cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gibelilun erre
Deskribapena
Kapela: 5 eta 10 cm arteko diametrokoa, baina ia tamaina halako bi izan daiteke. Hasieran ganbila, gero laua, eta azkenean ia inbutu itxurakoa. Eguraldi hezean likatsua da, zurixka denbora luzean, eta gero marroi-horixka edo marroi-gorrixka, zahartzean tindu ilunagoak hartzen ditu.
Orriak: Zabalak, hasieran nahikoa estu, baina heltzean tarte gehiagorekin. Okre edo lasto kolorea dute, baina ukitzean tonu ilunagoak hartzen dituzte.
Haragia: Lodia, gogorra, zurixka, airearekin astiro-astiro arbel kolorea hartzen du eta gero gorrixka eta ondoren beltzaxka. Zapore gozokoa eta usain leunekoa. Sulfato ferrosoarekin gris-arrosa. Gero poliki-poliki berde zikina.
Etimologia: Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria daukatelako russula generoko espezie askok. Adusta epitetoa ere latinetik dator, “adustus” hitzetik, erreta esan nahi du. Bere koloreagatik.
Jangarritasuna
Janezina, gogorra.
Nahasketa arriskua
Kapelaren kolore argi samarragatik eta orri zabalengatik ezagutzen da, baita orriak estuago dituztelako antzekoek.
Sasoia eta lekua
Banaketa eremua: Europa, Japonia, Errusia, Australia, Costa Rica, Ipar Amerika, Vietnam eta Himalaiako mendikatea.
Luis Llaguno
Luis Llaguno Piñera (1878 - Urduña, 1975eko urriaren 11) bizkaitar politikaria izan zen.
Biografia
Pedro Maria Llaguno ahaldun nagusiaren iloba, ideologikoki karlista izan zen. 1914tik 1923ko irailera Urduñako alkatea izan zen. Frankisten konkistaren ondoren, berriro Orduñako alkatea, eta baita Bizkaiko Foru Aldundiaren eta Bizkaiko Aurrezki Kutxaren presidentea ere izan zen.
Tetsushi Kondo
Tetsushi Kondo (近藤 徹志, 1986ko azaroaren 4a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Ehime FC eta Fagiano Okayama.
Polikarpov I-15
Polikarpov I-15 (errusieraz: И-15) ehiza-hegazkin biplano sobietarra izan zen. Kaio itxurazko bere goiko hegalak zirela eta, Errusian txaika (Чайка, "magal-hegalekoa"), zuen ezizena. Polikarpov I-16 planobakarreko hegazkinekin batera, Espainiako Gerra Zibilean errepublikazaleek erabilienetariko hegazkina izan zen. Hauek Chato (sudurmotza) ezizena jarri zioten. Matxinoek, berriz, "Curtiss" deitzen zuten (Curtiss F9C Sparrowhawken antzekoa zelako). Eusko Gudarosteak ere zenbait aparatu izan zituen.
Shoichiro Mukai
Shoichiro Mukai (Takaoka, Toyama (Japonia), 1996ko otsailaren 10a) judo borrokalari japoniarra da.
Olinpiar Jokoak
Zilarrezko domina lortu zuen talde mistoko kategorian Japoniako taldearekin, Frantziako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Alemania eta Israelgo taldeen aurretik (elkarbanatutako brontzezkoa). Honako hauek osatzen zuten Japoniako taldea: Uta Abe, Shohei Ono, Chizuru Arai, Shoichiro Mukai, Akira Sone, Aaron Wolf, Tsukasa Yoshida, Miku Tashiro, Shori Hamada, Hifumi Abe, Hisayoshi Harasawa eta Takanori Nagase-k.
Oleksandra Matviitxuk
Biografia
Oleksandra Matvichuk Ukrainako hiriburuko Taras Xevtxenko Unibertsitate Nazionalean ikasi zuen, eta 2007an graduatu zen. 2017an, Estatu Batuetako Stanford Unibertsitateko Ukrainako Emerging Leaders Programan parte hartu zuen lehen emakumea izan zen.
2007an sortu eta berehala, Matvitxuk irabazi asmorik gabeko erakunde batean hasi zen lanean, gaur egun zuzentzen duen Askatasun Zibilen Zentroan. Urte batzuk geroago, 2012an, abokatua Ukrainako Parlamentu Nazionaleko Giza Eskubideen Komisarioaren (Verkhovna Rada) menpeko Aholku Kontseiluko kide bihurtu zen.
William Hurt
William McChord Hurt (Washington Hiria, 1950eko martxoaren 20a - Portland, Oregon, 2022ko martxoaren 13a) estatubatuar aktorea izan zen. Zinema ikur handia izan zen 1980ko hamarkadan, antzeztu zituen nortasun handiko rolengatik. Gizonezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen 1985eko Kiss of the Spider Woman filmean egindako lanagatik.
Bizitza
1950eko martxoaren 20an jaio zen, Washingtonen. Teologia ikasketak egin zituen Tufts Unibertsitatean, eta aktore izateko ikasi zuen gero Juilliard School ospetsuan. Ikaskide izan zituen Robin Williams eta Christopher Reeve aktoreak, hain zuzen. 1980an egin zuen debuta kameraren aurrean; Ken Russellen Altered States beldurrezko filmean izan zen. Gero etorri ziren Peter Yatesen Eyewitness thrillerra (1981), eta Hollywooden ospea eman zion Body Heat (Lawrence Kasdan, 1981) thriller erotikoa.
Héctor Babenco zinemagilearen Kiss of the Spider Woman filmean antzeztu zuen rolagatik irabazi zuen Oscar saria, ordea, 1982an. Argentinako espetxe bateko ziega partekatzen duten bi gizonen istorioa kontatzen du filmak. Sona handia izan zuen garai hartan Hurten antzezpenak eta, horri esker, paper garrantzitsuak lortu zituen hurrengo urteetan. Lau alditan izendatu zuten Oscar sarietarako.
Protagonistaren rolak jokatzetik, bigarren mailako pertsonaiak antzeztera igaro zen 1990eko hamarkadan. Indar handiko pertsonaiak izan ziren, edonola ere. Horien artean daude, besteak beste, A.I. Artificial Intelligence (2001) The Village (2004), edota The Good Shepherd (2006). Marvel unibertsoko filmetan hartu zuen parte azken urteetan, Thaddeus Ross pertsonaia gorpuzten. Antzerkian ere aritu zen; William Shakespeareren obrak antzeztu zituen, batez ere. Tony sari bat irabazteko izendatu zuten 1985ean, Hurlyburly obragatik. Eta telebistan ere maiz aritu zen.
Prostatako minbizia diagnostikatu zioten 2018an, eta gaixotasunak eragindako albo kalteengatik hil zen.
Matxin Zalba
Matxin Zalba (Iruñea, 1390 - 1447), izen ofizialez Martin Sanchez Zalbakoa, eta berak sinatua Machin de Çalva, Nafarroako Erresumako goi-funtzionari eta notarioa izan zen, euskarazko testu luze arkaikoaren egiletzat hartzen da, Matxin Zalbaren gutunaren egilea izanik.
Biografia
Marxin Zalba merkatari familia batean jaio zen. 1407rako finantza-jasole lanetan aritu zen. 1413an erregearen notario eta Gorte Nagusiko eta Comptos Ganberako notario izendatu zuten. Urte berean, Karlos III.a erregearen aberastasunaren arduradun izendatu zuten.
Funtzio horiek betetzen zituelarik izan zuen gutun-trukea beste goi-funtzionari batekin, Martin San Martinekin, eta 1416. urteko dokumentu hori gorde izanak egin du ezagun 20. mendean.
Erregearen zerbitzuan aritu zen 1446 inguruan hil zen arte.
Egoitz Arana
Egoitz Arana Aizpurua (Zarautz, Gipuzkoa, 2002ko otsailaren 19a-) euskal herritar futbolaria da. Atezain lanetan aritzen da.
Ibilbidea
''2022ko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.''
Saint-Hilaire-Luc
Saint-Hilaire-Luc Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Hilaire-Luc udalerrian erroldatutako biztanleak 78 ziren. Familiak 28 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 12 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Etxebizitza
2007an 58 etxebizitza zeuden, 35 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 7 hutsik zeuden. 55 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 35 etxebizitza nagusietatik 23 bere jabearen bizilekua ziren eta 12 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 17 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 13 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 44 ziren, horien artean 34 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 34 pertsona aktiboetatik 32 lanean zeuden (17 gizon eta 15 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 4 ikasten zeuden eta 3 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2000. urtean Saint-Hilaire-Luc udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden, 306 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Mason konderria (Washington)
Mason konderria (Mason County) Washingtonko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Shelton da. 2010eko zentsuaren arabera 60,699 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Mason konderriak 272,212 kilometro koadro ditu. Horietatik 23,725 ura dira. Beste 248,488 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 22,3 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 60,699 pertsonetatik 55,193 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 4,844 dira. 609 beltzak edo afroamerikarrak. 1,864 amerikar natiboak ziren eta 214 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 692 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 81 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 2,046 pertsonek kokatzen zuten.
Egadak
Egadak edo Egada uharteak (Isole Egadi; Ìsuli Ègadi, Aegates Insulae; ) Italiako uhartedi bat da, Sizilian dagoena, Tirreniar itsasoaren eta Siziliako itsasartearen artean. Siziliako mendebaldeko kostaldetik 7 km ingurura dago, Trapani eta Marsalaren artean, uhartediak hiru uharte eta bi uhartetxo ditu, baita haitz eta pila batzuk ere.
Antzinatean, jada ezagutzen ziren Aegates latindar izenarekin, grezierazko Aigatai hitzetik datorrena, hau da, "Ahuntz uharteak". Uhartedian, Egada uharteetako Itsas Erreserba Naturala dago.
Geografia
Ikuspuntu geologikotik, Egada uharteak estuki lotuta daude Siziliarekin; artxipelagoa, 37,45 kilometro karratukoa, Favignana, Marettimo, Levanzo uharteek eta beste uharte txikiago batzuek osatzen dute, horietako batzuk harkaitzak baino ez dira.
Klima oso leuna da neguko hilabeteetan, eta udako egunak luze, bero eta eguzkitsuak dira. Neguko batez besteko tenperatura minimoa, urtarrilean eta otsailean, 5 gradukoa da, eta uztail-abuztuko tenperatura maximoa, berriz, 45 gradukoa. Prezipitazio gutxi.
Honako uharte hauek osatzen dute uhartedia:
Marsala lurmuturretik, urrutian izen bereko hiria ikus daiteke.
Hegazti-fauna
Egadetako hegazti-faunaren barruan sartzen dira arrano sugezalea, belatz handia, gypsa, aztore-arrano (Marettimo uhartea), belatza, sai zuria, pelikanoa, flamenko arrosa, ekaitz-txori txikia, zanga, gabai arrea, gabai arrunta, kaio hankahori a, ubarroi mottoduna, malkar-sorbeltza, hontz zuria, harkaitz-zozo urdina, kutturlio arrunta eta erroia, besteak beste.
Historia
Antzinako giza kokalekuen aztarnak, nagusiki, Levanzon daude, eta, neurri txikiagoan, Favignanan. Uste denez, hau azken glaziazioaren ondorioz gertatu zen, Afrika eta Siziliaren artean pasabide natural bat sortu zuena.
K.a. 241ean. Erromatarrek uharteak konkistatu zituzten Lehen Gerra Punikok o azken itsas guduaren ondoren, non Gaio Lutazio Katulo k kartagotar flota garaitu baitzuen. Erromatar Inperioaren kolapsoaren ondoren, uharteak, bandaloen eta godoen eta, beranduago, sarrazenoen eskuetan erori ziren.
1081ean, normandiarrek okupatu eta gotortu zituzten. Ondoren, Siziliaren patua jarraitu zuen XVI. mendera arte, Genoako Pallavicini-Rusconiren jabetza bihurtu zirenean, eta ondoren, 1874an, Favignanako atun tranpak indartu zituen Florio familiarena.
Favignana udalerriaren zati administratibo dira, San Pantaleon eta Grande uhartea izan ezik, hauek Marsala udalerriaren zatiak baitira.
Lanleff
Lanleff (bretainieraz Lanleñv) Côtes-d'Armor departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Polysteganus praeorbitalis
Polysteganus praeorbitalis Polysteganus generoko animalia da. Arrainen barruko Sparidae familian sailkatzen da.
Chizuru Arai
Chizuru Arai (Saitama (Japonia), 1993ko azaroaren 1a) judo borrokalari japoniarra da.
Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina lortu zuen ≤70 kg-ko emakumezkoen kategorian, Michaela Polleres austriarra (zilarrezkoa) eta Madina Taymazova errusiarra eta Sanne van Dijke herbeheretarra garaituz (elkarbanatutako brontzezkoa). Japoniako taldearekin, berriz, zilarrezkoa lortu zuen talde mistoko kategorian, Frantziako taldearen atzetik (urrezkoa) eta Alemania eta Israelgo taldeen (elkarbanatutako brontzezkoa) aurretik. Honako hauek osatzen zuten Japoniako taldea: Uta Abe, Shohei Ono, Chizuru Arai, Shoichiro Mukai, Akira Sone, Aaron Wolf, Tsukasa Yoshida, Miku Tashiro, Shori Hamada, Hifumi Abe, Hisayoshi Harasawa eta Takanori Nagase-k.
Carambeí
Carambeí Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Leod gaztelua
Leod gaztelua, Castle Leod, Eskoziako Strathpeffer herritik hurbil dagoen gaztelu bat da, Highland lurraldean. Mackenzie klanaren gotorleku historikoa da.
Jatortizko gaztelua XII. mendean aurrez piktoen gotorleku bat zegoen tokian eraiki zen. John Killingok (1485–1561), Mackenzie klanaren 10. buruzagiak, gazteluaren jabetza lortu zuen. Gaur egungo eraikina XVII. mendean Sir Roderick Mackenziek burututako zaharberritzearen ondorioa da.
Takafumi Akahoshi
Takafumi Akahoshi (赤星 貴文, 1986ko maiatzaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Urawa Reds eta Mito HollyHock.
Erythrocles microceps
Erythrocles microceps Erythrocles generoko animalia da. Arrainen barruko Emmelichthyidae familian sailkatzen da.
Las Vegas (Santa Bárbara)
Las Vegas Hondurasko Santa Bárbara departamenduko udalerri bat da. 106,.1 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 22.117 biztanle zituen.
Henri Désiré Landru
Henri Désiré Landru, Gambaiseko Bizarrurdin, (Paris, 1869ko apirilaren 12, Versailles, 1922ko otsailaren 25a) frantses serie-hiltzaile ospetsua izan zen.
Klovis I.a
Bizitza
Aita Txilderiko I.a hil zenean (481), Tournaiko franko saliarren errege izendatu zuten. Klotilderekin ezkondu zen.
Henri Désiré Landru
Biografia
1889an, lehengusu Marie Renyrekin ezkondu beharrean izan zen, haurdun baitzegoen neska. Bikoteak beste seme-alaba izan zituen eta Landru zaintzaile lanetan ibili zen familia aurrera ateratzeko. Arrakasta gehiagoren bila, delinkuentzian erori zen eta, 1902 eta 1914 artean, hainbat delitu egin zituenez, hiru kartzela zigor ezarri zizkioten. Aita, lotsatuta, etsipenean erori zen eta bere buruaz beste egin zuen Bois de Boulogneko zuhaitz batetik urkatuz.
1909ko arratsalde batean, Landru Madame Izoret izeneko alargun batekin bildu zen. Egunkarian irakurri zuen emakumeak bere ondarea eskainiko ziola bere ondoan egongo zen gizonari eta, horrela, iruzurgileak bere burua eskaini zion lagun eta, faltsukerien artean, 20.000 libera kendu zizkion. Azkenean, Madame Izoret susmotan hasi eta salatu egin zuen. Landru atxilotu zuten. Lehen kartzelaldi hartan, badirudi etorkizuneko hiltzailea burutzen joan zela, salatua ez izatearren, hil beharko zituen alargun bakartiengana inguratuko zena.
1914an, Landruk urte batzuetako kartzela-zigorrari ihes egitea lortu zuen. Ez zegoen froga garbirik, nortasunez aldatzen baitzen, eta Lehen Mundu Gerraren hasierak ihesaldi horretan lagundu zion.
Gau-soineko
Gau-soinekoa edo gaueko soinekoa oso soineko luzea da, normalean formalki erabiltzen dutena. Mota askotakoak daude: balletekoa (aztaletik gora), koktelekoa (orkatiletatik gora) edo luze-luzekoa. Gaueko soinekoak luxuzko oihalez eginak izan ohi dira, hala nola chiffonez, belusez, satinez, organdiz eta abarrez. Zeta zuntz erabilia da gaueko soineko askorentzat.
Klovis I.a
Bizitza
486ean, Soissonsko guduan Siagrio jeneral erromatarra garaitu zuen, "erromatarretan azkena". Alamanei irabazi zien (495), baita burgundiarrei ere (500). 507an, Loira ibaia gurutzatu zuen Tolosa Garonako Bisigodoen Erresuman gaindi, eta Septimaniako mugetara heldu. Alariko II.a erregea hiltzera heldu zen, Vouilléko guduan. Monarkia franko merovingiarraren fundatzailea eta ia Galia osoko errege bakar bihurtu zen. Ondorioz, Erromako berant inperioaren Ekialdeko enperadoreak kontsul titulua eman zion.
Henri Désiré Landru
Landru hiltzailea
Lehen Mundu Gerrak alargun gazteak kontsolatzeko aukerak zabaldu zizkion. Frontean hildako soldaduen gero eta alargun gehiago zegoen eta ohiko zen egunkarietan haien ezkontza eskaintzen iragarkiak ikustea. Landru gizon gazte eta erakargarria zen eta ez zitzaion zaila egin haiengana hurbiltzea.
Berak ere argitaratu zuen iragarkia prentsan. Le Journalen agertu zen batek horrela zioen:
Alargun ugarik erantzun zioten eta Landruk aukeraketa egin zuen, haietako batzuei erantzuna bidaliz, harremanari errentagarritasuna atera nahi baitzion.
Lehenengo aukeratua Jeanne Cuchet izan zen, 39 urteko emakume ederra. Hamazazpi urteko semea zuen, André, eta 5.000 libera aurreratuta. Landruk Vernouillet auzoan pisu bat hartu zuen alokairuan eta Raymond Diard izen faltsuaz agertu bere burua, alemaniarren okupazioa zela-eta, Lilletik zetorren posta ikuskaria. Bizarrurdin aparteko senargaia zen eta ezkontzeko promesak egin zizkion Madame Cucheti. 1915eko urtarrilean, ordea, ama-semeak desagertu zirenean, susmoak ireki ziren berriro. Landruk txiki-txiki egin zituen pisuan eta, ondoren, tximinian erre.
Horrela segitu zuen. Paris inguruan etxea alokatu zuen eta behin eta berriro gonbidatu zituen ezkontzaren promesa egindako emakumeak. Bigarren biktima bat etorri zen, berriro alarguna eta lehengoa baino aberatsagoa, Madame Laborde-Line. Dupont zela esan zion, zerbitzu sekretuetako langilea eta berarekin bizitzera joateko gonbidapena egin zion. Gerra garaiko garai zalapartatsu haietan, berak inbertitu behar zion aurreratuta zeukan diruak. Ez zen denbora luzea pasa Madame Laborde-Line etxe berrian hil eta erre zuen arte.
Landru Gambaisen
1914tik 1918ra bitarte, Landruk berdin segitu zuen, alargun gaixoak etxera erakarri, hil eta labean errez.
Aldi berean, bizitza ordenatua zeraman, seme-alabak maiz bisitatuz, aita leiala izanez eta emazteari opari garestiak eginez.
Bizarrurdin agerian
Gerra amaitutakoan, familiak ahaide galduen bila hasi ziren eta Landruren lasaitasuna bukatu zen. Madame Collomben familiak gutuna idatzi zion Gambaiseko alkateari, informazioa eskatuz, herri horretan Dupont izeneko gizon baten ondoan ikusi zutela-eta.
Belin inspektoreak estutu zuen Landru. Madame Buissonen ahizpa joan zen orduan poliziarengana, Rue Rivoliko denda batean artelanak erosten ari zen bitartean, ahizpa galduaren senargaiarekin topo egin zuenean. Polizia dendariarena joan zen eta Landruk utzitako txartela eskuratu zuen: Lucien Guillet, 76, Rue Rochechouart. Helbide horretara joan ziren 1919ko apirilaren 11n, hiltzailea atxilo hartzeko asmoz eta amorante berriarekin aurkitu zuen, Fernande Segret aktorearekin.
Atxilotuaren benetako nortasuna jakin zuten eta hamaika izen aurkitu zituzten haren agendan —haietako lau egiaztatutako desagerpenak ziren—. Era berean, ondo baino hobeto apuntatuta zeuzkan Paristik Gambaiserako trenaren prezioak.
Apirilaren 29an, Landruk eta jendarmeek Gambaisera bidaia egin zuten. 295 giza hezur aurkitu zituzten erdi erreta, kilo eta erdi errauts eta kaxoi batean gordeta zeuzkan 47 urrezko hortz. Ondorenean, psikopatak biktimen arropa, altzariak eta abar saltduz joan zela jakin zuten.
1947an, Charles Chaplinek Monsieur Verdoux izeneko filma egin zuen, Landruren bizitzan oinarrituta.
1963an, Landruk hilketen autore izatea onartzen zuen gutuna aurkitu zuten. Claude Chabrolek zuzendu zuen Landru izeneko filma urte horretan bertan.
Klovis I.a
Bizitza
Bere emazte Klotilderen eta Reimseko San Remigio apezpikuaren eraginez katolizismora aldatu zen; katolizismoa babestu eta Orléansko kontzilioa bildu zuen (496an gutxi gorabehera). Bere heriotzaren ondoren, erresuma bere lau semeen artean banatu zen: Txildeberto, Klodomiro, Klotario eta Teodoriko.
Macuelizo
Macuelizo Hondurasko Santa Bárbara departamenduko udalerri bat da. 255 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 30.377 biztanle zituen.
Klovis I.a
Izena
Chlodovech forma frankikoa latindu eta Chlodovechus izena hartu zuen; geroago, berriz, Ludovicus. Frantseseko Louis izena bertatik dator, eta gaztelaniazko Luis ere bai. Euskaraz, jatorrizko Chlodovech formatik sortu zituen Sabin Aranak, bere izendegian, Koldobika izena eta haren laburdura Koldo.
Oriocourt
Oriocourt Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Oriocourt udalerrian erroldatutako biztanleak 51 ziren. Familiak 20 ziren, horien artean 7 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak), 3 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 10 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 19 etxebizitza zeuden, 16 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 3 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 18etxeak ziren. 16 etxebizitza nagusietatik 12 bere jabearen bizilekua ziren, 3 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 2 etxek hiru zituzten, 2 etxek lau zituzten eta 11 etxek bost zituzten. 13 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 8 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
1186 Turnera
1186 Turnera asteroide gerrikoan aurkitutako 1186. asteroidearen izena da. 1929ko abuztuaren 1ean aurkitu zuen Cyril V. Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1929 PL zen.
Raperswilen
Raperswilen Suitzako udalerria da. Turgovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Oriocourt
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
KAE Ligako 2021eko denboraldia
KAE Ligako 2021eko denboraldia KAE Liga arraun lehiaketaren hamaseigarren denboraldia izan zen. Bi mailako txapelketak ekainaren 19n hasi ziren Pasaian, eta abuztuaren 21ean (bigarren maila) eta 22an (lehen maila) bukatu ziren Hondarribiko eta Bilboko uretan hurrenez hurren; guztira, 27 estropada jokatu ziren. 2021ekoa lehiaketa ez-ohikoa izan zen, COVID-19 pandemiak zenbait estropada baldintzatu baitzituen; esate baterako, lehenengo mailan lau ontzik ezin izan zuten arraun egin astebururen batean. Aurreko denboraldian TKE Ligan arraun egiteko aukera galdu ostean, Pedreña eta San Pedro elkarteak igoera play-offa jokatzeko txartela lortzen saiatu ziren berriro. Lehian lehen mailatik jaitsitako Kaiku eta KAE 2 mailatik igotako Castro eta Lapurdi elkartu zitzaizkien. Guztira, 23 ontzi aritu ziren txapelketan, 13 lehen mailan eta 10 bigarrenean.
Denboraldi honetako txapeldun nagusia Getariako Arraun Elkartea izan zen. Guztira, 11,53 puntuko batezbestekoa eta 5 bandera eskuratu zituzten gipuzkoarrek, horietatik 2 beraien herriko estropadetan. Txapeldunordea, berriz, Kaiku Arraunaren Kirol Elkartea izan zen. Bizkaitarrek lehiaketaren bigarren zati paregabea egin zuten Jose Luis Korta entrenatzailearekin, eta 6 bandera eta 11,13 puntuko batezbestekoa lortu zuten. Bi ontziak, gainera, azkarrenak izan ziren irailaren 18an eta 19an jokatu zen igoera play-offean eta hurrengo denboraldian lehen mailan arituko dira. Bestetik, ohorezko txanda Pedreñak eta San Pedrok osatu zuten; kantabriarrek 2 bandera eskuratu zituzten, sanpedrotarrek 1, eta seigarren egin zuen San Juanek beste 1.
Sailkapenaren beheko aldean, bestetik, Lapurdik (2,29 puntu) eta Astillerok (2,67) maila galdu zuten. Lapurtarrak ligako motelenak izan ziren eta lortutako emaitza onenak bi 10. postu baino ez ziren izan. Kantabriarrek, aldiz, beherakada handia izan zuten denboraldiaren amaieran eta 15 estropadetatik 7tan azken postuan gelditu ziren.
Azkenik, bigarren mailari dagokionez, Busturialdea Arraun Elkarteak nagusitasun osoz irabazi zuen txapelketa eta hurrengo denboraldian lehenengo mailan arituko da Hondarribiaren bigarren ontziarekin batera.
Oriocourt
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 31 ziren, horien artean 20 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 20 pertsona aktiboetatik 19 lanean zeuden (11 gizon eta 8 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
La Ville-Dieu-du-Temple
Biztanleria
2007an La Ville-Dieu-du-Temple udalerrian erroldatutako biztanleak 2.415 ziren. Familiak 876 ziren, horien artean 184 pertsona bakarrekoak ziren (68 bakarrik bizi ziren gizonak eta 116 bakarrik bizi ziren emakumeak), 280 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 324 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 88 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Busserotte-et-Montenaille
Busserotte-et-Montenaille Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Oriocourt
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Oriocourt udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Busserotte-et-Montenaille
Biztanleria
2007an Busserotte-et-Montenaille udalerrian erroldatutako biztanleak 32 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 4 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
La Ville-Dieu-du-Temple
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Oriocourt
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Busserotte-et-Montenaille
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
La Ville-Dieu-du-Temple
Etxebizitza
2007an 986 etxebizitza zeuden, 897 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 5 bigarren erresidentzia ziren eta 84 hutsik zeuden. 851 etxeak ziren eta 129 apartamentuak ziren. 897 etxebizitza nagusietatik 664 bere jabearen bizilekua ziren, 219 alokairuan okupaturik zeuden eta 14 doan lagata zeuden; 14 etxek gela bat zuten, 41 etxek bi zituzten, 131 etxek hiru zituzten, 294 etxek lau zituzten eta 417 etxek bost zituzten. 725 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 366 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 468 etxetan bat baino gehiago zituzten.
KAE Ligako 2021eko denboraldia
Estropadak
Denboraldi honetan 15 estropada eta bandera izan ziren jokoan.
Busserotte-et-Montenaille
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
La Ville-Dieu-du-Temple
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.562 ziren, horien artean 1.118 aktiboak ziren eta 444 inaktiboak ziren. 1.118 pertsona aktiboetatik 987 lanean zeuden (550 gizon eta 437 emakume) eta 131 langabezian zeuden (51 gizon eta 80 emakume). 444 pertsona inaktiboetatik 130 erretiraturik zeuden, 105 ikasten zeuden eta 209 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Busserotte-et-Montenaille
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden2 saltokiak zerbitzu enpresenak ziren.
La Ville-Dieu-du-Temple
Diru sarrerak
2009an La Ville-Dieu-du-Temple udalerrian 1.007 unitate fiskal zeuden, 2.770 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.728 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 88 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 1 coque eta refinazio enpresa zen, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 29 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 7 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 6 administrazio publikoko enpresak ziren eta 8 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
KAE Ligako 2021eko denboraldia
Sailkapena
1 Camargo, Destu-Bilbo, San Pedro eta Zumaia elkarteak ezin izan ziren lehian aritu jardunaldiren batean edo hainbatetan taldean COVID-19 positibo bat izateagatik. Araututakoaren arabera, kale egin zuten estropadetan ez zuten punturik jaso eta denboraldia amaitu zenean batezbesteko emaitza kalkulatu zitzaien.
La Ville-Dieu-du-Temple
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 20 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 funeraria, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 2 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 3 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak eta 4 jatetxeak.
KAE Ligako 2021eko denboraldia
Jaitsiera/Igoera play-offa
Kanporaketa honetan lau ontzik parte hartu zuten: denboraldia 10. eta 11. postuan amaitu zuten elkarteek, Castrok eta Camargok; eta bigarren mailako 2. eta 3. ontzi azkarrenek, Portugaletek eta Hondarribia Bk. Bestalde, Getariak eta Kaikuk TKE Ligako kanporaketan igoera lortu zutenez, jaitsiera/igoera play-off honetan lau ontzietatik hiruk eskuratu zuten 2022ko denboraldian lehen mailan parte hartzeko txartela.
La Ville-Dieu-du-Temple
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 120 m2 baino gutxiagoko dendak, 1 okindegi zen eta 1 liburu denda zen.
KAE Ligako 2021eko denboraldia
Partaideak
Guztira, 10 elkarte izan ziren bigarren mailan parte hartu zutenak; horietatik 6 gipuzkoarrak izan ziren, 3 bizkaitarrak eta kantabriar 1. Aurreko denboraldiarekin alderatuz gero, berritasun nagusia lehen mailatik jaitsi zen Donostiarraren bigarren traineruaren parte hartzea izan zen. Bestetik, sei denboraldi itsasoratu gabe igaro ostean, Illunbe Kirol Elkarteak ontzia osatzea lortu eta lehiaketara bueltatu zen Deusturen bigarren traineruarekin batera. 2020ko denboraldian arraun egin zuten Actividades Náuticas Castro eta Santurtzi B, aldiz, lehorrean gelditu ziren.
La Ville-Dieu-du-Temple
Ekonomia jarduerak
2000. urtean La Ville-Dieu-du-Temple udalerrian 59 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.073 hektarea erabiltzen.
KAE Ligako 2021eko denboraldia
Estropadak
Denboraldi honetan 12 estropada eta bandera izan ziren jokoan.
La Ville-Dieu-du-Temple
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an osasun-zentro 1, botika 1 bat eta anbulantzia 1 bat zegoen.
KAE Ligako 2021eko denboraldia
Sailkapena
1 Santoñak 3 segundoko zigorra jaso zuen palekin kolpea jotzeagatik. 2 Trintxerpeko ontzia ez zen hiru jardunalditan itsasoratu.
La Ville-Dieu-du-Temple
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Busserotte-et-Montenaille
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Busserotte-et-Montenaille udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden, 636 hektarea erabiltzen.
Doneztebe eliza zaharra (Esa)
Doneztebe eliza Esa udalerrian XIII. mendeko kristiau eliza bat da. Antzinako parrokia da, 1950ean Doneztebe eliza berriak ordezkatu zuen.
Telesync
Telesync filme baten zuzeneko kopiari deritzo, pantailan proiektatzen den bitartean. Berez, aktibitate ilegala da zeren eta egileen eskubideen aurka baitoa gehienetan.
Ezaugarriak
Kopia piratak egiteko askotan erabili den sistema da hau nahiz eta bere kalitatea eskasa izan zeren eta normalena ez da baldintza egokietan egiten. Askotan grabazioak zinema aretoetan egiten dira, horretarako oso kamera onak erabiliz, eta horregatik praktika horren aurkako oharrak ikus daitezkeen. Soinua, bestetik, zuzenekoa oso kazkarra denez, proiektagailutik hartzen da edo beste iturri batetik, irudiekin sinkronizatuta; soinua aretotik zuzenean hartzen denean «Screener» deitzen zaio. Ondoren, kopiak, formato digital desberdinetan zabaltzen dira: VCD, SVCD, DVD, edo DivX/Xvid.
Doneztebe eliza zaharra (Esa)
Kokalekua
Herrigunean dago, hain zuzen ere, herriko plazan eta Esako udaletxearen alboan.
Esako pilotalekua
Esako udal pilotalekua Nafarroako Esa udalerrian dagoen pilotaleku bat da. 2006an inauguratu zen. Herria zeharkatzen duen Liedena eta Jaka arteko errepidearen alboan dago.
Busserotte-et-Montenaille
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Telesync
Ezaugarriak
Filma bideora eramateko telezine aparagailua erabiltzen da. Horretarako metodu desberdinak daude:
Doneztebe eliza zaharra (Esa)
Historia
Erdi Aroan eraiki zen, 1200. urtealdera. XVI. mendean atea eta gangetan zaharberritze lanak egin zitzaizkion.
Telesync
Ezaugarriak
Irudien kalitatea ez da oso ona izaten, batez ere beste teknologiekin konparatzen bada, baina prezioa oso merkea izaten da.
Doneztebe eliza zaharra (Esa)
Historia
1950ean Doneztebe eliza berriak ordezkatu zuen eta ordutik aurrera eskorta gisa erabilia izan zenez, oso egoera kaxkarrean zegoen. 2006ko udan zaharberritua izan zen.
Entre Rios do Oeste
Entre Rios do Oeste Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Galovany
Galovany Eslovakiako udalerri bat da, Liptovský Mikuláško barrutian kokatuta. 12,92 km²ko azalera du eta 269 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1600. urtekoa da.
Zosterops vellalavella
Zosterops vellalavella Zosterops generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Commenailles
Commenailles Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Commenailles udalerrian erroldatutako biztanleak 746 ziren. Familiak 312 ziren, horien artean 96 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 52 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 88 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 24 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 385 etxebizitza zeuden, 325 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 45 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 363 etxeak ziren eta 17 apartamentuak ziren. 325 etxebizitza nagusietatik 249 bere jabearen bizilekua ziren, 71 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 12 etxek bi zituzten, 49 etxek hiru zituzten, 97 etxek lau zituzten eta 166 etxek bost zituzten. 264 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 147 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 146 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 458 ziren, horien artean 351 aktiboak ziren eta 107 inaktiboak ziren. 351 pertsona aktiboetatik 317 lanean zeuden (174 gizon eta 143 emakume) eta 34 langabezian zeuden (13 gizon eta 21 emakume). 107 pertsona inaktiboetatik 42 erretiraturik zeuden, 32 ikasten zeuden eta 33 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 2 ibilgailuen alokairu bulegoak, 1 igeltseroa, 2 zurginak, 1 iturgina eta 2 ile apaindegiak.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen eta 1 arropa denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Reutenbourg
Reutenbourg Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Reutenbourg udalerrian erroldatutako biztanleak 343 ziren. Familiak 113 ziren, horien artean 26 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 22 bakarrik bizi ziren emakumeak), 29 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 47 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Marokoko futbol selekzio nazionala
Jokalari aipagarrienak
2022ko abenduaren 14an eguneratua. {|
Reutenbourg
Etxebizitza
2007an 130 etxebizitza zeuden, 114 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 13 hutsik zeuden. 127 etxeak ziren eta 3 apartamentuak ziren. 114 etxebizitza nagusietatik 107 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 5 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 84 etxek bost zituzten. 101 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 37 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 65 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 210 ziren, horien artean 160 aktiboak ziren eta 50 inaktiboak ziren. 160 pertsona aktiboetatik 153 lanean zeuden (78 gizon eta 75 emakume) eta 8 langabezian zeuden (4 gizon eta 4 emakume). 50 pertsona inaktiboetatik 19 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 9 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Reutenbourg udalerrian 125 unitate fiskal zeuden, 364 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.671 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 1 garraiorako elementuen fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 iturgina zen, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra altzari denda bat zen.
2000. urtean Reutenbourg udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 201 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra osasun-zentro zen.
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amusia
Musikaren prozesamenduaren oinarria edo funtsa:
Umeek, jaiotzetik inongo neurologia anomaliarik ez badu, hitz egiten jakin aurretik, musikaren erritmo erregular edo eskala musikalak sentitzeko sentsibilitate ahalmen ikaragarri dute, helduen antzera ia-ia. Gainera, aipagarria da, umeek, musikaz gain, kontsonante eta adostasunik gabeko tarteen ezberdintasuna ere antzematen dutela. Ondorioz, esan daiteke, ahalmen zehatz hauek musikaren berariazko pertzepzio gaitasunak adierazten dituela. Bestalde, musikarekin erlazio estu eta konstante bat mantenduz, ahalmen hau hobetzen eta garatzen joango da, oroimena eta errendimenduak landuz. Horretaz gain, musika ondo prozesatu ahal izateko, ezin bestekoa da, tonuaren pertzepzioa antzematea. Eskalen erabilera eta eskala tonuak antolatzeko erabiltzen den erdiko tonua, hain zuzen toniko izenekoa, garrantzi handia du eskaletako tonuen eta kanpoko soinuen gain. Beraz, eginkizun honek, nota txar edo nahastu bat noiz gertatu den antzemateko laguntzen digu. Baina amusia, eduki ez gero, gaitasun hau guztiz galtzen da. Musikaren gaitasuna ulertu eta garatu ahal izateko, gizakien burmuinetan, sare neuronaletan, musikarekin zerikusi zuzena duten aldaera batzuk aurkitzen dira, non, bertan, frogatu da, eremu Brokalean musikaren sintaxiaren prozesamendua tartean aurkitzen dela. Bestalde, burmuinetako kalte baten ondorioz, musika tonala, atonala edo akats musikal baten arteko ezberdintasuna erran ahal izateko gaitasuna mugatzen du, baina ez da kaltetua geratzen partzela baten tarte edo arloaren norabidea zehaztu ahal izatea. Gerta daiteke ere, gizabanakoak lan baten testuinguruaren tonua sentitu eta gozatzea, baina oso gutxitan gertatzen da. Gure burmuinak, batzuetan, oroimenean dituen tonu, melodia edo kantak gogoratzeko kapazitatea mantentzen du lesioa eduki baino lehenagoko kantuekin; baina beste batzuetan, galdu egiten dira. Guzti hau, eremu neuralean kokatzen da, non bertan, musika errekonozitzeko lana burutzen delarik. Aipagarria da, burmuineko lesio bat eduki ondoren, batzuetan gizabanakoak, zailtasunak edukitzen dituela, hitz gabeko melodia familiarrak ezagutzerakoan, baina, oso bitxia da, hori burutu ezean, gauza dela letra edo hitz hiztundunak, ahots familiarrak edo ingurugiroko soinuak ezagutzen. Halaber, fenomeno hau, alderantziz gerta daiteke ere.Haatik, argi dago, badirela gutxienez bi modu prozesatzeko, alde batetik ahotsa, eta bestetik, musika; dena modu indibidualean.
Ezaugarriak:
Gaixotasun horien ezaugarriak, gehien bat kategoria kliniko orokorraren sintoma irekian edo mistoan kokatzen dira. Amusia irekiaren ezaugarriak, batzuetan “gorreria musikala” bezala izendatzen dira, hau da, melodiak zein, nota musikalak ezin irakurri izana. Besteak beste, adierazpen ezaugarrik, abesteko musika, idazteko edo instrumentu bat jo ahal ezina ere sortzen du. Beraz, trastorno misto bat, hondatze adierazkor eta ireki baten arteko konbinazioa izango litzateke. Sintoma klinikoen baitan, amusia eskuratua askoz aldakorragoa da, amusia kognitiboa baino, hain zuzen lesioaren lekua eta jatorriaren ondorioz. Burmuineko lesioak kalteak sor ditzake burmuinen motorrean edo funtzionamendu adierazkorrean, kontuan harturik kantatzerakoan, txistu egitean edo abesti bat ahopekatzean (ahozko-musika adierazkorra), musika instrumental bat jotzeko ahalmenean (amusia instrumentala o apraxia musikala) eta musika idazterakoan (agrafia musikala). Horrez gain, burmuin-kalteak eragina du etorkizunean kantak bereizteko (amusia irekia edo sentsoriala) eta musika irakurtzeko (amusia amnesia). Gainera, aurretik egindako ikerkuntzak frogatu dutenez, amusia duten gaixoek leku espaziala identifikatzeko zailtasunak edukitzen dituzte. Era normalean elementua prozesatu ahal izateko, mekanismo kognitiboak erabiltzen dira, errepresentazio espazialak egin ahal izateko. Amusia gaitza duten pertsonek, errendimendu gutxiago izaten dute materia diskriminatzerakoan, ezagutzerakoan eta esaldiak imitatzerako orduan, hain zuzen, esaldiaren bukaerako hitzan. Beraz, argi antzematen da, amusiak eragin zorrotza duela hizkuntzan.
Diagnostikoa:
Diagnostikoaren baitan, amusia gaixotasuna duten pertsonek zailtasunak edukitzen dituzte notak eta melodia tradizionalak ezagutzerakoan. Portaera froga diagnostikatzerakoan, gehienetan amusiaren puntuazioa eta kontrolak ez dira ezkutatuta egoten, banaketetan baizik. Guzti hori, Montreal Ebaluazio Erakundeak gauzatzen du (MBE), hau da, zenbait ebaluazio proba, oroimena eta pertzepzio musikala garatzeko. Bateria, inguruneko eremuak, musika eskalak, eremu tarteak, metrikak eta oroimen diskriminatuak duten sei subtests-ek ebaluatzeko gaitasuna dute. Gizabanakoak amusia duela zehazten da, musikaren ebaluazioan, media baino baxuago kokatzen bada, horren baitan, trastorno musikal hau dutenek, faktore-neuronal genetikoak zeintzuk diren ezagutzen laguntzen du, irudikapen fenotipoaren laguntzaz. Bai RMN burmuinaren egitura-azterketa, bai EEG elektroentzefalografia, burmuineko anomaliak aurkitzeko erabiltzen diren sistemak dira, beti ere amusiarekin lotuak. Dena dela, voxel-en oinarritutako forfometriak (VBM) burmuinaren erresonantzia magnetikoaren anatomia eta amusiak jota ez dagoen analisia egiten du. Hain zuzen, burmuineko material txuri eta grisaren areagotzeak edo gutxitzeak neurtuz.
Sailkapena:
Amusiaren bi sailkapen nagusi aurkitzen dira: Sortzetiko amusia eta Amusia eskuratua.
Sortzetiko Amusia:
Jaiotzetik edukitzen den tonu gorreria bezala ezagutzen da nagusiki. Ezintasun musikala, entzumen-galera, akats kognitiboak edo inguruneko estimuluen galera izango litzateke; gaur egungo biztanleriaren %4-ak edukiz. Sortzetiko amusia jasaten duten pertsonek, musikari buruzko aurretiko jarrera jasaten dute, gainontzekoek hori jasaten ez duten bitartean. Ez dira gai, melodia ezagunak ezagutzen edo ahapetik kantatzen, nahiz eta, batez besteko audiometria adimen normala izan eta oroimen abilitate handiak eduki. Sortzetiko amusiaren ukitu garrantzitsuenetariko bat, urrats finen bereizketaren gabezia izango litzateke, non, fenomeno hau gehiago nabarmentzen da, melodia baten nota txar bat bereizterakoan sortzen den zailtasunarengatik. Hau da, bi eremuen arteko distantzia laburra bada, sortzetiko amusiaren ondorioz, gizabanakoa ez da gai izango nota hori antzemateko. Ondorioz, bizitza guztirako, musikaren inguruko pertzepzio guztia edo ia guztia galtzen da, ezin disfrutatu izanik musikaz.
Montbeugny
Montbeugny Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Amusia
Informazio orokorra:
Ikerkuntzen baitan, amusia duten pertsonek, azaleko eremu batzuk oso barneratuta dauzkate. Bestalde, beste batzuen ustez, lehen mailako entzumen azala, bigarren mailako azala eta aldakuntzen sistema linbikoa, gaitasun honen erantzulea dela baieztatzen dute. Baino, ikerkuntza berrienak iradoki dutenez, lesioaren eremu kortikala, horren lodierak eta neuronen loturak zein burmuinaren plastikotasunak amusia edukitzeko probabilitatea handitzen du.
Montbeugny
Biztanleria
2007an Montbeugny udalerrian erroldatutako biztanleak 616 ziren. Familiak 231 ziren, horien artean 45 pertsona bakarrekoak ziren (19 bakarrik bizi ziren gizonak eta 26 bakarrik bizi ziren emakumeak), 63 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Amusia
Harreman mailak:
Ikerlan batzuen baitan, aditzera eraman dute, burmuineko eskuineko eremuak duela kontrolik nagusiena. Beraz, eskuineko bigarren entzumen azalak tonu aldaketak eta zehaztasun adostasunak prozesatzen ditu, hain zuzen, melodiaren tonuaren kurbak (norabidearen eremuak) edota informazioaren tarteak (maiztasun oharrak). Horretaz gain, goi errekrutaren denborale zirkunboluzio eskubideak eta inguruneko informazio ebaluatzeaz arduratzen da, non, bertan, eskuin zein ezkerreko denboraldi bateko erregimenak informazioaren tarteak ebaluatzen eta erreklutatzen dituztelarik. Gehitu beharra dago ere, eskuin aurreko-aldeko eremuaren biraketak, Heschlen area izenekoa (lehen mailako entzumen azala) tonuaren informazioa prozesatzeaz ere arduratzen dela.
Montbeugny
Etxebizitza
2007an 261 etxebizitza zeuden, 234 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 9 bigarren erresidentzia ziren eta 17 hutsik zeuden. 259 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 234 etxebizitza nagusietatik 175 bere jabearen bizilekua ziren, 55 alokairuan okupaturik zeuden eta 5 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 77 etxek lau zituzten eta 113 etxek bost zituzten. 200 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 86 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 141 etxetan bat baino gehiago zituzten.