cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sistema konbinazional
Gainerako ate logikoak
Ate hauek oinarrizko ateak egiten dituzten funtzioak hobetzen dituzte booleren ekuazioa sinplifikatuta dagoenean. Gainerako ateak erabiliz gero sistemaren kalitatea neurtzeko faktoreak hobetuko dira sinplifikatutako ekuazioa erabiltzen baldin bada. Hori dela eta, zirkuituaren etekina hobetzen da. Oinarrizko ateak edozein sistema implementatzeko ahalmena ematen badute ere, sistemaren zailtasuna handitzen denean oinarrizko ateen etekina txikitzen da eta beste ate batzuk erabili behar dira sisteman etekina ez galtzeko. NAND eta NOR ateekin edozein zirkuitua diseinatzeko ahalmena ematen dutenez, ate unibertsal izenarekin ere ezagutzen dira.
NAND edo NOT-AND Atea
Ate honen irteera 1 izango da, sarrera guztiak ez direnean 1.
NOT-OR edo NOR Atea
Ate honen irteera 1 izango da, sarrera guztiak 0 direnean.
XOR Atea
Ate honen irteera 1 izango da, sarrerak desberdinak direnean.
NOT-XOR edo NXOR Atea
Ate honen irteera 1 izango da, sarrerak berdinak direnean.
Gainerako ateak errealitatean
74LS Familiatik, adibide bezala, hartutako txipak.
Pseudobagrus vachellii
Pseudobagrus vachellii Pseudobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
Sistema konbinazional
Gainerako ateak errealitatean
Txipen informazioa:
Pradales
Pradales Segoviako udalerria da, Sepúlveda eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 53 biztanle zituen.
Hyla wrightorum
Hyla wrightorum Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Morse (Louisiana)
Morse Louisianaeko herri bat da. Acadia parrokian kokatua dago. 2010ean 812 biztanle zituen, 3.63 kilometro koadrotan banatuta.
Bussairòla
Bussairòla Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Dordoina departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 450 etxebizitza zeuden, 251 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 166 bigarren erresidentzia ziren eta 33 hutsik zeuden. 439 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 251 etxebizitza nagusietatik 218 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 17 etxek bi zituzten, 47 etxek hiru zituzten, 74 etxek lau zituzten eta 110 etxek bost zituzten. 215 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 111 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 103 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 324 ziren, horien artean 200 aktiboak ziren eta 124 inaktiboak ziren. 200 pertsona aktiboetatik 182 lanean zeuden (93 gizon eta 89 emakume) eta 18 langabezian zeuden (8 gizon eta 10 emakume). 124 pertsona inaktiboetatik 64 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Busserolles udalerrian 231 unitate fiskal zeuden, 490 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.022 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 33 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 4 igeltseroak, 1 margolaria, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Busserolles udalerrian 46 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.078 hektarea erabiltzen.
Malonty
Malonty Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.381 biztanle ditu eta 61,28 kilometro koadroko azalera. Český Krumloveko barrutian dago.
Bussairòla
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Malonty
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1408 urtean egin zen.
Bussairòla
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hawk Springs (Wyoming)
Hawk Springs Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Goshen konderrian kokatuta dago, Wyoming estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Frantzia-Ukraina harremanak
Frantzia eta Ukrainaren arteko harremanak Europako bi estaturen arteko nazioarteko harremanak dira, Frantziako Errepublika eta Ukrainako Errepublikarenak hin zuzen. Bi enbaxadek egituratzen dituzte, Frantziako enbaxada Ukrainan eta Ukrainako enbaxada Frantzian.
Historia
Gerora, harreman gutxi ikusi ziren bi eskualdeen artean. Hala ere, ezaguna da Bohdan Khmelnytsky buruzagi militarra 1645eko apirilean Fontainebleaura etorri zela eta De Brégy kondearekin, garai hartan Polonian enbaxadorearekin, izan zela Varsovian eta Frantziako armadan soldadu kosakoen izena emateko aukeraz eztabaidatu zutela. Hala, Ukrainako 2.000 kosako baino gehiago izango ziren Dunkerqueko setioan, 1646an, Condé Handiaren armadan parte hartu zutenak. Ukrainako lurraldea orduan (XVIII. mendetik 1917ra eta gero 1920tik 1991ra) austriar eta errusiarren mendean egon zen, eta horrek beste Estatuekin harreman zuzena edukitzea eragotzi zuen. Hala ere, 1918ko abenduan, Odessako portuan tropa frantsesak lehorreratu zirela gogoratu behar dugu, Armada Zuriei boltxebikeen aurkako erresistentzian lagundu asmoz. Harremanak ez ziren benetan berrekin 1991ko abendura arte, batez ere, 1992ko ekainean ulermen eta lankidetza ituna sinatu arte, herrialdearen independentzia lortu eta urtebetera.
Politika
Beste bilera batzuk ere egin izan dira, bisita ofizialak edo lan-bisitak, batzuetan nazioarteko hainbat biltzarren esparruan. Hala nola 1998ko irailaren 2tik 4ra Jacques Chirac-en bisita zein Viktor Janukovitxen 2010eko urrian izan zena, biak euren herrialdeetako presidenteak.
Frantzian, 2004ko azarotik 2005eko urtarrilera Ukrainan gertatutako Iraultza Laranjari lotutako gertakariak gertutik jarraitu ziren, eta bi herrialdeen arteko harremanak berpiztea ekarri zuten. Izan ere, Frantziak 2004ko Ukrainako presidentetzarako hauteskundeen jokabidearen salaketaren inguruan zenbait erreserba adierazi bazituen ere, Jacques Chirac presidenteak, hala ere, 2004ko azaroaren 26an (hau da, bigarren itzulitik bost egunera) onartu zuen iruzurra edo, gutxienez, gardentasun falta izan zela. Michel Barnier, orduan Frantziako Atzerri ministroa, bere mailako lehen politikaria izan zen Ukrainara bisita egin zuena (2004ko otsailaren 5a), Iraultza Laranjaren ostean, Ukrainako presidente berriarekin (Viktor Iouchtchenko), lehen ministroarekin (Ioulia Tymochenko) eta Ukrainako Atzerri ministroarekin (Borys Tarasyuk) egonez.
Gainera, azken urteotan, badirudi Frantziak oso harrera ona izan duela Ukraina Europar Batasunean balizko sartze bati dagokionez eta Parisen egin zen 2008ko Ukraina eta Europar Batasuna goi bilerak frogatu zuenez. Gainera, Frantziaren jarrera hori izango da, gero eta ukrainarragoa dena, Yulia Timoxenko herrialdera etortzera bultzatuko zuena bere lehen bisita ofizialerako, 2005eko ekainaren 12tik 14ra.
Merkataritza
2011n, Frantzia izan zen Ukrainako atzerriko zazpigarren inbertitzailerik handiena, 2.000 milioi dolar baino gehiago inbertitu zituen, eta herrialdean 300 enpresa frantses baino gehiago ezarri baitzituzten.
1994. urtean, Ukrainako Frantses enpresaburuen Elkartea (CCIFU) sortu zen Frantses-Ukrainako Merkataritza eta Industria Ganbera izenpean eta, gainera, Frantziako enpresen ordezkaritza eta defentsa bermatzen du Ukrainan, eta bi herrialdeen arteko merkataritza garatzen saiatzen da.
Frankofonia, hezkuntza eta kultura
Gutxi finkatuta egon arren, Ukrainako sare frantsesak egitura garrantzitsuak ditu. Izan ere, Ukrainako Frantziako Institutuaz eta Kieveko Frantziako Eskolaz gain, hainbat dokumentazio eta prestakuntza zentro daude, baita Alliance Françaises ugari ere. Ukrainako Arte eta Kultura Ministerioarekin elkarlanean, Frantziako Enbaxadak ekitaldi ugari antolatzen ditu Frantziako sorkuntza artistikoak sustatze asmoz. Laburbilduz, Frantziako Udaberria, 2013an hamar urte bete zituena, aipa dezakegu erakusketen, esku-hartze eta Frantziako filmen emanaldien bultzatzaile.
Gainera, Frantziako hainbat eskola eta unibertsitatek beka programak eskaintzen dizkiete ukrainar ikasleei, Frantzian ikasten jarraitzeko aukera izan dezaten. Campus France Ukrainek, beraz, hezkuntzaren gaiari buruzko hainbat erakusketatan parte hartzen du aldizka, ukrainar gazteak Frantziara iristea errazteko. Fédération Échanges France Ukraine, hamabost bat elkarte biltzen dituena, 1992an sortu zen ukrainar gazte ahulenei laguntzeko (horietako batzuk egonaldi labur baterako Frantziara ekartzeko aukerarekin), prestakuntza osagarria eskaintzeko (batez ere, nekazaritza eta nekazaritzako elikagaien arloan) eta hizkuntza egonaldirako Frantzian.
Kirola
Frantzia eta Ukraina futbolean aurrez aurre izan ziren 2014ko FIFA Munduko Kopako kanporaketan, estuenetakoa izan zena. Ukrainak lehen partida erraz irabazi zuen bitartean (2-0), Frantziak balentria egin zuen etxean joera irauliz eta hiru gol sartuz (3-0), eta horrela munduko txapelketarako sailkatu zen.
Mohamed-Ali Cho
Mohamed-Ali Cho (Stains, Frantzia, 2004ko urtarrilaren 19a), Momo Cho izenez ezagunagoa, futbol jokalari frantziarra da, aurrelari gisa jokatzen duena Espainiako Ligako Errealean. Frantzian jaioa, Ingalaterran hazi zen, eta bertako selekzioarekin jokatu zuen Frantziaren alde egin zuen arte.
Frantzia-Ukraina harremanak
Holodomorren memoria Frantzian
Frantziako Ukrainako komunitateak 1933ko Holodomor izenez ezagutzen den gosete handia aitortzeko lan egiten du. Ekitaldi zibil ugari antolatu ditu, batez ere Garaipen Arkuan. Gertaera hauek bizi izan zituzten pertsonen testigantzekin bultzatzen ditu oroitzapen hauek. Baina frantziar biztanleriak gaizki ulertzen du Simon Petliouraren elkartzea oroitzapen horiekin, azken hau, Ukrainako heroi nazionala, zuzen edo gaizki, juduen aurkako hainbat pogromekin lotuta baitago. Era berean, Ukrainako komunitatea, oroitzapenak espazio zibil batean antolatu beharrean, espazio erlijiosoa hobesten hasi zen, Parisko katedrala edo Lourdesko santutegi marianoa adibidez. Erlijio-espazioa are estimatuagoa da, 1926an Simon Petlioura Frantzian erail baitzuten eta Karitateko Ospitalean hil baitzen, eta haren aldekoak ospitaleko kaperan haren alde otoitz eginez, kapera gero Ukrainako eliza greko-katolikoaren egoitza eta katedral bihurtu zen, horrela, elizak, bere lurretan, martiri bat aldarrikatu dezake. Frantziako justiziak Petliouraren hiltzailea absolbitu egin zuen, ukrainarren ulergaitzaren gailurra jarriz eta, oroimen gune gisa, leku erlijiosoen aukeraketa bultzatuz. Lekukoek oroitzapenetan izan duten garrantzia ere onartzen du erlijio-esparruak: ez dago tragediaren aitorpen formalik, garaiko agintari sobietarrek gertakaria ezkutatu nahi izan baitute. Testigantza eta gertakariei dagokienez, Eliza Katolikoak oroimena biziago bizitzeko aukera ematen du: katolikoentzat heriotza trantsizio bat baino ez da, eta, ekitaldian, hildakoekin hitz egitea posible da, tragediaren biktimekin bezala, Frantziako testuinguru laiko batean, jakina, ezinezkoa den zerbait
Mound (Louisiana)
Mound Louisianaeko herri bat da. Madison parrokian kokatua dago. 2010ean 19 biztanle zituen, 1.35 kilometro koadrotan banatuta.
Mohamed-Ali Cho
Talentu gazteen artean famatuenetakoa da, hainbeste, non, 2022an Golden Boy sarirako proposatua izan baitzen. Merkatuan bere adineko futbol jokalarien artean baloratuenetarikoa da, Transfermarktek, 15 milioi euroko balioa ematen baitio.
Niebüll
Niebüll Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Hyla zhaopingensis
Hyla zhaopingensis Hyla generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Lemniscomys barbarus
Lemniscomys barbarus Lemniscomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Flora Murray
Flora Murray (Murraythwaite, 1869ko maiatzaren 8–1923ko uztailaren 28) Eskozian jaioa, lanbidez medikua izan zen, beraz, lan mundu horretan benetako emakume aitzindaria. Britainiar Inperioko Ordena lortu zuen. Ideologikoki sufragista zen eta Women's Social and Political Union suffragette mugimenduko partaidea izan zen.
Biografia
Flora Murraythwaite-n, Eskozian, jaio zen. Gurasoak John Murray eta Grace Harriet Graham ziren. Londresen Emakumeentzako Medikuntza Eskolan ikasi zuen eta ikasketak Durhameko Unibertsitatea bukatu zituen. 1905an Belgraveko Haur-Ospitalean ofizial-medikua izan zen eta anestesista bezala Chelseako Emakumeentzako Ospitalean lan egin zuen ere bai.
1908an mugimendu sufragistan sartu zen, Millicent Fawcetten Women's Social and Political Union suffragette taldean alegia. Hizlaria izan zen eta manifestazio askotan hartu zuen parte. Militanteen artean mediku gisa aritu zen. Esaterako, Emmeline Pankhurstek eta beste gose grabalariek gose-greba utzi zutenean eta libre gelditu zirenean berak eman zizkien lehenengo sorospenak. Politikoki grebalariei indarrez jatearen aurka hitz egin zuen.
1912an, Louisa Garrett Anderson doktorearekin batera, Haurrentzako Emakumeen Ospitalea sortu zuen. Ospitaleak bi helburu zituen: inguruko haurrei osasun-laguntza ahalbideratzea eta, bestetik, emakume doktore berriei pediatria arloan praktikak egiteko aukera eman.
Lehen Mundu Gerran armadari Frantzian lagundu zion, zerbitzu medikuetan. Berriro ere Louisa Garrett Anderson doktorearekin batera Frantziako armadarako ospitale militarrak Paris eta Wimereuxen sortu zituen. Hasierran Britaniar Armadak bere lana aurrera eramateko baimena ezeztatu bazien, azkenian onartu zuten.
Hesteetako minbizia zuela eta, Londresko ebakuntza egin zioten eta, ondorioz, 1923ko uztailaren 28an hil zen. Bere gorpuzkinak Holy Trinity Churchen, Penn, Buckinghamshiren, lurperatuta daude, Louisa Garrett Andersonen ondoan.
Microdesmus multiradiatus
Microdesmus multiradiatus Microdesmus generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.
Héctor (filma)
Héctor 2004ko Gracia Querejeta espainiar zinema zuzendariaren filma da.
Malotice
Malotice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 331 biztanle ditu eta 8,57 kilometro koadroko azalera. Kolíngo barrutian dago.
Héctor (filma)
Sinopsia
Hectorrek, 16 urteko mutiko gazteak, ama galdu du. Izeba Terek bere ardura hartuko du. Hirigunetik gertuko lorategidun etxe batean bizitzetik Madrilgo aldirietako pisu txiki batera aldatuko da. Hector begien bistan duen errealitate berria ulertzen saiatuko da.
Malotice
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1585 urtean egin zen.
Prádena
Prádena Segoviako udalerria da, Sepúlveda eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 590 biztanle zituen.
Etnologia
Etnologia (grezieratik εθνος, ethnos, "herria") gizarte zientzia bat da, herri ezberdinak eta bere kulturak ikasi, aztertu eta konparatu egiten dituena. Antropologiaren adartzat har daiteke. Ez da nahastu behar etnografiarekin: berau deskripzioa baino ez baita. Beharrezkoa da deskripzioa egitea, baina azterketa eta konparaketa dira etnologiaren atal bereziak.
Aztertzen dituen atalen artean nabaritu daitezke:
Breuville
Breuville Frantziako udalerria da, Mantxa departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Breuville udalerrian erroldatutako biztanleak 387 ziren. Familiak 143 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 45 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 58 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 150 etxebizitza zeuden, 147 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. Etxebizitza guzti hauek 150etxeak ziren. 147 etxebizitza nagusietatik 135 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 8 etxek hiru zituzten, 30 etxek lau zituzten eta 106 etxek bost zituzten. 122 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 60 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 76 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 252 ziren, horien artean 184 aktiboak ziren eta 68 inaktiboak ziren. 184 pertsona aktiboetatik 163 lanean zeuden (94 gizon eta 69 emakume) eta 20 langabezian zeuden (4 gizon eta 16 emakume). 68 pertsona inaktiboetatik 22 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Breuville udalerrian 149 unitate fiskal zeuden, 401 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.693 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden4 saltokiak eraikuntza enpresenak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 argiketaria.
2000. urtean Breuville udalerrian 20 nekazaritza-ustiategi zeuden, 928 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pseudobagrus wangi
Pseudobagrus wangi Pseudobagrus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Bagridae familian.
L'Arraille
L'Arraille edo Laraille Pirinioetako mendia da, Aspe haranean, Laskungo zirkuaren inguruan. Bere tontorra 2.147 metrotara dago eta bere izenak, arraille, gaskoieraz «mendoitz» esan nahi du. Mendebaldean lac de la Chourique (2.138 m) eta ekialdean L'Arraille mendatea (2.011 m) eta Pourtet Barrat (2.028 m) ditu. Atxerito iboia bere magalean du.
Txirri hankalabur
Txirri hankalabur (Limicola falcinellus) Limicola generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Ardesko
Greziar mitologian, Ardesko, ozeanida bat zen, izen bereko ibaiaren jainkoa, gehienak bezala, Ozeano eta Tetisen semea. Ardesko ibaiak egungo Trazia bulgariarra zeharkatzen zuen eta Hebrosen itsasoratzen zen, Oresteia izeneko herritik gertu. Ardesko ibaia, egundo Maritsa ibaia izango litzateke.
Rannoch aintzira
Rannoch aintzira (Loch Rannoch, Loch Raineach) Eskozia erdialdean dagoen aintzira da, Perth eta Kinross eskualdean.
Geografia
14 kilometroko luzera duen aintzira estua da, zabalera gehienez kilometro bakarrekoa baitu. mendebalde-ekialde zentzuan luzatzen da eta ekialdeko muturrean Tummel ibaia sortzen da, 93 kilometroko ibilbidea egin ondoren Tay ibaian urak isurtzen dituena.
Inguruak
Mendebaldean Rannoch Moor eremu mortua zabaltzen da. Garai batean Kaledoniako basoak estaltzen zuen baina deforestazio handia jasan du.
Capéran de Sesques
Capéran de Sesques Pirinioetako harkaitzezko tontorra da, Ossau eta Aspe haranen artean dagoen Sesques mendikoa. Capéran bearnerazko capéraà frantsesezko aldaera da, euskaraz «kapilau» esan nahi duena. 120 metroko goragunea da.
Iristezina zirudien arren, 1922ko ekainaren 4an Pierre Bourdieu artzainak, oinutsik eta sokarik gabe, lehendabiziko igoera egin zuen.
Malovice
Malovice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 631 biztanle ditu eta 25,13 kilometro koadroko azalera. Prachaticeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1361 urtean egin zen.
Puebla de Pedraza
Puebla de Pedraza Segoviako udalerria da, Sepúlveda eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 73 biztanle zituen.
Kontsulta adibide bidez
Kontsulta adibide bidez (Query by Example edo QBE) datu-base erlazionaletarako kontsulta lengoaia da, SQL kontsulta lengoaiaren antzekoa. Sistema honi esker, bilaketa egiten duen pertsonak edo aplikazioa datu-basean bilatzen ari denari buruzko informazioa eman dezake. QBE Moshé M. Zloofek IBM Researchen asmatu zuen 1970eko hamarkadaren erdialdean SQLren garapenarekin batera. Kontsulta grafikoko lehen hizkuntza da, erabiltzaileak komandoak, adibide elementuak eta baldintzak sartzen dituen taula bisual bat erabiliz. Datu-baseetarako front-ends grafiko askok QBEren ideiak erabiltzen dituzte gaur egun. Hasieran, soilik datuen berreskurapenak egin ahal ziren, ondoren, beste kontzeptu mota batzuk ere gehitu dira, hala nola txertatzeak, ezabatzeak eta eguneratzeak, baita aldi baterako taulak sortzea ere.
QBEk analizatzaile baten bidez, erabiltzaile baten ekintzak datu baseak manipulatzeko lengoaian bihurtzea du helburu. esate baterako SQL. Front-end oso integratu batek erabiltzailearen zama minimizatu dezake SQLren xehetasun finagoak gogoratzeko, eta errazagoa eta emankorragoa da azken erabiltzaileentzat (baita programatzaileentzat ere) taulak eta zutabeak aukeratzea, izenetan sailkatu baino lehen.
Informazioa berreskuratzearen inguruan, QBEk beste esanahi bat du. Erabiltzaileak dokumentu bat aurkeztu dezake, edo zenbait dokumentu, eta antzeko "dokumentuak" eskatu datu-base batetik berreskuratzeko.
Gaur egun, QBE zenbait datu-base erlatibotan dago, Microsoft Accessen eta Microsoft SQL Server Enterprise Managerren adibidez. Objektuetara bideratutako hainbat datu-basetan ere erabiltzen da adibidez, db4o datu-baseetan.
QBE taula kontsulta izeneko formalismo logikoan oinarritzen da, QBEk luzapen batzuk gehitzen baditu ere, SQL bezala aljebra erlatiboan oinarritzen da.
Erabilera
QBE sistemetan erabiltzaileak formulario baten bidez informazioa sartzen du adibide taulen bidez bilaketa egiteko. QBEk domeinu aldagaiak erabiltzen ditu DRCn bezala taula hauek sortzeko. Horrela, erabiltzailea kontsultaren parte izatea lortuko dugu, bilaketaren jatorria erabiltzailearen buruan baitago. Horrek bilaketa-akatsak gutxitzen laguntzen du, erabiltzailea delako bere buruan duen informazioa ematen duena. Hona hemen adibide-taula bat: QBE bilaketa baten bidez eta aurreko taula adibide gisa erabiliz, erabiltzaileak konpainiaren aldagaia eman eta jakin nahi duen informazio osagarri guztia jaso dezake, hala nola kontaktua, telefonoa edo helbidea.
Adibideak
QBQek erabiltzaileari kontsultak egiteko modua eskaintzen dio, kontsultarako hizkuntza jakin beharrik izan gabe (esaterako, SQL). Softwareak automatikoki sor ditzake erabiltzailearentzako kontsultak. Hona hemen adibide batzuk:
A adibidea
SQL emaitza: SELECT * FROM Kontaktuak WHERE Enpresa='A';
B adibidea
SQL emaitza: SELECT * FROM Kontaktuak WHERE Arduraduna='XXX' AND Telefonoa='222222222';
QBE adibideak
Aurretik aipatu dugun moduan, deskribatzaile mota desberdinak daude, beraz, hainbat bilaketa mota egin ditzakegu. Gaur egun, QBE kontzeptu gehienak bilatzeko erabiltzen da, erabiltzailearentzat sinpleak direlako eta emaitzak behar bezala aurkezten direlako. QBE erabil dezakegu kontsulta hauetan:
Kontsulta testu bidez
Hau da bilaketa mota zaharrena. Sistemari edozein informazio ematean datza, gaiari lotutako sarrerak itzultzen ditu. Esan bezala, testudun bilatzailea da zaharrena, erabili ahal izan ziren lehen bilatzaileak izan baitziren. Sistema horri edozein testu mota ematean eta edozein motatako informazioa itzultzean datza, edozein motatakoak izan daitezke, irudiak, bideoak eta abar Bilaketa sistema ezagunena Google- k erabiltzen duen PageRank da.
Kontsulta irudi bidez
CBIR sistemari irudia bezalako adibide bat ematea eskatzen duen kontsulta teknika da. CBIR sistemak adibidearen edukia datu-basean ditugunekin alderatzen du goian aipatutako konparazio taulak erabiliz.Aplikazio honen adibide bat irudi bakar baten bidez irudiak bilatzea izan daiteke. CBIRek histograma, kolorea, testura, irudiari lotutako metadatuak edo erabiltzaileak gehitutako informazioa bezalako datuak erabiltzen ditu, antzeko emaitzak eskainiz. Zerbitzu hori eskaintzen duen egungo aplikazio bat Google Irudiak izan liteke. Sistema mota hau mugikorretarako irudiak bilatzeko ere erabiltzen da.
Kontsulta bideo bidez
Gailu digitaletan gordetako bideoak bilatzeko diseinatutako sistema informatikoak dira, zerbitzariak edo datu-baseak izan daitezkeenak. Bilaketak ikus-entzunezko indexazioa erabiliz egiten dira. Sistema mota horiek hainbat bilaketa-irizpide mota erabiltzen dituzte, bilatzailearen izaeraren edo helburuaren arabera. Hauek dira irizpide motak:
Asko erabiltzen den bideo bilaketa sistema Youtube da.
Kontsulta soinu bidez
Sistema horien bidez, erabiltzaileak edozein motatako informazioa sartzen du audio-bilaketa egiteko. Informazioa audio fitxategi bat izan liteke erlazionatutako audioak edo antzekoak itzultzen dituen sistema, hasierako eskakizunak betez. Bilaketa mota honen barruan audioak audio adibide baten bidez aurki ditzakegu. Aplikazio hauek erabiltzaileak ematen duen audioa aztertzen dute, era guztietako informazioa erauziz, hala nola maiztasuna, tonua, ahotsak, lotutako datuak eta abar eta erabiltzaileak eman dituen baldintzak betetzen dituen abestien zerrenda itzultzen dute. Aplikazio mota horren adibide bat Shazam litzateke. Programa hau abestien izenburuen bilatzailea da. Erabiltzaileak sistemari audio bat eskaintzen dio, aztertu eta abestiaren izenburua itzultzen du.
Kontsulta multimodala
Kontsulta multimodala bilaketa kontsultak testu eskaeren bidez ez ezik beste bide batzuen bidez (irudiak, bideoak eta abar) bidaltzeko aukera ematen duen interfazea da. erabiltzailea dagoen testuingurua bezalako beste alderdi batzuk kontuan hartzeaz gain.
Ikusizko kontsulta mugikorren bidez
Mugikorretako ikusizko bilatzaileek telefono mugikorretarako bereziki diseinatutako sistema erabiltzen dute. Aparatuari erantsitako argazki-kameraren bidez irudi bat lortzean datza.
Aplikazio horien adibideak bidi edo barra-kode sistema izan daitezke.
Microdesmus retropinnis
Microdesmus retropinnis Microdesmus generoko animalia da. Arrainen barruko Microdesmidae familian sailkatzen da.
Hide Your Heart (abestia)
Hide Your Heart Bonnie Tyler abeslari galesaren abesti bat da, bere 1988ko Hide Your Heart albumean agertzen dena. Abestia Kiss taldeko gitarjole erritmikoa eta abeslari den Paul Stanleyk, Desmond Childek eta Holly Knightek idatzi zuten. Nahiz eta abestiak ez zuen arrakasta handia izan, hainbat bildumetan agertu izan da.
Mount Lebanon (Louisiana)
Mount Lebanon Louisianaeko herri bat da. Bienville parrokian kokatua dago. 2010ean 83 biztanle zituen, 10.44 kilometro koadrotan banatuta.
Hide Your Heart (abestia)
Abestiaren ingurukoa
"Hide Your Heart" jatorriz Kiss taldearen 1987ko Crazy Nights albumean agertuko zen abestia zen, baina azkenean baztertu egin zuten. Orduan, Stanleyk abestia eskeini zion beste zenbait artistari, Bonnie Tyler lehena izanik abestia grabatzen bere Hide Your Heart albumerako. Bere 1989ko bakarlari biran, Stanleyk abestia jo zuen eta zaleen aldetik erreakzio onak jaso zituen abestia Kissen hurrengo diskan sartzeko. Azkenean, abestia Hot In The Shade diskan agertu zen, Ace Frehleyren Trouble Walkin' albuma kaleratu zen hilabete berdinean, zeinek "Hide Your Heart" abesteriaren bertsio bat ere dakarren.
Agerpenak
"Hide Your Heart" Bonnie Tyleren ondorengo albumetan agertzen da:
= Kissen bertsioa =
Kissen bertsioa, 1989. urtean egin ziren "Hide Your Heart" abestiaren bigarren bertsioa da. Lehenengo bertsioa Molly Hatchetek egin zuen bere Lightning Strikes Twice albumerako, irailaren 6an kaleratu zena. Hirugarren bertsioa Kiss taldeko gitarjole izandako Ace Frehleyk egin zuen, bere estudioko laugarren albumean, Trouble Walkin', agertzen dena, Kissen Hot In The Shade albuma kaleratu eta aste bat geroago argitaratu zena. Abestiaren azken bertsioa Robin Beckek egin zuen, azaroaren 9an argitaratua bere Trouble Or Nothin' albumean. Musika bideo bat grabatu zuten Los Angeleseko Hotel Royaleko terrazan. Abestiak ez zuen arrakasta handirik izan, Erresuma Batuan 59. postua altuena izan zelarik. Paul Stanleyk abestia jo zuen bere Live to Win albuma promozionatzeko egin zuen 2006ko bakarlari biran, eta One Live Kiss zuzeneko album/DVDan agertzen da.
"Hide Your Heart" Kissen ondorengo albumetan agertzen da:
Monopolio-lehia
Ekonomian, monopolio-lehia edo lehia monopolista enpresa kopuru handi batek produktu bera —baina ezaugarri bereziekin edo modu berezian— eskaintzen duen merkatu-egoera da. Enpresa bakoitzak merkatuan eragin mugatua du, eta sarrera hesi nabarmenik ez dago. Monopolio-lehiaren adibide dira auzo bateko jatetxeak, baldin, jatetxe kopurua handi samarra izanik, jatetxe guztiek produktu bera eskaintzen badute, baina ezaugarri bereziekin; horren ondorioz, enpresa bakoitzak badu prezioa finkatzean erabaki-ahalmena. Beste adibide bat supermerkatuak dira: hainbat markatako produktuak existitzen dira, baina guztiek ezaugarri antzekoak dituzte.
Monopolio-lehiak ezaugarri komunak ditu lehia perfektuarekin, monopolioarekin nahiz oligopolioarekin: lehia perfektuan, enpresa kopurua handia da, eta ez dago sarrera-hesirik, baina produktua ez da homogeneoa; monopolioan, enpresak ez du besterik gabe prezioa onartzen eta badu ahalmena prezioa ezartzeko; eta oligopolioan, enpresen arteko itunak izan daitezke.
Igorreko ziklo-krosa
Igorreko Nazioarteko Ziklo-krosa 1977 urteaz geroztik Igorren (Bizkaia) jokatzen den ziklo-kroseko lasterketa da. Olabarriko zirkuituan izaten da, herrian bertan. 1979 eta 1993 urteen bitartean Igorreko Ziklo-krosa San Kristobalgo zirkuituan egiten zen, baina 1993. urtean Ziklo-kroseko Munduko Koparen agerpenarekin beste leku bat bilatzeko beharra sortu zen, horregatik zirkuitua Olabarri auzora mugitu zen.
Lehen garailea Jose Mari Yurrebaso izan zen eta Sven Nys eta Daniele Pontoni dira garaipen gehien lortu dituztenak, bost garaipenekin.
Txirri lepagorrizta
Txirri lepagorrizta (Tryngites subruficollis) Tryngites generoko animalia da. Hegaztien barruko Scolopacidae familian sailkatua dago.
Lemniscomys bellieri
Lemniscomys bellieri Lemniscomys generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Malšice
Malšice Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1.805 biztanle ditu eta 38,6 kilometro koadroko azalera. Táborko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1548 urtean egin zen.
Hamill (Hego Dakota)
Hamill Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Tripp konderrian dago, Hego Dakota estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Aly Raisman
Alexandra Rose "Aly" Raisman (Needham, Massachusetts, 1994ko maiatzaren 25a) estatubatuar gimnasta artistikoa eta modeloa da. 2012ko eta 2016ko Olinpiar Jokoetan parte hartu eta urrezko hiru domina eskuratu zituen.
Risum-Lindholm
Risum-Lindholm Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Baionako meskita
Baionako meskita Lapurdiko hiriburuan musulmanen gurtzari eskainitako eraikin erlijiosoa da. 2014an altxatzeko lanak bukatu ziren. Ipar Euskal Herriko lehen meskita izan da.
Historia
Baionako meskita eraikitzeko lanak 2008an jarri zituen martxan Euskal Kostaldeko Musulmanen Kultur Elkarteak (ACMCB). Inguruan 300 familia musulman zeudela kalkulatzen zuten. Meskita berria eraiki aurretik fededunek Daniel Argote kaleko gela batean otoitz egin zuten. Meskita berria 2.000 m2-ko lursail batean eraikita dago eta 300 lagunentzako lekua du, bi otoitz geletan antolatuta. Bi ikasgela baino gehiago, liburutegia eta hitzaldi aretoa ditu. Minarete sinboliko batek meskita gainditzen du. Bere kostua 700.000 eurokoa izan zen. Eraikina 2014ko martxoan inauguratu zen ofizialki.
Eraikinak eraso batzuk pairatu izan ditu. 2015eko urtarrilean, Parisen Charlie Hebdo aldizkariaren aurka izandako erasoaren ostean, pintaketa arrazistak egin zituzten Baionako meskitan eta bi saltokitan; Euskal Kostaldeko Musulmanen Elkarteko presidenteak gaitzetsi zuen ekintza, eta laikotasunaren behatokiak «terrorismo lazgarri honek jarritako tranpa politikoan ez erortzeko deia egiten» zuen. 2017ko abuztuan, eraikina berriz ere su ematearen helburuarekin, eraikinaren atzealdera su-gailuak bota zituzten. 2019ko urriaren 28an tiroketa bat gertatu zen, 84 urteko gizon batek meskitari eraso zionean. Erasotzailea handik gutxira atxilotu zuten eta Claude Sinké bezala identifikatu zuten, Rassemblement National (Frantzia) eskuin muturreko alderdiaren hauteskundeetarako hautagai ohia zen. Bi pertsona zauritu zituen.
Védrines-Saint-Loup
Védrines-Saint-Loup Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Védrines-Saint-Loup udalerrian erroldatutako biztanleak 148 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 141 etxebizitza zeuden, 67 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 128 etxeak ziren eta 13 apartamentuak ziren. 67 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 14 etxek hitu gela zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 38 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 31 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 93 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 58 lanean zeuden (36 gizon eta 22 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 11 erretiraturik zeuden, 8 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Védrines-Saint-Loup udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 153 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.733 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Védrines-Saint-Loup udalerrian 14 nekazaritza-ustiategi zeuden, 693 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arkitektura
Arkitektura giza habitataren espazioaren diseinuaz —bereziki eraikin eta egituren diseinuaz— arduratzen den zientzia eta artea da. Gaur egun arkitekturaren diziplinatik kanpo jo arren, bai hirigintza bai ingeniaritza zibila oso estuki lotuta daude arkitektoen zereginarekin. Izan ere, arkitektura oso diziplina zabala da, artea eta teknika batzen dituena.
Gizakiak bere lehen etxebizitzak eraiki zituenean sortu zen arkitektura, eta atal desberdinak ditu eraikuntza bakoitzaren erabilpenaren arabera:
Arkitekturaren diseinuak lantzen ditu masa, espazioa, bolumena, testura, argia, ekaiak, planoak eta elementu pragmatikoak, bai eta kostuak, eraikuntza eta teknologia, helburu estetikoa, funtzionala eta, maiz, artistikoa lortzeko.
Etimologia
Arkitektura terminoa latineko architectura terminotik dator, eta hau, era berean, arkhitekton (αρχιτεκτων) izen grezieratik: ἀρχι-, arkhi-, "buru", "buruzagi" edo "nagusi" eta τέκτων, tekton, "egile", "sortzaile" edo "zurgin". Horrela eraikitzaile nagusi edo esan nahi du.
Herri arkitektura
Hasiera batean, eraikuntzak bi balditzen arabera garatu ziren: beharra (aterpea, segurtasuna, gurtza, etab.) eta baliabideak (ekai eskuragarriak eta trebetasun teknikoak). Giza kultura garatu zen heinean eta ezagutza formalizatuz ahozko tradizio eta praktikaren bidez, eraikuntza lanbide bihurtu zen. Horien arteko emaitza landu eta errespetatuenei "arkitektura" izena ematen zaie. Arrakasta arkitektonikoa proba eta akats prozesu baten emaitza izan zela jotzen da, gero eta proba gutxiagorekin eta gero eta erreplikazio gehiagorekin, prozesuaren emaitzek geroz eta gogobetetasun handiagoa izan baitzuten. "Herri arkitektura" deitzen den hori, munduko alde askotan sortzen jarraitzen du.
Historiaurreko arkitektura
Lehenengo giza kokalekuak landa-eremuan garatu ziren. Zenbait kasutan oso azkar hazi eta eboluzionatu eta herriguneak sortu ziren, hala nola Anatolian Çatal Höyük eta Indus haraneko kulturako Mohenjo Daro.
Neolitoko kokaleku nagusien artean daude Göbekli Tepe eta Çatal Höyük Turkian, Jeriko Ekialde Hurbilean, Mehrgarh Pakistanen, Knap of Howar eta Skara Brae Eskozian, eta Cucuteni-Trypillia kulturako kokalekuak Errumanian, Moldavian eta Ukrainan.
Antzinaroa
Antzinako zibilizazio askotan, Egipto eta Mesopotamian esaterako, arkitekturak eta hirigintzak jainkoekiko eta naturaz gaindikoarekiko konpromiso etengabea islatzen zuten, eta horregatik askok monumentaltasunera jotzen zuten arkitekturan, agintariaren botere politikoa, elite agintaria edo estatua bera sinbolikoki irudikatzeko. Piramideak, mastabak eta zigurat izeneko eraikuntza motak izan ziren ohargarrienak garai hartan.
Antzinako Grezian neurri txikiagoko eraikuntzak altxatu ziren. Harmonia bilatzen zuten bai eraikin bateko atalen artean eta bai eraikuntza moten artean. Gainerako arteetan bezala honetan ere logika erabili zuten eta garrantzi handia eman zioten eraikuntza bakoitzaren erabilpenari. Tenplua eta jauregiak izan ziren eraikuntza mota nagusiak eta ubideak, estolderia, etab. asmatu zituzten hartarako. Erromatarren garaian eraikuntza handiak egin ziren, baina ordura arteko joerak bateratuz erabilpena ere kontutan hartu zuten eta hainbat behar desberdin betetzeko eraikuntza mota asko altxatu zuten (termak, anfiteatroak, ubideak, etxeak, jauregiak…). Oso garrantzitsuak dira eraikuntza publikoak eta administraziorakoak.
Erdi Aroa
Europan, Erdi Aroan, artisauek gremioak eratu zituzten beren lanbideak antolatzeko, eta arkitektoaren papera, normalean, harginak edo zurginak zuen.
Eraikuntza nagusiak elizak eta katedralak izan ziren. 900tik aurrera, elizgizon eta merkatarien joan-etorriek ezagutza arkitektonikoa hedatu zuten Europan zehar, lehenik Erromanikoa eta ondoren Gotikoa barreiatuz. Lehenaren ezaugarri dira eraikuntza sendoak eta erdi puntuko arkuak. Gotikoarenak aldiz arintasuna, argia eta arku zorrotzak dira.
Gainera, Erdi Aroko ondare arkitektonikoaren zati esanguratsu bat gaztelu eta harresiak dira. Balkanetatik Espainiara, eta Maltatik Estoniara, eraikuntza hauek Europako ondarearen zati garrantzitsu bat dira.
Aro modernoa
Pizkundean, Europan garatua XV. mendetik aurrera Florentzian sortu zenetik, ikaskuntza klasikoaren berpiztea izan zen Humanismoaren garapenak lagundua. Eraikinak arkitekto espezifikoei egotzi zitzaizkien (Brunelleschi, Alberti, Michelangelo, Palladio...) eta norbanakoaren garrantzia indartu. Oraindik ez zegoen lerro banatzailerik artista, arkitekto eta ingeniarien artean. Pizkunde honek zientzia eta ingeniaritzaren loraldia ekarri zuen, eraikinen proportzio eta egituran eragina izan zuena. Garai hartan, posible zen artista batek zubi bat diseinatzea, egitura-kalkuluak egitea jeneralisten eskura baitzegoen.
Estilo barrokoan, sentimenduen isla zen arkitekturaren xedea. Argiaren eta kolorearen trataera berezia azaltzen da orduko eraikuntzetan.
XIX. eta XX. mende hasiera
XIX. mendeko arkitektura irakaskuntza formalistak, adibidez École des Beaux-Arts Frantzian, asko azpimarratu zuen marrazki ederrak sortzea, eta gutxi testuingurua eta egingarritasuna. Neoklasiko eta Erromantizismoarekin, garai klasikoko, erromanikoko eta gotikoko ezaugarriak nagusitu ziren berriro. Industria Iraultzak atea ireki zuen masa-ekoizpenerako eta kontsumorako. Estetika irizpide bihurtu zen klase ertainarentzat, apaingarriak merketu baitziren prozesu industrialen garapenarekin. Herri arkitektura ere, geroz eta apaingarriagoa bihurtu zen, eredu-liburuetan eta arkitektura-aldizkarietan aurkitutako ezaugarriak konbinatuz (arkitektura eklektikoa). Aurrerago, Art Nouveau eta Art Déco estiloak garatu ziren, batez ere estetika berezitu batean oinarritzen zirenak.
Garai honetan garatu zen hormigoizko eta burdinazko eraikuntza.
XX. mendea
XX. mendearen hasieran, arkitektura historizistaren eta dekorazio landuaren gehiegizko garrantziak pentsamendu-lerro berri ugari sortu zituen, arkitektura modernoaren aitzindari izan zirenak. Horien artean Deutscher Werkbund nabarmentzen da, 1907an sortua makinaz egindako objektuak kalitate hobean ekoizteko. Industria-diseinuaren goraldia une honetan ezarri ohi da. Bide honi jarraituz, Bauhaus eskolak, Weimarren 1919an sortua, arkitekturaren funtsa berdefinitzen saiatu zen, oinarri berriak artean, eskulanean eta teknologian ezarriz. Arrazionalismoaren garaian teknologiazko aurrerapenak hartu ziren kontutan batez ere, eta funtzioaren aldetik baliagarriak izango ziren eraikuntzak altxatu ziren.
Arkitektura garaikidea
Gaur egun teknologia eta erabilpena da arkitekturan gehien lantzen diren alderdiak.
Azkeneko urteak iraultza digitalaren urteak izan dira arkitekturaren esparruan. Ordenagailu bidezko diseinua erabat hedatu da, eta konputagailua adierazpen-tresna izateaz gain forma berrien sortzaile ere bihurtzen ari da. Honen adibide aipagarrienetako bat Frank Gehryren Bilboko Guggenheim Museoa da.
Gaur egun arkitektura kontzeptua beste jarduera batzuetan ere erabiltzen da, batik bat, sistema konplexuen diseinuaz hitz egitean: Konputagailuen arkitektura esaterako.
Arkitekturaren teoria
Pizkundean, Leon Battista Albertik hamar liburuz osatutako "De re aedificatoria" arkitektura-tratatu ezaguna idatzi zuen, Vitruvioren ideiak birmoldatuz, eta proportzioaren garrantzia azpimarratuz.
XIX. mendearen hasieran, Jean-Nicolas-Louis Durand frantziarrak eragin handiko "Precis des lecons d'architecture données à l'ecole polythechnique" argitaratzen du, arkitektura konposatzeko errezeta-liburu bat dena. Bertan, Durandek eraikin bat zati ezberdinen batuketa gisa azaltzen du.
1923an, XX. mendeko arkitektorik famatuena den Le Corbusierrek arkitekturaren beste definizio hau eman zuen: "Arkitektura zera da, bolumenen joko zuhurra argipean". Horrela, argiaren eta eraikinen bolumetriaren garrantzia azpimarratu nahi izan zuen.
Le Corbusier bera Mugimendu Moderno izeneko korrontearen teorikoetako bat izan zen, beste arkitekto batzuekin batera. Mugimendu horrek XX. mendean arkitekturaren hizkuntzan izugarrizko aldaketa ekarri zuen, material eta teknika berrien eskutik (hormigoi armatua, altzairua, beira...).
Arkitektoak
Tradizioz, arkitektura zazpi Arte Ederretako bat izan da. Eraikin edo eraikuntza jakin batzuk artelanak dira, nagusiki forma sentigarriaren edo estetikaren arabera jotzen baitira. Ikuspegi horretatik, arkitekturaren bitartekoak hormak, zutabeak, forjatuak, sabaiak eta gainerako eraikuntza-elementuak izan daitezkeen arren, helburua zentzuzko espazioak sortzea da, gizakiek era guztietako jarduerak egin ahal izan ditzaten. "Zentzua" horretan bereiz daitezke arkitektura (arte gisa) eta eraikuntza hutsa. Horrela, gizakiak espazioan duen portaera baldintzatzeko gai da, bai fisikoki, bai emozionalki. Gaur egun, arkitekturaren jarduera nagusia babesleku eta lotarako espazioak (etxebizitzak) diseinatzera bideratuta dagoela uste den arren, XIX. mendetik aurrera soilik hasi ziren arkitektoak etxebizitzaren kontuaz, bizigarritasunaz eta higieneaz arduratzen, eta haien jarduera-eremua monumentu eta eraikin adierazgarrietatik harago zabaltzen.
Latte de Bazen
Latte de Bazen Pirinioetako mendia da, 2.472 metrokoa. Bere tontorretik ordokia, Gourette eski-estazioa, Litor zirkua eta Ouzom harana ikus ditzakegu.
Arkitektura
Arkitektoak
Eraikinetan erabilitako objektuen sorkuntzan espezializatzeak, hala nola altzarien sorkuntzan, industria-diseinuaren sorrera ekarri du. Gaur egun, hiri-sistemen garapena proiektatzen eta planifikatzen duten profesionalak hirigileak dira. Azken lanbide honek, herrialde batzuetan banandutako ikasketak ditu, beste batzuetan, bere eskuduntzak, arkitekto eta ingeniari zibilek garatzen dituzten bitartean, modu bateratu edo independentean.
Elkargoak
Arkitektoak Elkargotan batzen dira lurraldeen arabera, beraien interesak babestu eta betebeharrak zaintzeko: Frantzian Ordre des architectes eta Espainian Colegio de arquitectos. Hego Euskal Herri osoko arkitektoak batzen dituena Euskal Herriko Arkitektoen Elkargo Ofiziala da.
Elkargoaren helburu nagusia da gizartearen interes orokorraren zerbitzura egotea, arkitektoei dagozkien zereginak hobeto egin daitezen bultzatuz, antolatuz eta elkargokideen jarduera profesional egokia zainduz. Administrazio publikoarekin lankidetzan aritzea arkitektoaren, arkitekturaren eta, batez ere, eraikuntza eta hirigintzaren jarduerari eragiten dion arau-esparrua ezarri edo berritzeko zereginean. Aholku eta jarraibideak ere proposatuko ditu hiriguneen garapen iraunkorrerako, ingurumenaren errespetu eta zaintzarako eta giza baliabideak, ekonomi baliabideak eta baliabide sozialak administratzeko eraikuntza prozesuetan.
Institutua
EAEn bada arkirektura garaikidea sustatzen duen erakunde bat: Euskadiko Arkitektura Institutua. Bere misioak dira :
Sariak
Nazioarteko arkitektura sari ospetsuenetako bat Pritzker Saria da, 1979tik aurrera fundazio pribatu batek ematen duena. Mundu mailako sari hau irabazi dutenen artean Rafael Moneo tuterarra dago, 1996an irabazia.
Beste sari batzuk:
Iñigo Urkullu
Iñigo Urkullu Renteria (Alonsotegi, Bizkaia, 1961eko irailaren 18a) Eusko Jaurlaritzako lehendakaria eta EAJ alderdiko politikari abertzale bat da.
2016ko azaroaren 26an bere Lehendakari kargua bigarrengo agintaldirako (2016-2020) zinpetu zuen.
2020an, COVID-19aren pandemiaren testuinguruan, bere emaitzarik onenak lortu zituen, EAJk 31 diputatu lortu baitzituen, eta, PSE-EEk lortutako 10 diputatuei gehituta, koalizio-gobernua beste legealdi batean berrestea ahalbidetu zioten.