silizio nitruroa (Si3N4) eta SiAlON
Material geldoa da (SiO2 geruzaz inguratua, pasibazio prozesua) eta zenbait aleazio metaliko baino tenperatura altuagoak jasan ditzake 3D-ko egitura dela eta, (Si,Al)(O,N)4. Sintetizazioan zaila da maneiatzea hauts moduan dagoelako, material polikristalinoa lortu ahal izateko; eta beste elementuez nahastuta egon daiteke.
Gas turbinak fabrikatzeko erabiltzen da gehien bat.
Erabilpenak
Material erregogorrak tenperatura oso altuak jasan dezaketela aztertu da (1700-2700 C), horregatik tenperatura bortitzak lortzen diren prozesu industrialetan erabili ohi dira. Labe industrialetan (konbustio labeak edo indukzio labeak) aurkitu daitezke isolatzaile termiko gisa, nagusiki siderurgiaren industrian erabiltzen da. Adibidez, silizioaren kasuan, laborategiko materiala egiteko eta Al eta Cu hustutzeko hodiak fabrikatzeko erabiltzen da. Prozesu industrialetan eraginkortasun praktikoa ez ezik, isolamendu termikoa ingurumenarentzat oso faboragarria da kutsadura termikoa ekiditeko.
Camagna Monferrato
Mugakideak
Camagna Monferratok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nico Fidenco
Biografia
60ko hamarkadaren bigarren erditik aurrera bere ospea gelditu egin zen, baina 1967an Italiako Kantu Jaialdian (Sanremoko kantu jaialdian) parte hartu zuen Ma Piano (per non svegliarti) gaiarekin Cher abeslari estatubatuarrarekin batera, eta finaletik kanpo geratu zen. Porrot horren ondorioz, Fidenco kalitatezko filmetako soinu-banden musika-moldatzaile gisa kontratatu zuten. Lehenengoa All'ombra di una Colt Spaghetti Western-a izan zen. Okupazioak bizirik mantendu zuen 70eko hamarkadan, La strana legge del doctor Menga (1972), La ragazzina (1975) eta Emmanuelle in America film erotikoetatik abiatuta, besteak beste: Don Chuk Castoro eta Harlem contro Manhattan, (1978) marrazki bizidunetara. "Diff'rent Strokes" telesailaren (Sitcom) italiar izena, non "Arnold" gai musikalak nolabaiteko arrakasta izan zuen. 1984 eta 1994 artean parte hartu zuen Riccardo Del Turco, Jimmy Fontana eta Gianni Meccia lankideekin Superquattro izeneko laukotearen antolakuntzan, iraganeko arrakastak berreskuratzen espezializatutako musika talde bat, 60ko hamarkadan hain zuzen ere, arrakasta komertzial nahikoarekin.
Diskografia
EP
Long Play 33 rpm
Réotier
Biztanleria
2007an Réotier udalerrian erroldatutako biztanleak 185 ziren. Familiak 74 ziren, horien artean 22 pertsona bakarrekoak ziren (18 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 22 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 26 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 191 etxebizitza zeuden, 83 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 89 bigarren erresidentzia ziren eta 19 hutsik zeuden. 158 etxeak ziren eta 31 apartamentuak ziren. 83 etxebizitza nagusietatik 69 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 23 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 30 etxek bost zituzten. 66 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 44 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 121 ziren, horien artean 98 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 98 pertsona aktiboetatik 90 lanean zeuden (48 gizon eta 42 emakume) eta 9 langabezian zeuden (4 gizon eta 5 emakume). 23 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Réotier udalerrian 92 unitate fiskal zeuden, 210 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.462 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 administrazio publikoko enpresak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mediana de Aragón
Mediana de Aragón (aragoieraz Mediana d'Aragón) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 541 biztanle zituen 90,6 kilometro koadroko azaleran. Zaragozako eskualdean dago.
Villafranca de Ebro
Villafranca de Ebro (aragoieraz Billafranca d'Ebro) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 750 biztanle zituen. Zaragozako eskualdean dago.
Literaturia
Literaturia euskal literaturaren udaberriko azoka gisa sortu zen, “letrak kale gorrira ateratzeko” helburuarekin. 2009. urtean abiarazi zen ekimen hau Larrabetzun eta geroztik urtero antolatu da. Baina 2014. urtean Larrabetzutik Zarautzera pasa zen, helburu eta ilusio berdinak mantenduz. Errezitaldiak, aurkezpenak, antzerki saioak, kontzertuak, liburu-azokak, irakurraldiak, tailerrak, haurrentzako ipuin kontaketak edota solasaldiak antolatu ohi dira Literaturia egitasmoaren baitan.
Leskarre
Leskarre Pirinio Atlantikoak departamenduko udalerria da, Bearnon kokatua.
Toponimia
Leskarreren aitzin izena Beneharnum da, beneharniarren hiriburua. Akitaniar populu horrek du Bearnori izena eman. 980an berriz, Lascurris izenpean ageri da, Laschurris (1128), Laschar (XII. mendea), Lascaa (XIII. mendea, Bearnoko foruan), Lascurrensis (1313) eta Lesca / Lasca (1538).
Toponimoa Laskʰur izen akitanikotik heldu da. Hizkuntzalariak "lats" euskal hitzetik sortua den toponimoa dela diote (Laskun bezalaxe), gur, gorri atzizkiarekin (Baigorri edo Calagurris bezalaxe).
Hiri senidetuak
Leskarre ondorengo hiriekin senidetuta dago:
Rouffach
Rouffach Frantziako udalerria da, Rhin Garaia departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Goizero (Anje Duhalde)
Goizero, Anje Duhalde euskal musikariaren rock protesta abesti bat da. 1975eko ''izenburu berdineko diskoan argitaratu zuen.
Rouffach
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.096 ziren, horien artean 2.012 aktiboak ziren eta 1.084 inaktiboak ziren. 2.012 pertsona aktiboetatik 1.884 lanean zeuden (1.003 gizon eta 881 emakume) eta 130 langabezian zeuden (65 gizon eta 65 emakume). 1.084 pertsona inaktiboetatik 239 erretiraturik zeuden, 402 ikasten zeuden eta 443 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 218 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 13 eraikuntza enpresak ziren, 56 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 17 finantziazio enpresak ziren, 13 higiezinen enpresak ziren, 23 zerbitzu enpresak ziren, 40 administrazio publikoko enpresak ziren eta 15 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 1 brikolaje denda handia zen, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 2 okindegiak, 4 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 3 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen, 1 bitxi-denda zen eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean Rouffach udalerrian 86 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.380 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 3 psikiatriko, osasun-zentro 1 bat, 2 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Rouffach udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 815 ikaslekin.
Rouffach udalerriak goi-mailako hezkuntza ez unibertsitarioko osasun-formakuntzako zentro bat zuen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Somain
Somain Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2007an 12.099 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Somain udalerrian erroldatutako biztanleak 12.099 ziren. Familiak 4.659 ziren, horien artean 1.353 pertsona bakarrekoak ziren (442 bakarrik bizi ziren gizonak eta 911 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.202 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.632 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 472 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 7.532 ziren, horien artean 4.949 aktiboak ziren eta 2.583 inaktiboak ziren. 4.949 pertsona aktiboetatik 4.031 lanean zeuden (2.300 gizon eta 1.731 emakume) eta 917 langabezian zeuden (456 gizon eta 461 emakume). 2.583 pertsona inaktiboetatik 629 erretiraturik zeuden, 825 ikasten zeuden eta 1.129 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Somain udalerrian 4.865 unitate fiskal zeuden, 12.387,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.834 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 446 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 11 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresak ziren, 14 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 39 eraikuntza enpresak ziren, 106 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 12 garraio enpresak ziren, 38 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 4 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 25 finantziazio enpresak ziren, 31 higiezinen enpresak ziren, 38 zerbitzu enpresak ziren, 75 administrazio publikoko enpresak ziren eta 45 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 122 zerbitzu publikoetatik, 1 poliziaren kaserna zen, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa, 1 lan bilaketa bulegoa, 2 posta bulegoak, 10 banku bulegoak, 5 funerariak, 8 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekuak, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 4 autoeskolak, 7 igeltseroak, 6 margolariak, 4 zurginak, 8 iturginak, 4 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 16 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 20 jatetxeak, 12 higiezinen agentziak, 4 tintoreriak eta 3 apaindegiak.
2009an zeuden 56 establezimendu komertzialetatik, 1 hipermerkatu zen, 4 supermerkatuak, 1 brikolaje denda handia zen, 5 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 6 okindegiak, 2 harategiak, 3 liburu dendak, 14 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 3 zapata-dendak, 2 elektrotresna dendak, 2 altzari dendak, 2 lurrin-dendak, 2 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
2000. urtean Somain udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 770 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 tratamendu laburretarako ospitale, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat, tratamendu luzeetarako ospitale 1 bat, 2 psikiatriko, 5 osasun-zentro, 5 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
2009an 4 haur-eskola eta 5 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Somain udalerrian 3 Bigarren Hezkuntzako ikastetxe eta 2 hezkuntza orokorreko lizeo.Bigarren Hezkuntzako ikastetxeetan 1.495 ikasle zeuden eta hezkuntza orokorreko lizeoetan 1.628.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Akira Nozawa
Akira Nozawa (野澤 晁) Japoniako futbolaria izan zen. Masao bere anaia futbolaria ere izan zen.
Camino (Alessandria)
Camino Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Caminok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kenzo Nambu
Kenzo Nambu (南部 健造, 1992ko abuztuaren 22a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Denton (Montana)
Denton Montanako herri bat da. Fergus konderrian kokatua dago. 2010ean 255 biztanle zituen, 1.97 kilometro koadrotan banatuta.
Junki Mawatari
Junki Mawatari (馬渡 隼暉, 1996ko urriaren 3a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Kataller Toyama.
Ichiji Otani
Ichiji Otani (japonieraz: 大谷 一二, 1912ko abuztuaren 31 - 2007ko azaroaren 23a) Japoniako futbolaria izan zen.
Legionnaire (filma)
Legionnaire (euskaraz Legionari) 1998ko Peter MacDonald estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako gerra drama film bat da. Jean-Claude Van Damme, Adewale Akinnuoye-Agbaje, Steven Berkoff, Nicholas Farrell eta Jim Carter aktoreek antzeztu zuten.
Frantzisko Saleskoa
Frantzisko Saleskoa (Château de Sales, Thorens-Glièrestik hurbil, 1567ko abuztuak 21 - Lyon, 1622ko abenduak 28) savoiar elizgizona izan zen. Genevako apezpikua izan zen, eta Erromatar Eliza Katolikoak Elizako doktore eta santu izendatu zuen. Haren jaieguna urtarrilaren 24an ospatzen da.
Bizitza
1593ean egin zen apaiz, eta Chablaisko kalbindarrak katoliko bihurtzeko saioak egin zituen. 1599an Genevako apezpikuaren laguntzaile izendatu zuten, eta 1602an apezpiku kargua eskuratu zuen. 1610ean, Joana Chantalgoa santuarekin batera, Bisitazioko Ordena sortu zuen.
Philothea edo Deboziozko bizitzarako sarrera (1608-1619, hiru aldiz euskarara itzulia, Silvain Pouvreauk, Joanes Haranederrek eta Jose Kruz Etxeberriak) idatzi zuen, eguneroko bizitzan Jainkoarenganako jaiera nola bizi erakusten duena. Haren lanak frantsesez eta hitz lauz idatzitako klasiko aurreko estiloko idatzi bikainenetakoak dira.
Ishòsko geltokia
Ishòs Okzitaniako Gaskoiniako Landetako eskualdeko tren geltoki bat da, Ishòs udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Oxidiazol
Isomero hauen artean 1,2,3-oxidiazola, 1,2,5-oxidiazola eta 1,3,4-oxidiazola botika askotan ageri dira hala nola, erraltegrabirra, butalamina, oxolamina eta plekonarila. Bestalde, 1,2,3-oxidiazola ez-egonkorra da eta eraztuna ireki egiten da bere tautomero dizetonikoa eratuz.
José María Achá
José María Achá Valiente edo José María de Achá y Valiente (Villa de Oropeza (Cochabamba), Espainiar Inperioa, 1810eko uztailaren 8a - Cochabamba, Boliviako Errepublika, 1868ko urtarrilaren 29a) Boliviako militar eta politikaria izan zen, 1861eko 4a maiatzetik Boliviako presidentea 1864ko abenduaren 28an erori zen arte.
Biografia
José María de Achá Cochabamba hirian jaio zen 1810eko uztailaren 8an. Boliviako armadan sartu zen, garai hartan karrera militarra etorkizun handikoa baitzen. 1835ean parte hartu zuen Boliviako Peru Konfederazioaren guduetan eta 1841eko Peru eta Boliviaren arteko gerran. Ingaviko guduan ere borrokatu zen José Ballivián Segurola mariskalaren agindupean.
Bere bizitza politikoan, Achá José María Linares presidentearen gerra ministroa izan zen, 1861eko urtarrilaren 14an estatu kolpe baten bidez bota zutena, eta horren ostean Gobernuko Batzordea edo Triunbirato militarra ezarri zen, zeinaren parte zen Ruperto Fernández eta Manuel Antonio Sánchez jeneralekin batera. Batzorde horren eginkizun nagusia herrialdearen demokratizazio prozesua bizkortzea zen, batzar eratzaile bat deituz. Hau 1861eko maiatzaren 1ean ezarri zen eta maiatzaren 4an Achá aukeratu zuten Boliviako behin-behineko presidente gisa.
Boliviako presidentea
Gobernua sartu bezain laster, Achá presidenteak amnistia orokorra aldarrikatu zuen 1861eko maiatzaren 6an errepublikatik kanpo zeuden politikoki jazarri guztientzat, haien aurkako prozedura judiziala mozteaz gain.
Heriotza
José María de Achá bizitza pribatura erretiratu zen bere jaioterrian, Cochabamban, eta bertan hil zen 1868ko urtarrilaren 29an, 57 urte zituela. Cochabambako hilerri nagusian lurperatu zuten.
An American Werewolf in London
An American Werewolf in London (euskaraz Amerikar Otsogizon Bat Londresen) 1981eko John Landis estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film komikoa da. David Naughton, Jenny Agutter, Griffin Dunne eta John Woodvine aktoreek antzeztu zuten.
1981eko Makillaje onenaren Oscar Saria (Rick Baker) irabazi zuen.
Denboraren poderioz kultuzko filma bilakatu zen, gainera, 1997an An American Werewolf in Paris (Amerikar Otsogizon Bat Parisen) jarraipena izan zuen.
Argumentua
David Kessler eta Jack Goodman (David Naughton eta Jenny Agutter) bere motxilak bizkarrean harturik Europan barna hiru hilabeteko bidaia burutzea erabaki duten bi estatubatuar gazte dira. Ingalaterrako landa eremu bakarti batetik igarotzean, bertakoek aholku beldurgarriak eman dizkiete: "ez zaitezte bidetik baztertu, ezta mortuetara hurbildu ere", "kontuz ilargiarekin". Bi gazteak bideari berrekin eta iluntasunean barneratzen direnean, mortuetatik datorren ohiu izugarri bat entzungo dute, baina ez dira jabetuko kondairazko izaki odolzale batek jarraitzen dituela, haren biktimak Lurrean behin betiko harat-honata ibiltzera zigortuak diren bizidun hildakoak bilakatzen dira; aldiz, haren erasotik bizirik ateratzen direnek beste patu ezberdin bat izan ohi dute...
Crotalus tancitarensis
Crotalus tancitarensis Crotalus generoko animalia da. Narrastien barruko Viperidae familian sailkatuta dago.
Mortero (argipena)
Mortero hitza adiera zenbait ditu:
Abdu'l-Baha
ʻAbdu'l-Bahá ( / ə b d ʊ l b ə h ɑː / ; persieraz : عبد البهاء ‎ Teheran, 1844 ko maiatzaren 23 - Haifa, 1921 ko azaroaren 28); jaiotizena, ʻAbbas. Bahá'u'lláh-ren seme zaharrena izan zen, eta Bahá'í Fedearen burua 1892 tik 1921 era. ʻAbdu'l-Bahá, gerora, erlijio horren "pertsonaia nagusi" aitortuko zuten, Bahá'u'lláh eta Báb-ekin batera, eta haren idazkiak eta baimendutako hitzaldiak Bahá'í literatura sakratutzat hartzen dira.
Jaio zenean, ʻAbbas izena eman zioten, aitaren aldeko aitonaren oroimenean. Testuinguruaren arabera, modu desberdinetara deitzen zioten: Mirza ʻAbbas (persieraz) edo ʻAbbas Effendi (turkieraz), edo bien baliokidea ingelesez Sir ʻAbbas (eus. `Abbas jauna). Berak, ordea, ʻAbdu'l-Bahá goitizena nahiago izan zuen ("Bahá-ren zerbitzaria", aitari erreferentzia eginez). Bahá'í testuetan eta bahá'í-en artean "Maisua" esaten zaio, hala deitzen baitzion aitak gazte-gaztea zenetik.
ʻAbbas Effendi Teheranen jaio zen, familia aristokratiko batean. Zortzi urte zituela, aita espetxeratu zuten gobernuak Babí fedearen aurka antolatutako kanpaina batean, familiaren ondasunak lapurtu eta pobrezia latzean utzi zituzten. Aita, familia osoarekin batera, jaioterritik, Irandik, Bagdadera erbesteratu zuten. Han bederatzi urte eman zituzten, 1854 tik 1863 ra. Ondoren, Otomandar gobernuak Istanbulera bidali zituen, eta geroago Hadrianopolisera. Azkenean, 1868 an, Akká (Acre) hiri-kartzelara aldatu zituzten. Han ʻAbdu'l-Bahá preso politikoa izan zen 1908 an, 64 urte zituela, Turkiar Gazteen Iraultzaren ondorioz askatu zuten arte.
Harez geroztik, zenbait bidaia egin zituen Europara eta Ipar Amerikara Bahá'í mezua Ekialde Hurbileko sustraietatik haratago hedatu ahal izateko. Aitzitik, I Mundu Gerra iraun bitartean, 1914 tik 1918 ra Haifan gelditu behar izan zen. Gerra ondoren, bahá'í-en aurka zeuden otomandar agintarien ordez Britainiar Mandatua nagusitu zen. Britaniarrek ʻAbdu'l Bahá Sir izendatu zuten, gerra ostean populazioa elikatzen lagundu izanagatik.
1892 an, Bahá'u'lláh-k bere Testamentuan (Kitab-i-Ahd), ʻAbdu'l-Bahá izendatu zuen bere oinordeko eta Bahá'í Fedearen buru. Hori dela eta, familia osoa aurka jarri zitzaion, eta haien oposizioari aurre egin behar izan zion bizitza osoan. Baina, mundu osoko bahá'í gehienen leialtasuna ere izan zuen, bai ekialdekoena bai mendebaldekoena.
Hillebrandita
'''Hillebrandita]] =
Abdu'l-Baha
Bere Jainkozko Planaren Lauzatxoetan Ipar Amerikako bahá'í-ak bultzatu zituen bahá'í ikasbideak lurralde berrietara zabal zitzaten. Halaber, bere Borondate eta Testamentuan egungo bahá'í administrazio-ordena ezarri zuen. Haren idazkiak, otoitzak eta gutun asko gorde dira, baita mendebaldeko bahá'í-ei zuzenduriko hitzaldien oharrak zeinetan fedearen hazi beharra azpimarratzen baitzuen 1890eko hamarkadaren amaieran.
Piranga lutea
Piranga lutea Piranga generoko animalia da. Hegaztien barruko Cardinalidae familian sailkatua dago.
Hillebrandita
silikato motako minerala da.
Halichoeres stigmaticus
Halichoeres stigmaticus Halichoeres generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
Abdu'l-Baha
Lehen urteak
ʻAbdu'l-Bahá Teheran en (Iran) jaio zen, 1844 ko maiatzaren 23 an (H.o. 1260 urteko Jamadiyu'l-Avval hilabetearen 5. egunean), Bahá'u'lláh eta Navváb-en lehen semea izan zen. Báb-ek bere eginkizuna adierazi zuen gau berean jaio zen. ʻAbbás izena jarri zioten jaiotzean, bere aitona Mírzá ʻAbbás Núrí noble nabarmena eta indartsuaren oroimenean. Haurra zela, ʻAbdu'l-Bahá bere aita Bábí gisan zuen garrantziaz jabetu zen. Hunkituta gogoratzen zuen Tahirih bere etxean bizi zen garaia; andreak zein maitasun handiz hartzen zuen belaunetan eta zein goxo hitz egiten zion. "Bihotzez miresten nuen" esaten zuen harekin gogoratzean. ʻAbdu'l-Bahá-ren lehen urteak guztiz zoriontsuak izan ziren. Familiaren bi etxeak, Teherangoa zein Nur eskualdekoa, ederrak, erosoak, ongi apainduak eta lorategiz inguratuak zeuden. ʻAbdu'l-Bahá-k lorategietan jolasten ohi zuen bere arreba txikiarekin. Anai-arrebekin batera –Bahíyyih arreba, eta Mihdí anaiarekin–, ingurune pribilegiatu, zoriontsu eta erosoan bizi ziren. Aitak errege-auzitegiko ministro izateari uko egin zionean, ʻAbdu'l-Bahá, haurtxoa zela, bere gurasoen zenbait ongintza-proiektu ikusi ahal izan zituen; besteak beste, bizi ziren etxearen zati bat emakume ete haurrendako ospitale-areto bihurtu zutenean.
ʻAbdu'l-Bahá noble bati zegokion heziketa izan zuen. Nobleziako haurrak ez ohi ziren eskoletara bidaltzen, gehienek etxean bertan ikasten zuten: idazkera, erretorika, kaligrafia eta matematikaren oinarriak; hori baitzen erregearen gortean bizitzeko behar zutena, hain zuzen ere. Zazpi urte zituela, denbora labur batez eskolara joan zen, hortik aparte ez zuen heziketa formalik izan. Hazi zenean, amarekin eta osabarekin ikasi zuen, eta, batez ere, aitarekin. Zenbait urte beranduago, 1890ean Edward Granville Browne orientalista britaniarrak honela deskribatu zuen ʻAbdu'l-Bahá: "hizlaririk elokuenteenetarikoa zen, ele ederrekoa, beti argudiatzeko prest, adibideak jartzeko, juduen, kristauen eta musulmanen liburu sakratuak goitik behera ezagutzen zituen... nekez aurki zezakeen hobeagorik".
Zazpi urte zituela, tuberkulosiaz kutsatu eta hilzorian egon zen. Iragarpen guztien kontra, sendatu zen arren, bizitza osoan tarteka, gaixoaldiak izan zituen haren ondorioz.
Zortzi urte zituela, 1852an, aita espetxeratu egin zuten. Gertaera horrek haurraren bizitza markatu zuen, espetxeratzearen ondorioz jabetza guztiak ostu baitzizkieten eta beste haurren erasoak jasan izan behar baitzituen. Behin, amarekin joan zen aita bisitatzera, Siyah-Chál deritzon ziega okaztagarrian giltzapetuta zegoela. Honela deskribatu zuen leotza: "leku ilun eta aldapatsu bat ikusi nuen. Atari estu eta txiki batetik sartu ginen, eta bi urrats behera egin genituen, baina handik haratago ezin genuen ezer ikusi. Bat-batean, eskaileraren erdian geundela, Bere [Bahá'u'lláh-ren] ahotsa entzun genuen: "Ez ezazue hona ekarri', eta hortaz, handik atera ninduten".
Bagdad
Lau hilabete ziegan eman ondoren, Bahá'u'lláh espetxetik askatu eta erbestera kondenatu zuten. 1853ko urtarriletik apirilera bitarte, gurasoekin batera Bagdaderako bidea hartu zuen, Zagros mendietan barrena. Negu gorria zen eta arropa egokirik ez zeramatenez, haurrari oinak izoztu zitzaizkion.
Bagdadera iritsi eta urtebete gogorra eman ondoren, Bahá'u'lláh-k Sulaymaniyah mendietara alde egin zuen 1854ko apirilean, ʻAbdu'l-Bahá-k hamar urte bete baino hilabete bat lehenago. Sufrimenduak ama eta arrebarekiko harremana estutu zuen, amak seme-alaben heziketaren ardura osoa hartu zuen bere gain. Aita kanpoan izan zen bitartean, semea familiaren kontu askotan ardura hartzen joan zen adinez nagusia izan baino lehen (ekialdeko herrialdeetan 14 urte). Nerabea zela, irakurketari emana zen eta idazteunak kopiatzen zituen, Korana zein Báb-en idazkiak, hori zen eta garai hartan argitaratze bide nagusia. Zaldiketa ere atsegin zuen eta zaldizko famatua zen.