cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Droga-trafikoa Kolonbian
Gaviriaren Gobernua, 1990-1994
Medellingo kartela desagertu ordez, egitura txikietan banatu zen, Envigado Bulegoa bezala, gainera, Caliren taldearen zeharkako indartzea sustatuz, honek, negozioaren %80a kontrolatzeaz gain, bere inteligentzia metodoak hobetu eta agintarien barnean bere infiltrazioa indartu zuelarik. Eta iritzi publikoaren arreta Escobar eta bere bazkideengan jarri bazen ere, narkotrafikatzaileen beste sareak, bereziki haranaren iparraldekoa, ez ziren hain bortitzak. Trujillon (Valle) Henry Loaiza (El alacrán) eta Diego Montoya (Don Diego) kapoek 90eko hamarkadaren hasieran 250 pertsona exekutatu zituzten, bertako agintarien isiltasunaren erdian.
Justiziari men egiteko politikaren emaitzak zuhurtziaz aztertu zituen Estatu Batuetako gobernuak, narkotrafikoaren nagusi berrien aurkako ekintzetan irmotasun handiagoa eskatzen hasi zitzaion Kolonbiari, eta Bilakuntzako Blokeak Jaime Orejuela eta Ivan Urdinola harrapatzean zenbait arrakasta lortu zituen arren. Gainera, orain ekuazioari osagai berri bat gehitzen zitzaion: legez kanpoko laboreak euren muga azkar hedatzen hasi ziren Gaviria laurtekoaren amaieran. Kokaina trafikoaren plaka birakaria izatetik munduko lehen ekoizlea izatera pasa zen, bere postutik Peru eta Bolivia kenduz. Caliko kartelaren bultzadarekin eta, batez ere, FARC-EPk eta paramilitarrek negozioan gero eta gehiago parte hartzearekin, fenomenoa azkar hedatu zen lurraldearen zati handi batean, hegoaldeko oihanetan batez ere, baina baita beste eremu batzuetan ere, hala nola Catatumbo eta Antioquian. Nahiz eta Estatu Batuek arkotikoen aurkako borrokari egindako ekarpenak murriztu, gobernuak koka eta babaz ereindako eremuen erauzketa biderkatu zuen, 1992an glifosatoarekin fumigatze polemikoak hasiz, laboreak ordezteko programak garatuz.
Bestalde, Magdalena Ertaineko paramilitarrak euren bazkide narkotrafikatzaile izandakoekin borrokan aritu ziren 1990etik aurrera. Henry Perez, bere lehen komandantea, pistolari batek hil zuen 1991ko uztailean, eta Ariel Otero, Caliko kartelarekin lerrokatu zen bere oinordekoa, zorte bera izango zuen 1992ko hasieran. Bizirik atera zen indarra banatu egin zen, eta bere gorpuzki batzuk Escobarren zerbitzura sartu ziren, Ramon Isaza buru zuen beste talde batzuk ingurutik atzera egin zuten bitartean. Bien bitartean, eskualdearen hegoaldean, Hondatik (Tolima) gertu, Jaime Eduardo Rueda Rocha izan zen protagonista, Luis Carlos Galanen hiltzailea, duela urtebete kartzelatik ihes egin zuena eta orain 150 gaizkileko partida bateko burua. Buruzagi nagusi izateko asmoz, Puerto Boyako alkatea hil zuen 1992ko martxoan. Baina bere igoera Operazio Berezien Taldeko patruila batek moztu zuen, bera eta bere segurtasun kidegoko 6 kide hil zituena urte bereko apirilak 23an, Hondan. Bere heriotzaren ondoren, autodefentsen jarduerak nabarmen egin zuen behera zonaldean, hauek euren delinkuentzia jarduerak mimetizatzea erabaki baitzuten.
1993ko abenduan Escobar kanporatuta, Ramón Isazak lurralde estrategikoaren kontrolari berrekingo zion. Hala ere, azkenean, egitura boteretsuenen desintegrazioa lortzeko laurogeita hamarreko hamarkadaren lehen urteetan egindako ahaleginak gorabehera, talde paramilitarrek bultzada berri bat izan zuten Gaviria laurtekoaren amaieran. Horrela, Escobar hil ondoren, Kordobako eta Urabako Autodefentsa Campesinoek (ACCU), Fidelen eta Carlos Castañoren agindupean, hedapen esanguratsu bat izan zuten, hau EPLko ehunka desmobilizaturen laguntzarekin, FARC-EPk metodikoki sarraskituak eta Francisco Caraballoren disidentziarekin. Azkenik, eta huts egindako bakearen albo-ondorio gisa, paramilitarrak liskar latzetan trabatu ziren gerrillarekin, eta horrek gutxienez 600.000 lagunen desplazamendu behartuan eta sarraskiak biderkatzen lagundu zuen, Manuel Cepeda Vargas senataria sikarioen biktima erori zen Bogotan 1994an. UPko beste kideen hilketak bezala, krimen hori gizateriaren aurkako delitutzat jo zuen Fiskaltzak 2014an.
Samperren Gobernua, 1994-1998
Caliko kartela, Medellingo kartela erori ondorengo urrezko garaian, Estatu Batuetako agintariek, herrialde horretako kaleetara iristen zen kokainaren% 35 bidaltzearen arduraduna zela adierazi zuten, eta, horregatik, Kolonbiako erakunde kriminal arriskutsuena bezala katalogatua izan zen. 1985etik 1995era arte egon zen, Rodríguez Orejuela anaiak harrapatu zituztenetik.
1995ean, Rodríguez Orejuela anaiak, Caliren kartelaren sortzaile eta kide nagusiak, Ernesto Samperren presidentetzan harrapatu zituzten. Gilberto Rodríguez Orejuela, anaietan zaharrena eta El Ajedrecista ezizenez ezaguna, negozioak maneiatzeko eta agintariak saihesteko zuen modu bereziagatik, 2004ko abenduaren 3an Estatu Batuetara estraditatu zuten bere anaia Miguel Rodríguez Orejuelarekin batera, El Señor ezizenez. Hogeita hamar urteko kartzela-zigorra ezarri zieten Pennsylvanian, baina murriztu egin zuten karguak onartu eta agintari estatubatuarrekin kolaboratu ondoren. KDAren hainbat txostenen arabera, erakundeak hamar bilioi peso kolonbiar (zazpi mila milioi dolar) irabazten zituen urtean.
"Kartelaren kupula nagusia" osatzen zuten zenbait kide hil egin zituzten urteen poderioz. Jose Santacruz Londoño eta Pacho Herrera hil zituzten, eta Victor Patiño eta Henry Loaiza Estatu Batuetara estraditatu zituzten. Phanor Arizabaleta Arzayus, karteleko azken buruzagia, Kolonbiako kartzela batean dago. 1998an, Ernesto Samperren presidentetza amaitu zenean, Alberto Orlandez Gamboa, El Caracol, Kostaldeko Kartelaren burua, harrapatu zuten.
Kokainaren negozioaren kontrola Gilberto eta Miguel Rodríguez Orejuela anaiek, José Santacruz Londoñok eta Helmer Pacho Herrerak zuzendutako Cartel de Caliren esku geratu zen, Los Extraditables taldearen aurkako gerraren onuradun nagusia izan zena, honen itzalean eta etsai komunari aurre egiteko aitzakiarekin, estatuko segurtasun erakunde eta erakunde politiko askok infiltratzea lortu zutelarik. Haranaren iparraldean, eta Caliren taldeari lotuta, kapoak Ivan Urdinola eta Orlando Henao Montoya ziren, 'Don h' ezizena zutenak, bere bi anaiekin batera, Arcangel eta Fernando, botere ertaineko narkoen sare batez gain (Diego Montoya, Henry Loaiza, Víctor Patiño Fomeque), El Dovio, El Águila eta Zarzal udalerrietatik jarduten zuen. 1994tik aurrera, Estatu Batuetako gobernua, Kolonbiari, narkotrafikoaren nagusi berrien aurkako ekintzetan irmotasun handiagoa eskatzen hasi zitzaion, baita koka eta anapola laboreak herrialdearen hegoaldean esponentzialki hazten hasi zirelako ere. "Bilaketa-blokea" delakoaren erreplika batek eragindako presioak (militarrak, poliziak, DAS eta Fiskaltza) eta Fiskaltzak aldarrikatutako entrega- eta negoziazio-politikaren ekintzak Caliko kartelaren kupula harrapatzea eta entregatzea lortu zuten 1995eko erdialdean. Ekainean Gilberto Rodríguez Orejuela eta Phanor Arizabaleta atxilotu zituzten, uztailean José Santacruz Londoño eta abuztuan Miguel Rodríguez Orejuela. Hilabete horietan, Tulio Enrique Murcillo, Henry Loaiza eta Víctor Patiño Fómeque ere entregatu ziren.
Harrapatu eta hurrengo hilabeteetan, kartelaren kupula, kokainaren negozioaren gaineko kontrola apurka-apurka galtzen ari zela ikusten hasi zen, haranaren iparraldeko bere aliatu ohiek independizatu eta obeditzeari uzten zioten bitartean, Kolonbiako eta AEBetako agintariei informazio konfidentziala eman zietelako aitzakiarekin; horrela, ibilbideez, ereite-eremuez eta ereite-eremuez jabetu ziren. Haustura honek, haranaren iparraldeko kartelaren sendotzea eragin zuen, Ivan Urdinola eta bere koinatu Orlando Henao buru zituena. Poliziaren zenbait elementuren laguntza, Danilo González koronelarena kasu, erabakigarria izan zen prozesu horretan. Hala ere, Helmer Herrera ez zegoen bere negozioen kontrola lagatzeko prest, senide eta ordezkari batzuen bitartez kontrolatzen jarraitu nahi baitzuen. 1996ko martxoan hasi ziren liskarrak, Palmiratik gertu Wílber Varela, Jabon, Orlando Henaoko sikarioen buruzagia, baleatu zutenean. Bi hilabete geroago, maiatzaren 24an, Valle iparraldeko sikarioak Caliko jatetxe batean sartu ziren eta William Rodriguez Abadia hiltzen saiatu ziren, Rodriguez Orejuelatarren semea. Erasotik bizirik atera zen, baina 5 pertsona hil ziren.
Ordutik aurrera, Helmer Herrera eta Orlando Henao klanen arteko gerra areagotu egin zen, atentatuak, sikarioen erasoak eta maniobra juridikoak ugarituz. Iparraldeko kartelak, ondo trebatutako armada pertsonal bat zuen eskura, Poliziako kide ohiak eta haraneko sikario ugari osatzen zituztenak, baina agintarien presioak eta erakunde judizialen aurreko inkriminazioek, "Overolaren gizona" 1997ko irailean entregatzea behartu zuten. Hala ere, bere errenditzea estrategia kontua baino ez zen, espetxetik erakunde narkotrafikatzailearen agindupean jarraitzen baitzuen. Egoerak okerrera egin zuen, Estatu Batuetako gobernuak presio politiko handia egin ondoren, 1997ko abenduaren 1eko egintza legegilearen bidez, Kongresuak estradizioa onartu zuenean, atzeraeraginik gabe eta delitu politikoak aplikatu gabe. Osagai berri honek, Cali eta Haraneko mafien arteko indarkeria are gehiago sustatu zuen, bere puntu gailena izan zuena, 1998ko azaroan, hurrenez hurren, Hélmer Pacho Herrera (Jabonen aginduz) eta Orlando Henao (José Manuel Herrera 'elbarrituaren' eskuetatik) kapoak hil zituztenean.
Azken honen hilketaren ondoren, haranaren iparraldeko kartela Wilber Alirio Varelaren inguruan berrantolatu zen, 'Jabon' ezizena zuena, sikarioen buruzagi bihurtutako polizia ohi bortitz bat, Lorena Henao Montoyaren babesa zuena, Orlandoren arreba eta Ivan Urdinolaren emaztea zena; hala ere, baziren beste talde boteretsu batzuk, Diego Leon Montoya 'Don Diego' eta Hernandorena kasu. Varelak, Herrera klanarekin gerran jarraitu zuen arren, 'Cuchilla', 'Chupeta' eta Luis Ocampo Fómeque 'Tocayo' bezalako beste kapo batzuekin aliantzan, bere erakundea herrialdeko talde narkotrafikatzailerik handiena bezala sendotzen ikusi zuen, urtean batez beste 300 tona koka esportatzeaz arduratzen zena, orduko ekoizpen osoaren% 50 edo 60 inguru. Paradoxikoki, agintarien ekintzak, 1998ko ekainean Kostaldeko Kartela eta 1999ko urrian aurreratutako Milurteko Operazioa desegitearekin batera (Medellingo kapo garrantzitsuak harrapatzea ahalbidetu zuena, Alejandro Bernal Madrigal, 'Joal' ezizena eta Fabio Ochoa Vásquez kasu), zeharka, kartelaren lehiakide posibleak desagerrarazi zituen, 60ren batzuk taldekatzera iritsi zena. Azkenik, 2001ean Jabonen klanak Patxoei gerra irabazi zien. Herrera anaietako batzuk hil egin ziren eta beste batzuek Kolonbiatik ihes egin behar izan zuten.
Pastranaren Gobernua, 1998-2002
Kostaldeko kartelaren burua: Alberto Orlandez Gamboa, "Barraskiloa". 2000. urtean Estatu Batuetara estraditatu zuten. Kartel horrek Barranquillan eta Kolonbiako iparraldeko Karibe eskualdean funtzionatzen zuen, eta herrialdeko beste eskualde batzuekiko eta herrialde mugakideekiko droga-merkataritza kontrolatzen zuen, tokiko ekoizpenaz gain. Gobernu honetan "Despeje gunea" deritzona eman zen, epizentrotzat San Vicente del Caguango biztanleria hartuz FARCeko gerrillarekin bake prozesu bat lortzeko, prozesu honek porrot egin zuelarik matxinatuek narkotrafikoaren negozioan zuzenean sartu izanagatik, Despeje gunea kokaina ekoiztu eta trafikatzeko erabili baitzen, erakundea "narkogerrilla" bezala ezagutua izan zelarik. Erantzun gisa, Kolonbiako gobernuak alde biko akordio bat ezarri zuen Estatu Batuekin narkotrafikoari eta horren onurak jasotzen dituztenei eraso egiteko, talde matxino eta paramilitarrak barne, “Kolonbiako Plana” bezala ezagutzen dena. 1999ko abuztuan, Kolonbiara egindako bisitan, Thomas Pickering Estatu idazkari estatubatuarrak Kolonbiako Gobernuari iradoki zion bere "baketze politika eta bere estrategia antinarkotikoak" berriz ebaluatzea, Estatu Batuek helburu zehatz batzuetan eskainitako laguntza eraginkortasunez bideratzeko. Elkar ulertze hori Kolonbia Plana idaztean gertatu zen. Jatorrizkoa ez bezala, legez kanpoko laboreen ordezkapenean eta lekualdatutako herritarren arretan oinarritzen zena, drogen aurkako gerra eta, ondorioz, izaera militarreko asistentzia lehenesten zituen bikote berria, azken batean, gerrillak zapaltzera zuzenduko zena.
2000ko urtarrilaren 11n. Bill Clintonek Kolonbia Plan berriaren berri eman zuen jendaurrean, eta maiatzaren 5ean, Ameriketako XXX. Kontseiluan, azaldu zuen Kolonbiak eskatutako laguntza ezinbestekoa zela Estatu Batuen segurtasunerako. 2000ko uztailaren 13an, 106-246 Legea sinatu zuen, Hego Amerikako nazioari zuzendutako laguntza-paketearen zenbatekoa onartzen zuena: US $1.3 milioi,% 82rekin Estatuko segurtasun-indarrak indartzeko legez kanpoko laboreak desagerrarazteko lanetan, nagusiki Putumayo eta Caquetá,% 9 garapen alternatiborako,% 3 desplazatuei laguntzeko,% 2 erreforma judizialerako, % 1 giza eskubideen defentsarako eta % 1 baino gutxiago, bakerako.
Abuztuaren 22an, Kolonbiari emandako finantza-laguntza Giza Eskubideekiko errespetuaren inguruan ezarritako murrizketetatik askatzeko, Clintonek, indar armatuak horien etengabeko urraketan konprometitzen zituzten txostenei jaramonik egin gabe, 3201. artikuluaren laugarren atala aipatu zuen, zeinak aukera ematen baitu arau hori saihesteko, baldin eta, presidentearen iritziz, Estatu Batuen osotasun nazionala halakoa bada. Zortzi egun geroago, bi agintariek ofizialdu egin zuten Kolonbia planaren hasiera, narkotrafikoaren aurkako aldebiko konpromiso gisa.
Uriberen Gobernua, 2002-2010
Gobernuak emandako bermeak gorabehera, paramilitar askok ez zuten beren burua entregatu narkotrafikoaren negozio onuragarriak eskaintzen duen abantaila ekonomiko eta militarraren babespean eta legez kanpoko lotutako jarduera guztien babespean (estortsioa, legez kanpoko meatzaritza, kontrabandoa, ausazko jokoak, etab.), narkotizazio eta kriminalizazio ia erabatekoaren esparruan, gerora banda kriminal edo kriminal gisa ezagutuko zena osatuz. Nahiz eta herrialdeko erakunde narkotrafikatzailerik handiena bihurtu, 2002. urtearen ondoren Haranaren Iparraldeko Kartelaren barne gatazkek bere haustura eta zatikatzea eragiten dute. Lehenik eta behin, 2002ko otsailean, Ivan Urdinola Grajales kartzelan pozoitu zuten, eta horrek erakundearen buru historikoetako bat desagerrarazi zuen.
Bigarren eta are garrantzitsuago, narkotikoen esportazioagatik AEBko gorteetan salatutako zenbait kapo hasi ziren Estatu Batuetako justiziarekin akordioak lortzeko aukera aztertzen, bazkideak salatuz. Bi faktoreek biziraun zuten klanen eta klanen artean liskarrak sortzeko aukera eman zuten: Diego León Montoya, 'Don Diego' eta Wilber Varela, 'Jabón', alderdi beligeranteenak zuzentzen zituztenak; Luis Hernando Gómez Bustamante, 'Rasguño'; Víctor Patiño Fómeque, 'El Químico' eta Juan Carlos Ramírez. Tirabirak, kapotetako bat, Víctor Patiño Fómeque, 2002ko apirilaren 9an atxilotu zutenean iritsi ziren. Urte bereko urrian estraditatu zuten, eta, ondoren, KDArekin lankidetzan jardun zuen. Errepresalia gisa, Chupetak Patiñoren senide eta gertukoen aurkako sarraski-kanpaina odoltsu bati ekin zion. 2002ko urriak 16 eta 17an, Orion operazioa egin zen, Medellingo 13. komunan eraso militar bat eta hilarri bat utzi zuen, desagertuak. 2002ko abenduan, On Diegoren aliatuetako bat, Miguel Solano, Jabonek informazioa ematea ere leporatzen ziona, bere aginduz hil zuten Cartagenan. Erabateko gerraren eta kartelaren hausturaren hasiera izan zen. Bi taldeek berehala armatu zituzten euren armada pribatuak, 1.200 pistolari baino gehiago mugiarazi zituztenak: Jabonen Rastrojoak, Comba anaien komandoa (Javier Antonio eta Luis Enrique Calle Serna), eta Don Diegoren Los Machos, 'Capachivo' ezizenez zuzendutakoak. Sikarioen erasoak, hasiera batean, haranaren iparraldeko eta Caliko herrietan gertatu ziren, baina ugaritu egin ziren 2003ko urriaren 13aren ondoren, Varelaren gizonek 'Don Diego' klaneko 7 kide hil zituztenean Grill Cañandonga diskotekan.
Ordutik aurrera, gerra areagotu egin zen eta Kafetero Ardatzera, Antioquiara eta Bogotara hedatu zen, nekazal eremuen nagusitasunagatik sarraskiak, zatiketak eta liskarrak eraginez. 2003tik 2004ra bitartean, gatazkak 1.000 hildako utzi zituen taldeetako kideen, kapotarren gertuko pertsonen eta zibil errugabeen artean. 2004ko martxoaren 25ean, pistolariek Danilo Gonzalez koronel erretiratua hil zuten. 2004ko urriaren 3an, komando armatu bat La Cascada finkara iritsi zen, Candelaria (Valle del Cauca) eta 10 pertsona sarraskitu zituen. Aldi berean, gatillari taldeak benetako armada bezala lan egitera pasa ziren, batez ere Garrapaten arroilaren kontrolagatik Chocó ibaiaren mugetan, eta Ozeano Bareko narkotrafikoko korridore garrantzitsuenetako bat zena; han, borroka bortitz batek, Los Machos eta Los Rastrojos hirien 200 pistolari baino gehiagoren aurka borrokatu zuen 2004ko abenduaren 26an. 'Jabon 'ezizenez ezagutzen diren Rastrojoek aliantza bat osatu zuten Kolonbiako Autodefentsa Batuekin (AUC); desmobilizazio prozesuan parte hartzen saiatu ziren, euren izena Rondas Campesinas Populares (RCP) izenagatik aldatuz, arropa politikoekin inbestitzeko eta eskainitako estatu-onuretatik abantaila hartzeko. Bere aldetik, Don Diego ezizenez, bederatziehunetan Trujilloko sarraskia egin zuten talde paramilitarren babeslea izan zena, armadako agintari batzuk infiltratu eta erosi zituen bere lurraldean seguru egoteko. 2006ko maiatzean, Byron Carvajal koronelaren aginduz, Hirugarren Brigadako tropek 10 poliziaz osatutako komando bat sarraskitu zuten.
2004tik aurrera, agintariek bi kapoen aurkako jazarpena areagotu zuten. Varela Venezuelan babestu zen Comba eta Diego Rastrojo anaien esku hil zen arte, 2008an, Montoyak Haranaren iparraldean geratzea nahiago izan zuen, 2007an Armadaren eta ZTBren esku harrapatu zuten arte. Bi ekintza horiek, 'Chupeta' eta 'Rasguño' ezizenen harrapaketekin batera, herrialdearen historiako kartel boteretsuenetako bat desegiten lagundu zuten. 2006ko abuztuan, azken fronte paramilitarrak armak entregatu ondoren, Uribe gobernuak AUCen buruzagiak La Ceja (Antioquia) presondegian kontzentratzea agindu zuen. Vicente Castañok, 'El Profe' ezizenekoak, erakundeko buruzagi erradikalenetako batek, bake prozesua utzi zuen, autodefentsak negoziazio politiko baten erdian desmobilizatu zirela defendatzen baitzuen. Ondorioz, klandestinitatera itzultzea erabaki zuen, eta oraindik libre zeuden agintari guztiei armetara itzultzeko agindu zien. Hasiera batean "arrano Beltzak" deitu zena sortu zen, eskualde boterea zuten erakunde neoparamilitarren federazioa. Honek, berehala, desmobilizatutako buruzagien aurkako talka eragin zuen, buruzagiek, euren antzinako lurraldeetan hirugarrenen bidez egiten zuten kontrola ezagutzen ez zutenez, Castañok, plaza hauek, agintari berriei "eman" zizkien: ekialdeko Lautadak, Ever Velozari, 'Hh' ezizenez; Uraba, Don Mariori eta Usuga David anaiei (Juan de Dios eta Dairo Antonio); La Sierra Nevada a los Mellizos Mejía Munera (Miguel Ángel eta Víctor Manuel), besteak beste.
Liskar armatuak Orinoquian hasi ziren, non Pedro Oliviero Guerrero Castillok, 'Cuchillo' ezizenez, bere kontura antolatu zituen, eta AUCen antzinako Bloque Centauroseko kideekin aliantzan, Kolonbiako Herri Armada iraultzaile subertsiboa (ERPAC). 'Hh '2006. urtearen amaieran bota zuten. Hala ere, 'Don Berna' eta 'Carlos Mario Echeverry', 'Rogelio' ezizenekoak, Vicente Castañoren mehatxupean sentitu ziren. Lehia azkar konpondu zen, 2007ko martxoan Castaño Behe Cauca antioqueñoan hil zutenean (paramilitar ohien bertsioen arabera, bere gorpua ez baitzen sekula aurkitu). Nazio-mailako armada paramilitar bat berreraikitzeko proiektua eten egin zen, eta obeditzen zioten taldeak banatu egin ziren.
2007ko apirilak 3an, Ever Veloza, 'Hh' ezizena zuena, bere ordezkari nagusietako bat, traizionatu zuena, Bolombolon harrapatua izan zen, Antioquian. Beste alde batetik, 'Macaco', 'Don Berna' eta 'Jorge 40' bezalako buruzagi parek Cejatik delituak egiten jarraitzen zutelako zantzuek, 2006ko abenduan, Itaguiko kartzelara eraman zuten, ustekabean. 2007. urte erdialderako, gobernuak, goraka ari ziren 33 talde edo Bacrim existitzen zirela onartu zuen: (Urabdarrek, Castañoko Bloke Heroiak ere deituak, Belaunaldi Berria, Kolonbiako Herri Armada Iraultzaile Iraultzailea, Arrano Beltzak, Envigadoko Bulegoa, Renacer, Traketoak). Talde hauek Kolonbiako lurralde osoan zehar jarduten zuten, 28 departamendu eta 179 udalerritara iritsiz. Diego León Montoya 'Don Diego', Juan Carlos Ramírez Abadia 'Chupeta' edo Wílber Varela 'Jabón' izan ziren, euren egitura armatuen bidez, "Los Machos" edo "los Rastrojos" bezala ezagutzen zirenak, Cauca harana eta Kosta Pazifikoan nagusi zirenak.
Egoera nahasia ikusita, gobernuak indarra hartzen ari ziren bandei aurre egiteko agindua eman zuen, AUCekin bake prozesuaren emaitzak mehatxatzen baitzituzten. Oscar Naranjo Poliziako jeneralaren agindupean, narkotrafikoaren aurkako borrokan espezializatutako 100 inteligentzia ofizial eta uniformedun talde bat bildu zen haiei aurre egiteko. Presidentetzaren aginduz, 2007ko abuztuaren 25ean, 'Macaco' eta 'Don Berna' Cómbitako (Boyacá) kartzelara bidali zituzten; lehena zuzentzen zuen taldea desegin egin zuten, Mario Garzon 'Mario Bross' ezizenarekin, ekintzak kartzelatik kanpo koordinatzen zituena. Nariñon eta Patia eskualdean lan egiten zuen Belaunaldi Berria erakundea ere kolpatu zuten, 2007ko urrian Hugo González 'El Nomo', José Yela 'el Político' eta John Roima García 'El Niño' aldi berean atxilotuz. Aldi berean, armadak Diego Leon Montoya Zarzalen (Valle) harrapatzea lortu zuen 2007ko irailaren 10ean, Juan Carlos Ramirez Abadia, Chupeta, Brasilen atxilotzen zuten bitartean; honek Los Machosen desartikulazioa suposatu zuen, bere espazioak Rastrojoei utziz. Bloka Araucako Vencedores eta Jorge 40 eta Hernanen antzinako gudariak 2008ko apirilaren 29an, Victor Mejia Munera polizia nazionalaren talde batek baja eman zion Tarazan, eta maiatzaren 2an bere anaia Miguel atxilotu zuten Hondan (Tolima).
Hala, agintarien eraginez, barneko borroken ondorioz edo talde handiagoek xurgatuta, 18 talde desagertu ziren 2006 eta 2008 artean. Baina, espero ez zena, talde antolatuenen finkapena gertatu zen: Urabeñoak, Rastrojoak, ERPAC eta Bidalketa Bulegoa. Rastrojoak, Wilber Varelaren beso armatua, Haranaren Iparraldeko Kartelaren kapota, Kosta Pazifikoaren kontrolean sendotu ziren, euren gertuko lehiakideak ziren Los Machos eta Belaunaldi Berria bandaren desartikulazioarekin. Hala ere, Varela bere ordezkari propioek hil zuten 2008ko urtarrilean, eta Comba anaiek (Javier Antonio eta Luis Enrique Calle Serna) eta Diego Rastrojok bere gain hartu zuten erakundearen agintea. Era berean, ELNrekin aliantza tazituak eginez edo FARCekin konfrontazio irekia eginez, euren lurralde domeinua Kaukasoko eta Nariñoko kostaldea batez ere hedatu nahi izan zuten; Timbiquí, Guapi eta Bocas de Satingaren aldeko gerrak ia 400 hildako eta 15.000 desplazatu baino gehiago utzi zituen 2010 eta 2011 artean. Ozeano Baretik urrun dauden beste toki batzuetara ere joaten saiatu ziren, baina Gaitanistekin edo Urabeñarrekin talka egin zuten. Hain zuzen ere, iparraldean, Vicente Castaño, Daniel Rendón Herrera, 'Don Mario' ezizenez ezaguna, eta Úsuga David anaiek, bere agindupean zeuden komandanteak eta garai hartan Arrano Beltzak ('Gavilán' eta 'Negro Sarley') bildu zituzten, hasiera batean Bloke Héroes de Castaño izeneko talde armatu berri bat osatuz. Buruzagi paramilitarrek Urabaren kontrola mantentzea adostu zuten eta Envigado eta Los Paisas bulegoen aurkako konfrontazio armatuari ekin zioten. Laster, zerbitzu militar moduko bat ezarri zuten zonaldean, eta lehen lanuzte armatu bat egin zuten 2008ko urriaren 15ean, non "gizartean" aurkeztu ziren 'Kolonbiako Autodefentsa Gaitanistak' bezala. 2008. urtearen amaieran Uraba Chocoanon sartu ziren, Panamako mugara iritsiz.
2009ko apirilaren 15ean Poliziak Mario harrapatu zuen. Hala ere, erakundearen agintea, ia ukitu gabe, Juan de Dios Úsuga, 'Giovanny' ezizena zuena, eta bere anaia Dairo Antonio Úsuga, 'Otoniel' ezizena zuena, Kordoba eta Behe Cauca antioquiarraren gaineko domeinua sendotu zuten. Azken hauek, Los Paisas, Enbigadoko Bulegotik banandu ondoren xurgatzen saiatu ziren, honela, euren domeinuak, Ozeano Baretik Karibera hedatzeko, baina ez zuten emaitza erabakigarri bat lortzeko gai izan, eta eremutik kanporatuak izan ziren, borroka horretan 600 hildako baino gehiagoko saldoarekin. Los Urabeñosen aurrerapen hau, neurri handi batean, 'Bulego de Envigado' boteretsuaren hondamendiaren ondorio izan zen, Diego Fernando Murillo Bejarano, 'Don Berna' ezizenez ezaguna, Estatu Batuetara estraditatzean hasi zena, 2008ko maiatzean. Bere ordezkoak aginte egituran gora egiten hasi ziren arren, laster agertu ziren erakundearen barnean banaketak Carlos Mario Rogelio Aguilarren ('Rogelio' ezizena) eta Mauricio Cardona Lopezen ('Yiyo' ezizena) Ipar Amerikako justiziaren menpe egotearen ondorioz. Paisak, antolakuntzatik bananduak, zati batean, Rastrojoek eta Urabeñarrek xurgatu zituzten, baina, luzera, euren lurraldeak, Kordoba eta Behe Cauca, azken erakundera pasa ziren, lurralde horietako batzuetan domeinua mantenduz. Medellinen, Envigadoko Bulegoaren plaza nagusian, gerra bi konbo aurkariren artean piztu zen: bata, Maximiliano Bonillak zuzendua, 'Valenciano' ezizenez, eta bestea, Erick Vargas, 'Sebastián' ezizenez, 6000 pertsona inguru hil zituen gatazka bat. Antzinako Centauros Blokeak kontrolatuak Metan eta Vichadan, 800 gizon inguru elkartuz Lehenengo, Hever Velozaren taldea, 'Hh' ezizena, kanporatu dute, eta, ondoren, Los Macacos, Carlos Mario Jimenezen zuzendaritzapean. Talde honen aurkako guda 2007ko abuztuak 10 eta 14 bitartean Puerto Gaitango guduan erabaki zen, bi aldeetan 250 hildako utzi zituen gudu bat. Bizirik atera zirenak, 200 inguru, irailaren erdialdean Armada Nazionalari errenditu zitzaizkion.
2006an Salvatore Mancuso atxilotu zuten, Kolonbiako Autodefentsa Batuetako komandante eta narkotrafikatzailea, Santander Lozada edo Triple Cero ezizenez ezaguna. Mancuso 2005ean desmobilizatu zen talde paramilitarretik eta 2008an Estatu Batuetara estraditatu zuten. 2002ko irailaren 24an, Estatu Batuetako gobernuak komunikatu bat igorri zuen, non AUCen buruzagiak Estatu Batuetara eta Europara bidaltzen zituzten hainbat droga kargamentu bidaltzearen arduradunak zirela adierazi zuen: "Justizia Departamentua Kolonbiako Autodefentsa Batuetako buruzagien aurkako karguak egiten ari da, 1997tik hamazazpi tona kokaina baino gehiago trafikatzeagatik Estatu Batuetara eta Europara. Inkriminazio-txostenean, narkotrafikoko bost kargu ezarri zituzten Carlos Castaño AUCen buruzagiaren eta Salvatore Mancuso eta Juan Carlos Sierra Ramirez talde paramilitarreko beste bi kideren aurka ". Giorgio Sale enpresari italiarrarekin ere harremana izan zuen, aktiboak garbitzeagatik eta narkotrafikoagatik. Diruaren zati handi bat talde paramilitarrarentzat izan zen, beste zati bat, berriz, inmobiliaria kolonbiar eta italiarretan hainbat inbertsio egiteko erabiltzen zen.
Haraneko Iparraldeko Kartela, herrialdeko erakunde kriminalik boteretsuena bihurtu zen arren, kolpe handiak jasan zituen, bai Indar Publikoak egindako ekintzengatik, bai barne gerrengatik, bere ahalmen ekonomiko eta militarra gutxitzen amaitu zutenak. 2008an amaitu zen, bere buruzagietako bat, Wílber Varela, Jabon ezizena zuena, urtarrilaren 28an eraila izan zenean, eta bere beste bi buruzagiak, Juan Carlos Ramirez Abadia, Chupeta ezizena, urtebete lehenago harrapatuko zituzten, eta deseginda geratuko zen.
Santosen Gobernua, 2010-2018
Juan Manuel Santosen gobernuan, 2016aren amaierara arte, 22.800 atxiloketa baino gehiago egin zitzaizkien Bandas Criminales edo Bacrimeko kideei, paramilitar talde handi batek Uriberen gobernuan desmobilizazioari uko egin ziolako; gainera, 10.300 arma eta milioi eta erdi munizio (armada baten zifrak) konfiskatu dira. Los Paisas, Los Rastrojos eta Los Puntilleros banda kriminalak (Vichada taldearen Meta eta Libertadores blokeen fusioa, 2011n justiziaren mende zegoen ERPACeko talde disidenteak, polizia aliekin, Cuchillo, erakundeko buruzagiarekin, borrokan hil ondoren), baita Metako Bulegoaren ahultzea ere.
Atxiloketa garrantzitsuenen artean Daniel Barrera Barrera dago, El Loco Barrera ezizena duena, Kolonbian zegoen drogaren azken kapo handitzat hartua, 2012an Venezuelako San Cristobalen harrapatua izan zena, Venezuelako agintarien eta Estatu Batuetako eta Erresuma Batuko inteligentziaren laguntzarekin. 2012an Los Rastrojos kriminala eta Maximiliano Bonilla, Valenciano ezizena zuena, Envigadoko Bulegoko buruzagia, 2011n harrapatua, honek Medellinen gerra bat jasaten zuen talde kriminal honen kontrolagatik Erick Vargas Sebastian ezizenarekin, Girardotan urtean harrapatua izan zena. Kolonbiako gobernuak indar publikoen bidez egindako presio handiaren ondorioz, 2012an, Panamako agintari estatubatuarrei drogaren kapo garrantzitsuak eman behar izan dizkiete, Javier Antonio eta Luis Enrique Calle Serna anaiak, Comba anaiak, kasu. Agintarien eraginez erori diren talde kriminaletako beste buruzagi garrantzitsu batzuk honako hauek dira: Dario Andres Leon Humane, Jhonatan ezizena, Meta Blokearen burua, 2015eko azaroan harrapatua; Martin Farfan Diaz ezizena, Pijarbey ezizena, Vichada Bloke askatzailearen burua, 2015eko urrian eraitsia, eta Juan Carlos Mesa Vallejo, Tom ezizena duena, Engado Bulegoko azken buruzagi handia. Oraindik abian diren erasoaldi garrantzitsuenen artean, Agamenon Operazioa dago (bigarren fasean 2017ko maiatzean sartu zen, Kolonbiako armadaren tropekin indartzean), poliziak 2015eko martxoan abiarazia, eta honen helburu nagusia Usuga Klaneko edo Golkoko Klaneko buruzagia harrapatzea edo hiltzea da, gaur egun gobernuan ezagutzen den bezala (lehen Urabtarrak bezala ezagutzen zirenak). Otonielen anaia, Juan de Dios Úsuga David, Giovanny, erakunde honetako beste burua, 2012ko urtarrilean hil zuen Poliziak, urte berria Acandi (Chocó) landa-eremuan ospatzen zuen bitartean, Kolonbia Operazioaren esparruan. Operazio horiek Poliziaren aurkako Plan Pistola (hilketa selektiboak) eta lanuzte armatuak eragin zituzten.
2016ko maiatzetik aurrera, Defentsa Nazionaleko Ministerioaren 015 Zuzentarauari esker, banda kriminalak edo Bacrim talde armatu antolatuak (Gao) bezala ezagutzen dira, Indar Militarrei talde gerrillariak balira bezala borrokatzeko ahalmena emanez, erakunde kriminal horien kanpalekuak bonbardatzea barne.
FARC gerrillak 1980ko hamarkadaren hasieran hasi zituen lehen mugimenduak drogen laborantza eta trafikoari dagokionez, nahiz eta 1998 arte, huts egindako bake-elkarrizketetarako Despeje gunea hasi zenean, zuzenean legez kanpoko drogekin trafikatzen hasi ziren. Gerrilla narkotrafikoan sartzeak beste arazo bat ekarri zuen, ez bakarrik erakunde narkogerrillari gisa sendotu zelako, baita "txertoak" edo zerga iraultzaileak ezarri zituelako ere. Hainbat segurtasun txostenen arabera, talde armatuak 40.000 dolar kobratu ditu hilean laborategien funtzionamenduagatik, eta 20 dolar inguru banatzen den kilogramo bakoitzeko, lehorretik zein ibaitik. 2016an Habanan (Kuba) egin ziren bake-elkarrizketen esparruan gobernuarekin hitzartutako desmobilizazioarekin, narkotrafikoarekin egiten dituen jarduerak desaktibatuta edo murriztuta geratzea espero da, kontuan hartuta 1. frontearen zati batek, komunikatu baten bidez, Juan Manuel Santosen gobernuarekin bake-prozesuan parte hartuko ez duela adierazten duela eta disidentzian deklaratzen dela.
Fundación Paz y Reconciliación gobernuz kanpoko erakundeak egindako ikerketa baten arabera, 2017an gutxi gorabehera 400 borrokalari daude "FARCen disidentziak" deiturikoetan, lurralde nazionaleko 8 departamentutan banatuta, eta buruzagi nagusien artean talde insurgenteko agintari ohiak daude, hala nola, Ivan Mordisco, Calarcá, Rodrigo Cadete, Gentil Duarte, Julián Chollo, Giovanny Chusny Chusny. (Batez ere narkotrafikoarekin lotutakoak) FARCek Disidentziek ez dute aginte bateratu batean jarduten, independenteak dira beren ekintzetan, eta, Nariño eta Cauca departamentuetan daudenen kasuan, elkarren aurka borrokatzen dira lurralde- eta narkotrafiko-kontrolagatik; zonako disidentziarik sutsuenetako bat Guacho goitizena duen disidentzia da, zeina, barne, Ekuadorreko agintariek bilatzen duten, herritarren eta bertako indar armatuetako kideen aurka egindako krimenengatik. 400 kideetatik, 310 FARCeko kide ohiak dira, eta desertatu egin zituzten bake-akordioak arlo tekniko, juridiko eta legalean ezartzeko izandako zailtasunengatik, gerrillari ohiak hiltzeaz eta haien senideen aurkako atentatuez gain, eta antzeko ekintzak egitera behartu zituzten.
Gobernuz Kanpoko Erakundeak 2018ko martxoan egindako ikerketa berri batek disidenteen kopurua 800era igo dela eta hazten jarraituko duela adierazten du, baina Indar Militarren datuek 1.200 kide direla esaten dute. Hala ere, Defentsa Ministerioak, 2018ko maiatzean, harrapaketen eta heriotzen artean 300 disidentzia gizon baino gehiago eta 80 borondatezko entrega neutralizatuko ditu, Cauca eta Nariñoko disidentzien aurkako Herkules operazioaren esparruan. Metaren, Vichadaren, Putumayoren, Guainiaren, Caquetaren eta Vaupesen disidentziei aurre egiteko eta desegiteko, Zeus Operazioa deritzona garatzen ari da, eta emaitza gisa, 2018ko uztailera arte, FARCen gerrilla birsortu nahi duten Gao 's horietako 500 kide baino gehiago harrapatu eta/edo hiltzea izan da.
ELNko gerrillari dagokionez, honek hainbat hamarkadatan ukatu egin du narkotrafikoarekin lotutako jarduerekin finantzatzen dela, baina gobernuak 2014an jakitera eman zuen informazioaren arabera, gerrillari talde hau Los Rastrojos talde kriminalarekin lotzen duten dokumentu eta mezu elektronikoak daude, gaur egun desagertuta daudenak, non azken hauek ELNri droga kargamentuak finantzatzea proposatzen zioten herrialdearen Mendebaldeak (zehazki, herrialdeko departamenduetan). Nariño, non Frontea aktibo dagoen Catatumbo eskualdean 2016an kokaina prozesatzeko laborategiak suntsitu zituen Armadak, ustez ELNren jabetzakoak direnak, fabrikatzen dutenak eta EPLri ematen diotenak, beste talde matxino bat (banda Kriminal bat edo Bacrim bezala ikusia Alvaro Uriberen gobernutik eta Juan Manuel Santosen gobernuan Los Pelusos bezala deitua) narkosoaren jarduera guztia kontrolatzen duena. Koka-hostotik nekazariengana, kokaina prozesatu eta banatu arte, Venezuelako mugako ibilbideak kontrolatu eta zaintzea barne, Mexikoko kartelekin aliantzan. Kokaina, urrutitik, herrialdean nagusiki legez kanpo ekoitzitako alkaloidea den arren, Kolonbiako inteligentzia datuen arabera, Cauca eta Nariño departamentuen artean, amapola edo apaindura landatutako 450 hektarea baino gehiago ere badaude, Estatu Batuetako merkatua helburu duen legez kanpoko heroina ekoizteko. Espero du 2017an gobernuaren eta ELNren artean hasitako bake-elkarrizketekin, ondo amaitzen badute, haren ustezko jarduera narkotrafikatzailea amaitzea.
Minchiate
Minchiate XVI. mendearen hasierako karta-jokoa da, Florentziakoa (Italia). Dagoeneko ez da asko jolasten. Minchiate jokoan erabilitako 97 joko-kartako bakoitza izendatzeko ere erabiltzen da. Karta-sortak lotura estua du tarot-kartekin, baina triunfo talde zabaldua du. Jokoa tarocchiaren antzekoa zen baino konplexuagoa. Minchiatea Florentziako jatorrizko jokoaren aldaera bat da.
Historia
Florentzia tarotaren jaioterriko lehiakideetako bat da. Tarot karten erreferentzia zaharrena, orduan trionfi izenaz ezagunak, 1440koa da, Florentziako notario batek bi karta-joko Sigismondo Pandolfo Malatestara transferitu zituenean.
XVIII. menderako, minchiateak gainditu egin zuen Italiako tarot joko originala. Paolo Minuccik 1676an argitaratu zuen jokoari buruzko iruzkin bat, eta Romain Merlin-ek xehetasunez deskribatu zuen jokoa Origine des cartes à jouer-en, Parisen 1869an argitaratua. Alemanian ere ezagutzen zen XVIII. mendearen amaieran. Jokoa Genoan jokatu zen 1930eko hamarkadan, baina XIX. mendearen amaieran eta XX. mendearen hasieran garrantzia galdu zuen.
Sorta
Minchiatearen sorta eta beste tarot-sorta batzuk desberdinak dira. Lehenengo eta bistako aldea da triunfoak ia bikoiztu egin direla; Minchiaten40 triunfo daude, eta Eroa edo Aitzakia ez dago zenbakitua. Minchiateak zenbaki erromatar gehigarriak erabiltzen ditu bere triunfoetarako. Triunfo-kopuru handia dela eta, jokalariek beren zenbakiagatik deitzen diete, arie-a izan ezik. Minchiateko kartak bi patroi estandarretan datoz, hasierakoa eta amaierakoa, ia bi mendez batera aritu zirenak. Hasierako Minchiatea XVI. mendearen hasierakoa edo XV. mendearen amaierakoa zen. Ezpataz, bastoiz, urrez eta kopaz osatutako lau palo latindar estandarrak daude; horiek ohiko kartak dituzte, batetik hamarrera, eta figurako lau txartel: txota, zalduna, erregina eta erregea. Hala ere, miniaturen sortan, kopetako eta urretako paloetan, "txanka" edo "txotekoa"ren lekua (italieraz, fanti) "neskameak" (fantine) hartzen du. Zaldunak, Marsellako tarotean muntatutako irudiak eta antzeko diseinuak, zentauroak edo esfingeak dira Minchiate sorta askotan. Paloek Portugalgo patroiari jarraitzen diote, Italiako iparraldeko palo-sistemari jarraitzen dioten bastoiek izan ezik. Patroi hori 1900 inguruan desagertu zen.
Luccako Errepublikak Minchiateko sortaren bere bertsioa egin zuen. Sorta horiek Florentzian erabilitakoen oso antzekoak ziren, baina zenbait desberdintasun grafiko zituzten. Errege-erreginak arkuen azpian eserita daude, zaldunak gizakiak dira zaldiak muntatzen, txota guztiak arrak dira, eta Eroa txakur batekin jolasten ari da. Patroi hori XVIII. mendean desagertu zen.
Minchiateko sorta berantiarra luxuzko edizio gisa agertu zen XVIII. mendearen hasieran. Bertsio honetan, zortzi triunfo nagusiek hondo gorria galdu dute. 1820 inguruan, patroi hori birdiseinatu egin zuten itxura lauagoa eta argiagoa emateko, eta triunfo zein pertsonaien karten laurden batean aldaketak izan zituen, triunfo handiei hondo gorria ematen zieten bitartean. Patroi hori Ligurian bizi izan zen 1930eko hamarkadara arte.
Minchiateko sortaren triunfoak, Marsellako tarotaren eta Rider–Waite tarotaren lotura esoterikoa hauek dira:
Quitman konderria (Georgia)
Quitman konderria (Quitman County) Georgiako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Georgetown da. 2010eko zentsuaren arabera 2,513 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Minchiate
Sorta
Zuzentasuna, Sendotasuna eta Neurritasuna hiru "bertute kardinal" klasiko ziren, tarot triunfo ezagunenetan irudikatuak. Minchiateak gainerako bertute kardinala ematen du —Zuhurtasuna—, eta hiru bertute teologalekin handitzen ditu: Fedea, Itxaropena eta Karitatea. Bertute teologalek zuten beste sortabakarra Cary-Yaleko sorta zen. Hau da zazpi bertuteak sartzeko estalki bakarra.
Tystnaden
Tystnaden (euskaraz Isiltasuna) 1963ko Ingmar Bergman suediar zinema zuzendari eta gidoigileak zuzendu eta idatzitako film dramatiko bat da. Ingrid Thulin, Gunnel Lindblom, Birger Malmsten, Håkan Jahnberg eta Jörgen Lindström aktoreek antzeztu zuten.
Minchiate
Sorta
Minchiateak hegoaldeko tarot-patroia jarraitzen du, eta, beraz, ezaugarri asko partekatzen ditu Boloniako eta Siziliako tarotekin, mendebaldeko patroien ordez, hala nola Marsellako tarotarekin alderatuta. Dorrea Marsellako tarotean Jainkoaren Etxea deitzen den bitartean, Deabruaren Etxea deitzen da Minchiatean, eta emakume biluzi bat irudikatzen du, sutan dagoen eraikin batetik ihes egiten duena. Ilargiak ilargia aztertzen duen astrologoa irudikatzen du, berari begira dagoen txakurra eta otarrainaren ordez. Ermitauari dagokion kartari Denbora edo Kondorduna deitzen zitzaion maiz; makuluetan dagoen agure bat irudikatzen du, hondoan hondar-erlojua duela. Hegoaldeko beste sorta batzuek bezala, serieko azken txartela ez da Mundua, Judizioa baizik. Minchiateak osatu egiten du seriea, zodiakoko zeinu guztiak (ausazko ordenan) eta lau elementu klasikoak erantsiz.
Tystnaden
Argumentua
Ester (Ingrid Thulin), bere ahizpa Anna (Gunnel Lindblom) eta hiloba Johanek (Jörgen Lindström) trenez atzerritar herrialde ilun baten barna doaz, ziurrenik gerran dagoena. Hiruak sorterrira itzultzen ari dira, baina euren bidaia eten eta atseden hartzeko hiri bateko erdipurdiko hotel batean ostatu hartuko dute, krisialdi pertsonala igarotzen ari den Ester gaixo jarri baita. Esterrek Annak eragiten dion erakarpen sexuala erreprimitzen duen bitartean, Annak egoera aspergarri hartatik eta ezinegonagatik askatuko duten sentsazio eta bizipenen bila dabil, horrenbestez hoteleko tabernako zerbitzariarekin oheratuko da. Hortaz, bi ahizpen arteko harremana batak bestearekiko duten erabateko gorrotoa eta elkarren arteko menpekotasun patologikoaren nahasketa arraro bat da, gainera haurra egoera honen lekuko mutua ere bilakatuko da.
Minchiate
Sorta
Zortzi triunfo nagusiek hondo gorria dute, eta lehen bostak (aireak) zenbakitu gabe daude. 98. txartela egin zen sorta batzuetarako. Hondo gorriko triunfo bat da, eta aireen gisa ere zenbakitu gabe dago. Emakume biluzi bat irudikatzen du gurpil batean korrika, segur aski Fortuna ordezkatuz. 98 kartako sortak Sizilian XVIII. mendearen hasieran jokatzen zirela esan ohi da, baina Genoako adibide batzuk baino ez dira bizirik irauten. Ez da ziurra nola sailkatu zuen txartel horrek, eta nola eragin zien jokoaren sekuentziei.
Quitman konderria (Georgia)
Geografia
Quitman konderriak 41,586 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,416 ura dira. Beste 3,917 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 0,17 da.
Mikel Pagadizabal
Mikel Pagadizabal Amiano (Villabona, Gipuzkoa, 1974ko ekainaren 29a) euskal gidoilari eta umorista da. ETB1eko Wazemank saioan hasi zuen bere telebistako ibilbidea. Berak dioenez, Anjel Alkainek salbatu egin zuen gidoilari modura kontratatu zuenean. Aktore lanen bat ere egin du.
Minchiate
Minchiate Francesi
Minchiate Francesi edo Minchiate de Poilly, François de Poilly grabatzaileari (1623–93) eta haren semeari (1666-1741) egozten zaion jokoa da. Marrazki bera erabiltzen zuten hiru multzo existitu ziren. Lehenengoak 42 triunfo ditu zenbakituta, bigarrenak 40 triunfo ditu zenbakituta eta Momus zenbakirik gabeko txartel gisa, eta ez du lehen "Le Chaos" txartelik, hirugarrenak 21 triunfo ditu zenbakituta eta Momus zenbakirik gabeko txartel gisa. Lehen estalkirako aurreikusitako jokoa ez da ezagutzen, baina badirudi bigarrena Minchiate italiarra bezala jokatzekoa dela. Hirugarren estalkia, berriz, badirudi Tarot arruntekoa dela (nahiz eta oraindik Minchiateko sorta deitu). Hiru sortek beste 56 karta arrunt dituzte, palo frantsesekin, palo bakoitzak kontinente bat irudikatzen duelarik; ezpatak Afrikarentzat, bihotzak Europarentzat, hirustak Ameriketarako eta diamanteak Asiarako. Grabatuek motiboak partekatzen dituzte Minchiate italiarrarekin eta Tarot Nouveaurekin, eta mitologia erromatarraren motiboak ere hartzen dituzte.
Quitman konderria (Georgia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 2,513 pertsonetatik 1,299 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 34 dira. 1,198 beltzak edo afroamerikarrak. 3 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 2 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 0 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 11 pertsonek kokatzen zuten.
Minchiate
Jokoa
Minchiate bi edo lau jokalarik joka dezakete, ohikoena lau jokalarik bikoteka jokatzea izanda. Jokoa, beste tarot joko batzuk bezala, altxaldi joko bat da, non zenbait karta eta karta-talde harrapatuz puntuatzen den. Tarot-joko gehienetan bezala, kopa eta urreetako karten puntuak alderantzizko ordenan daude, eta jokoa erloju-orratzen kontrako noranzkoan doa. Bost baxuenei papi (aita santuak) deitu zieten, eta bost triunfo altuenei (izarra, ilargia, eguzkia, mundua, tronpetak) aire ("aireak"), eta puntuazio-balio handia dute jokoan. Bolonian jokatutakoa tarocchini-aren antzekoa da alderdi askotan. Joko horietan, txartelen konbinazioak (elkarteak) banakako txartelen balioa baino garrantzitsuagoak dira. Azken altxaldiak 10 puntu balio du. 29. triunfoa txartel bakarra da, berez ez du balio konbinazioetan (versicole) erabiltzen denean baino, 5 puntu balio du. Elkarren segidako hiru txartel puntualen edo gehiagoren segidaren bidez sortzen da versicole bat. Gainera, lau versicole irregular daude:
Conteville-en-Ternois
Conteville-en-Ternois Frantziako udalerria da, Pas-de-Calais departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Minchiate
Jokoa
Versicole guztiak joko hasieran aitortu behar dira. Itzuliaren amaieran, talde bakoitzak bere altxaldiak batuko ditu. 1., 3., 13., 20., 28., 30-33. eta 38. triunfoak txartel baliotsutzat hartzen dira, versicole bat sortu edo oposizioari gauza bera ukatzea ahalbidetzen dutelako. Eroa versicole bakoitzari gehitu dakioke.
Mikel Pagadizabal
Wazemanken arrakastaren ondoren, lan-talde berdinarekin saio gehiagotan aritu zen: Noaoa!, Finlandia, Brinkola, Wazemank 2.0 eta Wazemank 3.0.
Conteville-en-Ternois
Biztanleria
2007an Conteville-en-Ternois udalerrian erroldatutako biztanleak 80 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Mikel Pagadizabal
2010etik 2013ra Euskadi Irratian aritu zen umorezko saio batean Jon Iraolarekin, Anjel Alkainekin eta Ilaski Serranorekin batera.
Nagore Aranburu eta Egoitz Lasarekin batera lehen stand-up bakarrizketa antzezlanak egin ditu: Bodologuak 2010 eta Potologuak 2012
Errugbi (kirola)
Errugbia taldeka jokatzen den kontaktuzko kirola da. Ingalaterran sortua, Rugby School en hasi zen, Rugby herrian, Warwickshire n, 1845ean. Esaten denez William Webb Ellisek asmatu zuen, Rugby Schoolen futbolean ari zirenean, baloia eskuan hartu eta aurkarien aldean utzi zuenean: horixe omen da, International Rugby Board edo IRB koen esanetan, errugbi modernoaren sorrera.
Conteville-en-Ternois
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 35 etxebizitza zeuden, 30 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 5 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 34etxeak ziren. 30 etxebizitza nagusietatik 27 bere jabearen bizilekua ziren eta 4 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 7 etxek lau zituzten eta 23 etxek bost zituzten. 30 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 50 ziren, horien artean 37 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 37 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (13 gizon eta 19 emakume) eta 5 langabezian zeuden (3 gizon eta 2 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Conteville-en-Ternois udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden, 315 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.