cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bidegabeko konkurrentzia
Bidegabeko konkurrentzia edo konkurrentzia desleiala ekonomia-sektore batean lehiakide baten edo batzuen aldeko eta beste batzuen aurkako kondizioak sorrarazten dituen egoera da, modu bidegabean edo ordenamendu juridikoaren arauak hautsiz eta konkurrentzia askearen aurka. Adibidez, dumping izeneko praktika, lehiakideen aurkako publizitatea zabaltzea eta monopsonioetan eta monopolioetan sortzen diren dependentzia eta botere-egoerak jotzen dira bidegabeko konkurrentziako egoeratzat.
Judy (filma)
Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Zellweger) eskuratu zuen.
Argumentua
1960ko hamarkadaren amaieran, Londresen kontzertu sorta bat emateko prestatzen ari da Judy Garland, The Wizard of Oz filmeko izarra. Baina ahotsa ahuldu egin zaio denborarekin eta Judy sufritzen ari da, bere bizitza osoa Hollywooden esku jarri ondoren.
Rudolf Nureiev
Rudolf Nureiev (Irkutsk, Errusia, 1938ko martxoaren 17a - Paris, Frantzia, 1993ko urtarrilaren 6a) errusiar dantzaria eta koreografoa izan zen. Zenbaiten aburuz, Nureiev bere belaunaldiko dantzari hoberena izan zen.
Biografia
Nureiev Transiberiar tren batean jaio zen, Irkutsk (Siberia, Sobietar Batasuna) Baxkir-Tatarren familia batean.
1958an, Leningradeko Kirov balletaren bakarlari izan zen, eta antzezpen askotan parte hartu zuen. 1961ean, Parisen, babesa eskatu zion frantses gobernuari. Hori izan zen artista sobietar baten lehen desertzioa Gerra Hotzean, eta nazioarteko zeresan handi sortu zuen. Ondoren mundu osoan ibili zen, Cuevas markesaren balletarekin, eta Chicagoko Operako balletarekin. Geroago, ingeles Royal Balletean sartu zen, eta Margot Fonteyn dantzari famatuarekin bikotea osatu zuen.
Koreografo gisa lan ugari egin zituen; besteak beste, Prokofieven "Romeo eta Julieta" (1977); Manfred (1979); The Nutcracker (1980, "Intxaur kraskailua"). 1962an, Nureiev izeneko biografia argitaratu zen; 1977an antzezle nagusia izan zen Valentino filmean. Nureieven jauziak eta jirabira bizkorrak Vatslav Nijinskiren jauzien parekotzat jo izan dira. Antzezpen aipagarriak izan zituen; besteak beste, Albrecht Gisellen; Armand Marguerite and Armanden; eta Siegfried "Beltxargen Aintzira" lanean.
Erresuma Batuko gastronomia
Erresuma Batuko gastronomiaren berezitasunak agerikoak dira, batezere, asiako zein europako kultura ezberdinekin kontaktu handia izan duen herrialde bat delako eta gainera, indiar zein txinatar sukaldaritzaren eragin nabarmena jasan duelako. Aipatzekoa da, ez duela esandako kulturen eragina errezetetan bakarrik pairatu, errezeta edo plater hauek egiteko unean erabiltzen diren osagaietan ekarpen handiak egin dituzte atzerriko sukaldatzeko era horiek. Hala ere, Erresuma Batuaren errezetarik tradizionalenek jatorri oso zaharra dute, hala nola, ogiaren eta gaztaren lanketak, haragi egosiek, itsasoan edo erreketan arrantzatutako arrainen sukaldatzeak, etab. Plater guzti horiei atzerriko herrialdeetan jatorria duten espeziak gehitzen zaizkie, adibidez, Indiako belarrak, Bangladeshko landareak eta Thailandiako hainbat espezia. Britainiarrek askotan miretsi izan dituzten frantziar eta italiar sukaldaritzak, horregatik, bertako hainbat plater hauengandik kopiatuak izan dira. Bitxikeri gisa, Erresuma Batuko gastronomia izan da lehena "janari lasterra" (fast food) deituriko bere dietara gehitzen, herrialde honetako hiri handi gehienetan erraz aurkitu daitezke mota honetako janaria ematen duten postu edo guneak.
Herrialde honetako plater tradizional aipagarrienak hurrengoak dira: Sunday roast (arkume, rosbif edo oilasko errea), babarruank tomatearekin (baked beans), Welsh rarebit (tostada baten gainean urtutako gazta) eta bacon-a. Pub gehienek mota honetako platerak zerbitzatzen dituzte. Beste plater tradizional bat menta-saltxadun arkume errea da. Bestalde, Eskozian haggis-a da plater nagusienetako bat, oloarekin eta arkumearekin prestatutako odolki bat da, normalean, lekale edo barazkiek osatzen dute platera.
Gosarietan eta "brunch"-etan (breakfast eta lunch hitzeko osaturiko hizkia, gosari berantiarra edo hamaiketako goiztiarra esan nahi du, gehienetan jaiegunetan egiten dira), porridge-a (oloarekin egindako morokilak), kedgeree-a (keztutako arraina, arroz egosia, arrautz nahaskia...) eta gosari ingelesa bezalako errezetek agintzen dute.
Osagaiak
Erresuma Batuko sukaldaritza tradizionala ez da bereziki ezaguna espeziak janarietara gehitzeagatik. Hala ere, gaur egungo bertako sukaldaritzak askotan gehitzen ditu mota honetako osagaiak, indiar gastronomiarekin izan duen harremanari esker. Barazkiak egosita aurkeztu ohi dira bertako jakietan. Arrunta izaten da oloa bezalako zerealak bertako plateretan aurkitzea, betiere, haragiak, arrainak edo ilarrak bezalako jakien ondoan.
Arrainak
Arraiak kostaldetik hurbil dauden guneetan kontsumitzen dira. Hala. Eskozian erraz topatu daitezke izokinarekin egindako plater ezberdinak. Galesen aldiz, Sewin-a edo izokin itxurako amorraia bezalako platerkadak jaten dira. Jellied eels-a oinarri hartuta egiten diren errezetak ere ugariak dira.
Gaztak
Jatorrizko izendapena lortu duten gazta ingelesak ez dira gutxi.
Banda pinttoduna
Banda pinttoduna, The Adventure of the Speckled Band ingelesez, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1892 ko otsailean kontakizun labur eta solte modura The Strand Magazine aldizkarian argitaratu zen. Ondoren, 1892an urte berean, Sherlock Holmesen Abenturak liburu bilduman argitaratu zen, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera.
Argumentua
1883 ko apiril eko goiz batean, Holmesek eta Watsonek Helen Stonerren bisita jaso zuten, tragedia bat kontatu zien gazte beldurtu bat. Bere ahizpa egoera bitxian hil zen, eta zuhurtziak bere aitaordea (Roulotte doktorea) salatzea eragozten zion arren, hori uste zuela aditzera eman zuen, eta beldur handia ziola gehitu zuen.
Erresuma Batuko gastronomia
Postreak
Erresuma Batuko sukaldaritza ez da atzean gelditzen postreen arloan, besteak beste, sagar-tartak, bananazko muffins-ak (kanela eta guzti), summer pudding-a (baiak natarekin) edo custard-a (natilak) ikus ditzakegu. Kornuailesko pasties-ak eta crumbles-ak ere sukaldaritza britainiarraren parte dira.
Banda pinttoduna
Argumentua
Roulotte doktore bortitzaren ustekabeko bisitaren ondoren, Holmes eta Watson Helenen egoitzara joan ziren, non bere aitaorde maltzurraren plana aurkitu eta deuseztatu zuten. Izan ere, Roulotte doktore Helen hiltzeko prest zegoen, bere ahizparekin egin zuen bezala. Baina bere bekatuan zigorra aurkitzen du, Holmesek uxatzen duen suge baten agerpenari esker, eta, azkenik, aitaordea erasotu eta hil zuen.
Eray Şamdan
Eray Şamdan (Gebze (Turkia), 1997ko uztailaren 25a) karatean lehiatzen den kirolari turkiarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabazi zuen kumite ≤67 kg modalitatean, Steven Da Costa frantziarrarekin (urrezkoa) galduz eta Darkhan Asadilov kazakhstandarra eta Abdel Rahman Al-Masatfa jordaniarra (elkarbanatutako brontzezkoa) garaituz.
A Beautiful Day in the Neighborhood
A Beautiful Day in the Neighborhood 2019ko Marielle Heller estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da. Tom Junod kazetariaren "Can You Say ... Hero?" Esquire aldizkariko artikuluan oinarritzen da. Tom Hanks, Matthew Rhys, Susan Kelechi Watson eta Chris Cooper aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Lloyd Vogel kazetari ospetsu zinikoak gogoz kontra onartzen du Fred Rogers telebista ikonoari buruzko artikulu bat idazteko lana. Vogelen bizitza ikusteko era aldatu egiten da Rogers ezagutzen duenean.
Errealitatearekin erkatuz, Rogersen erretratua aldizkarikoaren antzekoa da, baina Vogel kazetaria ez da egiazkoa: Tom Junodek idatzi zuen Esquire-ko artikulu hura.
Anton Rubinstein
Anton Grigorievitx Rubinstein (Vychvatinetz, Podolia, 1829ko azaroaren 28a - Peterhof, San Petersburgo, 1894ko azaroaren 20a) errusiar pianista, musikagilea eta irakaslea izan zen.
Biografia
Bederatzi urte zituela eman zuen lehen kontzertua. Konposizio-ikasketak egin zituen Berlinen S. Dehnekin, 1844-1846 urte-bitartean.
1849. urtean San Petersburgora joan zen, Elena Pavlovna dukesaren pianista izan zen, eta operak idatzi zituen. 1854-1858 urte-bitartean Europan zehar eman zuen kontzertu-denboraldi baten ondoren, ospetsu egin zen.
1862an San Petersburgoko Kontserbatorioa sortu zuen, eta hango zuzendari izan zen 1867 arte.
1867-1886 urte-bitartean kontzertu-saioak eman zituen Europan, eta 1872-1873 urteetan Estatu Batuetara jo zuen.
Rubinsteinek gaur egun arteko errusiar pianisten eskolaren oinarriak finkatu zituen. Teknika ezin hobea zuen, Lisztenaren parekoa.
Opera aipagarriak ditu, besteak beste: Dmitri Donskói (1852); Paradisu galdua (1855); Babelgo dorrea (1872); eta Neron (1879).
Nanshan Barrutia (Shenzhen)
Inguru naturala eta kokapena
Barrutiaren mugak honakoak dira: Yantian Barrutia iparralde eta ipar-ekialdean, Futian Barrutia ekialdean, itsasoa hegoalde eta mendebaldean.
Gymnogobius nigrimembranis
Gymnogobius nigrimembranis Gymnogobius generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Gobiidae familian.
Dunscore
, 'Dùn Sgoir', Eskoziako udalerri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.
Ozeanoen azidifikazio
Ozeanoen azidifikazioa Lurreko ozeanoen pH-aren jaitsiera konstantea da, atmosferako karbono dioxidoaren (CO2) xurgapenaren ondorioz sortua.
Itsasoko uraren pH-a 7 baino zerbait txikiagoa da, hau da, pixka bat basikoa da, eta ozeanoaren azidifikazioa ozeanoetako ura pH neutrorantz jotzea da, pH azidoetara (pH < 7) jo ordez. Giza aktibitatearen ondorioz atmosferara askatutako CO2 kantitatearen %30-40 ozeano, ibai eta lakuetan disolbatzen dela estimatzen da. Oreka kimikoa lortzeko, haren zati bat urarekin erreakzionatzen du azido karbonikoa sortzeko (H2CO3). Azido karbonikoaren molekula batzuk bikarbonato ioietan eta hidrogeno ioietan disoziatzen dira, ozeanoen azidifikazioa gauzatuz (H+ kontzentrazioa handitzen delako).
Azidotasunaren handipenak izaki bizidunetan ondorio kaltegarriak dituela usten da. Hidrogeno ioi libreen presentzia handitzean, azido karbonikotik eratorritako karbonato ioiak bikarbonato ioiak bilakatzea eragiten du. Ozeanoaren basetasuna (≈ [HCO3-] + 2[CO32-]) prozesuarekin ez du aldatzen, edo denborarekin handitu daiteke karbonato ioien disolbazioaren ondorioz. Karbonato ioi eskuragarrien murrizpenak organismo kaltzifikatzaileentzat, hala nola korala edo plankton espezie batzuk, zailtasunak sor dezake kaltzio karbonato biogenikoaren formaziorako, eta ondorioz organismo hauek disoluzioarekiko bulnerableak bihurtzen dira.
1751 eta 1996 tartean, gainazal ozeanoaren pH-a 8,25etik 8,14ra jaitsi dela estimatzen da, munduko ozeanoen H+ ioien kontzentrazioaren handipenaren %35a dena. Azken hamarkadan, lurreko sistemaren modeloek ozeanoaren azidifikazioa analogo historikoak gainditu dituztela adierazten dute, eta ozeanoen beste aldaketa biogeokimikoekin batera, itsaso eta ozeanoetako ekosistemen funtzionamendua honda dezaketela eta 2100 urtetik aurrera ozeanoarekin erlazionatutako zerbitzu eta ondasun askoren ustiapena eten.
Nahiz eta gaur egungo ozeanoen azidifikazioa partzialki jatorri antropogenikoa izan, aurretik gertatu da. Adibiderik garbiena Paleozeno-Eozeno Maximo Termikoa da, orain dela 56 miloi urte gertatu zena, karbono kantitate erraldoiak ozeano eta atmosferara sartu zirenean karbonatozko sedimentuen disoluzioa eraginez ozeano osoan zehar.
Karbonoaren zikloa
Karbonoaren zikloak karbonoaren bi forma ezberdin barneratzen ditu: organikoa (organismo bizi, hil eta deskonposatuetan agertzen dena) eta inorganikoa (arroketan agertzen dena). Konposatu inorganiko hauek bereziki garrantzitsuak dira ozeanoen azidifikazioari buruz ari garenean, ozeanoek CO2 disolbatu forma asko baitituzte. Ozeanoek 36000 gigatona karbono dute, batez ere bikarbonato ioi moduan, lurreko karbono totalaren %0.05a dena.
Fluxu ozeaniko gorakorreko zonaldeetan, karbonoa atmosferara igarotzen da. Bestalde, fluxu beherakorra duten ozeanoko zonaldeetan karbonoa (CO2) atmosferatik ozeanora transferitzen da. CO2 ozeanoan sartzen denean azido karbonikoa sortzen da:
Erreakzio hau bi norabidetan gerta daiteke, hau da oreka kimiko bat lortzen da. Bestalde beste erreakzio hau gertatzen da, non hidrogeno eta bikarbonato ioiak askatzen diren:
Aurreko erreakzioetan ikusten den moduan, espezie ionikoz eta espezie ez-ionikoz osatutako oreka bat osatzen du urarekin.: disolbatutako karbono dioxido askea (CO2 (aq.)), azido karbonikoa (H2CO3), bikarbonatoa (HCO3-) eta karbonatoa (CO32-). Espezie hauen erlazioa itsasoko uraren tenperaturaren menpe, presioaren menpe, gatz kontzentrazioaren menpe, pH-aren menpe eta basetasunaren menpe (Bjerrum-en grafikan ikusten den moduan) dago. Karbono inorganiko espezie hauek ozeanoko gainazaletik ozeano barrukaldera mugitzen dira solubilitate ponparen ondorioz.
Azidifikazioa
Itsas-uran CO2-a disolbatzean hidrogeno ioien (H+) kontzentrazioa handitzen da, eta horrenbestez, ozeanoaren pH-a jaisten da hurrengo moduan:
CO2 (aq) + H2O ⇌ H2CO3 ⇌ HCO3− + H+ ⇌ CO32− + 2 H+.
Caldeira eta Wickett-ek (2003) ozeanoen azidifikazioaren aldaketa modernoen tasa eta magnitudea azkeneko 300 milioi urteetako aldaketa historikoen testuinguruan ipini zuten.
Astronesthes kreffti
Astronesthes kreffti Astronesthes generoko animalia da. Arrainen barruko Stomiidae familian sailkatzen da.
Ozeanoen azidifikazio
Azidifikazioa
Industria iraultza hasi zenetik, ozeanoen ur-azaleko pH-a eskala logaritmikoan 0,1 unitate baino gehiago jaitsi dela kalkulatu da, hau da, H+ %29-aren handipena egon dela. Beste 0,3 edo 0,5 gehiago jaitsiko dela espero da 2100-rako ozeanoak jatorri antropogenikoko CO2 gehiago hartzen badu, koralezko arrezife eta Ozeano Antarkikoak inpaktu arriskutsuenak jasoko dituzte. Aldaketa hauek azeleratuko dira CO2 antropogenikoa atmosferak askatu eta ozeanoak jaso ahala. Ozeanoaren kimika aldaketa, pH-a barne, gizarteak hartzen dituen emisioak murrizteko hartzen duen bidearen araberakoa izango da.
Aldaketa esanguratsuenak etorkizunean espero diren arren, NOAA-ko zientzialariek aragonitan asegabeko ur kantitate handiak Iparramerikako Ozeano Barean agertzen ari direla aurkitu zuten. Plataforma kontinentalak itsas ekosistementzako oso garrantzitusak dira, izan ere, itsas organismoen geihen bat sortu edo bizi dira bertan eta azterketa Vancouver-etik Kaliforniaren iparraldera bakarrik egin zen arren, zintzialari hauek munduko beste plataforma batzuk antzeko efektuak bizitzen egon daitezkeela diote.
Tas
Thomas Lovejoy, Munduko Bankuaren biodibertsitatearen kontseileru nagusiak, hurrengoa adierazi zuen: “hurrengo 40 urteetan ozeanon azidotasuna asko handituko da. Gaur egungo tasa azkeneko 20 milooi urteetan egon dena baino 100 aldiz azkarragoa da, horrenbestez, itsas organismoek aldaketa hauei adaptatzeko duten probabilitatea oso txikia da”. 2100-rako aldaketa biogeokimiko jarraiak ondasun eta zerbitzu ozeanikoetan eragiten badute, gizakien ongizatean ondorio esanguratsua izan dezaketela aurreikusten da, elikagaiak, enplegu eta diru-sarrerak lortzeko itsasoaren menpe daudenentzako.
Gaur egungo azidifikazio-tasak Paleozeno-Eozeno mugan egon zen negutegi efektuarekin konparatu dira (duela 55 milioi urte) ozeanoen ur-azaleko tenperatura 5-6ºC igo zirenean. Gainazaleko ekosistemetan ez zuten izugarrizko kalterik jasan, baina itsas hondoko espezie ugari desagertu ziren. Gaur egun dagoen azidotasuna horrela igotzen jarraitzen badu, azkeneko 65 milioi urteetan ikusitako maila gaindituko da eta handipen tasa Paleozeno-Eozenoan zegoen tasa bider hamar izango da. Egungo azidifikazioa antzeko aurrekaririk gabeko gertakizun geologiko bezala deskribatu da. 2010eko apirilean National Research Council-ek argitaratutako ikerketa batek “azidotasun maila inoiz ikusitako abidadurarekin igotzen ari dela” adierazen zuen. 2012-an argitaratutako Science aldizkariko dokumentu batek erregistro geologikoa aztertu zuen, gaur egungo nahiz etorkizuneko baldintzetarako analogo historiko bat aurkitzeko nahian. Ikertzaileek egungo azidifikazio tasa, azkeneko 300 milioi urteetako edozein momentuan baino azkarragoa dela ondorioztatu dute.
Realclimate blogaren klimaren zientzialarien berrikusketa batek, Royal Society-ko 2005eko informe batekoa, antzeko modu batean tasen garrantzia azpimarratu zuten, egungo azidotasun antropogenikoaren prozesuan. Idatziz:
“Ozeanoaren pH naturala zehaztuta dago CaCO3itsas hondoan hondoratzeko beharrarekin, Ca2+ eta CO32- sarreraren kontra, hauek harrien disoluzioa lurran gauzatzen dutelarik, prozesua meteorizazioa deitua. Prozesu honek ozeanoaren pH-a egonkortzen du, CaCO3 konpentsazioa deituriko mekanismo baten bidez… Kontuan hartzeko puntua hau da, mekanismo hau baino motelago atmosferako CO2-ren kontzentrazioa aldatzen bada, Vostok erregistroan beti izan da horrela, ozeanoaren pH-a ez du modu garrantzitsu batean aldatuko izan ere, CaCO3 konpentsazioa pH.a konstante manten dezake. Egungo erregai fosilen azidifikazioa aldaketa naturalak baino askoz azkarragoa da, horrenbestez, azidotasun maila Lurrak azkeneko 800.000 urteetan ikusitako altuena izango da."
2013ko ikerketa batek gaur egungo azidotasuna Lurrak bizitutako edozein krisi ebolutiboan zegoen azidotasuna bider 10 dela baieztatu zuen. 2015ean Science aldizkarian argitaratutako informe batean, 22 itsas zientzialari nabarmenek, erregai fosilen CO2-rengatik, ozeanoen azidifikotasuna Iraungipen Masiboan baino azkarrago aldatzen ari dela adierazi zuten. Gobernuek gehiegizko tenperatura igoera 2 °C-tan ezartzea, isurketetan murrizketa oso txikia dela defendatzen dute eta “inpaktu dramatikoak” saihesteko baliogabeak. Ikerketaren egile nagusiak, Jean-Pierre Gattuso-k esan zuen: “aurretik egondako negoziazio klimatikoetan ozeanoa ez da kontsideratu. Gure ikerketak argumentu pisutsuak azaltzen ditu aldaketa klimatikoari buruz ONU-n emango den konferentzian (Parisen) aldaketa erradikalak egoteko”.
Ozeanoaren azidifikazioaren abiadura ozeanoen gainazalaren beroketa tasarekin erlazionatuta egon daiteke, izan ere, uraren pH-a zehazten duten oreka kimikoak tenperaturaren menpe daude. Itsasoko uraren beroketak pH-a gutxiago aldatuko luke CO2-ren kontzentrazioaren igoera baino.
Kaltzifikazioa
Ozeanoaren azidotasunean adaketak sortzea eraginak ditu bertako organismo eta habitat-etan. Ozeanoaren azidifikazioaren eragin nabarmenetariko bat oskola eta kaltzio karbonatozko plakaen (CaCO3) produkzioarekin erlazionatzen da. Prozesu hau kaltzifikazio izenarekin ezagutzen da eta organismo askoren biologia eta biziraupenarentzat oso garrantzitsua da. CaCO3 egitura solidoak osatzen ditu, adibidez kokolitoak. Sortu ondoren egitura hauek disolbatu daitezke inguruko uretan, ozeanoko urak karbonato ioiaren (CO32-) kontzentrazio hadiak baditu izan ezik, hau da, asetuta badaude CO32--an.
Mekanismoa
Ozeanoetara atmosferatik sartutako CO2 molekula asko karbono dioxido disolbatu moduan gelditzen dira, beste batzuk bikarbonatoa osatzen duten bitartean (eta azido karboniko gehiago). Honek hidrogeno ioien kontzentrazioa handitzen du, 1 erreakzioan ikusten den moduan. Bikarbonato atomo baino hidrogeno atomo gehiago sortzen dira, desoreka bat sortuz. Oreka kimikoa mantentzeko disolbatuak dauden karbonato ioi batzuk hidrogeno ioiekin erreakzionatzen dute bikabonato gehiago sortzeko. Aldi berean, honek karbonato ioien kontzentrazioa jaisten du 2 erreakzioa desorekatuz, eta CaCO3 egituren disolbaketa sortuz.
1 erreakzioa:
Carrascosa de la Sierra
Carrascosa de la Sierra Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 21 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 13 biztanle zituen 12,76 km²-ko azaleran.
Oligodon eberhardti
Oligodon eberhardti Oligodon generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Ozeanoen azidifikazio
Mekanismoa
2 erreakzioa:
Bikarbonatoan eta karbono dioxido disolbatuaren kontzentrazioaren handitzea, eta karbonato ioiaren kontzentrazioaren txikitzea Bjerrum-en grafikan ikus daiteke.
Asetasun egoera
Itsasoko uraren asetasuna edo saturazio egoera (Ω) mineral bat hauspeatu edo disolbatzeko gaitasuna neurtzen duen neurri termodinamiko bat da, eta kaltzio karbonatorako (CaCO3) hurrengo ekuazioak deskribatzen du:
CO32- kontzentrazioaren jaitsierak Ω txikitzen du, eta ondorioz CaCO3-ren disolbaketa errazten du.
Kaltzio karbonatoa bi ohiko polimorfoetan sortzen da: aragonita eta kaltzita. Aragonita kaltzita baino disolbagarriagoa da, ondorioz, beti aragonitaren asetasun muga gainazaletik gertuago dago kaltzitarena baino. Honek, aragonita sortzen duten organismoek ozeanoen azidifikazio aldaketekiko sentikorragoak direla esan nahi du ere. CO2 maila igotzeak eta itsasoko uraren pH-a CaCO3-ren saturazio maila jaisten du, eta bai kaltzita eta bai aragonitaren asetasun mugak handitzen ditu gainazaletik gertu. CaCO3-ren saturazio mailaren jaitsiera, itsasoko organismoen kaltzifikazioaren txikitzearen arrazoi garrantzitsuetarikoa dela uste da.
Ozenoen azidifikazioaren eragin posibleak
Beste aldetik, espezie batzuentzat, ozeanoko azidotasun mailaren igoera onuragarria izaten da, adibidez;  Pisaster ochraceus deituriko itsasoko izarra baten hazkuntza tasa handituz edota oskolarik gabeko plankton espezieak ozeano alteratuetan garatzeko aukera.
Ozeanoko organismo kalfitzikatzaileen gaineko eragina
Nahiz eta ozeanoen CO₂-aren absortzioa, gizakiok sortutako CO₂ emisioak kontrolatzera laguntzen duen, uste da ph-an eragindako jeitsiera erresultantea organismo kaltzifikatzaileei bereziki kaltetuko diela. Organismo hauek autotrofoetatik heterotrofoetarako elika katea hartzen dute, hauen adibide batzuk; kokolitoforoak, koralak, foraminiferoak, ekinodermoak, krustazeoak eta moluskuak. Lehenago azaltzen den bezala, ozeanoaren baldintza arruntetan Kaltzita eta Aragonita uraren gainazalean egonkorrak dira, karbonato ioia kontzentrazio oso saturatuetan aurkitzen baita. Alabaina, ozeanoaren ph-a jeisten doan heinean, Karbonato ioi gehiago behar dira baldintza normaletara itzultzeko. Karbonato ioien kontzentrazioa asetzen bada, hau da, ura karbonato ioi guztiekin bukatu badu eta horrez gain carbonato ioi gehiago behar baditu, kaltzio karbonatoz egindako estrukturak disolbagarriak bilakatzen dira. Beraz, kaltzifikazio tasan aldaketarik egon ez arren, material Kalkareoaren (kaltzio karbonatoan oso aberatsa den materiala) disoluzio abiadura handitzen da.
2008-an Ipar Atlantikoko sedimentoko baten nukleoko azterketa egin eta gero, ondorioztatu zen kokolitoforoen espezieen konposizioa aldaketarik gabe mantendu den arren (1780-2004 industriako periodoaren bitartean), kokolitoen kaltzifikazioa %40 batean handitu egin da denbora tarte berberan. 2010-ean Stony Brook unibertsitateak egindako ikerketa baten arabera, nahiz eta gune batzuk lehertutak egon eta beste batzuk zaharberrituak izan, ozeanoen azidifikazioaren eraginez baliteke ezinezkoa izatea itsaskien aurreko populazio asko berreskuratzea. Ozeanoen kaltzifikazioaren ondorioak oraindik ezezagunak izatea arren, espezie kaltzifikatzaile askotan eragin negatiboak izatea gertagarria da.
Inosperma adaequatum
Sinonimoak: Inocybe rhodiola, Inocybe adaequata, Inocybe jurana.
Ozeanoen azidifikazio
Ozeanoko organismo kalfitzikatzaileen gaineko eragina
Koralen barneko konpartimenduetan dagoen fluidoa, zeina haien exoeskeletoa hazteko ezinbestekoa dena, oso garrantzitsua da kaltzifikazioaren handipenerako. Itsasoko uraren aragonitako saturazio tasa ingurune-mailetan aurkitzen denean, koralen aragonitazko kristalak azkar haziko dira haien barne konpartimenduetan, beraz haien exoeskeletoa ere azkar haziko da. Beste aldetik, itsasoko uraren aragonitako tasa maila anbientalarena baino txikiagoa bada, koralak lan handiagoa egin behar dute barne konpartimenduetako oreka egokia mantentzeko. Hori gertatzen denean, aragonitazko kristalen hazkuntza prozesua moteltzen da eta horren ondorioz exoeskeletoaren hazkuntza abiadura ere jeitsiko da. Uretan dagoen aragonita kantitatearen arabera, koralak hazteari utzten ahal diote aragonitaren maila oso baxua delako barne konpartimendura ponpeatzeko. Eta koralak beraien kristalak egiten baino azkarrago disolbatuko dira okerrenetako kasuan.
2018-ko urtarrilean Woods Hole Oceanographic Institution egindako ikerketa baten arabera, koralen hazkuntza ur azidifikatuetan eraginda ikusten da, batez ere koralek exoeskeleto dentsoak egiteko gaitasun jeitsieran, exoeskeletoaren hedapen linealean erasan ordez. Eredu klimatiko globalak erabilita, ikusten da koral espezie batzuen dentsitatea %20-ean jeistea posiblea dela mende honen amaieraren inguruan.
Inosperma adaequatum
Deskribapena
Orriak: Estu, gris-okre kolorekoak, gero marroi-okre antzeko kolorekoak, ertz pixka bat argiagoarekin.
Hanka: Lodia eta irmoa, goian zurixka, erdian gris-more kolorea eta purpura kolorea oinarrian; fibrilosoa.
Ozeanoen azidifikazio
Ozeanoko organismo kalfitzikatzaileen gaineko eragina
Ozeanoaren azidifikazioa, kaltzifikazioa mantentzeko organismo batzuk behartzen ditu haien puntu produktiboen kanpoko errekursoak uzteko (hazkuntza adibidez).
Inosperma adaequatum
Deskribapena
Haragia: Gorritu egiten da; zuri-arrosa kolorekoa kapelan eta purpura kolorekoa hankaren oinarrian; usain espermatikoa eta desatsegina du.
Ozeanoen azidifikazio
Ozeanoko organismo kalfitzikatzaileen gaineko eragina
Hainbat lekutan detektatu da, karbono dioxidoa itsas hondotik burbuila moduan igotzen dela, eta zonalde batzuen ph-a eta itsasoetako ur kimikaren beste hainbat aspektu aldatzen dituela. CO2 filtrazio hauei buruzko azterketak, organismo ezberdinen hainbat erantzun dokumentatu dituzte. Koral espezie batzuk sentsibilitate handia dute azidifikazioaren aurrean, horregatik koralezko uharri komunitateak, zeintzuk CO2 filtrazioen gertu daudenak, interes berezikoak dira. Papua Guinea Berrian-n CO2 filtrazioak eragindako ph jeitsierak erlazionatuta dago koralen espezieen dibertsitatearen jaitsierarekin. Hala ere,  Palau-en CO2 filtrazioak ez dira koralen espezie dibertsitatearen jaitsierarekin erlazionatzen, nahiz eta koralen eskeletoen erosioa askoz handiagoa den ph baxuko zonaldeetan.
Beste eragin biologikoak
Kaltzifikazioan aldaketak jasateaz aparte, organismoak hainbat efektu gehiago pairatzen dituzte; haien janarietan izandako inpaktu negatiboen bidez edota zuzenean fisiologian eta ugalketan kaltetzen dituzten efektuak. Adibidez, CO2-kontzentrazio maila altuek, CO2-z induzitutako azidifikazioa eragin dezakete gorputzen fluidoetan, fenomeno honi hiperkapnia deritzo. Gainera, uste da ozeanoko uraren azidotasuna handitzeak hainbat eragin zuzen dakar. Adibidez, ikusi da uraren azidotasun mailaren handiera, txipilu erraldoien tasa metabolikoak murrizten dituela; muskuilu urdinen erantzun inmunologikoa deprimitzen du; eta  pailazo arrain gaztearen usain ezberdinen detekzioa kaltetzen du eta modu horretan zailago egiten zaio predatzaileen usainak ezberdintzea edota haien soinuak detektatzea. Seguruenik, ozeanoaren azidifikazioa uraren propietate akustikoak aldatu dezaketela horren arrazoi nagusia izango da. Azidotasunaren eraginez, soinuak gehiago hedatzen dira eta ozeano osoaren soinuak anplifikatzen ditu. Propietate aldaketa honek, ekolokalizaziorako edota komunikaziorako soinua erabiltzen duten animaliei bereziki eragiten die.
Inosperma adaequatum
Deskribapena
Etimologia: Inocybe terminoa, muskulua, nerbioa, zuntza esan nahi duen "is inós" hitzetik eta burua esan nahi duen "cybe" hitzetik dator; hau da, zuntzezko kapela.
Jangarritasuna
Ez da jangarria.
Ozeanoen azidifikazio
Beste eragin biologikoak
Froga bat eginez, ikusi zen ozeano Atlantikoko longfin txipiluaren arrautzak, ur azidifikatuan (ph maila baxuagoko uran) denbora gehiago behar izan zutela eklosionatzeko, eta jaioberriko txipiluen estatolitoak txikiagoak eta desitxuratuagoak. Ph baxuena, CO2 kantitate arrunta baino 20-30 aldiz handiagoarekin simulatu zen. Hala eta guztiz ere, kaltzifikazio fenomenoarekin bezala, horain arte ez dago prozesu hauen ulermen totala organismoeran edota itsasoko ekosistemetan.
Inosperma adaequatum
Nahasketa arriskua
Nahiz eta Inocybe guztiak sailkatzeko zailak izan, hau bereizten da, itxura sendoa eta usain espermatiko handia duelako
Ozeanoen azidifikazio
Beste eragin biologikoak
Beste efektu posiblea, itsasaldi gorrien gertaeren igoera da. Honen ondorioz, toxinen (azido domoikoa, brebetoxina, saxitoxina) metaketa errazten da itsasoko organismo txikietan (antxoak, itsaskiak…). Horren ondorioz, itsaski amnesikoek sortutako pozoidura, itsaski neurotoxikoak sortutako pozoidura eta itsaski paralitika sortutako intoxikazio kasuak nabarmen handitzen dira gizakion artean.
Inosperma adaequatum
Sasoia eta lekua
Udazkenean, erretxinadun basoetako soilguneetan. Ez da oso ohikoa.
Ozeanoen azidifikazio
Desoxigenazio eta ozeanoaren berotzearen ondorioz anplifikatutako ekosistemen gaineko eragina
Ozeanoetan CO2 kontzentrazio handiaren inplikazioen informazioa biltzen da. Ikerketa Pila bat demostratzen dute ozeanoaren azidifikazioaren, ozeanoaren tenperatura igoeraren (zeina CO2 eta beste hainbat berotegi efektuko gasen emisioz gauzatuta dagoena), efektu konbinatu bat duela itsasoko bizitzan eta ozeanoaren ingurumenean. Honek, beste edozein efektu baino eragin larriagoa sortzen du, izan ere, ozeanoaren berotzea ozeanoko uraren desoxigenizazioa handiagotzen du. Uraren desoxigenizazioa faktore estresagarria da itsasoko organismoetarako, izan ere haien elikadura, arnasketa... zailtzen du (ozeanoaren geruzapena handitzen da dentsitate eta disolbagarritasun efektuen bidez, uretako elikagaiak murriztuz demanda metabolikoa handitzen den batera)
Metaanalisiak ozeanoaren desoxigenizazioaren, berotzaren eta azidifikazioaren efektu kaltegarrien magnitudea eta direkzioa kuantifikatu egin dute. Metaanalisi hauek ikerketa mesokosmotikoen bidez frogatuak izan dira zeintzuk simulatu zuten faktore estresagarri eta efektu katastrofiko bat aurkitu zuten itsasoko elika-katean.
Inosperma adaequatum
Banaketa eremua
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Uzbekistan, Japonia.
Wilson Deodato da Silva
Wilson Deodato da Silva, Tatico (1981eko urtarrilaren 10a - ) Brasilgo futbolaria da.
Ozeanoen azidifikazio
Eragin ez biologikoak
Pentsatzen da, sedimentu karbonatatuen ehorzketaren txikiagotzea hainbat mendetan zehar, eta ez hori bakarrik, gaur egun existitzen diren sedimentu karbonatatuen disoluzioa, ozeanoaren azidifikazioaren ondorioetako bat izango dela. Honek, ozeanoaren alkalinitate handipena (uraren ph handipena) eragingo du. Beraz, ozeanoaren hobekuntza emango da CO2 gordailu gisa, eta baita ere klimaren aldaketa emango da CO2-a ozeanoaren atmosfera uzten duen heinean.
Industrian sortutako eragina
Azidifikazioaren eraginez, merkataritzako arrantzaren eta turismo artikoaren ekonomia eta industriaren jaitsiera. Azidifikazioa Artikoko sare trofikoen euskarriak osatzen dituzten organismo kaltzifikatzaileak kaltetzen ditu, arrantzaren sektorean arazoak eraginez.
Pteropodoak eta izar ahulak Artikoko sare trofikoen euskarriak osatzen dute eta biak oso kaltetutak ikusten dira azidifikazioaren aurrean. Pteropodoen oskolak azidifikazioaren igoeraren eraginez uretan disolbatzen dira eta izar ahulak gihar masa galtzen dute haien apendizeak birsortzen direnean. Pteropodoak haien oskolak sortu ahal izateko, aragonitaren beharra dute, zeina karbonato ioien eta disolbatutako kaltzio ioien artean sortzen dena. Pteratodoak bereziki kaltetuak ikusten dira, izan ere, itsasoetako uraren azidifikazioa, etengabe jaisten du ur superasetuaren karbonato ioien kontzentrazioa eta ioi hauek beharrezkoak dira aragonitaren osaketarako. Ozeano Artikoaren urak subsaturatuak izatera aldatzen ari dira. Gainera, izar ahularen arrautzak ozeano Artikoko ur azidifikatura ateratzen direnean egun gutxietara hil egiten dira. Azidifikazioa, ozeano Artikoko sare trofikoak arriskuan jartzen ditu bere oinarritik hasita. Ozeano artikoaren sare alimentarioak sinpletzat kontzideratzen dira, hau da, pausu gutxi daude organismo txikietatik, predatzaile handietararte. Adibidez, pteropodoak oinarrizko elementoak dira predatzaile handiagoetarako segida batentzat: handiagoa den planktona, arrainak, itsas hegalariak, baleak. Bai pteropodoak, baita itsas izarrak ere, oso oinarrizko elikagai iturriak dira eta haien eliminazioa sare trofikotik arrisku izugarria izango zen ekosistema osotako. Organismo kaltzifikatzaileetan sortutako efektuak sare trofikoen oinarrietan arrantzaguneekin akabatuko zuen. Estatu Batuetako arrantzaguneetan hartutako arrainen balioa 2007. urtean 3,8 mila milloi $-koa izan zen eta horren %73-a organismo kaltzifikatzaileetan eta haien predatzaileetan jatorria zuen. Beste hainbat organismo zuzenean kaltetuak izaten dira kaltzifikazioaren eraginez. Adibidez, itsas kaltzifikatzaileen haztearen jaitsiera (amerikako otarraina, kuatoba ozeanikoa eta bieirak) salmen eta kontsumorako itsaski aragi gutxiago dagoela esan nahai du. Karramarro gorri errealeko arrantzaleak ere arriskuan daude, izan ere, karramarro honek kaltzifikatzailea da eta karbonato ioien beharra dituzte haien oskolak osatu ahal izateko. Gainera, karramarro gorri errealen kumeak %100-ko hilkortasuna esperimentatzen dute, ur azidifikatuetan 95 egun ondoren pasata. 2006. urtean kabina gorriak uztaren mailaren erreferentzia totalaren %23-a adierazten zuen eta karramarro gorriaren populazioaren jaitsiera bat arriskuan jarri dezake karramarroaren bilketa industriarako. Baliteke, hainbat produktu eta zerbitzu ozeaniko arriskuan ikustea ozeanoaren azidifikazioaren eraginez era honek biziraupen baliabidei eragingo die 400-800 milloi pertsonetan.
Herri indigenoetan sortutako eragina
Ozeanoen azidifikazioa Artikoko ekonomia turistikoa kaltetuko du eta herri indigenen bizimoduan eragina izango du. Arrantzaren industria eta kirol heiza Artikoko turismoaren adar sendo bat osatzen dute. Sare trofikoen kolapsoaren eraginez, kirol arrantzaren industria arriskuan dago, sare trofikoak arrapatzen dituzten arrainen elikagaiak direlako. Turismoaren jaitsiera, diru-sartzen beherakada eragiten du eta ekonomiak arriskuan jartzen ditu, izan ere, hauek gero eta gehiago turismoaren eskutan daude. Itsas bizitzaren jaitsiera edota desagerpena, herri indigenoen elikaduran ere eragingo du.
CO2 -ren emisioak murriztea
2009-ko deklarazioan munduko liderrei hurrengoa eskatu zien:
CO2-ren kontzentrazio atmosferikoa 450 ppm-era egonkortzeko emisioen gutxipena eskatzen zen epe motzera, etorkizun batean murriztapen esanguratsuagoak gauzatuz.
Aldaketa Globaleko Kontsultarako Kontseilu Alemaniera-k hurrengoa adierazi zuen:
Itsas organismoen kaltzifikazioaren alterazioa saihesteko eta itsas sare trofikoak aldatzearen arriskua ekiditzeko, hurrengoa bete behar da: ur azaletik gertu dauden itsas-uren pH-a ezin da 0,2 unitate jaitsi batezbesteko balore preindustralaren azpitik edozein eskualde ozeanikoan.
Ozeanoaren azidikazioarekin erlazionatutako politikaren helburu bat etorkizuneko beroketa globalaren magnitudea da. Nazio Batuen Konbentzio Esparrua Klima Aldaketa-ren kideek ( UNFCCC) beroketa 2 °C azpitik mugatzea zuten helburu, maila preindustrialarekin erlazionatuta. Helburu hau beteteko jatorri antropogenikoen CO2 emisoak jaitsi behar dira modu adierazgarri batean.
Berotze globala 2 °C-tara mugatzea ozeanoen ur-azaleko pH-a 0,16 murriztea lortuko luke maila preindustrialetatik. Honek ozeanoen ur-azaleko pH-aren murriztapen esanguratsua ekarriko luke.
2015ko irailak 25ean, USEPA-k herritarrek urte bereko ekainak 30ean eginiko eskaera deuseztatu zuen. Eskaera horretan EPA-k TSCA-n oinarrituz, CO2-aren erregulazioa ezkatzen zen ozeanoen azidifikazioa arintzeko. Ezeztapenean, ozeanoen azidifikazioaren arriskuak “modu eraginkorragoan” tratatzen zirela neurri nazionaletan esan zuen EPA-k, adibidez, Ekintza Klimatiko Lehendakaritza Plana-ren bidez eta beste herrialdeekin lantzeko bide ezberdinak bilatzen zirela deforeztazioa eta emisioak murrizteko eta energia garbia eta eraginkortasun energetikoa sustatzeko.
Carme Alemany Gómez
Carme Alemany Gómez ( Bartzelona, 1939ko abuztuaren 7a - Bartzelona, 2021eko irailaren 24a ) soziologo eta feminista katalana izan zen, emakumeei eta hezkuntzari, enpleguari eta teknologiari buruzko ikerketetan aitzindaria
Ozeanoen azidifikazio
CO2 -ren emisioak murriztea
2017-ko martxoak 28an, A.E.B Ekintza Klimatikoko Plan-etik atera zen, agindu exekutibo batengatik. Urte bereko ekainak 1ean, A.E.B Pariseko hitzarmenetik baztertuko zirela adierazi zuten eta ekainak 12an, G7-ko Aldaketa Klimatikoaren Promesatik abstenituko zirela esan zuten, hauek CO2-ren emisioak murrizteko bi organismo internazional izanik.
Ingenieritza Klimatikoa
Ingenieritza klimatikoa (tenperatura edota emisioen ondorioz pH-aren jaitsiera) ozeanoen azidifikazioari aurre egiteko erantzun posible bat izan daiteke. IAP adierazpena (2009) ingenieria klimatikoaren kontra egin zuen:"Murriztapen saiakerak, hala nola sustantzia kimikoen adizioa azidifikazioaren efektuak kontrarrestatzeko, oso garestiak izan daitezke, partzialki eraginkorrak eta bakarrik eskala lokal batentzat. Gainera, itsas ingurumenarentzako kalt gehigarriak sor ditzazke ingenieria klimatikoak. Enfoke hauen bideragarritasun eta inpkatuen inguruko azterketa eskasa egon da. Teknika hauek aplikatu baino lehen, azterketa sakona egin behar da."WFBU-ren informeak (2006), Erresuma Batuko Royal Society (2009) eta A.E.B.-ko Inbestigazioko Kontseilu Nazionalak (2011) ingenieria klimatikoak sor ditzazkeen arrisku eta zailtasun posibleei buruz jakinarazi zuten.
Carme Alemany Gómez
Biografia
Sorbonan Soziologia ikasi zuen 1968ko maiatzaren inguruan, eta Espainiara itzuli zenean, 1988an, bere ikastetxea sortu zuen, Centre d 'Estudis Dona i Societat (CEDIS).
Poblenou
Poblenou, Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen auzo bat da, Sant Martí barrutian. 2016ko erroldaren arabera 33.586 biztanle zituen.
Carme Alemany Gómez
Ikerketa-ibilbidea
CEDISen, emakumeei eta hezkuntzari, eta enpleguari eta teknologiari buruzko ikerketa puntakoenetako eta berritzaileenetako batzuetan parte hartu zuen. Bere ikerketak erreferente izaten jarraitzen duten liburu eta artikuluetan islatu ziren. Horien artean, Nik ez dut inoiz Elektro-L-rekin jolastu liburua, 1992koa. Bertan, Telekomunikazioen Ingeniaritzako lehen emakume ikasleen egoeraren azterketa bat egiten du. Interesgarria izan da ingeniaritzetan emakume gehiago sartzeko.
Poblenou
Auzoa
XIX. mendean Kataluniako eremu industrializatuenetako bat izatera iritsi zen, horregatik Kataluniako Manchester ezizena bereganatu zuen. Gaur egun auzoaren mugak hauek dira: Jaume Vicens Vives, Avinguda d'Icària, Ávila, Pere IV, la Llacuna, Avinguda Diagonal, Bac de Roda, Taulat pasealekua eta Bilbao kaleetatik hasi eta Mar Bella malekoian amaitzen da. Bere ardatza Rambla del Poblenou hiribidea da, honek bere erdigunea menditik itsasorako norantzan zeharkatzen duelarik.
Carme Alemany Gómez
Ikerketa-ibilbidea
Las mujeres y el trabajo: rupturas conceptuales (1994) lanean egindako ekarpenak Espainiatik kanpoko soziologiaren eta lanaren ekonomiaren ikasketa feministetara hurbildu zuen. 1994an, Bringing Technology Home argitaratu zuen Europako beste kolaboratzaile batzuekin batera, etxetresna elektrikoen ekoizpenean dagoen androzentrismoa erakusten duena.
Ozeanoen azidifikazio
Burdinaren ongarriketa
Burdinaren ongarriketak ozeanoan fitoplanktonaren fotosintesia sustatuko luke. Fitopanktonak CO2 disolbatua karbohidrato eta O2 gasan bihurtuko luke, hauetako batzuk ozeano hondora hondoratuko ziren oxidatu aurretik. Ur handietan egindako dozena esperimentu baino gehiagok baieztatu zuten burdina gehitzeak fitoplanktonaren fotosintesia 30 aldiz handituko lukeela. Teknika hau ozeanoen azidifikazioaren arazoari aurre egiteko erantzun bat izan daitekeen arren, ozeanoen azidifikazioaren murrizpena ur-azalean gutxi habitatutako ur-hondoan azidifikazioa gehitu dezake.
Erresuma Batuko Royal Sciety-k egindako informeak (2009) eraginkortasun, eskuragarritasun, puntualtasun eta babesaren gaiak berrikusi zituen. Eskuragarritasunaren kalifikazioa “ertaina” edo “oso errentagarria izatea ez zen espero”. Beste hiru irizpideen kalifikazioak “baxua” eta “oso baxu” artean ego ziren. Adibidez, babesari zuzenduta, informeak “nahi ez diren efektu sekundarioak egoteko potentzial altua” aurkitu zuen eta fertilizazio ozeanikoa “ozeanoaren zonalde anoxikoak ugaritu ( zonalde hilak)” ditzazkeela.
Carme Alemany Gómez
Ikerketa-ibilbidea
Berak sortu zuen software bat datu kualitatiboak aztertzeko, beste programa batzuk ezagunak egin aurretik.
Poblenou
Telesaila
1994. urtean TV3 telebista kateak auzo honetan girotu eta Katalunian ospetsu izan zen Poblenou telesaila aireratu zuen.
Carme Alemany Gómez
Ibilbide feminista
Aktibismo feminista bere feminismo profesional eta akademikoarekin uztartu zuen — akademiaren kanpotik —. Feminismo libertarioan erreferentetzat hartzen da, kaleko feminismo, batzar, manifestazio eta greba feministen aitzindaritzat. Hainbat taldetako ekintzaile feminista izan zen, besteak beste, Santseko emakume-etxea, Emakume independenteen Asanbladan, Ca la Donan, Bonnemaisonen, Analisi eta Osasun Programen Zentroan (CAPS)... Feminismoaren azken 50 urteetan, Carme Alemany han egon zen.
Logan Martin (BMX txirrindularia)
Logan Martin OAM (Logan, Queensland, Australia, 1993ko azaroaren 22a) Australiako Dirt eta Parke BMX Estilo Libreko txirrindulari profesionala da. 2021ean, Martinek urrezko domina irabazi zuen Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, gizonezkoen BMX Estilo Libreko lehen proban.
Martinek 12 urte besterik ez zituen BMX Estilo Librea probatu zuenean, bere herriko parkean. 2012an, atzerrira bidaiatu zuen lehen aldiz, eta bere lehen nazioarteko lehiaketa irabazi zuen.
Martinek X-Jokoetan debutatu zuen, eta BMX Parkeko zilarra lortu zuen Austinen, 2016an; Diogo Canina brasildarrak 2008an lortutakoaren ondoren, BMX Parkeko domina lortzen zuen lehenengo hasiberria zen. 2019an, tokiko bere entrenamendu instalazioak itxi ostean, lehiaketa-tamainako (30 x 15 metro) BMX parke propioa eraiki zuen bere patioan, 70.000 dolarreko kostuarekin. COVID-19 pandemiaren inguruko blokeoetan, bere jabetzatik irten gabe entrenatzen jarraitzea ahalbidetu zion horrek.
2022ko Australiako Ohorezko Egunean, Martinek Australiako Ordenaren Domina (OAM) jaso zuen.
Ibilbidea
=== 2011  ===
Oligodon inornatus
Oligodon inornatus Oligodon generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Logan Martin (BMX txirrindularia)
Bizitza pertsonala
2017an, Martin Gold Coast-era joan, eta, bertan, 70.000 dolar gastatu zituen bere patioan BMX Estilo Libreko parke bat eraikitzen. Martinek, bere lehen umea Noah Alexander, 2019an izan zuen Kimberley bikotearekin.
Roberto Eduardo Viola
Roberto Eduardo Viola' (Buenos Aires, – Buenos Aires, ) argentinar militar eta politikaria izan zen. Diktadura garaiko aldi labur batean, 1981eko martxotik abendura, Argentinako de facto-ko presidentea izan zen.
Orizo
Orizo edo Orizo sarea Avignon Handiko garraio publikoaren sarea da.
Sarean tranbia line bat dago, bi igarotze azkarreko busa, 32 hiri-autobus, 11 nahieran garraiatzeko autobus eta 33 eskola autobus. Gainera, bizikleta partekatuen sistema 30 geltoki dago, 300 bizikletarekin.
Roberto Eduardo Viola
Bizitza
Militar-ikasketak egin zituen, eta garrantzi handiko postuak izan zituen, Estatu Nagusiko buru eta armadako buruzagi nagusi, besteak beste. 1976an, María Estela Martínez de Perón lehendakaria (1974-1976) kargutik kenarazi zuen estatu-kolpean parte hartu zuen, eta 1978tik aurrera herrialdean diktadura gogorra ezarri zuen Batzorde Militarreko kide izan zen. Bi urte geroago, Errepublikako lehendakari izendatu zuten 1981-1984 urte-bitarterako. Ezin izan zuen agintaldia amaitu, kargutik kendu baitzuten, 1981eko abenduan.
Erregimen militarra bukatu zenean, eta ostera demokrazia ezarri zenean, 17 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, diktadurako urteetan giza eskubideak urratzeagatik. 1990ean, Carlos Menem lehendakariaren gobernuak zigorra barkatu zion, eta askatasunean bizi izan zituen bere bizitzako azkeneko lau urteak.
Orizo
Omnibusak
1849an Paris-Lyon-Marseilla burdinbidea ireki zutenean, lehen omnibusek Avignongo geltokia hiriko hotel handiekin lotzen zuten. XIX. mendearen amaieran, Pourquery de Boisserin alkatearen eraginez, tranbiaren proiektua argitara atera zen. 1899ko urtarrilaren 1etik 1932ko maiatzaren 31ra arte egongo da martxan. Honek, omnibus eta autobus primitiboen aroaren amaiera suposatu zuen.
Tranbiak
Avignongo tranbia zaharra XIX. mendearen amaieran jarri zuten martxan. Sare horrek, Okzitaniako hiri ertain batek zabaldu zuen lehenengoetakoa, bere biltegiak, Clos-des-Tramsen, eta bere fabrika elektrikoa zituen.
Urtean bi milioi bidaiari garraiatu zituen, eta 17 kilometrotan zerbitzatu zuen: erdigunea, auzo periurbano guztiak eta Avignongo aldirietako zati bat. Sare honen ustiapena 1932an amaitu zen.
BusPlus sarea
1979ko martxoaren 1etik, Avignon Handiaren garraio publikoak Transports Communauté Régionale d'Avignoneren (TCRA) emakidaren pean agertzen dira. Izen bereko autobus-sarea loditu eta zabaldu egiten da Avignongo hirigune osoan hurrengo urteetan.
2012ko irailean, Avignongo eskualdeko garraio sarea eraldatu egin zen. Gautxori bat jarriko dugu hiriko linea jendetsuenetan. Ordutegi zabala handituz doa 19: 40etatik 21: 00etara sareko hiru linea nagusietan: 3, 4 eta 7 lineetan. Aparkalekuak hirigunearekin lotzen dituzten ontzien ordutegia prest dago. Hirigunetik igaro gabe, hirigunearen ekialdean dagoen lerro berri bat sortu da. Prestazio horien helburua da sarea prestatzea tranbiaren iritsieran, aurretik 2016rako aurreikusita zegoena.
Dumping
Dumping (ingelesezko to dump aditzetik: "irauli, bota"), Ekonomian eta bereziki nazioarteko merkataritzan konkurrentziaren aurkako merkataritza-praktika bat da, non herrialde bateko enpresa saltzaile batek bere produktuak kostu-preziotik behera saltzen dituen atzerrian, produktu horien merkatuan lehiakideen sarrera eragotzi edo lehiakide horiei merkatu-kuota hartzearren. Dumpinga egiten duenak merke-merke saltzen du, agian kostuen azpitik, lehiakideei kalte egiteko. Helburua da lehiakideek alde egitea eta lehiakiderik gabe, gero, diru gehiago irabaztea. Ugaritasun handiegiko garaietan stockei aterabidea emateko praktikatzen da dumpinga, beste lehiakide batzuei merkatuan lekua kentzeko, eta ahal izenez gero merkatutik baztertzeko, baita kostuak murriztea ahalbidetzen duten produkzio-serieak lortzeko ere.
Orizo
Sare berria
2010eko irailaren 27an, Avignon Handiak hautetsiek aho batez onartu zuten tranbia sare berri bat sortzea, bai eta garraio sare osoaren berregituraketa ere. 2011ko apirilaren 18an, Eztabaida Publikoaren Batzorde Nazionalak bi trenbide-linea eraikitzeko proiektua onartu zuen, 250 milioi eurokoa.