cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gainjartzearen teorema
Gainjartzearen teorema zirkuituen analisian oso garrantzitsua da. Edozein zirkuitu bere Norton baliokidean edo Thévenin baliokidean eraldatzeko erabiltzen da.
Iturri independienteak, menpekotasun linealeko iturriak, osagai pasibo linealak erresistentziak, induktoreak, kondentsadoreak eta transformadore linealetak dituen edozein sare linealetara (denborarekiko aldakorra edo konstantea) aplika daiteke.
Adibidea
[[Image: Supersposition.png|eskuinera|frame|Goian: jatorrizko zirkuitua.
Erdian: tentsio iturria bakarrik duen zirkuitua.
Behean: Korronte iturria bakarrik duen zirkuitua.]]
Irudiko goiko zirkuituko A puntuko tentsioa kalkulatuko da gainjartzearen teorema erabiliz. Bi sorgailu daudenez gero, bi tarteko kalukulu egin behar dira.
Lehenengo kalkuluan ezkerreko tentsio iturria mantentzen da eta korronte iturria zirkuitu ireki batekin ordezkatzen da. Lortzen den tentsioa da
Bigarren kalkuluan, intentsitate iturria mantendu eta tentsio iturria zirkuitulabur batekin ordezkatzen dugu. Lortutako tentsioa da
Kanpo estekak
Superposition (Physik)
NGC 7207
NGC 7207 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. Albert Marthek aurkitu zuen n.
Volodymyr Zelenskyren hilketa-saiakerak
Ukrainako Gobernuko arduradunen arabera, Volodymyr Zelensky-k, Ukrainako Presidenteak, Errusiako agenteek eginiko hainbat hilketa-saiakeretatik bizirik atera da.
Aurrekariak
2022ko Ukrainako Errusiako inbasioa azkar amaitzeko, Errusiak hainbat talde Kieven, Ukrainako hiriburuan, sartzea eta, bertan, Ukrainako lidergoa suntsitzea aurreikusi zuen. Mykhailo Podoliak-ek, presidentetzarako kontseilariak, adierazi zuenez, "Errusiaren asmo nagusia herrialdeko lidergoa kentzea, [herrialdean] ahalik eta izurik handiena sortzea eta gobernu txotxongilo bat ezartzen saiatzea [zen]".
Ostorhinchus maculiferus
Ostorhinchus maculiferus Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Volodymyr Zelenskyren hilketa-saiakerak
Hilketa-saiakerak
Wagner Taldeko 400 mertzenario errusiar baino gehiago Kieven zeudela jakinarazi zen ere 2022ko otsailaren amaierarako; ustez, horien helburua Zelensky hiltzea eta Gobernua behar bezainbeste ezegonkortzea zen, ezen Errusiak kontrola har zezan.
Saiakera-kopurua
Gatazkan zehar, Zelenskyren aurka egindako atentatu-kopuruaren inguruko kontakizun kontrajarriak egon ziren. Podoliak-ek, Presidentetzarako kontseilariak, gaiari erreferentzia egin zion Ukrainako Pravda albistegiarekin hitz egiten ari zela, hurrengoa esanez: "gure atzerriko aliatuak bizpahiru [hilketa-]saiakeraz ari dira. [Denetara, u]ste dut dozena bat saiakera baino gehiago izan zirela".
Era berean, 2022ko otsailaren 26an, larunbatean, txetxeniar mertzenario talde baten atentatu bat saihestu zen Kiev hiriaren aldirietan, hiltzaileak hil zirelako.
2022ko martxoaren hasieran, Ukrainako Segurtasun Nazionaleko Kontseiluko buruak, Oleksii Danilov-ek, esan zuen Zelenskyk aste batean hiru atentatu-saiakera biziraun zituela. Danilovek Errusiako Segurtasun Zerbitzu Federaleko (FSB) gerra-aurkako inteligentzia-ofizialen laguntza aitortu zuen, Ukrainako Indarrekin Txetxeniatik etorritako bi hiltzaile taldek aurreikusitako atentatuei buruzko informazioa partekatu zutenak.
Erantzuna
CBSn egindako elkarrizketa batean, AEBetako Estatu-Idazkari den Antony Blinken-ek iragarri zuen Ukrainako Gobernuak, inbasioaren testuinguruan, Zelenskyren balizko heriotzarako prestatuta zegoela, baina ez zuela horren inguruko xehetasun gehiagorik emango.
Chrast
Chrast Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.100 biztanle ditu eta 17,83 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1057 urtean egin zen.
Pyrrhulina zigzag
Pyrrhulina zigzag Pyrrhulina generoko animalia da. Arrainen barruko Lebiasinidae familian sailkatzen da.
Arthroleptis palava
Arthroleptis palava Arthroleptis generoko animalia da. Anfibioen barruko Arthroleptidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Wadowice udalerria
Wadowice Poloniako Polonia Txikiko voivoderriko landa-hiri udalerri bat da, Wadowice barrutian kokatuta. 112,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 38041 biztanle zituen.
Dysart (Iowa)
Dysart Iowako hiri bat da. Tama konderrian kokatua dago. 2010ean 1,379 biztanle zituen, 3.23 kilometro koadrotan banatuta.
Arda
Arda Tolkienek idatzitako ia istorio gehienak gertatzen diren mundua da, eta bere barnean Erdialdeko Lurraldea eta Aman izeneko kontinenteak daude, bi kontinente hauek banatzen dituzten ozeanoetaz gain. Eären zati bat da, mundua eta bere barnean dagoen guztia. Arda, gainontzeko Eärekin batera Ainurren musikarekin sortu zen Iluvatarren semeentzat (elfoak eta gizakiak).
Bigarren Aroan Numenor Itsaso Handian altxatu zen edainentzat. Uharte hau Eguzkiaren Bigarren Aroaren zatirik handienean existitu zen, baina numenortarren harropuzkeriaren ondorioz hauek Valarrek mendebaldean zegoen Amanera bidaiatzeko debekua desafiatzeagatik suntsitua izan zen.
Numenor suntsitua izan ondoren, Arda biribil bihurtua izan zen. Aman mundutik atera zen, eta soilik elfoak heldu ahal izango ziren hara, eman zitzaien bide zuzena jarraituz. Aldi berean, lur eta kontinente berriak sortu ziren. Erdialdeko Lurraldearen hegoaldea Lurralde Iluna zen eta ekialdean Romenor zegoen, eguzkiaren lurraldea.
Numenor erori baino zertxobait lehenago, gizaki talde txiki batek (Elendil eta honen seme Isildur eta Anarion buru zituena) gertatzear zegoen suntsipenetik ihes egin zuen eta Erdialdeko Lurraldearen mendebaldean ezarri zen, honela Gondor (Sauronen erresuma zen Mordorretik gertu) eta Arnor (Portu Grisen (Mithlond) eta Rivendeleko Erresuma Elfoetatik gertu). Gizaki eta elfoen erresuma hauek Sauronen gaiztakeriaren aurka borrokatu zuten Eguzkiaren Hirugarren Aro osoan).
Eguzkiaren Hirugarren Aroaren amaiera Sauronen erorketagatik eta Eraztun Bakarra Frodo Zorrozabal eta Sam Gamgee hobbiten esku suntsitua izanagatik gertatu zen, baita Gondor eta Rohaneko armadaren esku ere, Aragorn buru zuena, Eraztunaren Elkartearen kideetako bat. Eguzkiaren Laugarren Aroa itxaropen handiz hasi zen dunedainen eskutik, Aragorn Gizakien Aroaren sortzailetzat ikusten zutena.
Mendeen igaroan, Arda Lur planeta izango zen gaur ezagutzen dugun bezala. Tolkienek bere gutunetako batean fikziozko garai batean kokatua dagoen Lur planeta dela dio.
Kanpo estekak
Tolkiens Welt Legendarium Tolkienianum
Bidesari (antzinako zerga)
Bidesari (portazgo) Erdi Aroko zeharkako zerga izan zen, Nafarroa, Gaztela eta Aragoiko Erresumetan ordaintzen zutena. Iragate eta sarrera lortzeko, gizakiek, salgaiek edo animaliek honako zerga ordaintzen zuten, batez ere azoketan. Erregeek batzuetan zerga-salbuespenak ematen zituzten helburu bat edo giza talde bat (erromesak adibidez) bultzatzeko.
Egungo bidesarien eta muga-zergen aurrekari zuzena da.
Lorgues
Lorgues Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Var departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lorgues udalerrian erroldatutako biztanleak 8.846 ziren. Familiak 3.744 ziren, horien artean 1.149 pertsona bakarrekoak ziren (446 bakarrik bizi ziren gizonak eta 703 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.384 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 958 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 253 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 5.283 etxebizitza zeuden, 3.830 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1.209 bigarren erresidentzia ziren eta 245 hutsik zeuden. 4.042 etxeak ziren eta 1.159 apartamentuak ziren. 3.830 etxebizitza nagusietatik 2.564 bere jabearen bizilekua ziren, 1.112 alokairuan okupaturik zeuden eta 154 doan lagata zeuden; 211 etxek gela bat zuten, 438 etxek bi zituzten, 887 etxek hiru zituzten, 1.067 etxek lau zituzten eta 1.227 etxek bost zituzten. 2.640 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.806 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.534 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.289 ziren, horien artean 3.427 aktiboak ziren eta 1.862 inaktiboak ziren. 3.427 pertsona aktiboetatik 2.936 lanean zeuden (1.623 gizon eta 1.313 emakume) eta 491 langabezian zeuden (208 gizon eta 283 emakume). 1.862 pertsona inaktiboetatik 665 erretiraturik zeuden, 452 ikasten zeuden eta 745 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lorgues udalerrian 3.780 unitate fiskal zeuden, 8.782 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.356,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 194 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 2 funerariak, 11 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 2 autoeskolak, 34 igeltseroak, 16 margolariak, 10 zurginak, 20 iturginak, 16 argiketariak, 6 eraikuntza enpresak, 12 ile apaindegiak, 3 albaitariak, 24 jatetxeak, 23 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 4 apaindegiak.
2009an zeuden 46 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 3 brikolaje denda handika, 3 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 13 okindegiak, 2 harategiak, 1 arraindegi zen, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 3 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 2 altzari dendak, 1 drogeria zen, 2 bitxi-dendak eta 7 lore-dendak ziren.
2000. urtean Lorgues udalerrian 102 nekazaritza-ustiategi zeuden, 703 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 4 botika eta 2 anbulantzia zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
2527 Gregory
2527 Gregory asteroide baten izena da. irailaren 3an aurkitu zuen N. G. Thomas-ek Anderson Mesa Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 RE izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2527 Gregory asteroidearen orbitak batezbeste 2,465 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,005 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,925 distantziara. Eszentrikotasuna 0,187 da, eta makurdura orbitala 2,62ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.2 da.
Chrást (Plzeň-City barrutia)
Chrást Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 1,881 biztanle ditu eta 9.84 kilometro koadroko azalera. Plzeň-City barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1100 urtean egin zen.
Cintruénigo
Cintruénigo ([θintru.eniɣo] gaztelaniaz eta ofizialki; Zentroniko [s̻entroniko] euskaraz baina ez ofizialki) Nafarroako udalerria da, Iruñetik 99 kilometrora kokatua eta 2012ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 7.811 biztanle ditu. Fitero eta Cintruenigoko zerbitzu sozialen mankomunitatea, zaborra bildu, ur-hornidura eta bestelako zerbitzuak eskaintzeaz arduratzen den erakunde publikoa da.
Izena
Udalerriaren izen ofiziala eta euskal izen arautua Cintruénigo bada ere, hainbatean Zentroniko erabili izan da. Azken hau izan da herriko testu zaharretan agertzen den herriaren izena ere eta hori proposatu zen Euskaltzaindiaren 1979ko Euskal Herriko udalen izendegian. Baina gerora zuzendu egin zuen erabakia akademiak, eta Cintruénigo utzi arauzko formatzat.
Etimologikoki 'zentr-' hasierak jatorri zeltiko bat izan dezakeela iradoki izan da, baina ez da analisi errazeko izena.
Inguru naturala eta kokapena
Cintruénigo Tuterako merindadean dagoena, Alhama ibaiaren ertzean. Tuterako merindadearen hegoaldean kokatzen da Zaragozako probintziatik gertu.
Cintruenigok, Corellarekin egiten du muga iparraldean, Fiterorekin mendebaldean, eta Tuterarekin ekialde eta hegoaldean.
Refikita
Refikita substantzia organiko motako minerala da.
Cintruénigo
Klima eta landaredia
Cintruenigoko klima mediterraneo kontinentala da, Ebro ibarreko udalerri guztiena bezalakoa. Urteko batez besteko tenperatura 13-14 °C ingurukoa da, eta prezipitazioak 400mm ingurukoak. Nafarroako Erriberako baliorik baxuenetarikoa. Uda nahiko lehorra izaten da eta aldaketa termikoa nahiko handia. Urteroko egun euritsuak 60 izaten dira gutxi gorabehera.
Refikita
Ezaugarriak
Refikita substantzia organiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 da.
Villars-sous-Dampjoux
Villars-sous-Dampjoux Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cintruénigo
Klima eta landaredia
Landarediari dagokionez, klima mediterraneoaren berezko ezaugarriak dituen landaredia nagusi da. Dena den, jatorrizko landaredia ia erabat galdu da, eta gaur egun zuhaixka bakan batzuk eta birlandaturiko pinuak (Pinus Halepensis) baino ez dira ageri.
Villars-sous-Dampjoux
Biztanleria
2007an Villars-sous-Dampjoux udalerrian erroldatutako biztanleak 389 ziren. Familiak 156 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 53 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Cintruénigo
Auzoak
Herriak hainbat auzo ditu. Batetik Alde Zaharra, udaletxea eta elizarekin, gune horretatik iparraldera mahastiak landatu ziren eta ondoren "La Jamaica" izeneko auzoa garatu zen. Gehienbat, dentsitate txikiko etxe bakanak eraiki ziren. Gaur egun, hori da etxeen eraikuntzari dagokionez Cintruenigon garapen handiena izaten ari den gunea.
Mogolera
Mogolera beharbada galzorian dagoen edo desagertutako mongoliar hizkuntza bat da, behiala Afganistango Herateko inguruan hitz egiten zena. Mogol herriaren hizkuntza zen, 1970eko hamarkadan 2.000 bat lagun ziren. Mogolak XIII. mendean Afganistanen bizitzen jarri ziren Gengis Khanen mongoliar armadako oste baten ondorengoak dira.
Cintruénigo
Historia
Herriaren sorrerari buruz ezer gutxi dakite historialariek gaur egun. Dena den, herriaren jatorrizko izena Centonelo zen, eta agarandarrek Ebro ibarra 714. urtean konkistatu aurretik ere existitzen zela uste da. Erromatarren eta Bisigodoen inbasioek lehenik eta musulmanena ondoren, baskoien aztarna gehienak desagerrarazi zituzten. Gauzak horrela, 1119. urtean Nafarroako Alfontso I.a Borrokalaria erregeak mairuak kanporatu eta herriaren kristautzea hasi zen.
Mogolera
Michael Weiers alemaniar filologo eta orientalistak hizkuntza ikertu zuen 1970eko hamarkadan. Ordu hartan, Weiersek adierazi zuen oso jende gutxik hitz egiten zuela, baita gehienak hiztun pasiboak eta 40 urtetik gorakoak zirela ere.
Persierak eragin nabarmena izan du mogoleraren fonologian, morfologian eta sintaxian.
Villars-sous-Dampjoux
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cintruénigo
Historia
Musulmanek, ureztapen sistemetan aurrerapen handiak utzi zituzten Erriberan eta Cintruenigon ere. Eta inguruko herri gehienek bezala, Cintruenigo, dohaintza moduan eskaini zuten nobleziako familia bati. Antso Indartsuak Argaizko Rodrigo Jaunari erosi zion, eta nahiz eta pertsona askok babesa topatu zuten herriko harresien atzean, XVI. mendean zehar franko eta nobleziako familia batzuen bizitokia zen. Karlos II.a erregeak herria saldu zuen arren, ondorengo Joan II.ak berrerosi egin zuen. Ordutik "hiribildu onaren" izena jaso zuen eta gorteetan jarlekua izan zuen Gebarako erregeordeak 1565an emaniko pribilegioaren bitartez.
Villars-sous-Dampjoux
Etxebizitza
2007an 186 etxebizitza zeuden, 161 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 141 etxeak ziren eta 46 apartamentuak ziren. 161 etxebizitza nagusietatik 118 bere jabearen bizilekua ziren, 38 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 15 etxek bi gela zituzten, 20 etxek hiru zituzten, 36 etxek lau zituzten eta 90 etxek bost zituzten. 131 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 82 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cintruénigo
Historia
1864. urtean Espainiako Elisabet II.a Borboikoa erreginaren senargai zen Asisko Frantzisko, hamabost egun eman zituen herrian, Fiteroko ur-sendagarri hartzeko asmoarekin. Asisko Frantzisko Liguesko jaunen etxean hartu zuen ostatu.
Villars-sous-Dampjoux
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Cintruénigo
Ekonomia
Udalerriko jarduera ekonomiko nagusiak zerbitzuak eta industria dira gaur egun. Industrian, manufakturak eta eraikuntza dira garrantzitsuenak. Tuterarekiko hurbiltasunak, industriaren garapena bultzatu zuen, lehenik nekazaritzatik ateratako produktuei loturiko industrien garapenean hasiera batean, eta bestelako manufaktura industrien agerpenean XX. mendeak aurrera egin ahala.
Villars-sous-Dampjoux
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 265 ziren, horien artean 194 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 194 pertsona aktiboetatik 180 lanean zeuden (103 gizon eta 77 emakume) eta 14 langabezian zeuden (4 gizon eta 10 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 37 erretiraturik zeuden, 19 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Villars-sous-Dampjoux udalerrian 170 unitate fiskal zeuden, 419 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.211 euro zen.
Towson (Maryland)
Towson Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Baltimore konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Dilara Kazimova
Dilara Kazimova edo Dilarə Kazımova (Baku, Azerbaijan, 1984ko maiatzaren 20a) azerbaijandar abeslari eta aktorea da. Azerbaijanen izenean lehiatu zen 2014ko Eurovision Abesti Lehiaketan Start a Fire izeneko abestiarekin.
Samarkanda
Samarkanda (Samarqand, tajikeraz eta Самарқанд) Uzbekistango ekialdean dagoen hiria eta herrialdeko bigarren handiena da, izen bereko probintzian kokatua. Hiriak garrantzi handia izan zuen Zetaren Bidearen erdibidean baitzegoen, Txina eta Mendebaldea lotzen zituen merkatari eta kultura bidean. XIV. mendean Inperio Timuridoko hiriburu bihurtu zuen Tamerlanek, eta bertan eraiki zuen bere mausoleoa (Gur-e Amir). Populazioaren gehiengoa tajik etniakoa da.
2001ean UNESCOk erdigune historikoa Gizateriaren Ondare izendatu zuen.
Villars-sous-Dampjoux
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Samarkanda
Historia
Samarkanda Behe Paleolitotik da gizakien bizileku eta Asia Erdialdeko zibilizazioaren sorlekuetako bat da. Samarkandatik hurbil Afrasiab arkeologia gunea dago, hiriaren aurrekaritzat jotzen dena, K.a. VII mendean sortua. Samarkanda Sogdianako hiribura zen Persiako akemenestar dinastiaren garaian, Alexandro Handiak hiri konkistatu zuenean K. a. 329 inguruan. garai hartan hiriak Marakanda izena zuen grezieraz. Sasaniar Inperioan Samarkandaren garrantzia handituz joan zen, Persiar Inperioko nagusietako bat bihurtzeraino.
Parisko 12. barrutia
'''Parisko 12. barrutia' (frantsesez 12e arrondissement de Paris'') Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. Arrondissement de Reuilly izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren.
NGC 7208
NGC 7208 galaxia bat da, Piscis Austrinus konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Parisko 12. barrutia
Auzoak
Barrutia honako lau auzoetan banatua dago:
Samarkanda
Historia
712an arabiarrek konkistatu zuten. Talasko batailan arabiarrek txinatar papergileak atzeman zituzten eta Samarkanda islamdar munduko paper fabrikazio gune nagusia bihurtu zen. Omar Khayyam matematikari, astronomo eta poeta (1048-1131) bertan bizi izan zen 1072 eta 1074 artean, Ispahanen kokatu aurretik Malik Xaa I.a sultan seljukarraren gonbiteari jarraituz. 1220an Genghis Khan hiria suntsitu zuen. Ibn Battuta bertatik igaro zen 1335 inguruan eta hiria oraindik guztiz berreraiki gabe zegoen.
Cintruénigo
Demografia
1970eko hamarkadara arte biztanle kopurua nahiko egonkor mantendu zen udalerrian. Hurrengo bi hamarkadetan hazkunde txikia izan zen, eta 1990eko hamarkadatik aurrera hazkundea bizkortu egin zen.
Samarkanda
Historia
1369an Inperio Timuridoaren hiriburu bihurtu zuen Tamerlanek, eta Persiatik Daniel profetaren ustezko erlikiak ekarri zituen. Tamerlanen oinordekoek eraikitako monumentuak dira Samarkandaren nortasuna.
Ostorhinchus margaritophorus
Ostorhinchus margaritophorus Ostorhinchus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
Cintruénigo
Demografia
XXI. mendeko lehen hamarkadan hazkunde handia jasan zuen Cintruénigok, eta populazioa % 30 inguru hazi zen.
Samarkanda
Historia
1507an uzbekoek timuridoak garaitu zituzten eta hiria bereganatu. Oraingo Uzbekistanen zatiketan hiru khanerritan (Khiva, Bukhara eta Kokand), hiria Bukharako khanerrira atxiki zuten.
Parisko 12. barrutia
Historia
Egungo mugak 1860koak dira, Paris 20 barrutitan banatu zuen 1859ko ekainaren 16ko legeari jarraikiz ezarriak.
Cintruénigo
Udal hauteskundeak
Cintruenigoko alkatetzat PSN alderdiko Adolfo Navascués Navascués atera zen 2007ko udal hauteskundeetan. Udaleko hamaika zinegotzietatik bost lortu zituen Nafarroako Alderdi Sozialistak. Zerrenda bozkatuena UPNrena izan zen, baina Cintruenigoar Herri Elkartea (AIC) taldearen botoek alkatetza PSNri eman zioten. Boto baliogabeak 25 izan ziren (emandako guztien %0,63a), eta zurizko 63 boto izan ziren (botoen %1,61a). Abstentzioa %19,49 izan zen.
Nanteuil-sur-Aisne
Nanteuil-sur-Aisne Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Cintruénigo
Udal hauteskundeak
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetan hauexek izan ziren emaitzak: UPNk 5 zinegotzi, PSNk 4, Cintruenigoar Herri Elkarteak (APC, ezkertiarra) 2, Cintruenigoar Hiritar Ekimenak (ICC, PSNtik aldendutako zerrendaburua) 1, PPk 1 eta CDNk 0. Orduko hartan APCk ez zion PSNko hautagaiari botorik eman, eta UPNko Raquel Garbayo Berdonces atera zen alkate. Herri horretan alkatetza hartu duen lehen andrazkoa da.
Samarkanda
Historia
1868an errusiarren agindupera igaro zen eta 1925ean sobietar Uzbekistango hiriburu bihurtu. Bost urte geroago, ordea, hiriburutza galdu zuen Tashkenten mesedetan.
Biztanleria
1939an Samarkandak 134.346 biztanle zituen eta 2005ean 384.000 inguru, gehienak tajik etniakoak. Uzbek jatorrikoak gutxiengo handia dira. Bukhararekin batera, Samarkanda tajik jendearen Asia Erdialdeko gune historiko bat da.
Nanteuil-sur-Aisne
Biztanleria
2007an Nanteuil-sur-Aisne udalerrian erroldatutako biztanleak 124 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Samarkanda
Registan
Asia Erdialdeko islamdar arkitekturako adibide aipagarrienetako bat da, Mediterraneo eta India arteko islamdar arkitekturaren oinarrizko ezaugarriak finkatu zituena. Registan hitzak hareatza esan nahi du, ibai lehor baten tokian eraiki baitzen. Samarkandako erdigunea izan zen Erdi Aroan.
Nanteuil-sur-Aisne
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Cintruénigo
Udal hauteskundeak
2015eko udal hauteskundeek UPNk zinegotzi bat gehiago eskuratu zuen (sei), PSNk ere beste bat gehiago izan zuen (bost guztira), APCk bat galdu zuen eta PP alderdiak zeukan zinegotzi bakarra galdu zuen. UPNko Raquel Garbayok alkatetza berretsi zuen.
Nanteuil-sur-Aisne
Etxebizitza
2007an 55 etxebizitza zeuden, 51 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 54 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 51 etxebizitza nagusietatik 35 bere jabearen bizilekua ziren, 14 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 34 etxek bost zituzten. 41 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Cintruénigo
Udaletxea
Udaletxea Foruen plazan dago, eta XIX. mendean eraiki zen estilo neoklasikoan. Eraikina hiru zatitan banaturik dago, eta bigarrena hiru pilastra joniar, lau balkoi eta alabastroko bi armarriek osatzen dute. 1985ean barruko zein kanpoaldeko adreiluzko fatxadaren eraberritzea burutu zen, hamazazpi milioi gastatu eta gero. Lanek Nafarroako gobernuaren laguntza izan zuten.
Nanteuil-sur-Aisne
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Cintruénigo
Nafarroako Hiriarteko Garraioa
Udalerri honek Nafarroako Hiriarteko Garraioako linearekin bat egiten du, Iruña eta Soriako geltokien arteko ibilbidea egiten duena, Tutera eta Zentronikotik igaroz.
Nanteuil-sur-Aisne
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 80 ziren, horien artean 65 aktiboak ziren eta 15 inaktiboak ziren. 65 pertsona aktiboetatik 61 lanean zeuden (34 gizon eta 27 emakume) eta 4 langabezian zeuden (2 gizon eta 2 emakume). 15 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Cintruénigo
Beste lineak
Automoviles Rio Alhama autobus konpainiak Cintruenigo Tuterarekin batzen du. Autobus lineak, honako ibilbidea egiten du:
Nanteuil-sur-Aisne
Diru sarrerak
2009an Nanteuil-sur-Aisne udalerrian 51 unitate fiskal zeuden, 121 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.123 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra eraikuntza enpresa zen.
2000. urtean Nanteuil-sur-Aisne udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 815 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Asklepio
Asklepio (Ἀσκληπιός, Asklēpiós, ahoskatua) greziarren artean medikuntzaren jainkoa zen. Apolo eta Koronis ninfaren semea zen. Erroman Eskulapio (Aesculapius) izenez ezaguna zen. Elezaharraren arabera, Kiron zentauroak erakutsi zion medikuntzaren artea. Asklepiok eriak sendatu ez ezik, hildakoak pizten zituen. Izadiaren ordena hein horretan iraulia ikusirik, tximistaz jo zuen Zeusek. Epidauron ohoratu zuten batez ere Asklepio. Bere ezaugarriak: sugea, oilarra, makila eta kopa.
Erma Franklin
Erma Franklin (Shelby, Mississipi, Estatu Batuak, 1938ko martxoaren 13a - Detroit, Míchigan, Estatu Batuak, 2002ko irailaren 7a) estatubatuar soul-abeslaria izan zen. Aretha eta Carolynen ahizpa. 1960. urtean lortu zuen aintzatespen handiena, bereziki «Piece of my heart»en jatorrizko bertsioarekin. Ondoren, Janis Joplinek kanta arrakastatsuenetako bat bihurtu zuen.
Biografia
1938ko martxoaren 13an jaio zen Shelbyn (Misisipi), baina laster, familiarekin batera, Buffalora (Memphis) joan zen. Han, aitaren elizan, bost urterekin egin zuen debuta, gopelean. Handik gutxira, Detroitera joan ziren bizitzera. Aretha Franklin eta Carolyn Franklin ahizpekin abesten zuen aitaren elizan, eta institutuan The Cleo-Patrettes taldeko kide zen. Talentu berrien lehiaketa irabazi eta JVB diskoetxerako grabatzea lortu zuten. Ikasketak amaitzean The Cleo-Patrettes disolbatu egin zen, eta Ermak bi urteko bira bat egin zuen aitarekin batera zihoan gopelarekin. Handik gutxira, Chessen eta Motownen grabatzeko aukera izan zuen, baina aitak erabaki zuen hobe zela musika-karrera baten aurretik ikasketak jartzea.
Geroago, arrakastaz, Epic-en entzunaldi bat egin zuen 1961ean, eta New Yorkera joan zen grabatzera. Aldi berean, Aretha Epic, hau da, Columbia, zegoen konpainian zegoen. Ermari ahizpari gertatu zitzaion gauza bera gertatu zitzaion, konpainia ez zen aditua R&B-ren eta soularen lurretan, eta inoiz ez zuten jakin bere karrera estilo horretan nola gidatu. Bere lehen albuma, Her name is Erma, 1962an agertu zen. Van McCoyk idatzitako "Abracadabra" izeneko R&B single batzuekin jazza eta popa sartu zituen. Erma ez zegoen pozik konpainiaren kudeaketarekin; beraz, erabaki zuen 1966. urtera arte R&B Lloyd Price abeslariaren biran jardutea kontratua betetzeko.
Polonia Handiko voivoderria
Polonia Handiko voivoderria (polonieraz: województwo wielkopolskie) Polonia osatzen duten 16 voivoderrietako bat da, herrialdearen erdialdean dagoena. 1999an jaio zen gobernuaren eskualde berantolakuntzaren ondorioz. 29.826,51 km²ko azalera du eta 2010ean 3.419.426 biztanle zituen. Hiriburua Poznań da.
Erma Franklin
Biografia
Aretha Atlantic diskoetxera joan zenean, Ermak kontratu bat sinatu zuen 1967an Shout Records eta Bert Berns ekoizlearekin. Urte horretan bertan, "Piece of my heart" singlea merkaturatu zuen, eta ordura arte izandako arrakastarik handiena eskuratu zuen, baina, zoritxarrez, Bert Berns, 1967ko amaieran, bihotzekoak jota hil zen, eta kaosean utzi zuen konpainia. Handik denbora batera, Erma bere ahizpa Aretharekin joan zen koroetan, eta, handik gutxira, "Piece of my heart" paseatu zuen Europan eta Estatu Batuetan zehar. 1969an, Brunswick-ek kontratatu zuen, eta han hit berri bat lortu zuen, baina zegoeneko txikiagoa: "Gotta Find Me a Lover (24 Hours a Day)". Urte horretan bertan kaleratu zuen Soul sister bigarren albuma. Baina, berriro ere, diskoetxe honetan ez zegoen gustura; beraz, 1972an kontratua amaitu zuenean, Detroitera erretiratu zen harreman publikoetako enpresa batean lan egitera. Noizean behin, Aretharekin aritu zen 80ko eta 90eko hamarkadetan, eta Boysvillen haurrentzako karitatezko erakundeei emandako laguntzagatik ezaguna egin zen. 90eko hamarkadaren hasieran, "Piece of my heart" Europako zerrendetara itzuli zen, galtza bakeroen iragarki baten sintonia izateagatik.
Heriotza
Detroiten hil zen 2002ko irailaren 7an, minbiziaren aurkako borroka luze baten ondoren.
Samarkanda
Registan
Plaza bat inguratzen duten hiru eraikinez osatua dago:
Bibi Khanym meskita
Batzuen ustez, meskita erraldoi hau Tamerlanen emazte zen Bibi Khanym-ek eraikiarazi zuen, senarra hiritik kanpo zegoenean. Kondairaren arabera, arkitektoa berarekin maitemindu zen eta lana amaitzeari uko egin zion, musu bat eman ezean. Musuak marka utzi zion Bibi Khanymi, eta Tamerlan itzultzean, amorrarazi eta arkitektoa bilatzeko agindu zuen, baina hilda zegoen dagoeneko. Hala ere, ez dago Tamerlanen emaztearekin lotzen duen froga fidagarririk.
Nolanahi ere, meskita hau Samarkandako eraikin handienetakoa eta ospetsuenetakoa da. Ate nagusia 35 metro garai da. Behiala lau minarete zituen, erdiko patioa haitzurdinez eta zeramikaz galtzadatua zegoen, haitzurdinezko 400 zutabeko arkupeak inguratua. Eraikinaren zati handiena 1897ko lurrikaran behera etorri zen, baina gobernuak berriki zaharberritu du, jatorrizko zeramikekin. Gaur egun, nahiz eta tamaina neurrigabeak oraindik ere liluragarri bihurtu, lehen izandakoaren itzala baino ez da.
Gur-e Amir mausoleoa
Gur-e Amir, "Erregearen hilobia" persieraz, Tamerlann lurperatua dagoen tokia da. Hirian egoera onenean dagoen monumentuetako bat da. SESBen garaian zaharberritu zuten eta orain jatorrizko egoera berreskuratu du.
Villars-sous-Dampjoux
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
Samarkanda
Gur-e Amir mausoleoa
Islamdar arkitekturan garrantzi handiko eraikina da, beste hainbat hilobiren eredu eta aitzindaria. Hauen arten daude Hamayunen hilobia Delhin eta Taj Mahal Agran, Tamerlanen oinordekoek eraikiak India iparraldean.
Klima
Samarkandako klima erdi-agorra da (Köppen klima sailkapena: BSk) uda bero eta lehorrekin eta negu fresko eta erdi-hezeekin. Uztaila eta abuztua hilabete beroenak dira, 40 °C igarotzeraino. Prezipitazio urria apirilean izaten da gehien bat
Villars-sous-Dampjoux
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villars-sous-Dampjoux udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cintruénigo
Euskara
Nafarroako gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera Cintruenigo eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %0,76k zekien euskaraz hitz egiten.
Gaztelua
Erdi Aroan zehar Cintruenigo gaur egun arrastorik geratzen ez den gaztelu batek babesten zuen. Gaztelua XIII. mendearen hasieran Argaizko Rodrigoren jabetzakoa zen, eta honek Antso Indartsuari saldu zion 1219an 7.000 marabedien truke. 1340ko dokumentu batean Pedro Lopez Galipentzu ageri da gazteluko alkaide gisa. Urte batzuk beranduago 1356an, honen ondorengo izandako Gonzalo Gartziak, 50 liberako kostua izan zuten berrikuntza lanak burutu zituen, eta bi urte beranduago gazteluko dorrea konpondu.
Bresse
Bresse Frantziako ekialdeko antzinako lurraldea, Juraren mendebalean (Ain eta Saona eta Loira departamenduetan). Hiriburua: Bourg-en Bresse (hegazti azoka guztiz ospetsua). Artoa eta behi hazkuntza.
Historia
Savoiako etxeak hartua 1272an, Karlos-Emmanuel dukeak Henrike IV.a Frantziako erregeari eman zion 1601. urtean, eta luze gabe Burgundiako lurraldearen barnean geratu zen Erregimen Zaharraren bukaera arte.
Talus-Saint-Prix
Talus-Saint-Prix Frantziako udalerria da, Marne departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 42 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 57etxeak ziren. 42 etxebizitza nagusietatik 36 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 6 etxek hitu gela zituzten, 8 etxek lau zituzten eta 27 etxek bost zituzten. 31 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 24 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 14 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 67 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (24 gizon eta 18 emakume) eta 3 langabezian zeuden (2 gizon eta 1 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Lurdako santutegia
Lurdako Andredena Mariaren santutegia (Sanctuaire Notre-Dame de Lourdes) Frantziako hegoaldeko Pirinio Garaiak departamenduan dagoen Lurda udalerriko santutegi ospetsua da. Okzitania eskualde historiko edo herrialdean dago.
Talus-Saint-Prix
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Lurdako santutegia
Historia
1858an, santutegiaren azpialdean dagoen leizean, Bernadette Soubirous neskatoak erran zuenez Ama Birjina agertu zitzaion. Hasiera hartan artzain herrixka xume bat zena, hartara, Frantziako turismo-gune garrantzitsuenetako bat bilakatu da, batez ere sinestun katolikoentzat, santutegia bera ere urte hartatik aurrera eraikitzen eta handitzen joan zen, gaur egun ikusten den eraikin multzo ikusgarrian bilakatuz.
Talus-Saint-Prix
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
Lurdako santutegia
Historia
Usadioaren arabera hara bertaratu diren askok mirariak jasan omen dituzte: gaixo larrien eta elbarrien sendaketak.
Talus-Saint-Prix
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Talus-Saint-Prix udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 225 hektarea erabiltzen.
Kroaziako Antzoki Nazionala (Split)
Historia
Spliteko Udal Antzokia 1893an eraiki zen. Emilio Vecchietti eta Ante Bezić arkitekto splitarrek diseinatu zuten. Antzokiak 1.000 ikuslerentzako tokia zuen 16.000 biztanleko herrian, garai hartan Europa hego-mendebaldeko antzoki handiena izan zen.
1920an berriztua izan zen eta Dalmaziako Antzoki Nazionala izena hartu zuen. Bigarren Mundu Gerran zehar itxita egon ondoren 1945ean ireki zituen berriz ateak. 1970an su handi batek erre zuen eta hamar urtetan berreraikitze lanak luzatu ondoren 1980an inauguratu zuten berriz ere.
Jaialdiak
Urtero 300 ekitaldi inguru izaten dira bertan. 1954tik aurrera Spliteko Udako Jaialdia (Splitsko ljeto) ospatzen da, uztailaren erdialdetik abuztuaren erdira. Hainbat ekitaldi Dioklezianoren jauregian ere izaten dira.
1991tik aurrera Marulićen egunak (Marulićevi dani) ospatzen da. Astebete irauten du eta apirilean izaten da.
Talus-Saint-Prix
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Abenduaren 13
Abenduaren 13a gregoriotar egutegiaren urteko hirurehun eta berrogeita zazpigarren eguna da, 348.a bisurteetan. 18 egun falta dira urtea amaitzeko.
Kanpo estekak
Abenduaren 12 | Urteko egutegi | Abenduaren 14
Dotorekoa etxea
Dotorekoa etxea Zarauzko eraikin bat da. Juan Ortiz Zarauz doktoreak XVI. mendean eraiki zuen, eta hortik datorkio izena. Bere garaian Zarauzko hiriaren mugan kokatua zegoen, gaur egun Alde Zaharreko sarrera dena.
Historia
XVI. mendean eraiki zuen Juan Ortiz Zarauz doktoreak, Castro Urdiales eta Laredoko korrejidorea zena eta Errege Kontseiluko kidea, Zarauz familiako kidea. Lehen euskal jauregietako ezaugarriak ditu, pareta lodiekin eta estilo gotiko batzuekin. Zigordia kaleko aldean Zarauz familiaren armarria ikus daiteke.
Familia loturak direla eta Berroeta-Aldamar familiaren esku geratu zen beranduago.
1982an Laboral Kutxaren bulego bilakatu zen, eraikina guztiz eraberritu zutenean.
Eraikina
Oinplano laukia du, harriz guztiz eraikia. Hiru solairu ditu eta teilatuak lau aldeetara ematen du. Egurrezko teilatua heltzen lau gargola txiki ditu.
Ondarea
Eusko Jaurlaritzak izendatutako ondarea da.
Soledad Estorach
Soledad Estorach Esterri (Albatàrrec, Segrià, 1915eko otsailaren 6a - Bordele, 1993ko martxoaren 14a) borrokalari anarkista izan zen. Mujeres Libres (Emakume Askeak) mugimenduaren eta Casal de la Dona Treballadora (Emakume Langilearen Etxea) erakundearen sortzaileetako bat izan zen.
Lehen urteak
Soledad Estorach Albatàrrec en (Segrià) jaio zen 1915ean. Bere familian, amaren aldetik, lur-jabeak ziren eta oso elizkoiak. Aita, berriz, helduen irakaslea zen eta Espainiatik kanpo bizi izan zen urte askoan.
Soledadek berak azaldu du herri batean bizi izan arren, berea ez zela izan halako inguru bateko ohiko bizimodua. Aitak idazten eta irakurtzen irakatsi zion, eta gainera, politikoki markatu zuen, garai hartan oso aurreratuak ziren ideiak zituelako. Hamaika urte zituela, bere aita hil zenean, lanean hasi behar izan zuen. Aitaren lagun bat, bera ere irakaslea, bere heziketaz arduratu zen. Hamabost urte zituela Bartzelonara joan zen; horretarako, aurretik ama konbentzitu behar izan zuen familia sostengatzeko eta hezkuntza lortzeko dirua irabazteko argudioarekin.
Bartzelonara iristean, lehenik, osabaren dendan lan egin zuen; baina denda itxi behar izan zuten krisi ekonomikoagatik. Gero, neskame ibili zen oso ordainsari eskasarekin eta goizeko 5etatik gaueko ordu batera arte lan egiten. Lan hura utzi eta lantegi batean sartu zen, diru gehiago irabazi eta ikasteko denbora gehiago izateko asmoz. 1930aren amaieran gau eskola batean ibili zen, eta han klandestinitatean zebiltzan Lanaren Konfederazio Nazionala sindikatuko kideak ezagutu zituen.
Militante libertarioa: Mujeres Libres
1931n, monarkia erortzearekin batera, Ateneoko gazte talde batean sartu zen eta hainbat ekintzatan parte hartu zuen, mitinak prestatuz edo haietan parte hartuz. Ekimen kolektibora erabat engaiaturik egon zen eta komunitate-sentimenduak txunditurik.
Mariano Lazkano
Mariano Lazkano Egibar (Zarautz, 1915eko apirilaren 3a - Zarautz, 1998ko Otsailaren 25a), pilota munduan Lazkano bezala ezaguna, euskal herritar pilotaria izan zen.
Atzelaria moduan aritu zen. 1932an debutatu ondoren, buruz buruko txapelketan hirutan parte hartu arren ez zen inoiz finalera ailegatu. 1945ean binakako txapelketaren finalean Atano VII.a eta Atano IV.a menderatu zituen.
Binakako txapelketaren finalak
Oharra: (1) Txikito Iraetakoak finalean Onaindia ordezkatu zuen.
Soledad Estorach
Militante libertarioa: Mujeres Libres
1934an, CNT-ko zenbait emakumek elkarren arteko laguntza sarea osatu zuten emakumeak sindikatuan jasaten zituen zailtasunen inguruko barne eztabaida batzuen ondorioz. Taldeari Grupo Cultural Femenino (Emakumeen Kultur Taldea) izena eman zioten. Haren eginkizuna ez zen lan erraza izan, komunitate anarkista osoaren laguntza ez baitzuten jaso, proiektua ondo ikusten ez zuen sektore bat zegoelako. Soledad Estorachek, 1936an, taldeko kideekin batera, Olimpia antzokian topaketa bat antolatu zuen taldea ezagutzera emateko. Komunikabide libertarioen publizitate handirik izan ez zuen arren, aretoa beteta zegoen. Bilera hartan eskualde mailako erakunde bat sortzeko oinarriak finkatu zituzten. 1936an, Mujeres Libres de Madrid-ekin izandako harremanaren ondorioz, "Agrupación Mujeres Libres" (Emakume Askeen Elkartea) izena aldatu eta federazio nazionala sortu zuten. Soledadek, bidelagunekin batera, sentsibilizazio kanpainei eta ekintza zuzenei ekin zien: emakumeen sareak, emakumeen arazoei aurre egiteko analisi eta eztabaida topaketak eta etxez etxeko ume-zaintza zerbitzu batzuk.
1936ko Espainiako Gerra
Uztailaren 18ko altxamendu militarra gertatu zenean, Soledad Eraikuntza Sindikatuan zegoen, Bartzelonako Mercaders kalean, beste kide batzuekin batera. Gizonezko kideak Astilleros kuartela setiatzera joan ziren, eta emakumezkoek, berriz, Casa Cambó eraikina okupatu zuten, handik aurrera Casa CNT-FAI izango zena. Iraultzan, hainbat ekintzatako partaide sutsua izan zen: zinemak errekisatuz sukalde bihurtzeko, fronteko laguntza-lanetan parte hartuz, edo Aragoi, Valentzia (zati bat) eta Kataluniako CNT, FAI eta FIJL (Gazte Libertarioak) erakundeen ordezkari gisa bidaiatuz.
1936. urtearen amaieran, Soledad Estorachek, Mujeres Libres (Emakume Askeak) erakundetik, Instituto Mujeres Libres (Emakume Libreen Institutua) sortu zuen. 1937an, Casal de la Dona Treballadora (Emakume Langilearen Etxea) sortu zuten; bere helburua emakumeei prestakuntza teknikoa eta soziala ematea zen. Soledad Tierra y Libertad-en kolaboratzaile ere izan zen.
Erbestea
1940an Bordelera bizitzera joan zen bere bikotekide Andrés G. de la Rivarekin, eta urte horretan bertan kardiopatia larri batez gaixotu zen. Bost urte geroago, Espainiara itzuli zen klandestinoki, baina laster ihes egin beharko zuen Frantziara, eta han egon zen 1993an hil arte. 1964tik 1976ra Londres eta Montadyn argitaratzen zen Mujeres Libres aldizkari berriaren edizioan kolaboratu zuen.
Soledad Estorach 1993ko martxoaren 14an hil zen Bordelen (Frantzia), bihotzeko gaixotasun larri baten, ondorioz ospitaleratze luze baten ondoren.
Ioi
Irrada ioitzaile batzuen eraginez (deskarga elektrikoak, izpi ultramoreak, X izpiak, izpi kosmikoak, gai erradioaktiboek jaurtikitako alfa, beta eta gamma izpiak eta abar) gas batzuen atomo batzuk aldatu eta ioiak eratzen dira. Gasen ioitze hori atomoei dagokie beti eta ez molekulei. Gasean sortzen diren ioi horiek hautsa eta lainoaren tantatxoak oso erraz erakartzen dituzte. Ezaugarri hori elektrizatutako gorpuzkien ibilbidea eta gasen ioitze prozesua aztertzeko erabili izan da.
Atomo bakarraz osatutako ioiari ioi monoatomiko deritzo, eta atomo bi edo gehiago badauzka, ioi poliatomiko. Oxigenoa osagaitzat daukatzen ioi poliatomikoei, esaterako karbonato edo sulfatoei, oxianioi deritze.
Ioien izenak elektrikoki neutroak diren atomoenak bezala idazten dira. Salbuespen bakarra dago: karga elektriko netoa adierazteko, plus edo minus ikur bat eta galdu edo irabazi duten elektroi-kopurua idazten zaie superindize gisa, esaterako, H+ edo SO42−.
Lotura ionikoa
Lotura ioniko (edo Ioi lotura) lotura kimiko mota, sarritan lotura elektrostatiko izenez ezagutzen dena. Lotura honen bidez gai bakun desberdinen atomoak bata besteari elektroi bat edo gehiago pasatuz elkartzen dira, eta gai polarra edo ioi erakoa eratzen dute. Adibidez, elektroien azken geruzan elektroi bakar bat duen potasio atomoa oso erraz lotzen da azken geruzan zazpi elektroi dituen kloro atomoarekin, horrela biak zortzi elektroiekin geratzen baitira; egoera hori da energia ikuspuntutik egonkorrena. Potasioak elektroi bat galtzen du eta positiboki kargatuta geratzen da, eta aldi berean kloroak elektroi hori irabazten du eta negatiboki kargatua geratzen da. Era honetako loturak lotura kobalenteak baino egonkortasun txikiagokoak dira. Eratzen diren konposatuak ioietan zatitzen dira uretan urtzean.
Ioi trukea
Ioi trukea disoluzio bateko katioi bat edo anioi bat karga berdineko beste batez ordezkatzea da. Horretarako, ioiak dituen disoluzioa erraz ioitzen diren sail azidoak edo basikoak dituen sare molekular batetik pasarazten da. Disoluzioko ioiak sare molekularrera batzen dira, eta bertan dauden ioi askeak edo higikorrak ordezkatzen dituzte. Sare molekular horiei ioi trukatzaileak deitzen zaie. Ioi trukatzaile gehienak solidoak dira, eta horietakoak dira adibidez aluminosilikatoak (buztinak), polimero organikoak (erretxina trukatzaileak), zelulosa, lurzorua eta abar. Ioi trukea ura biguntzeko (permutitak erabiliz), analisi kromatografikoan, hondakin ionikoak desagerrarazteko (desmineralizazioa), lur arraroak bakantzeko, azidoak desagerrarazteko eta abarretarako erabiltzen da. Sendagai gisa ere erabiltzen dira erretxina ioi trukatzaileak, bihotzerrea gutxitzeko adibidez.
Falleron (commune)
Falleron Frantziako udalerri bat da, Vendée departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Falleron udalerrian erroldatutako biztanleak 1.341 ziren. Familiak 528 ziren, horien artean 134 pertsona bakarrekoak ziren (78 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 178 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 197 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 19 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Motey-sur-Saône
Motey-sur-Saône Frantziako udalerria da, Saona Garaia departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Motey-sur-Saône udalerrian erroldatutako biztanleak 26 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Falleron (commune)
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Motey-sur-Saône
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak