cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Eskultura erromanikoa
Historia
XII. menclearen erdialdea baino lehen, eta erlijio arkitekturaren berritasunen espiritu diferentearekin bateratsu, hats berri bat eman zitzaion plastika monumentalari.
Ez da ordea gauza erraza muga jartzea eskultura erromanikoaren eta Frantziako iparraldeko probintzietan sortu zen lehen eskultura gotikoaren artean. Programa ikonografikoak asko murriztu ziren: eskultura erromanikoaren asaldurari adierazpen eta keinu lasaiago batzuek jarraitu zioten.
Elizen aurrealdeko zutabe estatuak, luzeegiak eta zurrunegiak erromanikoan, malgutzen hasi ziren berehala. Eskultura mota horren adibide ederrenetako bat Chartreseko «Errege Atondoa» da. Jarreren zurruntasuna gorabehera, naturalismoa nagusituko da aurpegiera eta nortasuna agerraraztean. Naturaltasunari men egiteaz eta irudien keinuak gozatzeaz gainera, eskulturen proportzioak ez ziren inguruko markoaren neurrietara gehiago makurtu.
Ohitura hartu zen mendebaldeko fatxadaren erdialdean Azken juizioko Kristo jartzeko, eskuinaldeko aurrealdean Ama Birjina, eta ezkerrekoan, berriz, elizbarrutiko santu titularra. Eliza batzuetan, baina, inportanteagoak ziren Ama Birjina edo santu patroia, eta haietxek jarri ziren ate nagusiko tinpanoan. Ile-de-Francen sortu ziren arte higikunde berriek topo egin zuten oraindik bizirik zeuden eta mendebaldeko beste herrialdeetan zabaltzen ari ziren tradizio zaharrekin. Espainian Frantziako eraginak tokian tokiko tradizioekin nahastu ziren. Frantziako eliz aurrealdeetako egitura ordenatua dekorazioaren oparotasunaren azpian desagertu zen. Italian XII. mendeko bigarren erdiko eskulturak alde batera utzi zuen iparreko lehen eskultura gotikoa. Italian ez dago estatuarik garai hartako eliz aurrealdeetan, ezta irudirik arkiboltetan ere, giza irudiaren autonomiaren sentimenak ez baitu hura eraikuntza elementuetara egokitzen uzten.
Alemaniak berandu zabaldu zion atea mendebaldeko eraginari. XII. mendean eskultura monumental gutxi zegoen, eta gehienak objetu kulturalak ziren, arkitekturan txertatu gabeak. Eskultura gotikoa ez zen XIII. mendeko bigarren laurdena baino lehen zabaltzen hasi. Ingalaterran ere oso urria da frantses ereduaren araberako eskultura monumentala.
Frantzian XII. mendearen bigarren erdian landutako arte arauek zehaztu eta menderatu zuten eskulturaren etorkizuna. Irudiak ez ziren gehiago eraikinen premien arabera egingo. Bizitzaren eta izadiaren egiatik gertuago, giza irudiak berriro aurkitu zuen bere espiritu humanista.
Bestalde, eta errornatarrek ez bezala, kristau erlijioak baimena eman zuen hilak hiriaren barruan eta tenpluetan lurperatzeko. Hala, bada, izugarri zuzpertu zen hilobien antzea, baina lehengo sarkofago grabatuen ordez -historiako pasadizoak grabatzen zituzten batez ere-, hilaren aurpegia grabatzen zen hilarri berrietan. Hilobiez gainera aipagarriak dira, baita ere, aldareak eta bataiarriak. Egurrezko eskultura ere IX, mendeaz gero hasi zen zabaltzen, lehentxeago beharbada. Eskultura irudiak margotu edo zilarrezko xaflez estaltzen ziren gero. Ama Birjina eta Kristoren irudiak egiten ziren batez ere. Arte karolingiarraren miniaturetan, boli eta zilar lanetan oinarritzen dira Kristoren irudiak, eta arte nikietako lan horiek bezala, oinazez beterik eta barne sentimendu batez biziturik ageri dira. Nolabaiteko humanisrno baten lehen zantzu horiek ez ziren azaldu eskulturan arte gotikoa hasi baino lehen.
Ahurtiko geltokia
Ahurti Lapurdiko tren geltoki bat da, Ahurti udalerrian kokatuta dagoena.
Geltokia 1864ko urtarrilaren 25an ireki zen.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Historia
Trenbidea herrira iristeko lehen obra 1862an ireki zen, baina trazadura lur zurrunbilotsuetatik igarotzen da, eta lubetak eta artelanak hondorbaitituzte. Hori dela eta, obrak berriro hasi behar dira bidea segurtatzeko, eta horrek atzerapen handiak eragiten ditu, 1863ko azaroaren 1ean aurreikusitako irekieraren kontra. Midiko Konpainiak presioa jasaten dute, batez ere Gobernuak, irekiera azkartzeko, eta erreserbak egiten dituzte bidearen fidagarritasunari buruz. 1864ko urtarrilaren 8an, Ministerioak hala erabakita, Gobernuak erreserba horiek onartu zituen, eta zaintza eta aldi baterako beharrezkoak diren lan osagarriak ere bai.
Geltokia 1864ko urtarrilaren 25ean jarri zen martxan Midiko Konpainiak, Tolosa Okzitania-Baiona burdinbidearen laugarren atala ireki zuenean. Atal honek 47 kilometro ditu, eta Pujòuekin eta Muxerolako behin-behineko geltokiarekin lotzen du. Aturri ibaiaren ezkerraldean dago kokatuta, gotorlekuen eta Errobirekiko elkargunearen artean. Urten, geltokia portuko auzoan dago, Aturri ibaiaren ezkerraldean. Eragiketa hasteko, egunean bi omnibus jarri dituzte martxan, Paue-Muxerola harremana lau ordu eta hamar minutuan zeharkatzen dutenak.Laguntza azkar hazi zen (9 733 bidaiari 1866an, 14 195 tren 1868an), tren guztiak gelditu ziren eta bederatzi langile zeuden. Geltokiak salgai-trafiko handia ere ziurtatzen zuen: animalien bidalketak, elikagaiak.
Ahurti-Hazparne-Luhuso burdinbide (Baiona-Donibane Garazi burdinbidearekin bat egiten du), berehala sortua; 1907an, Donibane Lohizune tranbia-proiektu bati aurka egin zion udalerriak, Peyrehorenen, ez baitzuen udalerria zeharkatuko.
Errepidearen lehiak nabarmen gutxitu zuen zirkulazioa: 1956an lau langile baino ez zeuden, 1997an bi. 1987an, merkantzia-zerbitzuak 1989an itxi zuen sarrera-salmenta. 1997an, eguneko tren bat besterik ez zen jarri, eta berriro igo zen, 2010ean astean zazpi TER izatera iritsi arte. Beste konboi batzuk zeharkatzeko han gelditzen ziren tren intercitarrek ere hartu zuten arreta, 2010/2011n, adibidez.
2009an, trenen abiadura 10 km/h-ko abiadurara mugatu zen, kolapso bat zela eta Pujòuerantz. Bidea Arhan ibaiaren ertzean dago, eremu bereziki ezegonkor batean. Lanak hasi ziren, eta mehatxatutako landare bat, estuarioetako angelica, agertzeak konplikatu egin zuen.
Algis Arlauskas
Algis Iozasovitx Arlauskas Pinedo (Альгис Иозасович Арлаускас; Mosku, Errusia, 1957ko abuztuaren 7a - ) errusiar aktore, zuzendari eta gidoigilea da, egun Bilbon bizi dena. Ama Bilbotik erbesteratutako umea izan zen Gerra Zibilean eta aita lituaniarra. Vaya Semanita telesailean gidoigilea izan da.
Casole d'Elsa
Casole d'Elsa Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Casole d'Elsak honako udalerri hauekin egiten du muga:
To Dorothy a Son
To Dorothy a Son 1954ko Muriel Box ingeles zinema zuzendariaren film komikoa da.
Argumentua
Osabaren bi milioiko herentzia jasotzeko, Estatu Batuetako emakume batek Britainia Handira bidaiatuko du bere senar ohiak seme-alaba gehiago izatea eragozteko.
3096 Bezruč
3096 Bezruč asteroide baten izena da. abuztuaren 28an aurkitu zuen Z. Vávrová-ek Kleť Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1981 QC izena zeraman. Ondoren Petr Bezruč omentzeko izena eman zitzaion.
Orbitaren ezaugarriak
3096 Bezruč asteroidearen orbitak batezbeste 2,666 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,147 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,186 distantziara. Eszentrikotasuna 0,195 da, eta makurdura orbitala 12,15ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.7 da.
Letham (Angus)
Letham, Eskoziako udalerri bat da, Angus eskualdean.
Labassère
Labassère Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Pirinio Garaiak departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Labassère udalerrian erroldatutako biztanleak 262 ziren. Familiak 95 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 8 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 156 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 51 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 149 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 88 bere jabearen bizilekua ziren, 11 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 34 etxek lau zituzten eta 44 etxek bost zituzten. 62 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 32 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 170 ziren, horien artean 121 aktiboak ziren eta 49 inaktiboak ziren. 121 pertsona aktiboetatik 114 lanean zeuden (64 gizon eta 50 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 49 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Labassère udalerrian 101 unitate fiskal zeuden, 255 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.082 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 3 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 5 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 margolaria, 1 zurgina eta 2 jatetxeak.
2000. urtean Labassère udalerrian 23 nekazaritza-ustiategi zeuden, 203 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
East Carondelet (Illinois)
East Carondelet  Illinoiseko herri bat da. St. Clair konderrian kokatua dago. 2010ean 499 biztanle zituen, 3.13 kilometro koadrotan banatuta.
Gizaki hilaren gailu
Gizaki hilaren gailua jatorriz burdinbideetan erabilitako segurtasun neurri bat da, tren gidaria ezgaituta gelditzen bada —hilda edo konorte gabe adibidez—, edo kabinatik irteten bada, trena automatikoki gelditzea duena.
Denbora tarte bat igarotzen den bakoitzean sakatu eta askatu behar den botoi edo pedal bat da. Denbora hori igarota botoi edo pedala sakatu ez bada, alarma bat pizten da. Alarma piztu eta denbora tarte bat igarota ez bada botoi edo pedala sakatzen, trena automatikoki gelditzen da.
Jatorriz trenentzat diseinatua, kontrolik gabe gelditzen den tren batek sor ditzakeen kalteengatik, denborarekin sistema hau beste ibilgailu batzuetara ere eraman da, eta beste hainbat alorretarako ere moldatu da. Motordun txalupetan, adibidez, motorra abiarazteko gidariaren eskura lotzen den giltza berezi bat behar da. Gidaria uretara erortzen bada, giltza motorretik askatu eta motorra automatikoki gelditzen da, txalupak ez duela gidaririk gabe martxan jarraituko ziurtatuz.
Isorrhoa
Isorrhoa Momphidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Isorrhoa antimetra da.
Rothenburg ob der Tauber
Rothenburg Alemaniako Bavariako autonomia estatuko udalerria da. Oso ezaguna da Erdi Aroko herrigune historikoa, munduko turista askok urtero-urtero bisitatzen dutena. Erdi Aroan herriak Hiri Inperial Aske maila izan zuen.
Errusiar Itsas Armada Inperiala
Errusiar Itsas Armada Inperiala (errusieraz: Российский императорский флот) Errusiar Inperioko itsas armada izan zen. 1696. urtean formalki sortu zen eta 1917. urteko Otsaileko Iraultzaren garaian eten egin zen arte iraun zuen. Bigarren Azoveko kanpainan zehar, Petri Handiak itsas armada profesional bat sortutako indar txikiago batetik garatu zen. XVIII. mendearen bigarren erdialdean zabaldu zen eta XIX. mendearen hasieran, bere gailur indarra lortu zuen, britainiar eta frantses floten atzetik, tamaina aldetik.
Sara Olaizola
Sara Olaizola Alcántara (Irun, 1997ko urriaren 6a) gipuzkoar futbolaria da, erdilari jokatzen duena. CD Mariño eta Oiartzun KE taldeetan ibili ondoren Real Sociedaden aritu zen 2018 eta 2020 artean.
Reala
Talde txuriurdinak fitxatu zuen 2018an, erdilari postua indartzeko.
2019ko Maiatzaren 11an, klubarekin lehen titulua (Erregina Kopa) lortu zuen Granadan, Nuevo Los Cármenes estadioan. Aurkaria Atletico Madril izan zen eta Reala suertatu zen garaile, 2-1 emaitzarekin.
2019ko Abuztuan, Euskal Herriko Kopa lortu zuen Azpeitian, Athleticen aurka 3-0 irabazi ostean.
2020ko Otsailan, lehenengo Espainiako emakumezkoen Superkopa jokatu zuen Salamancan. Finalerdietan Levante gailendu zuten. Finala Bartzelonaren aurka galdu ostean, txapeldunorde gelditu ziren. 2020ko ekainean Errealeko bere ibilbidea amaitu zela jakinarazi zuen.
Mainea
Mainea Nafarroa Garaian Lekunberri eta Uitzi artean dagoen leize natural bat da. Aztarna paleontologikoak aurkitudira barruan.
Deskribapena
Esploratutako aldean 500 metro luze da, eta 39 metroko desnibela dauka. Elkarren ondoan dauden bi sarrera ditu, bata bertikala eta bestea malda handikoa. Malda handiko sarrerak Los Huesos izeneko eremura eramaten du, izan ere hezur ugari aurkitu baitira bertan. Dirudienez hildako ardien zabortegi gisa erabili baitzen urtetan. Hiru solairu dituen eremua da eta oso nekosoa da bertatik aurrera egitea, galeriek bihurdura estuak eta pasabide zailak baitituzte eta lokatz ugari ere izaten da.
Leizearen beste eremu bat El agua da, eskuineko sarreratik (bertikaletik) iristen dena. Galeria zabalagoak aurkitzen dira bertan. Bi solairu ditu
Errinozeroak eta mamutak
1996an kuaternarioko fosilak aurkitu ziren bertan. Urte batzuen buruan egindako azterketen ondoren, duela 45.000 urteko errinozero iletsu (Coelodonta antiquitatis) eta mamutenak (Mammuthus primigenius) zirela ikusi izan da.
Otxola espeleologia taldeak mamut baten hagina aurkitu zuen, molar bat, etaaurkikuntza Aranzadi Zientzia Elkarteari jakinarazi zion berehala. Paco Etxeberria forentsearen zuzendaritzapean arlo ezberdinetako aditu talde bat osatu eta pieza gehiago eta hezur gehiago eskuratu ahal izan zituzten. Guztira mamut baten hezurra eta adin ezberdinetako bost errinozero iletsuren 200 hezur bildu zituzten. Orein baten hezur bakarra ere aurkitu zen. Bildutako hezurren azterketa Manuel Rodriguezen taldeak gidatu zuen. Jasotako errinozero aleen artean badira kume jaioberri bat eta 25 urtetik gorako ale zahar bat. Mamutaren hezurrak 30 urteko animalia batenak dira. Dirudienez dolina batetik erorita sartu ziren kobazuloan eta ezin izan zuten atera animaliok. Ondorioz bertan hil ziren eta hondarrak oso egoera onean kontserbatu dira.
Pantherophis bairdi
Pantherophis bairdi Pantherophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Amr ibn al-As meskita
Amr ibn al-As meskita (arabieraz: جامع عمرو بن العاص) lehen aldiz 624. urtean eraikia izan zen. Egiptoko Fustat hiriburu berriaren erdigunea zen. Jatorrizko eraikuntza Egipton eta Afrikan eraikitako lehenengo meskita izan zen. Egun jatorrizko eraikinaren aztarnarik ez dira gelditzen.
Historia
Meskitaren tokian Amr ibn al-As generalaren denda jarri zen eta hortik dator izena. Amr generalak garaile gertatu zen armadaren komandantea izan zen. Meskitaren izkin batean Abdullah haren semearen hilobia dago, bestetik.
Mendetan egin diren berreraikitzeen ondorioz, jatorrizko eraikinen aztarnak ez dira gordetzen. Dena dela. egungo meskita Kairo zaharraren toki berean dago. Meskitan komunitate oso aktiboa dago baina, hala ere, otoitzak egiten ez direnean, turistentzat eta bidaiarentzat irekita egoten da.
Antza, jatorrizko meskita txikia eta umila zen: lasto-bustinezkoa zen, minaretea eta mihrab ez zituen, lurrak harzoladura ez zuen. Laster txikiegi gelditu zen eta 673an beste bat handiagoa egitea erabaki zen. Zaharra bota eta berri bat, lau minareteekin eta patio ireki batekin egin zuten.
Urteen poderioz, eraikin handitzen joan zen. 827an Amr-en etxea gehitu zitzaion; han semea zegoen lurperatuta eta hilobia oraindik gordetzen da. 1016an, Hakim bi-amr-Allah-en agindupean, berriro ere berreraiki zen; 1168an berriro ere konponketak egin ziren. 1303an gertatutako lurrikarak eraikina kaltetu zuen eta berriro ere konpondu behar izan zuten. Azken aldaketak XX. mendean egin ziren.
Biderra
Biderra Mendigorria, Artaxoa eta Larragako guraso taldea da. Bere helburu nagusiena herri horietako umeek eskola publikoan D ereduan ikasi ahal izatea zen. Gaur egun, D eredua Nafarroa osora zabaltzeko helburuarekin ekintza ezberdinak burutzen dituzte.
Historia
2008an sortutako elkartea da. Sortzen-Ikasbatuaz elkartearen laguntza izan dute eta euskararen ofizialtasunaren aldeko jaiak antolatu izan zituzten.
2009an Nafarroako Parlamentura zenbait eskaerarekin jo zuten :
UPN eta PSNk ezezkoa eman zieten eskaerei. 2011n berriro Parlamentura jo zuen. .
Bere lehenengo lorpen handiena, Garesera taxian joateko diru laguntza lortzea izan zen.
2017ko ekainaren 22an Nafarroako Parlamentuak Nafarroako herri asko eremu mistora pasatzea erabaki zuen. Guztira 43 udal izan ziren erabaki hau hartu zutenak, horien artean Biderrak elkarteko Mendigorriako udala.
Hortik gutxira, Mendigorrian D eredua eskaini zen.
Bake Armatua
Bake Armatua Lehen Mundu Gerra piztu zuten kausa nabarmenetako bat izan zen. Europar herrialdeen arteko gaztazka nazionalista eta inperialisten ondorioz Estatu bakoitzak bere estatu-dirua armagintza eta gudaroste baten osaketan inbertitzea ekarri zuen, gehiegizko diru xahutze honek luzera Estatu askoren hondamendia nahiz gerra pizteak sortu zituelarik. Guzti honek herrialdeak gerran ez egon arren euren arteko gaztazka eta tentsioan jarri zituen aliantza sistema konplexu bat ezarri zuen.
Bake Armatua 1899-1914
Alemaniar Inperioa Parisen aldarrikatu zelarik (1871), Afrikaren banaketa buruturik, Asiako ateak zabaldurik, eta desegiten hasia Otomandar Inperioa, 1899 urte inguru horretan, bost europar potentziek (Britainia Handiak, Alemaniak, Frantziak, Errusiak eta Austria-Hungariar Inperioak, eta 1898an nabarmentzen hasiak ziren Ameriketako Estatu Batuek) menderatzen zuten mundua. Aginpide orekatuko sistema batekin, eta beren arteko lurralde arazorik gabe (Alsazia eta Lorrenaren kasua salbu), eutsi ahal izan zioten bakealdi luze baina egonkortasunik gabeko bati. Hala ere, munduaren bakeari begira dudazkoak ziren prozesuak zabaldu zituen Alemaniako Kanpo ministro Bernhard von Bülowek (areriotasuna ekonomia eta finantzetan, eragin eremuen sorrera, armamentu karrera, bi ardatzetara biltzeko joera), mundu osoaren gainean hegemonia eskuratzeko nahia ezkutatu gabe, 1899ko abenduaren 11n aldarrikatu zuen Weltpolitik delakoa. Bestalde, 1908an Austria-Hungariak Bosnia-Herzegovina anexionatu izanak Erdialdeko Europako eta Hegoaldeko Europan liskar eragile handia izan zen irredentismo nazionalista sorrarazi zuen, eta aldi berean, Balkanetako istiluak are larriagotuko zituen.
Hala ere, urte horietan beretan, zabaldu zen bakearen kultura, eta eratu ziren diplomazia sistema sofistikatuak nazioarteko gatazkei irtenbideak emateko.
Moydita-(Y)
Moydita-(Y) borato motako minerala da.
Bake Armatua
Bake Armatua 1899-1914
1914an hasi zen gerra betea. Badira, izan, gerraren eragileak agertzen dituzten giza hutsegiteak eta joera historikoak. Baina arrazoi horiek berak berdin-berdin esplikatuko lukete bakea, gerra saihestu balitz. Gertakizunak eta joera handiak modu berean dira prozesu historikoaren parte.
Moydita-(Y)
Ezaugarriak
Moydita-(Y) borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.
Bake Armatua
Diruaren diplomazia eta ekonomia areriotasuna
1914 arte, libretan (%50) eta frantziar liberetan (%40) egiten ziren batez ere nazioarteko merkataritzako ordainketak. Britainia Handia eta Frantzia ziren munduko bankuak.
Banku haiek, britainiar eta frantses diplomaziak eta armadak bezala, menderatzen zuten Europatik kanpoko trukeen parte handi bat (eta Europakoak, jakina). Nolanahi ere, metropoli geldiak ziren, industria handiaren garapen berrietan ez baitzuten ia parte hartzen, eta horixe zen ekonomiaren erregina berria 1900 inguruan. Bi herrialdetan garatu zen batez ere industria: ordu arte munduko politikan ia eraginik gabea zen bata, Estatu Batuak, eta kontinentean bakarrik indartsu izandakoa bestea, Alemania. Ingalaterra, eroso bere inperioko metropoli izateko eginkizunean, Londres zelarik munduko finantza eta aseguruen (Big Five, lehenengo bost banku pribatuak) eta itsasoko garraioaren zentro nagusia, ez zen arduratu industriaren prozeduraberrietara egokitzeaz, eta antzinako egiturari eutsi zion, familia enpresa eta lantegiari alegia. Frantziako Bigarren Inperioan izan zuen betekizunari eutsi zion: Europa osora kapitalak esportatu (Errusiara batez ere), herri errentadunaren eginkizuna betez.
Alemania, aitzitik, bere ekoizpen aparatuaren kontzentrazioa eta bere industria gaiak aldameneko herrialdeetara (Ingalaterrara bereziki) esportatzea erraztuko zuen finantza sistema bat eratzen ahalegindu zen. Estatu Batuek, bere barne merkatu izugarriarekin, alemaniar eta ingeles hazkunde sistemak kopiatu zituzten. Mende aldaketaren urte horietan, izugarri hazi zen nazioarteko merkataritza.
Ekonomiaren eraginez, eta baita estrategia arrazoiengatik ere, hausten hasi ziren oreka geopolitikoak (adibidez: Ingalaterrako industria ekoizpena munduko ekoizpen osoaren %23 zen 1890an eta %13, 1913an; Alemaniakoa berriz, %8tik %15era igo zen, eta Estatu Batuetakoa %15etik %32ra; hau da, erdira jaitsi zen Ingalaterrako industriaren pisua, eta beste biek bikoiztu egin zuten, espansionismo betean, eta 20 urtetan besterik ez). Baina, hala ere, hasieran behintzat ez ziren tentsioak areagotu, zeren Europako potentzien sistema, 1900 arte, gehiago baitzen elkarren osagarri konkurrentziazkoa baino, eta, oro har, buruzagi politikoek ez zuten eztabaidatu beren garaiko statu quo-a. Alabaina, pixkana-pixkana potentzien arteko oreka mugiarazi zuen egitura ekonomikoen aldaketak.
Areriotasunak eta aliantzak
Laster gauzatu zen errealitate ekonomiko berria nazioarteko politikan: ez oso nabarmen 1898an, Estatu Batuak Kuban eta Filipinetan gailendu zirenean, baina ageriagoa 1899an, von Büllowek Weltpolitik delakoa adierazi zuenean, alegia, kontinenteko potentzia izatetik mundukoa izatera igarotzeko Alemaniak zeukan asmoa. Azken erabaki horrek garai hartako statu quo-aren haustura bultzatu zuen, ordu arte Ingalaterraren aldekoa izan zena.
Politika hori bideratzeko, Austria-Hungariarekin zuen aliantza sendotu zuen Alemaniak, haren Balkanetako politika agresiboa babestuz (1908ko anexioa), hau da, «prestijiozko» politika bat hegoaldeko eslabiarren eta errusiar-serbiar mehatxuaren aurrez aurre. Politika agresiboa bultzatu zuen halaber Afrikako iparraldean, Marokoko bi krisiak eragin zituena (1905, Algeciraseko Konferentziarekin bideratua, eta 1911), alde horretan, eta Afrikan oro har, zituen nahiak azpimarratu nahi baitzituen Alemaniak. Horrek guztiak armamentu lehiaketa (Britainia Handiak 1906an Dreadnought itsasontzia itsasoratu zuen, europar ontzidietan iraultza ekarri zuena), eta potentzien berrantolatzea ekarri zituen. Lehendik ere harreman onak zituen Frantziak Errusiarekin, Alemaniaren kontra. Britainiarrak ere Errusiari hurbildu zitzaizkion Asiako politikan. Eta, oso nabarmen, Alemaniaren jokabideak adostasunera eraman zituen Frantzia eta Britainia Handia (arerio historikoak baitziren) defentsazko politikan, Italiaren ekarriarekin (Entente Cordiale). Laburtuz, Alemania asegabe batek nazioarteko oreka hautsi, eta aliantzak bi ardatzetara bilarazi zituen. XIX. mendean Otto von Bismarck lortu zuen aginpideen oreka hautsi zuen Weltpolitik delakoak.
Bitartekaritzaren eta bakearen aldeko mugimendua
Ez litzateke zuzena izango 1899tik aurrerako nazioarteko auzien azterketa egitean, nahitaez Gerra Handira zeraman bidea hartzea. Hasteko, ezer ez zelako saihetsezina (azkenean, erabakiorrak gertatu ziren une garrantzitsuenetan egin ziren hutsegiteak), eta, bigarren, XIX. mendeko gerren oroitzapenak erraztu egiten zuelako bakezko kultura baten garapena eta nazioarteko gatazketan bitartekaritza mekanismoak bultzatzeko borondatea. Horrez gainera, Vienako Biltzarraz geroztik, asko hobetu zen diplomazia sistema, eta oso zabaldua zegoen gainera potentzien arteko adostasuna garrantzi handikoa zelako ustea.
Gatazka batzuk izan ziren arren (Fachoda, 1898; Boerren Gerrak, 1899-1902), Afrika «bakez» banatu zen (bertakoen erresistentziarekin, baina Europan bakeari eutsiz).
Nazioarteko liskarretan sarri egiten ziren bitartekaritzak; ehun baino gehiago izan ziren aldi honetan.
1899an Nikolas II.a Errusiakoa tsarrak, armamentu karrerak ekonomian zeukan eraginaz kezkaturik, munduko nazio nagusiak bildu zituen Hagan, konferentzia batean, munduko bakeari eutsi, armak murriztu eta gerrako baldintzak hobetzeko helburuaz.
Akordio erabakigarririk ez zen lortu, baina hiru hitzarmen ofizial izenpetu ziren (lehenak Hagako Bitartekaritzako Nazioarteko Epaitegia sortu zuen; beste biek, gerrako praktikak erregulatu, eta gas pozoitsuak, bala lehergarriak eta aireko bonbardaketak erabiltzea debekatzen zituzten). Huraxe izan zen garai modernoetako nazioarteko topaketa garrantzitsuena, eta Nazioen Elkartearen eta NBE izango zirenaren aurrekaria.
Estatu Batuek proposaturik eta errusiarren ekimenez, 1907an bildu zen Hagako Bigarren Konferentzia, 1899ko hitzarmenak berriztatu eta osatzeko.
Garai hartan, bakearen aldeko mugimenduak indartu ziren (Bernako Bureau International de la Paix erakundeak koordinatuak), eta lanean jardun zuten nazioen arteko liskarrak erregulatzeko organizazioek (Nazioarteko Zuzenbidearen Institutua, 1875; Parlamentu arteko Batasuna, 1887).
Bakea ez zela bakarrik desiragarria, baita egingarria ere, hori zen urte haietako ideia nagusia.
Balkanetako liskarrak eta sugar nazionalista
XX. mendearen hasieran, ikaragarri larritu zen Balkanetako egoera. Europako erdialdean eta hegoaldean XIX. mendeaz geroztik zabaldu zen nazionalismoaren aldeko sugar bizia izan zen larritasun horren lehen eragilea (Serbia, Errumania, Bulgaria, Grezia eta Italiak nazio prestijioko eta lurralde gatazkako politika egiten zuten; hegoaldeko eslabiarrek, Austria-Hungarian, serbiar paneslavismoari begiratzen zioten).
Turkiako gobernu falta etengabeak eta Mazedoniako giro nahasiak era guztietako desioak areagotzen zituzten; zentzu berean jokatzen zuten alemaniarrek Turkian zuten gero eta garrantzi handiagoak (beste potentziena gutxiagotuz), Errusiak (Japoniak ekialdean garaitua) Turkia inguruko lurraldeak kontrolatzeko zeukan interes berrituak, eta Austria-Hungariak (Alemaniaren babesarekin) eremu honetan prestijiozko politika egiteko zeukan beharrak.
1908an Austria-Hungariak Bosnia-Herzegovina anexionatu zuen (nazioarteko politikagintzari ikaragarrizko kaltea eragin zion barne auzi batengatik). Horrelaxe hasi zen Balkanetako egoera okerrera egiten. 1911n Italiak gerra aldarrikatu zion Turkiari (Italiak Libia eta uharte batzuk lortu zituen, baina Bosforoko itsasartea ixtea eragin zuen, Errusiaren ondoriozko larritasunarekin). 1912an Serbia, Montenegro, Grezia eta Bulgariak eratutako koalizio batek Turkiari eraso zion Balkanetako lehen gerran, Mazedonia eta Rumeliako lurrak eskuratzeko. Hurrengo urtean (Balkanetako bigarren gerra), Greziak eta Serbiak Bulgariari bere harrapakina kendu zioten, eta aldi berean, Errumaniak Dobrudjako eremua hartu zuen. Gerra hauek kalte izugarria egin zioten Europako aliantzen orekari. XIX. mendean ez zen egonkortasunik izan Balkanetan; baina XX. mendean, bolborategi bihurtu ziren.
Castellina in Chianti
Castellina in Chianti Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castellina in Chiantik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fremont (Ohio)
Fremont Ohioko hiri bat da. Sandusky konderrian kokatua dago. 2010ean 16,734 biztanle zituen, 21.61 kilometro koadrotan banatuta.
Étienne Martin
Étienne Martin (Loriol-sur-Drôme, Frantzia, 1913ko otsailaren 4a - Paris, Frantzia, 1995eko martxoaren 21a) frantses eskultorea izan zen.
Biografia
Lyongo Arte Ederretako eskolan ikasi zuen. 1933an Parisera joan zen eta Charles Malfrayen lantegian lan egin zuen.
Lehenengo lanetan (Passementeries) ehunak, larrua eta kableak erabili zituen. Hortik aurrera, batez ere, igeltsua eta zura landu zituen. Demeures izeneko lan-sorta egiteko, brontzea eta zura erabili zituen eta tamaina ikaragarrizko barrunbeak egin zituen, forma barrokoak, espresionistak eta izadiko gai organikoak (zuhaitzak) erabiliz.
NGC 5001
NGC 5001 galaxia bat da, Hartz Handia konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Meketaton
Meketaton, XVIII. dinastiako faraoi izan zen Amenofis IV.a (Akenaton) eta bere errege emazte handia Nefertiti erregina ederraren bigarren alaba izan zen.
East Dubuque (Illinois)
East Dubuque  Illinoiseko hiri bat da. Jo Daviess konderrian kokatua dago. 2010ean 1,704 biztanle zituen, 7.28 kilometro koadrotan banatuta.
Meketaton
Meketaton errege printzesa Tebasen jaio zen, bere aitaren erregealdiko hirugarren urtean, gutxi gora-behera, eta askotan agertzen da familia eskenatan bere gurasoekin edo bere ahizpa nagusia zen Meritatonekin jolasean.
Lowbacca
Lowbacca Star Wars film sagaren unibertsoko Jedi Ordena Berria eleberri saileko pertsonaia bat da, Han Soloren kidea den Chewbaccaren iloba. Luke Skywalkerren Jedi akademian ikasi zuen, non Jaina Solo eta Jacen Soloren lagun egin zen. Lowbaccak ondoren hegalari bihurtzeko aldatua izan zen drode itzultzaile bat erabiltzen zuen gerrian. Pertsonaia azpimarragarria da, Jedi bihurtu zen lehen wookieea izan baitzen, neurri batean bere espeziea ez baita indarrarekiko beste espezie batzuk bezain sentikorra. Kolore horiko argidun ezpata du arma bezala. Ez da ezagutzen nor zen Lowbaccaren aita, baina ziuraski Klon Gerretan hil zen Chewbaccaren anaia bat izango zen.
Meketaton
Meketaton, bere aita Akenatonen erregealdiko 14. urte inguruan hil zen, 11 edo 12 urte baino ez zituenean.
Little Brechin
, Eskoziako herri bat da, Angus eskualdean.
Hypostomus micromaculatus
Hypostomus micromaculatus Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Ischnophylla
Ischnophylla Gelechiidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Ischnophylla similicolor da.
Ons-en-Bray
Ons-en-Bray Frantziako udalerria da, Oise departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Panzhihua Baoanying aireportua
Panzhihua Baoanying Aireportua (txinera: 攀枝花保安营机场), (NAGE: PZI, NAZE: ZUZH), Txinako Herri Errepublikako Sichuan probintziako Panzhihua hirian dago.
2003ko abenduaren 16an zabaldu zen.
Ons-en-Bray
Biztanleria
2007an Ons-en-Bray udalerrian erroldatutako biztanleak 1.262 ziren. Familiak 449 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (52 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 131 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 214 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 36 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Pantherophis flavirufus
Pantherophis flavirufus Pantherophis generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Ons-en-Bray
Etxebizitza
2007an 507 etxebizitza zeuden, 460 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 26 bigarren erresidentzia ziren eta 21 hutsik zeuden. 494 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 460 etxebizitza nagusietatik 377 bere jabearen bizilekua ziren, 75 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 18 etxek bi zituzten, 77 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 238 etxek bost zituzten. 401 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 165 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 250 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 885 ziren, horien artean 643 aktiboak ziren eta 242 inaktiboak ziren. 643 pertsona aktiboetatik 584 lanean zeuden (336 gizon eta 248 emakume) eta 60 langabezian zeuden (31 gizon eta 29 emakume). 242 pertsona inaktiboetatik 76 erretiraturik zeuden, 92 ikasten zeuden eta 74 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ons-en-Bray udalerrian 473 unitate fiskal zeuden, 1.303 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 18.729 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 56 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 9 eraikuntza enpresak ziren, 13 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 4 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 igeltseroa, 5 iturginak, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe eta 2 higiezinen agentziak.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Ons-en-Bray udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 660 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Castelnuovo Berardenga
Castelnuovo Berardenga Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelnuovo Berardengak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Fulton (Ohio)
Fulton Ohioko herri bat da. Morrow konderrian kokatua dago. 2010ean 258 biztanle zituen, 0.4 kilometro koadrotan banatuta.
Monferran-Plavès
Monferran-Plavès Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Monferran-Plavès udalerrian erroldatutako biztanleak 128 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 16 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 68 etxebizitza zeuden, 55 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 10 bigarren erresidentzia ziren eta 2 hutsik zeuden. 63 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 55 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren eta 8 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek bi gela zituen, 2 etxek hiru zituzten, 21 etxek lau zituzten eta 31 etxek bost zituzten. 50 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 15 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 34 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 72 ziren, horien artean 56 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 56 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (23 gizon eta 30 emakume) eta 3 langabezian zeuden (1 gizon eta 2 emakume). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Monferran-Plavès udalerrian 54 unitate fiskal zeuden, 128 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.925,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen eta 1 eraikuntza enpresa.
2000. urtean Monferran-Plavès udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 600 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Sorø
Sorø Danimarkako Seelandia eskualdeko hiriburua da, hiri handiena Roskilde bada ere.
Historia
1140. urtean Sorøko Apaizetxe zistertarra eta 1161. urtean Sorø herria bera fundatu zituen Absalon apezpikuak, eta bertako elizan izan zen lurperatua. 1536. urteko erlijio erreformaren ondoren abade-etxea protestante bihurtu eta ondoan nobleentzako ikastetxea sortu zuten. 1625. urtean Kristian IV.a erregeak ikastetxea zaldunentzako akademia bihurtu zuen eta ondoren unibertsitate, baina 1665. urtean itxi egin zuten. 1747. urtean eraikin zaharren su hartu zuten eta Ludvig Holbergen diruarekin eta Lauritz de Thurahen diseinuarekin eraikin berria egin eta berriz ere akademia martxan jarri zen 1750. urtean.
Herriak
Hauek dira Sorø udalerriko herri nagusiak:
Cuevas del Campo
Cuevas del Campo («Zelaiko Leizeak» euskaraz) Granadako probintziako (Espainia) udalerria da. 2007an 2.032 biztanle zituen. Jaéngo probintziarekin muga egiten du.
Klaus Mann
Klaus Heinrich Thomas Mann (Munich, 1906ko azaroaren 18a - Cannes, 1949ko maiatzaren 21a) alemaniar idazlea izan zen.
Thomas Mannen semea, Heinrich Mannen iloba, Erika Mannen neba eta Golo Mannen anaia izan zen. Aita luteranoa zen eta ama judua. 1924an istorio laburrak idazten hasi zen eta hurrengo urtean antzerki-kritika egin zuen Berlingo egunkari batean. Bere homosexualitateak aitarekiko harremanak estutu zituen, baina oso lotuta egon zen Erika arrebarekin. Gaztetatik droga-mendekotasuna izan zuen, batez ere opiazeoena.
Erregimen naziaren aurka, 1933an Alemaniatik ihes egin zuen. Estatu Batuetara bidaiatu zuen, 1943an nazionalizatu zen eta Bigarren Mundu Gerran parte hartu zuen Estatu Batuetako armadan.
Erbesteko alemaniar literaturan paper garrantzitsua izan zuen, baina Alemanian geratu ziren autore alemanekin ere korrespondentzia izan zuen.
Bere eleberririk ospetsuena, Mephisto, Amsterdamen argitaratu zen 1936an eta Alemanian debekatuta egon zen 1981 arte.
Mannek 1949an bere buruaz beste egin zuen pilula somniferoen gaindosi baten bidez.
Simon and Laura
Simon and Laura 1955eko Muriel Box ingeles zinema zuzendariaren film dramatikoa da.
Argumentua
Ekoizle bati ideia bat bururatuko zaio 1950eko hamarkadan: familia-telesail bat egitea, bizitza errealean zoriontsu bizi den aktore bikote bat harturik oinarri.
Castiglione d'Orcia
Castiglione d'Orcia Italiako udalerri bat da. Sienako probintzian kokatuta dago, Toscana eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castiglione d'Orciak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Morphotica
Morphotica Oecophoridae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa Morphotica mirifica da.
NGC 5002
NGC 5002 galaxia bat da, Canes Venatici konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Ferrita
Ferrita burdinaren egitura molekularretako bat, 910 °C-tik behera (alfa ferrita)eta 1.394 °C-tik urtze-tenperaturaraino egonkorra dena (delta ferrita). Sare kubikoa du, gorputzean zentratua. Haustuta, konprimatuta eta sinterizatuta, material magnetikoa da, iman iraunkorra, eta erresistibitate elektriko handia du. Horregatik, maiztasun handiko transformadoreen nukleoak eraikitzeko erabiltzen dira, Foucaulten korronteek eragindako energia-galerak ia erabat ezabatzen dituztelako. Ferrita-mota batzuk kalkulagailu elektronikoen osagaiak egiteko erabiltzen dira. Konputagailu-memoria nagusiak egiteko ere erabili ziren 1950tik 1975era, nukleo magnetikozko memoriak ziren haiek,
East Dundee (Illinois)
East Dundee  Illinoiseko herri bat da. Cook konderrian kokatua dago. 2010ean 2,860 biztanle zituen, 7.08 kilometro koadrotan banatuta.
3097 Tacitus
3097 Tacitus asteroide baten izena da. irailaren 24an aurkitu zuen C. J. van Houten, I. van Houten-Groeneveld, T. Gehrels-ek Palomar Behatokitik.
Orbitaren ezaugarriak
3097 Tacitus asteroidearen orbitak batezbeste 2,93 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 2,666 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 3,193 distantziara. Eszentrikotasuna 0,09 da, eta makurdura orbitala 7,47ºkoa da.
Hypostomus microstomus
Hypostomus microstomus Hypostomus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Loricariidae familian.
Arratzua-Ubarrundia
Udalerria Arratzua eta Ubarrundia udalerriak batu zirenean sortu zen. Ondoren Ganboako lur zati bat ere batu zitzaion, hain zuzen Langara Ganboa dagoen zatia.
Bertan dago Uribarri Ganboako urtegiaren zati handi bat, baita presa bera ere. Uribarri Ganboan gasteiztarrek aisialdirako erabiltzen dituzten hainbat instalazio daude.
Ingurune naturala eta klima
Udalerriaren zati handi bat Uribarri Ganboako urtegiak betetzen du, udalerriaren erdian, eta horrek Arratzu-Ubarrundiko lurrak hiru eremutan banatu ditu. Iparraldeko eremua menditsu eta basotsua da, Elgea mendilerroaren hegoaldeko mazeletan kokaturik baitago. Bertan daude Landa eta Uribarri-Ganboa herriak, eta udalerriko tontorrik garaiena, Usakoatxa (913 metro). Mendebalderago beste lur zati bat dago, hain menditsua ez dena baina bai muinoz tartekatutako labore lurrez osatutakoa. Luku eta Betolatza dira herri nagusiak. Hegoalderantz hirugarren eremua dago, Gasteizko udalerrian mihi bat bezala sartzen dena eta Zadorra ibaiaren ibarraren ezkerraldea betetzen duena. Eskualde hori muinoz osaturik dago urtegiaren ertzean, Langara Ganboa inguruetan, eta lauagoa da hegoalderantz. Bertan daude udalerriko herri nagusiak: Arroiabe, Dura eta Zurbao.
Zadorra ibaia 540 metro inguruko garaieran irteten da urtegitik, eta ondoren hurrengo herrietatik igarotzen da: Arroiabe, Mendibil eta Dura, eta azkenean, Eskalmenditik pasatu ondoren, Gasteizko udalerrira sartzen da Salburuko parkean.
Urtegiaren erdian bi uharte daude: Zuhatza uhartea eta Zaldien uhartea.
Historia
Erdi Aroan eskualdean borroka handiak izan ziren ahaide nagusien arteko liskarretan, oinaztar eta ganbotarren artean, alegia.
Banaketa administratiboa
Arratzu-Ubarrundiko udalerria ondorengo herriek osatzen dute, alfabetikoki eta udalerri ohia markaturik:
Politika
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz, EAJko Rufino Saez de Ibarra hautatu zuten alkate.
Alkateak
Hauek izan dira Arratzu-Ubarrundiko azken alkateak:
Garraioa
Araba Bus sareko eta lineek zerbitzua ematen diote udalerri honi:
Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu udalerrian:
Edgar Davids
Edgar Steven Davids (Paramaribo, 1973ko martxoaren 13a-) jokalari herbeheretarra da, inoizko hoberenen artean dagoena.
Bestela, Herbehereetako futbol selekzio nazionalarekin jokatu zuen 1994tik 2005 arte.
Kapital aldakorreko inbertsio sozietate
Kapital aldakorreko inbertsio sozietatea (SICAV) dirudunek erabilitako tresna bat da, dagozkienak baino zerga gutxiago ordaintzeko. Sozietate horren helburu bakarra finantza aktibotan inbertitzea da, eta oso zerga gutxi ordaindu behar dira. Finantza elkarte mota hau oso ohikoa da Europan, dirudunen eta inbertsio funtsen artean, onura fiskal ugari dituelako.
SICAV bat sortzeko baldintzak
Baldintza batzuk bete behar dira: sozietate hauek gutxienez 100 bazkide eta 2,4 milioi euroko kapitala izan behar dituzte. Inbertsio mugak ere badituzte, kapitala burtsan kotizatzen duten balioetara bideratu behar delako. Gainera, hainbat sozietatetan dibertsifikatu behar da.
SICAVen onurak
SICAV sozietateek lortutako mozkinen %1 baino ez dute ordaintzen zergetan.
SICAVen dauden edo egon diren pertsonak
Espainiako SICAV inportanteenetako bat Morinvest da, eta Alicia Koplowitz enpresaburua da horren partaideetako bat. Bai Espainian, bai atzerrian, SICAV ugari egoitza Luxenburgon duten inbertsio funtsek kudeatzen dituzte.
Jijé
Joseph Gillain, Jijé izengoitiz ezaguna (Gedinne, 1914ko urtarrilaren 13a - Versailles, 1980ko ekainaren 19a) belgikar komikigile eta marrazkilaria izan zen.
Hainbat diziplina artistiko ikasi zituen Maredsous abadian. 1936an sortu zuen bere lehen komiki-pertsonaia, Jojo izenekoa. 1939an Spirou aldizkarian hasi zen lanean, eta lan gehiena bertan egin zuen. Aldizkariko sail nagusiak marraztu zituen, hala nola Spirou eta Fantasio.
Kapital aldakorreko inbertsio sozietate
SICAV eta Europako Parlamentua
Europako Parlamentuaren esanetan, pentsio funts hori 1990. urtean sortu zuten hainbat europarlamentarik, eta harrezkero beste hainbatek egin dute bat. Urte horretan bertan, Europako Parlamentuko Mahaiak funts horrekin kolaboratzea erabaki zuen, eta "guztiz legezkoa" dela eta pentsio sistemen "osagarri gisa ohikoak" direla esan du. 2009. urtean, Parlamentuak funtsa utzi zuen, Eurodiputatuaren Estatutua onartu zutelako.
Jijé
Bere fede katolikoak inspiratutako hainbat biografia egin zituen, eta 1950eko hamarkadan Ameriketako mendebaldeari buruzko serie bat sortu zuen, Jerry Spring izenekoa.
Bere komikiak bi estilotakoak izan ziren, errealista eta komikoa.
WV25
Hilobia, utzia izan zen bere eraikuntza hasi eta gutxira, baina uste denez, Amenofis IV.arentzako zen, faraoi honek, bere izena Akenatongatik aldatu eta hiriburua, berak propio eraikitzea gaindutako Aketaton (gaur egungo Tell el-Amarnara aldatu aurretik.
Kokapena
WV siglak Tximinoen Haranean duen kokapena adierazteko erabiltzen dituen arren (West Valley, Mendebaldeko Harana ingelesez), WV25a eta bere ingurukoek, Erregeen Haraneko zenbaketa jarraitzen dute. Ez dira ezagutzen Akenaton faraoia errege nekropolia Tximinoen Haranera eramatera bultzatu zuten arrazoiak, baina errege hilobiak han eraikitzeko ohiturak belaunaldi bat baino ez zuen iraun, jatorrizko haranera itzuliz Horemheb faraoiaren erregealdian.
WV25 hilobia Tximinoen Haranaren ekialdeko muturrean dago, WV23 eta WV24tik oso gertu. Baina, WV22a, Amenofis III.aren hilobia, haranaren sarreran dago, eta beraz, apurtze saiakera gehiago ikus daitezke WV25 hilobiaren eraikitzailearen aldetik -dirudienez, hegoaldeko hiruretatik, lehenik zulatu zena- aurreko erregeekiko. Urruntze nabarmen honen ustezko arrazoia, beharbada, hilobi lapurrak galarazteko izango zen, edo ekialdeko nekropolian jada hilobi gehiegi zeudelako.