cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Parisko Garaipen Arkua
Ezaugarriak
Garaipenaren atea, karga historiko handia duten monumentu nazionalen zati da. Bere oinean, Soldadu Ezezagunaren Hilobia dago, Lehen Mundu Gerrakoa, bertan, inskripzio bat dagoelarik: ICI REPOSE UN SOLDAT FRANÇAIS MORT POUR LA PATRIE 1914-1918 ("Hemen datza aberriaren alde hildako frantziar soldadu bat 1914-1918"), eta uneoro piztuta dagoen garra, antzinako gudarien edo gerren biktimen elkarteek egunero bizitzen dutena arratsaldeko sei eta erdietan, euren oroitzapena gogoratuz, urtero azaroak 11n bizitzen dena, Lehen Mundu Gerrari amaiera eman zion 1918an Frantzia eta Alemaniaren arteko armistizioaren urteurrena dena.
Historia
Napoleon Bonapartek garaipen arku hau eraikitzea erabaki zuen 1805eko Austerlitzeko guduan garaipena lortu eta bere soldaduei honako hau promes eginez: "Etxera, garaipen arkupean itzuliko zarete". Chalgrinek diseinatu zuen, erromatar arkitekturan oinarrituta.
Bombus grahami
Bombus grahami erle espezie bat da, Bombus generoan eta Apidae familian.
Frenchville (Maine)
Frenchville Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. Aroostook konderrian dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
A'ad
A'ad, Ad' edo ʿĀd herria (عاد) Arabiar penintsulan bizi zen antzinako leinu bat izan zen. 'Ad ibn Kin'ad zen leinuaren gidaria.
1992an Ranulph Fiennes, Juris Zarins, Nicholas Clapp eta George Hedgesek aztarnak aurkitu zituzten. Arkeologian egindako aurkikuntzek eta Koranak dioenaren arabera meteoritoek sortutako harea-ekaitzen ondorioz desagertu ziren.
Hedadura
A'ad herria Yemeneko ekialdean eta Omanen mendebaldean bizi ziren herria ziren, Arabiar itsasotik Dhofar mendietara eta Rub' al Khaliren mugaraino. Aurkikuntza batzuen arabera baliteke hau izatea gameluaren domestikazioaren lehen puntua. Hirubura Ubar zen, eta merkantzien aldaketarako leku garrantzitsua zen, batez ere frankinzentsuaren merkataritzarako.
Chris Columbus
Chris Joseph Columbus (Spangler, Pennsylvania, 1958ko irailaren 10a), estatubatuar zinema zuzendari, ekoizle eta gidoigile bat da.
Andoni Aretxabaleta
Andoni Aretxabaleta Aramendi, pilota arloan Aretxabaleta deituraz ezaguna (Markina, Bizkaia, 1992ko urriaren 25a) esku huskako pilotari profesionala da, atzelaria, Asegarce enpresakoa. Estatistika ofizialen arabera, 1,95 metro luze da, eta 96 kg pisatzen du. 2009an Mendinuetarekin batera Diario Vasco txapelketako finala irabazi zuenean piztu zuen Asegarceren arreta, eta ordutik Bilboko enpresarekin aritu da entrenatzen. Hobekuntza nabarmena egin zuen, eta profesionaletako lehendabiziko partida 2011ko uztailaren 17an jokatu zuen, Markinako pilotalekuan, 18 urte besterik ez zuela.
Kirol ibilbidea
Ematen ari zen maila bikainari esker, 2014ko binakako txapelketa nagusian parte hartzeko hautatu zuen bere enpresak, Aimar Olaizola aurrelaria lagun. Finaleraino iritsi ziren, eta txapeldunorde bukatu zuten, Irujoren eta Barriolaren aurka 22-13 galduta.
Stenorrhina degenhardtii
Stenorrhina degenhardtii Stenorrhina generoko animalia da. Narrastien barruko Colubridae familian sailkatuta dago.
Belsk Duży udalerria
Belsk Duży Poloniako Mazoviako voivoderriko landa-udalerri bat da, Grójec barrutian kokatuta. 107,51 km²ko azalera du eta 2017ko datuen arabera 6561 biztanle zituen.
Salamina (Zipre)
Salamina (antzinako grezieraz: Σαλαμίς, Salamis) Zipreko antzinako hiriburua izan zen. Gaur egungo Famagusta hiritik 6 kilometro iparraldera kokaturik zegoen.
Sorrera
Tradizioaren arabera, Teukrok, Telamonen semeak, sortu zuen hiria, Troiako Gerratik bueltan, honek ezin baitzuen bere sorlekura itzuli Ajax anaia mendekatzea lortu ez zuelako. Baina indusketa arkeologikoek erakutsi dute hiria mizenastarrak iritsi baino askoz lehenago sortu zela, lurrikara handi batek inguruan zegoen Enkomi hiria suntsitu ondoren.
Salaminako aztarna zaharrenak K.a. XI. mendekoak dira (Brontze Aro berantiarra). Garai hartan kaiaren inguruan kokaturiko herrixka bat zen eta mendebalderantz zabaldu zen, gaur egun basoak estaltzen duen eremura.
Asiriarren agintea
Kobre meategiek Zipre merkatal sareen barnean sartu zuten antzina antzinatik. Greziarekin eta Feniziarekin harreman estuak zituen uharteak eta Asiriarren idazkietan dagoeneko aipatzen da Salamina, Zipreko (Iadnana) erresuma bat gisa. K.a. 877. urtean iritsi ziren asiriarrak Mediterraneo ertzera eta K.a. 708an Zipreko erregeek Sargon II.ari zergak ordaintzen zizkioten. Zipre asiriarren kontrolpean bazegoen ere hiri-estatuek nahikoa askatasun bazuten eta erregeek aberastasun eta botere handiak eskuratu zituzten. Erregeen hilobietan Homeroren errituak ikusten dira, hildakoaren omenez zaldiak sakrifikatzen ziren eta oliozko pitxarrak sartzen ziren hilobietan. Hilobietan aurkitu diren tresna eta janari gehienek Sortaldean eta Egipton zuten jatorria.
K.a. VI. mendean aurreneko txanponak egin ziren pertsiarren prototipoak jarraituz.
Greziarren aroa
K.a. 545 urtetik aurrera Pertsiarren kontrolpean egon zen Zipre. Salamina izan zen independentzia lortzeko borroketan hiri-estatu zipretar nagusia. Onesilo erregeak hainbat hiri-estaturen arteko aliantza sortu zuen K.a. 499. urtean eta hurrengo urtean Salaminako borrokan garaipena lortu zuten. K.a. 450. urtean Salaminan Atenastarren eta pertsiarren arteko borroka izan zen itsasoz eta aldi berean lurrez, eta atenastarrak izan ziren garaile. (Ez da nahastu behar Greziako Salaminan K.a. 480. urtean greziarrek eta pertsiarrek izan zuten borrokarekin). Handik gutxira Artaxerxes III.a pertsiar enperadoreak K.a. IV. mendearen amaieran Salamina setiatu eta konkistatzea lortu zuen.
Evagoras Salaminako erregearen agintaldian (K.a. 411-374) Salaminak greziar kulturaren eta artearen loraldia izan zuen. Salaminan Aro klasikoaren amaiera erakusten duen monumentua Nicocreon azken erregearen zenotafioak erakusten du (K.a. 311); tumuloaren gainean buztinezko hainbat buru daude, errege familiarenak izan daitezkeenak.
Alexandro Handia
Alexandro Handiak Pertsiar Inperioa konkistatu zuen eta Ptolomeo I.a egipziarra ezarri zuen Zipreko errege. Ptolomeok Nicocreon erregea bere buruaz beste egitera behartu zuen, ez baitzen hartaz fido. Ptolomeoren anaia Menelaus ezarri zuen Salaminako agintari. K.a. 306. urtean itsas borroka handia izan zen Salaminan Demetrio I.a Mazedoniakoaren eta Ptolomeo I.aren artean eta Demetrio izan zen garailea.
Erromatarren garaia
Erromatar Inperioaren garaian Salamina Zilizia probintzian kokaturik gelditu zen eta uharteko gobernadoreak Pafos aukeratu zuen bere egoitza ezartzeko. K.o. 116-117 urteetan izandako juduen matxinadan salaminar ugari hil zituzten eta erromatarrek altxamenduari amaiera eman ziotenean Zipre guztiko juduak uhartetik kanporatu zituzten. Gertakizun hauek jasan arren eta hiriburua Pafosera aldatu arren Salaminak hiri aberatsa eta garrantzitsua izaten jarraitu zuen. Trajano eta enperadore erromatarrek Salaminaren alde egin zuten eraikin publiko ugari altxaraziz.
Salaminaren kultur erdigunea hiriaren iparraldean kokatu zen. Bertan gimnasioa, antzokia, anfiteatroa, estadioa eta bainu publikoak eraiki ziren. Inguruan mosaiko zatiak, kairaren horma, agora heleniar eta erromatarra eta Zeusen tenploa aurkitu dira. Antzokia eta gimnasioa berriztu egin dira. Antzokiak 15.000 ikusle har zitzakeen eta zutabe eta estatua ederrek apaintzen zuten. Gimnasioan ere estatua ugari ezarri dira, gehienak burua falta dutenak.
Kristautasuna
"Aurreneko misiolarien bidaia" Salaminara izan zen, Paulo eta Bernabe apostoluak bertara etorri baitziren aurrena Siriako Antiokia utzi ondoren. Salaminako sinagogetan jesukristoren berri eman zuten eta ondoren uharte guztira zabaldu zuten mezua. Barnabas Zipreko elizaren sortzailetzat hartzen da.
332 eta 342 urteetan izndako lurrikarek Salamina suntsitu zuten. Konstantzio II.a erromatar enperadoreak (337-361) Salamina berreraiki eta Apezpikuaren egoitza bihurtu zuen. Epifanio Salaminakoa izan zen hiriko apezpiku garrantzitsuena. Eliza ortodoxoaren eta eliza erromatar katolikoaren aitatzat hartzen da. Konstantziok zergetatik libre utzi zituen berreraikuntzan laguntzeko eta hiri berriari Konstantia izena jarri zioten.
Itsas-portua gutxinaka sedimentuz betetzen joan zen eta honek hiriaren gainbehera ekarri zuen. VII. mendeko Muawija gidari zuten arabiarren inbasioek hiria erabat suntsitu zuten eta biztanleek hegoaldean zegoen hirira egin zuten alde, Arsinoe-ra, gaur egungo Famagusta.
Historia
XIX. mendean hasi ziren indusketak egiten Zipreko Ikerketa Fundazioaren baitan eta aurkituriko objetu ugari Londresko British Museumen daude.
1952an indusketa berriak egiten hasi ziren. Ikerketa arkeologiko ugari egin ziren baina 1974. urtean Turkiaren inbasioak aktibitate guztia eten zuen.
Nekropolisa
Salaminako hilerriak San Barnabas monasterioko basoaren mendebaldeko ertzetik hasi eta iparraldera Ayios Serghios herriraino eta hegoaldera Enkomi herriaren kanpoalderaino zabaltzen zen. Nekropolisak 7 km2-ko azalera hartzen du. K.a. IX. mendeko hilobiak daude eta basoaren azpian zaharragoak ere bai. Hilobi batzuk tumulo batez estalita daude.
Kaiten
Kaiten (japonieraz 回天; literalki "Zerurako Itzulera") Bigarren Mundu Gerraren amaiera aldera Pazifikoko Gerran Japoniar Itsas Armada Inperialak erabilitako giza torpedo suiziden saila izan ziren.
Garapena
Kaitenak bi itsas ofizial gazteen ekimenez sortuak izan ziren, biak ere minitsaspekoen pilotuak, 1942. urtean zehar jada zerbitzuan zegoen 93 Motako torpedo bikaina oinarritzat hartuz gauzatu zuten.
Zerbitzua
Kaitenek espero baino arrakasta gutxiago izan zuten, beren lorpenik handiena destruktore eskoltaren hondoratzea izan zen. Galera gutxi eragiteaz gain, kaitenak ureratzen zituzten japoniar itsaspekoek beren erruz dezente kalteak jasan zituzten.
Ictalurus ochoterenai
Ictalurus ochoterenai Ictalurus generoko animalia da. Arrainen barruko Ictaluridae familian sailkatzen da.
NGC 2695
NGC 2695 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
María Josefa Larunbe
María Josefa Larunbe Goñi (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1700- Ibidem, 1757ko abenduaren 4a) inprimatzailea eta liburu-saltzailea izan zen. 1721ean Pedro José Ezkerro Sainz de Etxabarrirekin ezkondu zen, Juan José Ezkerro inprimatzaile eta liburu-saltzailearen semea. 1755ean senarra hil zenean, negozioaren eta liburutegiaren titular gisa agertu zen, bi urte geroago hil zen arte.
Biografia
Aitaginarreba hil ondoren, Juan José Ezkerro, 1727an, Pedro José Ezkerro Sainz de Etxabarri senarrak hartu zuen familiaren negozioaren ardura, 1755ean hil zen arte.
Senarrak Cadizera 1746 eta 1753an egindako bidaietan, senarrari eta anai-arrebei senitarteko batek utzitako herentzia kobratzeko, inprenta eta liburu-dendaren negozioaren buru jarri zen, eta, ondorioz, Nafarroako Errege Kontseiluan tramitatu behar ziren inprimatze-baimenen eskaera sinatu zuen.
Senarra hil zenean, 1755ean, bere ordez izendatu zuten negozioaren titular, bere seme eta oinordeko José Miguelek baitzuen zuzendaritza. Horregatik, 1755 eta 1756 bitartean, bere tailerrean inprimatutako lanen inprenta oinetan “Pedro José Ezkerroren alarguna” gisa agertu zen.
Frink Irakaslea
John I.Q. Nerdelbaum Frink Jr. Irakaslea Simpsondarrak telesiko pertsonai bat da. Zientzialaria da. Inbentsio asko egin du.
Kanpo estekak
Postacie w serialu Simpsonowie
Svastra petulca
Svastra petulca erle espezie bat da, Svastra generoan eta Apidae familian.
Tilapia imbriferna
Tilapia imbriferna Tilapia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Venthon
Venthon Frantziako udalerria da, Savoia departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Venthon udalerrian erroldatutako biztanleak 619 ziren. Familiak 249 ziren, horien artean 65 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 45 bakarrik bizi ziren emakumeak), 82 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 90 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 283 etxebizitza zeuden, 252 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 206 etxeak ziren eta 73 apartamentuak ziren. 252 etxebizitza nagusietatik 185 bere jabearen bizilekua ziren, 60 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 5 etxek gela bat zuten, 18 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 68 etxek lau zituzten eta 126 etxek bost zituzten. 228 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 110 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 123 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 369 ziren, horien artean 294 aktiboak ziren eta 75 inaktiboak ziren. 294 pertsona aktiboetatik 274 lanean zeuden (146 gizon eta 128 emakume) eta 19 langabezian zeuden (13 gizon eta 6 emakume). 75 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Tindaro
Tindaro (Τυνδάρεος, Tundáreos), greziar mitologian, Lakoniako erregea da, Espartan, Perieresen eta Gorgofoneren semea eta Ledaren senarra. Castor eta Klitemnestraren aita izan zen, Ledak jarri zituen bi arrautzetako batetik jaio zirenak. Bestetik, Polux eta Troiako Helena jaio ziren, baina bi hauek Zeusen seme-alabak ziren, nork Leda seduzitu zuen Tindarok beste hainbeste egin aurretik.
Venthon
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 24 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 6 eraikuntza enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 3 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 jatetxe.
2000. urtean Venthon udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Madril-Sevilla burdinbidea
Madril — Sevilla abiadura handiko burdinbidea Iberiar penintsulako burdinbide bat da, Madril–Atocha eta Sevilla–Santa Justa geltokiak lotzen ditu.
Burdinbidea 1992ko apirilaren 14an inauguratu zen Madril–Atocha eta Sevilla–Santa Justa geltokien artean.
Eraikuntza
1980ko hamarkadan, Despeñaperros pasabidean trenen zirkulazio biziak Andaluziarako benetako botila-lepo bihurtu zuen, eta, beraz, Andaluziarako Trenbide Sarbide Berria izeneko sarbide alternatiboa eraikitzea erabaki zen. Garai hartan, Espainiar Estatuko abiadura handiko lehen linea Madril — Perpinyà izatea aurreikusita zegoen, sarbidea edozein tren motatara irekitako ibilbidea zelarik.
Sarbidearen jatorrizko plana Alcolea eta Getafe artean zabalera iberiarreko linea berri bat eraikitzea zen, horretarako Madril eta Ciudad Real arteko linea historikoaren zati handi bat aprobetxatuz, eta trenek lehendik zeuden trenbideetatik jarraitzea. 1988an lanak Getafe-Villaseca Sagra tartean hasi ziren arren, handik gutxira lanak geldiarazteko agindua eman zen. 1988ko abenduaren 9an, linea berriak nazioarteko zabaleran eraikitzeko erabakia hartu zen (1 435 mm), sarbidea barne, proiektu hau, jada, RENFEko ohiko trenbidearen bidez, trenek Andaluziako gainontzeko tokietara jarraitu ezin zuten uharte batean lanak egitea bihurtzen zuena. Hori dela eta, Sevillaraino jarraitzea erabaki zen, 1992ko Sevillako nazioarteko erakusketan erabili ahal izateko, eta beharrezkoa izan zen Madrilerako sarbide berri bat eraikitzea. Horrela, trenbide berritik Madril — Sevilla abiadura handiko burdinbidera igaro zen.
Inaugurazioa eta bilakaera
Andaluziarako trenbide sarbide berritik ateratako abiadura handiko linea, 1992ko apirilaren 14an inauguratu zen, Sevillan ospatu zen 1992ko Sevillako nazioarteko erakusketa inauguratu eta astebetera, apirilaren 21ean, Madril, Sevilla, Kordoba, Puertollano eta Ciudad Real hirietara egunero sei ibilbide eginez estalitako ustiapen komertziala hasi zen. Urte bereko urrian "AVE Lanzadera" produktua ustiatzeari ekin zitzaion, Madril eta Mantxako bi hiriak (Ciudad Real eta Puertollano) lotuko zituena. Bere lehen garaietan arrakasta handia lortu zuen: zerbitzuaren lehen urtean 1,3 milioi bidaiari garraiatu bazituen ere, 1999an kopuru hori 5 milioi bidaiariraino igo zen.
1993ko urtarrilean "Talgo 200 Madril – Malaga" inauguratu zen, bi hiriak abiadura handiko azpiegitura propioarekin Kordobaraino lotzen zituena, nondik Malagara iristen den ibilbide historikoaren bidez, Kordoban zabalera aldatu ondoren. Urte bereko apirilaren 23an, hegaztiaren abiadura errekorra lortu zen, 356,8 km/h. Urtearen erdialdean "Talgo 200 Madril-Cadiz" eta "Talgo 200 Madril-Huelva" zerbitzuak inauguratu ziren, Sevillako Majarabiqueko aldagailuan zabalera aldatzen zuten zabalera mistoko trenak erabiliz. 1994an ustiapen komertziala 300 km/h-ko abiaduran hasi zen distantzia luzeko AVE trenetan, Madril eta Sevilla arteko ibilbidearen iraupena 40 minututan murriztuz.
RENFEk 1999an ekin zion "Talgo 200 Madril – Algeciras" zerbitzua merkaturatzeari. Hurrengo urteetan, abiadura handiaren plangintza berrantolatu zen Espainian, eta dagoeneko martxan dauden lan batzuk indartu ziren. Ildo horretan, 2003an Talgo 200 "Madril-Cadiz", "Madril-Huelva" eta "Madril-Algeciras" zerbitzuak Renfe Operadorako Linea Handien esku utzi ziren, Altaria izena hartuz. Kordoba — Malaga abiadura handiko burdinbidea eeraikitzeko proiektua dago, abiadura handiko trena Costa del Solera eraman ahal izateko.
2005eko urtarrilean, Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles (RENFE zaharra) Renfe Operadora (Renfe berria) eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias (ADIF) bihurtzean, linea azken honen menpe geratu zen.
2014ko martxoan Puertollano eta Kordobaren artean Villanueva de Cordoba–Los Pedroches geltoki berria inauguratu zen, abiadura handiko zerbitzua Villanueva Kordobari eta bere eskualdeari ematen diona. 2020ko maiatzean, ERTMS sistema instalatzeko prozesua berraktibatu zen, eta sistema berrirako trantsizio-aldia 52 hilabete ingurukoa izango zela kalkulatu zen.
Jan Tratnik
Jan Tratnik (Liubliana, 1990eko otsailaren 23a) esloveniiar txirrindulari ohia da. Bere herrialdeko Txapelduna izan zen.
Palmaresa
2010 2012 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Saint-Géraud
Saint-Géraud Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Géraud udalerrian erroldatutako biztanleak 68 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 8 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 34 etxebizitza zeuden, 28 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 33 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 28 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 9 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 44 ziren, horien artean 28 aktiboak ziren eta 16 inaktiboak ziren. 28 pertsona aktiboetatik 27 lanean zeuden (18 gizon eta 9 emakume) eta 1 langabezian (1 gizon). 16 pertsona inaktiboetatik 8 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra eraikuntza enpresa batena zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra iturgina zen.
2000. urtean Saint-Géraud udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 252 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kapxagay
Kapxagay (Қапшағай, Капчага́й) Kazakhstango Almatyko probintziako hiri bat da. Ili ibaiaren ertzean kokatzen da eta Kapxagay urtegiaren eraikuntzan zehar eraiki zen 60. hamarkadan. Gaur egun urtegi hori Kapxagay aintzira bezala ere ezaguna da eta Almatyko hondartzazaleen artean asteburuko jomuga nagusia da.
Les Alliés
Les Alliés Frantziako udalerria da, Doubs departamenduan dagoena, Franche-Comté eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 57 etxebizitza zeuden, 39 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 52 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 39 etxebizitza nagusietatik 29 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 3 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 19 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 20 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 68 ziren, horien artean 55 aktiboak ziren eta 13 inaktiboak ziren. 55 pertsona aktiboetatik 51 lanean zeuden (27 gizon eta 24 emakume) eta 4 langabezian zeuden (3 gizon eta 1 emakume). 13 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 finantziazio enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Les Alliés udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 290 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cortenova
Cortenova Italiako udalerri bat da. Leccoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Cortenovak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Saint-Jean-aux-Bois
Saint-Jean-aux-Bois Frantziako bi udalerriren izena da:
NGC 2696
NGC 2696 galaxia bat da, Hydra konstelazioan. Ormond Stoneek aurkitu zuen n.
Friday Harbor (Washington)
Friday Harbor Ameriketako Estatu Batuetako inkorporatutako herri bat da. San Juan konderrian kokatuta dago, Washington estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
New Yorkeko historia
New Yorkeko historia Lenape biztanleekin hasten da, Giovanni da Verrazzano italiarrak 1524an uhartea aurkitu baino lehenago. Geroago, herbeheretarren "Nieuw Amsterdam" hiriaren fundazioarekin eta britainiarren "New York" izen berriarekin jarraitzen du. Independentzia Gerraren ondoren, Estatu Batuetako hiriburu izan zen, 1790. urteraino. Hurrengo mendean, hiria garatu eta modernizatu zen, bost borough edo barrutiak bateratuz. Depresio Handiaren eta Bigarren Mundu Gerraren ondorengo urteetan erakintza eta ekonomia goraldi izugarria izan zuen, gaur egungo metropoli-gune handia eratu arte. Historian zehar, New York immigranteen sarrera hiri nagusia izan da eta bertako eragin kultural eta ekonomikoak Estatu Batuetako hiri garrantzitsuenetakoa bilakatu dute.
Sorrera, Herbehere Berriak eta Britainia Handia
New Yorkeko inguruetan gutxi gorabehera 5000 jatorrizko amerikar bizi ziren (lenapetarrak), gaur egungo hiriaren kokalekua Giovanni da Verrazzano italiarrak 1524an deskubritu zuenean. Verrazzano esploratzaile italiarra zen, Frantziako koroaren zerbitzuan ziharduena, eta tokiari "Nouvelle Angoulême" (Angulema Berria) deitu zion.
Strepsiptera
Strepsiptera Pterygota azpiklasearen barneko intsektu ordena da. Oso txikiak eta beste intsektu batzuen (himenoptero, mantodeo, ortoptero, hemiptero, diptero, tisanuru eta labezomorroen) barne-parasitoak dira. Munduan 9 familiatan banatutako 600 espezie inguru ezagutzen dira. Batzuk izurriteen kontrol biologikoan erabiltzen dira.
Diastema
Diastema bat bi hortzen artean geratzen den hutsunea da. Ugaztun askok diastemak dituzte egitura arrunt gisa, normalki ebakortzen eta haginen artean. Haurren artean ohikoa da diastemak egotea, baina helduek ere izan dezakete. Normalki barailaren eta hortzeriaren tamainaren arteko aldearengatik gertatzen da.
Porte de Saint-Ouen (Parisko metroa)
Porte de Saint-Ouen Parisko metroaren geltokia da, Paris udalerriko 17. barrutian eta 18. barrutian kokatuta dagoena.
New Yorkeko historia
Sorrera, Herbehere Berriak eta Britainia Handia
Toki hori biztanle europarrez populatzen hasi zen herbeheretarrek 1614an larru-merkataritzarako gune bat fundatu zutenean Manhattanen hegoaldeko muturrean, "Nieuw Amsterdam" ("Amsterdam Berria") deitu zutena. 1626an Peter Minuit-ek, Herbehereetako kolonia haren zuzendariak, Manhattan uhartea lenapetarrei erosi zien, 60 florinen balioaren truke.
1664an ingelesek hiria konkistatu eta "New York" izena jarri zioten, York and Albany-ko duke ingelesaren omenez. Ingelesen eta herbeheretarren arteko bigarren gerraren amaieran, herbeheretarrek Run uhartearen gaineko kontrola lortu zuten, ingelesek New York kontrolatzearen truke. Run Indonesiako uharte txiki bat da, eta garai hartan New York baino askoz ere ondasun baliotsuagoa zen, bertako zuhaitzetatik lorturiko espezieei esker.
1700erako, lenapetarren populazioa soilik 200 biztanlekoa izateraino murriztua izan zen. Britainiarren agintepean, New Yorkek merkataritza-portu gisa zeukan garrantzia hazten joan zen. 1754an Columbia Unibertsitatea fundatu zen.
Independentzia eta XIX. mendea
Amerikako Independentzia Gerran, hiria zenbait borroka garrantzitsuren gertalekua izan zen. Manhattan iparraldeko Fort Washingtoneko Batailaren ondoren (1776), britainiarrek Ipar Amerikan zeukaten egoitza politiko eta militar nagusia bihurtu zen, okupazio militarra 1783an amaitu zen arte.
Handik gutxira Estatu Batuetako hiriburu bilakatu zen, Estatu Batuetako Konstituzioa berretsi zen eta, 1789an, Estatu Batuetako lehen presidenteak, George Washingtonek, bertan hartu zuen bere karguaren jabetza; halaber, Estatu Batuetako Kongresuak hemen egin zuen bere lehenbiziko batzarra, 1789an, eta Estatu Batuetako Bill of Rights (bertako konstituzioaren lehenbiziko hamar zuzenketek osaturiko multzoa, alegia) idatzi zen. Hori guztia, Wall Street-en dagoen Federal Hall izeneko eraikinean. 1790erako, New York Estatu Batuetako hiririk handiena bihurtu zen, Philadelphia gaindituz.
1857an Central Park ireki zen eta, horrekin, gizakiak diseinaturiko parke bat zeukan Estatu Batuetako lehenbiziko hiria izan zen New York.
Bai Manhattanen eta bai Brooklynen, biztanle beltz askez osaturiko populazio nahiko handia zegoen. New Yorkek 1827ra arte eduki zituen esklaboak, baina 1830eko hamarkadan zehar hiria arrazakeriaren aboliziorako muntako aktibismo-gune bihurtu zen.
Amerikako Gerra Zibilean (1861-1865) izandako errekrutatze militarrak piztutako haserrearen ondorioz, 1863an "Draft Riots" gisa ezaguturiko kale-istiluak gertatu ziren, Estatu Batuen historian izandako larrienetakoak.
1898an New York hiri modernoa eratu zen, Brooklyn gehitu zitzaionean (ordura arte hiri independentea izandakoa baitzen), bai eta New York konderria (garai hartan Bronxeko zati batzuk hartzen zituen), Richmond konderria eta Queens konderriaren mendebaldeko zatia ere.
XX. mendea
1904an New Yorkeko metroa ireki zen, eta horrek neurri handian lagundu zuen hiriko zati guztiak elkartzen eta bateratzen.
XX. mendeko lehen erdian zehar, New York mundu-mailako zentroa bihurtu zen industria, merkataritza eta komunikazioaren alorretan. Alabaina, garapen horrek alde iluna ere izan zuen: 1904an, "General Slocum" lurrun-itsasontziak su hartu zuen East River-en, eta bertan zihoazen 1021 pertsona hil ziren. 1911n, Triangle Shirtwaist fabrikan izandako sutean (hiriko hondamendi industrialik okerrena) jantzigintzako 146 langilek bizia galdu zuten, eta horren ondorioz International Ladies' Garment Workers' Union elkartea indartu eta lantegietako segurtasun-neurrietan hobekuntza nabarmenak ezarri ziren.
1920ko hamarkadan New York City helmuga nagusitzat hartu zuten afrikar jatorriko amerikar herritar askok eta askok, Estatu Batuen hegoaldetik abiaturiko migrazio handiaren ("Great Migration") garaian. 1916rako, Afrikako diasporak Ipar Amerikan zeukan hiri-kokagune handiena zen New York. Harlem Renaissance mugimendua alkohol-debekualdiaren garaian loratu zen, zeinak denboran bat egin baitzuen "boom" ekonomiko batekin eta horren ildotik etxe orratzen eraikuntzan pizturiko norgehiagokarekin.
Depresio Handiaren urte latzetan, Fiorello LaGuardia erreformatzailea hautatu zuten alkate, eta Tammany Hall-ek behera egin zuen, laurogei urtean nagusitasun politikoa eduki ondoren.
1948an New York hiria munduko hiririk jendetsuena izatera iritsi zen, Londres gaindituz (azken horrek ehun urtez eutsi zion bere nagusitasunari).
Gerraren suntsipenak jasan gabe, munduan New York nagusitu zen hiri aitzindari gisa, Wall Street izanik Estatu Batuak munduko botere ekonomiko izaterainoko igoeraren gidari, Nazio Batuen Erakundearen egoitza nagusia (1959an bukatua) izanik New York hiriaren eragin politikoaren erakusgarri, eta New Yorkeko espresionismo abstraktuak Parisen ordez New York ipiniz artearen munduaren zentro gisa.
1960ko hamarkadan, New Yorkek arazo ekonomikoak, goranzko delitu-tasak eta arrazen arteko tirabirak jasan zituen, eta horiek guztiek 1970eko hamarkadan jo zuten gailurra. 1980ko hamarkadan finantzen industria indarberritu egin zen, eta horrek hoberantz bultzatu zuen hiriaren zerga-egoera. 1990eko hamarkadan arrazen arteko tirabirak baretuta zeuden, delitu-tasek beherakada ikusgarria izan zuten, eta etorkin-sorta berriak iritsi ziren Latinoamerika eta Asiatik. Sektore berri garrantzitsuak, hala nola Silicon Alley, sortu ziren hiriaren ekonomian, eta, 2000ko erroldan, New Yorkeko biztanleria inoiz baino ugariagoa izatera iritsi zen.
New York izan zen 2001eko irailaren 11ko atentatuen gertalekuetako bat: ia 3000 pertsona hil ziren World Trade Center negozio-gunearen suntsipenean. Orube horretan "Freedom Tower" ("Askatasunaren Dorrea") eraikiko da. 2013an bukatuta egongo dela aurreikusita dago.
D eredua
D eredua hezkuntzako hizkuntza nagusi moduan euskara erabiltzen duen hezkuntza eredua da, gaztelera ikasgai bat dela. Ipar Euskal Herrian Seaskaren bitartez antzeko ereduan ikasten da eta bertan frantsesa da bigarren hizkuntza. 2005ean ikasleen % 32 zegoen eredu honetan ikasten. Eusko Jaurlaritzak eginiko azterketa baten arabera ikasle hauetatik % 32k ez du lortzen euskararen ezagutza maila egokirik.
Euskal Autonomia Erkidego osoan eta Nafarroako Foru Erkidegoko eremu euskaldunean eskola publikoetan aukera daiteke eredu hau. Gainera, Euskal Herri osoan ikastoletan ere ikas daiteke. 2014ko urriaren 20an, PSNk, Geroa Baik eta Ezkerrak D eredua sare publiko osora zabaltzeko eskaera aurkeztu zuten Parlamentuan. Bilduren eta Aralar-NaBairen botoekin legea aldatzearen aldekoak gehiengoa ziren Nafarroako Parlamentuan.
Licence to Kill
Licence to Kill (euskaraz Hiltzeko Lizentzia) 1989ko John Glen ingeles zinema zuzendariaren espioitza filma bat da. Ian Fleming idazlearen eleberri edo istorio jakin baten izenburua ez zeraman James Bonden lehenbiziko filma izan zen. Bertan, Timothy Dalton, Carey Lowell, Robert Davi eta Talisa Soto aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Filma honetan James Bond, 007 agenteak (Timothy Dalton) Fran Sanchez (Robert Davi) latinoamerikar droga-trafikatzaile arriskutsua atzemateko misioa du, kasu honek Bondentzat lotura pertsonalak dituelarik: droga-trafikatzaileak Boden laguna den CIAko Felix Leiter (David Hedison) agentea hil baitu, hortaz Bondek mendeku egarria du.
Arabo-Bizantziar Gerrak
Arabo-Bizantziar Gerrak musulmanen (gehienbat arabiarrak), eta Ekialdeko Erromatar edo Bizantziar Inperioaren arteko gerra sorta bat izan zen, K.o VII. eta XI. mendeen artean burututakoak. K.o. VII. mendeko kalifa ortodoxoen eta omeiatarren erregealdietan, hedapen musulmanaren baitan hasi ziren, eta ondorengoekin jarraitu zuten, XII. mendearen erdialdera arte.
Arabiar penintsulako arabiarrek 630eko hamarkadan egindako oldarraldiek beren hegoaldeko probintzietatik (Sortalde eta Egiptoko elizbarrutiak) desjabetu zituzten bizantziarrak. Hurrengo berrogeita hamar urteetan, kalifa omeiatarrek, oraindik ere, eraso batzuk egin zituzten bizantziarra zen Asia Txikiaren aurka; birritan mehatxatu zuten hiriburu inperiala (Konstantinopla), eta erabat bereganatu zuten Afrikako Exarkatua. Egoera ez zen egonkortu Konstantinoplaren bigarren setio arabiarraren porrota arte, 718an. Bi etsaien arteko muga Taurus mendietan finkatu zen, Asia Txikiaren ekialdeko ertzean. Inguruan, ia despopulatua, bi Estatuen defentsa indartsuak sortu ziren. Kalifa abbastar garaian, bizantziarren eta musulmanen arteko harremanak normalizatu ziren; enbaxaden trukea eta tregoa-aldi batzuk ere sinatu ziren, baina gatazkak ohiko izaten jarraitu zuten. Bai abbastar gobernuak, bai tokiko jauntxoek ia urtero erasoak eta etsaien kanpainen errepresalia-ekintzak antolatzen zituzten X. mendea luze joan arte.
Lehen mendeetan, bizantziarrak, oro har, defentsan jardun zuten, eta guduak saihestu zituzten; nahiago baitzuten beren gotorlekuetara erretiratu. 740. urtearen ondoren hasi ziren kontraerasoak egiten, nahiz eta, oraindik, abbastar inperioak Asia Txikian zigor-espedizio handiekin erantzuteko gai izan. 861. urtearen ostean, abbastar estatuaren gainbehera eta zatiketarekin eta Mazedoniako dinastiaren mendeko Bizantziar Inperioaren indartze paraleloarekin, egoera, pixkanaka, aldatzen hasi zen. Mende erdian zehar (920tik 976ra inguru), azkenean, bizantziarrek musulmanen defentsak hautsi, eta Siria iparraldeko eta Armenia Handiaren gaineko kontrola berrezarri zuten. Arabiar-Bizantzio gerren azken mendean, Sirian, fatimitarrekin muga-gatazkak izan ziren nagusi, baina muga egonkor mantendu zen herri berri bat agertu arte, seljuktarrak, 1060tik aurrera eskualdean eragiten hasi zirenak.
Musulmanak nagusi izan ziren itsasoan ere, eta 650. urtetik aurrera, Mediterraneo osoa bizantziar eta musulmanen arteko gudu zelai bihurtu zen; bi aldeek uharteen eta kostaldeko enklabeen aurkako erasoak eta kontraerasoak egin zituzten. Islamiarren erasoak IX. eta X. mende hasieran iritsi ziren bere gorenera; Kreta, Malta eta Sizilia konkistatu ondoren, ontzidi musulmanak Frantziako kostaldeetara, Dalmaziara eta baita Konstantinoplako periferiara ere iritsi ziren.
Aurrekariak
Bizantziar eta Sasandar Inperioen arteko gerra luzeen segidak VI. eta VII. mendeetan, bi inperioak ahituta eta ahul utzi zituen arabiar islamizatuen bultzada berriaren aurrean. Lehia horietako azkena bizantziarren garaipenarekin amaitu zen: Heraklio enperadoreak galdutako lurralde guztiak berreskuratu zituen, eta Benetako Gurutzea Jerusalemera itzuli zuen 629. urtean.
Hala ere, bi inperioek ez zuten suspertzeko astirik izan, urte gutxiren buruan, biek arabiarren erasoa jasan zuten (islamari esker batasuna berreskuratu berria baitzuten), eta hori, Howard-Johnstonen ustez, «giza tsunami batekin baino ezin da konparatu». Liska-ren ustez, beharrik gabe luzatutako Bizantzio-Persia gatazkak bidea ireki zion Islamari.
620ko hamarkadaren amaieran, Mahomak, jada, penintsula arabiarreko zati handi bat konkistatu, eta bateratzea lortu zuen, eta mundu musulmanaren eta Bizantziar Inperioaren arteko lehen liskarrak bere agintepean gertatu ziren. Hilabete gutxi batzuetara, Herakliok eta Shahrbaraz jeneral persiarrak 629. urtean okupatutako Bizantzioko sortaldeko probintzietatik persiar tropak erretiratzeko baldintzak zehazten zituztenean, bizantziar eta arabiar armadek Mu'tah-ko guduan borrokatu zuten. Mahoma 632an hil zen, eta Estatu Islamikoaren buru gisa Abu Bakr-ek, ordezkatu zuen, eta, Riddako gerretan lortutako garaipenen bidez, penintsula arabiar osoaren kontrola lortu zuen lehen kalifa izan zen; Horiei esker, penintsula osoa hartzen zuen estatu musulman boteretsu bat eratu zen.
Musulmanen konkista: 634-718
Musulmanen biografia ezberdinen arabera, Mahomak, Arabiaren iparraldean bizantziar indarrak penintsula inbaditzeko asmoz pilatzen ari zirelako informazioa jaso zuen, eta armada bat abiatu zuen Tabuk iparraldera (Saudi Arabia modernoaren ipar-mendebaldean) bizantziarren erasoari aurre hartzeko. Albistea, ordea, faltsua zen. Hala ere, Taboukeko guduko bizantziarren musulmanen aurkako lehen erasoa irudikatu zuen; ez zuen, ordea, gerrarik eragin.
Ez dago Tabuk espedizioaren garaiko kontakizunik, eta, haren xehetasun asko, geroagoko iturri musulmanetatik datoz. Batzuen ustez, iturri bizantziar batek Mu'tah-ko gudua (tradizionalki 629 datatua) aipatzen du, nahiz eta ez den gauza ziurra. Lehenengo liskarrak, beharbada, bizantziar eta sasandar inperioetako arabiar basailu-estatuekin gatazka gisa hasi zitezkeen: al-Hirah-ren gassanidar eta lajmidekin. Nolanahi ere, arabiar musulmanek bi inperioen inbasioa hasi zuten 634. urtetik aurrera, eta horrek Sortalde, Egipto eta Persia konkistatzera eraman zituen. Bizantziar eta sasandarren aurkako kanpaina horietan jeneral nabarmenenak Khalid ibn al-Walid eta Amr ibn al-As izan ziren.
Siria erromatarraren konkista arabiarra 634-638
Sortaldean, bizantziar tropa erregularrek, tokiko beharginek indartuta, armada musulman inbaditzaileari aurre egin zioten. Historialari musulmanen arabera, Siria erromatar probintziako monofisitek eta juduek ongietorria eman zieten inbaditzaile arabiarrei, ez baitzeuden pozik bizantziar agintearekin. Arabiar tribuek harreman ekonomiko, kultural eta familiar indartsuak zituzten Ilgora Emankorreko arabiar hiritar garrantzitsuekin.
Yarmouk-eko guduan, 636an gertatua, musulmanek, lurraldea zehatz-mehatz aztertu ondoren, gudu-zelai batera eraman zituzten bizantziarrak, haiek saihestu ohi zuten borroka mota bat, eta eraso neketsu batzuetara behartu zituzten; gero, tokiko haran sakonak eta itsaslabarrak erabili zituzten bizantziarrentzat heriotza-tranpa batean, eta porrot larria eragin zieten. Herakliok, IX. mendeko al-Baladhuri historialariaren arabera, liskarraren emaitzarekin etsita, Antiokia utzi, eta, Konstantinoplara itzuli baino lehen, oihukatu omen zuen: «Bakea zuri, o Siria, zein herrialde bikaina den hau. etsaiarentzat!» Sortaldeko kolpeak eragina izan zuen bizantziarrentzat, eta Juan Zonaras-en hitzetan islatu zen: «(...) harrezkero (Sortaldea galdu ondoren), ismailien arraza ez zen gelditu, erromatarren lurralde guztia inbadituz eta arpilatuz».
637ko apirilean, arabiarrek, setio luze baten ondoren, Jerusalem konkistatu zuten Sofronio patriarkak amore emanda. Urte horretako udan, Gaza konkistatu zuten; Garai berean, Egiptoko eta Mesopotamiako bizantziar agintariek ordaindu egin zuten tregoa oso garestia lortzeko, zeinak hiru urte iraun zuen Egiptoko kasuan eta bakarra Mesopotamiako kasuan. Burdinazko zubiaren guduaren ostean, urte amaieran, Antiokia erori zen; ordurako, musulmanek Siria iparralde osoa bereganatua zuten, baina Mesopotamia Garaia errespetatu zuten, eta hari eman zioten aipatutako urtebeteko tregoa.
Tregoa, 638-639an iraungi zenean, arabiarrek Bizantziar Mesopotamia eta Armenia ere okupatu zituzten, eta Palestinaren konkista Zesarea Maritimaren erasoarekin eta Axkelonen sartuz amaitu zuten. 639ko abenduan, musulmanek Palestina utzi zuten Egipto inbaditzeko, 640. urtearen hasieran.
Egipto eta Zirenaikaren konkista
Heraklio hil zenerako, bizantziarrek, jada, Egiptoren zati handi bat galdua zuten, eta, 637-638 urteetan, Siria osoa ere Islamaren armaden esku zegoen. 'Amr ibn al-A'as Palestinatik Egiptora sartu zen 639 amaieran edo 640 hasieran, 3.500 eta 4.000 gizon inguru agintepean edukiz. Apurka-apurka, indargarri berriak batu zitzaizkion, horien artean al-Zubayrren hamabi mila soldaduz osatutako armada nabarmenduz. Amrrek Babilonia setiatu zuen lehenik, eta, hura konkistatuta, Alexandria erasotzera joan zen. Bizantziarrek, bat-batean hainbeste lurralderen galerekin zatituta eta harrituta, 642ko irailean hiritik alde egitea adostu zuten. Alexandriaren erorketak amaiera eman zion Egiptoko aginte bizantziarrari, Afrika iparraldean zehar, beren hedapen militarra jarraitzeko aukera emanez musulmanei. 643 eta 644 urteen artean, 'Amrrek Zirenaikaren konkista osatu zuen. Uthmanek, Omar kalifa hil zenean, Estatu Islamikoaren buru gisa ordezkatu zuen.
Bere erregealdian, bizantziar armadak Alexandria berreskuratu zuen, 645ean, baina, 646an, berriro galdu zuen Nikiouko guduaren ondoren. Indar islamiarrek Sizilia eraso zuten 652an, eta, hurrengo urtean, Zipre eta Kreta hartu zituzten. Historialari arabiarren arabera, kristau koptoek ongietorria egin zieten arabiarrei; garai batean, monofisitoek Jerusalemen arabiarrei egin zieten moduan. Probintzia onuragarri horren galerak gari-iturri baliotsu bat kendu zien bizantziarrei; inperio osoan, elikagai eskasia eragin zuen, eta, hurrengo hamarkadetan, haien armadak ahuldu zituen.
Afrikako Exarkatuaren konkista
647. urtean, Abdallah ibn al-Saad-en agindupean zegoen armada arabiar batek Afrikako Exarkatu bizantziarra inbaditu zuen. Tripolitania konkistatu zuten, eta, ondoren, Sufetula, 150 km Kartagotik hegoaldera, eta bere burua gobernadorea eta Afrikako enperadore aldarrikatua,Gregorio, hil egin zuten. 648an, Abdallahren indarra Egiptora itzuli zen, Gregorioren ondorengo Gennadiok, urtero, 300.000 nomismatako zerga agindu ondoren.
Arabiar Inperioan gertatutako gerra zibil baten ondoren, omeiarrak, Muawiya ibn Abi Sufyan edo Muawiya I.arekin, boterera iritsi ziren. Omeiarren mendean, Afrikako iparraldean geratzen ziren bizantziar lurraldeen konkista amaitu zen, eta arabiarrek Magrebeko eremu handien barrena mugitzea lortu zuten. Espainia bisigodoa inbaditu zuten Gibraltarko itsasartetik igaro ondoren, Táriq ibn Ziyad jeneral berberearen gidaritzapean. Baina hori beren itsas botere propioa garatu ondoren gertatu zen, 695 eta 698 bitartean Kartago bizantziar gotorlekua konkistatu eta suntsituz. Afrika galtzeak esan nahi zuen Mediterraneoko mendebaldeko bizantziar kontrola zalantzan jarri zela arabiar flota berri eta hedatzailez, Tunisiatik jarduten zuena.
Muawiyah arabiar lurraldea, Aral itsasotik Egiptoko mendebaldeko mugaraino, finkatzen hasi zen. Egipton gobernadore bat jarri zuen al-Fustat- en, eta hainbat eraso egin zituen Anatoliaren aurka 663an. Beraz, 665etik 689ra bitartean, kanpaina berri bat abiatu zuen Afrikako iparraldean Bizantziar Zirenaikaren hegaleko erasoetatik Egipto babesteko. 40.000 soldaduko armada arabiarrak Barca hartu zuen, 30.000 bizantziar inguru garaituz.
10.000 soldaduko abangoardia arabiarra Uqba ibn Nafiren mende elkartu zen, Damaskotik etorrita. 670ean, Tunisia modernoko Kairouan inbasio gehiago egiteko oinarri gisa ezarri zen. Kairouan Ifriqiya probintzia islamikoko hiriburua eta Erdi Aroko kultur gune arabo-islamiar nagusietako bat bihurtu zen. Orduan, ibn Nafi eskualdearen bihotzean murgildu zen lur basatia zeharkatuz; bere oinordekoek Fez hiriburu zoragarria altxatu zuten, eta, azkenean, Atlantikoaren eta basamortu handiaren ertzeraino sartu zen. Magreb konkistatzean, Bugia eta Tanger kostaldeko hiriak hartu zituen, garai batean Mauritaniako Tingitana erromatar probintzia izan zena, non, azkenean, gelditu zuten. Luis García de Valdeavellano historialariak azaldu duenez:
Arabiarren erasoak Anatolian, eta Konstantinoplaren setioak
Hala ere, omeiatarrek, oraindik, Bizantzioren erabateko menderatzea jotzen zuten azken helburutzat. Bere pentsamenduan, irakaspen islamiarrak ziren nagusi, bizantziar sinesgabeak tinko ezartzen baitzituen Dār al-Ḥarben, (Gerra Etxea), eta Hugh N. Kennedy islamiar gaiei buruzko jakintsuaren hitzetan: «musulmanek posible denean eraso egin behar dute»; noizbehinkako gatazkak hautsitako bakea baino, eredu normala noizbehinkako aldi baterako tregoek hautsitako gatazka (hudna) zela uste zen. Benetako bakea (ṣulḥ) etsaiak islama edo basailu egoera onartzen zuenean bakarrik lor zitekeen.
Muawija ibn Abi Sufjanek (661–680) Siriako gobernadore gisa eta geroago kalifa gisa, Bizantzioren aurkako ahalegina gidatu zuen; batez ere bizantziar itsas armadari desafio egin, eta bizantziar uharteak eta haien kostaldeak eraso zituen flota bat sortuz. 655eko Mastetako guduan, armada musulman gazteak flota inperialari eragindako porrot harrigarriak garrantzi handia izan zuen: Mediterraneoa ireki zuen (ordura arte Erromako aintzira) arabiar hedapenera, eta mendetan iraun zuen itsas gatazka sorta bat hasi zen. Mediterraneoko itsas bideen kontrola.