cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Zinismo (filosofia)
Diogenes Sinopekoa
Pasadizo asko daude bere muturreko aszetismoari buruz (barrika batean lo egitea), bere portaera lotsagabeari buruz (jendaurrean akasturtzea eta masturbatzea) eta gizarte konbentzionalari egiten dion kritikari buruz. Pasadizo hauetako zein diren egiazkoak jakitea ezinezkoa den arren, Diogenesen bizimodu zinikoaren kontzepzioa irudikatzen dute.
Krates Tebaskoa
Krates Tebas koa (K. a. 365-K. a. 285) historia zinikoa menderatzen duen hirugarren figura da. Atenasen pobrezia zinikoko bizitza bizitzeko bere aberastasun handiari uko egin ziola kontatzen da. Diogenesen ikaslea izan zela esaten da, baina segurtasunez baieztatzea zaila da. Krates, modu zinikoan ezkondu zen Maroneiako Hiparkia rekin, eta, elkarrekin, eskale bezala bizi ziren Atenasko kaleetan.
Kratesen ondorengo ospea (bere bizimodu ez oso konbentzionalaz gain) Zenon Zitiokoaren maisu bihurtu zenean datza, estoizismoaren sortzailea. Estoizismo goiztiarrean aurkitzen diren ezaugarri zinikoak, Kratesen eraginari egotz dakizkioke.
Beste ziniko batzuk
Beste ziniko asko egon ziren K. a. IV. eta III. mendeetan, Onesikrito (Alexandro Handiarekin Indiara nabigatu zuena), Monimo eszeptikoa, Bion Boristenes satirikoa, Teles diatribista eta Gadararen Menipo diatribista barne. Hala ere, K. a. III. mendean estoizismoak izan zuen gorakadarekin, zinismoak gainbehera bat jasan zuen, erromatar garaian berpiztu arte iraun zuena.
Zinismoa Erromatar Inperioan
Zinismoaren erregistro historiko gutxi dago K. a. II. eta. I. mendeetan.
I. mendean Zinismoa bere indar guztiarekin agertu zen berriro. Erroma inperialaren gorakadak, hiru mende lehenago Filipo eta Alexandro k polisen independentzia galdu izanak bezala, hiritar askoren artean inpotentzia eta frustrazio sentsazioa eragin zezakeen, autosufizientzia eta barne zoriontasuna nabarmentzen zituen filosofia batek berriz arrakasta izatea ahalbidetu zuena. Zinikoak inperio osoan aurki zitezkeen, kale kantoietan zutik, bertuteari buruz predikatzen.
Luziano kexu agertu zen ziniko horiekiko: "hiri bakoitza etorkor horietaz beteta dagoelako, bereziki Diogenes, Antistenes eta Kratesen izenak euren mezenas bezala aipatzen dituztenekin eta Zakurraren Armadan izena ematen dutenekin". Arrangura honetan, Luzianok ziniko faltsuak salatzen ditu, ziniko ideala goraipatuz. Bereizketa honek primerazko garrantzia izan zuen erromatar zinismoa (eta estoizismoa) ulertzeko.
I. mendean zinismoaren ordezkaririk nabarmenena Demetrio izan zen, Seneka k "jakinduria burutuko gizon bat" bezala goraipatu zuena. Inperioko kaleetan eskean bizi den filosofo ziniko mota bat aurkitzen dugu, zeinaren ideiak eta praktikak oihartzun handia izan zuten klase herrikoietan; eta, bestaldetik, aipatutako ziniko ideala,tradizio literario eta doxografikoan oinarritua, erromatar nobleziaren zati baten inspirazio izan zena eta estoizismoan zalantzarik gabeko eragina izan zuena. Juliano enperadoreak ere ziniko idealaz idatzi zuen testu desberdinetan, bereziki, 362. urtean idatzitako bi diskurtsotan. Hitzaldi hauek, dirudienez, kale-filosofoen jarduerek inspiratuak izan ziren, hauen eragin subertsibo posibleak soldaduengan eta herriarengan enperadoreak ezagutzen zituelarik. "Zinikoak - damutu egiten da - gure artera etortzen dira gizarte-erakundeak irauliz, eta ez gauzen egoera hobea eta garbiagoa sartzeko, okerragoa eta ustelagoa baizik." Zinismoa estoizismo modu idealizatu bat bezala ikusi zen, Epikteto, filosofo estoikoa, ziniko ideala hitzaldi luze batean goraipatzera eraman zuen ikuspegi bat. Epiktetoren arabera, ziniko idealak "jakin behar du Zeusen mezulari bezala bidaltzen dutela jendea gauza on eta txarrei buruz, noraezean ibili direla erakusteko". Epiktetoren arabera, garaiko ziniko asko ez ziren idealaren mailan egon: "Egungo zinikoak, mahaietan zain dauden txakurrak dira, eta ez dituzte inolaz ere antzinako zinikoak imitatzen, haizea haustean izan ezik".
Estoizismoak ez bezala, II. mendearen ondoren filosofia independente bezala gainbehera egin zuena, zinismoak, dirudienez, aurrera egin zuen IV. mendean. Historia klasikoan azken zinikoa Emesako Salustio da, V. mendearen amaieran.
Zinismoaren ondarea
Zinismoaren lehen eragina eta eragin zuzenena estoizismoa ren sorreran dago. Estoizismoaren printzipio primarioak zinismotik azaleratzen direla esan daiteke, edo, gutxienez, zinismoarekin etengabeko elkarrizketan.
Etikaren nagusitasuna, bertutearen nahikotasuna zorionerako, kanpoko arazoekiko axolagabekeria lantzea, bertutearen definizioa naturarekin bat bizitzea bezala, eta aszesiari ematen zaion garrantzia, zinikoen eta estoikoen arteko eremu partekatua markatzen duena. Izan ere, zenbait pentsalari estoikok Sinopeko Diogenes deritzenak aipatzen dituztenean, euren artean dago. Epictetok, bereziki, jarrera zinikoaren alde egin du, baina enpresa horren zailtasunaz ohartarazi du.
Filosofia politikoan zinikoak anarkismoaren inspiratzailetzat har daitezke. Gizakiak arrazionalak direnez eta naturak gidatzeko gai direnez, ondoriozta daiteke gizakiek ez dutela lege-kodeen edo afiliazio politikoen behar handirik. Izan ere, elkarte politikoek batzuetan eskatzen dute biziotsua izatea polisaren onerako. Diogenesen kosmopolitismoak, orduan, giza afiliazioak, Estatu bakar baten afiliazioaren ordez, gizateriari izan behar diola iradokitzen du.
Zinismoaren praktika aszetiko asko lehen kristau ek hartuak izan zitezkeen. Gainera, kristauek zinikoen metodo erretoriko berberak erabili zituzten maiz. Ziniko batzuk martirizatu egin zituzten agintarien aurka hitz egiteagatik. Peregrinus Proteus zinikoa, denbora batez, kristau bezala bizi izan zen zinismora bihurtu aurretik, IV. mendean, Maximo Alexandriakoa, kristaua izan arren, ziniko ere deitua izan zen bere bizimodu aszetikoa zela eta. Kristautasunaren ordena aszikoak zinikoekin ere lotura zuzena zuten, antzinako elizako monje eskale alderraietan ikus daitekeen bezala, kanpoko itxuran eta bere praktika askotan, aurreko garai bateko zinikoetatik gutxi ezberdintzen zirenak.
Zinismoaren eragina pentsamendu kristauan, Erdi Aro koan eta Errenazimendu an ere sentitzen da, baina modu berezi batean. Autore kristauek, adibidez, zinikoak beren autodiziplinagatik, independentziagatik eta eskeko bizimoduagatik goraipatzen dituzte, baina praktika zinikoaren edo hitz egiteko askatasunaren alderdi lotsagabeak gaitzesten dituzte.
Azkenik, zinikoaren eragin literario eta filosofikoa testu desberdinetan topa daiteke. Satira menipearretan, bereziki, estilo zinikoa garatua izan zen, eta Diogenes Sinoperena bereziki pertsonaia bezala agertzen da testuinguru literario eta filosofikoetan; Dante k, adibidez, Diogenes beste filosofo bertutetsu baina pagano batzuekin infernuko lehen mailan kokatzen du eta Nietzschek Diogenes eta jarrera zinikoa goraipatzen ditu.
Home Alone
Home Alone (euskaraz Etxean Bakarrik) 1990ko Chris Columbus estatubatuar zuzendari eta ekoizlearen umorezko filma bat da. Macaulay Culkin, Joe Pesci, Daniel Stern, John Heard eta Catherine O'Hara aktoreak antzeztu zuten.
Bereganatutako arrakasta itzelaren ondorioz hainbat jarraipen izan ditu: Home Alone 2: Lost in New York (1992), Home Alone 3 (1997), Home Alone 4 (2002) eta Home Alone: The Holiday Heist (2012). Hortaz gain, filma honi esker orduan mutikotxo bat zen Macaulay Culkin aktorea mundu mailan ospetsu eta haur zinemako izar bilakatu zen.
Bi Oscar Sarietarako izendapenak jaso zituen: Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Saria (John Williams) eta Jatorrizko abesti onenaren Oscar Saria ("Somewhere in My Memory", "Nonbait Nire Oroimenean", John Williams eta Leslie Bricusse).
Argumentua
AEB, Illinois estatuko Winnetka udalerria. Kevin McAllister (Macaulay Culkin) kide ugariko familia bateko zortzi urtetako mutikoa ezustean etxean bakarrik gelditu da, bere familia osoa Frantziara oporrak pasatzera joan denean etxean laga baidute. Kevinek bere kaxaz baliatzen ikasi eta bere etxea nahiz auzoko gainontzeko itxitako etxebizitza guztiak lapurtzeko asmoa duten Harry eta Marv (Joe Pesci eta Daniel Stern) lapur aldrebesei aurre egin beharko die. Amak (Catherine O'Hara) semea faltan bota bezain laister, Kevinen bila itzultzeko Chicagorako hegaldia hartuko du.
Hamdorf
Hamdorf Alemaniako udalerria da. estatuan kokatuta dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Quarrier's Village
, Eskoziako etxalde bat da, Inverclyde konderrian.
Sinogastromyzon chapaensis
Sinogastromyzon chapaensis Sinogastromyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Okrouhlá (Blanskoko barrutia)
Okrouhlá Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 589 biztanle ditu eta 6,69 kilometro koadroko azalera. Blanskoko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1371 urtean egin zen.
Fimosi
Fimosia zakilaren egoera bat da, non prepuzioaren zuloa glande edo zakil-mokoari irteten uzteko estuegia den. Beste era batean esanda, fimosia duen zakil batean, prepuzioa ezin daiteke guztiz atzeratu glandearen gainetik. Emakumezkoen artean antzeko kondizio bat gertatzen da, klitoriaren fimosia deritzona, non klitoriaren estalkia atzeratu ezin delako klitoriaren glandearen esposizioa murrizten den.
Sarrera anatomikoa
Gizakiaren zakila hiru zutabez osatuta dago, ehun erektilez osatutakoak: bi gorputz leizetsu (kabernoso) eta gorputz esponjotsu bat. Lehenengo biak bata bestearen ondoan kokatzen dira zakilaren goiko aldean, eta bestea, aldiz, behealdean kokatzen da.
Glande a eremu oso sentikorra da, eta gorputz esponjotsuaren amaieran dago, honen zatirik zabalenean. Kono itxura dauka eta honen amaiera azal askez osatutako tolestura batek estaltzen du, prepuzio izenekoa. Hau, ohiko egoeran, atzeratua izan daiteke glandea agerian uzteko. Prepuzioa lotzen den zakilaren amaierako zatiari galgatxo deritzo.
Bellamy (Alabama)
Bellamy Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Sumter konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Hyperolius raveni
Hyperolius raveni Hyperolius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Fimosi
Sarrera anatomikoa
Jaiotzean, prepuzioa glandearekin fusionatuta egon ohi da eta ezin da atzeratu, beraz esan genezake ume (mutil) jaioberri guztiek fimosia daukatela. Hala ere, fusio hau haurtzaro eta nerabezaroan zehar desagertzen doa eta gutxi gorabehera 13 urterekin prepuzioa atzeratu daiteke, glandea agerian utziz, bai zakila tente dagoenean, bai ez dagoenean. Hau gertatzen ez bada fimosia dela esaten dugu. Fimosi hau patologikotzat jotzen da honen ondorioz pixa egitean eta ohiko funtzio sexualak betetzean zailtasunak ematen badira.
Ledegem
Ledegem, Belgikako mendebaldean dagoen hiria da, Mendebaldeko Flandria probintzian dagoena. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Ledegem bera, Rollegem-Kapelle eta Sint-Eloois-Winkel. 2013ko urtarrilaren 1ean 9.509 biztanle zituen.
Fimosi
Epidemiologia
Azken urteetan fimosiaren intzidentziari buruz hainbat informe mediko argitaratu dira. Hala ere, txosten hauen emaitzak ez dira bat etortzen, emaitzak ezberdinak dira alde batetik gaitzaren definizio desberdina hartzen dutelako eta bestetik kultur eta erlijio batzuen ohituretan mutil guztiei erdainkuntza egiten diete. Orokorrean gehien onartzen den estadistikan fimosi patologikoaren intzidentzia zirkunzidatu gabeko gizonetan %1a da. Hala ere, Fimosia 3 urtetik gorako mutilen prepuzioaren atzeratze ezintasunaren sinonimoa hartzen dugunean, askoz handiagoak diren intzidentzia tasak argitaratu dira. Beste batzuek nerabeetan eta helduetan %50eko intzidentziak deskribatu dituzte, Hala eta guztiz ere ehuneko honen barruan seguruenik fimosi fisiologikoen edo atzeratze partziala duten kasuak sartu dituzte.
Etiologia
Hiru baldintza mekanikok mugatzen dute prepuzioaren atzeranzko mugimendua: Fimosia fisiologikoa da haurtzaroan; ohikoa da punta motzeko prepuzioa izatea edo prepuzioa glandeari itsatsia agertzea. Fimosi patologikoa, ordea, arraroagoa eta kausa anitzekoa da.
Batzuetan, haurtzaroko fimosi fisiologikoan, bortizki prepuzioa atzerantz tiratzeak mikrohausturak, infekzioa eta odoljarioak eragin ditzake, eta horrekin batera, fimosi patologikoa. Hantura kroniko a fimosiaren kausa izan daiteke; hainbat kasu errepikaturiko kateterizazioa ren, balanitis aren (zakilaren glandearen hantura) edota balanopostitisaren (prepuzioaren hantura) ondorioz ematen dira, prepuzioaren erretrakzioa zaildu dezakete eta.
Genital aldeko liken esklerotiko eta atrofikoa (BXO) kausa ohikoenetarikoa da, kausa nagusia ez bada. Jatorri ezezaguneko larruazaleko kondizioa da, prepuzioaren inguruan eraztun zurixka bat sortzen duena. Agertzen den ehun hori elastikotasunik gabekoa da, eta hortaz, ez du atzeranzko mugimendua ahalbidetzen.
Tratatu gabeko diabetes mellitusak fimosi patologikoa azaltzeko arriskua handitzen du. Izan ere, gernuaren glukosa kontentrazio altuek bakterioen proliferazioa errazten dute, eta beraz, fimosia sor dezaketen infekzioak.
Fimosi kasu batzuk jaiotzetikoak izan daitezkeela pentsatzen da, hala ere, ez dago argi, baliteke jaioberritan gurasoek prepuzioa bortizki mugitzearen ondorioz sortu izana.
Txabi Arnal
Javier Ignacio "Txabi" Arnal Gil (Ermua, Bizkaia, 1967ko otsailaren 10a) bizkaitar maisu eta idazlea da. Geografia eta Historian lizentziatua, Psikodidaktika doktoretza dauka Euskal Herriko Unibertsitatean eta bertan dihardu irakasle. Elkarlanean Haur Hezkuntzarako metodo pedagogiko desberdinen egilea da eta idazle legez bere ipuin eta kontakizun motzek hainbat sari jaso dituzte, estatu zein nazioarte mailan.
Biografia
Ermuan jaio zen eta bertan joan zen eskolara ere. Gerora Gasteizera lekualdatu zen, ikasketa unibertsitarioak burutzera eta bertan bizi da harrezkeroztik.
Fimosi
Etiologia
Fimosiaren adierazpena, haur nagusi nahiz helduetan, oso anitza izan daiteke; aldaerak agertzen dira larritasunean: batzuetan prepuzioaren mugimendu mugatua agertzen da (fimosi erlatiboa), beste batzuetan, ordea erretrakzioa guztiz ezinezkoa da, zakila lasai dagoen arren (fimosi osoa).
Txabi Arnal
Biografia
Geografia eta Historian lizentziatua EHUn eta unibertsitate bereko doktorea, psikodidaktika arloan. Doktore-tesirako haur literaturan heriotzari egiten zaion trataera aztertu zuen eta 2011. urtean defendatu: ''El tratamiento de la muerte en el álbum infantil. Obras publicadas en castellano (1980-2008).'' Gaia hizpide hartuta, hainbat artikulu idatzi eta hitzaldi ugari emandakoa da.
Gasteizen Euskal Herriko Unibertsitateko Hizkuntza eta Literaturako Didaktika Sailean lan egiten du, haur eta gazte literaturako irakasle gisa.
Fimosi
Fisiopatologia
Prepuzioa glandea inguratzen duen epitelio geruza txikia da, garapenaren 12. astetik aurrera garatzen dena. Jaiotzean, prepuzioak glandea osorik estaltzen du, baina lehenengo 4-5 urteetan, aldizkako erekzioen eta ezkatze zelulen metaketaren ondorioz, prepuzioaren banaketa partziala ematen da.
Prepuzioa glandearen atzealderaino ezin bada guztiz atzeratu, fimosia izango genuke. Hala ere, prepuzio guztiek ez dute automatikoki atzera egiten zakilaren erekzioa gertatzean. Prepuzioa manualki atzera bota ahal bada minik gabe, ez da fimosia kontsideratzen, kasu honetan posiblea baita harreman sexualak edukitzea zailtasunik gabe.
Normalean, prepuzioa ez da atzeragarria haurtzaroan. Batzuen ustez, hau normala (fisiologikoa edo ez patologikoa) kontsideratzen da pubertarora arte, non gizona izaki sexualki aktiboa izatera pasatzen den. Atzeragarritasun osoa ezin da lortu haurtzaroaren amaierara edo nerabezaroaren hasierara arte. Danimarkako ikerketa baten arabera, prepuzioaren lehenengo atzera-egitea 10.4 urterekin gertatzen da (batazbesteko adina).
Txabi Arnal
Biografia
Idazteko lau osagai behar dituela aitortzen du: gogoa, denbora, protagonista bat eta abiapuntu bat. Horiek eskura dituenean ekiten dio idazteari. Ez du ipuina garatuta izaten, ez eskemarik eginda, nahiago izaten du paperera datorrenari lekua egiten joatea. Une larri eta kritikoena amaiera egiteko momentua ailegatzen denean da berarentzat, istorioaren bukaerari garrantzi handia ematen diolako. Inspirazioa albistegietako berri txar baten, kaleko gertakari barregarri baten edota sarri askoan animalietan ere topatu izan du. Lehen ipuina argitara eman zuenetik urte asko joan diren arren, berdin-berdin gozatzen du idaztearekin. "Bizi gara mundu gero eta homogeneoago batean eta literaturak eragin dezake horren kontra. Umeak literaturaren bitartez ikasten du, denok ikasten dugu, adierazteko modu ezberdinak daudela, errealitate ezberdinak daudela, hizkuntza bera tuneatu daitekela, pentsamendu ezberdinak daudela… Umorea, umorea galdu dugu. Didaktikakeriak umorea lapurtu digu. Eta umorerik ez daukan gizarte bat, gizarte gaixoa da. Haur literaturan, zoritxarrez, batzuetan hori gertatzen da".
Fimosi
Klinika
Atzeratze prepuzial mailaren arabera bi fimosi mota bereizten dira: Prepuzioaren estenosi mailaren arabera hiru kategoria bereizten dira:
Txabi Arnal
Biografia
Txabi Arnal Gil
Fimosi
Klinika
Fimosia parafimositik (prepuzioaren hantura edo edema batek sortutako larrialdi urologikoa) desberdindu behar da. Izan ere, atzeratze prepuzial behartuaren ondoren, glandearen estaldura eragozten du, glandea estutuz. Ondorioz, glandearen nekrosiaren arriskua egongo da, eta glandearen galera eragin dezake. Oso ohikoa da gernu-zundatzea duten helduetan eta umeen lehendabiziko zakil manipulazioetan.
Txabi Arnal
Biografia
== Lanak == Haur literatura idatzi du gehien bat, euskaraz gehiena, baina gaztelaniaz ere argitaratu izan du eta lanetako batzuk katalanera, galegora, frantsesera, portugesera, ingelesera eta italierara itzuli dituzte. Anaia Manurekin batera bizpahiru liburu idatzi izan ditu eta material pedagogikoa sortzen ibilitakoa da ere.
Fimosi
Tratamendua
Pazientea 10 urte edo gutxiago izatekotan, fimosi fioslogikoa kontsideratuko da eta ez du inolako tratamendurik beharko. Izan ere, arazoa pubertaroan zehar desagertuko da. Dena dela, ume zein helduetan, fimosiak arazo larririk eragiten ez duen bitartean, normalean funtzionatzen duten tratamendu ez kirurgikoak erabiliko dira, ebakuntza azken aukera izanik.
Txabi Arnal
Haur literatura
=== Bestelakoak ===
Fimosi
Metodo kirurgikoa
Zenbait metodo daude, baina ahal den neurrian, ahalik eta prepuzio zati handiena mantentzen saiatu egiten dira medikuak.
Txabi Arnal
Haur literatura
== Sariak eta aitortzak   == Bere ipuin eta kontakizun laburrek hainbat sari jaso dituzte, nazioartekoak asko, eta ohorezko izendapenak izan dituzte ere:
Performance arte
Performance artea, "perfomance" edo ekintza artistikoa normalean probokatzeko asmoz sortutako espektakulu edo ekintza da. Lan horretan ikuspuntu plastikoak eta estetikoak garrantzi handia dute, baita inprobizazioaren eragina ere. Artistak ekintza antolatzen duenean ezin ditu bariable guztiak lotu eta, ondorioz, hasierako plana gertaeren arabera aldatu daiteke edota artistak berak haren inspirazioaren arabera beste bideak saia ditzake. Ekintza, sarritan, filmatu egiten dira edo argazki ugari egiten dira.
Brossa del Castèl
Brossa del Castèl Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Aveyron departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Performance arte
Kontzeptua
Performance kontzeptua arte plastikoetatik zabaldu da. Jatorria ingelesez aurkitu behar zaio, performance art, zuzeneko artea edo arte biziaren esanahiaz. Orokorrean, Happening kontzeptuarekin, Fluxus mugimenduarekin, Body artearekin eta Arte kontzeptualekin dago lotuta.
Historia
Arte honen aurrekariak XX. mendearen hasieran daude. Abangoardismoaren korrente desberdinek zuzeneneko ekintza artistikoak landu zituzten. Futurismo, Dadaismo, Surrealismoaren artistek ohikoak ez ziren erakusketak antolatzen zituzten, adibidez Cabaret Voltaire ospetsuarena. Ekintza haietan parte hartu zutenen artean Richard Huelsenbeck eta Tristan Tzara artisten izenak aipatu behar dira. XX. mendeko 60. hamarkadan artista batzuk, besteak beste, George Maciunas, Joseph Beuys, Wolf Vostell, eta Nam June Paik lehendabiziko happenings eta fluxus kontzertuak antolatu zituzten. Hamarkada horren amaieran "perfomance" hitza zabaldu zen bereziki Carolee Schneemann, Marta Minujín, Marina Abramovic eta Gilbert & George artisteekin. Geroago, Joseph Beuys (1921-1986) ezaguna egin zen perfomance munduan; haren ekintzetan akzioa, mugimendua eta lanaren kanpo zeuden pertsonen eragina garrantzitsuak izaten ziren.
Beste arteekin dituen loturak
Performance Artea margolaritza eta eskulturarekin konparatuta, alde handi bat erakusten du: helburua, arte lana ez da objektu bat, artista berak baizik. Arte mota honek, bestetik, ekintza poetikoarekin eta ikuste poesiarekin lotura estua du. Eta, jakina, antzerkiaren eragina.
Brossa del Castèl
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 196 etxebizitza zeuden, 89 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 99 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 188 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 89 etxebizitza nagusietatik 82 bere jabearen bizilekua ziren, 6 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 4 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 68 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 51 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 32 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Brousse-le-Château udalerrian 88 unitate fiskal zeuden, 173 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 10.716 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Brousse-le-Château udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 572 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Eunuko
Eunukoa zikiratua izan den gizona da, bereziki haurtzaroan edo nerabezaroan bere garapen hormonal eta sexuala eragoztearren. Eunukoak esklabo eta morroi gisa erabili izan dira historian, bereziki goi agintarientzat, beraien gorputz biluziak ikusi edo ukitu behar zituzten lanetarako (bainatzean, adibidez) nahiz eamkumeak eta harenak zaintzeko. Beste kultura batzuetan zeregin erlijioak ere bazituzten.
Walkerita
Walkerita borato motako minerala da.
Ezaugarriak
Walkerita borato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 da.
Rapoltu Mare
Rapoltu Mare Errumaniako udalerri bat da, Hunedoara konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Cosqueville
Biztanleria
2007an Cosqueville udalerrian erroldatutako biztanleak 570 ziren. Familiak 244 ziren, horien artean 68 pertsona bakarrekoak ziren (44 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 64 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 474 etxebizitza zeuden, 247 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 207 bigarren erresidentzia ziren eta 20 hutsik zeuden. 412 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 247 etxebizitza nagusietatik 205 bere jabearen bizilekua ziren, 34 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 22 etxek bi zituzten, 62 etxek hiru zituzten, 54 etxek lau zituzten eta 106 etxek bost zituzten. 179 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 124 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 105 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 345 ziren, horien artean 244 aktiboak ziren eta 101 inaktiboak ziren. 244 pertsona aktiboetatik 210 lanean zeuden (121 gizon eta 89 emakume) eta 34 langabezian zeuden (12 gizon eta 22 emakume). 101 pertsona inaktiboetatik 49 erretiraturik zeuden, 23 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Cosqueville udalerrian 245 unitate fiskal zeuden, 558 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.356 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 6 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 2 argiketariak eta 1 jatetxe.
Grumman F4F Wildcat
Grumman F4F Wildcat, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin bat izan zen. 1937ko irailaren 2an lehen hegaldia egin zuen. Grumman eta General Motors hegazkingintza konpainiek 7.885 unitate ekoitzi zituzten.
Cosqueville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Cosqueville udalerrian 28 nekazaritza-ustiategi zeuden, 636 hektarea erabiltzen.
Grumman F4F Wildcat
1942an Grumman F6F Hellcat modeloa agertu arte, AEBetako Bigarren Mundu Gerrako ehiza-hegazkin nagusia izan zen.
Cosqueville
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Halargyreus johnsonii
Halargyreus johnsonii Halargyreus generoko animalia da. Arrainen barruko Moridae familian sailkatzen da.
Wemyss Bay
, 'Bàgh Wemyss', Eskoziako udalerri bat da, Inverclyde konderrian.
2016ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak
2016ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak urte bereko maiatzaren 5an izan ziren, eta Eskoziako Legebiltzarraren V. legealdiko 129 legebiltzarkideak hautatu ziren, zeinetatik 73k hautesbarruti bana ordezkatzen zuten. 16 eta 17 urteko gazteek bozkatu ahal izan zuten Eskoziako Legebiltzarrerako lehenengo hauteskundeak izan ziren. Hiru alderdi handien buruzagi eta hautagaiak emakumeak izan ziren lehenengo aldia izan zen ere.
Cobb Island (Maryland)
Cobb Island Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Charles konderrian dago, Maryland estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
2016ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak
Legebiltzarra 2016ko martxoaren 24an desegin zen, hauteskunde kanpainari hasiera emanez. Bost alderdi politikok zeuzkaten ordezkariak aurreko legegintzaldian: Nicola Sturgeon Lehen Ministroaren Eskoziako Alderdi Nazionala (SNP), Kezia Dugdalen Alderdi Laborista (Lab), Ruth Davidsonen Alderdi Kontserbadorea (Con), Willie Rennieren Eskoziako Liberal Demokratak (LibDem), eta Patrick Harvieren eta Maggie Chapmanen Eskoziako Alderdi Berdea. Bost alderdi horietatik, lauk buruzagiz aldatu zuten 2011ko hauteskundeetatik 2016koetara (guztiak Berdeak izan ezik).
Eskoziako Alderdi Nazionalak hauteskundeak irabazi zituen, eta gobernuari eutsi zion hirugarren legealdi batez, baina aurreko hauteskundeetan lortutako gehiengo osoa galdu zuen. Alderdi Kontserbadorearen sostenguak nabari egin zuen gora, eta laboristak gainditu zituen bigarren indar eta oposizioburu gisa. Hauteskunde hauek izan ziren laboristak hirugarren postuan gelditu ziren lehenengo aldia azken 98 urteetan. Eskoziako Berdeek sei eserleku eskuratu zituzten eskualde zerrendetan, eta Liberal Demokratak gainditu zituzten. Azken horiek 5 eserlekutan mantendu ziren, eta legebiltzarraren sorreratik lehenengoz bosgarren postura jaitsi ziren.
Eskoziako Alderdi Nazionalak gehiengo osoa galdu zuten arren, alderdirik handiena zen oraindik alde oso zabal batengatik, bigarren indarraren ordezkarien bikoitza baino gehiago izanik. Ondorioz, Nicola Sturgeonek SNPren gobernu berri bat osatuko zuela adierazi zuen, Alderdi Berdearen sostenguarekin. Maiatzaren 17an lehen ministro hautatu zuten.
Aieru (zientzia)
Zientzian, eta bereziki matematikan, aierua frogatu eta faltsutu gabeko proposizio bat da, hala eta guztiz ere ustez egiazkotzat jotzen dena. Bereziki, matematikan erabiltzen dira, formalki frogatu ez diren baina aurkako adibiderik ez duten proposizioak izendatzeko. Zientzian, hipotesiaren antzeko kontzeptua da, baina aierua ez bezala, hipotesia guztiz frogagarria da behar diren datu enpirikoak jasoz.
Fermaten azken teorema
Orain dela gutxi arte aieru famatuenetako bat izan da eta 1993ra arte frogatu gabe egon den arren teorema deitzen zitzaion Pierre de Fermatek frogatu zuela ziurtatu zuelako 1637an. Hau hil ondoren, bere idatzien artean ezin izan zen frogapena aurkitu eta lehen aipatu bezala 1993ra arte, Andre Wilesek frogatu arte, eta 1995an formalki argitarartu arte aierua izaten jarraitu zuen 358 urtez.
Teorema honen arabera, ez dira existitzen hiru zenbaki oso eta positibo hurrengo ekuazioa betetzen dutenak edozein n>2-rako.
Teorema honen bitxikerietako bat, frogatu zen arte Guinnes Liburuan agertzen zen matematiketako buruketa zailena bezala.
Lau koloreen teorema
Buruketa hau lehen aldiz Möbiusek proposatu zuen 1840ean baina ez zen aieru bezala kontsideratu 1852ko urriaren 23ra arte. Noiz Francis Guthriek inglaterrako lurraldeak koloreztatzen saitu zen eta lau kolorerekin nahikoa zuela konturatu zen.
Bost koloreen teorema, frogatua izan zen XIX. mendean eta lau koloreen teormaren antzera bost kolore nahikoa dela dio mapa bat koloreztatzeko aurreko arauak errespetatuz. Baina dirudienez, lau kolorerekin frogatzea zailagoa da eta orduandik hainbat frogapen faltsu eta kontraadibide agertu dira.
Azkenean Kenneth Appel eta Wolfgang Hakenek 1976an frigatzea lortu zuten ordenadore baten laguntzaz. Hauek kontraesan batean oinarritu ziren, 1936 mapa ezberdin konkretu daudela, non horietako bakoitza ezin da izan lau koloreen teoremarako tamaina txikiagoko kontraadibide baten zati. Gainera, kontraadibidea izan zitekeen edozein mapak haurreko 1936 mapen antzekoa den zati bat izan behar du. Horrela frogatu zuten ez dagoela kontraadibide txikiagorik, edozeinek izan behar baitu, baina ez du izan behar 1.936 mapa hauetako bat. Hasiera batean, ordenagailu batek egindako forga hau ezinezkoa zen eskuz frogatzea, baina orduandik onarpen handiagoa hartu du zalantzak egon arren.
Poincaré-ren aierua
Poincaréren aierua 3-esferaren karakterizazioari buruzko teorema da, definizioz 3-esfera lau dimentsioko espazioan bola unitarioa mugatzen duen hiperesfera da. Aieruak honela dio:
Lau dimentsiotako esfera 3-esfera edo hiperesfera ere deitua, lau dimentsioko aldaera trinko bakarra da zeinetan lazo edo zirkulo itxi (1-esfera) guztiak puntu batean deformatu eta transformatu daitekeen. Honen baliokidea da itxia eta konexio hutxeko aldaera hiru dimentsional bakarra dagoela: lau dimentsioko esfera.
Henri Poincarék formulatu zuen lehenengo aldiz, aieru hau hiru dimentsioko espazio arrunt baten antza duen espazioei zuzenduta dago, baina espazio hau konektatuta dago, tamaina finitukoa da eta ez du inolako mugarik (hiru dimentsioko aldaera itxia). Aieru honek baieztatzen du espazio horrek onodrengo ezaugarri gehigarri betetzen badu: espazioko begizta bakoitza etengabe puntu batera doi daiteke. Orduan nahitaez hiru dimentsioko esfera bat da.
Matematikariek ia mende bateko ahalegina egin ondoren, Grigori Perelmanek hipotesiaren froga bat aurkeztu zuen 2002an eta 2003an arXiv.ean eskuragarri zeuden hiru artikulutan. Frogapena Richard S. Hamiltonen programan oinarritua dago Ricciren fluxua erabili al izateko eta horrela arazoa konpontzeko.
Frogapena
Matematika formalak egia frogagarrietan oinarritzen dira. Matematikan, aieru bati eusten dioten kasu guztien kopurua, zeinen handia den kontuan hartu gabe, ez da nahikoak aieruaren egiazkotasuna ezartzeko, kontraadibide bakar batek berehala bertan behera utz lezakeelako aierua. Beraz, aieru bat frogatua dagoela esan daiteke soilik baldin eta logikoki frogatuta dagoen ezinezkoa izatea gezurra izatea.
Gezurtatzea
Aieru bat gezurtzatzeko, nahikoa da kontraadibide bat aurkitzearekin. Gezurtutako airu hauei aieru faltsuak deritzaie.
Rattus pococki
Rattus pococki Rattus generoko animalia da. Karraskarien barruko Murinae azpifamilia eta Muridae familian sailkatuta dago.
Okrouhlá Radouň
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1299 urtean egin zen.
Sinogastromyzon daduheensis
Sinogastromyzon daduheensis Sinogastromyzon generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Balitoridae familian.
Aușeu
Aușeu Errumaniako udalerri bat da, Bihor konderrian. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Herriak
Udalerrian honako herriak daude:
Wallisita
Wallisita sulfuro motako minerala da.
Ezaugarriak
Wallisita sulfuro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema triklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Hartland (Maine)
Hartland Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Somerset konderrian kokatuta dago, Maine estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Abella
Abella, Abella Salernokoa edo Abella Castellomatakoa XIV. mendeko medikua izan zen. Salernoko Medikuntza Eskolan ikasi eta irakatsi zuen. Uste denez, 1380aren inguruan jaio zen, baina jaiotza data ere ezezaguna da, bere heriotza data bezala.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Saint-Nicolas-de-Sommaire Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Nicolas-de-Sommaire udalerrian erroldatutako biztanleak 268 ziren. Familiak 96 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 24 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 44 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 138 etxebizitza zeuden, 104 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 135 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 104 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 5 etxek bi gela zituzten, 19 etxek hiru zituzten, 28 etxek lau zituzten eta 52 etxek bost zituzten. 102 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 49 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 49 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Champfromier
Champfromier Ain departamenduko udalerria da, Frantziako Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 181 ziren, horien artean 130 aktiboak ziren eta 51 inaktiboak ziren. 130 pertsona aktiboetatik 123 lanean zeuden (67 gizon eta 56 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 51 pertsona inaktiboetatik 17 erretiraturik zeuden, 16 ikasten zeuden eta 18 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Herman Melville
Herman Melville (New York, 1819ko abuztuaren 1a – New York, 1891ko irailaren 28a) estatubatuar idazle bat izan zen. Eleberriak, poemak, saioak eta istorio laburrak landu zituen. Moby Dick eleberri ezagunaren egilea da, ziur aski munduko balearik famatuena dena. Erromantizismo Estatu Batuatarraren egile garrantzitsuenetako bat izan zen.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Diru sarrerak
2009an Saint-Nicolas-de-Sommaire udalerrian 102 unitate fiskal zeuden, 264 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.248 euro zen.
Herman Melville
Biografia
Herman Melville New Yorken jaio zen, 1819ko abuztuaren 1ean. Allan Melvill (horrela, “-e” gabe) eta Maria Gansevoort Melvillen hirugarren semea izan zen. Gurasoen familiak New Yorkeko eskoziar eta holandar kolonoen ondorengoak ziren eta Amerikako Iraultzaren garaian paper garrantzitsua jokatutakoak. Aitak sedak, kapeluak eta eskuzorroak saltzen zituen, eta sei aldiz igaro zuen Ozeano Atlantikoa Frantziatik salgaiak ekartzeko. 1830ean inportazio negozioak behea jo zuen eta familia Albanyra joan zen bizitzera. Enpresaren porrota zela eta, aita burutik egin zen eta handik bi urtera hil zen, ama eta seme-alabak egoera larrian utzita. Hermanek ikasketak utzi eta lanean hasi behar izan zuen.
Melvilleren ibilerak itsasoan eta lehorrean
Lan on bat lortzeko ahaleginek huts egin ondoren, 1839an ontzi batean itsasoratu zen eta Atlantikoa igaro zuen lehenengo aldiz.
Hura izan zuen bere lehenengo eleberrietarako materialez hornitzeko aukera eman zion bidaietako lehena. 1841eko urtarrilean Acushnet baleontzian abiatu zen Hegoaldeko Itsasoetarantz. 1842ko ekainean Markesa Uharteetan lehorreratu zen, eta uztailean, hera eta lagun bat, ontzia utzita, uharteetan geratu ziren, hala nahita. Bertan bizi izan zituzten abenturetan oinarrituta moldatu zuen bere lehenengo eleberria: Typpe (1846). Eleberriaren arabera, lau bat hilabete igaro zituzten han, taipi kanibaleen artean bizitzen, harik eta australiar baleontzi batek handik atera zituen arte. Beste itsas bidaia bateko abenturetan oinarri hartuta eta aurreko eleberriak izan zuen arrakastak bultzatuta bigarren eleberria idatzi zuen: Omoo (1847). Eleberrian, protagonistaren eta haren lagun Long Ghosten abenturen kontakizuna egitean, gogor kritikatzen dira kolonoen eta batez ere misiolari protestanteek indiarren artean egiten zituzten desmasiak. 1843ko abuztuan Estatu Batuetako itsas armadako United States fragatan sartu zen. 1844ko urrian ontzia Bostonen lehorreratu zen, Melvillek baimena eskatu zuen, eta zegokion saria kobratu ondoren itsasora bota zuen uniformea ; han bukatu zituen itsasoarekikoak. Hogeita bost urte zituen.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
Herman Melville
Melvilleren ibilerak itsasoan eta lehorrean
1847an Massachusetts-eko Gorte Goreneko presidentearen alaba zen Elizabeth Shawrekin ezkondu zen. Urte hartan bertan, udazkenean, senar-emazteek New Yorkera aldatu zuten beren bizilekua. Ahaleginak ahalegin, lan iraunkorren bat lortu gabe jarraitzen zuen. 1849an bere hirugarren liburua kaleratu zuen : Mardi.
Eleberri satiriko-filosofiko horrekin Melville abenturazko narraziotik esperimentazio alegorikora igaro zen eta nahasirik utzi zituen haren aurreko lanen irakurleak, abentura exotikozko heste liburu bat espero baitzuten. Bai irakurle arruntari bai kritikariei ulergaitzak iruditu zitzaizkien liburuko fantasia alegoriko eta basatia, batetik, eta estilo nahasketa, bestetik. Liburuari egindako harrera kaxkarrak sortu zion nahigabea ezkutatu nahirik, heste bi liburu idatzi zituen handik gutxira, irakurleak berarengandik espero zuen eran: Redburn (1849) eta White Jacket (1850, "Jaka Zuria"). Gaztetan Europara egindako bidaiaren eta bidaia hartako itsasontziko bizimodu basatiaren kontakizuna egin zuen lehenengoan, eta bere azken bidaiarena, itsas armadako fragata batean, bigarrenean. White Jacket eleberriak oso harrera ona izan zuen eta laudoriozko aipamenak jaso zituen kritikaren aldetik, itsas armadako diziplina gogorraz egin zuen kritika zorrotza gorabehera.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 iturgina.
Herman Melville
Melvilleren ibilerak itsasoan eta lehorrean
Itsasaldietako oroitzapenen altxorra hustuta, alde batera utzi zuen bidaien gaztetako ikuspegi ironikoa, eta bidaia bilaketa gisa azaldu zuen aurrerantzean. Shakespeareren zenbait lanen irakurketak, itxuraren eta errealitatearen arteko erlazioaren gaia lantzera bultzatu zutenak, eta Nathaniel Hawthorne idazlearen The scarlet letter (1850, "Letra Eskarlata") liburuarenak, gizakiaren ontasuna eta gaiztotasuna sakon aztertzen dituenak, eragin handia izan zuten haren ondorengo lanetan. Han hasi zen Melvilleren obraren heldutasun aroa.
Moby Dick
1850an Melvillek Pittsfield udalerrian etxe bat erosi zuen, Nathaniel Hawthorne (1804-1864) idazlearenaren ondoan. Harekiko harremanak indar herriez hornitu zion sormena, eta urte bete geroago agertu zen haren maisulana: Moby Dick. Obra hau itsasoan girotutako lan bat da oraindik ere, haina aurrekoak ez bezala, ez da abenturaren eta satiraren sailan sartzen, egitandien epopeiarenean baizik. Eleberri honetan itsasoa, homerikoa eta aldi berean biblikoa, munstroen eta izuaren erreinua bilakatzen da. Moby Dick izen bereko balea zuri beldurgarri baten eta itsu-itsu hura harrapatzera itsasoratzen den Akhab kapitainaren arteko borrokaren kontakizuna da. Azkenean balea ateratzen da garaile, kapitain amorratuaren esetsaldi itsuak eskifaia osoa -bat izan ezik, Ishmael, kontakizunaren narratzailea- galtzen duelako. Balea zuria munduaren gaiztotasunaren eta zentzugabetasunaren sinboloa da, Melvilleren bizitzari buruzko ikuspegi trajikoak eragina. Nolanahi ere, narrazioaren esanahi sinboliko hori ez zaio sekulan gailentzen kontakizunari, eleberrian alegoria ez da sekula nabarmentzen, ez da helburu, eleberriaren arkitekturaren funtsa baizik.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Nicolas-de-Sommaire udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 630 hektarea erabiltzen.
Herman Melville
Moby Dick
Moby Dick Londresen argitaratu zen 1851 ko urrian The whale izenburuarekin eta hilabete beranduago Estatu Batuetan Moby Dick or The whale izenburuarekin. Moby Dick-ek oso harrera txarra izan zuen, egileari ez zion eman ez osperik ez dirurik, eta kritikak ero baten eldarnioen emaitzatzat hartu zuen.
Mardi eleberriarekin hasitako bidea, aurretik idatzitakoaren haustura bat suposatu zuena, areagotu egin zen Moby Dick-ekin. Hurrengo lanetan bide berri horri ekingo zion, erantzun pertsonal bat emanez bere garaiko arazo sozial, ekonomiko, moralei… Bide honek urrundu egingo zuen irakurleetatik. Melvillek bere lanetan heldutasuna lortu ahala galdu zuen ospea. Haren izen onaren azkena hurrengo eleberriak ekarri zion, Pierre (1852), izugarri harrera txarra egin baitzioten. Bere garaiko bizitzari buruzko kontakizun bat zen, melodramatikoa eta sinestezina, protagonistaren eta haren arrebaordearen maitasun trajikoa kontatzen zuena (ongiaren eta gaizkiaren arteko ahaidekeriaren edo ezkonezintasunaren alegoria). Hala beraz, Melvillek bere mezua azaltzeko idatzi zituen hiru obrak (Mardi, Moby Dick eta Pierre) haren literatur karrera laburraren amaiera ekarri zuten. Hogeita hamahiru urte zituen eta porrot egin zuela esan zitekeen; familia mantentzeko ere lanak zituen.
Saint-Nicolas-de-Sommaire
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hyperolius reesi
Hyperolius reesi Hyperolius generoko animalia da. Anfibioen barruko Hyperoliidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Herman Melville
Azken aldiko maisulanak
Arrakasta handixeagoko eleberri itxuraz errazago baten ondoren (1855, Israel Potter), ipuin bilduma bikain bat argitaratu zuen, gizakiaren hipokrisia eta materialismoa kritikatuz: The Piazza Tales (1856, "Galeriako ipuinak"). Zalantzarik gabe, bere hitz lauzko lan hoberenetako batzuk daude bilduma horretan: Bartleby eskribatzailea (ingelesez, Bartleby the Scrivener), Benito Cereno eta The Encantadas, besteak beste.
Zenbait literatura kritikariren arabera, ezkutuko kidetasun halako bat dago Bartleby eskribatzailearen eta Moby Dick-en artean, Bartlebyren eta haren sortzailearen bizitzetan kidetasun nabermena dagoen bezala. Bartleby bezala, Melville ere bulego lanetan aritua zen, eta hura bezala, bizitzaren garai hartan Melville gizon bakartia eta isila zen (haren lagun eta ahaideek bere buruaz heste egingo ote zuen beldurrez egon ziren). Lan egin nahi eza adierazteko erabiltzen duen bere esaldi betiereko horrekin, «Aukeran, nahiago ez», Wall Streeteko burokraziaren kosmosa azpizkoz gora jartzen duen izkiriatzaile apal eta eraginkorraren nihilismo xalo hori izan daiteke Melvilleren espirituaren erretraturik fidelena. Kontakizunean Bartleby bulegoko nagusiaren begiez baizik ez da aztertzen; narratzaileak, Bartlebyren nagusiak, kristau on bati dagokion legez, hurkoari lagundu beharra aipatzen du askotan, haina Bartlebyren lanerako ezetza negozioa kaltetzen hasten denean, kristautasuna eta hurkoarenganako karitatea mugatuak direla ikusten da: kalte egilea, Bartleby, lanetik botatzen dute. Testuak Dickensen eleberrien giroa gogorarazten du hasieran, baina barruko mekanismoak eta ipuinaren alegoria asmoak Kafkaren testu batzuk dakartzate gogora. Urte bete geroago The Confidence Man (1857, "Konfiantzazko Gizona") argitaratu zuen, merkataritzaren amets higatuek usteldutako Amerika bati buruzko satira nahigabetua. Handik aurrera ez zuen eleberririk gehiago idatzi, poesiak, bidaietako oroitzapenak eta saiakerak bakarrik, irakurleen arreta bereganatzea lortu gabe. Nolanahi ere, lan horiek argitaratzeko aukera handirik ez zegoen eta, familia aurrera atera beharra izanik, lanposturen baten bila hasi zen. Ez zuen, ordea, berehala aurkituko.
1863ko bukaeran, aitaginarrebaren oinordekotasuna eskuratu eta Pittsfield-eko etxea saldu ondoren, New Yorkera joan zen bizitzera. Gerra zibila piztu herria zerabilen buruan eta hari buruz idatzi zuen bere lehenengo bertso bilduma: Battle-Pieces and Aspects of the War (1866). Liburua argitaratu eta lau hilabetetara aurkitu zuen, azkenik, segurtasun ekonomikoa emango zion lanpostu bat, New Yorkeko kaiko aduanan. Han aritu zen lanean erretiroa hartu arte.
1891n, hil baino bost hilabete lehenago,idatzi zuen, hitz lauz, bere azken maisulana, bidegabeki akusatzen duten eta hiltzera kondenatzen duten marinel gazte baten historia, xalotasun harrigarriz kontatua, eta 1924 arte argitaratu ez zena: Billy Budd.
Indiako ozeanoa
Indiako ozeanoa Lurreko hirugarren itsasoa da zabaleraz: 75.000.000 km². Iparraldean Asia du, hegoaldean Antartika, mendebalean Afrika, eta ekialdean Australia. Batez besteko sakonera 4.210 metrokoa da. Gehienekoa, berriz, 7.450 m, Javako osinean.