cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Karakalaren termak
Eragina egungo munduan
XX. mende hasieran, terma hauen diseinua, New Yorkeko Pennsylvania tren geltokiaren diseinurako inspirazio gisa erabili zen, Charles Follen McKim arkitektoak diseinatua. Dhakan dagoen Bangladesheko Biltzar Nazionalaren eraikina ere, Karakalaren Termetan inspiratu zen.
Hondakinek, uda guztietan, Teatro dell'Opera di Romako opera denboraldirako atze bezala balio dute.
Azken urteotan, gertaera kultural ezberdinak egin dira, 1960ko Erromako Olinpiar Jokoetan gimnasia lehiaketak eta Hiru Tenoreen kontzertua 1990eko Munduko Futbol Txapelketaren itxieran kasu.
Jai Alai Palace
Jai Alai Palace edo Macaoko pilotalekua Txinako Macao hiriko frontoia izan zen.
Balkanetako gastronomia
Balkanetako gastronomia Balkanetako penintsulan geografikoki kokatuta dauden estatu, eskualde eta herrien ohitura komunei dagokie. Sukaldaritzako espezialitate ugari dituen eskualdeetako bat bihurtzen duten hainbat osagai erabiltzeagatik bereizten da. Mediterraneo itsasoaz eta Itsaso Beltzaz inguratutako penintsula dela ulertu behar da, non kostaldeko herrietan arrain ugari dagoen, barnealdean nekazaritzatik datozen haragiak eta landareak nagusitzen dira klima epelaren gainetik. Ekialdeko Europako herrialdeetako eta Mediterraneoko zenbait sukaldetako eraginen nahasketa du.
Jai Alai Palace
1972an ireki zuten, hirurogei milioi dolar hongkongdar kostatu zen eta 1980ko hamarkadaren amaierara arte pilota partidak hartu zituen. Pilotariek 1988 eta 1991 artean greba egin ondoren, dendak, hotela, jatetxeak, striptease kluba, masajeak eta burdela dituen kasino bihurtu zuten. Bere urrezko garaian, 1980an, Palacea egunero- Txinatar urteberri-eguna izan ezik- irekitzen zen arratsaldeko zazpietatik (asteburuetan, bietatik) gauerdira arteko partidekin; hogeita hamabost pilotari zituen plantillan, ia denak euskaldunak, frantziar bat, estatubatuar bat eta sei txinatar izan ezik, eta ia egunero jokatzen zuten batez beste mila berrehun eta berrogeita hamar dolarreko soldata baten truke (laurogeita hamar mila pezeta bi urte geroago), oporrik gabe, bi urte berrituz gero.
Balkanetako gastronomia
Osagaiak
Balkanetan dauden herrialde eta eskualdeetako batzuek Mediterraneoko sukaldaritzarekin harremana eta eraginak dituzte, eta, horregatik, osagaietako batzuk sukaldaritza horrekin bat datoz. Mezze (aperitiboaren antzekoa) hartzeko ohitura herrialde horietako gehienetan ohikoa da. Esnekien erabilera plater batzuen osagai gisa, hala nola kaymak herrikoia.
Sonnō jōi
Sonnō jōi (尊皇攘夷)japonierazko esaldi bat da, Matthew Calbraith Perry komodoroaren ontzidiak Japoniako merkatua Ameriketako Estatu Batuentzat irekitzera behartu zuenetik Japonian kanpotarrekiko sortutako beldur eta gorrotoaren adierazpen muturrekoena. Bakumatsu garaian matxinoek oihukatutako leloa, Bakufu edo shogunerriaren aurkako jarrera adierazten du.
Heste-buxadura
Heste-buxadura hesteen eten mekaniko edo funtzional bat da, digestioaren produktuen joan-etorri normala saihesten duena. Heste mehetik eta duodenoraino edo itsuaren bolbulu baten ondorioz gerta daiteke. Heste-buxaduraren kausa nagusia, kasuen %75 eragiten duena, aldez aurretik abdomeneko kirurgia batekin lotutakoak dira.
Kasu batzuetan tratamendu inbaditzailerik behar ez bada ere, hesteetako buxadura bat larrialdi kirurgikotzat hartzen dute.
Riglosko geltokia
Riglos–Concilio Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Riglos udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Ethelda Bleibtrey
Ethelda Bleibtrey (Waterford, Ameriketako Estatu Batuak, 1902ko otsailaren 27a - 1978ko maiatzaren 6a) estilo libreko probetan espezializatutako igerilari estatubatuarra izan zen. 1920an 100 eta 300 metroko lasterketetan txapeldun olinpikoa izatea lortu zuen.
Kirol-ibilbidea
Anberesko Joko Olinpikoetan, 1920an, urrezko domina irabazi zuen 100 metroko estilo librean, 1:13,6 segundoko denborarekin, Irene Guest (zilarra 1:14,0 segundorekin) eta Frances Schroth herrikideen aurretik; urrezko domina ere irabazi zuen 300 metroko lasterketan, Margaret Woodbridgeren eta Frances Schroth-en aurretik. 4x100 igeriketa librean ere talde irabazlean hartu zuen parte, Erresuma Batuaren eta Suediaren aurretik.
Urrozgoiti
Urrozgoiti Longida udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
NGC 7680-1
NGC 7680-1 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Urrozgoiti
XV. mendean jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Longidako Udalara pasa ziren.
Bolitoglossa schizodactyla
Bolitoglossa schizodactyla Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Urrozgoiti
Bertako biztanleak urrozgoitiarrak ziren.
Arborophila rufipectus
Arborophila rufipectus Arborophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Urrozgoiti
Izena
Urrozgoiti toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Geografia
Urrozgoiti Longida ibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Pirinioaurrean kokatua, lurra hautsia eta uhindua da, baina, oro har, ez du goragune handirik. Iparraldea menditsuena da, eta hegoaldea nekazaritzakoa. Ibaien pasabidean zehar, alubioien terraza-maila batzuk mailakatuta daude. Mendilerroen oinean ere higadura-glazis zabalak daude. Irati eta Erro ibaiek ibarra sortu zituen.
Klima
Longidak klima azpimediterraneoa dauka. Urteko batez besteko tenperatura 10 eta 13 gradu artekoa da (altueraren arabera aldatzen da), eta prezipitazioak 800 eta 1.000mm bitartekoak (ugariagoak udaberrian eta udazkenean. Urteroko egun euritsuak 80 dira batez beste eta 100 baino gehiago herriko gunerik menditsuenetan.
Jatorrizko landaredia asko gutxitu da gizakiaren eragina dela eta, gaur egun 180 hektarea haritz inguru baino ez dira geratzen. Pinuek 441 hektarea hartzen dituzte, gehienak Austriatik ekarritako pinu lariziar birlandatuak dira baina berezko pinuren bat ere gordetzen da. Birlandatutako pinuak, Urrozgoiti, Ulibeiti, Zarikieta eta Rala herrietan izaten dira, batez ere.
Historia
Onsta oraindik 1268ko Rediezmoaren Liburuan, gari-lapurreta baten gutxieneko ekarpenarekin. Despopulazio prozesuan egongo zen. Bere eliza XVIII. mendearen hasieran mantentzen zen. Nafarroako Baso Ondarearen finka gisa jarraitzen du.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Niemengo Armada
Niemengo armada (Njemen-Armee) Lehen Mundu Gerran antolatutako armada Alemaniarra izan zen. Ekialdeko Frontean borrokatu zuen, nagusiki 1915ko erasoetan.
Roscigno
Roscigno Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Niemengo Armada
Armee-Abteilung Lauenstein
Kurlandian garatuko zen ofentsiba dibertimendu huts gisa prestatu zen hasieran, hegoaldean Alemaniako 11. armadak, Austria-Hungariako 4. armadarekin batera, Gorlice-Tarnów ofentsiban borrokatzen ari ziren bitartean.
Roscigno
Mugakideak
Roscignok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Niemengo Armada
Armee-Abteilung Lauenstein
Armee-Abteilung Lauenstein (Lauenstein Armada-Destakamendua) 1915ko apirilaren 22an osatu zen, 10. Armadako XXXIX erreserba-gorputza maila igotzean. Otto von Lauenstein komandantearen omenez izendatu zen, eta Ober Ost-aren («Ekialdeko Komando Goren») menpe zuzenean zegoen. Hainbeste garaipen jaso zituen, behin eta berriro indartu zutela Armada maila jaso arte. Armada berri honek "Niemengo Armada" izena jaso zuen eta agintaritza berria jaso zuen. Von Lauensteinek XXXIX erreserba-gorputzaren agintari jarraitu zuen.
Niemengo Armada
Niemengo Armada 1915eko maiatzaren 26an osatu zen, Kurlandiako tropen agintaritza sendotzeko. Otto von Below, 8. Armadaren infanteria jeneral ohiak, armada berriaren agintari bihurtu zen; von Böckmann jenerala haren Estatu Nagusiaren agintaria zen. Niemengo Armadak Riga-Šiauliai ofentsiban borrokatu zuen, garaipena lortuz.
8. Armadan Friedrich von Scholtzek postua lortu zuen denbora batez, 1915eko irailaren 29an armada deuseztatu zenera arte. Von Scholtzek XX armada-gorputzaren agintaria zen aldi berean.
Ostadar Familia
Argi Bizidunaren Ostadar Familia (Rainbow Family of Living Light), ezagunagoa Ostadar Familia izenez (The Rainbow Family), indarkeria ezarekin eta hierarkiarik gabeko berdinzaletasunarekin konprometitutako gizatalde bat da. 1972an Ameriketako Estatu Batuetan sortu zenetik, urtero uztailaren lehen astean topaketak antolatzen ditu. Ostadar Topaketak (Rainbow Gatherings) direlakoak ekitaldi ez-komertzialak dira, zeinetan komunitatean elkarrekin eta naturarekin bat bizi nahi duen orori ongi etorria den. Lidergoak autokudeatuak eta partekatuak dira, topaketako guztien onerako. Topaketok ilargialdi oso bat (28 egun) irauten dute, ilbetea topaketaren unerik berezia izanik bildutakoek munduan bakea lortzeko ekintzak egiten dituztelako.
Dugway (Utah)
Dugway Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tooele konderrian dago, Utah estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Notoraja azurea
Notoraja azurea Notoraja generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
2840 Kallavesi
2840 Kallavesi asteroide baten izena da. urriaren 15an aurkitu zuen L. Oterma-ek Turku Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1941 UP izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2840 Kallavesi asteroidearen orbitak batezbeste 2,399 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,173 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,624 distantziara. Eszentrikotasuna 0,094 da, eta makurdura orbitala 8,51ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.5 da.
Nazioarteko Merkataritza Ganbera
Nazioarteko Merkataritza Ganbera (NMG) mundu mailako hainbat herrialdetako enpresen babesa, merkataritza-eragiketen arabera, babesteko ardura duen erakundea da. Gaur egun, nazioen arteko elkarren mendekotasun handiagoa daita; hau da, ekonomia batean gertatzen dena, besteei eragiten die.
Ray (Alabama)
Ray Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Coosa konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
WPA
WPA (WI-FI Protected Access) WEP protokoloaren arazoak konpontzen dituen eta zerbitzari bat erabiliz autentifikazioa onartzen duen web protokoloa da. Zerbitzari honetan pasahitzak eta erabiltzaileen datuak gordetzeaz aparte, gako konpartitu sistema bat konfiguratzeko ere erabil daiteke, WEP bezalakoa, PSK (Pre-Shared Key) izena harturik. WPA zifratuak gako konpartitu bat erabiliko balu WPA-Personal izena hartuko luke, eta zerbitzari bat erabiliko balu WPA-Enterprise. Sare honetan sartzeko segurtasuna apurtu ondoren, hiztegietan oinarritutako "indarkeri hutsa" erasoa erabili behar da, dena dela, hau saihestu daiteke klabe politika egokia erabiliz.
Coryphaenoides marginatus
Coryphaenoides marginatus Coryphaenoides generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Tamias cinereicollis
Tamias cinereicollis Tamias generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
North American P-51 Mustang
North American P-51 Mustang, AEBetako ehiza-hegazkin bat da. Nagusiki, Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armada eta RAFek Bigarren Mundu Gerran borrokatzeko asko erabili zuten modeloa da. Koreako Gerran ere, zurrusta-propultsio bidezko hegazkinak agertu arte ehiza-hegazkin nagusia izan zen.
1940ean Edgar Schmued buru zuen ingeniaria talde batek diseinatu eta North American Aviation hegazkinlaritza enpresak ekoitzi zuen.
Saléeita
Saléeita fosfato motako minerala da eta autunita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Saléeita fosfato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 2 - 3 da.
Euskarazko entziklopediak
Euskarazko entziklopediak euskaraz egindako entziklopediak dira, orokorrak edo tematikoak. Euskara batuaren aroan sartuta, hasieran euskarazko entziklopedia moduko batzuk izan ziren, Itzulpen gisa egindakoak eta kasu batzuetan gaiaren arabera antolatuak, adibidez Mundua Jakingai eta P8 izenekoak.
20 urte pasa behar izan ziren 1990reko hamarkadan lehen entziklopedia sendo batzuk sortzeko. 1990eko hamarkadan hasi ziren argitaratzen hezkuntza-sisteman behar-beharrekoak ziren erreferentziazko obrak. Lehenengo urratsa 1991ean hasi zen, orduan plazaratu baitzen Lur Hiztegi Entziklopedikoaren lehen liburukia. Geroago Gazteen Entziklopediaren lehenengo zenbakia 1992an argitaratu zuen EUSENOR Fundazioak, eta guztira 8 liburuki izango zituen. Biak helburu orokorrekoak izanik, Lur jatorriz euskaraz idatzita zegoen eta artikulu askoz gehiago eskaini zituen, baina Gazteenak azalpenak erraztearren erabiltzen zituen hainbeste osagai grafiko eskaini gabe.
Atlas geografikoak
Entziklopediaz gain kulturan bada erreferentziazko beste obra mota nagusi bat: Atlas geografikoa. Elkarrekiko beharra dute entziklopediak eta atlasak, elkarren osagarriak dira eta. Goian azaldu den bezala, euskarazko hiru entziklopedia sortu ziren 1990eko hamarkadan (Elhuyar 1993, Gazteena 1992-1997, Lur 1991-1999). Bada euskarazko atlasekin ere antzeko prozesua gertatu zen, 1990ean Ereinek Euskal Herriko Atlasa argitaratu zuen. Urte bat geroago Kriseilu argitaletxeak Euskal Herriko Atlasa. Mendiak eta Euskal Herriko Atlasa. Ibaiak liburuak plazaratu zituen. Munduko Atlasa liburua plazaratu zuen Klaudio Harluxet Fundazioak, aurreko atlasen informazioa zabaldu zituen, Euskal Herri mailan eta munduko kontinente guztietako mapak emanda. Gainera, bazekarren estaturik gabeko herriei buruzko atal bat ere, baita Euskal Herriko eta mundu osoko toponimoen aurkibideak ere.
Prescott (Iowa)
Prescott Iowako hiri bat da. Adams konderrian kokatua dago. 2010ean 257 biztanle zituen, 1.04 kilometro koadrotan banatuta.
Abd Allah ibn Muhammad
Abd Allah ibn Muhammad —أبو محمد عبد الله بن محمد‎— (Kordoba, 844ko urtarrilaren 11a - ib., 912ko urriaren 15a) Kordobako VII. emir omeiarra (888-912) izan zen, Muhammad I.aren seme eta Al-Mundhir bere anaiaren ondorengoa.
Orti I.a Gartzez Iruñeko erregearen alaba zen Oneka Orti ezkondu zuen. Bere semea Muhammad al-Mutarrif bere sasianaiak eraila izan zenez, Abd ar-Rahman bere ilobak ordezkatu zuen.
Out of Rosenheim
Out of Rosenheim, Bagdad Cafe edo Bagdad Café bezala ere ezaguna, 1987ko Percy Adlon alemaniar zinema zuzendariaren komedia dramatiko film bat da.
Briis-sous-Forges
Briis-sous-Forges Frantziako udalerria da, Essonne departamenduan dagoena, Île-de-France eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Briis-sous-Forges udalerrian erroldatutako biztanleak 3.352 ziren. Familiak 1.163 ziren, horien artean 268 pertsona bakarrekoak ziren (100 bakarrik bizi ziren gizonak eta 168 bakarrik bizi ziren emakumeak), 288 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 523 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 84 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 1.238 etxebizitza zeuden, 1.170 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 31 bigarren erresidentzia ziren eta 37 hutsik zeuden. 994 etxeak ziren eta 164 apartamentuak ziren. 1.170 etxebizitza nagusietatik 897 bere jabearen bizilekua ziren, 224 alokairuan okupaturik zeuden eta 49 doan lagata zeuden; 85 etxek gela bat zuten, 79 etxek bi zituzten, 133 etxek hiru zituzten, 200 etxek lau zituzten eta 674 etxek bost zituzten. 925 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 393 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 668 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Briis-sous-Forges udalerrian 1.142 unitate fiskal zeuden, 3.157,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.902 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 128 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 27 eraikuntza enpresak ziren, 19 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 finantziazio enpresak ziren, 8 higiezinen enpresak ziren, 24 zerbitzu enpresak ziren, 15 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Roquefort-la-Bédoule
Roquefort-la-Bédoule Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Rodanoren Ahoak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Briis-sous-Forges
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen, 2 liburu dendak eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Briis-sous-Forges udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 380 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an tratamendu laburretarako ospitale 1, iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale 1 bat eta botika 1 bat zegoen.
Roquefort-la-Bédoule
Biztanleria
2007an Roquefort-la-Bédoule udalerrian erroldatutako biztanleak 5.085 ziren. Familiak 1.916 ziren, horien artean 440 pertsona bakarrekoak ziren (155 bakarrik bizi ziren gizonak eta 285 bakarrik bizi ziren emakumeak), 627 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 700 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 149 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Briis-sous-Forges
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen. Briis-sous-Forges udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 461 ikaslekin.
Roquefort-la-Bédoule
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.098 etxebizitza zeuden, 1.958 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 67 hutsik zeuden. 1.507 etxeak ziren eta 577 apartamentuak ziren. 1.958 etxebizitza nagusietatik 1.342 bere jabearen bizilekua ziren, 543 alokairuan okupaturik zeuden eta 73 doan lagata zeuden; 32 etxek gela bat zuten, 177 etxek bi zituzten, 404 etxek hiru zituzten, 613 etxek lau zituzten eta 732 etxek bost zituzten. 1.560 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 783 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.010 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.264 ziren, horien artean 2.258 aktiboak ziren eta 1.006 inaktiboak ziren. 2.258 pertsona aktiboetatik 2.019 lanean zeuden (1.071 gizon eta 948 emakume) eta 240 langabezian zeuden (111 gizon eta 129 emakume). 1.006 pertsona inaktiboetatik 311 erretiraturik zeuden, 349 ikasten zeuden eta 346 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Roquefort-la-Bédoule udalerrian 1.929 unitate fiskal zeuden, 5.000,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.529 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 62 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 autoeskola, 13 igeltseroak, 1 margolaria, 3 zurginak, 12 iturginak, 5 argiketariak, 2 eraikuntza enpresak, 5 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak, 2 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 2 apaindegiak.
2009an zeuden 13 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 4 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen, 2 drogeria eta 2 lore-dendak ziren.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 2 osasun-ekipamenduak botika ziren.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mentiras piadosas (Joaquin Sabina)
"Mentiras piadosas" Joaquin Sabina abeslari espainiarrak bakarka grabatutako zazpigarren diskoa da, 1990ean argitaratua.
Notoraja hirticauda
Notoraja hirticauda Notoraja generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
Rutino
Rutino Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rutinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Joana Nafarroakoa (1382-1413)
Joana Nafarroakoa edo Joana Évreuxkoa (1382 - Bearno, 1413ko uztaila) Nafarroako infanta izan zen. Aita Karlos III.a Noblea, Nafarroako erregea, eta ama Leonor Trastamarakoa, Gaztelako infanta, izan zituen. Izena bere izeko Joana Evreuxekoarengandik zetorkion.
Bizitza
1401an Aragoiko erregearen semea zen Martin I.a Siziliakoa ezkontzekotan zegoen. Hala ere, ezkontza ez zen egin, eta hurrengo urtean Martin Joanaren ahizpa Zuriarekin ezkondu zen.
1402an, Karlos (1397ko abuztuaren 15ean jaioa) eta Luis nebak (1401ean jaioa) hil zirenez, Joana Nafarroako tronuaren oinordeko bihurtu zen, Erriberrin urte hartako abenduaren 3an onartua. Ordurako azaroaren 12an Joanes I.a, Foixko kondearekin ezkondua zen.
Preston (Iowa)
Preston Iowako hiri bat da. Jackson konderrian kokatua dago. 2010ean 1,012 biztanle zituen, 2.49 kilometro koadrotan banatuta.
Bolitoglossa silverstonei
Bolitoglossa silverstonei Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Rutherford (Pennsylvania)
Rutherford Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Dauphin konderrian kokatuta dago, Pennsylvania estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Txakurrak pokerrean
Txakurrak pokerrean (Dogs Playing Poker) Cassius Marcellus Coolidge estatubatuarraren margolan sail bat da. 1894-1903 artean margotu zituen, eta hamasei olio-pinturaz osatuta dago. Txakur antropomorfo multzoa irudikatzen dute, gizakien jokaeran, horietako bederatzi margolanetan mahai inguruan pokerrean jokatuz. Gainerako margolanetan txakurrak zigarroa errez, dantzan, beisbolean jokatzen eta auzitegian deklaratzen ageri dira.
2005ean sail honetako A Bold Bluff margolana 504.400 dolarren truk saldu zen; horrenbestez, ordu arteko Coolidgeren margolanen salneurriaren errekorra gainditu zuen.
Edna Ferber
Edna Ferber (Kalamazoo, Michigan, 1885eko abuztuaren 15a - New York, 1968ko apirilaren 16a) estatubatuar idazlea izan zen. 1925ean So Big bere eleberriak Pulitzer Saria jaso zuen.
2841 Puijo
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1943 DM izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2841 Puijo asteroidearen orbitak batezbeste 2,253 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,063 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,442 distantziara. Eszentrikotasuna 0,084 da, eta makurdura orbitala 4,91ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.0 da.
Turones
Turones herria (latinetik: "Turoni") Zesar garaiko Galiako herria izan zen. Egungo Indre eta Loira departamenduan, Loira hegoladean bizi ziren. Haien historiari buruzko informazio gutxi dago.
Etimologia
Turoni hitzaren interpretazioa ez dago oso garbi. Hipotesi desberdinak daude. Batzuentzat Turo hitz galiarratik dator, hau da, "Indartsuak" edo "Puztuak". Beste batzuk "Aldakorrak" bezala itzultzen dute. Turoni hitzatik Turena lurraldearen eta Tours hiriaren etonimoak datoz.
Informazio historikoa
Turones herria historian, Galiako beste herri guztiak bezala, lehen aldiz Julio Zesarren lanei esker agertzen dira. K.a. 57 urteko kanpainaren ondoren Zesarren ejerzitoak Turonese herriaren lurraldean negua igaro zuen. Geroago, Zesarrek berak aldameneko karnutesekin batera aipatzen ditu. Beste tokitan ere piktonesekin, kadurkosekin, aulerkosekin... Vercingetorixek K.a.52 urteko erreboltan turosenen laguntza jaso zuen: 8.000 soldadu joan ziren haren laguntza.
Ptolomeoren arabera, haien hiriburua Tours edo Cesarodunum zen, Lugdunense probintziaren barruan.
Tiberio garaietan Sacrovirren matxinadak ere turonesen laguntza jaso zuen baina berahala menperatuak izan ziren.
Ezagutzen dira tribu horien txanponak. Zilarrezkoak dira eta alde batean emakume baten buruarekin "Turones" hitza dator. Infrentzuan Cantorix agertzen da, lauhazka doan zaldi baten gainean.
NGC 7681
NGC 7681 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Coryphaenoides marshalli
Coryphaenoides marshalli Coryphaenoides generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Villemaréchal
Villemaréchal Frantziako udalerria da, Sena eta Marne departamenduan dagoena, Lorrena eskualdean. 2007an 841 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 404 etxebizitza zeuden, 318 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 396 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 318 etxebizitza nagusietatik 298 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 44 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 195 etxek bost zituzten. 300 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 106 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 197 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 563 ziren, horien artean 411 aktiboak ziren eta 152 inaktiboak ziren. 411 pertsona aktiboetatik 378 lanean zeuden (201 gizon eta 177 emakume) eta 33 langabezian zeuden (15 gizon eta 18 emakume). 152 pertsona inaktiboetatik 45 erretiraturik zeuden, 57 ikasten zeuden eta 50 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villemaréchal udalerrian 318 unitate fiskal zeuden, 859,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 22.006 euro zen.
Al-Hakam II.a
Al-Hakam II.a —أبو العاص المرتضى الحكم بن هشام‎— (Kordoba, 915eko urtarrilaren 13a – 976ko urriaren 16a), Kordobako bigarren omeiar kalifa (961-976) izan zen, Abd ar-Rahman III.aren semea eta oinordekoa izan zena.
Kharkivko Okupazioa (1917)
Kharkivko okupazioa Ukraina-Sobietar Batasuna Gerrari hasiera eman zion gertaera izan zen. Okupazioa 1917ko abenduak 23an gertatu zen, Boltxebike armadak Kharkivko kanpoaldean borrokatu eta ukrainar armada garaitu eta gero. Ukrainar agintariak ez zuten hiria berreskuratu lortu eta azken ukrainar erregimentuak errenditu ziren 1918ko Urtarrilak 10ean.
Al-Hakam II.a
Aitaren lana jarraitu zuen Al-Andalusen une gorenak sortuz. Boterea lortu zuenean al-Mustansir Bi-llah (Allahren laguntza garailearen bilatzailea) ezizena hartu zuen. Radhia bere emaztearekin seme-alabarik izan ez zituenez, Subh euskal kutunarekin izandako Hisham II.a aukeratu zuen oinordeko.
Villemaréchal
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 11 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 2 zurginak, 1 iturgina, 5 argiketariak, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
Kharkivko Okupazioa (1917)
Gertaerak
Hasieran Armada Gorriaren sarrera Ukrainan sobietar tropek trenbideak zituzten lurrak okupatzeko beharra zeukatela esanez justifikatu zuten. Mugimendu honen arrazoia Aleksei Kaledinek Abenduak 15ean Rostov Doneko hiria hartu zuelako eta Armada Zuriaren presentzia Ukrainan asko handitu zelako. 1917ko Abenduan Armada Gorria ez zegoen UPRren kontra egiteko prest oraindik.
Villemaréchal
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
Kharkivko Okupazioa (1917)
Gertaerak
Garai hartan Kharkiv hiria anarkia osoan zegoen eta hiriko Boltxebikeak, Kharkivko Dumaren laguntzarekin armada gorriko alderdi bortitzena kanporatzea erabaki zuten.
Villemaréchal
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villemaréchal udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.122 hektarea erabiltzen.
Kharkivko Okupazioa (1917)
Gertaerak
Urtarrilak 10eko gauean Kharkivko Guardia Gorriak UHR ren bi erregimentu (2700 baioneta) armagabetu zituen. Erregimentu hauek hiriko bi botereak (UHRa eta Boltxebikeak) kontrolpean izaten saiatzen egon ziren 20 egunez. 300 UHR soldatuak Armada Gorrian sartzeko nahia erakutsi zuten, eta Kosako Gorrien erregimentuan sartu ziren.
Villemaréchal
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Kharkivko Okupazioa (1917)
Gertaerak
Kharkiv Ukrainako Herri Sobietarren Errepublikaren hiriburua bihurtu zen 1918ko Apirilak 19ra arte, Alemaniar Inperioaren armada hirian sartu zenean.
Villemaréchal
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 7682
NGC 7682 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Foruen pasealekua (Donostia)
Foruen pasealekua Gipuzkoako Donostia hiriburuko pasealeku bat da.Erdialdean dago eta Urumea ibaiari paraleloki doa. Gernikako Arbolaren pasealekua eta San Martin kalearen elkargunetik Santa Katalina zubia eta Argentinar Errepublikaren pasealekuraino doa.
Komi
Geografia
Komi Europako Errusiaren ipar-ekialdean, Uralen eta Ekialdeko Europako ordokiaren artean, kokatutako errepublika da Zirkulu polar artikotik harantz hedatzen dena. Ipar-mendebalde eta iparraldean Nenetsiarekin du muga, ekialdean Jamalia-Nenetsia eta Khanti-Mansirekin, hego-ekialdean Sverdlovsk oblastarekin, hegoaldean Perm kraia eta Kirov oblastarekin eta mendebaldean Arkhangelsk oblastarekin. Petxora eta Vytxegda dira ibai nagusiak.
Klima gogorra da, negu luze eta hotzak eta uda freskoekin. Syktyvkarren urtarrileko batez besteko tenperatura -15 °C da, eta uztailekoa 17 °C. Urteko prezipitazioa 500 mm ingurukoa da Petxora arroaren behealdean eta 610–760 mmkoa Uralen mazeletan. Landarediari dagokionez, ipar-ekialdeko muturrean tundra dago (goroldio, liken eta zuhaixka nanoak) eta taiga hegoalderago.
Syktyvkar (hiriburua), Vorkuta, Ukhta, Usinsk, Petxora, Vuktyl, Inta eta Sosnogorsk hiri nagusiak dira.
Ekonomia
Mea ustiakuntzan (harrikatz hobiak Vorkutako arroan; petrolio hobiak Petxora arroan; gas hobiak), abere hazkuntzan (behi eta elur-orein azienda), baso ustiakuntzan eta industrian (larrugintza, petrolio findegiak, eraikuntzarako gaiak, zurgintza, kimika industria, janari industria) oinarritzen da bertako ekonomia jarduera nagusia.
Historia
Errusiako printzerriaren mende gelditu zen Komien herria XIV. mendean. Sobietarren gobernua ezarri zen bertan 1918. urtean. Boltxebikeak eta errusiar zuriak borrokatu ziren Komien lurraldea berenganatu nahirik (1919-1920). Urtebete geroago egin zuten oblast autonomo eta 1936an errepublika autonomo.
1917ko Errusiar Iraultzaren ostean Komira iritsi ziren kolonoetako asko Gulageko presoak ziren, ehunka mila igorri baitzituzten SESBeko eskualde artikoetara, gatibu lanak egitera. Lan esparruen inguruan hiriak sortu ziren, preso osteek tundra eta taiga eremu birjinak landu ostean. Lehenbiziko meatzea, "Rudnik 1.a", Vorkuta hiria bilakatu zen, eta antzeko jatorria dute errepublikako gainerako hiriek: Syktyvkar, Ukhta, Petxora eta Intak. Horrez gain, presoek eraiki zituzten Komiko errepide eta burdinbideak, eta baita lehenbiziko industria-azpiegitura ere.
Demografia
2010ean 901.189 biztanle zituen. Komi edo zirianoek (%23,7), errusiarrek (% 65,1) eta ukrainarrek nahiz bielorrusiarrek (% 5,2) osatzen dute biztanleria.
Urpeko hockey
Urpeko hockeya hockeyaren modalitate ezberdin bat da, igerileku baten hondoan jokatzen dena eta hamarna jokalariz osatutako bi taldek parte hartzen dutena.
Sei jokalarik aktiboki parte hartzen dute eta beste lau ordezko eserlekuan izaten dira. Norgehiagoka igerileku sakon batean gauzatzen da eta helburua aurkariaren atean gol bat gehiago sartzea da 1,2 kg-ko disko batekin. Jokalariak makila batez, betaurrekoez, arnas hodiaz, babes eskularruez eta hegatsez hornituak egongo dira. Bere batzarrik nagusiena Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques (CMAS) da eta Espainian Federación Española de Actividades Subacuáticas.
1954ko azaroaren 18an sortu zen.
Txakun
Txakun Lapurdin 1991n sortu zen folk-rock taldea da. Musika tradizionaletik abiatuta, euskal rock modernoa jorratu nahi izan zuen, eragin ugari barneratuz, folk irlandarretik dantzarako doinu elektronikoetaraino. Musika tresna tradizionalak (txalaparta, gaita, txirula...) eta rock taldeenak uztartu zituen, dantzarako musika egiteko. Ipar Euskal Herrian rocka aitzinatzeko ZTK elkartearen sorreran parte hartu zuen, beste talde batzuekin batera. Hiru disko luze eta Lau Behi taldearekin partekaturiko EP bat kaleratu zituen zazpi urteko ibilbidean.
Taldea
Hazparne, Bidarrai, Itsasu, Miarritze, Urruña eta Donibane Lohizuneko bost gaztek sortu zuten Txakun, 1991. urtean: Daniel Ondikola (bateria), Patxi Arotzarena (ahotsa eta gitarra), Paxkal Indo (sintetizadorea, flauta, txirula eta ahotsa), Txomin Larronde (ahotsa eta baxua) eta Mixel Moussou (eskusoinua). Paxkal Indo eta Txomin Larronde Bizkarrezurra folk irlandarreko taldean ibilitakoak ziren aurretik. «Inportazioko musika» baztertu eta «Euskal Herriko barruko musika» landu nahi zuen Txakunek, musika tresna tradizionalak (eskusoinua, gaita, txirula, txalaparta...) eta rock taldeenak (bateria, gitarra, baxua, teklatuak...) erabiliz, Irlandan The Pogues taldeak jorratutako bidetik.
Urpeko hockey
Historia
Urteak pasa ahala, 1979. urtean lehen Europako txapelketa jokatu zen Charleroin, Belgikan. Gaur egun, urpeko-hockeya hogeita zazpi herrialdetan jokatzen da eta Australian, Hego Afrikan, Frantzian, Estatu Batuetan eta Ingalaterran lehiaketa duen kirola da; urtero nazio mailan txapelketak jokatzen dira eta bi urtetik behin mundukoa. Munduko lehen txapelketa 1980an jokatu zen Kanadan.
Espainian, zenbait hiritan praktikatzen da kirol hau, Tarragonan, Sevilla, Madrilen, Bartzelonan eta abar. Selekzio nazionala ere badu, 23 eta 19 urtez azpiko gizonezko eta emakumezkoen taldeekin. Euskal Herrian ere, Gasteizen, jokatzen da hockey modalitate hau.
Txakun
Taldea
ZTK (Zimako Talde Koordinakuntza) elkarteak sorturiko Iparretarock labelak argitaratutako lehen diskoa izan zen. Diskoa grabatu aurretik saldutako harpidetzen bidez jasotako diruarekin argitaratu zen diskoa. Diskoaren liburuxkan azaldu zutenez, «lehen produkzio horrek, diru gutxirekin eginik ere, erakusten du disko osoa egiten ahal dela Iparraldean... Gure helburua, euskal rock taldeen arteko loturak azkartzea eta horien promozioaren segurtatzea, ikusiz oraindik ez dagoela gisa horretako eraikidurarik». Txakunez gain, Mister Saguak, Txingoma II, Tagada, Mikelats eta IX taldeek sortu zuten ZTK.
Urpeko hockey
Joko arauak
Kirol honetan hamarna jokalariz osaturiko bi talde lehiatzen dira, sei jokalari uretan eta beste lau ordezkoen eserlekuan. Jokalari bakoitzak hegatsak, betaurrekoak, babes eskularruak, makila eta arnasa hartzeko hodia ditu eta 1,2 kg-ko diskoa urpetik aurkariaren aterantz garraiatzen saiatu behar dira bertan gola sartzeko makilarekin. Diskoak urdin edo gorri kolorekoak dira derrigorrez.
Txakun
Taldea
Diskoa kaleratu eta gero, Zozaia Sustraia taldera joan zen, eta Xabi Chabagnonek ordezkatu zuen aldi batez; azkenik, Matthieu Harambourek (King Mafrundi) hartu zuen baxua. Halaber, Kittof Amorenak Moussouren lekua hartu zuen. Orduan ezagutu zuen Txakunek bere garairik egonkorrena. Kontzertu kopurua handitu zen, gehienetan herrietako jaiak girotzeko deitzen zituzten, eta maiz emanaldietan inprobisatutako zatietatik sortzen zituzten geroago kantu berriak. IZ diskoetxea prest agertu zen taldeari diskoa argitaratzeko. Hain zuzen, Jama Larreburu (Minxoriak) IZko arduradun izendatu ostean, Ipar Euskal Herriko zenbait talderekin harremanak hasi zituen diskoetxeak, eta Euskal Herrian ez ezik Frantzian eta Espainian ere haien diskoak banatzeko estrategia abiatu zuen. Mila sagarroi bide bazterrean (IZ, 1995) izan zen Txakunen bigarren diskoa. Jean Lou Corrihons Minxoriak taldeko gitarrista ohiak eraman zuen zuzendaritza artistikoa, eta kolaboratzaile ugari izan zituen taldeak: Mixel Etxekopar, Fredo Arrabit, David Arriola... Doinu aldetik ere askotariko lana da, reggae, folk, funk, rap eta herri dantzak entzun baitaitezke diskoan. Hitzetan, berriz, euskal mitologiaren eta historiaren aipamen ugari zeuden: "Santxo Azkarra lo dago", "Bele Inquisidore", "Akelarrean dantzan"... Lanak arrakasta izan zuen, eta Hego Euskal Herrian ezagun egin zuen taldea.
Urpeko hockey
Joko arauak
Hasiera batean, Octopush moduan izendatu zuten modalitatea, 1984. urtera arte zortzi (octo) jokalarik bultzatzen baitzuten diskoa. Jakina denez, jokalariak jokoan zehar denbora asko igarotzen du ur azpian, apnean. Horregatik, kirol hau praktikatzen hastean ur azpian mantentzea zaila izan baliteke ere, praktikarekin batera apnea handiagoa lortzeko gaitasuna eskuratzen da.
Txakun
Taldea
Hortaz, hurrengo lana ere ezberdina izan zen, aldaketak gertatu baitziren taldean berriz ere. Bixente Iriart (baxua), Frederic Chanbon (perkusioa, King Mafrundi) eta Vicent Thomas (bateria) taldekide berriekin grabatu zuen Arratsa barroka (IZ, 1997), Txakunen estudioko azken diskoa. Ingalaterrako musika elektronikoaren techno doinuak, reggae eta dub eraginak barneratu zituen zazpikoteak lan honetan. Teknikoki oso lan zaindua izan zen, bi estudiotan eta hiru soinu teknikarirekin grabatua. Horrez gain, Bixente Iriartek landutako CD-ROM formatuan kaleratu zen, taldearen historia, diskografia eta bestelako datuak bilduta.
La Salle-San Jose ikastetxea (Beasain)
Beasaingo La Salle ikastetxea, itunpeko ikastetxe euskalduna eta kristaua da. 1909 urtean sortu zen. Beasainen bi eraikin ditu: Andra Mari kalean eta San Ignazio kalean. Gaur egun, 700 ikasle baino gehiago ditu.
Urpeko hockey
Joko arauak
Taldeko jokalari guztiek bainujantzi berdina eraman beharko dute, diseinu eta kolore berdinekoa. Honetaz gain, kolore berdineko txapel eta makilak eraman beharko dituzte, beltza ala txuria, bi taldeetako jokalariak ezberdintzeko eta sorbaldan edo besoaren gainaldean bakoitzaren zenbakia markatzen dela.
Txakun
Taldea
Txakun desegin eta gero, Txomin Larrondek Txo! egitasmoa plazaratu zuen, musika elektronikoaren ildotik. Harrapa airea (Agorila, 1999) izan zen haren bakarkako lehen diskoa. Lan horretan, besteak beste folk, rock, funk, reggae, techno, rap eta jungle doinuak ondu zituen, ordenagailuaren eta beste musikari batzuen laguntzaz: Olivier Larronde, Xabi Solano (Etzakit), Philippe Bouthemy (King Mafrundi), Kittof Amorena... Hitzetan, umorea, gogoeta eta kexa agertu zituen Larrondek. Gaur egun Malkoz izeneko egitasmoan ari da.
Urpeko hockey
Joko arauak
Partida 15 minutuko bi zatitan banatzen da, tartean 3 minutuko atsedenarekin, eta zati bakoitzean zelai zati batean jokatzen da. Jokoa hiru epailek zuzentzen dute, bi urpekoak eta bat kanpokoa, epaile nagusia. Partidu hasieran, atsedenaren ondoren, gol bat sartu edo penalti jaurtiketa bat eta gero, urpean ondoko lerroan kokaturik izan beharko dute gutxienez esku bat. Jokoa aurrera doan heinean, partzehartzaile guztiak igerilekuaren alboko eremu batetik sartu beharko dira aldaketaren unean.
Kapitain edo entrenatzaileak etenaldi bana eska diezaiokete partiduko zati bakoitzean epaile nagusiari, “O” bat irudikatuz eskuak buru gainean dituela, eta epaileak onartzen duela adieraziko du keinu berarekin, denbora geldituz. Luzapen denboran aldiz, ezingo da etenaldirik eskatu.
Jokalariak gainazalean igerian dabiltzanean, edozein estilotan egin dezakete, beste jokalari bati kolpe bat emateko arriskurik ez badago. Partiduan zehar, ordezkoek euren zona barruan egon beharko dute une oro eta ezin izango dute aldaketa egin, kanpora aterako den jokalaria guztiz kanpoan egon arte, hegatsak eta guzti. Berdinketa egonez gero, hamar minutuko luzapen bat egongo da beste hiru minutuko atseden batekin eta berdinketan segiz gero, hurrengo gola sartzen duenak irabaziko du, beste era batera esanda, urrezko gola.
Jokalariek diskoa makilarekin soilik bultza dezakete, eskuekin ukitu gabe eta gorputzeko edozein atalekin diskoa lurretik altxa, oztopatu edo ezkutatu gabe. Ezingo dute zutik jarri joko eremuan, sei jokalari baino gehiago eduki jokoa martxan denean edo jarrera etikoaren aurkako ekintzak direnean, adibidez, epailearen arauak ez onartzea, jarrera desegokia, ahozko eraso zein fisikoa eta abar.
Beharrezko materiala
Hegatsak: Potentzia gehiago edukitzeko urpeko mugimenduetan. Ezingo da beira-zuntzekin osatua egon, aurkariari minik ez emateko, jokalarien segurtasunerako. Hortaz, gomazkoak edota material malgu sintetikoz fabrikatuak izango dira. Luzeraz ezingo dira handiak izan eta motzak izanez gero, eraginkortasuna galduko lukete.
Urpekaritzako betaurrekoak: segurtasun beira bat du, normalean lente bikoitzekoa edo beste material bat zeina kolpe baten aurrean zati txikietan ez den hausten. Igerilarien betaurreko arruntek ez dute balioko.
Txapela: Waterpolo moduko kirolean erabiltzen den txapel antzekoa erabiltzen da, bi aldeetan belarrientzako babesekin eta azpian itxitura batekin.
Makila: 30 cm luzerako makila txiki bat, 2 edo 3 cm-ko zabaleraz eta forma kurbatuarekin diskoa bultzatzeko.
Eskularrua: Makila erabiltzen den eskuan jartzen da babes eskularrua, neopreno fineko edo beste material batez osatua makila ondo eutsi ahal izateko.
Tokugawa klana
Tokugawa klana (徳川氏、德川氏) Tokugawa Ieyasuk sorturiko klana izan zen. Meiji berrezarkuntza arte, shogunen —Japoniako buruzagi militarren— klana izan zen.
Tokugawa klanak hiru etxe edo adar zituen: Mito, Kishû eta Owari. Shogun guztiak Kishû edo Owari etxekoak izan ziren; lege hau Mito etxeko Tokugawa Yoshinobu azken shogunak hautsi zuen garaiko egoeraren ondorioz.
Riglosko geralekua
Riglos–Geralekua Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Riglos udalerrian kokatuta dagoena.
Ehiza-hegazkin
Ehiza-hegazkina, beste hegazkinen aurka aire gerran borrokatzeko helburuz diseinatua dagoen hegazkin militar mota bat da. Ehiza-hegazkin askok bestelako gaitasun edo ezaugarriak ere badituzte, halanola, ehiza-bonbaketariak dira, alegia, lur eraso hegazkinak ere badira.
Aire Armadek ehiza-hegazkinak beren etsaien gain aire nagusitasuna lortzeko erabiltzen duten arma nagusia da. Gutxienez Bigarren Mundu Gerra garaitik, gerretan garaipena lortzeko aire nagusitasuna osagai garrantzitsuenetako bat da, behinik-behin, Armada edo Gudaroste konbentzionalen aurka bai, ez ordea, gerrillen aurka, Vietnamgo Gerran argi frogatu zenez. Horregatik, gaur egungo Estatuen Armaden Defentsaren aurrekontu ekonomikoaren zati handi bat ehiza-hegazkinen erosketa, mantenimendua eta haien pilotuen entrenamenduan datza.
Xari
Xari (Chari) erdialdeko Afrikako ibai luzea. Afrika Erdiko Errepublikan jaiotzen da, eta Txad aintziran isurtzen ditu urak. Ibilbidearen zati bat Txad eta Kamerunen arteko muga naturala da.
1.400 km-ko luzera du, eta 548.747 km²-ko arroa. Munduko 55 arro handienen artean dago. Ibaiadar garrantzitsuenak Sara, Aouk, Bahr Keïta, Salamat eta Logone dira. Sarh eta N'Djamena hiriak dira zeharkatzen dituen hirietako batzuk.
Historia
Xari ibaira iritsi ziren lehen europarrak Dixon Denham, Hugh Clapperton eta Walter Oudney britaniarrak izan ziren, eta Txad aintzirara iritsi ziren 1823an.
Geografia
Xari ibaia Afrika Erdiko Errepublikan jaiotzen da, Bamingui eta Gribingui ibaien elkargunean, Txad eta Afrika Erdiko Errepublikaren arteko mugan. Bamingui ibaia 50 km-tan zehar Txad eta Afrika Erdiko Errepublikaren arteko muga naturala da. Ibaiaren tarte honetan, Bangoran ibaiarekin bat egiten du, eta biek Bamingui-Bangorameko Parke Nazionala mugatzen dute.
Ondoren, Txadeko lurretan sartu baino pixka bat lehenago, eskuinetik Bahr Aouk ibaiarekin egiten du bat, Txad eta Afrika Erdiko Errepublikaren arteko muga eginez.
Xari ibaia Txadeko hiriburua (N'Djamena) zeharkatzen du, eta bertan ibaiadar nagusietako bat (Logone) hartu ondoren, Txad aintziran isurtzen ditu urak. Txad aintziraren uren % 80a Xaritik datoz.
Ibaiaren ibilbidearen azkeneko zatiak, Kamerun eta Txaden arteko muga egiten du, eta Logone ibaiarekin batera, Djamenan dauden 6.000 km²-ko lautadak urpetzen ditu.
Solastalgia
Solastalgia ingurumenean gertatzen diren aldaketek eragiten duten larrimin fisiko edo existentziala izendatzeko berriki sortu den neologismo bat da. Askotan klima aldaketa globalak sortutako estresaz aritzeko erabiltzen da, baina gertaera lokalagoen kasuan ere erabiltzen da, adibidez sumendien erupzioak, lehorteak edo horien parekoak gertatzen direnean. Hitza sortzeko, latinezko sōlācium  ("erosotasuna") eta grezierazko -algia ("mina") elkartu ziren.
Karlos III.a Osasun Institutua
Karlos III.a Osasun Institutua (Instituto de Salud Carlos III edo ISCIII) Espainiako erakunde autonomoa da. 1986an, Ernest Lluch Osasun eta Kontsumo ministroaren agintaldian, Osasunari buruzko Lege Orokorraren aldarrikapenaren ondorioz sortua. Institutuaren helburuen artean daude Osasun Sistema Nazionalari eta gizarte osoari laguntza zientifiko-teknikoa ematea, bai eta osasun-zientzien arloko prestakuntza, osasun-kontrola eta ikerketa ere.
ISCIIIk zentro eta eskola nazional ugari bildu zituen, eta horien jatorria XX. mendean zehar sortutako ekimenetan kokatzen da. Horien artean, Osasun Eskola Nazionala (1922) eta Lan Medikuntzako Eskola Nazionala (1948) dira gaur egungo zaharrenak dira.
Tamias dorsalis
Tamias dorsalis Tamias generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
NGC 7684
NGC 7684 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Salesita
Salesita oxido motako minerala da.
Primghar (Iowa)
Primghar Iowako hiri bat da. O'Brien konderrian kokatua dago. 2010ean 909 biztanle zituen, 3.58 kilometro koadrotan banatuta.
Notoraja lira
Artikulu hau arrainari buruzkoa da; beste esanahietarako, ikus «Lira».
Notoraja lira Notoraja generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
Los bomberos
Los bomberos Francisco Ibáñez kataluniar komikigilearen pertsonaiarik ezagunenak diren Mortadelo eta Filemonen 1979ko abentura bat da.
Istorioa
Mortadelok eta Filemonek ganberro talde bati aurre egin behar diote, nortzuk, euren gaiztakeriak egiteko mota orotako bonbak erabiltzen dituzten.
Bolitoglossa sima
Bolitoglossa sima Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Selmont-West Selmont (Alabama)
Selmont-West Selmont Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Dallas konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Arborophila davidi
Arborophila davidi Arborophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Oriana Sabatini
Oriana Gabriela Sabatini (Buenos Aires, ) argentinar modelo, aktore eta abeslaria da. Aliados telesailean egindako lanari esker, ospetsu bilakatu zen.