cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lau
Matematikan
Lau aurpegiko eta lau erpineko gorputz solidoa tetraedroa deitzen da eta poliedro batek izan ditzaken aurpegi kopuru txikiena lau da. Tetraedro erregularra solido platonikorik sinpleena da. Tetraedroak, 3-sinplex ere deitua, hiruki formako lau aurpegi eta lau erpin ditu. Poliedro erregular autodual bakarra da.
Montmaur (Alpe Garaiak)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 31 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 12 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 3 garraio enpresak ziren, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
Lau
Matematikan
Lau dimentsioko espazioa, hiru gorputz erregular ganbil baino gehiago dituzten espazioetatik dimentsio handienekoa da.
Lau dimentsioko barietate diferentziagarriek propietate bereziak dituzte. Egitura diferentzial bakarra dago denean izan ezik. Kasu horretan infinitu daude.
Montmaur (Alpe Garaiak)
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra 120 m2 baino gutxiagoko denda bat zen.
2000. urtean Montmaur udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 474 hektarea erabiltzen.
Lau
Matematikan
Talde ez-ziklikorik txikienak lau elementu ditu, Klein taldeak hain zuzen ere. Sinpleak ez diren talde ez-tribialen ordenarik txikiena lau da.
Montmaur (Alpe Garaiak)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Lau
Matematikan
A_n non n=4 da talde alternante ez sinple bakarra.
Ferdinand Georg Frobenius-en teorema baten arabera, lau da zatidura aljebra erreal baten dimentsio maximoa (koaternioia).
Lau koloreen teoremaren arabera, eskualde auzokidez osaturiko edozein mapa, oso korapilatsua izanda ere, lau kolorez margo daiteke, ondoz ondoko bi eskualdek beti kolore ezberdinak dituztelarik. Hiru kolore ez da nahikoa hau ziurtatzeko. Planoan, grafo oso handienak lau erpin ditu.
Lagrange-ren lau karratuen teoremak, edozein zenbaki oso positibo, gehienez, lau zenbaki karratuen batura bezala adieraz daitekela dio. Hiru zenbaki karratu ez dira orokorrean nahikoa. Adibidez, 7 ezin da hiru zenbaki karratuen batura bezala adierazi.
Laurekin zatigarria den edozein zenbaki arrunt bi zenbaki arrunten karratuen kendura bezala adieraz daiteke. Adibidez, 4x=y^2-z^2.
Lau da polinomio baten maila handiena, zeinaren erradikalen bidezko soluzioa ezagutzen den.
Aitor Iturrioz
Gehienbat bere Mexikoko Clase 406 telenobelan Max Brouer gisa egindako lanagatik ezaguna da eta bere lanagatik Rebelde telenobelan Esteban Nolasco gisa.
Ibilbidea
Lehenik eta behin Don Francisco Presenta programako aurkezlea izan zen.
Geroago, Telebistako hainbat telenobeletan aritu zen, hala nola Retrato de familia (1995) eta Luz Clarita (1996). Geroago hainbat serietan hartu zuen parte: Mi pequeña traviesa, Por tu amor, DKDA: Sueños de juventud, Mujeres engañadas, Primer amor... a mil por hora, Tu historia de amor eta Velo de novia.
2003an Clase 406 filmean agertu zen eta 2004an Rebelde produkzioko lehen denboraldirako aukeratu zuten Esteban Nolascoren paperarekin, biak Pedro Damián-en produkzioarekin.
2006an, La fea más bella telesailean lan egin zuen, Yo soy Betty, la fea telesail kolonbiarraren bertsio berrian, eta ondoren, hurrengo urtean, Lola, érase una vez produkzioan.
2007an Al diablo con los guapos eta Muchacha italiana viene a casarse ekoizpen lanetan aritu zen. 2017an El Bienamado telesailean agertu zen.
Bizitza pertsonala
Karyme Lozano aktore mexikarrarekin ezkondu zen, eta alaba bat izan zuten (Angela), baina dibortziatu egin ziren. Ondoren, Paola Cantú-rekin (garibaldi ohia) harremana izan zuen eta 2004an beste alaba bat izan zuen (Regina).
Atoloi
Atoloia eraztun itxurako koralezko uhartea da, ozeano tropikaletan kokatzen dena. Erdian dagoen aintzira bat inguratzen duen koralezko uharriz osatua daude, urperatutako sumendi baten ertzeko kare deposituetan oinarritzen direnak. Atoloi barneko aintzirak hauek ur gezakoak edo gazikoak izan daitezke.
Gehienak Ozeano Barean daude, hainbat uhartedi osatuz, baina Indiako Ozeano an ere batzuk daude. Itsasoaren mailatik gora altuera txikia dutenez, klima aldaketak nabarmen eragingo diela pentsatzen da eta asko urperatuta geratzeko mehatxupean daude. Bestalde, atoloi txikietan bizimodua oso zaila da eta populatu gabe daude. Hori dela eta, XX. mendean bonba nuklearren proba ugari egin zituzten inguruetan.
Etimologia eta definizioa
Atollo hitza divehizko atholhu ( އަތޮޅު ) hitzetik dator, Maldivetako hizkuntza indo-ariarretik.
Europako hizkuntzetan 1625 etik erabiltzen bada ere, Charles Darwin ek izena ezagutarazi zuen. Horrela definitu zuen: "Uharteen arteko azpimultzo berezi bat da, haren ezaugarri nagusia koralezko uharri organiko bat izatean datza". Fairbridgek (1950) "erdian aintzira bat duen uharri zirkularra" gisa definitu zuen.
Gaur egun horrela definitzen da atoloia: "sintzira bat inguratzen duen eraztun itxurako uharria da, uharria baino altuagoa den muinorik ez duena, ez bada uharrizkoa edo uharriaren hondarrez eratutakoa".
Atoloiaren eraketa
Darwinek azaldu zuen 1842an Ozeano Bareko koralezko atoloien eraketa The Structure and Distribution of Coral Reefs liburuan. Horretarako 1831-1836 artean HMS Beagle itsasontzian egindako bidaian hartutako oharrak erabili zituen. Bidaia hartan hainbat latitudetako uharte bolkaniko eta atoloi ugari aztertu zituen eta konturatu zen poloetatik gertu ur azpiko mendi lauak (guiot) agertzen zirela eta ekuatore aldean, berriz, atoloiak. Horrek argi erakusten du koralek tropiko arteko ur epelak behar dituztela, garapen egokia izateko.
Saint-Pé-de-Léren
Saint-Pé-de-Léren (okzitanieraz Sent Pèr de Lèren) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Atoloi
Atoloiaren eraketa
Darwinek esan zuen uharte bolkanikoa jeisten doan heinean inguruan koralezko uharria hazten ari dela, harik eta sumendia erabat desagertu eta koralezko uharria itsas mailara iristen den arte. Esandakoa frogatu nahian Bora Bora eta Cook uharteetako Aitutaki aipatu zituen. Gaur egungo teoriak hein handi batean Darwinek esandakoa mantentzen du.
Honela gertatzen da atoloiaren eraketa:
Atoloi multzoak
Lurra planetan 440 atoloi inguru zenbatu dira. Gehienak Ozeano Bareko eremu tropikalean kokatzen dira eta atoloi uhartedietan kontzentratzen dira. Multzo aipagarrienak honako hauek dira; Karolinak, Koral itsasoko uharteak, Marshall Uharteak, Tuamotu uharteak, Kiribati, Tokelau eta Tuvalu. Hauekin batera aipatzekoak dira Indiako ozeanoko Txagos uhartedia, Lakadiveak, Maldivak eta Seychelleetako kanpoaldeko uharteak. Ozeano Atlantikoan ez dago atoloi multzo handirik: bakarrak Nikaraguatik gertu dauden baina Kolonbiari dagozkion zortzi atoloi txiki dira.
Cnemidophorus pseudolemniscatus
Cnemidophorus pseudolemniscatus Cnemidophorus generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Atoloi
Atoloien kokapena eta tamaina
Munduko atoloi handiena, azalerari dagokionez, Txagoseko Banku Handia da. 12.642 km2-ko azalera du baina horietatik 4'5 km2 baino ez du osatzen itsas mailatik gora dagoen uharri estuak.
Atoloi altxatuak
Atoloiek ez dute 5 metrotik gorako altuerarik, baina batzuetan gertatzen da indar tektonikoek atoloia altxatzea. Altuena Lifou da (Kaledonia Berria): 104 metroko altuera hartu du eta 1.146 km2-ko azalera.
Mehatxuak
Atoloiek hainbat mehatxu dituzte: nabarmenena klima aldaketak eragindako itsasoaren maila igotzea da. Altuera txikikoak direnez, asko urperatuta geraitzeko mehatxupean daude eta biztanleek ezin izanen dute bertan bizitzen segitu. Maldivak, Kiribati, Tuvalu eta beste hainbat estatu erabat urpera litezke hurrengo hamarkadetan. Arrisku horri aurre egiteko, Klima Aldaketarekiko Atoloi Baxuen Nazioarteko Elkartea (CANCC) sortu da.
Manowar
Historia
Joey DeMaiok eta Ross Boss Friedmanek topo egin zuten Black Sabbatharentzat lanean ari zirela. Eric Adams ahotsarako eta Donnie Hamzik bateriarako ekarrita, Manowar osatu zuten. Battle Hymns lehen diskoa kaleratu zutenean, Orson Welles "Dark Avenger" kantan narratzaile izan zuten. Fighting the World albumean bueltatzekoa zen Orson Welles, "Defender" abestiaren narrazioa burutzeko. Scott Columbus bateriajole berriarentzat ohi baino bateria indartsuagoak propio ekoiztu behar izaten ziren, hain gogor jotzen zuen eta. Manowar Guinness Errekorren Liburuan agertu zen 1984an, ozenkien jotzen zuen munduko taldea izateagatik.
Shunsuke Motegi
Shunsuke Motegi (茂木 駿佑, 1996ko urriaren 2a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Asturiasko Printzesa Sariak
Asturiasko Printzesa Sariak (Premios Princesa de Asturias) urtero Asturiasko Printzesa Fundazioak mundu mailako erakunde eta pertsonei emandako sariak dira.
1980ko irailaren 24an Asturiasko Printzeak ezarri zuen, Asturiasekin bere harremanak sendotzeko asmotan. Oviedo hiriko Campoamor antzokian ematen dituzte, Joan Mirók egindako eskultura bat emanez.
Audoubert Tontorra
, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.045 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Garona Garaia departamenduan dago.
Pico del Carlista
Pico del Carlista Karrantzako ipar-mendebaldeko muga inguruan dagoen mendia da, Kantabrian kokatutakoa. Honen mendebaldean Peña del Mazo dugu.
Abiapuntu nagusia Raneroko auzotik da, ordu bateko ibilbidea dena.
Salles-Mongiscard
Salles-Mongiscard (okzitanieraz Salas de Baura) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Daiki Iwamasa
Daiki Iwamasa (japonieraz: 岩政 大樹, 1982ko urtarrilaren 30a - ) Japoniako futbolaria da.
Kisho Yano
Kisho Yano (japonieraz: 矢野 貴章, 1984ko apirilaren 5a - ) Japoniako futbolaria da.
Daiki Iwamasa
Selekzio nazionala
Japoniako selekzioarekin: 2009tik 2011ra 8 aldiz jokatu izan du.
Kisho Yano
Selekzio nazionala
Japoniako selekzioarekin: 2007tik 2010ra 19 aldiz jokatu izan du, 2 gol sartuz.
Matxura (eleberria)
Matxura (Die Panne) alemanez idatzitako eleberri ezaguna da. Friedrich Dürrenmatt suitzarrak argitara eman zuen 1956an eta 1992an Xabier Mendiguren Bereziartuk euskaratu zuen. Hainbat egokitzapen egin dituzte antzerki, telebista eta zineman, tartean 1972ko La più bella serata della mia vita.
Landéda
Landéda (bretainieraz Landeda) Bretainiako Finistere departamentuko kostaldeko udalerria da. Bro Leon ekualde historikoan dago.
Geografia
Kostaldeko udalerri hau bi aber (bretainierazko estuario hitza) artean kokatzen da, bata iparraldekoa Aber Wrac'h (Aber Ac'h) eta bestea hegoaldekoa Aber Benoît (Aber Benniget). Ingurune eder eta paregabea du.
Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia
Euskal Herriko Emakumezkoen Itzulia, nazioartean Itzulia Women deitua, etapako txirrindulari lasterketa profesionala da, Euskal Herrian jokatzen dena. Hasieran UCI Women's World Tourren 2.WWT maila du eta gizonezkoen lasterketaren antzean egiten dute.
2022an sortu zuten. Donostiako Klasikoaren lekua hartu zuen Itzuliak. Izan ere, Frantziako Tourrak data aldatu du, eta gizonezkoen lasterketaren ondoren korritu zen. Horrenbestez, bat egiten zuen egutegian Klasikoarekin. Hala, UCIrekin hitz egin ostean, Itzulia egitea erabaki dute Ocetako taldekoek (antolatzaileek), nazioarteko federazioak maiatza proposatu zuelako World Tourreko lasterketak egiteko.
Kromosfera
Kromosfera (literalki "kolorezko esfera"), Eguzkiaren atmosferako geruza mehe bat da, fotosferaren gainetik dagoena. Azken ereduek, 2200 eta 5000 kilometroko lodieran kokatzen dute. Optikoki, espektro ikusgaian, kromosfera, fotosfera baino gardenagoa da, baina, irrati behaketetan, nagusiki milimetrikoan, kromosfera ongi beha daiteke.
Eguzki kromosfera, nagusiki, hidrogeno eta helioz osatua dago. Espektro behaketek, metalak egoera neutroan eta partzialki ionizatuak daudela frogatu dute, kaltzioaren K lerroa eta CNarena bezalako zerrenda molekularraren kasuan bezala.
Kromosferaren ezaugarririk garrantzitsuena, eguzki espikulak daudela da, hatz formako gas proiekzioak, tamaina handikoak, soropil hosto itxurakoak, ondoan duen koroarantz hazten direnak. Kromosferatik kanpora hazten dira, eta, ondoren, berriz hondoratzen dira, 10 minutuko tartean.
Beste ezaugarri nabarmen bat, gasez eratutako zuntzño horizontalen presentzia da, espikulen antzerakoak, baina, gutxi gora-behera, hauen bikoitza irauten dutenak.
Azkenik, eguzki protuberantziak, fotosferarantz igotzen dira altura ikaragarrietara, ia 150.000 kilometroraino. Eguzki fenomenorik ikusgarri eta arraroenetako bat dira.
Izar batzuen kromosferaren gainean, trantsizio gune bat dago, non, tenperatura, azkar igotzen den eguzki koroaraino, eguzkiaren atmosferaren kanpoaldereneko zatia eratzen duena.
Alaio
Alaio Larrabetzuko (Bizkaia) auzoa da.
Ziklooktadieno
Ziklooktadienoa C8H12 formulako konposatu organikoa da zikloalkenoen familiakoa. Isomeria agertzen du eta cis deribatuak soilik aintzat harturik lau isomero dira posible: 1,2-ziklohexadienoa (aleno bat dena), 1,3-ziklooktadienoa, 1,4-ziklooktadienoa eta 1,5-ziklooktadienoa. Likido kolorge eta hegazkorrak dira.
Guztien artean 1,5-ziklooktadienoa da interesik handiena trantsizio-metalen konplexuetan estekatzaile gisa usatzen baita.
Valverde (Errioxa)
Historia
Valverde Gaztela, Nafarroa eta Aragoi erresumek bat egiten duten lekuan zegoen; horren lekuko da Hiru Erregeen Mojoia. Kondairak dioenez, Antso Azkarra, Alfontso II.a Kastoa eta Alfontso VII.a erregeak behin bildu ziren euren erregeen mugak mugatzeko, eta bakoitzak bere erresuman eserita egin zuen. Valverde, garai hartan, bidaiari zein merkantzien igarobide izan zen, aduana edo "Portajillo" horretatik pasatzean zergak ordaindu behar zituztenak. 1558an 766.015 marabedi bildu ziren aduana horretan, Espainiako bost erresumarik garrantzitsuenen artean kokatzen zuena.
Nafarroako Hiriarteko Garraioa
Udalerri honek Nafarroako Hiriarteko Garraioako linearekin bat egiten du, Iruña eta Soriako geltokien arteko ibilbidea egiten duena, Tutera eta Zentronikotik igaroz.
Haineaultita
'''Haineaultita]] =
silikato motako minerala da eta zorite taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Haineaultita silikato mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 3 - 4 da.
Erriberriko harresiak
Erriberriko harresiak Nafarroa Garaiko Erdialdea eskualdeko Erriberri herriko Erromatar Garaian eta Erdi Aroan eraikitako defentsa sistema da.
Nafarroako harresi-barrutirik osoena eta hobekien kontserbatuena da.
Deskribapena
I. mendeko eraikuntza da, trapezoide-formako oinplanokoa, hiriaren iparraldeko sektoreko goragune txiki batean kokatua. Jatorrizko egoeran 20 dorre zituen, bakoitza bere horma-atalarekin, eta sarrerako bi sarrera, iparraldean eta hegoaldean. Gaur egun, ia osorik kontserbatzen dira jatorrizko konfigurazioa, 12 dorreren aztarnak eta harresi-oihal txikiren bat. 600 metroko perimetroa du, eta 2 hektarea inguruko edukiera. Kuxin-formako harlanduak ditu.
Iparraldean, motzena (80 metro), sartzeko bi atarietako bat zegoen (San Frantziskoko atea, XVII. mendea). Ez da garaiko elementurik kontserbatzen. Mendebaldeko sektorean (150 metro), lau dorreetatik hiru kontserbatzen dira, baina horietako bat, hegoaldekoa, joan den mendearen erdialdean berreraikia. Hegoaldeko sektoreak, luzeenak (250 metro), egungo Karlos III.a enparantza zeharkatzen zuen, eta hor zegoen sartzeko beste atea, gaur egun Erlojuaren ataria eta Txapitela dorrea, kuxin-formako harlanduz egindako mihise eder bat atxikirik. Plazako 3. zenbakiko etxearen barruan dorretxe bat dago, eta egitura egoera onean mantentzen du 10 metrora arte. Gainera, jatorrizko lodiera mantentzen duen harresi-zati bakarra 2,5 metrokoa da. Alde hori Andre Maria Erregina elizaren dorrean amaitzen da, eta kuxinduriko harlanduen beheko maila kontserbatzen da.
Ekialdeko sektorean (160 metro) Praetorium edo gotorlekua dago, gailentzen diren lau dorrez inguratuta. Lau dorreetako lehen harlandu ilarak originalak dira, eta horrek jatorrizko forma berresten du. Bisigodoen garaian eta Errege Jauregi gisa berrerabili zuten errege nafarrek XII. mendetik aurrera. Judutegiaren erruko 11. zenbakidun etxebizitzaren barruan, beste dorre baten barruko angelua kontserbatzen da, eta bertatik zimendu-oinetakoa ikusten da.
Harlanduak kantoi lehorrean elkartzen dira, eta aparailu bat osatzen dute honako hauetan: «Quadratum»; horietako askok kuxin-lana dute. Harlandu handienak dorreen behealdean eta angeluetan daude, hormari sendotasuna eta sendotasuna emanez. Oso litekeena da dorreak zeharkatu eta komunikatuko zituen erronda-bide bat egotea, mendebaldeko sektoreko dorreetan kontserbatutako ateen antzeko irekigune batzuk daudela ematen duen bezala.
Kardo maximoak, edo kale nagusiak, iparraldetik hegoaldera zeharkatzen zuen barrutia, sarrerako atariak (San Frantzisko eta Txapitela) lotuz. Harresiz inguratutako barrutiak edo «Oppidum» delakoak komunikazio-bideen defentsa-funtzioa beteko luke, eta bertan, ziurrenik, goarnizio militar bat kokatuko litzateke.
Aspidoscelis scalaris
Aspidoscelis scalaris Aspidoscelis generoko animalia da. Narrastien barruko Teiidae familian sailkatuta dago.
Idiopsar brachyurus
Idiopsar brachyurus Idiopsar generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Sistema dinamiko
Sistema dinamiko bat sistema bat da denborarekin eboluzionatzen duena. Sistema fisikoak ez geldiuneko egoeran sistema dinamikoaren ereduak dira baina ere eredu ekonomiko, matematiko eta beste eredukoak ere sistema abstraktuak dira, era berean, sistema dinamikoak. Egoera horren jarrera adieraz daiteke sistemaren limiteak, elementuak eta haien arteko erlazioekin; modu honetan ebatzi daiteke sistema horren egitura adieraz nahi dutenak.
Jaguar E-Type
Jaguar E-Type Jaguarrek 1961 eta 1975 artean egindako kirol-kotxea izan zen. Malcolm Sayerrek diseinatuta, laster ikur bat bilakatu zen motor munduan eta, gainera, 2006an britainiar diseinuaren ikurren artean sailkatu zuten, Concorde, Mini, Griggs' 1960 Dr. Martens AirWair bota, Supermarine Spitfire, Tube map, World Wide Web eta AEC Routemaster autobus maparekin batera.
Sistema dinamiko
Sistemaren limiteak ebaztean, lehenengo, egoera horrek eragiten duten osagaiak bilatzen dira, eta gero azterketa egingo den lekua bilatzen da, garrantzirik gabeko datuak baztertuz.
Kontuan izateko elementuak
Eredu, elementu eta erlazio hauek ebaztean, kontuan hartu behar da:
Sistema dinamiko baten eredua
Sistema dinamikoaren eredu bat ikus daiteke arrain espezie bat erreproduzitzen dela modu batean esan dezakegunean arrain kantitatea Xk dela, eta hurrengo urtean X_{k+1}. Horregatik izendatu dezakegu egongo den arrain kantitatea urte bakoitzean: hasierako urtean X0, lehenengo urtean X1…
Ikus dezakegunez:, betetzen dela edozein k urterako; hau da, arrain kantitatea zehaztu dezakegu aurreko urteko arrain kantitatea jakin baldin badugu. Horrela, ekuazio hau adierazten du sistema dinamiko bat.
Sistema dinamiko motak
Sistema dinamikoak sistema disketuetan denbora eta jarraietan denboran zatitzen dira. Sistema dinamiko bat diskretua izango da denbora tarte txikietan neurtzen bada, erlazio errekurtsiboak izango direnak ekuazio hau adierazten duen bezala:
non t denboraren pausu diskretuak adierazten ditu eta x honekin alda daitekeen aldagaia. Sistema dinamiko determinista orokor bat modelatu daiteke ekuazio abstraku batekin mota honetakoa:
Denbora modu jarraian neurtzen bada, sistema dinamiko jarrai erresultantea ekuazio diferentzial baten bidez adieraziko da:
non x denborarekin aldatuko den aldagaia izango da. x aldagaia orokorrean zenbaki erreal bat izango da, baina baita izan daiteke bektore bat Rk-n.
Sistema linealak eta ez linealak
Sistema dinamiko linealak eta sistema dinamiko ez linealak bereizten dira. Sistema linealet an, ekuazioaren bigarren identitatea forma linealarekiko dagoela, adibidez:
Anastasio Agirre
Anastasio Agirre Latartegi (Erandio, ?) euskal politikaria zan, Erandioko alkate Espainiako bigarren errepublika n.
Sistema dinamiko
Sistema linealak eta ez linealak
Sistema lineal batentzat bi erantzun ezagutzen badira, bi hauen batuketa izango da ere erantzun bat. Hau superposizioaren printzipio bezala ezagutzen da ere. Orokorrean, espazio bektorial baten erantzunak algebra linealaren erabilera uzten dute, eta analisia simplifikatzen dute. Sistema lineal jarraientzat, Laplace-ren metodoa ere erabilita izan daiteke ekuazio difierentzial bat ekuazio algebraiko batean transformatzeko; modu berean sistema lineal diskretuentzat, Z metodo transformatua ere erabilita izan daiteke ekuazio diferentzial bat ekuazio algebraiko batean transformatzeko.
Bzovská Lehôtka
Bzovská Lehôtka Eslovakiako udalerri bat da, Zvolengo barrutian kokatuta. 6,09 km²ko azalera du eta 134 biztanle 2017ko datuen arabera.
Sistema dinamiko
Sistema linealak eta ez linealak
Sistema ez linealak aztertzeko askoz zailagoa izango da, eta askotan kaos bezala ezagutzen dugu fenomeno bat, eta fenomeno hauek ezin dira aurresan.
Anastasio Agirre
Bizitza
1931ko apirilaren 12an izan ziren udal hauteskundeetan Erandioko 18 zinegotzietatik EAJ k 7 lortu zituen, Bloke antimonarkikoak 4, sozialistek 3, ANVk 1, errepublikanoek 1, nazionalistek 1 eta independienteek 1.
Bzovská Lehôtka
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1524. urtekoa da.
Toshiya Takagi
Toshiya Takagi (高木 利弥, 1992ko azaroaren 25a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Montedio Yamagata.
Valgrana
Valgrana Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Valgranak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Sallespisse
Sallespisse (okzitanieraz Salas) Frantziako Pirinio Atlantikoak departamenduan dagoen udalerria da.
Cirrhilabrus temminckii
Cirrhilabrus temminckii Cirrhilabrus generoko animalia da. Arrainen barruko Labridae familian sailkatzen da.
NGC 71
NGC 71 galaxia bat da, Andromeda konstelazioan. William Parsonsek aurkitu zuen n.
Zero
Zeroa (0) zenbaki oso (ℤ) eta bikoitia da. Balio nuluaren adierazpena da, zenbaki oso baten ezkerrean jarrita eraginik ez duena, eta eskuinean hamarrez biderkatzen duena.
Zenbaki bezala erabiltzerakoan, ohiko eragiketa aljebraikoak egiteko erabil daiteke; hala nola, batuketak, kenketak, biderketak, besteak beste. Baina balio nuluaren adierazpena denez, zenbait indeterminaziotara eraman dezake.
Zenbaki osoen multzo ordenatuan -1 eta 1 elementuen artean dagoen elementua da. Matematikari batzuk zenbaki arrunten (ℕ) multzoan sartzen dute, hau beste multzoek daukaten elementu kopurua zenbatzeko balio duen multzo bezala definitzen baita, eta multzo hutsak zero elementu ditu. Zero zenbakia edozein zenbakiri bere aurkakoa batuz adierazi daiteke: X+ (-X) = 0.
Historia
Antzinateko zenbait zibilizazio garrantzitsuk, hala nola, Egiptokoak, Babiloniakoak, Greziakoak, Maiak... zeroaren balioa errepresentatzen dituzten sinboloak zituzten dokumentu matematiko edota astronomikoetan. Baina haien zenbaki sistemen berezitasun batzuengatik, ez zuten zenbakiak zeukan potentzial osoa probestu.
Egiptoar zenbaki sisteman ondoko sinboloa erabili zen zeroa irudikatzeko ( Papiro Boulaq 18-an, K.a. 1700 urtean).
Babilonian, lehenengo zeroak K.a. 2000 urtean agertu ziren buztin oholtxoetan, hauek idazkera kuneiformea erabiltzen baitzuten, egosi gabeko buztinean idatziz. Gainera, urteetan zehar, zeroa irudikatzeko erabiltzen zuten sinboloa aldatuz joan zen.
Erdialdeko Amerikari dagokionez, kristauak heldu baino lehen, maiek zeroaren erabilera zabaldu zuten.
Lehen erabilera dokumentatua, zero zenbakia erakusten duena, K.a. 36. urteari dagokio, maien zenbakiak erabiliz. Posizio-notazioaren hirugarren lekuan gertatutako irregulartasunagatik, aukera operatiboak kendu zitzaizkien.
Claudio Ptolomeo-k Almagesto liburuan, K.o. 130. urtean idatzia, hutsaren edo zeroaren balioa erabiltzen zuen. Ptolomeo-k zeroaren sinboloa digituen artean edo zenbakiaren amaieran erabiltzen zuen. Pentsa liteke zeroa orduan errotu zela, baina kontua da Ptolomeok ez zuela sinboloa zenbaki gisa erabiltzen, baizik eta oharpen-zeinu gisa. Erabilera hori ez zen zabaldu, oso gutxik hartu baitzuten.
Erromatarrek ez zuten zeroa erabili. Haien zenbakiak beren alfabetoko letrak ziren; zifrak adierazteko I, V, X, L, C, D, M erabiltzen zituzten, multzokatuz. 4.000 edo balio handiagoak zituzten zenbakietarako, lerro horizontal bat marrazten zuten zenbakiaren gainean, balioa 1.000rekin biderkatzen zela adierazteko.
Zero posizionala
Indiako zibilizazioa kokapen-notazioaren sorlekua da, eta ia mundu osoan erabiltzen da XXI. mendean. Baliteke Brahmagupta (VI. mendea) matematikari indiarra izatea zero kontzeptuari buruz teorizatu zuen lehena, ez bakarrik kopuru nulu baten definizio gisa, baizik eta zenbaki negatibo eta positiboetarako batuketa posible gisa ere. Zero indiarraren erabileraren lehen lekukotza 683. urtekoa da: Angkor Waten inskripzio kanbodiar bat, harrian zizelkatua, 605 zenbakia duena. Beste erabilera-proba batzuk 810. urtearen ingurukoak dira. Gwaliorren inskripzioak 875-876.ean datatuak dira. Abu Ja 'far Mujammad ibn Musak (Al-khwarizmi), Indioen kalkuluaren bidez gehitzearen eta lapurtzearen tratatua izeneko bere lanean, posizio-zenbaketa hamartarraren printzipioa azaltzen du, zifren jatorri indiarra adieraziz. Forma biribildua duen hamargarren irudia zero da.
Arabiarrek Magrebetik eta Al-Ándalusetik transmititu zuten, ondoren Europa osora pasatuz. Indiar zifrak erakusten dituzten lehen eskuizkribuak (orduan arabiarrak) Espainiako iparraldetik datoz, eta X. mendekoak dira: Codex Vigilanus eta Codex Aemilianensis. Zero ez da testuetan agertzen, kalkuluak abakoarekin egiten baitziren, eta, itxuraz, ez zen beharrezkoa erabiltzea.
Zeroaren lehen erabilerak Frantziari edo Silvestre II.a aita santu eztabaidatuari egozten bazaizkio ere, 1000. urte inguruan, erreferentzia gehienek adierazten dute zeroa (zefhirum izenekoa) Fibonacci matematikari italiarrak sartu zuela Europan XII. mendean, aljebra arabiarra erakutsiz bere Liber abaci (Abakoaren liburua) lanean, nahiz eta sistema berriaren erraztasunagatik, eliz agintariek magikotzat edo deabruarena jo zuten.
Eliza eta kalkulatzaile profesionalen kasta —gehienak, abakoa erabiltzen zuten elizgizonak— aurrez aurre kontrajarri ziren aljebra berriari betoa jarriz, toki batzuetan gehienak XV..mendea arte.
Zeroaren irudikapenak
Zeroa «0» zifrarekin irudikatzen da mendebalde ko testuetan. XX. mende tik aurrera, eta bereziki informatik aren garapena rekin, ohiko a da zeinu hori barra diagonal baten bidez (/) ebakita agertzea, notazio berri horrek «o» letrarekin nahastea saihesten baitzuen.
Duela gutxi arte, «o» hautakaritzako juntagailuak «ó» ikurra izan behar zuen zifra artean idatzita zegoenean, 0 zenbaki-zeinuarekin ez nahasteko. Gaur egun, arau hori ez dago indarrean.
Zero balioaren irudikapen grafikoa
Koordenatu kartesiarreta n, koordenatuen jatorri a 0 (zero) balioarekin lotzen da.
Zero eta zenbaki arruntak
Zero, zenbakizko kontzeptu berezia izateagatik, ez zen zenbaki naturale n multzoan sartzen hitzarmen bidez. ℕ0, gisa irudikatzen zen, zenbaki arrunten multzoari zeroa barne zegoenean; horregatik, liburu asko aurki daitezke, non egileek zero zenbaki naturaltzat hartzen ez duten. Izan ere, oraindik ez dago adostasunik horri buruz.
Salinas (Kalifornia)
Salinas Kaliforniako hiri bat da. Monterey konderrian kokatua dago. 2010ean 150,441 biztanle zituen, 60 kilometro koadrotan banatuta.
Zero
Zero eta zenbaki arruntak
Matematikari batzuek nahiago dute zenbaki natural bezala tratatzea, horregatik dago desadostasuna.
Zeroa batuketan
Batuketan, zeroa elementu neutroa da; hau da, edozein a zenbakiri zeroa batuz berriz a zenbakia lortuko dugu. Adibidez, 25 + 0 = 25.
Zeroa kenketan
Kenketan, zeroa elementu neutroa da; halaber, edozein a zenbakiri zeroa kenduz berriz a lortuko dugu, salbuespen bat izan ezik, zeroa kenduran lehenengo gaia denean, orduan -a lortuko dugu.
Zeroa biderketan
Biderketan, edozein zenbakiri zero biderkatzen badiogu zeroa lortuko dugu. Adibidez,
Zerogatik zatiketa zenbaki errealetan
Zenbaki erreal etan (baita konplexuetan) zerogatik zatiketa indeterminazio bat da; horrela, hurrengo adierazpenak ez dute zentzurik:
8/0; 0/0
Hau intuitibo ki azal genezake, ez du 'zentzu rik' 8 saga r gela huts batean banatzeak. Ezta 0 billete zero pertsona artean banatzeak.
Matematikoki, zeroa da zatitu ezin duen zenbaki bakarra. Horregatik, zeroa da zenbaki erreal bakarra alderantzizko rik ez duena biderketarekiko.
Zeroa limiteen zatiketetan
Analisi matematikoan limite mota desberdinen definizioak existitzen dira. Adibidez:
Hala ere, zenbakitzaile eta izendatzaile bakoitza bere aldetik aztertzen baditugu, guztien limitea zero da. Horregatik esaten da
0^0 indeterminatua dela, emaitza desberdin ugari lor daitezkeelako.
Zeroa berreketan
0^0 ez dago berreketa bezala definituta, baina testuinguruaren arabera 0 edo 1 har daiteke emaitza bezala.
Matematiketako beste atal batzuk
Errekutsio teorian, zeroa funtzio konputagarri partzialentzako Turing-en maila bezala defini daiteke.
Fisika
Zero balioak zeregin berezia du fisikako hainbat arlotan. Arlo batzuetan, zero maila gainerako mailetatik bereizten da, eta beste batzuentzat, berriz, zoriz aukeratzen da.
Adibidez, tenperatura absoluturako (kelvinetan neurtua), zero da balio baxuena (tenperatura negatiboak definitzen dira, baina tenperatura negatiboko sistemak ez dira hotza goak berez). Hori, adibidez, Celsius eskalako tenperaturekin alderatzen da, non zeroa uraren izozte-puntua moduan definitzen den modu arbitrarioan.
Soinu-intentsitatea dezibeletan edo faloietan neurtzeko, zero maila erreferentziazko balio batean ezartzen da arbitrarioki, adibidez, entzumeneko  balio batean. Fisikan, zero puntuko energia, sistema fisiko kuantiko mekaniko batek izan dezakeen energiarik txikiena da, eta lurreko sistemaren energia da.
Kimika
Zeroa proposatua izan da tetraneutronaren zenbaki atomiko bezala. Frogatu da, lau neutroie z osatutako talde bat, nahiko egonkorra izan ahal dela atomo bezala konsideratzeko. Eta, honek, protoirik eta bere nukleoan kargarik gabeko elementu bat sortuko du.
Konputazioaren zientzia
Gizartea ren historian zehar, arrunta izan da beti bat zenbakitik hastea zenbatzen eta horrela da ere bai Fortran eta COBOL bezalako programazio informatikoko hizkuntza klasiko goiztiarretan. Hala ere, 1950-eko hamarkadan LISP-ek zeroan oinarritutako hizkuntza matematikoa ezarri zuen matrizeetarako eta aldiz Algol 58-ak hizkuntza matematiko guztiz malgua ezarri zuen matrizeen azpiindizeetarako ( edozein zenbaki oso positibo, negatibo edo zero ahalbidetzen zituen matrizeen azpiindizeen oinarri gisa) eta berandu ago heldu ziren beste programazio-hizkuntza gehienak hauetariko baten oinarritu ziren.
Adibidez, matrize baten elementuak 0-tik hasita zenbakitzen dira C-n, beraz, matrize batek n elementu baditu, azpiindizeak 0-tik n-1-era doaz.
0 eta 1 oinarrietan oinarritutako indexazioa nahas daiteke, adibidez Javako JDBC-an indizeen parametroak 1-etik hasten dira nahiz eta Javak 0-n oinarritutako indexazioa erabiltzen duen. Gerta daiteke, datubaseetan eremuren batek baliorik ez izatea, horri balio nulua deritzo. Zenbakizko eremuetan ordea, ez dago zero balioa. Balio nuluak egoteak, hiru balioen logika ra eramaten gaitu. Jada, ez da egia edo gezurra den baldintza, zehaztugabea izan daiteke.
Balio nulua duen edozein kalkulu k zeroa bueltatzen du.
Adierazle nulua, objektu edo funtziorik errepresentatzen ez duen programa bateko adierazlea da. C-n, 0 konstante osoa adierazle nulu bihurtzen da.
Matematiketan,-0 eta +0, biek zenbaki bera adierazten dute, hau da, ez da existitzen zeroren desberdina den "zero positibo"-rik ez "zero negatibo"-rik. Hala ere, ordenagailu hardware batzuetan zeroak bi adierazpide ditu, positibo bat zenbaki positiboekin sailkatua eta negatibo bat zenbaki negatiboekin sailkatua; mota honetako adierazpide bikoitza zeinudun zero bezala ezagutzen da. Errepresentazio honek zeinudun magnitudea eta baten konplementu bitar osoa barneratzen ditu, eta puntu flotanteko zenbaki errepresentazio gehienak.
Bitarrean, 0-ak "itzalita" balioa adierazten du, non horrek elektrizitate fluxurik ez dagoela adierazten duen.
Baita, programazio lengoaia askotan zeroa false balioa da.
Unix denbora 1970eko urtarrilaren 1eko gauerdi tik aurrera hasten da. API eta sistema eragile askok zeroa erabiltzen dute balio oso bat itzultzeko emaitz bezala, eta zero ez diren beste balioak errore espezifiko bat edo alarma egoera adierazteko.
Programaitzaleek sarritan marratxodun zeroa erabiltzen dute "o" letra rekin ez nahasteko.
Sinboloa
0 zenbakizko digitua zirkulu edo elipse bezala idazten da. Antzinean, tipografia askok O letra maiuskula 0 digitu eliptikoa baino biribilduagoa egiten zuten. Hasierako idazmakinek ez zuten O eta 0 arteko bereizketarik egiten. Bereizketa nabarmena pantaila modernoekin iritsi zen.
Zeroa Euler-en identitatean
e^{i\pi} + 1 = 0
Maritxu Housset
Maritxu Housset (Arbona, Lapurdi, 1981eko maiatzaren 19a), euskal gomazko paleta pilotaria da. Bost aldiz munduko ezker paretako eta trinketeko txapelduna izan da.
Biografia
Aita herriko pilota elkarteko entrenatzailea zen, eta umetan eskuz bakarrik jokatzen zuen, elkarteko mutilekin, baina gero palaz hasi behar izan zuen (ohitura da mutilek esku hutsean eta neskek palan egitea) eta halaxe jarraitu zuen. Housseten pilota sustraiak esku-huskan hondoratzen dira, eta oraindik ez ditu atera. Telebistako partidak ere ikusten ditu. Bizitza guztian palaz jokatu ondoren, esku-huska lehiatzeko aukera izan du azken urteetan, hala frontballean nola ezkerparetan pilota gogorrarekin. Nahiago du frontballean, eskuekin gutxiago sufritzen duelako.
Ibilbidea
2002an, 2006an eta 2014an, hiru aldiz izana zen trinketeko munduko txapeldun.
2018ko urriaren 24an Urrezko bi domina lortu zituen sei orduan, Bartzelonan jokaturiko trinket partida batean. Maritxu Housset pilotaren historian sartu zen, ezkerparetako eta trinketeko munduko txapeldun izan baitzen egun berean. 37 urterekin, bi jokamoldeetan jardutearen «erronka» jarri zion bere buruari, eta arrakastaz gainditu zuen. Housseten ustez, ezker paretan Amaia Irazustabarrena eta Maider Mendizabal Mexikoren aurka jokatutako finalerdiaren ostean, nekatuta iritsi ziren eta ezin izan zuten beren jokoa erakutsi. Ondo merezia zuen tokia du arbonarrak, bost aldiz izan baita nagusi mailako munduko txapeldun. Haussetek hauxe gogoratu zuen:"«Xantza ukan nuen, final bat goizean zelako eta bestea arratsean. Bitartean, jateko eta atseden hartzeko denbora izan nuen.»"Goizez, lehenbizi, 10:00etan, ezkerparetako finala irabazi zuen, Aizkoa Iturrinorekin, eta, 16:00etan, Stephanie Leizarekin, trinketekoa. Ospakizunetarako tarterik ez bien artean. Emakumezko pilotari batek halakorik lortu duen lehen aldia da. Bartzelonako izarra izan zen. aurreko urtean, 2017an ezkerparetako txapeldun izan zen Munduko Kopako proba batean. Emaitza horrek konfiantza eman zion bere buruari «erronka» hori lortzeko: "«Urte gogorra izan da; astean bitan entrenatu naiz ezkerparetan, beste hainbestetan trinketean, eta saio fisiko bat. Duela lau urte eskaini izan balidate, ez nukeen onartuko, baina, iaz, hirugarren aldiz ama izan ondoren, sendo nabaritu nuen gorputza, eta baietz esan nion eskaintzari»"Euskal selekzioa dela-eta, Bartzelonan Frantziako selekzioarekin aritu zen, eta etorkizunera begira zail ikusten zueneuskal selekzioarekin aritzea. «Oroitzen dut 2002an, Iruñean, argazkia-eta atera genuela euskal selekzioaren elastikoekin. Bartzelonan ez zen ezer entzun. Nik onartzen dut ez dudala gaiaren inguruan indar handirik egin. Garbi dut polita litzakeela selekzioa edukitzea, baina Nazioarteko, Espainiako eta Frantziako federazioak aurka izanda zaila da onartua izatea.Txapelketa asko hobetuko litzateke; beste selekzio indartsu bat litzateke».
2022an Biarritzen (Lapurdi) egingo den Laugarren Munduko Txapelketa jokatu nahi du, etxetik hurbil egonda, gainera. Berarentzat azkenekoa, nazioartean jokatzeari utziko dio adinagatik eta lanarekin eta familiarekin mailari eustea zaila izateagatik. Frantziako eta etxeko txapelketetan jarraituko du.
Apistogramma agassizii
Apistogramma agassizii Apistogramma generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Der Richter und sein Henker
Der Richter und sein Henker (Epailea eta haren borreroa) 1975eko Maximilian Schell zinema zuzendariaren thrillerra da, Friedrich Dürrenmatten Epailea eta haren borreroa eleberrian oinarrituta.
Esloveniako Arte Galeria Nazionala
Esloveniako Arte Galeria Nazionala (Narodna galerija Slovenije) Ljubljana hiriburuan dagoen Arte Galeria nagusia da. Tivoli parkearen ertzean dago, Esloveniako Opera Antzokiaren ondoan.
Belloc Tontorra
, Pirinioetako hirumilako mendi bat da, 3.008 metroko garaiera du. Espainiako Aragoi autonomia erkidegoko Ribagorza eskualdea eta Frantziako Garona Garaia departamenduan dago.
Esloveniako Arte Galeria Nazionala
Historia
Esloveniako Arte Galeria Nazionala 1918 urtean sortu zen Austria-Hungariako Inperioa desegin eta Esloveniar, Kroaziar eta Serbiarren Estatua sortu zenean. Hasiera batean Kresija jauregian kokatu zen baina 1925ean gaur egungo eraikinera aldatu zen.
Eraikina bera 1896an altxatu zen. František Škabrout arkitektu txekiarrak diseinatu zuen eta hasieran Esloveniako Kultur Zentrua izan zen. 1990an Edvard Ravnikar arkitektu esloveniarrak gehigarri bat egin zion eta 2001ean beirazko galeria gehitu zen eraikinaren hego biak lotzen dituena.
Erakusketak
XX mende hasierako artearen bilduma egonkorra dauka eta batez ere esloveniar artisten lanak daude ikusgai.
Cécile Fatiman
Cécile Fatiman (Santo Domingo, Dominikar Errepublika, XVIII. mendea - (fl. 1771)) dominikar jatorriko esklabua izan zen, Haitiko Saint-Dominguen saldua eta sacerdotisa, Haitiko Iraultzaren abiapuntuko vudu-zeremoniako partaidea. Ezaguna da Haitiko Iraultzaren abiapuntutzat hartzen den Bois Caïman-en vudu-zeremonian parte hartu zuelako.
Valloriate
Valloriate Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Cécile Fatiman
Biografia
Cécile Fatiman Afrikako emakume esklabo baten eta Korsikako frantses zuri baten alaba zen. Bera eta bere ama esklabo gisa saldu zituzten Saint-Dominguen, eta beste bi neba esklaboen komertzioan desagertu egin ziren. Ile luze, eta begi berdeak zituen.
1791ko abuztuan, Fatiman zeremonia bateko buru izan zen Bois Caïmanen, Dutty Boukman 'houngan' edo apaiz buduarekin. Boukmanek profetizatu zuen Jean François, Biassou eta Jeannot esklaboak Saint-Domingueko esklaboak askatuko zituen erresistentzia- eta matxinada-mugimendu baten buru izango zirela. Zerri bat sakrifikatu zuten, baita zin handi bat egin ere, eta Boukmanek eta Cécile Fatiman sacerdotisak Frantziako zapaltzaileen aurkako mendekua hartzera eta "zapaltzaileen Jainkoaren irudia alde batera uztera animatu zituzten." Afrikako Erlijioaren Entziklopediaren arabera: "'Animaliaren odola, eta batzuek diote gizakiarena ere, edari gisa eskaini zitzaiela bertaratutakoei, Sainte-Domingue askatzearen arrazoiari leialtasuna zigilatzeko.'"Zeremonian, Cécile Fatimanek Erzulie jainkosaren jabe balitz bezala egon zela. Esaten da, halaber, zerriaren eztarria moztu zuela eta ikusleei odola eskaini ziela. Astebete geroago, 1.800 landaketa suntsitu zituzten eta 1.000 jabe esklabista hil zituzten.
Valloriate
Mugakideak
Valloriatek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Pfunden saila
Fisikan, Pfunden saila, hidrogeno atomikoaren xurgaketa edo igorpen linealeko sail bat da.
Cécile Fatiman
Ezkontza eta heriotza
Jean-Louis Pierrot-ekin ezkondu zen Fatiman; jeneral bat Haitiko armada iraultzailean, eta, geroago, presidente. Esan izan da 112 urte bizi izan zituela, nahiz eta benetan laurogeita hamapikurekin hil zen.
Pfunden saila
Zerrendak, esperimentalki, August Herman Pfundek aurkitu zituen 1924an, eta hidrogenoaren atomoko bosgarren mailara, altuenera, jauzi egiten duen elektroiari dagozkio.
Jarraikako trantsizioentzako uhin luzerak, honako hauek dira:
Cécile Fatiman
Azken ikerketak
Rodney Salnave ikertzaile haitiarraren (Bwa Kay Il-Ment) Cécile Fatimani buruzko ikerketa berrienek erakutsi dutenez, Korsikako aita, Theodore Von Neuhoff edo Teodoro Korsikakoa, errege bakarraren biloba zela ziurrenik. Bere abizena, Fatiman, Attiman izan zitekeen, Livornoko (Italia) Gregorio Attiman Theodore Neuhoffen gizonetako bat izan ondoren 1736ko apirilean Korsikako tronua hartu zuenean. Horregatik, haren izen zuzena Cécile Attiman Coidavid litzateke. Celestina Coidaviden alaba zen, eta Marie-Louise Coidaviden ahizpa, 1811tik 1820ra Haitiko erregina.
Harlech
Harlech Galesko ipar-mendebaldean dagoen Gwynedd eskualdeko kostaldeko udalerria da, Tremadog badian eta Snowdoniako Parke Naturalaren barnean.
Iruditegia
<br style="clear: both" />
Laka
Laka zenbait intsektuk, batez ere Kerria lacca izenekoak, jariatzen duten substantzia zeharrargia da. Likido organiko koloreduna, gogorra eta distiratsua da, urtzen ez dena. Intsektua Indian eta Asiako Ekialdian bizi da, eta landarretan bizi da. Laka landarearen adarretan itsasten da, eta barnean bizi ohi da intsektua. Jariakin hori jaso, eho eta erretxina batzuekin egosi ondoren lortzen da laka izeneko berniza.
Izakiek sortutako laka
Kerria lacca intsekuez gain, beste espezie batzuek ere ekoizten dute laka, Metatachardia, Laccifer, Tachordiella, Austrotacharidia, Afrotachardina, eta Tachardina generokoek hain zuzen.
Laka deritzo, halaber, Anacardiaceae familiako zenbait zuhaixkaren erretxinari.
Laka sintetikoak
21. mendean, laka sintetikoak erabiltzen dira. Disolbatzailea lurruntzearen ondorioz lehortzen da laka, margoak eta esmalteak ez bezala, haiek oxidazioz edo polimerizazioz lehortzen baitira. Laka, beraz, lasterrago lehortzen da margoa eta esmaltea baino. Lakak hezetasunaren eta herdoilaren aurka babesten ditu altzariak, ehunak, plastikoak, paperak eta metalezko gainazalak. Txinan eta Japonian oso erabilia izan da, antzinako garaietatik, altzarigintzan, buztingintzan eta bestelako artetan. Industrian erabiltzen diren laka nagusiak nitrozelulosazkoak dira, eta, gai horretaz gainera, bestelako osagarri batzuk ere badituzte: plastifikatzaileak, erretxina alkidikoak eta disolbatzaileak.
H alfa
Fisikan, H alfa, Hα idatzia, hidrogenoaren espektroaren igortze zerrendetako bat da. Hα zerrenda, 656,3 nanometroko uhin luzera batean zentratua dago, eta espektro elektromagnetikoaren zati gorrian ikusgarri da. Hα hitza, Hα zerrendaren igortze maiztasunean zentratutako iragazki optikoak izendatzeko ere erabiltzen da. Iragazki hauek, beste gauza batzuen artean, eguzkia behatzeko erabiltzen dira, zeintzuekin kromosferaren behaketa on bat lor daitekeen.
Bohrren eredu atomikoaren arabera, elektroiak, energia maila kuantikotuetan baino ezin daitezke egon, bere hirugarren arautik ebazten den ondorioa. Zenbaki kuantiko nagusiak n= 1, 2, 3,... maila hauetako bakoitza identifikatzen du. Hidrogeno atomo batetako elektroi batek, n1 mailatik n2 maila txikiago batetara trantsizioa egiten duenean, n1 eta n2 mailen arteko energia diferentziaren ia berdina den energia fotoi bat igortzen du. n2 = 2 denean, fotoien energiak hain handiak dira, lotutako uhin luzerak, Balmerren sailekoak direla, eta honela izendatuak dira:
Hα astrofisikan
Zehazki, Hα bezala, zerrenda horretan zentratutako behaketa iragazkiak ere ezagutzen dira.
Dobrá Niva
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1254. urtekoa da.
Vilars de Arbeca
Vilars de Arbeca (K.a. 775 - K.a. 325) aztarnategi arkeologiko bat da. Arbeca herritik 4 kilometrora dago, Garrigues eskualdean, Kataluniako Lleida probintzian. Duela 2.800 urte eraiki zuten, errauts-kutxatilen zelaietako kultura-taldekoa zen ilergete-tribu batek. Hala deritzo hildakoen errautsak ontzi zeramikoetan errausteko eta lurperatzeko ohituragatik. Kataluniako iberiar herrien artean bakarra da kultura honetakoa.
Corb ibaiaren urpean gera daitekeen eremu batean dago, eta Burdinaren Lehen Aroan eraiki zen. Laurehun urtez jarraian bizi izan ziren bertan. Modu obalatuan, ur-zisterna baten inguruan egituratzen da. Zisterna horrek plaza baten erdigunea hartzen du, eta haren ondoan, etxebizitzak angeluzuzenak dira. Multzo osoa bost metroko zabalerako eta beste bost metroko altuerako harresi bihurri batez inguratuta dago, 12 dorre erdizirkular eta 15 metroko zabalerako eta 4 metroko sakonerako putzu ureztagarri batez, non dimentsio txikiko bi ate irekitzen diren. Konplexua inguratuz, harriz betetako hesi bat zegoen lurrean, chevaux-de-frise izeneko defentsa-sistema, oinez edo zaldiz ibiltzea eragozten zuena. Defentsa-ezaugarri horiek ia menderaezina bihurtzen zuten.
100 bat pertsona hartzeko gaitasuna izan zuen eta Ka. VIII. mendetik bizi izan zen K.a. 325. urtera arte erabili zen. Bat-batean utzi zuten. Berrehun urte geroago, Mediterraneoko beste kultura batzuekin harremanetan, Els Vilarseko biztanleek iberizazio-prozesua bizi izan zuten, garaiko idazkeek ilergeteak deitutako herria bihurtu zen. Gotorlekua lautadan eraiki zen, babes errazeneko muinoak baztertuz, Aixaragalleko sakanaren gainean, ura eta alubioi-lurrak kontrolatuz.
Gotorlekuaren aurkikuntza 1975ean izan zen, baina baliabiderik ezak indusketa arkeologikoak egitea eragotzi zuen hamarkada bat geroago.
1998. urtean Interes Nazionaleko Kultura Ondasun izendatu zuen, Eremu Arkeologikoaren kategorian, Kataluniako Generalitateak.
Reulle-Vergy
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 58 etxebizitza zeuden, 41 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 57 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 41 etxebizitza nagusietatik 34 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 13 etxek lau zituzten eta 19 etxek bost zituzten. 34 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 16 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 21 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 59 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (22 gizon eta 21 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.