cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Getaria (Gipuzkoa)
Herrigunea
Getariako Alde Zaharra San Anton mendia lehorrera lotzen duen tonboloaren gainean dago eraikia, XV. mendean egindako lanei esker San Anton uhartea lehorrera lotu zenean. Arkitektura‑multzo harmoniatsua da, itsas girokoa. Artzapeko plazatxotik begira, Gipuz­koako eta Lapurdiko itsasertzaren zati handi bat ikusten da. 1964ko herri plangintzaren ondorioz Menditxu, Makibar eta Sagatzaga poligonoak sortu ziren.
Kostaldea
Bi hondartza ditu Getariak, biak herrigunetik hurbil: Gaztetape mendebaldean eta Malkorbe ekialdean, antzinean Malkorbe aundi eta Malkorbe txiki hondartza txikietan bereizita zegoena.
Penintsulako punta edo lurmutur nagusiak ekialdetik mendebaldera honako hauek dira: Fraileburu, Marzoparri, Isarri, Karlista eta Kastillo Harri.
Portua
Herriko portua San Anton mendiaren babesean dago. Portuaren kondizio onei esker, 1919an Gipuzkoa eta Bizkaiko Foru Aldundiek larrialdietarako Arrantzaleentzako Aterpe-Ostatu bat gehitu zioten.
Pablo Gorosabel historialariak honela deskribatu zuen garai hartako portua:
1919ko irailaren 20an Juan Sebastian Elkanoren itsasoratzearen urteurrenan omenaldian zehar portu berria inauguratu zen, Aranbarri arkitektoak proiektatua. 1953an zaharberritu zen eta antzinako portua barnean laga zuten. Azkenik, XXI. mendearen hasieran Getariako portuaren zabaltze lanak burutu ziren; horren ondorioz, portua asko handitu edo hazi zen, hainbat arrain biltegi ezarri eta dike eta kai berriak eraikita.
NGC 2463
NGC 2463 galaxia bat da, Lynx konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Getaria (Gipuzkoa)
Auzoak
Getariako landaren paisaia, atzealdean San Anton mendia
Cocoa Beach (Florida)
Cocoa Beach Floridako hiri bat da. Brevard konderrian kokatua dago. 2010ean 11,325 biztanle zituen, 39 kilometro koadrotan banatuta.
Getaria (Gipuzkoa)
Auzoak
Herriak lau auzo ditu, herriguneaz gain:
Antzinaroa
Getariako herrigunean Burdin Aroaren hasierako eta erromatar garaiko aztarnak aurkitu dira, baina ezin izan da hauen testuingurua zehaztu, eta beraz Getariako egungo kokapenak garai historiko haietan zuen populatzeari buruz ezin da ezer asko jakin. Batzuen arabera, ordea, egungo Getaria antzinako Menosca barduliar tokia litzateke, toki horretarako beste kokapen hipotetiko batzuk proposatu badira ere.
Getariaren sorrera
Getariako hiribildua XII. mendearen amaieran Nafarroako Erresumak sortu zuen, ziur aski Antso VI.a Nafarroakoaren garaian. 1201eko urtarrilaren 20an Alfontso VIII. Gaztelakoak Burgos hiritik gutun bat bidali zion Getariari (egun galdua) bertan aipatu errege honek udalerriari "antzinako legez" bere larre, ur eta mendiekiko eskubideak aitortzen zizkiona. Alfontso VIII.ak berak Donostian 1209eko irailaren 1ean emandako agirian, Getariako forua berretsi egin zuen, «Eo modo quo rex Navarre illud dedit vobis habendum» gaineratuz, hau da, aurreko hiribildu forua aitortuz. Eta antza denez, errege horrek berak harresiak berreraikitzeko agindua eman zuen 1204an, bereziki herriaren kokapen estrategikoa, herriko itsasgizon trebeak eta hango ontzi onak bereganatzeko asmoarekin.
Esteban Garibai historialariak ere getariarrei foru-gutuna errege-erregina nafarrek eman zietela baieztatu zuen zuen eta Alfonso VIII.ak foru hori berretsi baino ez zuela egin, ''«para que ellos y sus sucesores gozasen perpetuamente del fuero de San Sebastián en los montes, pastos, y aguas, y en todas las causas, de la manera que gozar solían en tiempo de los Reyes de Navarra». Aurrerago, honako hau gaineratzen du: «Esta villa, cuya iglesia mayor es de la advocación de San Salvador, estaba de antes fundada como de las razones del mismo privilegio consta»''. Froga hauek guztiek argi uzten dute, egun gehien onartzen den hipotesi historikoa onartuz, Gaztelako Alfonso VIII.ak ez zuela sortu Getaria.
1237ko martxoaren 23an Fernando III.a Gaztelakoak sorrera gutun hori berretsi omen zuen, eta ondorengo erregeek ere gauza berbera egin zuten: 1255ko urtarrilaren 20an Alfontso X.a Gaztelakoak Burgos hirian, 1312ko apirilaren 11an Alfontso XI.a Gaztelakoak Burgosen, 1351ko azaroaren 7an Petri I.a Gaztelakoak Valladoliden eta 1426an Joanes II.a Gaztelakoak ere.
Getaria Aro Modernoan
Getariak itsasoarekin eta arrantzarekin lotura estua izan du. Juan Sebastian Elkano nabigatzaile ospetsua eta herriko semea, Magallanesekin batera itsasoan zehar munduko itzulia egiten lehena izan zen. Domingo Bonetxea nabigatzaile handia ere getariarra zen. Hain zuzen, Getariako uretan harrapatutako balea baten es­keletoa erakusgai dago Kopenhageko zoologia‐museoan.
1597an hiribilduaren zati handi bat suntsitu zuen sute garrantzitsu bat pairatu zuen eta, geroztik, bere historian zehar hainbat gerrak eragindako hondamenak jasan dituen arren, Getariak Erdi Aroko jatorrizko hirigintza-ezaugarriak gordetzen ditu oinplanoan eta bide-trazaduran, baita bere lursail-egituraren zati handi batean ere.
Distantziak eta komunikabideak
Tren geltoki hurbilena Euskotreneko Zarauzko geltokia da. Kostaldeko N-634 errepideak, berriz, Getaria, Zarautz eta Zumaia elkar lotzen ditu. Horrez gain, herri-bide bat Getaria eta Meaga auzoaren arteko lotura da. Bestalde, autobus zerbitzuak Getaria, Zarautz eta Zumaia lotzen ditu.
Ekonomia
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %24,8. Bigarren sektorea %25,1. Hirugarren sektorea %49,3. Eraikuntza %0,8.
Gaur egun udalerriaren ekonomia sektore nagusiak arrantza, turismoa eta txakolingintza dira.
XIX. mendearen hasieran bertako biztanleriak arrantzan baino nekazaritzan gehiago jarduten zuen, Gipuzkoa osoko txakolin onena lortzen zen bertan. Mende bat geroago, txakolina ekoizten jarraitzen da, baina jada lehen baino kopuru txikiagoan. Ondorioz, udalerriko aberastasun iturri nagusia arrantza bilakatu zen, antxoa nahiz atun arrantza nabarmentzen ziren. Gaur egun, ordea, arrantza sektorea gain beheran dator. Gazitze-lantegiren bat, ontziolak, izotz eta paketatze lantegiak ere badaude.
Azkizu, Akerregi, Meagas auzoetan sagardoa ere ekoizten zen. 1962ko nekazaritza erroldaren arabera, udalerrian 133 nekazaritza ustiaketa zeuden, horietako bederatzi, 0,1 hektarea baino txikiagoak; 43, 0,1-1 hektarea bitartekoak; 26, 1-5 hektarea bitartekoak; 45, 5-20 hektarea bitartekoak; eta 10, 20-100 hektarea bitartekoak.
Getariako Txakolina
Getariako Txakolina da txakolinak duen jatorri deiturarik zaharrena, eta Getarian, Aian eta Zarautzen egiten da.
Udalerrian 20 jatetxe daude, horietako 16 herrigunean.
Demografia
2019an 2.846 biztanle zituen. Horietatik %19,54k 65 urte edo gehiago zituen. Atzerrian jaiotakoak %11,52 ziren.
Politika
2011ko hauteskunde en ondoren Nika Lertxundi (Bildu) izendatu zuten alkate.
2015eko udal hauteskunde en ondoren Nika Lertxundi (EH Bildu) aukeratu zuten berriro alkate.
2019ko udal hauteskunde en ondoren Haritz Alberdi (EH Bildu) izendatu zuten alkate.
Kultura
2011ko ekainaren 7an udalerri horretako Aldamar Parkean Cristobal Balenciaga museoa inauguratu zen, herriko semea eta nazioarteko jostun ospetsua izan zen Kristobal Balentziagaren lanari buruzkoa.
Euskara
1860an Louis Lucien Bonaparte hizkuntzalariak Getarian mintzatutako euskara gipuzkeraren barnean sailkatu zuen, eta horren barnean iparraldeko gipuzkera eta Azpeitiako aldaeraren barnean. XIX. mendearen lehenbiziko herenean Pedro Antonio Añibarro idazle eta frantziskotarrak osoki euskaldunak ziren udalerrien multzoan sartu zuen (Hainbat: "G. H. L. V.", 1960, I. bilduma, 44-60. orr.). 1970ean Getarian 2.625 euskaldun bizi ziren, hots, biztanleria guztia, 8 lagun kenduta (P. de Y.: "Los D. y V.", iraila, "B. R. S. V. A. P.", 1973, 29. orr). Gaur egun, Getariako euskara Urolaldeko hizkeraren barnean sailkatuta dago. 2016an herritarren %84,34a euskalduna zen.
Jaiak
Getariak San Anton ospatzen du urtarrilaren 17an. Egitarauan ekitaldi erlijioso eta profanoak ageri dira, eta otordu gozoek lehentasuna dute. Herriko festak abuztuaren 6an ospatzen dituzte, San Salbatoreren omenez. Hainbat herri‑ekitaldi egiten dituzte, eta hots handikoak izan ohi dira Elkanoren lehorreratzea antzezten duten urteetan.
Getariako jai nabarmenenak honako hauek dira:
Ondasun nabarmenak
Getariako Alde Zaharra bastida gisako hiribildua da, kokatzen den lurraren topografiak nabarmen baldintzatzen duen oinplano angeluzuzena daukana. Bide-bilbea aldapa handiko lau kale paralelok osatzen dute: San Roke, Elkano, Kale Nagusia eta Aldamar kalea, kantoiek zeharka ebakitzen dituztenak. Kale hauetan armarria duten etxe ikusgarriak daude, hala nola Larrunbide (Pedro Larrunbide, burdinoletarako harriz­ko hauspoaren asmatzailea, jaiotako etxea) eta Romero senatariaren etxea, izkinako armarria duena. Hegoaldetik iparralderako norabidean dauden kaleak kairaino jaisten dira; XV. mendean egin zen betelan honek hiribildua San Anton mendiarekin lotu zuen.
Erdi Aroko harresietatik aztarna gutxi geratzen dira pilotaleku aldean eta Aldamar dorrearen inguruetan. XVII. mendean hiribilduko defentsak indartu egin ziren, hegoaldean eta iparraldean bastioi eta bateriaz hornitutako harresiak ezarriz. Iparraldean, itsasorantz orientatuta, Katrapona-bekoa egungo tunela hiribildura sartzeko zubi altxagarriz hornitutako atea zen.
Bide-trazaduraz gainera, Getariak Berant Erdi Aroko lursail-zatiketaren ezaugarriak gordetzen ditu: aurrealde estu eta sakonera handiko mehelin komuneko etxez osatutako etxadi trinkoak. Eraikuntza-tipologia nagusiak eutsi egiten die tradiziozko ezaugarriei: eraikinek behe-solairua eta bi solairu dituzte eta bi isurkiko teilatua, teilatu-gailurra fatxadaren paralelo dutela. Eraikuntza batzuetan badira bao eta apaingarri gotikoak oraindik ere. Era berean, goiko solairuetan zurezko egitura duen eraikuntzaren bat ere badago.
Halaber, badira beste zenbait eraikin interesgarri: Aldamar dorre gotikoa, irtenune batean kokatua, Joan Sebastian Elkanoren omenez eginiko monumentutik hurbil; Zarautz eta Olasotarren dorrea, elizaren parean kokatua; Elkanoren omenez eginiko monumentua, 1920ko hamarkadako obra eklektikoa; eta Udaletxe zaharraren eraikina, Kale Nagusian kokatua.
1996ko otsailaren 27an, Eusko Jaurlaritzak kultura ondasun izendatu zuen Getariako hirigune historikoa, monumentu-multzo sailkapenarekin.
Eliza
Eliza estilo gotikokoa da; XIV. mendearen erdialdean, eraikuntza‑lanak amaitu gabe bazeuden ere, gurtzarako han biltzen hasi ziren. Eraikin irregularra da; zimenduak malkarrean jarrita baitaude. Katrapona tunela San Salbatore elizaren kripta moduko bat da. Erdiko nabearen harriz­ko barne‑hormak triforio batez estilizatuta ageri dira. Gurutze‑gangan izar formako irudiak ageri dira eta giltzarriak arte handiz zizelatuak daude. Portada eta zortzi aldeko kanpandorrea beranduago egin zituzten, XVII. mendean. Gipuz­koa probintzia‑egitura politiko eta administratibo bezala sortu zen lekura sartzeko (korura, alegia) bi aukera daude: kaletik zuzenean sartzea, edo eliza barruko eskailerak erabiltzea. 1836ko sutean zenbait erretaula desagertu ziren, eta koruko harlanduak ere bai. Karlos Elgezua eskultore eibartarrak egindako kristo gurutzatua dago presbiterio jasoan, eta eskaintza gisa emandako itsasontzi maketa bat ere badago.
Getaria, Elkanoren jaioterria
Kale Nagusian gora herriko plaza dago. Udaletxea 1922an inauguratu zuten, Joan Sebastian Elkanoren balentria gogoangarriaren laugarren mendeurrenean, eta pilotalekua hari erantsita dago. Getariarrek brontzez­ko estatua bat jarri zuten Elkanoren omenez, Parisen egina eta 1861ean Katrapunako idulkian jarria; baita marmol zuriz egindako beste estatua bat ere, Belver eskultoreak egina eta 1934an herriko plazan jarria; eta beste monumentu bat jarri zioten pilotalekuaren ondoan: Victoria ontziaren brankako irudiaren erreprodukzioa, Victorio Machok egina eta 1922an jarria. Gainera, parrokia‑elizako bataiontziaren ondoko plakak azaltzen du han bataiatu zutela munduari bira eman zion lehenengo nabigatzailea. Udaletxeko aretoetan Elkanoren bi erretratu daude: bata Elias Salaberriak egina, bestea Ignacio Zuloagak. Halaber, itsasgizon entzutetsuaren izena du Getariako kale batek. Bi urtetik behin, getariarrek Juan Sebastian Elkanoren eta harekin abiatutako 60 gizoneko eskifaiatik bizirik iraun zuten 17 itsasgizon adoretsuen egitandia kartsuki antzezten dute. Abuztuaren lehen egunetan egin ohi dute desfilea, 1526ko abuztuaren 6an Ozeano Barean Elkano betiko hondoratu zela oroitzapenera ekarriz.
Durand (Wisconsin)
Durand Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Pepin konderrian dago, Wisconsin estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Sarotherodon mvogoi
Sarotherodon mvogoi Sarotherodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Bandera urdin
Bandera urdin hondartzak edo portuak ingurumen-kalitate ona duela eta baliabide naturalak erabiltzeko orduan ingurumena zaintzen dela adierazten duen kolore urdineko bandera da. Ekoetiketa bat da. Urtero ematen da, irizpideak urtez urte betetzen direla ziurtatzeko. FEE (Ingurumen Hezkuntzarako Fundazioa) gobernuz kanpoko erakunde nazioartekoak antolatu eta kudeatzen du.
Sebastes macdonaldi
Sebastes macdonaldi Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Lycodes adolfi
Lycodes adolfi Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Ciez
Ciez Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Ciez udalerrian erroldatutako biztanleak 381 ziren. Familiak 168 ziren, horien artean 56 pertsona bakarrekoak ziren (32 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 48 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 322 etxebizitza zeuden, 171 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 95 bigarren erresidentzia ziren eta 56 hutsik zeuden. 312 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 171 etxebizitza nagusietatik 147 bere jabearen bizilekua ziren, 20 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 12 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 53 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 120 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 94 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 64 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 15 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 igeltseroak, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2000. urtean Ciez udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Levante (enpresa)
Levante galtzeteria eta azpiko arropa ekoizten eta saltzen duen Italiako enpresa bat da. 1969an sortua, Levante Group enpresa-taldearen jabetzakoa da. Egoitza Castel Goffredon du.
Castel Gabbiano
Castel Gabbiano Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castel Gabbianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Buckminster Fuller
Richard Buckminster Fuller (Milton, Massachusetts, AEB, 1895eko uztailaren 12a - Los Angeles, 1983ko uztailaren 1a) diseinatzaile, ingeniari eta asmatzaile estatubatuarra izan zen. Idazlea eta Illinoisko unibertsitateko irakasle ere izan zen.
Lan nagusiak
Molekula tipo batek, karbono atomoz soilik eratutakoek, bere izena daramate, molekula hauek Fullerren kupulekin duten antzagatik.
Coconut Creek (Florida)
Coconut Creek Floridako hiri bat da. Broward konderrian kokatua dago. 2010ean 56,792 biztanle zituen, 30.5 kilometro koadrotan banatuta.
Piraguismo
Piraguismo ontzian bertan euste-punturik ez duen arraunez eta kirolaria higiduraren norantzari begira dagoela higiaraziz egiten den kirol nautikoa da. Piragua bi, lau edo pertsona bakar batez bultzatuta dago, hortaz, k4 -a lau pertsonek bultzatutako piragua da, k2-a bi pertsonek bultzatzen dute eta k1-a pertsona bakar batek. Piraguismoan 2 enbarkazio mota daude, kayak-a eta kanoa, lehenengoan, 2 orriz osatutako pala bat erabiltzen da eta bigarrenean, orri bateko pala bat erabiltzen da.
Gaur egun, Alemania eta Hungaria dira herri nabarmenenak, herri hauetan piraguismoa oso garrantzitsua da eta emaitzetan oso nabarmena da hau. Alemaniak, historian zehar, 192 urre-domina lortu ditu munduko txapelketetan eta hungariak 191 lortu ditu.
Modalitateak
Piraguismoaren barruan 2 modalitate nagusi daude, ur lasaiak eta ur biziak baina badaude beste modalitate batzuk hala nola, kayak surf-a, kayak poloa, itsasoko kayak-a, dragoi itsasontzia, estilo librea edo piraguismo egokitua.
Santa Maria degli Angeli e dei Martiri basilika
Historia
Dioklezianoren termetako frigidarium-aren hondarretan eraiki zen. Antonio del Duca monje siziliarrak 1541 urtean bertan bisio bat izan zuen nola esklabu kristauak izan ziren termak eraiki zituztenak eta Pio IV.a Aita Santuari eskatu zion eliza bat eraiki zezala haien omenez. Michelangelo Buonarrotik egin zuen diseinua termen hondarrak erabiliz eta bertan aritu zen lanean 1563 eta 1564an. 1749an Luigi Vanvitelli arkitektoak barnealdea dekoratu eta eraikin gehigarriak egin zizkion.
Piraguismo
Modalitateak
Ur lasaiak: Puntu batetik bestera denbora gutxien tardatzen duenak irabazten du hemen, distantzia olinpikoak 1000, 500 eta 200 metrokoak dira, baina badaude distantzia ez olinpikoak baita, hau maratoiaren edo 5000m-en kasua da, maratoian, badago bueltan gune bat non piraguatik atera behar zaren eta zati bat korrika egin behar duzun piraguarekin, hau, edaria hartzeko erabiltzen da.
Santa Maria degli Angeli e dei Martiri basilika
Deskribapena
Greziar gurutzeko oinarria du, transeptu nagusi bat eta kubo itxurako kaperak alboetan. Transeptuak 90'8 metrotako luzera du eta lurrean eguzkiaren meridianoa irudikatu zuen Francesco Bianchinik, Klemente XI.a Aita Santuak hala eskatuta.
Piraguismo
Modalitateak
Eslaloma: Eslalom-aren helburua hau da, ate kopuru bat denbora posible txikienean zeharkatzea, ibilbidea “ur bizietan” egiten da, normalean kanal artifizial batean (La Seu) edo ibai batean praktikatzen da. Ibilbideak 250 m-eko luzera izan behar du gutxienez, eta luzera maximoa 400 metro izaten dira. Lehiakideentzat beroketa-kanal bat egotea derrigorrezkoa eta gutxienez 100 metrotakoa izan behar da. Ibilbidearen ate kopurua F.I.C-eko araudiak zehazten duen araberakoa izango da. Azken atearen eta helmugaren arteko distantziak ez du 15 metro baino txikiagoa eta 25 metro baino handiagoa izan behar. Eslalom-a olinpiar programaren barruan dago eta C1 eta K1 modalitateak dira olinpikoak. Baina badaude ere distantzia ez olinpikoak, ibai jaitsieraren kasua da.
Beste modalitate batzuk
Kanoa-poloa edo kayak-poloa: bi talderen arteko pilota-joko lehiakorra da, talde bakoitza bost jokalariz osatuta dago. Parte-hartzaileek, kayak bat eta pala batez baliatuta, golak arerioaren atean sartzen saiatzen dira. Kaskoa eta txalekoa nahitaezkoak dira.
Kirol olinpikoa
Kanoa eta kayak lasterketak olinpikoak dira 1936tik aurrera.
Kanpo estekak
https://rfep.es/ [Kategoria:Piraguismoa|Piraguismoa]]
Nicolas Portal
Nicolas Portal (Auch, Frantzia, 1979ko apirilaren 23a - Andorra la Vella, Andorra, 2020ko martxoaren 3a) frantziar txirrindularia izan zen.
2002an egin zuen dibuta txirrindularitza profesionalean. 2002 eta 2005 bitartean AG2R taldean lehiatu zen. 2006tik 2009ra Caisse d 'Épargnen aritu zen. Azkenik, 2010ean, Team Skyn egon zen. 2011n erretiroa hartu zuen, baina txirrindularitzari lotuta jarraitu zuen Sky taldeko (gerora Team Ineos deituko zena) zuzendaritzako kide.
2020ko martxoaren 3an hil zen, 40 urte zituela, bihotzekoak jota.
Palmaresa
2003
2004
Durbin (Mendebaldeko Virginia)
Durbin Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Pocahontas konderrian kokatuta dago, Mendebaldeko Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Norops woodi
Norops woodi Norops generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Arlebosc
Arlebosc Frantziako udalerri bat da Ardeche departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Arlebosc udalerrian erroldatutako biztanleak 345 ziren. Familiak 148 ziren, horien artean 48 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 32 bakarrik bizi ziren emakumeak), 48 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Castelleone
Mugakideak
Castelleonek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Arlebosc
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 218 ziren, horien artean 161 aktiboak ziren eta 57 inaktiboak ziren. 161 pertsona aktiboetatik 146 lanean zeuden (84 gizon eta 62 emakume) eta 15 langabezian zeuden (6 gizon eta 9 emakume). 57 pertsona inaktiboetatik 21 erretiraturik zeuden, 24 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Arlebosc udalerrian 154 unitate fiskal zeuden, 350 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.781 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 20 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 7 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 2 iturginak eta 1 jatetxe.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzial guztiak okindegiak ziren.
2000. urtean Arlebosc udalerrian 34 nekazaritza-ustiategi zeuden, 391 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Coleman (Florida)
Coleman Floridako hiri bat da. Sumter konderrian kokatua dago. 2010ean 823 biztanle zituen, 3.8 kilometro koadrotan banatuta.
Charles Reade
Charles Reade (Ipsden, Oxfordshire, Ingalaterra, 1814ko ekainaren 8a - Londres, Ingalaterra, 1884ko apirilaren 11) ingeles eleberrigilea eta dramagilea izan zen.
Biografia
Oxfordeko Unibertsitatean egin zituen zuzenbideko ikasketak, eta irakaslea izan zen han. Lanbidea utzi eta idazteari ekin zion, hasieran antzerkirako obrak batez ere (40 inguru). Eleberriak eta kontakizun liburuak ere idatzi zituen, eta bere garaiko justiziarik eza salatu zuen lan horietan.
Obra nagusiak: It´s Never too Late to Mend (1856, "Inoiz ez da berandu bide onera itzultzeko"), The Cloister and the Hearth (1861, "Klaustroa eta sutondoa"), Hard Cash (1863, "Dirua"), Griffith Gaunt (1866) eta A Terrible Temptation (1871, "Tentaldi izugarria").
Sarotherodon nigripinnis
Sarotherodon nigripinnis Sarotherodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Passiflora
Passiflora Passifloraceae familiako landare generoa igokari bat da.
Biancaea sappan
Biancaea sappan Fabaceae familiako zuhaitz loreduna da, hego-ekialdeko Asian jatorria duena. Zur gorrikoa da, argixeagoa Paubrasilia echinata baino, brasilina izeneko tindua baitu, ehunak tindatzeko eta margoak egiteko erabiltzen dena. Garrantzi handiko merkataritza-produktua izan zen Erdi Aroan eta Aro Modernoan. Hego-ekialdeko Asian hazten zuten, Thailandian bereziki, eta handik Japoniara eta Europara saltzen.
Castelverde
Castelverde Italiako udalerri bat da. Cremonako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelverdek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Alfred Worden
Alfred Merrill "Al" Worden (Jackson, Michigan, 1932ko otsailaren 7a - Houston, Texas, 2020ko martxoaren 18a) estatubatuar astronauta eta ingeniaria izan zen. 1971an Ilargira joan zen Apollo 15 misioan aginte-moduluaren pilotua izan zen. Ilargira joan diren 24 astronautetako bat da. Guztira, 74 itzuli eman zizkion Ilargiari Endeavour aginte-moduluaren barruan.
Apollo 15 misioaren Lurrera itzulerako bidaian Wordek ontziz kanpoko jarduera bat egin zuen espazio-ontziaren kanpoaldea film-kasetetan grabatzeko. Historian espazio sakonean egindako lehen ontziz kanpoko ibilaldia izan zen.
AZpiTituluak.eus
AZpiTituluak.eus (Azpitituluak.com hasieran), nazioarte mailako milatik gora pelikulentzako euskarazko azpitituluak eskaintzen dituen webgunea da. 2008an hasi zen lanean Luistxo Fernandezen eskutik eta 2020rako 1200 azpititulutik gora argitaratu zituen boluntarioen laguntzari esker. 2018an CodeSyntax enpresak hartu zuen webgunearen gaineko ardura, aurreko printzipioak errespetatuz betiere.
Ibilbidea
2008an argitaratu zen lehen aldiz interneten. Luistxo Fernandezek sortu zuen webgunea eta hamar urtetan 1000 pelikulentzako euskarazko azpitituluak ekoiztea lortu zuen. Hasieran bakarrik filmak itzultzen bazituen ere, nagusiki 2016tik aurrera telesailak eta film laburrak itzultzeari ere ekin zion webguneak, hala, 188 telesail atal (batzuk solteak), 10 telesail-denboraldi oso eta telesail baten denboraldi guztiak itzuli zituen 2017rako. Modako telesailak ere itzuli zituen, Tronuen Jokoa adibidez 2017an.
2018an Luistxo Fernandezek webgunearen gidaritza utzi zuen, webguneak 958 filmentzat euskarazko azpitituluak argitaratuak zituelarik eta zenbait telesail ere itzuliak zeudelarik. Film horietatik 450rri boluntarioek jarri zizkietan azpitituluak eta 482ri enkarguz jarri zitzaizkien.
2019ko urtarrilaren 2an jakinarazi zen CodeSyntax enpresak hartu zuela Azpitituluak.com zenaren gaineko ardura, dirulaguntza deialdi bat tarteko zela. Enpresak webgunearen gaineko ardura hartzearekin batera bi berrikuntza berri etorri ziren: lehenik, .eus domeinura igaro zen webgunea eta bigarrenik webgunea berritu egin zen. Enpresa horren gidaritzapean, 2020aren hasierarako 1200 filmek zituzten jada euskarazko azpìtituluak.
San Bernardo alle Terme
San Bernardo alle Terme (Sancti Bernardi ad Thermas, Termetako San Bernardo) Erromako eliza bat da, Castro Pretorio rionean kokaturik dagoena.
Historia
Dioklezianoren termen hondarretan eraiki zen eliza 1598 urtean, honek zeukan dorre zirkular bietako bat aprobetxatuz. Caterina Sforzak Frantziako zistertar talde bati eman zion eliza, Feuillants taldeari. Frantziako Iraultzaren ondoren Feuillantak desegin ziren eta eliza Bernardo Clairvauxkoaren kongregazioari eman zitzaion eta honek bere izena eman zion.
Deskribapena
Panteoiaren itxura du, kupula eta oculus batekin. Kupulak 22 metrotako diametroa du eta dekorazioa oktogonala da. Zortzi santuren estatuak daude barnean, bakoitza bere nitxoan sartua. Hauei kapera aparte batean San Frantziskoren estatua gehitzen zaie.
Lycodes akuugun
Lycodes akuugun Lycodes generoko animalia da. Arrainen barruko Zoarcidae familian sailkatzen da.
Cooper City (Florida)
Cooper City Floridako hiri bat da. Broward konderrian kokatua dago. 2010ean 34,128 biztanle zituen, 17.3 kilometro koadrotan banatuta.
Saint-Martin-le-Gaillard
Saint-Martin-le-Gaillard Frantziako udalerria da, Itsas Sena departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Martin-le-Gaillard udalerrian erroldatutako biztanleak 329 ziren. Familiak 134 ziren, horien artean 36 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 37 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 165 etxebizitza zeuden, 135 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 22 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 162 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 135 etxebizitza nagusietatik 101 bere jabearen bizilekua ziren eta 35 alokairuan okupaturik zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 71 etxek bost zituzten. 109 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 214 ziren, horien artean 172 aktiboak ziren eta 42 inaktiboak ziren. 172 pertsona aktiboetatik 161 lanean zeuden (87 gizon eta 74 emakume) eta 10 langabezian zeuden (6 gizon eta 4 emakume). 42 pertsona inaktiboetatik 15 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Martin-le-Gaillard udalerrian 128 unitate fiskal zeuden, 320,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.295 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 16 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 finantziazio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 6 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Ezkurra (argipena)
Ezkurra hau izan daiteke:
Saint-Martin-le-Gaillard
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 zurginak ziren, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Martin-le-Gaillard udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Puymirol
Puymirol Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Puymirol udalerrian erroldatutako biztanleak 925 ziren. Familiak 374 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (48 bakarrik bizi ziren gizonak eta 44 bakarrik bizi ziren emakumeak), 141 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 117 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 472 etxebizitza zeuden, 370 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 48 bigarren erresidentzia ziren eta 54 hutsik zeuden. 430 etxeak ziren eta 36 apartamentuak ziren. 370 etxebizitza nagusietatik 244 bere jabearen bizilekua ziren, 105 alokairuan okupaturik zeuden eta 21 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 24 etxek bi zituzten, 58 etxek hiru zituzten, 123 etxek lau zituzten eta 160 etxek bost zituzten. 220 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 175 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 164 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 553 ziren, horien artean 417 aktiboak ziren eta 136 inaktiboak ziren. 417 pertsona aktiboetatik 374 lanean zeuden (201 gizon eta 173 emakume) eta 43 langabezian zeuden (18 gizon eta 25 emakume). 136 pertsona inaktiboetatik 52 erretiraturik zeuden, 37 ikasten zeuden eta 47 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Puymirol udalerrian 370 unitate fiskal zeuden, 898,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.113 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 55 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 19 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 8 zerbitzu enpresak ziren, 5 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 18 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 6 igeltseroak, 2 margolariak, 3 zurginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 2 okindegiak, 2 harategiak eta 1 liburu denda zen.
2000. urtean Puymirol udalerrian 33 nekazaritza-ustiategi zeuden, 975 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Mortal Engines (filma)
Mortal Engines izen bereko eleberri batean oinarrituta dagoen pelikula bat da, 2018an kaleratua Christian Riversen zuzendaritzapean eta Fran Walsh, Philippa Boyens eta Peter Jacksonen gidoitzapean. Zientzia-fikziozko pelikula bat da, post-apokaliptiko eta steampunka, zeinetan hiriak ibilgailu ikaragarriak balira bezala higitzen diren munduan zehar hiri txikiagoak janez. Produkzio partekatua egin zuten estatubatuar eta zeelandaberritarrek.
Pelikula 2018ko abenduaren 14an plazaratu zen Real D 3D, IMAX eta IMAX 3D formatuetan. 2020an pelikula honen unibertsoan oinarritutako bideojoko bat argitaratu zen, Rekt Galaxies, simulazio espazial erakoa.
Sinopsia
Lurreko inoizko kataklismo handienetik, gizaki gehienak hil eta gaur egungo zibilizazio teknologikoa suntsitu zuenetik, mila urte baino gehiago igaro dira. XXXII. mendean kokatuta dago pelikula, gutxi gorabehera, baina mundu hartako baliabide teknologikoak XXI. mendekoak baino eskasagoak dira, horregatik, "ezagutza galdu" edo "arbasoen ezagutza" izenez ezagutzen dituzte gaur egungo baliabide garatu ugari. Mende urrun horretako mundua ez dago erabat hila zentzu naturalean, baina gizakiak bizirauteko hiri handi eta mugikorrak sortu ditu, ibilgailu erraldoietan dabiltzanak eta hornigai ugari behar dituztenak aurrera egiteko. Hornigai horiek lortzeko hiriak elkarren aurka borrokatzen dira, handiek txikiagoak jaten dituzte horiek ihes egitea lortu ezean. Mundu hartan gizakien salerosketa, giza eskubideen urraketa osoa eta bestelako jokaerak eguneroko gauza dira.
Londres da hiri handi eta mugikor horietako bat, besteak baino askoz handiago eta garatuagoa eta bertako biztanleek bizi maila eta ezagutza maila altua dute beste hiriekin alderatuta. Bertan bizi da Tom Natsworthy, klase baxuko biztanle bat museo batean lan egiten duena antzinakoen teknologia aurreratua eta bestelako gaiak berreskuratu eta ikertzen. Bere museotik zenbait tramankulu lapurtzen ari direla jakin du eta horrek kezkatu egiten du. Halako egun batean, Londresek hiri txikiago bat irentsi eta bertako biztanleak prozesatzen zeudela, Hester Shaw izeneko neskato iheslari bat gizon bat hiltzen saiatu eta Tom iheslariaren atzetik abiatuko da, neskatoa harrapatu eta justiziaren aurrera eramateko asmoarekin. Alabaina, gauzak ez dira nahi bezala ateratzen eta Tom zein Hesterrek elakarlanean aritzea beste aukerarik ez dute izango mundu basati eta makur horretan bizirauteko.
Arrakasta
Filmak ez zuen arrakasta oso handirik izan, kontrara, egindako inbertsioa berreskuratzea ez zuten lortu ekoizleek. Deigarria da pelikula honetan zinema-kritikarien eta ikusleen arteko balorazio ezberdintasuna: Rotten Tomatoes orrialdean 4.9ko kalifikazioa du 10etik eta %26k ematen diote gainditua kritikarien aldetik, baina ikusleen %59k ematen dio gainditua eta batez besteko nota sail horretan 3,5/5 du. Hau da, kritikariek suspenditu egiten dute ikusleek erraztasunez gainditzen duten bitartean. Filmak baloratzen dituzten beste orri batzuetan, IMDBn kasu, pelikulak 6,4/10 nota jaso du.
NGC 2464
NGC 2464 izar bat da, Lynx konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Getariako Bandera
Getariako Bandera Getarian antolatzen den estropada bat da; Getariako Arraun Elkartea kluba da antolatzailea.
Getariako Bandera
¹ 2015 urtean bi jardunaldi izan zituen, lehenengoa Getariak irabazi zuen eta bigarrena Zumaiak. Sailkapen orokorrean Zumaia izan zen txapelduna.
Emakumezkoen estropada
Emakumezkoen Gipuzkoako Traineru Ligarako puntuagarria den estropada ere antolatzen du 2010tik hona. 2012an ez zen jokatu.
Ezkurra (ibaia)
Ezkurra Nafarroako Malerreka eskualdean dagoen ibaia da. Iturburua Ezkurra udalerriko lurretan du, hain zuzen ere, Ezkurra mendatean. Ondoren Eratsunetik pasatzerakoan Basakaitz errekaren urak jasotzen ditu, Saldiasko lurrak zeharkatzerakoan Urtzuriko errekarenak eta aurrerago Lotzabian (Beintza-Labaien), Zubieta (Txitxiluko erreka jasoz), Ituren, Elgorriaga eta Doneztebetik pasatzen da. Azken udalerri honetan Ezpelurarekin elkartzen da eta 300 metro aurrerago Baztan eskualdetik datorren Bidasoarekin. Ezkurra ibaira bost erreka isurtzen dira ezkerraldetik, eta lau eskuinaldetik.
Sebastes maliger
Sebastes maliger Sebastes generoko animalia da. Arrainen barruko Sebastidae familian sailkatzen da.
Durham (Maine)
Durham Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Androscoggin konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
National Toy Hall of Fame
National Toy Hall of Fame (euskaraz: Jostailuaren Ospearen Areto Nazionala) AEBetako hall of fame (ospearen aretoa) da, urte askotan ospea mantendu duten jostailu eta jokoen ekarpenak aitortzen dituena. Ospe irizpideak honako hauek dira: ikono izatea (jostailua oso ezaguna, errespetatua eta gogoratzen da); iraupena (moda iragankorra baino gehiago); aurkikuntza (ikaskuntza, sormena edo aurkikuntza sustatzen du); eta berrikuntza (sakon aldatu zen jolasa edo jostailuaren diseinua). 1998an sortu zen Ed Sobeyren zuzendaritzapean, jatorriz Salem-eko (Oregon, Ameriketako Estatu Batuak) AC Gilbert's Discovery Village-n egon zen, baina 2002an Rochester-eko Strong National Museum of Play- ra (gaur egun The Strong) eraman zuten. jatorrizko etxea gainditu ondoren.
Hirurogeita hamazortzi jostailu Jostailu Ospearen Areto Nazionalean jaso dira:
Orizin
Orizin Orbaibarrako Oloritz udalerriko leku bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.
biztanle zituen.
Bertako biztanleak orizindarrak dira.
Izena
Orizin beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:
Geografia
Orizin Erdialdea eskualdean dago, Orbaibar ibarrean eta Oloritz udalerrian.
Inguru naturala eta kokapena
Oloritz udalerria Nafarroa erdialdean dago Erriberriko merindadean eta Nafarroako hiriburutik 24 kilometrora.
Klima eta landaredia
Altuera eta kokapenaren arabera aldaketak dauden arren, udalerriaren batez besteko balioak honakoak dira: Tenperatura 8 eta 13 gradu bitartekoa, prezipitazioa 600 eta 1.000mm bitartekoa, eta egun euritsuak 90 inguru. Udak nahiko lehorrak izaten dira, eta neguak euritsu eta hotzak, batez ere iparraldeko zierzo haizeak jotzen duenean. Klima, oro har, mediterraneoa edo azpimediterraneo kontinental motakoa da.
Udalerriko baso bakanetan, birlandaturiko pinuak, haritzak eta arteak daude, eta horrez gain, nahiko ondo kontserbatu diren 23 hektarea pago.
Estazio meteorologikoa
Oloritzen ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Barasoain pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 524 metrora, Nafarroako Gobernuak 1975ean jarritako estazio meteorologikoa dago.
Historia
Nobleen jaurerria, 1145ean Urraka Ortitz Orkoienek Leireko monasterioari dohaintzan emandakoa. Tibalt II.a Nafarroakoa erregeak 1264an salbuetsi zituen bere bizilagunak kaloñatik, kasualitatezko hilketengatik.
Administratiboki, Orizin Orbaibarraren parte izan zen banaketa honek iraun zuen bitartean. Gero, XIX. mendean, Oloritz udalerrian sartu zen. Ibarrekp ia herri guztiak bezala, 1835-1845eko udal-erreformak arte, Orizin Iruñeko merkatuko alkatearen jurisdikzioaren menpe zegoen eta, horietatik, erregimen komunaren mende jarri zen. Elizari dagokionez, herritarrek erabili zuten parrokoa aurkezteko eskubidea, XIX. mendea oso sartua zegoen arte.
Demografia
biztanle zituen Orizinek.
Garraioa
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko linea zerbitzua ematen dio kontzeju honi. Herriak autobus geldialdi bakarra du herrian, Tafallarantz.
Autobus zerbitzuak lan egin dezan, linea eskariaren araberako linea baita, bidaia aurreko eguneko 19:00ak baino lehen erreserbatu behar da.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Oloritz udalerria sailkatu zituen, Orbaibarreko hainbat herriekin, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian.
Koldo Zuazok, 2010ean, Oloritz udalerria ez-euskal-eremuan sailkatu zen.
Nafarroako Gobernuak onartutako Euskararen Foru Legearen arabera, Oloritz eremu ez-euskalduneko udalerria da, eta hori dela eta, hizkuntza ofizial bakarra gaztelania da. 2001eko erroldaren arabera, herritarren %6,10k zekien euskaraz hitz egiten, 2010ean % 6,22k eta 2018n % 9,60k.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Jurassic World: Fallen Kingdom
Jurassic World: Fallen Kingdom 2018ko J. A. Bayona espainiar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko filma bat da. 2015eko Jurassic World filmaren jarraipena da eta bigarrena Jurassic World trilogian.
Argumentua
Parke tematikoa desagertuta, dinosauroak berriro libre daude Nublar irlan. Orain, beste arrisku bati egin beharko diote aurre: sumendi batek irla osoa suntsitzen ahal baitu.
American Airlinesen 77 hegaldia
American Airlinesen 77 hegaldia Ameriketako Estatu Batuetan egon zen hegaldi komertziala zen. Virginian dagoen, baina Washington Hiriazerbitzatzen duen Washington-Dulles nazioarteko aireportutik irten eta Los Angeles zuen helburu. Al Kaidako 5 terroristen hegazkina bahitu zuten eta Pentagonoaren aurka jo zuten hegazkina bidaiari guztiekin. Bahiketa hau 11-Seko atentatuetan parte hartu zuen hegaldietako bat izan zen.
Hegazkina goizeko 09:37etan egin zuen talka Arlingtongo Pentagonoaren aurka. Hegazkineko 64 pertsonak hil ziren terroristak barne.
Sarotherodon occidentalis
Sarotherodon occidentalis Sarotherodon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Charnècles
Charnècles Frantziako udalerri bat da, Isère departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Charnècles udalerrian erroldatutako biztanleak 1.448 ziren. Familiak 513 ziren, horien artean 76 pertsona bakarrekoak ziren (28 bakarrik bizi ziren gizonak eta 48 bakarrik bizi ziren emakumeak), 163 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 246 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 575 etxebizitza zeuden, 528 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 550 etxeak ziren eta 21 apartamentuak ziren. 528 etxebizitza nagusietatik 460 bere jabearen bizilekua ziren, 52 alokairuan okupaturik zeuden eta 17 doan lagata zeuden; 9 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 149 etxek lau zituzten eta 345 etxek bost zituzten. 452 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 168 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 338 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 998 ziren, horien artean 735 aktiboak ziren eta 263 inaktiboak ziren. 735 pertsona aktiboetatik 696 lanean zeuden (371 gizon eta 325 emakume) eta 39 langabezian zeuden (19 gizon eta 20 emakume). 263 pertsona inaktiboetatik 102 erretiraturik zeuden, 93 ikasten zeuden eta 68 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Bengt Strömgren
Bengt Strömgren (Göteborg, Suedia, 1908ko urtarrilaren 21a - Kopenhage, 1987ko uztailaren 4a) daniar astrofisikaria izan zen. Espazioko gas-hodeiei buruzko azterketetan aitzindari izan zen. 1940an Kopenhageko Behatokiko zuzendari izendatu zuten. Strömgrenek ikusi zuen espazioko gas-hodeiak hidrogeno ioituz zeudela osatuak, inguruan hidrogeno ioitugabea zutela, eta hidrogeno ioitua oso ingurune mugatuetan zegoela kokatua. Espazioko gaien kopuruaz azterketak eta neurketak egin zituen (hidrogenoa, helioa, eta abar), eta gaur egun onartzen diren balioen antzekoak aurkitu zituen. Izarren egitura eta osagaiak aztertu zituen, eta izarren espektroa neurtzeko saioak ere egin zituen.
Charnècles
Diru sarrerak
2009an Charnècles udalerrian 535 unitate fiskal zeuden, 1.531,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.806 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 57 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 5 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 15 eraikuntza enpresak ziren, 9 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 5 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 4 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 19 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 2 igeltseroak, 1 margolaria, 5 zurginak, 2 iturginak, 3 argiketariak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 1 harategia zen.
2000. urtean Charnècles udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 396 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Irigoien (Otsagabia)
Irigoien Otsagabiko auzoa da, Anduña errekaren ipar-ekialdean kokatutakoa. Ibai honen bestaldean Urrutia dauka, eta bere aldean Labariak banatzen du Iribarrendik. Nekazalturismorako etxe ugari daude herrian eta inguruetan.
Baba lurmuturra
Baba lurmuturra (turkieraz: Baba Burnu; grezieraz: Λεκτόν) Turkiako Anatolia eskualdeko lurrik mendebaldekoena da; beraz, Asia osoko lurrik mendebaldekoena da. Itsasargi bat dago Baba lurmuturrean. Antzina Lectum izena zuen.