cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eraikuntzarako zur
Termitak eta beste intsektu batzuk kontrolatzea
Termita-eremuetako eraikinen kasuan, gaur egungo eraikuntza-kodeetan jorratutako oinarrizko babes-praktikek honako hauek barne hartzen dituzte (baina ez dira mugatzen):
Pottoko tripontzia
Pertsonai nagusiak
Pottoko, pertsonai nagusia, baserritarra.
Eraikuntzarako zur
Kontserbagarriak
Termiten deskonposizioa eta infestazioa saihesteko, tratatu gabeko zura lurretik eta beste hezetasun-iturri batzuetatik bereizten da. Eraikuntza-kode askok eskatzen dituzte bereizketa horiek, eta beharrezkotzat jotzen dira zurezko elementuak hezetasun-eduki segurua duten egitura iraunkorretan mantentzeko, deskonposizioaren aurka babesteko. Zura hezetasun-iturrietatik bereizi ezin denean, diseinatzaileek, askotan, kontserbagarriekin tratatutako zuraz fidatzen dira.3
Pottoko tripontzia
Pertsonai nagusiak
Errape, Xordo, Xurdo, Arrio eta Beltxa behiak
Eraikuntzarako zur
Kontserbagarriak
Zura kontserbatzaile batekin tratatu daiteke, eta horrek bizitza erabilgarria baldintza larrietan hobetzen du, haren oinarrizko ezaugarriak aldatu gabe. Sua atzeratzen duten produktu kimikoekin ere presioz busti daiteke, su hartuz gero errendimendua hobetzen dutenak.4 "Suaren aurkako egurrarentzako" lehen tratamenduetako bat, suteak atzeratzen dituena, Protexol Corporation-ek garatu zuen 1936an, non zura neurri handi batean gatzarekin tratatzen den. 5 Zura ez da hondatzen bustitzen delako bakarrik. Zura deskonposatzen denean, organismo batek jaten duelako da. Kontserbatzaileek elikagai-iturria organismo horientzat jangarria ez izatea eragiten dute. Kontserbatzaileekin behar bezala tratatutako egurrak 5 edo 10 aldiz bizitza baliagarri handiagoa izan dezake tratatu gabeko egurrak baino. Zaindutako egurra trenbideko lotuneetan, zerbitzu publikoetako zutoinetan, itsas piloteetan, terrazetan, hesietan eta aire zabaleko beste aplikazio batzuetan erabiltzen da gehien. Produktu kimikoak tratatzeko hainbat metodo eta mota daude eskuragarri, aplikazio partikularrean eskatzen diren atributuen eta beharrezko babes-mailaren arabera.6
Oinarrizko bi tratamendu-metodo daude: presioarekin eta presiorik gabe. Presiorik gabeko metodoak kontserbatzaileak aplikatzea da, tratatu beharreko pieza eskuilatuz, lainoztatuz edo urperatuz. Sakonago eta osoago sartzen da kontserbatzailea presiozko zuraren gelaxketan sartuz. Hainbat presio- eta huts-konbinazio erabiltzen dira zurean produktu kimikoen maila egokiak behartzeko. Presiozko tratamenduaren kontserbatzaileak disolbatzaile batean dauden substantzia kimikoak dira. Kobre kromatozko arseniatoa, behin Ipar Amerikan gehien erabiltzen den zurezko kontserbatzailea izan zena, 2004an hasi zen kentzen bizitegi-aplikazio gehienetatik. Haren ordez, amina kobrezko quata eta kobrezko azola daude.
Estatu Batuetan eta Kanadan erabiltzen diren zurezko kontserbatzaile guztiak AEBetako Ingurumena Babesteko Agentziak erregistratuta eta berraztertuta daude, segurtasunagatik. AEB Eta Health Kanadako Izurriteak Arautzeko eta Maneiatzeko Agentziak, hurrenez hurren.
Arlo ekonomikoa
Aurrefabrikazioari esker, obraren iraupena biziki laburtzen da eta eraikuntza lehorra da, eta horri esker, bukatzeak lasterrago egin daitezke eta berehala bizi. Azkartasun horri esker, "alokairu bikoitz" baten ordainketa denbora biziki apaltzen ahal da. Egurraren arintasunak obrako tresna handiak baztertzea ahalbidetzen du, eta horrek kalteak ere murrizten ditu (zarata, hautsak), eta kostuak eraikitze denboran. Baina lantegiko aurrefabrikazioak, muntaketa talde moldakorrak erabiltzeak, eraikineko ofizioen zinezko nahastea irudikatzen du, eta obraren antolaketa molde berri bat suposatzen du.
Goizueta
Artikutza
Udalerriaren parte da, baina Donostiako Udala, 1919. urtetik, haren jabea da. Artikutzara iristeko bidea, berriz, Oiartzungo Altzibar eta Karrika auzoetatik abiatzen da. Esparru natural eder horrek 37 hektarea hartzen du, 6 milioi zuhaitz inguru dituen baso zabalarekin.
Bestalde, Artikutzako urtegia edo Enobietakoa 1947 eta 1953 bitartean eraiki zuten. Gaur egun, zaharkitua geratu denez, Añarbekoak ordezkatu du.
Erdi Aroa
1430. urtean gaztelarrek herria erre egin zuten, eta horren ondorioz, hamar urtez gaztelar erregeak ez zuen bertan koartelik ezarri. 1440. urtean, dorrea eta gotorlekua eraikitzeko petxatik aske gelditu zen. 1451n, Karlos Zabaleta Otsoa Lopizko jauna ageri da herriko gotorlekuko kapitain eta agintari; horren agindupeko lurrak Bortzirietaraino hedatzen ziren.
Crypturellus kerriae
Crypturellus kerriae Crypturellus generoko animalia da. Hegaztien barruko Tinamidae familian sailkatua dago.
Eraikuntzarako zur
Arlo ekonomikoa
Eraikuntzan, tokiaren arabera, egurra ez da beti material tradizionalak baino merkeagoa izaten, besteak beste parte hartzaileak asko direlako (egurgilea, lehorreratzailea, garraiolaria, lehortzailea, biltegizaina, zerratzailea, handizkaria, xehekaria, arotza), bakoitzak bere onura hartuz, eta herrialde batzuetan, espezialistarik ez dagoelako.
Ezaugarri mekaniko berdinekin eta isolamendu termiko hobetuarekin, zurezko hormak harlangaitzezkoak baino 15-20 cm lodiagoak dira. Gainazalaren irabazia % 10an baloratua da familia bakarreko etxe batentzat.
Abantailarik handiena berotze kostuak epe luzera murriztea da, zubi termikoak murriztuz eta hezurduraren artean isolatzaile lodiera handia ezarriz.
Zurezko paneletan zurkaitzezko elementuak ere egin daitezke. Ongi kalkulatuak baldin badira, panelekin egindako arekak nahiko merkeak dira.
Hezetasunak eragindako garapena
Onddo eraso bat hasi ahal izateko, egurraren hezetasuna % 20tik gorakoa izan behar da (edo % 22tik % 25era, egur gogorragoentzat). Egur baten hezetasun normala % 6 eta % 8 artekoa da berogailu zentrala duen etxe batean (airearen hezetasun erlatiboa ± 45), % 10 eta % 12 artekoa barne giro batean (20 ° C), % 60 arteko hezetasuna duen aire batekin; % 12 eta % 18 artekoa aire heze erlatiboa duen aterpeko egur baten kasuan.
Goizueta
Erdi Aroa
1468an, Goizuetarrek gaztelar erregeari 20 arditeko petxa ordaintzen zioten. Leonor printzesak lurrak Orreagako monasterioari eman zizkion, betiere, abadeak bertakoei udalerriko lursailetan eta Anizlarrean lurra lantzeko eta egurra biltzeko baimena ematen bazien. 1630. urtera arte, Goizueta udalerriak Arano herria bere jurisdikziopean eduki zuen.
Eraikuntzarako zur
Hezetasunak eragindako garapena
Zuraren eraikuntza prebentzioak zura eguraldi txarretik eta hezetasunetik babesteko neurri guztiak barne hartzen ditu. Zuraren hantura eta herstura kaltegarriak murriztea du helburu, hezetasuna atalase kritikoen azpitik mantenduz, onddoen edo urdintasunaren bidez erasotzen laguntzeko. Oinarrizko arau batzuek eta ereduzko eraikuntza xehetasun batzuek zuraren iraupena bermatzen dute. Ura hidrometeoroetan erortzen da, eta, beraz, teilatu on bat edo bardage eraginkor bat izan behar da. Egurra lurretik urrun jartzen da, eta ez zira iragazgaitz batean. Isolamendu eta mintz estankoen aroan, egurrak arnasa hartu ahal izan behar du, eta ezinbestean kondentsatzen den ur lurruna eraikinetik azkar atera ahal izan behar da.
Goizueta
Sorginkeria
1609an, Goizuetan sorginkeria auzi bat gertatu zen. Kasu hartan, Katalina Alduntzin eta haren semea, Goizuetako bikarioaren eta erretorearen senideak, ohorearen kontrako laido eta irainengatik kereilatu ziren Johanes Zubillagaren eta Magdalena Leitzaren aurka. Bi horiek Katalinari eta haren semeari sorginak izatea egotzi zieten. Epaimahaiak Johanes Zubillaga eta Magdalena Leitza bi urteko erbestera kondenatu zituen.
Eraikuntzarako zur
Hezetasunak eragindako garapena
Ahal dela, pilareak harrizko edo altzairuzko zoladuretan ezarriak dira, kapilaritatez gora ez egiteko eta uraren hustutze azkarra bultzatzeko pentsatuak: menturaz, soingainekoan pausatua den leize baxu batean pausatuak dira; lurraren gainazala azter daiteke euri jasen tantak leuntzeko edo desbideratzeko (Lur biluziak, uraz gain, lokatza ere iraularazten du fatxadan): hartxintxarrak arazo horren soluzio erraz eta eraginkor bat dira, ur sare bat edo sareta bat ere kontsidera daiteke.
Leia Organa
Leia Organa Star Warsen unibertsoko pertsonaia bat da. Pertsonaia honen papera Carrie Fisherrek egin zuen.
Atelopus chocoensis
Atelopus chocoensis Atelopus generoko animalia da. Anfibioen barruko Bufonidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Eraikuntzarako zur
Hezetasunak eragindako garapena
"Hezetasun konfinatua" pareta baten barnean sartu den hezetasun bat da, eta ezin da hortik atera diseinu akats baten ondorioz. Bera da sor daitezkeen arazoen kausa nagusia.
Bainugelak, sukaldeak eta garbitegiak ur lurrun asko sortzen dute. Hau kondentsatu egiten da eta, ondorioz, aireztapen bat segurtatua ez bada. Gela kontu handiz aireztatzeko modu erraza ez da beti modu sistematikoan posible. Kondentsazioa hormetako tenperatura ihintz-puntutik beherakoa denean agertzen da. Egur-hezurrak dituzten eraikuntzetan, fenomeno hau oso gutxitan gertatzen da azalean, baina batzuetan hormen barruan agertzen da, desordena patologikoak eraginez. Kondentsazio mota horrek eragiten dituen degradazioak (usteltzea, isolatzailearen lizunak) oso garrantzitsuak izan daitezke, haien agerpenak ikusezinak baitira denbora luzean. Hori saihesteko, oro har, lurrun-babes bat jartzea aholkatzen da isolatzailearen aurrean, barruko aldean, eta horren jarraitutasuna ziurtatzen da, eta hori oso lan delikatua da, batez ere xehetasunetan. Arriskua oso handia da, lurrun-presio guztia leku kritikoetan kontzentratzen da, lurrun-babesa beti hor hausten baita. Parafinatutako III motako OSB panel jarraikiak lurrun-babesaren ordez balio dezake, baldin eta arnas isolamendu bat erabiltzen badu eta oinarrizko arau hau errespetatzen badu: "hormaren osagaiak gero eta iragazkorragoak izan behar dira barnealdetik kanporantz".
Estalkiak ezarri behar dira, tarte bat aurreikusiz, xaflek kalterik gabe jasan ditzaten inguruneko higrometriaren aldaketek eragindako ateratze eta pentzeak. Basoen hezetasunak, pausatzeko tenorean, martxan izanen dutena berdindu beharko luke ( % 10 zoruarentzat, % 16 zurgintzarentzat).
Leia Organa
Gaztaroa
18 urterekin Alderaan planeta ordezkatu zuen senatari bezala. Inperio Galaktikoaren aurkako Aliantza Errebeldearen kide izan zen. 23 urterekin Luke Skywalker ezagutu zuen (ondoren neba-arrebak direla jakiten dute), baita Han Solo ere. Honetaz maitemintzen da eta seme-alabak izaten ditu, Jaina Solo eta Jacen Solo bikiak eta Anakin Solo txikia.
Eraikuntzarako zur
Hezetasunak eragindako garapena
Pareta batean estuegi sartuta dauden zurezko zatiak (adibidez, habe bat horma eramangarri batean) usteltzeko arrisku handiko kasu berezi bat dira: habeak hormako grabatuetan juntura estuan jartzen direnean, hezetasunak ez du erraz ihes egiten. Habe horiendako horman grabatua den grabaketak aski handia izan beharko luke, gutxienez 1,5 cm-ko lekua uzteko aireztatzeko habearen alboetan eta muturrean.
Hezetasuna ere teilatura igotzen da. Zurgaiak agerikoak izaten dira, batez ere antzinako eraikinetan, eta horrek babesa ematen dio egurrari. Aireztapen etengabeak lizunak sortzea saihesten du. Berritze batean, adibidez, adi egon behar da zura isolamenduan ez sartzeko: estalkiak ganbara gisa erabiltzen badira, interesgarriagoa da lurra isolatzea, eta horrek saihestu egiten du bizi ezin den bolumen hori berotu behar izatea, energia gutxiago kontsumitzeko; Hori egin daiteke, bereziki, isolatzaileko alfonbra barrurantz desalojatuz, airea bere atzetik ibiltzen uzteko moduan. Teilatu gaineko aire sarrera bat eta aire irteera bat aurreikusten dira.
Leia Organa
Inperioaren Kontraerasoa
Aliantza Errebeldea Hoth planeta izoztura joan ondoren, Inperio Galaktikoaren tropek aurkitu eta eraso zituzten, honegatik errebeldeak ebakuatu egin behar izan zirelarik. Leiak Milurteko Belatza ontzian ihes egitea lortu zuen Han Solo, Chewbacca eta C-3POrekin batera Laino Hirira. Toki honetan segadatuak eta harrapatuak izan ziren. Ihes egitea lortu zuten baina Han Solo karbonitan izoztua eta Boba Fetti entregatua izan zen.
Jedi Zaldunaren Itzulera
Leia Han Solo Jabba Huttaren Tatooine planetako jauregitik erreskatatzera abiatu zen. Luke, Lando, Chewbacca eta droideen laguntzarekin, Leiak gangsterraren gordelekuan sartzea lortu zuen ordainsari bilatzaile ubesez mozorrotua. Han desizoztea lortu zuen, baina bete-betean harrapatu zituzten. Hanek ziega batean amaitu zuen eta Leiak Huttaren esklabo bihurtu behar izan zuen. Zorionez geroz eta boteretsuago zen Luke Skywalkerren partehartzeak, egoera alderantzikatzea lortu zuen eta, borrokako nahasmena probestuz, Leiak Jabba likatsua ito zuen, hau hilez. Balentria honen ondoren, bere lagunekin itzuli zen matxinadara, Palpatine enperadorearen aurkako misio erabakigarrirantz abiatzeko: Inperioak Izar Hiltzaile berri bat eraiki zuen, eta nola edo hala suntsitu beharra zegoen.
Goizueta
Demografia
2008ko erroldaren arabera, Espainiaz kanpoko hamar etorkin bizi ziren herrian, biztanleriaren %1,23 (Nafarroako batez besteko kopuruaren azpitik).
Udal hauteskundeak
2007an, Eusko Abertzale Ekintzako Miguel Jose Lekuona Salaberria aukeratu zuten alkate. Udaletxeko zazpi zinegotzietatik lau lortu zituen, gehiengo absolutoa. Baliogabeko botoak hiru izan ziren (emandako guztien % 0,51) eta boto zuriak, lau (botoen % 0,68). Abstentzioa % 20,89koa izan zen.
2011n Bildurena izan zen aurkeztutako zerrenda bakarra. 448 boto, zazpi zinegotziak eta alkatetza (Pablo Miranda Tabernarentzat) erdietsi zituen.
Azpiegitura eta garraioak
Ceferino Apezetxea eta Semeak autobus konpainia arduratzen da Hernani eta Goizueta bitarteko lineaz. Autobus lineak honako ibilbidea egiten du:
Euskara
Goizueta udalerriko biztanleen % 94.84 euskalduna da. Iparraldeko goi nafarreraren barnean sailkatzen da, Leitzaldeko euskaran hain zuzen. Kanpotarrei goizuetarren hizkeratik deigarrien egiten zaien ezaugarria haren azentuazioa da. Doinu berezi horretan hitz egiten dutenen artean daude Jose Mari Bakero futbolaria, Patziku Perurena idazlea, Mikel Elizegi umorista eta telebista aurkezlea edota Asier eta Aimar Olaizola pilotariak. Goizuetako euskararen azentuazioak Oiartzungo euskararen antz handia du. Hona hemen Goizuetako euskarari buruzko hainbat webgune:
1869an Luis Luziano Bonapartek Goizuetako euskara iparraldeko goi nafarreran sailkatu zuen, eta horren barnean, Gipuzkoako azpieuskalkian eta Irungo aldaeran. XIX. mendean Pedro Antonio Añibarrok erabat euskaldun ziren udalerrien zerrendaren barnean sartu zuen (Hainbat egile: "G. H. L. V.", Auñamendi., 1960, 44-60. orr.). Julio Altadill historialariak zioenez, "los naturales del país hablan casi exclusivamente vascuence, a tal punto que serán muchos, especialmente las mujeres, que no conocen otra lengua" ("bertakoak ia-ia euskaraz soilik mintzo dira, hainbeste non, emakumeek batez ere, ez dakite beste hizkuntzarik") (Altadill: Geografía general de País Vasconavarro. Provincia de Nabarra, Bartzelona, 178. orr.).
Jaiak eta ospakizunak
Goizuetako jaiak abuztuaren 15ean ospatzen dira, Ama Birjinetan. Ospetsua da inauterietan herriko neska-mutilek dantzatu ohi duten Zahagi dantza.
Eraikuntzarako zur
Hezetasunak eragindako garapena
Pareten eta sabaien alde beroan lurrun-balazta bat behar da. Baina lurrun-euskarria erabiltzen denean ere, hezetasun apur bat agertzen da hodien eta beste irekiguneen inguruan, eta batzuetan lurrun-babesaren beraren bidez ere bai. Hezetasuna teilatu artean edo teilatu lau baten kanpoko geruzen azpian pilatzen bada, ur-lurruna kondentsatu daiteke zenbait tokitan eta kalteak eragin. Hezetasun hori teilatupetik kentzeko metodorik onena aireztatzea da beti. Ohikoa da teilatu baten erpinean irekiguneak egitea pinoi edo ipurdi gainean. Airea irekidura horietatik mugitzea haizearen norabidearen eta abiaduraren araberakoa da nagusiki. Gailurretik hurbil dauden irekidura gehigarriek sistema hobetzen dute. Teilatu lau bat aireztatzea komeni da isolatzailea sabaiko soliben artean jartzen denean. Soliben arteko tarte bakoitza aireztatua izanen da. Isolatzailea teilatuaren gainean jartzen denean, soliben arteko eremua ez da aireztatu behar.
Era berean, arreta berezia jarri behar zaie muturretako basoei, etxaldeei, nabariei eta zulaketei, horiek azkarrago xurgatzen baitute hezetasuna zurezko ontzietan kapilaritatez. Zeharka ebakitzen da edo poro-tapoi batekin estaltzen dira. Kondentsazioa saihestezina denean, ura kentzea aurreikusi behar da. Pentsatu behar da zoru azpiko eta azpiko hutsak aireztatzea.
Ondoko eskemak ebaketa bat irudikatzen du horma-teilatu lotura batean, habe eta egur hezur sistemetan. Klima ozeaniko baterako egokiak diren adibideak: bardagak aireztatzen dituen airea eta teilatua gezi grisez irudikatzen dira.
Oinarriak
Ebaketa teknikoa lurrean dagoen lauza baten eta hormigoizko zimendu independenteen kasuan.
Osasun hutsuneek hezetasun handia ukan dezakete, eta baldintza horietan diren zurkaitzezko piezak usteltzeko modukoak dira, lurrun parea ez bada erabiltzen lurraren gainazalean. Osasun hutsunea ere aireztatu beharko litzateke. Espazioa berotzen denean, udan haizagailuaren estalkiak kendu beharko lirateke aireztapen hobea lortzeko. Osasun hutsunea ez litzateke egurrez eraiki behar, baizik eta harriz edo hormigoiz, zokalo gisa.
Ura indar pixka batekin iristen da lurrera, eta fatxada edo elementu eramaileak zipriztindu ditzake. Teilatu-hegala fenomenoa murrizten duen lehen elementua da.
Zimenduak behar bezainbat goratu behar du lorategiko lurraren maila (gutxienez 20 cm), ahal bada kanpoalderat makurtua izanen dena, lurrazaleko ura etxetik baztertzeko eta zurezko akaberak eta zurkaitzezko piezak lurraren hezetasunetik behar bezala babesteko.
Ura ere zorutik behera drainatuko da, lurpea busti ez dadin. Horretarako, hustubide edo hodi zulatu bat dago etxearen perimetroan.
Lurrarekin kontaktua
Kontuz muntaketaren suarekiko erresistentziarekin.
Garrantzitsua da aipatzea badirela habe xaflatuak, tamaina ezberdinekoak, 40 metrorainokoak.
Babes mekanikoa
Kanpoalderantz luzatutako pergolak, habeak eta arekak egiteko, usadioa da kobrezko, zinkezko, txapazko edo antzeko estaldurak aurreikustea eguraldiaren eraginpean dauden zurezko elementuen goiko aldean.
Euria jasateko arriskua duten elementuek ez dute zurik ukanen gorantz, zeharka moztuak izanen dira, horizontalki baino gehiago, uraren isurtzeko profilak ikertuak izanen dituzte.
Lurrun-makina, lurrun-balazta
Oro har, isolatzailearen barruko aldean lurrun-babes bat jartzea aholkatzen da. Teknika honen arazo nagusia da geruza iragazgaitz honetako zuloek, saihestezinak direnak (iltzeak, ustekabeko urradurak, bastidoreen zuzenbideari lotuak, etab.) lurruna kontzentratuko dutela eta leku kritiko horietan sortuko direla lehenik hezetasun arazoak. Hobe da OSB, 18 edo 22 mm-ko panel bat ezartzea, III Sterling motakoa (oso trinkoa, parafina duena), balazta-lurrun funtzioa izanen duena. Panelen arteko junturak estankoak izango dira. Hezetasunak oso astiro zeharkatzen du geruza hori, eta hormako materialak lurrunarekiko gero eta iragazkorragoak badira (beraz, baztertu egiten da poliestireno hedatuarekin isolatzea, estankotasuna baitu), hezetasuna pixkanaka kanpora eramango da, kalterik eragin gabe. Litekeena da ur pixka bat kondentsatzea alde guztietan, hotz handia egiten duenean, ihintz-puntura irits baitaiteke. Lurrun-babes zulatuaren arazoa baino hobea izango da beti, non ur guztia leku berean kondentsatzen den eta hezetasuna benetan problematikoa bihur daitekeen. Sistema seguruago bat, isolatzailearen eta aire orriaren artean, "softwood" azpiteilatuko taula bat pausatzean datza (Celit 4D edo Gutex, are biologikoagoa), isolatzailea eta arnaskorra, ur lurrunarekiko iragazkorra baina ustekabeko hezetasunarekiko erresistentea, airearen ihintz-puntua isolatzailean bertan harrapatzea saihesten duena, hau aire laminatik termikoki bereiziz.
"Babes handia" edo arkitektura moldeak
Eraikuntza arte jakin bat, esentzia egokiak hautatzen dituena, isurketa urak zuretik aldentzen dituena, aireztapena eta abar jostarazten dituena, lanbideen gorputz batzutan zatika transmititu da, eta zaila da jakintza hori bere osotasunean berreskuratzea. Zuraren zaintzaz ari diren liburuen erreferentzia anitz aurkituko dira, hein handi batean babes kimikoaz mintzo direnak, baina oso bakan baizik ez direnak arkitektura antolaketa xeheak jorratzen, gutxi gora-behera, mota honetako aholkuetatik haratago doazenak: "Eraikuntza mailan antolamenduak hartzea, izurriteen, izurriteen eta abarren garapena ahalbidetzen duten baldintzak obratzen diren zurean sor ez daitezen". Zurezko eraikuntza gehiegi (fatxadak, jolasak, bankuak) gaizki pentsatuak, kobre kromatozko artsenatoaren (CCA) inpregnazio baten (toxikoa eta ez iraunkorra) tratamendu talka bakarrarekin babestuak dira. Areka zahar batzuek, erabat zurezkoak, garaiko irainak jasan dituzte tratamendu modernorik gabe. Honek antzinako jakite bat adierazten du (adibidez, lurperatu aurreko pikotxen oina sutara pasatzea), galdu egiten dena edo jada aintzat hartzen ez dena. Materialaren hauskortasunaz jabeturik, zuraren lehen babes neurriak maiz ikertuak izanen dira zurezko obra baten diseinu arkitektonikoa egiterakoan.
Mozte eta lehortze aldia
Egurraren kalitatea, espezieaz gain, klimaren, lurraren, zein maldatan hazi den, zein sasoitan moztu den eta nola lehortu eta xukatu den ere araberakoa da. Herri-jakinduriak egurra mozteko aldiak agintzen ditu, gehienetan jai katolikoekin lotuak, horiek baitziren denbora-erreferentzia errazenak populazioak egutegirik ez zuen gizarte batean. Haritza Eguberrietan, Urkia bi Andre Mariaren artean (abuztuaren 15etik irailaren 8ra bitartean). Garai horietan izerdia sustraietara jaitsi zelako. Horrela, berez garbitzen da zura, intsektu eta abarrentzat elikagarri bihurtzen duen horretatik. Etorkizuneko kontserbazioaren arabera zuhaitzak mozteko datak aurreikusteko modu erraz bat ilargian oinarritzea da. Hala ere, bereizketa berezi bat egin behar da:
Teoria horiek, zoritxarrez, zaletasun gutxi sortzen dute sektoreko profesionalen artean. Arazo sozial eta ekonomiko bat da. Denek sasoi onean moztutako egurra eskatuko balute, egurgileek urtean hilabete batzuetan bakarrik lan egin ahal izango lukete. Zer eginen lukete urte hondarrean? Langabezia teknikoa perspektiban Aterabide tradizionala sasoikako lana zen. "Basoko gizonak" neguan egurgileak ziren eta urtaro ederrean arotzak. Sistema horrek bazuen abantaila gehigarri bat: obrak ez ziren hasiak udaberri-udan baizik, non eraikuntzak lasterrago lehortzen ziren eta arrisku gutiago zuten onddoek erasateko, bukatuak izan aitzin ere. Baina gaur egungo testuinguru sozioekonomikoan, sasoikako lana gaizki ikusia da profesionalek erronka onartzeko.
Lehortzea
Bihiak berehala xukatu, erretxinak larrutu Azalaren azpian astiro lehortzea egur gogor eta oso gogorrentzat da.
Lehortu ondoko kontserbazioa:
Yves Hayoten arabera (egurgile eta egur-merkataria), onena basoak zerratzea da Gabonak baino lehen, lehortzeko eguraldi hotza eta haize gutxikoa izateko. Urtebete dugu zura "urperatzeko", hau da, uretan uzteko. Praktika horri esker, izerdia basotik ateratzen da. Leku bat aurkitu behar da hori egiteko, ahal dela ibai bat, zeren upel baten eraikitzea zinez garestia baita Ibairik ezean, Yves Hayotek basoa zerratu besterik ez du egiten enkargatzeko tenorean, zuraren egurrarentzat ez baita lehortzeko premiarik egurra une egokian moztu bada.
"Katedralen estalpeak eraikitzeko, egurra moztua zen obraren hastapenetik. Ur gazitan gordetzen zuten, eta gero ur gezatan askatzen. Obra oso motela zenez, egurrak oso denbora luzea ematen zuen uretan. Behin zerraturik eta moldaturik, ez du zirrikitu bakar bat ere.
Merian C. Cooper
Merian Caldwell Cooper (Jacksonville, Florida, 1893ko urriaren 24a – San Diego, Kalifornia, 1973ko apirilaren 21a) estatubatuar hegazkinlari, zinema zuzendari, gidoilari eta ekoizlea izan zen.
Cooper bonba-hegazkinen pilotu izan zen Lehen Mundu Gerran eta preso egon zen Alemaniako esparru batean. Polonia-Sobietar Batasuna Gerran parte hartu zuen Kościuszkoren eskuadroian, eta, geroago, Estatu Batuetako aireko armadaren koronel moduan jardun zuen berriz, Bigarren Mundu Gerran.
Eraikuntzarako zur
Lehortzea
Egur bat nekez idor daiteke % 18tik beheiti aire librean. Aplikazio batzuetarako, lehortze artifiziala aholkatzen da.
Babes artifiziala
Zura zaindu behar da, bere iraunkortasun naturala nahikoa ez denean obra baten iraupena bermatzeko, eta kasu honetan bakarrik. Zura babesteko produktuek biozidak dituzte, eta horiek, osasun arrazoi nabariengatik, neurriz baino ez dira erabili behar.
Baina egia da sarritan etxearen egitura eramaileaz arituko garela, nahiz eta erabilitako egurra iraunkorra izan, inoiz ez baitakigu, bakanak dira existitzen diren intsektu guztiei benetan aurre egin diezaieketen egurrak. Eta egur tratatuaren proportzio txikia da gure buru gaineko teilatuari eusten diona.
Produktu batzuk, olioak eta betuna adibidez, betidanik erabili izan dira egurra babesteko. Beste ekoizkin natural batzuk oraintsuagotik agertu dira eta aspalditik ezagutzen diren substantzia asko erabiltzen dituzte beren konposizioan. Produktu natural edo biologiko asko daude, baina dendek marka bat edo bi baino ez dituzte eskaintzen, eta hori biltegiratze arazoengatik bakarrik.
Tratamendu termikoa
Prozedura berri bat da, adibidez, Meatze Eskolak garatua, Herbehereetako Wageninguen eta Kanadan, oraingoz esperimentala izaten jarraitzen duena; oraindik goizegi da egiazko abantaila eta eragozpenak ezagutzeko.
Berogailuak basoen iraunkortasuna eta egonkortasun dimentsionala hobetu beharko lituzke, bioziden ekarpenik gabe. Termolisi baten bidez (berogailua 150-200 ° C inguru urtsuan), ohiko lehortze baten bidez, eta bigarren pasatze baten bidez labean, lehor oraingoan, teknika horrek hemizelulosia zatikatzen du ligninarekin lotuz, hein batean ere aldatua. Horrek egitura erretikular baten agerpena eragiten du, eta egurraren osagai horiek ez dira hain ezagunak, eta, beraz, ez dira hain eskuragarriak perretxikoentzat.
Hemizelulosiak ere ezin du inguruko ura erakarri, eta zuraren oreka higroskopikoa (EMC) ez da % 17tik gorakoa izanen. Beraz, jadanik egurra ez den materia baten aurrean aurkitzen gara, hezetasuna erregulatzeko eginkizuna ez duena, baizik eta, labeen energia gastua alde batera utzita, metodo hau lehen begiratuan ekologiko gisa agertzen da, batez ere kanpoaldea bezalako erabileretarako.
Olioak
Olioa, oro har, azaleko tratamendurik errazena, merkeena eta ekologikoena da. Egurra uretatik babesten du, kortxo-poroen papera eginez. Egurra bustitzen du, ez da filmogenoa, eta ur-lurruna pasatzen uzten du, eta horrek egurra lehortzen uzten du ustekabean busti bada, baina erresistentzia txikiagoarekin, batez ere eskaera mekanikoak daudenean. Ukituak errazak dira.
Lihozko olioa babes natural bat da, aspalditik erabiltzen dena baso guztiak babesteko, barnealdekoak zein kanpokoak aterpean.
Bolero (balleta)
Bolero Maurice Ravelen Bolero musikan oinarrituz egindako balleta da.
Eraikuntzarako zur
Olioak
Olio gogorrak zura zoladuretatik babesten du eta, aldi berean, arnasa hartzen uzten dio.
Melizzano
Mugakideak
Melizzanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Bolero (balleta)
Parisen antzeztu zen lehen aldiz 1928an Bronislava Nijinskaiaren koreografiarekin.
Hemeretzi aldiz errepikatzen den dantza da. Melodia eta harmonia berdinak ditu denbora guztian, eta erritmoa danbor batek markatzen du etengabe. Aldaketa-elementu bakarra orkestrazioa da, gero eta joriagoa. Adierazgarria da Ravelek lan honetarako hasieran pentsatua zuen titulua: Obsession d´un rythme.
Eraikuntzarako zur
Gatzak
Boro gatza hauts zuri bat da, uretan dijariatzen dena, egurrarekin nahasteko. Aspalditik ezaguna da onddoen aurkako barne babes eta intsektuen aurkako aldarri gisa. Kanpoan, euriak azkar garbitzen du eta, beraz, ez da erabiltzen.
Beste gatz batzuk ezagunak eta erabiliak dira industria babesteko, hala nola kobrea, kromoa, artsenikoa, etab., oso arriskutsuak eta ekologikoak ez direnak.
Betuna
Asfalto naturala, aspaldiko garaietatik, hesi pikotxen eta itsasontzien babes gisa erabiltzen da, egur-erabilerarik zailenak, airearen eta uraren arteko eremuak onddoen lur pribilegiatuak baitira.
Pinturak eta bernizak
Marka askok margo naturalak eskaintzen dituzte. Izenburu hau eraman ahal izateko, gutxienez produktu naturalen % 90 eduki behar dute.
"Topcoats" izenekoak erdifilmogenoak dira eta batzuetan satinatutako lasuroak deitzen dira. "CTOP" kodearekin, urdintasunaren kontrako eragina dute.
Pintura filmogenoek ura zurera iristea eragozten dute egoera onean daudenean, baina onddoen garapenerako egokiak diren konfinamendu baldintzak sortzen laguntzen dute akatsak dituzten heinean. Pintura akrilikoak ez dira basoan sartzen, eta ura iragazten den "soineko lepoak" sor ditzakete. Olio-pinturek denbora gehiago irauten dute elkarri atxikita.
Berniza geruza garden, lodi, gogor eta filmogenoa da. Parkeak amaitzeko erabiltzen da, orbanekiko sentiberatasunik gabe. Baina bernizak ez dio basoari arnasa hartzen uzten, usaingabea eta hotza bihurtzen du. Hostoa higatzen da eta ukituak ikusten dira.
Kreosota
"Produktu kimiko deskribatuak" seriean, kreosota aipa daiteke, urte luzetan lanean aritu ondoren, Europako Batzordeak galarazia izan dena, 2001eko urriaren 26an onartutako zuzentarau batetik. Zuzentarau horrek debekatu egiten du kontsumitzaileei saltzea, eta kreosotez tratatutako egurrari ere aplikatzen zaio. Izan ere, EBko batzorde zientifiko batek berriki egindako ikerketa batetik ondorioztatu duenez, kreosoteak uste baino minbizi-ahalmen handiagoa du, indarrean dagoen legeriak ezarritako mugak gaindituz, batez ere benzo-a-pirenoagatik (B [a] P). Posible da kreosota aplikazio industrialetarako erabiltzen segitzea, adibidez trenbideko trenbideetarako eta telegrafo zutoinetarako, baina haren konposizioak murrizketa handiagoak ukanen ditu
Pseudamia gelatinosa
Pseudamia gelatinosa Pseudamia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Apogonidae familian.
2584 Turkmenia
2584 Turkmenia asteroide baten izena da. martxoaren 23an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 FG izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2584 Turkmenia asteroidearen orbitak batezbeste 2,229 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,083 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,374 distantziara. Eszentrikotasuna 0,065 da, eta makurdura orbitala 1,44ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 13.0 da.
Gerra zalgurdi
Gerra zalgurdia gerrarako erabiltzen den zaldiz tiratutako gurdi mota bat da. Ezagutzen diren gurdi zaharrenak Sintashta kulturaren hilobietan aurkitu dira gaur egungo Txeliabinsk oblasta n, Errusian, eta K.a 2000. urtekoak dira. Gerra zaldigurdi arinak eraikitzea ahalbidetu zuen behineko asmakizuna gurpil-izpia izan zen.
Gerra zalgurdia garraio azkarra, arina, irekia eta bi gurpilekoa zen, bi zaldi edo gehiagok bultzatua, eta alde batetik ala bestetik kolpatu zitezkeenak. Oinarri basikoa zuen: zoru bat eta aurrealdean eta alboetan babesa. Antzinako gerretan erabili zuten hasieran, Brontze eta Burdin Aroan, baina militarki ondoren, gurdiak bidaiatzeko eta garraiatzeko erabiltzen jarraitu zituzten, prozesioetan, jolasetan eta lasterketetan.
Gilman (Iowa)
Gilman Iowako hiri bat da. Marshall konderrian kokatua dago. 2010ean 509 biztanle zituen, 1.4 kilometro koadrotan banatuta.
Rosita (filma)
Argumentua
Espainiako erregea kale-kantaria den Rositaz maitemindu da, baina honek Don Diego, sosik gabeko noblea maite du; erregeari burla egiten dion kanta bat abesteagatik neska atxilotzen dutenean, honen defentsan atera dena.
Baker (Kalifornia)
Baker Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. San Bernardino konderrian kokatuta dago, Kalifornia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Saladinen hilobia
Saladinen hilobia. Al-Nāsir Salāh ad-Dīn Yūsuf ibn Ayyūb (kurdueraz, Selaheddîn Eyûbîen, arabieraz, صلاح الدين يوسف الأيوبي, hau da, Yusuf, Ayyub-en semea, mendebaldean Saladin bezala ezagunagoa (1138, Tikrit (Irak) - Damasko, 1193ko martxoaren 4) toki horretan lurperatua izan zen. Mausoleoa 1196an eraiki zen, Saladin hil eta hiru urte geroago.
Lekua
Hilobia Omeiatarren meskita ipar-mendebaldeko aldean dago kokatuta. Meskita hori (arabieraz, الجامع الأموي, al-Djāmī banī Umaya) edo Damaskoko Meskita Handia, hiri horretako garrantzitsuena da, munduko zaharrenetakoa.
Ezaugarriak
Bi hilobi ikus daitezke. Bat, jatorrizkoa, egurrezkoa da eta bertan Saladinen gorpuzkiak jasoak daude. Bestea, marmolezko sarkofagoa, Gilen II.a Alemaniakoa k, Alemaniako kaiserra alegia, siriarrei oparitu zien.
NGC 7282
NGC 7282 galaxia bat da, Lacerta konstelazioan. Édouard Stephanek aurkitu zuen n.
Vingt et une nuits avec Pattie
Vingt et une nuits avec Pattie 2015eko Arnaud eta Jean-Marie Larrieu frantziar zinema zuzendarien filma da.
Sinopsia
Caroline, 40 bat urteko paristarra bera, Frantziako hego-mendebaldeko bailara lokartu batera iritsiko da. Familiarekin oporrak eten ditu bere ama Isabellen hileta antolatzeko, bat-batean hil da eta.
1975eko Nafarroako Itzulia
1975eko Nafarroako Itzulia, Nafarroako Itzuli ko XVI. ekitaldia izan zen. Urte honetan, sei etapaz osatu zen Itzulia (laugarrena bi sektoreetan banandua), ibilbidea Etxarri Aranatzen hasi eta Iruñean bukatu zen.
Andre Maria plaza (Tolosa)
Andre Maria plaza Gipuzkoako Tolosa udalerrian dagoen plaza bat da. Tolosako Alde Zaharrean dago, Plaza Zaharretik hurbil.
Eraikin interesgarria
Andre Maria plazan honako eraikinak daude:
Lendoñobeiti
Lendoñobeiti (batzuetan Lendoño Beitia eta ofizialki Lendeño de Abajo) Urduñako kontzejuetako bat da. 2007ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, kontzejuak 40 biztanle ditu.
Noirval
Noirval Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Champagne-Ardenne eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Noirval udalerrian erroldatutako biztanleak 34 ziren. Familiak 16 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 8 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 20 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 20etxeak ziren. 15 etxebizitza nagusietatik 10 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 7 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 7 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 24 ziren, horien artean 20 aktiboak ziren eta 4 inaktiboak ziren. 20 pertsona aktiboetatik 18 lanean zeuden (14 gizon eta 4 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 4 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden eta 1 ikasten zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra zerbitzu enpresa batena zen.
2000. urtean Noirval udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Wińsko udalerria
Wińsko Poloniako Silesia Behereko voivoderriko landa-udalerri bat da, Wołów barrutian kokatuta. 249,46 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 8386 biztanle zituen.
Villabonako geltokia
Villabona Asturiasko Printzerriko tren geltoki bat da, udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Moiano
Moiano Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Moianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Unibertsitate-Hiriko pilotalekuak
Unibertsitate-Hiriko pilotalekuek (frontones de Ciudad Universitaria) hormigoi armatuzko egitura-multzo bat osatzen dute, braza-harriz estalia eta piramide moztu itxurakoa. Bere formak arkitektura prehispanikoarekin eta funtzionalismoarekin duen lotura zuzena gogorarazten du. Alberto Arai arkitektoak diseinatu zituen, 1950eko hamarkadan.
Unibertsitate Hiriko kirol-eremuan daude, diagonal luze batean, lurrean; beisbol-zelaiak, saskibaloiko kantxak eta tenisa mugatzen dituzte. Lau pilotaleku irekik, gimnasioak eta frontoi itxiak osatzen dute multzoa.
2007ko ekainaren 28an, frontoiek, Unibertsitate-Hiriaren zati diren aldetik, gizateriaren ondare izendatu zuten
Lepidogalaxias salamandroides
Lepidogalaxias salamandroides  Lepidogalaxias generoko animalia da. Arrainen barruko Lepidogalaxiidae familian sailkatzen da. Mendebaldeko Australian bizi den arrain hau monotipikoa edo bakarra da bere genero eta familian. Dipnoia ez baden ere, bere ezaugarrietako batzuk baditu, tartean urtaro lehorretan hareatik hezetasuna ateratzeko abilidadea.
Alfredo Le Pera
Alfredo Le Pera Sorrentino (São Paulo, Brasil, 1900eko ekainaren 6 edo 7a (egunari buruzko eztabaidak daude) - Medellín, Kolonbia, 1935eko ekainaren 24a) argentinar legelaria, idazlea, gidoilaria, itzultzailea, eta kazetaria izan zen. Carlos Gardelek kantatutako tango ezagunenen egilea izan zen (Por una cabeza, El día que me quieras, Volver, Mi Buenos Aires querido...).
Maria Sorrentino Moreno eta Alfonso Francisco de Paula Le Pera, Italiako hegoaldetik etorriak, Europatik Argentinara zihoazen, baina hilabete pare batean Brasilen geratu behar izan zuten, Maria erditzeko baitzegoen. Orduan jaio zen Alfredo, eta bi hilabete geroago Buenos Airesera bidaiatzen jarraitu zuten, bertan bi seme-alaba gehiago izan zituztelarik.
San Kristobal auzoan bizi izan zen eta batxilergoa Bernardino Rivadavia Ikastetxe Nazionalean egin zuen, Buenos Aires auzoko San Juan etorbideko 1545. zenbakian. Han Vicente Martínez Cuitiño antzerki-kritikaria izan zuen irakasle, eta hark eragina izan zuen poeta izateko bokazioan. Pianoa ere ikasi zuen, eta horrek pentagramaren oinarrizko ezagutzak eman zion. Familiak bultzatuta, medikuntzako ikasketak hasi zituen, baina laugarren urtean utzi zituen, kazetaritzarako zaletasuna nagusitu baitzitzaion.
Geroago antzerki-piezaren bat idatzi zuen, baita tangorako letra batzuk ere. Carlos Gardelekin elkartu aurretik, arrakasta pixka bat lortu zuen El Carillón de la Merced lehen tangoarekin. Tania Victoria antzokian estreinatu zuen, Txileko Santiagoko Mesedeetako Andre Maria elizara egindako bisitan inspiratutako gaia. Enrique Santos Discépolok musika jarriko zion poemari.
Idazle eta poeta
1920an El Plata, El Mundo, Última Hora, La Acción eta El Telégrafo egunkarietako ikuskizunen kritikan hasi zen. Antzezlanak ere idazten hasi zen, eta bere lehen lana La Sorpresa del Año (1927) aldizkaria izan zen, Humberto Cairo enpresaburuarekin lankidetzan idatzia. Gero, Los modernos mandamientos, Alberto Ballestero eta D. Gainzarekin batera; Gran circo político, Julio Filiberti Escobar-ekin; Melodía de arrabal, Qué quieren los brasileños!, Rojas bocas, La vida se va en canciones, Está abierta la heladera...
El Telégrafoko “Teatros” saileko buru zela, harreman onak izan zituen ikuskizuneko gizon garrantzitsuekin; besteak beste, Augusto Álvarez, Porteño Antzokiko enpresaburua eta, gero, Broadway antzokikoa.
Arrazoi profesionalengatik hainbat bidaia egin zituen Parisera. Buenos Airesera itzuli zenean, Leopoldo Torres Ríosekin lan egiten hasi zen film isiletarako azpitituluak itzultzen eta egiten, Argentinako zinemako zuzendari garrantzitsua izango zen geroago (baita Leopoldo Torre Nilsson zuzendari ohiaren aita ere).
Film-itzultzaile lanak Parisera eraman zuen berriro 1931. urtearen amaieran, eta United Artists delakoan sartu zen, zinema muturako intertituluen gaztelaniazko itzultzaile gisa. Denbora horretan, zinematografiako hainbat irudi ezagutu zituen eta Noticias Gráficas aldizkarirako oharrak idatzi zituen. Bertan, René Clair eta Alfred Hitchcock zuzendari garrantzitsuek sortutako eragina islatu zuen.
Heriotza
1935eko ekainaren 24an Medellinen (Kolonbia) zegoen, Carlos Gardelen jarraitzaileen artean, José María Aguilar (Aguilar indioa), Ángel Domingo Riverol eta Guillermo Barbieri gitarra-joleekin batera. Carlos Gardel eta Le Pera bera hil ziren aireratzear zeuden bi aireplano talka egitean, Las Playas aireportuko pistan, gero hiri horretako Enrique Olaya Herrera deiturikoan. Aguilar bizirik atera zen, baina ondorio larriak izan zituen, eta ezin izan zuen musika-tresna exekutatzen jarraitu.
Frontera verde
Frontera verde kolonbiar telesaila da.
Sinopsia
Amazoniako suteak hizpide diren garai honetan iritsi da pantaila txikira munduko oihan tropikal handienean bizi diren tribu indigenen eta bertan jazotako hilketen inguruko istorio hau.
Denguele
Denguele Boli Kostako 19 probintzietako bat da. Bere hiriburua Odienne da. 20.800 kilometro koadroko azaleran 277.000 biztanle ditu.
Richetita
Ezaugarriak
Richetita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3,5 da.
Zientzia eta Mundu Gaietako Pugwasheko Konferentziak
Zientzia eta Mundu Gaietako Pugwash Konferentziak edo, besterik gabe, Pugwasheko Konferentzia deitzen zaio zientzia eta mundu gaiei buruzko nazioarteko konferentzia bakoitzari. Zientzialari, filosofo eta humanista batzuek deitu izan dituzte konferentziak; besteak beste, Albert Einstein, Frédéric Joliot-Curie eta Bertrand Russell. 1995ean Bakearen Nobel saria jaso zuen, Joseph Rotblatekin batera.
Jatorria
Lehen konferentzia 1957ko uztailean izan zen, Cyrus Eaton filantropo iparramerikarraren etxebizitza partikularrean, Pugwash herritxoan, Eskozia Berrian, Kanadan, eta hortik datorkio izen generikoa. Ondoren, herrialde askotan egin dira.
Hogeita bi zientzialarik hartu zuten parte lehen konferentzian:
Pugwasheko konferentzien helburua da gai hauek eztabaidatzea, besteak beste: desarmea eta zientzialariaren erantzukizun soziala hazkunde demografikoan, ingurumenaren narriaduran eta garapen ekonomikoan. Bere garaian, konferentzia hauek garrantzi handia izan zuten arma nuklearrak ez ugaritzeko itunak garatu eta sinatzeko orduan.
Pugwash erakundea, Londresen egoitza duena, arduratzen da gaur egun konferentzien deialdia eta antolamendua egitera.
Bakearen Nobel saria
Batzordeak espero zuen sari hori emateak «arma nuklearrak mundutik kentzeko ahaleginak areagotzera» animatuko zituela munduko liderrak.
2585 Irpedina
2585 Irpedina asteroide baten izena da. uztailaren 21an aurkitu zuen N. S. Chernykh-ek Nauchnij Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1979 OJ izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2585 Irpedina asteroidearen orbitak batezbeste 2,426 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,854 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,999 distantziara. Eszentrikotasuna 0,236 da, eta makurdura orbitala 5,98ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.1 da.
Llanharan
, Galesko udalerri eta komunitate bat da, Rhondda Cynon Taf konderrian.
José de Iturrigaray
José de Iturrigaray (izen osoa, José Joaquín Vicente de Iturrigaray y Aróstegui) (Cadiz, Espainia, – Madril, ) Espainiako jenerala eta Espainia Berriko Erregeorderriako buru izan zen, 1803ko irailaren 16tik 1808ra, aro gatazkatsu batean.
Biografia
Eztandaren uhinak berehala iritsi ziren itsasoz bestaldera, gaur egungo Mexikoko kostaldera. Borboien abdikazioak buru politikorik gabe utzi zuen Inperioa. Eta penintsulan bezala, Espainia Berriko Erregeorderrian ere gobernu berria ezartzeko eskubidea zuten; preso zegoen erregeari obeditzen jarraitzeak ez zuen zentzurik. Iturrigaray Espainiarekiko loturak eteteko prest agertu zen. Kreol talde batek subiranotasunaren aldeko mugimendua abiatu zuen, baina gachupinek –Iberiar penintsulan jaiotakoen mespretxuzko izena– ez zituzten koroaren pribilegioak galdu nahi eta 1808ko irailaren 15ean Jauregi Nazionalari eraso eta erregeordea atxilotu zuten, erregeari iruzur egitea leporatuz. Hego Amerikako historiako lehen estatu kolpetzat jotzen da. Iturrigaray epaitu, baina errugabetzat jo zuten.
Independentzia saiakerak porrot egin zuen, baina erreboltaren ateak zabaldu egin ziren. Kreolek mestizoen eta indiarren laguntza bildu zuten. Horrenbestez, 1808an bertan Queretaroko konspirazioa jaio zen, besteak beste Miguel Hidalgo apaiz kreolak bultzatuta.
Iturrigarayk kargua behartuta utzi eta bi urtera, 1810eko irailaren 15ean, Hidalgo apaizak Dolores Hidalgo herrixkako eliztarrak matxinadara deitu zituen. Eta Doloresko aldarriarekin hasi zen 1821an Mexikoko Independentzia Gerra irekia.
Iraultzak domino efektua izan zuen; gaurko Bolivia, Ekuador, Venezuela eta Kolonbia altxa ziren lehenik, eta Argentina, Txile, Uruguai eta Paraguai gero.
Eduardo Camavinga
Eduardo Celmi Camavinga (Miconge,Kanbinda, 2002ko azaroaren 10a) Angolako futbol jokalari frantseza da, Real Madrilean jokatzen du erdilari moduan. Laligan jolasten du, espainako lehenengo mailan. Frantziakoa selekzio absolutuarekin jokatzen du 2020tik. Frantseza izan aparte, baita angolako nazionalitatea du, bere jaiotzagatik eta kongoko nazionalitatea du, bere jatorriarengatik.
Biografia
Miconjen jaioa, Kabinda probintzian (Angola), Kongoko Errepublika Demokratikoaren, Kongoko Errepublikaren eta Ozeano Atlantikoaren artean dago, eta Angolako eta Kongoko nazionalitateak ditu. Bere gurasoak, Celestino eta Sofia, Kongotik irten ziren jaio aurretik Miconjeko errefuxiatu-gune batera joateko.
5 anai daukaz. Familia (Eduardo eta bere bost anai-arrebekin) Angolatik Frantziara abiatu zen 2003an. Lehenik Lillera joan ziren bizitzera Fougèresera joan aurretik, Bretainiako ipar-ekialdera, eta han Eduardek haurtzaro osoa eman zuen. 2019ko azaroaren 4an, 17 urte bete baino egun batzuk lehenago, berak eta bere familiak frantziar nazionalitatea lortu zuten, 2020ko uztailaren 7an, berriz, ekonomia eta gizarte zientzietako batxilergoa lortu zuen Renneseko Akademian.
Selekzio nazionala
2019ko urriaren 31n frantsesa nazionalizatu ondoren, azaroaren 11n deitu zuten lehen aldiz Frantziako 21 urtez azpiko selekzioa ordezkatzeko, Georgia eta Suitzaren aurkako partidetarako.
Juan Arin
Ataungo San Gregorio auzoko Telleriazpi baserrian jaio zen eta Joxemiel Barandiaran apaiz, antropologo eta etnografoaren auzokidea izan zen.