cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Jean-en-Val
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Saint-Jean-en-Val udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 513 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Mateo Río Hondo (udalerria)
San Mateo Río Hondo Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Entre Seille et Meurthe kantonamendua
Entre Seille et Meurthe kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Adele (abeslaria)
Adele Laurie Blue Adkins (Tottenham, Londres, 1988ko maiatzaren 5a), ezagunagoa Adele izenaz, abeslari eta konposatzaile ingelesa da. 2008an 19 izeneko lehen albuma kaleratu ondoren, arrakasta handia lortu du bere Soul, R&B eta Pop estiloekin. Bere ahots bikainarengatik miretsia da eta 10 Grammy, 4 Brit Awards, 4 American Music Awards, Urrezko Globo Sari bat eta Oscar Sari bat irabazi ditu.
Bizitza
1988eko maiatzaren 5ean jaio zen Londresen, Tottenham izeneko auzo batean. Ama ingelesa du eta aita galesa. Baina berak bi urte inguru zituela aitak alde egin zuen bere 20 urteko ama eta bera bakarrik uztiz. Bederatzi urte zituenean Brighton era joan ziren bizitzera amak lana topatu zuelako han. Bi urte geroago berriro aldatu ziren bizilekuz baina orain bere aitaordea ere beraiekin zegoen. Oraingoan Londres era itzuli ziren. Lehenengo Brixton era eta gero West Norwoodera.
Lau urte zituenetik abestea maitatu duela dio abeslariak. Baita ere aipatzen du Gabrielle izan zela arreta deitu zion lehenengo abeslaria.
2003an, 14 urte zituela Etta James eta Ella Fitzgerald deskubritu zituen eta egunero ordu batez Etta entzutearekin batera bere ahotsa aurkitu zuela dio. Urte horretan bertan, Croydoneko Arte Eszenikoen eta Teknologiaren BRIT School-en sartu zen, Leona Lewis eta Jessie J kantari ezagunen ikaskidea izan zen. Behin, «bere ikastaroaren zati gisa demo batzuk grabatu zituen, eta lagun batek MySpace enpresari igo zituen». Grabaketa horiek famatuak egin ziren.
Ibilaldia
Bigarren diskoa, 21, 2011ko urtaarrilaren 21ean kaleratu zuen eta lehenbizikoarekin lortutako arrakasta gainditu zuen, Britainia Handian platinozko 14 disko lortuz. Estatu Batuetan 352.000 ale saldu zituen aurreneko astean .Disko honetan bost single kaleartu zituen Rolling in the Deep, Someone Like You, Set Fire To The Rain, Turning Tables eta Rumor Has It. 2012ko Grammy etako izarra izan zen, 6 sari eskuratu baitzituen : Diskorik Onena ("19"), ("21") Kantu Onena ("Rolling in the deep"), Hitz Onena, Pop mailako Bakarkako Emanaldi Onena, Pop mailako Disko Bokal Onena eta Musika Bideo Labur Onena.
2011-2014: 21 eta mundu-mailako fama
Adelek bere estudioko bigarren albuma plazaratu zuen 2011. urtean, 21 izenekoa hain zuzen.
Disko honetan bere inspirazioa nola aldatzen den aipatzen du, bai eta lortu eta esperimentatu zuen heldutasuna bere lehenengo diskoa eta debutaren ondorioz. Bere soinua, Estatu Batuetako country musikaz dago osatuta, 19 diskoa osatzena ari zela ezagutu zuen generoaz hain zuzen ere.
2015-2017: 25 eta Adele Live 2016
2012 urtearen hasieran Adelek bere hirugarren albuma aterako zuela adierazi zuen, baina gehiago bizi behar zuela esan zuen musika berria egin ahal izateko. Azkenean, azaroaren 20an argiaratu zuen Adelek diska, 25 izenekoa.
Urriaren 30ean, Adelek zuzeneko kontzertu bat emango zuela argitaratu zuen, Adele Live in New York City izenpean. Geroago, NBC-k transmititu zuen kontzertua, abenduaren 14an.
1557 Roehla
1557 Roehla asteroide gerrikoan aurkitutako 1557. asteroidearen izena da. 1942ko urtarrilak 14an aurkitu zuen Karl Wilhelm Reinmuthek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 AD zen.
Go
Go jokoa duela 2500 urte baino gehiago Txinan sortutako jokoa da. Jatorria ez dago argi, baina hedatuen dagoen elezaharrak kontatzen du Shun Enperadoreak seme tentela izan zuela eta joko hau asmatu zuela bere gogamena berpizteko.
Gaur egun oso zabalduta dago ekialdean, bai Txinan, bai Japonian eta Korean, non jokalari profesionalak dauden. Mendebaldean Japoniako nomenklatura (Go jokoa) erabiltzen den arren, hauetako herrialde bakoitzean jokoaren izena desberdina da: Txinan Wei Chi deitzen da, eta Korean, berriz, Baduk.
Nahiz eta arauak oso sinpleak izan, oso joko konplexua da, xakea baino are gehiago. Jokoaren arauak ikastea oso erraza da, baina goi mailako jokalaria izateko, profesionalek bizitza osoa ematen dute. Lehiaketa asko antolatzen dira.
Materiala
Goban: Go taularen japonierazko izena goban da. Hasieran, ikasteko, 9x9ko edo 13x13ko taula erabil daiteke, baina eskuarki 19x19ko zurezko marradun taula erabiltzen da.
Harriak: 181 harri beltz eta 180 zuri behar dira.
Arauak
Go-aren helburua aurkakoak baino lurralde gehiago kontrolatzea da. Horretarako, harri multzoen bitartez taulan zonaldeak inguratzen ditugu.
Oinarrizko Arauak
1. Partida hasiera.
Hasterakoan hutsik dagoen taula daukagu. Bi jokalarik (zuria eta beltza) parte hartzen dute eta bakoitzak, txandaka, bere koloreko harri bat jarri behar du taula gainean. Lehen harria beltzak jarriko du.
2. Harriak non jarri.
Harriak lerro bertikal eta horizontalen arteko elkargunetan jarri behar dira. Elkargune hauei mokuak deitzen zaie (puntuak baitira).
3. Jarritako harriak.
4. Harri multzoak.
Gure harriak elkarrekin lotzen ditugunean, harri multzoak sortzen ditugu. Bi harri lotuta egoteko, horizontalki edo bertikalki, bata bestearen ondoan egon behar dute.
5. Harriak nola harrapatu.
Harri multzo bat askatasun punturik gabe gelditzen denean hiltzen da.
6. Debekatutako posizioak.
Saint-Remy (Vosgeak)
Saint-Remy Frantziako udalerria da, Vosgeak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Go
Oinarrizko Arauak
Harri bat jartzerakoan gure harri multzo baten azken askatasuna kentzea debekatuta dago. Salbuespen bakar batekin; harri horrekin aurkakoaren harri bat edo gehiago harrapatzen dugunean.
Saint-Remy (Vosgeak)
Biztanleria
2007an Saint-Remy udalerrian erroldatutako biztanleak 497 ziren. Familiak 189 ziren, horien artean 47 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 31 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Eslarn
Eslarn Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Castèlginèst
Castèlginèst Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Garona Garaia departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Castelginest udalerrian erroldatutako biztanleak 8.493 ziren. Familiak 3.453 ziren, horien artean 910 pertsona bakarrekoak ziren (364 bakarrik bizi ziren gizonak eta 546 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.056 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.107 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 380 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Saint-Remy (Vosgeak)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Go
Oinarrizko Arauak
7. Ko egoera.
Castèlginèst
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Remy (Vosgeak)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 315 ziren, horien artean 230 aktiboak ziren eta 85 inaktiboak ziren. 230 pertsona aktiboetatik 211 lanean zeuden (111 gizon eta 100 emakume) eta 19 langabezian zeuden (8 gizon eta 11 emakume). 85 pertsona inaktiboetatik 40 erretiraturik zeuden, 20 ikasten zeuden eta 25 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Go
Oinarrizko Arauak
Demagun jokalari beltzak harri bat jartzerakoan zuriaren harri bat harrapatzen duela. Gero, zuriak harri hori harrapatzeko aukera baldin badu eta taula jatorrizko egoerara itzultzen bada, egoera honi Ko deitzen zaio.
Saint-Remy (Vosgeak)
Diru sarrerak
2009an Saint-Remy udalerrian 195 unitate fiskal zeuden, 508 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.485 euro zen.
Castèlginèst
Etxebizitza
2007an 3.719 etxebizitza zeuden, 3.531 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 176 hutsik zeuden. 2.525 etxeak ziren eta 1.189 apartamentuak ziren. 3.531 etxebizitza nagusietatik 2.227 bere jabearen bizilekua ziren, 1.254 alokairuan okupaturik zeuden eta 49 doan lagata zeuden; 37 etxek gela bat zuten, 406 etxek bi zituzten, 565 etxek hiru zituzten, 1.109 etxek lau zituzten eta 1.414 etxek bost zituzten. 2.977 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 1.683 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 1.608 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Go
Oinarrizko Arauak
8. Paso egin.
Saint-Remy (Vosgeak)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Castèlginèst
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Go
Oinarrizko Arauak
Jokalari batek harri bat non jarri ez duenean, edo jarri nahi ez duenean, paso egin dezake (bere txanda saltatu). Bi jokalariek jarraian paso egiten dutenean, partida bukatutzat ematen da.
Saint-Remy (Vosgeak)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen eta 1 jatetxe.
Castèlginèst
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 5.663 ziren, horien artean 4.280 aktiboak ziren eta 1.383 inaktiboak ziren. 4.280 pertsona aktiboetatik 3.941 lanean zeuden (2.055 gizon eta 1.886 emakume) eta 340 langabezian zeuden (130 gizon eta 210 emakume). 1.383 pertsona inaktiboetatik 483 erretiraturik zeuden, 515 ikasten zeuden eta 385 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Go
Oinarrizko Arauak
9. Partida bukaera.
Saint-Remy (Vosgeak)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Remy udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 228 hektarea erabiltzen.
Castèlginèst
Diru sarrerak
2009an Castelginest udalerrian 3.690 unitate fiskal zeuden, 8.856,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.995 euro zen.
Go
Oinarrizko Arauak
Behin partida bukatu denean, jokalari bakoitzaren puntuak zenbatuko ditugu. Jokalari bakoitzaren lurraldean dauden aurkakoaren harriak kendu egiten dira, eta beste presoei batzen zaizkie. Jokalari baten lurraldean dagoen hutsune bakoitzeko puntu bat zenbatzen da, eta harrapatutako prisionero bakoitzeko beste puntu bat. Puntu gehien daukanak irabazten du.
Saint-Remy (Vosgeak)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Castèlginèst
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 382 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 5 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 20 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 64 eraikuntza enpresak ziren, 67 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 14 garraio enpresak ziren, 14 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 9 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 16 finantziazio enpresak ziren, 23 higiezinen enpresak ziren, 43 zerbitzu enpresak ziren, 72 administrazio publikoko enpresak ziren eta 32 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 111 zerbitzu publikoetatik, 1 lan bilaketa bulegoa zen, 1 posta bulegoa, 6 banku bulegoak, 6 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 autoeskolak, 13 igeltseroak, 14 margolariak, 8 zurginak, 8 iturginak, 6 argiketariak, 10 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 12 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 6 apaindegiak.
Saint-Remy (Vosgeak)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castèlginèst
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 21 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 3 okindegiak, 4 harategiak, 2 liburu dendak, 3 arropa dendak, 1 etxerako tresna denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 3 lore-dendak ziren.
Peristedion altipinne
Peristedion altipinne Peristedion generoko animalia da. Arrainen barruko Peristediidae familian sailkatzen da.
Castèlginèst
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Castelginest udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 165 hektarea erabiltzen.
Grand Couronné kantonamendua
Grand Couronné kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
1559 Kustaanheimo
1559 Kustaanheimo asteroide gerrikoan aurkitutako 1559. asteroidearen izena da. 1942ko urtarrilak 20an aurkitu zuen Liisi Otermak Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 BF zen.
Castèlginèst
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zeuden 3 osasun-ekipamenduak botika ziren.
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Castelginest udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 537 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Xabier Flores
Xabier Flores del Redal Martínez de Espronceda futbolari nafarra zen. Real Sociedadeko maila infantil eta kadetetan ibili zen 2001 eta 2003 artean. 2013an CD Ondalanen jokalaria zen. 24 urte zituela lan istripu batean hil zen Izkon.
1558 Järnefelt
1558 Järnefelt asteroide gerrikoan aurkitutako 1558. asteroidearen izena da. 1942ko urtarrilak 20an aurkitu zuen Liisi Otermak Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1942 BD zen.
Janville (Calvados)
Biztanleria
2007an Janville udalerrian erroldatutako biztanleak 376 ziren. Familiak 142 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 65 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 49 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 167 etxebizitza zeuden, 152 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 6 hutsik zeuden. 166 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 152 etxebizitza nagusietatik 137 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 14 etxek hiru zituzten, 27 etxek lau zituzten eta 107 etxek bost zituzten. 127 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 56 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 89 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Esselbach
Esselbach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Janville (Calvados)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Tom Sawyer
Tom Sawyer 1876an Mark Twainek haurtzaro eta gaztaroko oroitzapenetan oinarrituz sortutako haur literaturako pertsonaia da, Tom Sawyerren abenturak (1876) eleberriaren protagonista..
Janville (Calvados)
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 263 ziren, horien artean 182 aktiboak ziren eta 81 inaktiboak ziren. 182 pertsona aktiboetatik 172 lanean zeuden (93 gizon eta 79 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 81 pertsona inaktiboetatik 38 erretiraturik zeuden, 26 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Tom Sawyer
Ezaugarriak
Bihurrikeriak egiteaz gain, lagunei ez die sekula hutsik egiten eta beraiekin hamaika abentura bizitzen ditu. Izeba ere izugarri maite du eta ez lioke inoiz minik egingo edo asmo txarrez beraren aurka egingo.
Laburpena
Tom Sawyer bere izeba Pollyrekin eta Sid haurriderdiarekin Saint Petersburgen (fikziozko hiria), Mississippi ibaiaren ertzean, bizi den umezurtza da. Oso bihurria da, baita azkarra ere, eta askotan onik ateratzen da bere bihurrikerietatik. Behin, Tomek bere jantziak zikindu zituen borroka batean eta ohol-hesia kare-esnean zuritzera zigortu zuen izebak. Tomek hori egitea oso gauza ona zela konbentzitu zituen lagunak, eta lortu zuen haiek berari erostea ohol-hesia zuritzearen eskubidea. Azkenean, oso-osorik zuritu zuten hesia lagunek.
Janville (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 19 komertzioetatik, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
Tom Sawyer
Laburpena
Tom Becky Thatcherekin, herrira etorri berriaz, maitemindu zen eta ezkon-hitza elkarri emateko konbentzitu zuen. Baina, Becky, Tomek Amy Lawrenceri lehenago emandako ezkon-hitzaz jabetzean dena zapuztu zen.
Janville (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 margolariak ziren, 1 iturgina eta 1 argiketaria.
Tom Sawyer
Laburpena
Piska bat geroago, Huckleberry Finnekin hilerrira joan zen gauez. Bertan Robinson doktorea, Muff Potter eta Joe Indioa ikusi zituzten gorpu bat lapurtzeko lanetan. Bat-batean, Robinson doktoreak Joe Indioarekin eztabaidatu eta lurrera bota zuen. Potter Indioaren alde egin zuen eta bera ere lurrera bota zuen doktoreak. Orduan, Indioak Potterren labana hartu eta doktorearen bularrean sartu zuen. Potter suspertzean, Joe Indioa jakinarazi zion hark hil zuela doktorea. Laster, Potter atxilotu zuten. Handik gutxira Tomek, Huckek eta Joe Harperrek uharte batera ihes egin zuten. Behin, bere herrikoak haien gorpuak ibaian bilatzen ari zirela ikusi zuten. Beraz, itzultzea erabaki zuten eta euren aldeko elizkizunean bertan agertu ziren, denak txundituta utziz eta poztuz.
Janville (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra etxerako tresna denda bat zen.
Tom Sawyer
Laburpena
Eskolara itzulita, Tomek Beckyren maitasuna berreskuratu zuen, Beckyk irakaslearen liburua apurtu eta Tomek bere gain hartu zuelako errua.
Janville (Calvados)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Janville udalerrian 8 nekazaritza-ustiategi zeuden, 416 hektarea erabiltzen.
Tom Sawyer
Laburpena
Laster, Muff Potterren aurkako epaiketa hasi zen eta bertan Tomek Joe Indioaren aurkako lekukotasuna eman zuen. Potter errugabetu zuten, baina Indioa leiho batetik ihes egin zuenez, Tom izu-ikaraz bizi zen.
Uda iristean, Tom eta Huck altxor baten bila joan ziren etxe sorgindu batera. Han espainiar gormutu bat -Joe Indioa mozorrotua- ikusi zuten lagun batekin. Haiek altxor bat aurkitu eta beste leku batera eraman zuten gordetzera. Handik aurrera, Huckek Joe Indioa zelatatu zuen altxorra non zegoen jakiteko. Indioa eta laguna kutxa batekin ikusi zituenean haiei jarraitzea erabaki zuen eta Douglas alarguna erasotu nahi zutenaz jabetu zen. Huckek laguntza eskatu zien gaslestar bati eta bere semeei, eta erasoa zapuztea lortu zuen, heroi anonimo bihurtuz.
Bestalde, Tom eta ikaskideak Beckyk antolatutako txango batera joan ziren. Biharamunean, denak konturatu ziren Tom eta Becky ez zirela itzuli eta haien bila joan ziren. Bikotea haitzulo batean zegoen galduta eta egunetan ibili ziren irteteko bide bila, baina alferrik. Bertan, Tomek, Joe Indioa ikusi zuen kandela eskuan zuela baina, zorionez, desagertu zen. Azkenean, itxaropenik gabe geratzen ari zirenean, Tomek bide bat aurkitu zuen kometa-hari batez lagunduta.
Aste bat beranduago, Tom eta Huck haitzulora itzuli ziren eta Joe Indioaren altxorra aurkitu zuten. Douglas alargunak Huck hartu zuen bere etxean, baina Huck ez zen berarekin moldatzen eta ihes egin zuen. Tomek itzultzeko konbentzitu zuen, bere bidelapurren taldekide izan nahi bazuen.
Peristedion amblygenys
Peristedion amblygenys Peristedion generoko animalia da. Arrainen barruko Peristediidae familian sailkatzen da.
Essenbach
Essenbach Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
San Mateo Tlapiltepec (udalerria)
San Mateo Tlapiltepec Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Jarny kantonamendua
Jarny kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Fresnes-au-Mont
Fresnes-au-Mont Frantziako udalerria da, Meuse departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Fresnes-au-Mont udalerrian erroldatutako biztanleak 137 ziren. Familiak 57 ziren, horien artean 15 pertsona bakarrekoak ziren (15 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 19 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 71 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 12 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 71etxeak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 53 bere jabearen bizilekua ziren, 2 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 1ek gela bat zuen, 3 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 39 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 18 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 89 ziren, horien artean 66 aktiboak ziren eta 23 inaktiboak ziren. 66 pertsona aktiboetatik 62 lanean zeuden (30 gizon eta 32 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 gizon). 23 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Fresnes-au-Mont udalerrian 57 unitate fiskal zeuden, 150 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.978 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Mateo Sindihui (udalerria)
San Mateo Sindihui Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Lamure-sur-Azergues
Lamure-sur-Azergues Frantziako udalerria da, Rodano departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lamure-sur-Azergues udalerrian erroldatutako biztanleak 1.055 ziren. Familiak 428 ziren, horien artean 148 pertsona bakarrekoak ziren (72 bakarrik bizi ziren gizonak eta 76 bakarrik bizi ziren emakumeak), 120 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 132 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 28 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 535 etxebizitza zeuden, 432 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 56 bigarren erresidentzia ziren eta 47 hutsik zeuden. 397 etxeak ziren eta 135 apartamentuak ziren. 432 etxebizitza nagusietatik 302 bere jabearen bizilekua ziren, 114 alokairuan okupaturik zeuden eta 16 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 31 etxek bi zituzten, 74 etxek hiru zituzten, 128 etxek lau zituzten eta 196 etxek bost zituzten. 295 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 198 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 170 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 655 ziren, horien artean 476 aktiboak ziren eta 179 inaktiboak ziren. 476 pertsona aktiboetatik 454 lanean zeuden (271 gizon eta 183 emakume) eta 22 langabezian zeuden (9 gizon eta 13 emakume). 179 pertsona inaktiboetatik 84 erretiraturik zeuden, 50 ikasten zeuden eta 45 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lamure-sur-Azergues udalerrian 415 unitate fiskal zeuden, 982,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.316 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 83 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 23 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 6 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 6 finantziazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 7 administrazio publikoko enpresak ziren eta 7 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 25 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 3 banku bulegoak, 5 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak, 1 iturgina, 2 argiketariak, 2 ile apaindegiak, 1 jatetxe, 1 higiezinen agentzia eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 liburu denda zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Lamure-sur-Azergues udalerrian 12 nekazaritza-ustiategi zeuden, 342 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1 eta botika 1 bat zegoen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen. Lamure-sur-Azergues udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 306 ikaslekin.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Pinsk
Pinsk (Пі́нск, Łacinka: Pinsk; Пи́нск, Pinsk; Pińsk; פינסק; Пи́нськ, Pyns'k; Pinskas) Bielorrusiako hamargarren hiririk handiena eta Bresteko oblastako hirugarren handiena da 131.455 biztanlerekin. Pina ibaia igarotzen da bertatik, Strumen ibaia eta Pîrpyat ibaiaren konfluentziatan. Lehenago eskualdea Pinskeko padurak bezala ezagutzen zen. Nekazaritza gune garrantzitsua da gaur egun. Minsketik hegoaldera dago eta industria gunea da, itsasontzi txikiak eginez.
Longwy kantonamendua
Longwy kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Essing
Essing Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Peristedion barbiger
Peristedion barbiger Peristedion generoko animalia da. Arrainen barruko Peristediidae familian sailkatzen da.
Jarville-la-Malgrange kantonamendua
Jarville-la-Malgrange kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Laxou kantonamendua
Laxou kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Lunéville-1 kantonamendua
Lunéville-1 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Jean-Paul Sartre
Jean-Paul Charles Aymard Sartre (Paris, Frantzia, 1905eko ekainaren 21 – 1980ko apirilaren 15) frantsesezko idazlea eta filosofoa izan zen, existentzialismoaren adar marxistaren erakusgarria, eta XX. mendeko intelektual politikoki konprometituaren irudi nagusietakoa. Halaber, existentzialismoaren ordezkari ospetsuena izan zen, Martin Heideggerrekin eta Albert Camusekin batera.
Uko egin bazion ere, Literaturako Nobel Saria eman zioten 1964an. Suediako Akademiari gutun batean azaldu zionez, errekonozimendu eta saririk ez onartzeko araua jarri zion bere buruari, bere ustez gizakiaren eta kulturaren arteko loturak zuzen-zuzenean garatu behar baitziren, instituzioetatik igaro gabe.
Euskal literatura eta pentsamenduan ere eragin handia izan du Sartrek, beste batzuen artean Txillardegirengan.
Bizitza
Parisko École Normale Supérieure ikastetxe elitistan ikasi zuen. Friburgoko Unibertsitatean sartu zen, eta geroago Berlingo Frantses Institutuan. Behin ikasketak amaituta, irakaskuntza lanetan aritu zen Bigarren Mundu Gerra hasi zen arte. Gerra bitartean kartzelan egon zen, eta atera eta gero Frantziako erresistentziarekin bat egin zuen. 1945ean hezkuntza utzi eta, Simone de Beauvoirren laguntzaz, Les Temps Modernes politika- eta literatura-aldizkaria sortu zuen. Sastre Parisko intelektual handiekin erlazionatu zen. Haren pentsamendu politikoa sozialismoaren inguruan zegoen. 1964an Nobel Saria irabazi zuen, baina ez zuen onartu.
Sartreren existentzialismoa
Sartrek jotzen zuen gizakia libre izatera kondenatuta dagoela, hau da, bere bizitzan akzioa izatera eta horren erantzule ere izatera, aitzakiarik gabe.
Era berean, Sartreri otu zitzaion gizakiaren existentzia kontziente bezala: gizakia izateak beste izaki bizidun guztietatik bereizten gaitu, kontzienteak garelako. Gizakien existentzia fenomeno subjektiboa da. Teoria existentzial horretan atzeman dezakegu Sartrerengan gauzatzen zen «arrazionalismo kartesiarra».
Sartre Husserlen fenomenologian eta Heideggerren filosofian oinarritzen zen. II. Mundu Gerraren erdialdean, Frantziako Armadako meteorologo lanetan zebilela, preso hartu zuten, eta luzaro izan zen nazismoaren pean preso. Haren ondorioz, hainbat ideia berri sortu zituen, eta beste batzuk birformulatu zituen.
Sartreren existentzialismoaren teoria adibide honekin azal daiteke: eskulangile batek lan bat egin nahi du; lehenik, pentsatu egiten du zer egin nahi duen, bere buruan eraikitzen du (hori izango da ideiaren esentzia, existentzia baino lehen datorrena). Baina gu, gizakia, ez gara inoren diseinua, eta ez daukagu gure barruan «naturalki gaiztoak» edo «naturalki onak» egiten gaituen ezer. Sartreren ustez, gure esentzia, definituko gaituena, gure baitan osatuko dugu gure ekintzen ondorioz.
Psikologia existentziala
Sartreren argumentua soila da: «Gizaki heldu batek ezin ditu bere hutsegiteak defendatu gaztaroan gertatu ziren gertaerak baliatuz; hori fede txarrekoa eta heldutasun falta da».
Izatea eta Ezereza liburuko Begirada kapitulua
Izatea eta Ezereza (L’Être et le Néant, 1943) existentzialismoaren zutabe teorikoak ezarri zituen tratatua da.
Juanmari Agirreurretak 2017an aurkeztu zuen doktorego-tesian Jean-Paul Sartre ren L'Être et le Néant tratatu filosofiko horren idazkera aztertzen du, eta horrela fikzioa erabiliz interpretazio berri bat eskaintzen du. Zehatzago esanda, "Begirada" (Le Regard) izeneko kapituluaren eginkizun nagusia ulertzea da helburua, beti ere, diskurtsoaren analisiaren esparrutik helduta. Sartreri buruz euskaraz egin den lehen doktore tesia izan zen. ‘Begirada’ testuaren itzulpena Jakinek argitaratu zuen 2017an; itzulpen horri hitzaurre luze bat egin zion. Ikerketak bietatik edaten du, Filosofiatik eta Hizkuntzatik.
Sartre eta Burgosko auzia
Burgosko Auzia n zenbait nazioarteko begiralek hartu zuten parte, Gisèle Halimi izan zen haietako bat. Halimik Burgosko auziari buruzko liburu bat idatzi zuen, Le procès de Burgos (Gallimard, 1971). Liburuak baino ospe handiagoa du, ordea, Jean-Paul Sartrek egindako hitzaurreak. Sartrek hankaz gora jarri zituen artean estaturik gabeko herrien borrokari buruz giro ezkertiarretan nagusi ziren ideiak:"«Biolentzia errepresiboa saihestezina baita, kolonizatuentzat ez da beste irteerarik biolentziari biolentziaz aurka egitea baino. Tentaldi erreformista tokiz kanpo dagoenez, Euskal Herriak ezin du erradikaldu baino: orain badaki independentzia ez dela lortuko borroka armatuaz baino. Horri dagokienez, Burgosko Auzia argia da; espainolei aurre eginez, 'akusatuek' bazekiten zein arrisku zuten: espetxeratzea, tortura, heriotza-zigorra».""«Independentzia ala hil: atzo Kuban, Aljerian esaten ziren hitz hauek, gaur egun Euskal Herrian errepikatzen dira. Euskal Herri independente eta sozialista baten aldeko borroka armatua, horra egungo egoeraren exijentzia osoa. Hori edo bestela men egitea -zeina ezinezkoa baita-.»""«Horretan gaude: guri frantsesoi, beti apur bat jakobinoen oinordeko -nahi izan gabe ere- herri heroiko batek, alderdi iraultzaile batek gidatua, bestelako sozialismo bat sumarazi digu, deszentralizatzailea eta konkretua: halakoxea da euskaldunen unibertsaltasun berezia, hain zuzen ETAk zapaltzaileen zentralismo abstraktuari kontra-jartzen diona»."
Peristedion antillarum
Peristedion antillarum Peristedion generoko animalia da. Arrainen barruko Peristediidae familian sailkatzen da.
Rafael Alberti
Rafael Alberti Merello (1902ko abenduaren 16a, El Puerto de Santa María, Andaluzia - 1999ko urriaren 28a, El Puerto de Santa María, Andaluzia) espainiar olerkaria izan zen. 27ko Belaunaldiaren kide izan zen. 1983an Cervantes saria jaso zuen.
Bizitza
Cadizeko El Puerto de Santa Marían jaio zen. Familiarekin batera Madrila aldatu zen 1917an, batxiler ikasketak utzirik. Pintore kubista izan zen, hasiera batean. 1922an Horizontes aldizkarian argitaratu zituen bere lehen poemak. Harrez gero poesia izan zen haren jarduera nagusia. Residencia de Estudiantes delakoan biltzen zen jendearekin —García Lorca, Salvador Dalí, Luis Buñuel, José Moreno Villa...— harremanetan jarri zen. 1925ean, Gerardo Diegorekin batera, Espainiako Poesia Sari Nazionala jaso zuen bere lehen poema liburuarekin (Marinero en tierra). 1927an kristau fedea galdu, eta lau urte geroago Espainiako Alderdi Komunistan sartu zen. Gerra Zibilaren garaian politikan esku hartu zuen. Gerra bukaturik, erbestean bizi izan zen (Paris, Argentina, Erroma). 1977an, Diktadura Frankista amaitu ostean, Espainiara itzuli zen. 1983an Andaluziako Seme Kutun eta Cádizko Unibertsitateko Doctor Honoris Causa izendatu zuten.
Olerkigintza
Harrigarria da Albertiren poesiaren aniztasuna, gai, tono eta estiloari dagokienez. Hogeita hamar liburu baino gehiagotan bildu du bere obra poetikoa. Lehen liburuetan (Marinero en tierra, 1924; La amante, 1925; El alba del alhelí, 1926), herri lirika eta antzinako abestitxo tradizionalak dira nagusi. Ondoren, estilo barrokoan eta abangoardian barrena abiatu zen: gai futuristak erabili zituen (Cal y canto, 1927), krisi pertsonalaren garaian, eta surrealismoaren ildotik, bere obra nagusia egin zuen: Sobre los ángeles (1928).
Gero, harturiko gizarte eta politika konpromezuari jarraituz, berak zibila deitu duen poesia soziala garatu zuen (El poeta en la calle, 1936; De un momento a otro, 1938...). Erbestean egindako obra zabala da eta askotarikoa (Retornos de lo vivo lejano, 1956; Baladas y canciones del Paraná, 1954; Sonríe China, 1958...). Erbestetik itzulirik, ez zion utzi obra berriak argitaratzeari (Roma, peligro para caminantes, Fustigada luz, Los ocho nombres de Picasso...).
Saint-Just-Saint-Rambert
Saint-Just-Saint-Rambert Frantziako udalerri bat da, Loira departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2007an 14.542 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Just-Saint-Rambert udalerrian erroldatutako biztanleak 14.542 ziren. Familiak 5.453 ziren, horien artean 1.370 pertsona bakarrekoak ziren (532 bakarrik bizi ziren gizonak eta 838 bakarrik bizi ziren emakumeak), 1.741 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 1.967 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 375 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 9.045 ziren, horien artean 6.535 aktiboak ziren eta 2.510 inaktiboak ziren. 6.535 pertsona aktiboetatik 6.058 lanean zeuden (3.178 gizon eta 2.880 emakume) eta 477 langabezian zeuden (217 gizon eta 260 emakume). 2.510 pertsona inaktiboetatik 853 erretiraturik zeuden, 921 ikasten zeuden eta 736 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Just-Saint-Rambert udalerrian 5.488 unitate fiskal zeuden, 13.842 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.865 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 193 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 2 posta bulegoak, 10 banku bulegoak, 2 funerariak, 17 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 3 autoeskolak, 17 igeltseroak, 27 margolariak, 16 zurginak, 26 iturginak, 8 argiketariak, 3 eraikuntza enpresak, 14 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 19 jatetxeak, 14 higiezinen agentziak, 2 tintoreriak eta 9 apaindegiak.
2009an zeuden 46 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 3 120 m2 baino gehiagoko dendak, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 11 okindegiak, 5 harategiak, 3 liburu dendak, 3 arropa dendak, 2 etxerako tresna dendak, 1 zapata-denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 2 altzari dendak, 1 kirol-denda zen, 1 lur eta paretak apaintzeko denda zen eta 8 lore-dendak ziren.
2000. urtean Saint-Just-Saint-Rambert udalerrian 79 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.378 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 botika eta 3 anbulantzia zegoen.
1997ko Paris-Roubaix
1997ko Paris-Roubaix txirrindularitza lasterketa klasiko honen 95. edizioa izan zen. 1997ko Apirilaren 13an ospatu zen eta Frédéric Guesdon frantziarrak irabazi zuen, beste zazpi txirrindularik osatutako talde bat esprintean garaitu zuena.
Saint-Just-Saint-Rambert
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 5 haur-eskola eta 6 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. Saint-Just-Saint-Rambert udalerrian 2 Bigarren Hezkuntza ikastetxe zeuden 1.094 ikaslekin.
1997ko Paris-Roubaix
Egundaino, proba hau frantziar batek irabazi duen azken aldia da.
Saint-Just-Saint-Rambert
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kandalo
Greziar mitologian, Kandalo heliadetako bat da, Helios eguzki jainkoa eta Rodo lamiaren semea.
Bere anaia Tenagesek arteetarako zuen trebezia eta adimenagatik bekaitzak eta jelosiak jota, berak eta bere anaietako batzuk, Tenages hil zuten. Hilketa honengatik zigor bezala, Rodasetik ihes egin behar izan zuen, non, bere ama eta bere anaiekin batera gobernatzen zuen, eta Kos uhartean bizitzen jarri zen.
San Melchor Betaza (udalerria)
San Melchor Betaza Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Ettal
Ettal Alemaniako udalerria da. Bavaria estatuan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Amale Arzelus
Amale Arzelus Arrieta (Donostia, Gipuzkoa, 1924ko otsailaren 19a – 2015eko irailaren 28a) euskaltzalea eta irrati esataria izan zen. Irratiz euskaraz aritu zen lehen emakumea.
Biografia
1924an otsailaren 19an jaio zen Donostian, Ander Arzelus Luzearren eta Amalia Arrietaren sendian. Txikitatik, bere aitaren eskutik, euskararen aldeko lanetan aritu zen, bai euskal irratian, bai antzezlanetan (Neskamearen marmarrak antzerkitxoa berak antzezteko idatzi zuen bere aita Luzearek). 1932ko martxoaren 2an euskarazko lehen irratsaioa egin zuten Luzearrek eta Joseba Zubimendik, Donostiako Union Radio irratian. Amale, 8 urte besterik ez zituela, irratiz euskaraz aritu den lehen emakumea izan zen. Aitak idatzitako bakarrizketa, antzezlan eta hitzaldien esatari izan zen haurra, garaiko euskal kulturaren izen handien artean. Haiengandik ikasitako euskararekiko maitasunari eutsi zion bizitza osoan; poxpolinetan antzezle, irratian esatari, andereño eta Euskarazaintzako kide gisa, nagusiki.
Irratsaio hartan, mikroaren aurrean pasa ziren, besteak beste, Xabier Lizardi, Aitzol, Telesforo Monzon, Emeterio Arrese, Orixe, Toribio Alzaga, Elbira Zipitria, Tomas Garbizu, Jean Lafite... Orduko prentsak, ordea, izartzat Amale neskatoa jotzen zuen.
1940 aldera Iparraldetik Donostiara bueltatu ziren, bertan lanean hasi behar izan zuen, "Gráficas Fides" inprimategian diru laguntza etxeratzeko, bere ahizpa eta nebek ikasketak jarrai zezaketen, bera bai zen sendiko zaharrena aita kartzelan jarraitzen zuenez.
1948an, Elbira Zipitriarekin batera, Elbira beraren eskaera jarraituaz, Etxe-ikastola klandestinoak sortu zituzten, hasieran Donostian, bakoitzak bere etxean. Urte berean Andoni Zinkunegirekin ezkondu zen, eta urtebete geroago haien 9 seme-alabetako lehen semea jaio zen, Ander.
Euskerazaintzako kide izan zen hau sortu zenetik bere azken eguneraino. Besteak beste beste elkarte bat ere sortu zuten euskerazale batzuen artean, "Arbasoen izkuntza zaleak" izenarekin, bertan euskalkien aldekoak ziren eta etzuten onartzen garaian "euskera batua"k zeraman bidea naiz eta euskera batzea beharrezkoa zela onartu, erdelkeri gehiegi ikusten zuten "batua hortan".
Bere seme alaben gandik, 9 biloba izan zituen eta haiengandik bost birbiloba ere ezagutu zituen.
2015eko irailaren 28an, 91 urte zituela, hil zen.
Peristedion brevirostre
Peristedion brevirostre Peristedion generoko animalia da. Arrainen barruko Peristediidae familian sailkatzen da.
Begur
Begur Kataluniako udalerria da, Baix Empordà eskualdean eta Gironako probintzian kokatua. 2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 4.258 biztanle zituen. 20,71 km²-ko azalera du.
Meine au Saintois kantonamendua
Meine au Saintois kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Lunéville-2 kantonamendua
Lunéville-2 kantonamendua Frantziako kantonamendu bat da. departamenduan dago, eskualdean. Guztira udalerri ditu eta  da bere hiriburua.
Banyoles
Banyoles Kataluniako udalerria da, Pla de l'Estany eskualdeko hiriburua dena eta Gironako probintzian ere kokatua.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 18.327 biztanle zituen. 11,1 km²-ko azalera du.
Banyolesko aintzira
Banyoleseko aintzira Katalunia osoko laku naturalik handiena da, 111.7 hm2-ko azalerarekin.
Kirolak
Club Natació Banyoles ur kiroletako kluba da. Arraunketa olinpikoan Espainian garaipen gehien dituen taldea da.
San Miguel Achiutla (udalerria)
San Miguel Achiutla Mexikoko udalerri bat da. Oaxaca estatuan kokatua dago. 2010ean 0 biztanle zituen 0 km²ko azaleran. Herriburua da.
Iparraldeko Gurutzadak
Aurrekariak
Iparraldeko gurutzaden aurrekari nagusia Ekialde Hurbilean eginiko gurutzadak dira. Gurutzada hauek Baltikokoak baino mende bat lehenago hasi ziren gutxi gorabehera. Gurutzada hauen helburu nagusia Jerusalem eta honen inguruko lur santua berreskuratzea ziren, behin kristau izan zirenak eta garaian musulmanak zirenak. Gurutzada hauek ia 3 mendeetan luzatu ziren eta Eliza Katolikoak eta Europa mendebaldeko jaun feudalek burutu zituzten, frankoek, gehienbat. Lehenengo gurutzada 1095ean hasi eta 1099an bukatu zen, azkena, aldiz, 1271ean hasi eta 1272an amaitu zen. Gerra hauen atzean interes erlijioso sutsua egoteaz gain, bertako merkataritza oparo eta jaun feudalen lur nahia zeuden.
Ekialde Hurbileko gurutzadez gain, Iberiar penintsulan erreinu kristauek lur musulmanei eginiko konkistak ere badaude, errekonkista delakoa, alegia. Hala ere, zazpi mende baino gehiago iraun zituen prozesu honi gurutzada deitzea ez da gomendagarria.
Testuinguru historikoa
Europa iparekialdean erreinu kristau eta inguruko paganoen arteko liskarrak eta istiluak ohikoak izan ziren paganoen aurkako gurutzadak hasi aurretik. Liskar hauen arrazoi nagusia merkataritza zen, Itsaso Baltikoa oso aktiboa izan baita merkataritzan beti.
Erdi Aro Betea hazkunde garaia izan zen Europa mendebaldean. Hazkunde hau demografikoa izan zen batez ere, eta jende gehiago egotearekin batera hauek elikatzeko beharra ere areagotu egin zen. Behar hau zela-eta landatzeko erabili ohi ez zituzten lurrak luberritzen hasi ziren baina ez zuten elikagai beharra asetzea lortzen. Luberri zitzaketen lur guztiak luberrituta, jaun feudalaren menpe zeuden lurretatik at lur berria bilatzen hasi ziren, hau da, inguruko lurrak konkistatu eta bereganatzen. Europa erdialdean ekialderantz egin zuten zabalkunde hau, herri eslaviar eta baltikoen kontura eta hauen erlijioa kristautasuna ez zela aprobetxatuz, aitzaki paregabea topatu zuten erlijioan lur hauen konkista eta kolonizazioa lejitimatzeko. Honez gain, Eliza guztiz sartu zen lur hauen konkistan, honek ere jaun feudal bezala jokatzen baitzuen.
Drang Nach Osten
Drang Nach Osten alemaniarrek XII. mendetik XV. mendera ekialderantz, Oder ibaiaren ekialderantz gehienbat, eginiko kolonizazioari deitzen zaio. Hala ere termino hau ez zuten garaiko kolonizatzaile germaniarrek erabili, XIX. mendean sorturiko terminoa baita, nazionalismoen sorreraren testuinguruan, alegia. Gaur egungo Polonia, Errusia, Letonia, Estonia, Lituania, Txekiar Errepublika eta Alemania ekialdea konkistatu zituzten jaun feudal germaniarrek.
Konkistatu ondoren, jaun feudalek lur horiek kolonizatu eta germanizatzeko nekazariak erakarri behar zituzten eta horretarako abantail edo pribilejio batzuk eman zizkien, zerga gutxiago ordaintzea, aibidez. Hainbat erreinu kristauez gain (Danimarka Koroa, Poloniako Monarkia etab.) monakotza ordenek protagonismo berezia eduki zuten, hauetatik garrantzitsuena Orden Teutonikoa izan zelarik. Kolonizazio eta lur berri hauen okupazioa lehenago aipaturiko arrazoiengatik egin zuten batez ere, hau da, arrazoi ekonomiko, sozial, politiko eta erlijiosoengatik.
Gertakizunak
Herri jentil edo paganoek iada kristautako beste erresumekin izandako liskarrak ugariak izan ziren arren, XII. mendetik aurrera bataila hauek gurutzada zentzua hartuko dute, hau da, Elizak gidaturiko gerra santu modukoak izango dira. Lau mende baino gehiagotan hainbat izan ziren aitzaki erlijiosoa zela-eta Baltiko inguruko herri desberdinen aurka eman ziren batailak, eslaviar, lituaniar eta prusiarren aurkakoak hauetako batzuk direlarik.
Wendotarrak
Wendo edo bendotarren aurkako gurutzada (1147) garrantzitsua izan zen Iparraldeko Gurutzadetako lehen bataila esanguratsua izan zelako. Helburu ekonomikoak izan ziren herri eslaviar honen konkista bultzatu zuten arrazoi nagusiak, Europa erdialdeko beste hainbat herrirekin erlazio komertzial estuak baitzituzten. Havelbergko Anselmo izan zen honen bultzatzaile nagusia, behin lur kristauak zirenak errekuperatze aldera.