cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eydoche
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 17 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
Sundarbans
Bi gobernuak babesteko konpromisoak hartu arren, Sundarbans mehatxupean dago, bai arrazoi naturalengatik bai giza arrazoiengatik.
Aubérive
Etxebizitza
2007an 77 etxebizitza zeuden, 68 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 4 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 76 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 68 etxebizitza nagusietatik 55 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 53 etxek bost zituzten. 49 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 27 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 40 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Eydoche
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Eydoche udalerrian 24 nekazaritza-ustiategi zeuden, 308 hektarea erabiltzen.
Sundarbans
2009ko maiatzean, Aila zikloiak Sundarbanseko hainbat zonalde suntsitu zituen, eta izugarrizko biktimak egon ziren. Gutxienez, 100.000 pertsonak jasan zuten zikloiaren eragina.
Eydoche
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Sundarbans
UNESCOren 2016ko txosten baten arabera, Rampaleko ikatzezko zentral elektrikoa, Rampal Upazila izeneko Sundarbansen iparraldean 14 km-ra dagoena, mangladi bakarreko baso hori kaltetzen jarraitzea aurreikusten da.
Vadena
Vadena, alemanez Pfatten, Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Vadenak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sundarbans
Etimologia
Sundarbansen esanahi literala (সুন্দরবন) «baso ederra» da. Horren ordez, proposatu zen samudraban, shomudrobôn edo chandra-bandhe deituriko tribu baten izenaren aldaeratik etor zitekeela.
Astyanax lineatus
Astyanax lineatus Astyanax generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Characidae familian.
Sundarbans
Etimologia
Hala ere, hitzaren jatorri probablea sundari edo sundri da, Heritiera fomes espeziearen bertako izena.
Megachile hackeri
Megachile hackeri erle espezie bat da, Megachile generoan eta Megachilidae familian.
Sundarbans
Historia
Kapilmunin, Bangladesheko Sundarbanen iparraldean, egindako indusketa arkeologikoaren ondorioz, goiz Erdi Arora iristen diren hiri-kokalekuen aurriak agerian geratu ziren. Mughal garaian, kokalekuak ezartzeko bertako agintariek baso lurrak hartzen zituzten.
1757an, The British East India Companyk jabetza-eskubideak lortu zituen Mughal Alamgir II enperadorearen Sundarbansen gainean, eta 1764an eremuaren mapatzea osatu zuen. Hala ere, mende bat geroago basoen erabilera sistematikoa hasi zen.
1869an, Sundarbanen gaineko jurisdikzioa zuen Oihanak Kudeatzeko lehen Dibisioa sortu zen. 1875ean, mangladi asko Indiako Oihanaren Legearen arabera (1865eko VIII. legea) erreserbatutzat jo zuten. Hurrengo urtean basoaren gainerako zatiak erreserbako baso izendatu zituzten, eta basoa, orain arte administrazio zibilaren barrutiak kudeatzen zuena, Baso Departamentuaren kontrolpean egotera pasa zen. 1879an Baso Dibisio bat sortu zen, basoak kudeatu eta administratzeko oinarrizko unitatea zena, Khulnan (Bangladesh). Lehenengo kudeaketa-plana 1893 – 1898 urteen artean idatzi zen.
Geografia
Sundarbango basoa, Bengalako badiako delta zabalean kokatuta dago, Hooghly eta Padma (bi ibaiak Ganges ibaiaren banatzaileak dira), Brahmaputra eta Meghna ibaiek Bangladesh hegoaldean elkartzen dira.
Sundarbanseko ur gezako baso zingiratsua, urtaroka urez betetzen dena, kostaldeko mahuken barruan dago.
Basoak 10,000 km² estaltzen ditu eta horietatik 6,517 km² Bangladeshen daude. Indiako Sundarbans aldea 3.483 km² gutxi gorabehera dauzka, eta horietatik 1,700 km² ur masek betetzen dituzte, ibai, ubide eta erreka zabaletan, metro gutxi batzuetatik kilometro batzuetara.
Sundarbans ibaien marearteko sare konplexu batek gurutzatzen ditu, lokaztiek eta mangrove baso gazi uharte txikiez osatuta. Bide nabigagarrien sare interkonektatuari esker, itsasontziz basoko ia txoko guztietara iritzi ahal da.
Mendeetan zehar, Deltaren lurzoru emankorrak giza-erabilera intentsiboaren mende egon dira, eta gehienbat ekoregioa nekazaritza intentsibo bihurtu da; ondorioz, baso gutxi geratzen dira.
Aubérive
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Sundarbans
Geografia
Gainerako basoak (Sundarbanseko mangladekin batera), tigrearentzat habitat garrantzitsuak dira, galtzeko arriskuan baitago. Gainera, Sundarban inguruan dauden mangladi-espezieek funtsezko funtzioa betetzen dute Khulnako eta Monglako portuetako milioika biztanleentzako babes-hesi gisa, zikloiek eragindako uholdeen aurrean. Tsunamietatik eta kostaldeko biztanleria lurraren higaduratik ere babesten dute.
Aubérive
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 118 ziren, horien artean 97 aktiboak ziren eta 21 inaktiboak ziren. 97 pertsona aktiboetatik 88 lanean zeuden (53 gizon eta 35 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 21 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 12 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Sundarbans
Fisiografia
Manglareak, Gangesen deltan nagusi dira (ekosistema konplexuak dira). Munduko hiru mangladi-hedadura handienetako bat hartzen duena; zati handiena Bangladeshen dago, zati txikiago bat Indian.
Aubérive
Diru sarrerak
2009an Aubérive udalerrian 68 unitate fiskal zeuden, 188 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 23.315 euro zen.
Sundarbans
Fisiografia
Basoaren zati Indiarra %40 inguru da, eta Bangladeshkoa, berriz, %60 ingurukoa. Hegoaldean, basoak Bengalako badiarekin egiten du topo; ekialdean, Baleswar ibaiarekin egiten du muga, eta, iparraldean, interfaze zorrotz bat dago, lur landuekin.
Aubérive
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
Sundarbans
Fisiografia
Ibaian gora dauden eremuetako drainatze naturalak (ibai-ibilgu nagusietatik kanpo) edonon oztopatzen ditu lubetak eta ezponda zabalak. Sundarbanak, hasiera batean, (duela 200 urte), 16.700 km² ingurukoak ziren. Orain txiki-txiki egin da, bere jatorrizko tamainaren heren batean bihurtzen.
Gaur egun, guztira, 4.143 km² lurrak ditu, 42 km² azalera duten hareazko barrak barne; gainerako ur-eremuak, 1.874 km², ibaiak, erreka txikiak eta ubideak hartzen ditu. Sundarbans ibaiak ur gaziaren eta ur gezaren topalekuak dira. Modu honetan, Gangesen jatorria duten ibaien ur gezaren eta Bengalako badiako ur gaziaren arteko trantsizio-eremua da.
Aubérive
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 argiketaria eta 1 jatetxe.
Sundarbans
Fisiografia
Bengalako badia, milurtekoetan zehar eboluzionatu du. Ibaian gorako sedimentuen metaketa naturalaren bidez eta mareen arteko segregazioarekin batera. Fisiografian formazio deltaikoak dira nagusi, gainazalari eta lurrazpiko dikeei, lonjei eta marea-pisuei lotutako drainatze-lerro kontaezinak dituztenak. Marea-maila ertainetik gorako padura marjinalak ere badaude, marea-hondarrak eta uharteak, marea-kanalen sarearekin, barra distal subaketalak, protodelta buztinak eta zetazko sedimentuak. Sundarbanen zorua 0,9 m-tik 2,11 m-ra aldatzen da itsasoaren mailatik gora.
Aubérive
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Aubérive udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.034 hektarea erabiltzen.
Sundarbans
Fisiografia
Faktore biotikoek garrantzi handia dute kostaldeko eboluzio fisikoan, eta faunarentzat habitat ugari garatu ditu, besteak beste, hondartzak, estuarioak, zingira iraunkorrak eta erdi iraunkorrak, marea-pisuak, marea-pitzadurak, kostaldeko dunak, atzeko dunak eta dikeak. Mangrove landaretzak berak laguntzen du lur-masa berriak sortzen, eta zingiretako morfologian marearteko landaretzak zeregin garrantzitsua dauka. Mangrove faunaren jarduerak marearteko muinoetan ezaugarri mikromorfologikoak garatzen ditu, sedimentuak harrapatu eta atxikitzen dituztenak, mangrove hazientzako substratu bat sortzeko.
Aubérive
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sundarbans
Fisiografia
Duna eolikoen morfologia eta eboluzioa landare xerofitiko eta halofitikoen ugaritasunak kontrolatzen du. Creeperrek, grasek eta sedek hondar-dunak eta sedimentu trinkotu gabeak egonkortzen dituzte. Sunderbans lokaztiak, estuarioan eta deltaiko uharteetan aurkitzen dira, non ibai eta mareen korronte txikia gertatzen den. Pisuak marea baxuetan eta marea altuetan daude, morfologikoki marea-ziklo batean aldatzen dira. Mareak hain handiak dira, non gutxi gorabehera lurraren herena desagertu eta egunero berragertzen baita. Mangleentzat lokaztien barrualdeak etxe ezin hobeak dira.
Eko-eskualdeak
Sundarbansek bi eskualde ditu: "Sundarbans ur gezako zingira-basoak" (IM0162) eta "Sundarbans mangladi" (IM1406).
Sundarbans-eko ur gezako zingira-basoak
Sundarbans-eko ur gezako zingira-basoak Bangladeshko hosto zabaleko baso tropikal hezea dira. Sundarbans Mangladi atzean dauden zingira-baso gaziak irudikatzen ditu, non gazitasuna nabarmenagoa den. Ur gezaren ekorketa eremu bat da (non ura apur bat gazia baino ez den eta euri-garaian nahiko fresko bihurtzen den), Ganges eta Brahmaputra ibaietako ur gezako lumek ur gazia kanporantz bultzatzen dutenean eta zeta pila bat ekartzen dutenean.
Pedro Anchustegui pilotalekua
Pedro Anchustegui pilotalekua (ingelesez: Pedro Anchustegui Pelota Court) Pedro Anchusteguiren hotelaren ondoan 1908. urtean eraikitako pilotalekua da. Eraikina Idahoko Mountain Home udalerriko euskal-amerikar kulturaren ezaugarri da.
Sundarbans
Sundarbans-eko ur gezako zingira-basoak
Ganges-Brahmaputra delta zabalaren 14.600 km² hartzen ditu, Khulna barrutiaren iparraldetik hedatzen dena eta Bengalako badiaren bokalean amaitzen dena zati sakabanatuekin (Indiako mendebaldeko Bengalako estatuan hedatzen dena). Sundarbans-eko ur gezatako zingira-basoak Behe Gangetikoko lautada ugarien eta Bengalako badiarekin muga egiten duten Sundarbans-eko ur gaziko mangrisen artean daude.
Javier Balza
Javier Balza Aguilera (Bilbo, 1957ko irailaren 22a - ) euskal herritar politikaria da. Deustuko Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziatua da. EAJko militantea da eta Eusko Jaurlaritzan karguak izan ditu. 1981tik aurrera Eusko Jaurlaritzaren abokatua izan zen, batez ere Espainiako Auzitegi Konstituzionalaren aurrean. Hortik aurrera Garapen Legegileko Zuzendari izan zen 1987tik aurrera, 1988an Erregimen Juridikoaren Zuzendaria izan zen eta 1991an Garapen Autonomiko eta Erregimen Juridikoarako Kontseilariordea izan zen. 1995an ardura berdinarekin Idazkari Orokorra izan zen. 1999tik 2009ra bitartean Herrizaingo Sailburua izan zen.
Sundarbans
Sundarbans-eko ur gezako zingira-basoak
Asiako giza populazio trinkoenetako bati laguntzeko eskala handiko soiltze eta kokaguneen biktima izanik, ekortze hau desagertzeko mehatxupean dago. Ehunka urteko bizilekuak eta ustiapenak bidesari handia eragin du ekoeskualde honetako habitatean eta biodibertsitatean. Bi gune babestu daude: Narendrapur (110 km²) eta Ata Danga Baor (20 km²). Ekortze honetan habitat-galera hain handia da, eta geratzen den habitata hain zatikatua dago, ezen nekez jakin baitaiteke zein den ekoreskualde honetako jatorrizko landaretzaren osaera.
Eskola kalea (Gasteiz)
Gasteiz ko Eskola kalea Alde Zaharrean dago. Hiribilduaren jatorrizko trazatuaren hiru kaleetako bat da, Frai Zacarias Martinez eta Santa Maria kaleekin batera.
Javier Balza
Ezkonduta dago eta bi seme ditu.
Eskola kalea (Gasteiz)
Kokapena
Alde Zaharraren goiko aldean dago. Frai Zakarias Martinez kalea n hasten da, Goiuri Jauregiaren ondoan, eta Santa Maria plaza raino iristen da.
Luzera
310 metro inguruko luzera du. Ezkerreko espaloian 11 zenbakiraino iristen da eta eskuinekoan 22raino.
Historia
Henrike Knörr eta Elena Martínez de Madina Salazarrek idatzitako “Toponimia de Vitoria I – Gasteizko toponimia I ” (Euskaltzaindia, 2009) liburuaren arabera 1864 urteko udan eskolak eraiki ziren kale honetan.
Osmia simillima
Osmia simillima erle espezie bat da, Osmia generoan eta Megachilidae familian.
Sundarbans
Sundarbans-eko ur gezako zingira-basoak
Champion eta Seth-en arabera (1968), ur gezako urti-basoek ezaugarri hauek dituzte: Heritiera minor, Xylocarpus molluccensis, Bruguiera conjugata, Sonneratia apetala, Avicennia officinalis, Sonneratia caseolaris, Pandanus tectorius, eta Hibiscus tiliaceus beste batzuen artean.
Sundarbans Mangladi
Bangladesh Sundarbanseko mangladi-landaredia oso desberdina da kostaldeko beste oihan ez-deltaiko batzuetatik eta mendiko basoen elkarteetatik. Lehenengoak ez bezala, Rhizophoraceae ez dira hain garrantzitsuak.
Segida ekologikoa
Segida ekologikoa, oro har, honela definitzen da: landare-komunitate desberdinek leku bat ondoz ondo okupatzea. Lohitasun akrostiko batean (kanpoko komunitateak, sekuentzian zehar), komunitate aitzindaria irudikatzen du, eta pixkanaka hurrengo komunitateak ordezkatzen du, etapa seralak irudikatuz, eta, azkenik, eremu klimatikoan tipikoa den komunitate klimatiko sortuz.
Robert Scott Troup-ek iradoki zuen lurzoru higatuko biltegi freskoek sortutako lur finkatu berrian hasi zela ondorengotza. Sortu berri diren leku horietan, landaredi aitzindaria Sonneratia da, ondoren Avicennia eta Nypa.
Lurra goraturik dagoenez, beste zuhaitz batzuk agertzen dira. Akrezioaren bidez lurraren maila goraka doanez eta lurra noiz behinka soilik mareek urpean geratzen denez, Heritiera fomes agertzen hasten da.
Flora
1903an David Prainek, 245 genero eta 334 landare espezie erregistratu zituen.
Munduko beste toki batzuetako mangladi gehienak Rhizophoraceae, Avicenneaceae edo Combretaceae espezieetako kideek ezaugarritzen dituzten. Berriz, Bangladeshko mangladiak Malvaceae eta Euphorbiaceae menderatzen dituzte.
Sundarbans-eko florak sundari (Heritiera fomes), gewa (Excoecaria agallocha), goran (Ceriops decandra) eta keora (Sonneratia apetala) ugari ditu, eremu osoan horiek guztiak modu nabarmenean gertatzen dira. Basoaren berezko zuhaitza sundaria da (Heritiera littoralis), eta segur aski hortik eratorria zen basoaren izena.
Egur gogorra ematen du, etxeak eraikitzeko eta txalupak, altzariak eta beste gauza batzuk egiteko erabiltzen dena.
Oihan landaketa berriak Keora basoak (Sonneratia apetala) eta mareak nagusi dira.
Lokaztientzat, espezie adierazgarria da eta faunarentzat espezie garrantzitsua da, batez ere oreinentzat (ardatza). Dhundul edo passur (Xylocarpus granatum) eta kankra (Bruguiera gymnorhiza) ugari dago, nahiz eta banaketa etena izan.
Palmen artean, Poresia coaractata ondo banatuta daude, Myriostachya wightiana eta Golpata (Nypa fruticans),eta lantza belarra (Imperata móvilica) eta khagra (Phragmitas karka) ondo banatuta daude. Sundarbansen dauden basoen barietateen artean mangladi sastrakak, baso littorala, ur gaziko baso mistoa, ur gaziko baso mistoa eta zingiretako basoa daude.
Basoaz gain, ur gaziko eremu zabalak eta ur gezako zingirak, marearteko etxebizitzak, hareazko etxebizitzak, dunetako berezko landaredia duten dunak, lurzoru hareatsuetan irekitako larreak eta eremu garaiak daude, zuhaixkak eta lurreko zuhaitzak bermatzen dituztenak. Prainen txostenetik aldaketa nabarmenak izan dira mangladi espezie ezberdinen egoeran eta giza landaretzaren berrikuspen taxonomikoan.
Hala ere, Sundarbanen aldaketa horien berri izateko izaera botanikoaren oso azterketa gutxi egin dira. Landarediaren desberdintasunak azaltzeko, ipar-ekialdean ur gezaren eta gazitasun baxuaren eraginak neurtu dira. Sundarbanak baso tropikal heze gisa sailkatu dira, serora-mosaiko oso bat erakutsiz, non kolonizazio primarioa egiten den hondartzako baso helduagoetarako sarbide berrietan. Historikoki, landaretza motak ezagutu dira, uraren gazitasun maila ezberdinekin, ur gezaren distirarekin eta fisiografiarekin korrelazio zabalarekin.
Fauna
Sundarbanek ekosistema paregabea dauka eta basa-habitat aberatsa eskaintzen du. Bangladeshko 2015eko tigreen erroldaren eta Indiako 2011ko tigreen arabera, sundarbanek 180 tigre inguru ditu (106 Bangladeshen eta 74 Indian).
Historian zehar tigre-krisiak ohikoak izan dira, eta Sundarban-etan ohikoak izaten jarraitzen dute, 2000–2010 urten artean 40 pertsona hil baitzituzten. Garrantzitsuena dena, manglareak itsas sistemetatik ur geza eta lurrekoetara igarotzea da, eta habitat kritikoa ematen dute arrain txikien, karramarroen, izkiren eta bestelako krustazeoen espezie askorentzat. Espezie horiek elikatzeko eta babesteko egokitzen dira, eta sustrai-masa mardularen artean ugaltzen dira, pneumatoforo izenez ezagutzen direnak, lohi anaerobikotik gorantz hazten direnak oxigeno-hornidura lortzeko.
1991ko ikerketa batek agerian utzi du Sundarbanseko zati indiarrak hainbat baliabide biologiko dituela, eta horien artean gutxienez garrantzi komertzialeko 150 arrain espezie, 270 hegazti espezie, 42 ugaztun espezie, 35 narrasti eta 8 anfibio espezie, nahiz eta berriak aurkitzen ari diren. Honek Bangladeshen dauden espezieen proportzio esanguratsu bat adierazten du (narrastien %30 inguru, hegaztien %37 eta ugaztunen %34), eta gaur egun herrialdeko beste toki batzuetan desagerturik dauden espezie asko barne hartzen ditu. Zehazki, 2 anfibio, 14 narrasti, 25 hegazti eta 5 ugaztun arriskuan daude.
Faunaren kudeaketa, lehenik eta behin, fauna ehizatik babestera mugatzen da, eta, bigarrenik, eremu batzuk faunaren santutegi izendatzera, basoko produkturik atera ez dadin eta faunak eragozpen gutxi izan ditzan. Bangladeshko fauna gutxitu egin da azkenaldian eta Sundarbanak ez dira gainbehera honetatik libratu, baina mangladi basoak fauna-habitat onak eta haiei lotutako fauna gordetzen ditu.
Horietatik tigrea eta izurdea espezie objektiboak dira basoko bizitzaren kudeaketa eta garapen turistikoa planifikatzeko. Profil handiko eta zaurgarriak diren ugaztunak daude bi ingurune kontrastatzailetan bizi direnak, eta haien egoera eta erabilera egoera orokorraren eta basa-bizitzaren erabileraren adierazle sendoak dira. Espezie batzuk legediak babesten ditu, batez ere Bangladeshko basafauna (1973ko P.O. 23).
Ugaztunak
Bengalar tigrearentzat Sundarbanak habitat garrantzitsuak dira (Panthera tigris).
Basoak basakatu txikiak ere habitatez hornitzen ditu, hala nola oihaneko katua (Felis chaus), arrantza-katua (Prionailurus viverrinus) eta lehoinabar-katua (P. bengalensis).
Zenbait harrapari airean sartzen diren ubide, adar eta sustraien labirintoan bizi dira. Hau da mangladi ekoreskualde bakarra Indo-Pazifiko eskualdeko lurreko harrapari handiena dena, Bengalako tigrea.
Beste habitat batzuetan ez bezala, tigreak hemen bizi dira eta mangladi-uharteen artean igeri egiten dute. Horietan harrapakin urriak ehizatzen dituzte, hala nola ezkontza-oreina (Axis ardatza), muntjacs indiarrak (Muntiacus muntjak), basurdea (Sus scrofa) eta Rhesus makakoa (Macaca mulatta). Gaur egun, Bengalako 180 tigre eta 30.000 orein daude.
Galzorian dauden espezieak
Baso-inbentarioek agerian uzten dute mangladi bi merkataritza-espezie nagusien – sundari (Heritiera spp.) eta gewa (Excoecaria agallocha) – bolumena % 40 eta % 45 jaitsi dela 1959 eta 1983 artean, hurrenez hurren. Arrainak eta ornogabe batzuk izan ezik, animalia basatiak hiltzea edo harrapatzea guztiz debekatuta dagoen arren, badirudi biodibertsitatea murrizteko edo espezieak galtzeko eredu etengabea dagoela (bereziki, sei ugaztun eta narrasti garrantzitsu bat) XX. mendean, eta "jatorrizko mahukaren kalitate ekologikoa murrizten ari dela".
Sundarbanen barruan bizi diren espezie mehatxatuak eta lehen desagertuak hauek dira: Bengalako tigrea, estuarioko krokodiloa, iparraldeko ibaiko terrapina (Batagur baska), oliba koloreko itsas dortoka, izurde gangetikoa, lehorreko dortokak, itsas dortoka belatzak eta karramarro erregeak (zaldiko zapatak) dira.
Sundarbanek arrisku larrian dauden maskaradun oinetakoen kopuruak mundialki garrantzitsuak dira, eta negurako koilara-biltzailearentzat eta indiar eskimalarentzat leku garrantzitsuak dira.
Beste ugaztun-espezie batzuk mehatxupean daude, hala nola tapadun langurra (Semnopithecus pileatus), estalitako igaraba (Lutrogale perspicillata), asiako igaraba (Aonyx cinerea) eta indiako zibeta handia (Viverra zibetha).
Klima-aldaketaren eragina
Sundarbans Sidr zikloia baino hilabete batzuk geroago. Marea-lautada Sundarbansen. Kostaldeko garapen fisikoko prozesuetan hainbat faktorek eragiten dute: olatuen mugimenduak, mikro eta makro-mareen zikloak eta itsasertzeko korronte luzeak, kostaldeko traktuari dagozkionak. Itsasertzeko korronteak asko aldatzen dira montzoiarekin batera.
Ekintza ziklonikoak ere eragiten die. Higadurak eta higidurak, indar horien bitartez, aldaketa fisiografikoaren maila aldakorrak mantentzen dituzte, oraindik behar bezala neurtu gabeak, mangladi landaretzak berak sistema osoari egonkortasun nabarmena ematen dion bitartean.
Montzoi-denboraldi bakoitzean, Bengalako delta ia guztia urpean dago, zati handi bat urte erdian. Beheko deltaren lautadako sedimentua azeleratu egiten da, batez ere, kostako monsoonalen konfigurazioaren eta gertaera ziklonikoen ondorioz.
Gangeseko deltako biztanleek datozen urteetan aurre egin diezaioketen erronka handienetako bat itsas mailaren igoeraren mehatxua da, hain handi batean eskualdea hondoratzeak eta neurri batean klima-aldaketak eragindakoa.
1970eko hamarkadatik aurrera, Bangladeshko manglare-hezegune askotan, manglaretara iristen den ur geza nabarmen murriztu zen, inguruko Indiatik ibaian gora ur geza desbideratu zelako, Farakkako presa erabiliz, Rajshahiko mugan (Bangladesh). Gainera, Bengalako arroa poliki-poliki ekialderantz okertzen ari da mugimendu neotektonikoaren ondorioz, eta, ondorioz, ur geza gehiago sartzen ari da Bangladeshko Sundarbanetan. Ondorioz, Bangladeshko Sundarbansen gazitasuna indiarrena baino askoz txikiagoa da.
1990eko ikerketa batek adierazi zuenez, "ez dago frogarik Himalayako ingurugiroaren degradazioak edo itsas mailaren" negutegiak "eragindako igoerak Bangladeshko uholdeak larriagotu dituenik".
Hala ere, UNESCOren 2007ko txosten batek, "Klima Aldaketari eta Gizateriaren Ondareari buruzko Ikerketa Monografikoak", 45 zentimetroko igoera antropogeniko batek itsas mailan (litekeena XXI. mendearen amaierarako, Klima Aldaketari buruzko Gobernu Arteko Panelaren arabera) %75eko triskantza eragin lezakeela adierazi du.
Horrekin batera, Giza Eskubideen Behatokiaren beste estres mota batzuk; Lohachara uhartea eta New Moore/South Talpatti uhartea desagertu egin dira itsasoaren azpian, eta Ghoramara uhartea erdi-urpean dago.
2012an egindako ikerketa batean, Londresko Zoologia Elkarteak (ZSL) jakin zuen Sunderbaneko kostaldea 200 metroraino atzeratzen ari zela urtebetean. Nekazaritza-jarduerek 17.179 hektarea suntsitu zituzten hiru hamarkadatan (1975 – 2010). Ganbak landatzeak beste 7.554 hektarea suntsitu zituen.
Ikerketa Ozeanografikoen Eskolako (Jadavpur Unibertsitatea) ikerketen arabera, 2010ean itsas mailaren urteko igoera 8 milimetrokoa izan zen. Bikoiztu egin zuen 2000. urtean erregistratutako 3,14 milimetrotik. Horrek, gainazaleko uraren tenperatura 1,5 ºC igotzearekin eta gazitasun maila handitzearekin batera, bertako flora eta faunaren biziraupenerako arazo bat ekarri du. Sundariko zuhaitzak oso sentikorrak dira gazitasunarekiko eta desagertzeko arriskuan daude.
Mangladi basoa galtzeak ezkutu biologiko babesgarria galtzea ekarriko du zikloien eta tsunamien ondorioz. Horrek arriskuan jar ditzake inguruko kostaldeko komunitateak. Gainera, lur-masaren hondoratzeak 6.000 familia etxerik gabe utzi ditu, eta 70.000 pertsona inguru mehatxatuta daude. Giza kapitala kontinentera ihes egiten ari da, %13 inguru 2000 – 2010 hamarkadan.
2015ean egindako ikerketa etnografiko batek, Alemaniako Heiderbergeko unibertsitateko ikertzaile talde batek egina, Sunderbansen krisi bat aurkitu zuen. Ikerketak zioen Indiako eta Bangladeshko gobernuek plangintza txarra egin zutela, aldaketa ekologiko naturalekin batera, eta giza kapitalak ihes egin behar zuela eskualdetik.
Saint-Céols
Saint-Céols Frantziako udalerri bat da, Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Céols udalerrian erroldatutako biztanleak 17 ziren. Familiak 8 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 17 etxebizitza zeuden, 8 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 12 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 8 etxebizitza nagusietatik 3 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 3 etxek bost zituzten. 8 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 3 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 13 ziren, horien artean 10 aktiboak ziren eta 3 inaktiboak ziren. 10 pertsona aktiboetatik 9 lanean zeuden (4 gizon eta 5 emakume) eta 1 langabezian (1 emakume eta 1 emakume). 3 pertsona inaktiboetatik 2 ikasten zeuden eta 1 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
Epinephelus melanostigma
Epinephelus melanostigma Epinephelus generoko animalia da. Arrainen barruko Serranidae familian sailkatzen da.
Saint-Céols
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Céols udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Scaphiodontophis annulatus
Scaphiodontophis annulatus Scaphiodontophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Oikocredit
Oikocredit Ekumenical Development Cooperative Society U.A.k erabiltzen duen marka komertziala da, Herbehereetan egoitza duen eta finantza etikoetan zentratzen den kreditu-kooperatiba bat.
Oikocreditek kreditu konbentzionalak eta mikrokredituak eskaintzen ditu Hegoaldeko herrialde txirotuetako pertsona behartsuei zuzendutako ekoizpen-ekimenak garatzeko. Era berean, aurrezki-produktu bat eskaintzen du erakundeari ekarpen ekonomikoak harpidetuz, eta urtean% 2ko gehieneko interesa ematen du.
Bidezko merkataritza
Oikocreditek laguntza ematen die bidezko merkataritzako erakundeei, eta maileguak, kreditu-lerroak, kapitala eta bermeak eskaintzen dizkie ekoizleei. Oikocredit bidezko merkataritza ren finantzaketa-iturri handienetako bat da. 20 urte baino gehiagoz, Bidezko Merkataritzaren Nazioarteko Elkarteko (WFTO, ingelesezko siglengatik) kide izan zen.
Nekazaritza Ekologikoa
Oikocredit enpresak mikrofinantzetako tokiko erakundeak finantzatzen ditu landa-inguruneetan, baita ekoizleen erakundeak ere, hala nola ekonomia eta tokiko komunitateak garatzen laguntzen duten nekazaritza-kooperatibak.
Mikrofinantzak eta ekonomia erreala
Oikocreditek ekonomia errealeko proiektuak finantzatzen ditu Hegoaldeko herrialdeetan, honako hauen bidez:
Dębe Wielkie udalerria
Dębe Wielkie Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Mińsk barrutian kokatuta. 77,72 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 9971 biztanle zituen.
Oikocredit
Energia berriztagarriak
Energia berriztagarriko unitatea zor-zorro bat eta kapital-inbertsioak (proiektukoak) sortzeaz eta kudeatzeaz arduratzen da. Zorro horren barruan sartzen dira honako inbertsio hauek:
Marcy (Nièvre)
Marcy Frantziako udalerria da, Nièvre departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Oikocredit
Energia berriztagarriak
Elektrizitatea (edo beroa) erabiltzen den lekuan sortzen den proiektuak. Potentzia- edo kapital-ordainketan neurtzen direnean txikiak badira ere, proiektu horiek nabarmen laguntzen diote Oikocrediten misioari, ingurumen- eta gizarte-inpaktuetan neurtzen direnean. Proiektu horren adibide bat da tokiko monetan egindako mailegu bat (GHS), 500,000 dolarren baliokidea Peg Africarentzat, zeinaren subsidiarioek etxeko eguzki-sistemak hornitzen baitizkiete landa-etxeei eta diru-sarrera txikikoak erabileragatik ordaintzeko oinarri batean.
Marcy (Nièvre)
Biztanleria
2007an Marcy udalerrian erroldatutako biztanleak 161 ziren. Familiak 64 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Oikocredit
Emaitza hirukoitza
Energia berriztagarriak finantzaketaren aldetik jasangarriak diren Oikocredit proiektu eta erakundeen finantzaketa-lerro hirukoitzari laguntzen dio, diru-sarrera txikiko pertsonentzat inpaktu sozial positiboa sortzen du eta ingurumena babesten du.
Marcy (Nièvre)
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Oikocredit
Onurak
Energia berriztagarrietan egindako inbertsioek onura nabarmen asko dituzte, hala nola enplegua sortzea, inportatutako erregai fosilen erabilera murriztea eta klima-aldaketaren erritmoa moteltzea. Oikocredit mikrofinantzetan eta nekazaritzan elkartutako gure erakundeekin inpaktu sozial positiboa sustatzen lortutako esperientzia aplikatzen ari da energia berriztagarrian egindako inbertsioetan.
Marcy (Nièvre)
Etxebizitza
2007an 131 etxebizitza zeuden, 69 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 129etxeak ziren. 69 etxebizitza nagusietatik 54 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 4 etxek bi zituzten, 11 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 56 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 27 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Oikocredit
Zifrak eta gizarte-eragina
2021ko Irailaren 31n:
Marcy (Nièvre)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 100 ziren, horien artean 61 aktiboak ziren eta 39 inaktiboak ziren. 61 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (33 gizon eta 20 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 39 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Marcy udalerrian 72 unitate fiskal zeuden, 170 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.855 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra igeltseroa zen.
2000. urtean Marcy udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Parzival
Parzival Erdi Aroan sortutako zaldunen poema epikoa da. Egilea Wolfram von Eschenbach poeta izan zen eta goi-alemanez idatzita dago. Poema, normalean XIII. mendearen lehen laurdenean datatua, Parzival (ingelesez Percival) arturiar heroiaren gertakizunak biltzen ditu. Parzivalen Graal Santuaren bilaketa luzea du ardatz nagusia. 25.000 bertso-lerro inguru ditu, 16 kapituluetan antolatuta.
Jatorria
Eschenbachek idatzitako poema Chrétien de Troyes olerkari frantsesaren azken lanean inspiratzen da, Perceval ou le Conte du Graal. Chrétien de Troyesen poema ere Graal bilaketaren ingurukoa da; frantsesak Peredur Galesko heroia hartu zuen eta Percevalez bihurtu zuen. Dena dela, Chrétien de Troyesen lana osatu gabe gelditu zen eta horrek amaiera emateko gogoa zabaldu zuen egile askoren artean, tartean Wolfram von Eschenbach. Askoz beranduago Richard Wagnerrek, azken horren lana hartuta, Parsifal opera ospetsua idatziko zuen.
Argumentua
Parzivalen aita, Gahmuret, beti abentura bila bizi izan zen zalduna zen. Horregatik, Herzeloyde, bere ama, basoaren erdian hazten saiatu zen, zalditeriaren mundua ezagutu ez zezan eta horrela gal ez zezan. Baina gazteak, zaldun arturiko batzuen balentriak entzun ondoren, Cameloteko gortera joatea erabaki zuen. Bertan, Gurnemanzengandik ohorearen printzipioak ikasten ditu eta bere jakin-mina eta oldarkortasuna neurtzen.
Bere lehen balentrietako batek objektu magikoz betetako gaztelu misteriotsu batera eramaten du; Anfortas gazteluaren buru da. Gaztea isilik egoten da, eta biharamunean gaztelu hondatu eta huts batean esnatzen da. Haluzinazioak ikusarazi dizkion sorginkeria baten biktima izan dela pentsarazten dio. Geroago, Mahai Biribilean leku bat merezi izatea eragiten dioten ekintza batzuen ondoren, bere ohorea gazteluan galdu zuela dioen pertsonaia bat agertzen da, hau da, Graaleko gazteluan. Orduan penitentziazko eta abenturazko bidaia bat hasten da jainkozko mesedea berreskuratzeko. Graalen duin kontsideratuko zaio bere bertutea frogatu ondoren, eta, halaber, bere babesle bihurtuko da.
Ikus, gainera
Kasu guztietan pertsonaia beraren barianteak dira:
Pelota Fronton
Pelota Fronton 1915. urtean eraikitako pilotalekua da. 1935era arte maiz erabilia, eraikina Oregongo Jordan Valley udalerriko euskal-amerikar kulturaren ezaugarri da.
Kroaziako Saskibaloi Kopa
Kroaziako Saskibaloi Kopa (kroazieraz Krešimir Ćosić Cup) Kroazian 1991etik aurrera jokatzen den saskibaloi txapelketa da, kroaziako Saskibaloi Ligaren ondoren garrantzitsuena.
Rosa Aguilar Chinea
Rosa María Aguilar Chinea (Arure, Gomera, 1970) informatikaria da, eta Sistemen Ingeniaritzako eta Automatikako katedraduna 2015etik. 2019ko maiatzetik La Lagunako Unibertsitateko errektorea da eta 2022an Kanarietako Urrezko Domina jaso zuen.
Ibilbidea
Arure herrian jaio zen, Gomeran, Valle Gran Rey izeneko bailaran. Tenerifen oso txikia zenetik bizi izan zen. 1993an Kanaria Handiko Las Palmas Unibertsitatean Informatikan lizentziatu zen eta 1998an Informatikan, Sistemen Ingeniaritzan eta Automatikan doktorea da La Lagunako Unibertsitatean. 1993an ekin zion irakaskuntzari unibertsitate horretan, eta 2015etik Sistemen Ingeniaritzako eta Automatikako katedraduna da.
Ikerketa
Lehiakorrak diren 20 ikerketa-proiektutan baino gehiagotan parte hartu du, horietako hirutan ikertzaile nagusi gisa, eta antzeko transferentzia-proiektuetan enpresekin. 40 artikulu baino gehiago argitaratu ditu estatuko eta nazioarteko aldizkarietan; horietako 30 JCRn indexatuta daude, eta horietatik 10 lehen kuartilean. Bestalde 60 komunikazio baino gehiago aurkeztu ditu estatuko eta nazioarteko biltzarretan.
Unibertsitateko kudeaketa
2009tik 2015era La Lagunako Unibertsitateko Informazio Teknologia eta Unibertsitate Zerbitzuetako errektoreordea izan zen. 2019ko maiatzean, La Lagunako Unibertsitateko errektore hautatu zuten bigarren itzulian, botoen %63,6rekin; Gloria Rojas aurkariak, berriz, %36,4 lortu zuen, eta Antonio Martinón ordezkatu zuen. Unibertsitate horreetako bigarren emakumea izan da. Lehena María Luisa Tejedor izan zen, Edafologiako eta Nekazaritzako Kimikako katedraduna.
2019ko urrian, Aguilarrek Unibertsitaterako gobernu plan bat aurkeztu zuen, lau urtetan garatu beharreko 300 neurrirekin. Unibertsitateko arazo garrantzitsuenen artean, aurrekonturik eza eta belaunaldi-erreleboa zeudela uste zuen.
Bere agintaldian, La Lagunako Unibertsitateak COVID-19 pandemia jasan zuen, eta horrek murrizketa handiak ekarri zituen ikasgeletan, materialetan eta gainerako zerbitzuetan sartzeko. 2020ko abuztuan, La Lagunako Unibertsitateak plan xehakatua bidali zion Kalitatea Ebaluatzeko Agentzia Nazionalari, irakaskuntza-jarduera garatzeko agertoki desberdinekin. Bertan, ahal zen bitartean ahalik eta aurrez aurreko klase gehien ematea planteatzen zen, neurri higieniko-sanitarioak eta ikasgeletan sartzea eragotziko zukeen konfinamendu berri baten kasuan irakaskuntzarekin jarraitzeko mekanismoak kontuan hartuta. Erakundeen laguntzarako hainbat plan ere jarri ziren abian. Besteak beste, digitalizazio eta eten digitalerako plana, ikasle, irakasle eta administrazio eta zerbitzuetako langileen beharrei erantzuteko. Hala, erakundeak zera adierazi zuen, 375 ordenagailu eramangarri, 48 web-kamera eta Interneteko 390 konexio eman zirela 2019-2020 ikasturtearen amaierako alarma-egoeran; eta 2020-2021 ikasturtean 300 ordenagailu eskainiko zirela. La Lagunako Unibertsitateak ere jakinarazi zuen 20.000 PCR egingo zirela unibertsitate-komunitate osoari zuzendutako bahetze-programa batean. Probak Kanarietako Gaixotasun Tropikalen eta Osasun Publikoaren Institutuak egitekoak ziren, eta Carlos III.a Osasun Institutuak baliozkotu zuen, COVIDeko probak egiteko baimena zuten zentro nazionaletako bat baita.
2020ko azaroaren 9tik 10erako gauean, 17 ikaslek gaua eman zuten Unibertsitateko errektoretzaren eraikinean, errektorearen dimisioa eskatzeko. Tenerifeko Ikasleen Plataformak gau horretan eman zuen manifestuaren arabera, ikasleek eskatu zuten ' Bigarren matrikulen eta Indar Armatuek unibertsitate-espazioen inbasioaren erantzule egin zitezela' . Erantzun gisa, La Lagunako Unibertsitateak adierazi zuen La Lagunako Udalari lekua eman ziotela Segurtasun eta Turismoko Kongresu bat egiteko, baina 'ez zela ezagutzen ekitaldiaren izaera' , eta azaroaren 3an ' txakurtxoak eta maniobrak 17:00etatik aurrera'  espero zituztela, eraikin baten erorketaren simulazioa izango zelakoan. Erakusketa horren ondorioz, ikasle talde batek azaroaren 3an bertan kontzentrazio bat deitu zuen, eta 2 lagun atxilotuak izan ziren. Bertan zeuden ikasleek 'polizia-karga bortitza' adierazi zuten, eta Aguilarrek poliziaren jarduna gaitzetsi egin zuen, eta espazioak lagatzeko protokoloa berrikusteko konpromisoa hartu zuen, nahiz eta, egiazki, ez zen irregulartasunik izan ekitaldi hori onartzean, Juan Manuel Plasencia Mendoza Unibertsitateko gerenteak berak sinatu baitzuen, paperek adierazten duten bezala. Hala ere, gertaera horien ondorioz, kontzentrazioa egin zen La Lagunako Unibertsitateko errektoretzaren atean, azaroaren 9an, astelehena, 13:00etan, eta, gero, eraikina okupatu egin zen gaua pasatzeko.
Azaroaren 12an, La Lagunako Unibertsitateak salatu zuen hogeita hamar bat lagunek Errektoretzaren eraikina hartu zutela azaroaren 9ko gauaz geroztik eraikinean lo egiten zutenekin bat egiteko. Espainiako Unibertsitateetako Errektoreen Konferentziak ekintza gaitzetsi egin zuen, eta La Lagunako Unibertsitateak jakinarazpen batean salatu zuen ' kontzentratu asko ez zirela unibertsitate-komunitateko kide ', eta ohartarazi zuen ez zela konponbiderik egongo ' eraikina aldez aurretik hustu gabe; izan ere, ez ziren betetzen ari osasun-agintariek ezartzen dituzten gizarte-urruntzeko arauak, eta, beraz, kutsatzeko arrisku nabarmena zegoen '. Azaroaren 13an, 'erantzukizuneko ' entzierroa utzi zuten, Kanariar Uharteetako Gobernuak kutsadurak murrizteko hartutako neurrien ondorioz, Tenerifeko Ikasleen Plataformaren jakinarazpen baten arabera.
La Lagunako Unibertsitateko kontzentrazioak, Aguilarren ustez, irailean hasi zen 'izen ona galtzeko kanpaina' baten ondorio izan ziren, kontrako ahotsek 'emakumeen lidergoa ahuleziatzat jotzen zuten' eta kanpaina hori Kanarietako Parlamentura iritsi zen. Kanpaina horretan, unibertsitate pribatu gehiagok uhartean 'ateak irekitzeko' aukera eztabaidatu zen, eta hori bidegabekeria litzateke unibertsitatearentzat.
NGC 3002
NGC 3002 izar bat da, Hartz Handia konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Ceratina smaragdula
Ceratina smaragdula erle espezie bat da, Ceratina generoan eta Apidae familian.
Olang
Olang, italieraz Valdaora, Italiako udalerri bat da. Bozen-Hego Tirolgo probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Olang-ek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Dora Barrancos
Dora Beatriz Barrancos (Jacinto Aráuz, 1940ko abuztuaren 15a) ikertzaile, soziologo, historialari, hezitzaile eta feminista argentinarra da. Historian doktorea da Kanpinetako Unibertsitate Estatistikoan (UNICAMP), Brasil, Buenos Airesko Unibertsitateko kontsulta-irakaslea, Filosofia eta Letren Fakultateko (UBA) Genero Ikasketen Diziplina arteko Institutuko (IIEGE) zuzendaria izan zen, eta CONICETeko ikertzaile nagusia da, non 2010 eta 2019 artean direktorioko kide izan zen.
Gazteria eta prestakuntza
Bere aita irakaslea zen, eskoletako zuzendaria, eta ama — Bonjour abizena zuena — etxekoandrea zen. Familia denboraldi batez La Pampako probintziatik Buenos Airesko probintziara aldatu zen. Laprida herrian (Buenos Airesko probintzia), Barrancosek bigarren hezkuntza hasi zuen. 1957an, Buenos Airesko Unibertsitateko Zuzenbide Fakultatean izena eman zuen. Urte horietan «abangoardiako sozialismoan» militatu zuen, baina gero Justizialista Alderdira hurbildu zen, eta Gazteria Peronistan militatu zuen.
1960an aita hil zitzaion, eta bera irakasle lanetan hasi zen familia mantentzeko. Abokatutza utzi eta Filosofia eta Letren Fakultatean Soziologia ikasten hasi zen. 1968an Soziologian lizentziatu zen Buenos Airesko Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultatean.
Erbesteratzea diktaduran
1976ko estatu-kolpearekin Barrancosek bere soziologo lana galdu zuen Arreta Mediko Integraleko Programan (PAMI). Emakumeak heriotza-mehatxuak jaso zituen, baina ezin zuen erbestera joan, bi alaba oso txiki baitzituen, lehen ezkontzakoak, eta epaile baten erabakiaren zain egon behar zuen, neskekin bidaiatzeko baimena eman ziezaion. Hilabete batzuk geroago, 1977ko maiatzean, lagun batek Barrancosi jakinarazi zion Peronisten Gazteriaren kide bat bahitu zutela eta esplizituki aipatu zuela Barrancos torturapean. Egun horretan bertan, Barrancosek eta bere senarrak neskatoak haien aitaren zaintzapean utzi eta Brasilera ihes egitea erabaki zuten.
Belo Horizonten, Barrancos mugimendu feministarekin eta diktaduraren aurka zeuden beste gizarte-mugimenduekin harremanetan jarri zen. Testuinguru horretan izan zuen lehen harremana Michel Foucault filosofo frantsesarekin, eta historiografiaren arloan sartu zen.
Argentinara itzulera eta ibilbide akademikoa
1984an Argentinara itzuli zen eta Alderdi Justizialistari uko egin zion, peronismoa mugimendu kontserbadorea zelakoan – Gazte Peronistako militantea izan zen, mugimendu peronistaren alde ezkertiarrena – eta Argentinako historia politikoa aztertzen hasi zen. Mugimendu sozialista eta anarkistei buruzko hainbat ikerketa argitaratu zituen. 1985ean, Hezkuntzako maisutza lortzeko tesia aurkeztu zuen Minas Geraiseko Unibertsitate Federaleko Hezkuntza Fakultatean, Belo Horizonten.
1986an CONICETen (Ikerketa Zientifiko eta Teknikoen Kontseilu Nazionala) ikertzaile postua lortu zuen, eta gero ikertzaile nagusia izan zen. Historialari gisa, Argentinan feminismoaren garapena, XX. mende hasierako gizarte-mugimenduak, emakumeek egindako iraultzak, mugimendu sozialista eta anarkistak eta hezkuntzaren rola Argentinako Historian aztertu ditu Barrancosek.
1993an Historiako doktoretza lortu zuen Estatuko Kanpinen Unibertsitateko Filosofia eta Giza Zientzien Institutuan. 1997an, Buenos Aires udal izateari utzi eta hiri autonomoa izatera igaro zenez, hiriko lehen legegintzaldia sortu zenean, Barrancos Buenos Aires hiriko legegilea izan zen Frente Grande alderdiaren eskutik. Buenos Aireseko Unibertsitateko Gizarte Zientzien Fakultateko Gizarte Historia Latinoamerikarreko katedrako irakasle titular erregular egin zen. Gizarte eta Kultura Ikasketetan maisutza koordinatu zuen, La Pampako Unibertsitate Nazionaleko Humanitate Fakultatean.
2000 eta 2009 artean, Buenos Airesko Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultateko Genero Ikasketen Diziplina Arteko Institutuko (IIEGE) zuzendari lehiakide izan zen. 2010eko maiatzean CONICETeko zuzendari hautatu zuten, Gizarte eta Giza Zientzien ordezkari gisa. 2019ko maiatzean uko egin zion erakundeari eragiten zion aurrekontu-murrizketaren aurka protesta egiteko.
Quilmeseko Unibertsitate Nazionaleko Gizarte Zientzietako eta Giza Zientzietako Maisutzako zuzendaria da, eta kargu bera bete zuen espezialitateko doktoregoan.
2020ko urtarrilean, Alberto Fernández presidentearen ad honorem aholkulari gisa ofizializatu zuten 88/2020 dekretuaren bidez.
Bizitza pribatua
Eduardo Moonekin ezkonduta dago eta hiru alaba ditu.
Jarrera politikoa
Feministatzat hartuta, emakumearen ahalduntzearen alde lan egin du. Lázaro Cardenasek Mexikon, Rafael Correak Ekuadorren eta Alfonsinek eta Fernándezek Argentinan bultzatutako zenbait politika feministaren alde agertu da, eta, bestalde, Gabriela Michetti eta María Eugenía Vidal bezalako pertsonaia politiko batzuk kritikatu ditu, jarrera kontserbadoreak dituztelako. Emakumeak erradikalismoan duen parte-hartze eskasarekin kritiko izan da, baina Alfonsinen figura berreskuratu du.
Evitaren irudi historikoa ere berreskuratu du, emakumeen botoagatik eta Eva Peron Fundazioko emakumeen aldeko ekintzagatik. Abortuaren eta Me Too mugimenduaren alde agertu da.
2018an abortua legeztatzeari buruzko eztabaidetan parte hartu zuen, eta Nazioko Senatuan egin ziren lege-proiektuaren audientzietan alde agertu zen. Queer teoria defendatzen du eta genero-identitatearen legea babestu zuen.
Lanak
Hainbat liburu idatzi ditu eta lan kolektibo batzuk egin zituen:
Dębica
Dębica Poloniako Behe Karpatoetako voivoderriko hiri-udalerri bat da, Dębica barrutian kokatuta. 33,83 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 46289 biztanle zituen.
Carlia dogare
Carlia dogare Carlia generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Annie Leibovitz
Anna Lou 'Annie' Leibovitz (Connecticut, 1949) argazkilari estatubatuarra da. Lehen emakumea izan zen haren lana Washington-eko National Portrait Galleryn jarrita ikusi zuena.
Munduan ondoen pagatutako argazkilarietako bat da, eta bere lanak argitaratu ohi dira Vanity Fair, Rolling Stone eta Vogue bezalako aldizkarietam. 2005an American Photo aldizkariak argazkilari garaikide inportanteena izendatu zuen.