cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Villarzel-Cabardès
Diru sarrerak
2009an Villarzel-Cabardès udalerrian 73 unitate fiskal zeuden, 190 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.692 euro zen.
Beurville
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Leunketa esponentzial
α leunketa parametroaren interpretazioa eta finkapena
Hala ere, nabarmendu behar da neurri hauek minimotuz eskuratzen diren α parametro balioak ex post aurresanen doitasuna soilik neurtzen dutela eta ondorioz ez dutela ziurtatzen ex ante edo ondorengo aurresanen doitasuna.
Beste alde batetik, froga daiteke leunketa esponentziala α=1-d parametroa adierazpena minimotzen duen balioa dela.
Adibidea
Honako taula honetan serie historiko bateko datuetarako bi leunketa esponentzial, leunketa parametro banarekin, zehazten dira, dagozkien aurresanekin batera. Eskubian, leunketaren abiarazpena eta lehenengo leunketa-balioen eta aurresanen kalkulua azaltzen da:
Leunketa moldatzaileak
Oinarrizko formuletan α parametroa konstantea bada ere, serie historikoaren bilakaerara eta aldiro sortutako aurresanen errorera egokitu edo moldatu asmoz parametroaren balioa aldi batetik bestera aldatzen duten leunketa modatzaileak ere proposatu dira. α parametro moldatzaileak ezartzeko irizpideak arrazoizkoak izan arren, leunketa moldatzaileak ez dira beti parametro finkoko leunketak baino hobeak. Areago, kasu batzuetan aurresanetan desegonkortasunak sortzen dituztela egiaztatu da.
Gehien erabiltzen den leunketa moldatzaileak parametro finkoko leunketaren formulak erabiltzen ditu, baina α parametro finkoaren ordez aldiro aldatzen den αt parametroa ezarriz:
Villarzel-Cabardès
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 higiezinen enpresa zen.
Beurville
Etxebizitza
2007an 80 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 79 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 53 etxebizitza nagusietatik 40 bere jabearen bizilekua ziren, 7 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 9 etxek hiru zituzten, 10 etxek lau zituzten eta 26 etxek bost zituzten. 36 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 19 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Leunketa esponentzial
Leunketa moldatzaileak
\phi parametroaren ohiko balioa 0.2 da baina erabiltzaileak beste balio bat finka dezake.
Moldaketak aurresanen erorrearen bilakaera eta horretan sor daitezkeen alborapena edo errore sistematikoa hautematen duten seinaleen jarraipen batean oinarritzen dira gehienetan: arestiko prozeduran A_t balioak dira aurresanetan burutzen den errore sistematikoa adierazten dutenak.
Beurville
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 70 ziren, horien artean 51 aktiboak ziren eta 19 inaktiboak ziren. 51 pertsona aktiboetatik 42 lanean zeuden (24 gizon eta 18 emakume) eta 10 langabezian zeuden (5 gizon eta 5 emakume). 19 pertsona inaktiboetatik 6 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Villarzel-Cabardès
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra argiketaria zen.
Beurville
Diru sarrerak
2009an Beurville udalerrian 52 unitate fiskal zeuden, 111,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.691 euro zen.
Leunketa esponentzial
Leunketa esponentzialerako metodo estandarrak
Leunketa esponentzial sinplea joerarik gabeko serieetarako erabiltzen da soilik. Horretaz gainera, joera eta urtarokotasuna kontuan hartzen duten leunketa metodoak ere garatu dira. Metodo guztiak bateratzen dituen nomenklatura hau garatu da, leunketak barnehartzen dituen denbora-osagaien eta horien izaeraren arabera:
! rowspan=2 align="center" | Joera osagaia ! colspan=3 align="center" | Urtarokotasuna ! align="center" | Ez ( none) ! align="center" | Batukorra ( additive) ! align="center" | Biderkakorra ( multiplicative) ! align="center" | Ez ( none) ! align="center" | Batukorra ( additive) ! align="center" | Biderkakorra ( multiplicative) ! align="center" | Batukor moteldua ( damped additive) ! align="center" | Biderkakor moteldua ( damped multiplicative)
Joera batukorra denean, beste denbora osagaiekin duen elkarregintza modu batukorrean gertatzen dela (hau da, balio bat gehituz) esan nahi du. Biderkakorra denean, berriz, elkarregintza hau modu biderkakorrean gertatzen dela esan nahi du (balio bat bidertuz). Joera motelduko leunketa esponentziala joera iraunkorra ez denean eta aurresanak epe laburraz haraindi egiten direnean da egokia. Zehatzago, oraingo unetik aldendu ahala, gaineratzen den joera osagaia aldatzen da, \phi parametro baten arabera: 0<\phi<1 ezartzen bada, joera osagaia moteltzen doa; \phi>1 denean, berriz, joeraren hazkundea esponentziala da. Urtarokotasunaren batukortasuna eta biderkakortasuna era berean interpretatu behar da. Jarraian, metodo bakoitzeko formulak zehazten dira:
Villarzel-Cabardès
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Villarzel-Cabardès udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 204 hektarea erabiltzen.
Beurville
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Leunketa esponentzial
Leunketa esponentzialerako metodo estandarrak
! align="center" | Eredua ! align="center" | Errepikapen-formula ! align="center" | Errepikapen-formula ! align="center" | Aurresanak
Villarzel-Cabardès
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aldabra
Aldabra, ezaguna ere Aldabran, Aldabrako atoloia edo Aldabra uhartea bezala, Seychelleetako atoloi bat da, Indiako ozeanoaren mendebaldean. Unesco ren Gizateriaren ondare zerrendan inskribatua dago 1982 tik, izan ere, atoloia erreserba naturala baita eta Ramsarko hitzarmena ren barruan baitago. Ezaugarri nabarmenen artea: munduko ataloi urgaineratu handiena da; dortoka berde ak Indiako ozeanoan duen habia gune nagusia da; Seychelleetako dortoka erraldoi en populazioa handiena du; Phaethon rubricauda hegaztiaren koloniarik handiena dago, eta baita Fregata ariel eta Fregata minor hegaztien kolonia handiak ere. Atoloiaren isolamenduak eta gizakiaren presentzia eskasak aukera eman du bertako zenbait endemismo garatzeko, hala nola, Dryolimnas cuvieri hegaztia, Indiako ozeanoko hegan ezin duen azken txori mota.
Beurville
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Beurville udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Aldabra
Kokapena
Aldabra Seychelleetako Hego-Mendebaldean dago, Mahé, herrialdeko uharte nagusitik,  1.066 km hego-mendebaldera,, ,  eta Madagaskar tik 420 km ipar-mendebaldera.
Gilette
Gilette Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Itsas Alpeak departamenduan dago, Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Gilette udalerrian erroldatutako biztanleak 1.449 ziren. Familiak 540 ziren, horien artean 140 pertsona bakarrekoak ziren (84 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 152 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 216 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 32 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 752 etxebizitza zeuden, 566 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 122 bigarren erresidentzia ziren eta 64 hutsik zeuden. 600 etxeak ziren eta 149 apartamentuak ziren. 566 etxebizitza nagusietatik 378 bere jabearen bizilekua ziren, 162 alokairuan okupaturik zeuden eta 26 doan lagata zeuden; 19 etxek gela bat zuten, 80 etxek bi zituzten, 155 etxek hiru zituzten, 166 etxek lau zituzten eta 146 etxek bost zituzten. 330 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 268 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 258 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Gilette udalerrian 549 unitate fiskal zeuden, 1.351 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.801 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 83 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 3 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 25 eraikuntza enpresak ziren, 12 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 5 garraio enpresak ziren, 5 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 4 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 5 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 32 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 ibilgailuen alokairu bulegoa, 7 igeltseroak, 3 margolariak, 1 zurgina, 5 iturginak, 6 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 1 ile apaindegia, 2 jatetxeak eta 3 higiezinen agentziak.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arropa denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Gilette udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Czochralskiita
Czochralskiita mineral bat da.
Ezaugarriak
Czochralskiita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 4 - 5 da.
Arzago d'Adda
Arzago d'Adda Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Arzago d'Addak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Chamçac
Chamçac Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Vienne Garaia departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Champsac udalerrian erroldatutako biztanleak 592 ziren. Familiak 278 ziren, horien artean 92 pertsona bakarrekoak ziren (36 bakarrik bizi ziren gizonak eta 56 bakarrik bizi ziren emakumeak), 99 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 71 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Chenereilles (Loira Garaia)
Chenereilles Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Loira Garaia departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Chamçac
Etxebizitza
2007an 413 etxebizitza zeuden, 279 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 94 bigarren erresidentzia ziren eta 40 hutsik zeuden. 401 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 279 etxebizitza nagusietatik 229 bere jabearen bizilekua ziren, 44 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 32 etxek hiru zituzten, 112 etxek lau zituzten eta 125 etxek bost zituzten. 250 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 132 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 113 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 368 ziren, horien artean 239 aktiboak ziren eta 129 inaktiboak ziren. 239 pertsona aktiboetatik 224 lanean zeuden (117 gizon eta 107 emakume) eta 15 langabezian zeuden (7 gizon eta 8 emakume). 129 pertsona inaktiboetatik 66 erretiraturik zeuden, 25 ikasten zeuden eta 38 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Chenereilles (Loira Garaia)
Etxebizitza
2007an 238 etxebizitza zeuden, 113 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 101 bigarren erresidentzia ziren eta 24 hutsik zeuden. 225 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 113 etxebizitza nagusietatik 93 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 11 etxek bi gela zituzten, 25 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 51 etxek bost zituzten. 61 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 58 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Chamçac
Diru sarrerak
2009an Champsac udalerrian 279 unitate fiskal zeuden, 580 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.757 euro zen.
Chenereilles (Loira Garaia)
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Chamçac
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 32 komertzioetatik, 4 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 14 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen, 1 administrazio publikoko enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Chenereilles (Loira Garaia)
Diru sarrerak
2009an Chenereilles udalerrian 116 unitate fiskal zeuden, 293 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.215 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 13 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 6 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren.
Chamçac
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen eta 2 harategiak ziren.
2000. urtean Champsac udalerrian 38 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.292 hektarea erabiltzen.
Chenereilles (Loira Garaia)
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Chenereilles udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 552 hektarea erabiltzen.
Chamçac
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Chenereilles (Loira Garaia)
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Chamçac
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chenereilles (Loira Garaia)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Haitzurdin
Haitzurdin edo marmola kareharria metamorfizatzean sortzen den harri metamorfikoa da. Oso erabilia arkitektura eta ertian (batez ere eskulturan) arroka.
Etimologia
Grekerazko μάρμαρον (mármaron) hitzetik dator eta "harri beirakara" edo "harri distiratsua" esan nahi du, baina izenaren jatorria lehenagokoa dela esaten duenik ere badago.
Ezaugarriak
Arroka sedimentario karbonatatuen eraldaketaz sortzen da, kareharritik edo dolomiatik batez ere, izan ere haitzurdinaren osagarri nagusia kaltzio karbonatoa baita, %90 gutxienez. Mineral osagarriak ere ager daitezke, grafitoa, klorita, talkoa, mika, kuartzoa, pirita, korindoia, granatea eta zirkonita kasu. Harri sedimentarioak zenbat eta kaltzio karbonato portzentaje handiagoa eduki, hainbat eta zuriagoa izango da haitzurdina, aldiz buztin, harea edo burdin oxidatu trazak baditu haitzurdinak hainbat kolore azalduko ditu. Magnesio kopurua handia bada koloreak berderantz joko du.
Erabilera
Bereziki preziatua izan da eskulturgintzan eta arkitekturan.
Eskulturak antzinatik egin izan dira haitzurdinez hainbat arrazoirengatik; lantzeko erraza da, material homogeneoa da eta apurtzeko zaila ere bada. Daukan errefrakzio indizeari esker argi izpiak hainbat milimetro sartzen dira harriaren barnean eta eskulturek "bizirik" dauden antza ematen dute.
Arkitekturan ere hamaika eraikin egin dira haitzurdinez, denetan ezagunena Taj Mahal da, Indiako Agra hirian dagoen mausoleoa. Bitxikeria gisa aipatu Turkmenistango hiriburua den Asgabat hiria 2013ko Errekorren Guinness Liburuan agertzen dela munduan haitzurdinezko eraikin kopuru handiena duen hiria delako.
Ekoizpena
Mundu mailako ekoizle nagusiak lau herrialde dira, hauen artean %50a baino gehiago ekoizten baitute. Italia da nagusi (mundu guztiko %20a), ondoren Txina (%16a), India (%10a) eta Espainia (%6a).
Roosevelt (New Jersey)
Roosevelt New Jerseyko borough bat da. Monmouth konderrian kokatua dago. 2010ean 882 biztanle zituen, 4.95 kilometro koadrotan banatuta.
Galapian
Galapian Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot eta Garona departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bailleul-le-Soc
Biztanleria
2007an Bailleul-le-Soc udalerrian erroldatutako biztanleak 659 ziren. Familiak 236 ziren, horien artean 44 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 24 bakarrik bizi ziren emakumeak), 68 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 112 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 252 etxebizitza zeuden, 237 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 8 bigarren erresidentzia ziren eta 8 hutsik zeuden. 250 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 237 etxebizitza nagusietatik 219 bere jabearen bizilekua ziren, 12 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 75 etxek lau zituzten eta 121 etxek bost zituzten. 205 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 93 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 134 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 454 ziren, horien artean 345 aktiboak ziren eta 109 inaktiboak ziren. 345 pertsona aktiboetatik 331 lanean zeuden (174 gizon eta 157 emakume) eta 14 langabezian zeuden (6 gizon eta 8 emakume). 109 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 47 ikasten zeuden eta 29 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Galapian
Biztanleria
2007an Galapian udalerrian erroldatutako biztanleak 301 ziren. Familiak 112 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 44 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 36 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Eckhart Maisua
Eckhart von Hochheim (Hochheim, Turingia, Germaniako Erromatar Inperio Santua, 1260 - Avignon, Frantzia, 1328), izengoitiz Eckhart Maisua (Meister Eckhart), alemaniar domingotarra eta teologo mistikoa izan zen, garaiko eskolastikaren joeraren aurka, fedea modu espekulatiboan justifikatzeko ahaleginagatik ezaguna.
Bizitza
Kolonian ikasi zuen, non Alberto Handiaren ikasle izan bide zen. Parisko Unibertsitateko ikasle eta irakaslea izan zen 1300. urtearen inguruan, eta 1302an doktore izendatu zuen Bonifazio VIII.a aita santuak. Saxoniako (1304) eta Bohemiako (1307) domingotarren abadeburu izan zen. Rhin aldeko higikunde mistikoa bultzatu zuen. 1326. urtean, Koloniako artzapezpikuak auzitara eraman zuen, Pseudo Dionisiori hartu zizkion zenbait dotrina neoplatoniko zirela eta. Arimak Jainkoaren esentzia nola bilatzen duen, eta izakien sorreraren auzia izan ziren berak sakondu zituen gaiak. 1329an, Joan XXII.a aita santuak gaitzetsi zituen teoria haiek In agro dominico bulan.
Galapian
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Bailleul-le-Soc
Diru sarrerak
2009an Bailleul-le-Soc udalerrian 232 unitate fiskal zeuden, 651 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.521 euro zen.
Galapian
Etxebizitza
2007an 148 etxebizitza zeuden, 120 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 16 bigarren erresidentzia ziren eta 12 hutsik zeuden. 143 etxeak ziren eta 5 apartamentuak ziren. 120 etxebizitza nagusietatik 94 bere jabearen bizilekua ziren, 19 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 6 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 41 etxek lau zituzten eta 58 etxek bost zituzten. 92 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 53 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 60 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Bailleul-le-Soc
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Hippopotamyrus pappenheimi
Hippopotamyrus pappenheimi Hippopotamyrus generoko animalia da. Arrainen barruko Mormyridae familian sailkatzen da.
Galapian
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 180 ziren, horien artean 137 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 137 pertsona aktiboetatik 128 lanean zeuden (69 gizon eta 59 emakume) eta 9 langabezian zeuden (3 gizon eta 6 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 12 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Galapian udalerrian 127 unitate fiskal zeuden, 343,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.603 euro zen.
Skinheads Against Racial Prejudice
Skinheads Against Racial Prejudice (arraza-aurreiritzien aurkako skinheadak)- SHARP bere akronimoa, "zorrotz" esan nahi du- skinhead talde bat da. Marcus skinheadak 1987an New Yorken sortu zuen, mugimenduaren irudi nazionalsozialista desagerrarazteko helburuarekin sortua.
Sortu zirenetik, SHARPtarrak inolako orientazio politikorik gabeko skinhead taldetzat aitortu zuten bere burua, politika ez baitzuten benetako skinhead baten ideologiaren zati bezala ikusten, alderdirik gabeko erakunde eta arrazismoaren aurkakoa besterik ez zen. Gaur egun, berriz, SHARPtarren gutxiengo bat, anarkista du bere burua.
Roddy Morenok The Oppressed galestar oi! taldeko abeslariak Europan zehar ospetsu bilakatu zuen taldea. Hala ere, Roddyk ez zituen SHARPen jatorrizko balioak zabaldu baizik eta oso politizatua zegoen "SHARP" batenak, arrazakeriaren eta faxismoaren aurkako edozein skinheadek onartuko zituenak. SHARPen logoa troiatar kasko bat da, Trojan Records diskoetxeari erreferentzia egiten diona.
Galapian
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 3 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 administrazio publikoko enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina eta 1 iturgina.
2000. urtean Galapian udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 451 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Concha Murua Vélez de Mendizábal
Concha Murua Vélez de Mendizábal (Gasteiz, 1957) irakasle eta idazle arabarra da.
Karrera
Ingeles Filologian lizentziatu zen Euskal Herriko Unibertsitatea n. Literatura Amerikarreko ikasketak egin zituen Long Island-eko Unibertsitatean (New York, Estatu Batuak) eta ''Cine y Literatura Angloamericana. Aspectos de la literatura y del cine británicos ('''Zinea eta Literatura Angloamerikarra. Britainiar literatura eta zinearen ezaugarriak') ikerketan parte hartu zuen Errioxako Unibertsitatean (1998). Gidoilari eta zuzendari ikasketak dauzka Centro Artes Escénicas de Saroberen erakundean ikasita (2000), eta hiru film labur egin zituen.
Dokumentalen errealizazioan masterra dauka eginda ESCAC eskolan (Escola Superior De Cinema i Audiovisuals De Catalunya), gidoilari eta errealidore izan zen Sin etiquetas dokumentalean (2001) Escándalo Films, S. L. produktorak ekoitzia eta Los amigos (2000)
Cuaderno Sabático izeneko bloga argitaratu zuen (2015-2016).
Gai filosofikoak lantzen dituen Mentes Inquietas-Jakin Mina aldizkariaren erredakzio taldearen kidea eta kolaboratzailea da, Gasteizen editatzen dena.
Epictia rubrolineata
Epictia rubrolineata Epictia generoko animalia da. Narrastien barruko Leptotyphlopidae familian sailkatuta dago.
Angus
Mugakideak
Mugakide hauexek ditu: Iparraldean Aberdeenshire, mendebaldean Perth eta Kinross, hegoaldean Dundee eta ekialdean Ozeano Atlantikoa.
Geografia
Iparraldea eta mendebaldea menditsuak dira eta bost haranek osatzen dute. Nekazaritza eta abeltzaintzan dihardute bertan baina populazioa oso txikia da. Kostaldea ere muino apalez osatua dago eta biztanleriaren gehiengoa han bizi da.
Bilboko Renfe Aldiriak
Bilboko Renfe Aldiriak Euskal Herriko Bizkaia eta Araba lurraldetan dagoen aldiriko tren sarea da. Sarea lau lineak osatzen dute, guztira geltoki bakarra partekatzen dituzte Bilbon.
Angus
Historia
Neolito Arotik populatua izan den eremua da. K.a. 3.500 urteko aztarnak aurkitu izan dira bertan.
Bilboko Renfe Aldiriak
Aldiriko trena 1989. urtean inauguratu zen, eta linetarekin, egungoaren antzeko egoeran, eta 2013ko urtarrilaren 1an linea inauguratu zen.
Angus
Historia
Piktoen Circinn erresumarekin identifikatzen da Angus. Garai artako harri eskultura ugari aurkitu dira. 1320an Eskozia Erresuma independentea bihurtu zen, Angus eskualdean dagoen Arbroatheko abadian egindako parlamentuaren bilera batean. Arbroatheko Aldarrikapena izenaz ezagutzen da.
Bilboko Renfe Aldiriak
Historia
1980an, "Trenbide Aldirien Plana" onartu zen, Renfe Aldiriaken lehen 12 sareak garatzeko, horien artean Bilbo dagoelarik. 1989an, Javier Bustunduy RENFEko "aldiriko" unitate operatiboko lehen zuzendari bihurtu zen, sare horien sorrera sustatuz. Asmoa zen egungo trenbide-zerbitzuak birmoldatzea eta hiri handien inguruan beste zerbitzu berri batzuk sortzea, metropoli-garraio erakargarri eta moderno bat sortuz. Beste helburu bat zen herritarrek autoa etxean uztea eta, horren ordez, trenez joatea. Izan ere, lehen uste zen trenak erdiguneraino baino ez zirela iritsi behar, eta asmoa zen erabiltzaileek "nahierara" aukeratu ahal izatea trenetik jaitsiko ziren tokia, haien helmugaren arabera, eta beste garraiobide batzuk hartu ahal izatea, hala nola metroa.
Orduan, hiru linea inauguratu ziren:, eta linea. Linea horrek, zehazki, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta Urduña geltokiak arteko ibilbidea egiten zuen.
Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea
1999 urtera arte, eta lineen helmuga, Santurtzi eta Muskizetik abiatuta hurrenez hurren, Bilbo–Naxa geltokia izan zen. Bilboko erdigunean ibiltzen ziren trenek, Olabeagako geltokia pasatu ondoren, gaur egungo Abandoibarra gunea zeharkatzen zuten, eta itsasadarrari jarraituz, Bilbo–Parke/Guggenheim geltokian geldialdia egiten zuten. Handik Uribitarte eta Erripa kaiak igaro eta Naxako geltokira heltzen ziren. Aldiz, linearen zerbitzuek Abandoko geltokia zuten helmugatzat.
Realaren ibilbidea Europan
Real Sociedad edo Reala Euskal Herriko futbol taldea hainbatetan aritu da Europako lehiaketetan, dela Txapeldunen Ligan, dela Errekopan, dela UEFAn. Lehiaketa horietan egin duen ibilbidea dago jasota artikulu honetan.
Taldeak emaitza hoberenak lortu ditu 1983an Europako Kopako finalerdietara iritsiz.
1974-1975: UEFA
Reala Europarako lehen aldiz sailkatu zen 1973-1974ko Espainiako Ligako 4. postuan amaitu zuelako.
1975-1976: UEFA
Reala berriz sailkatu zen 1974-1975ko Espainiako Ligako 4. postuan amaitu zuelako.
1979-1980: UEFA
Reala Europarako sailkatu zen 1978-1979ko Espainiako Ligako 4. postuan amaitu zuelako.
1980-1981: UEFA
Reala Europarako sailkatu zen 1979-1980ko Espainiako Ligako txpeldunordea izan zelako.
1981-1982: Europako Kopa
1980-1981ko denboraldiko Ligako txapelduna izan zen Reala.
1987-1988: Errekopa
Errege kopa irabazi zuen Reala 1987an.
1988-1989: UEFA
Reala 1987-1988ko Espainiako Ligako txapeldunordea izan zen.
1990-1991: UEFA
Realak 1989-1990ko Espainiako Ligako 5. postuan amaitu zuen.
1992-1993: UEFA
Reala 1991-1992ko Espainiako Ligako 5. postuan amaitu zuen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea
Aurreikusi bezala, Bilbo–Naxa geltokia, Abandotik metro gutxira dagoena, desegin egin zuten, baina ez Bilbo–Parke/Guggenheim geltokia, besteak beste Guggenheim Museotik gertu zerbitzua ematen jarraitu zuena. Horregatik, linea berri bat sortu zen, linea, Olabeaga eta Bilbo–Parke/Guggenheim arteko anezka gisa jarduten zuena, lehen eta lineek egiten zuten ibilbide berari jarraituz, baina amaierara iritsi gabe.
Realaren ibilbidea Europan
1998-1999: UEFA
Realak 1997-1998ko Espainiako Ligako 3. postuan amaitu zuen.
2003-2004: Txapeldunen Liga
Reala 2002-2003ko Espainiako Ligako txapeldunordea izan zen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea
Urte gutxi pasata, 2003an, linea itxi zen, Bilboko tranbiaren luzapenari pausu emanez.
Realaren ibilbidea Europan
2013-2014: Txapeldunen Liga
Reala 2012-2013ko Espainiako Ligako laugarrena izan zen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Geltoki berriak irekitzea
2004an Santimamiko geltoki intermodala eraiki zuten eta linetako ibilbidean, trenbidea Bilboko metroa, Bilboko tranbia eta Bilbao Intermodalekin lotzen dituena.
Realaren ibilbidea Europan
2014-2015: UEFA Europa League
Reala 2013-2014ko Espainiako Ligako 7.a izan zen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Geltoki berriak irekitzea
2005eko urtarrilaren 25ean la Peñako geralekua inauguratu zen lineko ibilbidean, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta Ollargan geltokien artean. Geltokia, mendi-mazela baten gainean dago. Geltokia eraikitzeko lanek eremua berrurbanizatzea ere ekarri zuten, baita geltokiaren ondoan plaza berri bat jartzea ere. Gainera, paisaia berroneratzeko hainbat lan egin dira.
2008ko abenduaren 18an Miribillako geltokia inauguratu zen lineko ibilbidean, Bilbo–Abando Indalecio Prieto eta la Peña geltokien artean. Igogailu handi batzuek Bilboko auzo berria RENFEk operatutako aldiriko sarearekin lotzea ahalbidetzen dute, geltokia Abandoko terminalarekin bi minututan inguratuz.
Realaren ibilbidea Europan
2017-2018: UEFA Europa League
Reala 2016-2017ko Espainiako Ligako 6.a izan zen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Geltoki berriak irekitzea
2009ko azaroaren 19an Amurrio–Iparraldeko geralekua inauguratu zen lineko ibilbidean, Salbio eta Amurrioko geltokien artean. Alkinar eta San Jose auzoen artean dago.
2009an Desertu–Barakaldo geltokia eta Arrontegi zubiaren arteko trenbidearen estalketa-lanei amaiera eman zitzaion.
Realaren ibilbidea Europan
2020-2021: UEFA Europa League
Reala 2019-2020ko Espainiako Ligako 6.a izan zen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Geltoki berriak irekitzea
2010eko urtarrilaren 25ean inauguratu zen Basurto–Ospitalea geltokia, linearen ibilbidean eta Basurtuko Unibertsitate Ospitalearen inguruan.
Renfe Feveko linea
2009ko apirilaren 22an, Galtzarako geralekuaren inaugurazioarekin, FEVEk Bizkaian ematen duen zerbitzua hobetzeko aprobetxatu zen. Orduan erabaki zuen FEVEk Bilbo-Balmaseda korridoreko eskualde-zerbitzuak osatuko zituen aldiriko linea bat sortzea, baliabideak modu eraginkorragoan banatu ahal izateko; izan ere, tarte horretako bidaiari gehienak Bilbotik edo Bilborantz joaten dira, eta geltoki batzuetan hori da erreklamo bakarra.
Realaren ibilbidea Europan
2021-2022: UEFA Europa League
Reala 2020-2021eko Espainiako Ligako 5.a izan zen.
2022-2023: UEFA Europa League
Reala 2021-2022ko Espainiako Ligako 6.a izan zen.
Aurkarien kokapena
Lyon • • Mosku • Aberdeen • Krasnodar • Minsk • Reykjavik • Guimarães • Lisboa Turin • • Madril Liverpool • • Pireo • Istanbul Glasgow • • Sofia • Milan • Wrocław • Hanburgo • Stuttgart • Belgrad • Lausana Zürich • • Kolonia • Budapest • Ostrava • Brno Praga • Lokeren • • Manchester • Donetsk • Leverkusen • Skopje Trondheim • • Salzburgo • Rijeka • Napoli Alkmaar • Eindhoven • • Graz Monako • • Leipzig • Tiraspol • Nikosia • Erroma Reala
Bilboko Renfe Aldiriak
Renfe Feveko linea
2013ko urtarrilaren 1ean, Ferrocarriles de Via Estrecha enpresa desagertu egin zen Renfe Operadora eta Administrador de Infraestructuras Ferroviarias konpainietan sartzeko. Horrela, lineak Renfe Feve markaren eta bigarrenaren azpiegituraren esku geratu ziren. Horrela, linea Bilboko Renfe Aldiriak sarean sartu zen, Renfe enpresaren menpe.
Realaren ibilbidea Europan
Aurkarien kokapena
Herrialdeka (2022-23 arteko aurkariak kontutan hartuta):
Bilboko Renfe Aldiriak
Sarea
Sareak lau linea ditu, guztira 22 udalerri, 65 geltoki eta 108,1 kilometro egiten dituzte. , eta lineek Renfe Aldiriak irudiaren azpian funtzionatzen dute eta lineak Renfe Feve markaren azpian.
Realaren ibilbidea Europan
2022-2023: Txapeldunen Liga
Reala 2021-22ko Espainiako Ligako 2.a izan zen.
Mataderos (Buenos Aires)
Mataderos Buenos Aires Hiri Autonomoko auzoa da, mendebaldeko bere mugan kokatua. Oso ezaguna da Mataderosko azokagaitik.
Rineke Dijkstra
Rineke Dijkstra (Sittard, Herbehereak, 1959ko ekainaren 2a) herberear argazkilaria da.
Biografia
Bere prestakuntza-etapa Amsterdameko Rietveld Academie-n egin zuen 1981 eta 1986 bitartean. Lehen banakako erakusketa Amsterdamgo De Moor galerian egin zuen 1984an.
Lan ibilbidea
Dijkstraren ibilbide artistikoan funtsezko urtea 1991 da, igerileku batean autorretratua egin zuenean. Artistak lan horretan islatu zuen egoera emozionalak orientabide gisa balio izan zion bere ibilbide sortzailea bideratzeko. 1992tik 1996ra bitartean, Ameriketako Estatu Batuetako, Poloniako, Ingalaterrako, Ukrainako eta Kroaziako hondartzetan egin zituen erretratuak, eta nazioarteko kritikaren onarpena lortu zuen.
Erreferentzi izan zituen XVII. eta XVIII. mendeetako holandar eta flamenko maisuak, Diane Arbus eta August Sander argazkilariak, eta bere estilo pertsonala gehituz, bere lanak gizakiaren irudikapen berria sortu zuen, zentzu klasikoan, irudiaren interpretazio urrun eta objektiboa egiten baitu. Dijkstra, batez ere, erretratugilea da eta erretratu guztiz klasikoetan dokumentatzen du, konposizio soilaz eta ikuspuntu ia berdinekin, iragaite-uneak, hala nola nerabezaroa edo amatasuna.
Bere lana hainbat museotan erakutsi dute, 2012an atzera begirakoa egin zen San Frantziskoko Arte Modernoko Museoan eta New Yorkeko Guggenheimen.
2004an, bere lanaren lagin batekin hartu zuen parte PHotoEspaña delakoan.
Mataderos (Buenos Aires)
Historia
Horixe da, hain zuzen ere, landa eta hiria luzaroan elkarrekin bizi izan zireneko puntua, han ezarri baitzen, 1889an, behi-aziendaren hiltegia. Establezimendu horretan, barne-kontsumorako eta esportaziorako abereak jateko hil eta prestatzen ziren.
Auzoa jarduera berriak erakarri zituen langileez populatzen hasi zenean, "Chicago berria" deitu zitzaion, Amerikako hiriari erreferentzia eginez, haragi industriaren gunea.
Juan Domingo Perón-en lehen lehendakaritzan, etxebizitza sozialen plan zabala abian jarri zen, Buenos Aires Hiriko Udalak kudeatuta. Plan horren bidez, 9 auzo eraiki ziren hirian, 1948 eta 1954 bitartean. Garrantzitsuenetako bat Manuel Dorrego auzoa izan zen 1068 apartamenturekin.
1960ko eta 1970eko hamarkadetan, Mataderosek leku garrantzitsu bat okupatu zuen Argentinako haragia prozesatzeko industrian, industriako establezimenduak zituelarik. Gaur egun, auzo industrialen profil hori mantentzen du.
Mataderos gaur egun etxe baxuen industrialde bat da, trafiko astunarekin, eta nahiz eta hiltegiak eta eskortak itxi ziren, han iraganeko begirune lekua da non gautxoak eta hiri-langileak bere kaleetan nahasten diren. Izan ere, hiltegiaren administrazioak, inspirazio italiarra duen eraikinean, Museo Criollo de los Corrales museoa funtzionatzen du. Bertan, zaldi-zelak, bridak, ezproiak, boleadorak eta gautxoek lanerako eta dibertsiorako erabiltzen dituzten beste objektu batzuk ikus daitezke.
Oraindik ere hasiberria da eraikin berriak eraikitzea auzoa zeharkatzen duten hiribide komertzialetan, hala nola Alberdi edo Directorio eta haren inguruetan.
Polixena
Polixena, greziar mitologian (antzinako grezieraz Πολυξένη Poluxénê), printzesa eder bat zen, Hekuba eta Priamoren, Troiako errege-erreginen alaba.
Polixena, ez da, benetan, Homeroren jatorrizko Iliadan sekula agertzen, baizik eta ondorengo egileek gehitu zutela istoriora.
Kondaira mitologikoa
Orakulu batek, Troilok hogei urte betetzen bazituen, Troia ez zela garaitua izango iragarri zuen. Bere arreba Polixena eta bera, segada batean erori ziren, eta Akilesek Troilo hil zuen, beranduago, Polixenaz maiteminduz. Istorio batzuen arabera, Akiles, su eten batean, Polixena bisitatzen ari zenean hil zen, beste istorio batzuek, Polixenak, Akilesen heriotzaren aurrean, bere buruaz beste egin zuela dioten arren.
Akilesen eidolon edo mamua, gerratik bizirik irten zirenei agertu zitzaien, Polixena, troiar printzesa, edonork handik alde egin aurretik sakrifikatua izatea eskatuz. Bere seme Neoptolemok hala egin zuen, Akilesen hilobiaren gainean hilez. Bere sakrifizioaren istorioa, Hekuba lanean irudikatzen da eta Emakume troiarrak lanean aipatzen da, biak Euripidesenak.
Onomastika
Izenaren euskarazko forma Polixena agertzen da zenbait lanetan, baina Euskaltzaindiaren 82. arauan, Greziako eta Erromako pertsonaia mitologikoen zerrendan, ez da azaltzen.
Euskal herritar ezagun bat bada Polixene izenekoa, Polixene Trabudua, eta hark kontatua da, aitak jaioberritan azkar-azkar bataiatu zuela, izenik pentsatu gabe joanda elizara, eta abadeak aholkatu zion arren eguneko santuaren izena jar ziezaiokeela, aitak Greziako jainkosarena aukeratu zuen.
Bilboko Renfe Aldiriak
Ustiapena
Sarea Renfe Operadorak eta Renfe Fevek ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.
Maiztasunak
Pasatzeko maiztasunak trena hartzen den linearen, egunaren eta egunaren araberakoak dira.
Flota
Sarean 16 ibilgailuk egiten dute lan guztira.
Tarifak
Sareak tarifa propioak ditu, ,eta lineei aplikatzekoak.
Gainera, lineak tarifikazio berezia du:
Bidaiariak
1990ko hamarkadaren amaierara arte beherako joera eman zen Renfeko Aldirien trenetan.
1999tik 2001era, ordea, igoera nabaria gertatu zen Trenbidearen Hegoaldeko Saihesbidea ireki zelako, Bilbo erdigunean geltoki berriak martxan jartzearekin batera. Hala, hiru urtetan 7 milioi bidaiari irabazi ziren. Urte horietan, gainera, trenen maiztasunak handitu ziren, 4 minuturo tren bat zegoela.
2002an Bilboko metroaren linea martxan jarri zen, eta horrekin batera tren bidaiari kopuruaren beherakada. Bestalde, 2001ean Creditrans garraio-txartel bakarra jaio zen Bizkaiko Garraio Partzuergoaren eskutik, Bizkaiko garraio publikoko eragile nagusiek, Renfeko Aldiriak salbu, txartel berria onartzen hasi zutela. Bere aldetik, Renfe ez zen 2010era arte Creditrans sarean sartu. Ordutik eta azken aldian trenaren erabilpena urtez urte jeitsiz joan da, batez ere lineako bidaiarien galeraren ondorioz, tartean metroaren luzapenek bidaiariak metrora bideratu dituztela.
Bereziki aipagarriak dira 2004, 2007 eta 2010 urteetako beherakadak. 2004an 3 milioi bidaiari galdu ziren, aurreko urteko azaroan C-4 linea itxi zen eta. 2007an ia 3 milioi lagun galdu zituen sareak, urte horretan metroa Abatxolo eta Portugaletera heldu zela. 2010ean trenak 4 milioi bidaiari baino gehiago galdu zituen, 2009ko bigarren seihilekoan metroaren Peñota eta Santurtziko geltokiak inauguratu ziren bitartean.
Beherakada urtez urte mantendu da, eta 2013an Renfeko Aldiriak lehen aldiz 10 milioi bidaiari baino gutxiago garraiatu zituen. Hala, hamar urtetan bidaiarien erdia baino gehiago galdu dira.
2015ean igoera txiki bat jazo zen sarean, 200.000 bidaiari ingurukoa, linean izandako bidaiari igoeragatik batik bat. Hurrengo urtean igoera horren ia erdia berriro ere galdu zen.
2020an, COVID-19 pandemiaren ondorioz, bidaiari kopurua 11 420 000 bidaiaritik (2019) 6 349 000 bidaiarira (2020) jaitsi zen.
Averara
Averara Italiako udalerri bat da. Bergamoko probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Averarak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Euzko Nekazari Bazkuna-Euzko Nekazari Alkartasuna
Euzko Nekazari Bazkuna-Euzko Nekazari Alkartasuna 1934 urtean sortutako baserritarren elkarte sindikalak izan ziren, ELA sindikatuaren baitan. Euzko Nekazari Bazkuna elkartearen jarduera-eremua Gipuzkoa zen bitartean, Euzko Nekazari Alkartasuna Bizkaian aritzen zen, bereziki ekialdeko eskualdeetan.
Mika urkabean
Mika urkabean 1568ko ohol gaineko olio-pintura da, eta Flandesko Errenazimenduko Pieter Bruegel Zaharrak margotu zuen.
Irudiaren deskribapena
Margolanean basoko soilune bat agertzen da eta, bertan, lau baserritarrek dantza egiten dute dultzainaren doinuaz. Aldamenean, berriz, urkabe bat dute koadroaren erdian, eta margolana bitan zatitzen du, konposizio manieristetan bezala, eskuina "irekiago" agertuz eta ezkerria, berriz, "itxiagoa", eta margolanaren ia erdian, mika. Urkabeak "ezinezko objektu" baten traza hartzen du, Penrose triangelu antzeko zerbait, zutoinen oinarriei eta argiztapen kontraesankorrari erreparatzen badiegu.
Beste mika bat urkabearen oinarrian dago pausatuta. Gizon batek, ezkerrean aurrealdean, kaka egiten du itzalean, beste batzuek hiru dantzariei begira dauden bitartean. Eskuinean, gurutze bat dago, atzean ur-errota bat duela. Atzealdean haran baten ikuspegia zabaltzen da ibaiaren inguruan, ezkerrean hiri bat eta mendi-harkaitz batzuen gainean gaztelu bat, baita dorre bat ere haitz-azaleramendu baten gainean eskuinean, eta urrutiko mendiskak eta zerua. Dantzarien atzean, elkar txirikordatzen duten bi zuhaitz berezi agertzen dira, Bruegel Zaharrak lehenago erabilitako gai bat. Sakonera-sentsazioa emateko, aurrealdeko marroi ilun trinkoak erdibideko berdeetara aldatzen dira distantzia erdian, eta urdin eta gris argietara atzealdean.
Ahozko tradizioarekiko lotura
Brugelek margolana sortu zuen Fernando Álvarez de Toledo, Albako 3. dukea, Herbehereetara heldu eta hurrengo urtean (duke hori Espainiako errege Filipe II.ak bidali zuen herbeheretarren errebolta zapaltzeko). Urkabeak doktrina protestante berria aldarrikatzen zutenentzako exekuzio-mehatxua eman dezake aditzera. Margolanak, gainera, herbeheretarren esaera zahar batzuei ere egiten bide die erreferentzia: nederlanderako atsotitz batek urkabean kaka egin eta, aldi berean, dantzatzea aipatzen du, estatuari iseka egiteko modu bat. Mikari ere egiten dio erreferentzia, mikak kontakatiluen adierazletzat baitzeuzkaten, eta zurrumurruak urkamendira omen zeraman. Bestalde, urkaberako bidea zelai atseginetatik doalako ideia dago.
Iraupena
Ez da ezagutzen zergatik edo norentzat margotu zen lan hau. 1568ko data duenez, hau da Bruegelen azkenetariko margolana, hura 1569an hil baitzen. Bruegelek emazteari eskatu zion heriotzaren orduan bere margolan batzuk erre zitzala, baina Mika urkabean harentzat gorde zezala. Darmstadteko Hessisches Landesmuseumen dago.
Kanpo estekak
(7. irudia)
James Buchanan Duke
James Buchanan Duke (1856ko abenduaren 23a - 1925eko urriaren 10a) Estatu Batuetako tabako eta elektrizitate industrialaria izan zen, baina ezagunagoa da zigarroaren fabrikazio eta marketin modernoa sartzegatik eta Duke Unibertsitatearekin duen harremanagatik.
James Buchanan Duke, "Buck" ezizenaz ezaguna, 1856ko abenduaren 23an jaio zen, Durhametik hurbil, Ipar Carolina, Washington Duke (1820-1905) industrialari eta filantropoaren eta, Artelia Roney Duke, bere bigarren emaztearen semea.
1880ko hamarkadan, James Buchanan eta bere anaia Benjamin Newton (1855-1929) aitaren Durham-eko tabako konpainia hartu zuten.
1885. urtean, James Buchanan Duke-k zigarretak egiteko lehenengo makina automatizatua (James Albert Bonsack-ek asmatua) erabiltzeko baimena lortu zuen, eta 1890. urteaz geroztik, Duke enpresak Estatu Batuetako lehen fabrikatzailea bilakatu zen, herrialdeko zigarroen merkatuaren % 40 hornituz. Urte hartan, Duke-k lau lehiakide nagusien kontrola sendotu zuen korporazio batean, American Tobacco Company, Estatu Batuetako zigarroen merkatuan monopolioa lortuz.
1911. urtean, Estatu Batuetako Auzitegi Gorenak, Sherman Legeak aplikatuz, Dukek sortutako trusta lau enpresatan desegiteko behartu zuen.
Azalpen testu
Azalpen testua testu-tipo bat da, non helburu nagusia informazioa transmititzea den eta informazio hori irakurlearentzat zaila izan daitekeela kontuan hartuz, informazioa ahalik eta modu argienean azaltzeko ahalegina egiten da. Honelako testuen helburu nagusienetakoa, helburu didaktikoa izaten da. Hartzaileak informazioa ondo antolatuta eta ulertzeko modu errazean azalduta aurkitzea izaten da helburua. Azalpen testuetan egileak bere iritziak ezkutatu eta informazioa ahalik eta modu objektiboenean aurkezten saiatu beharko da.
Azalpen testuaren estruktura
Egileak informazioa transmititzerakoan kontu egin beharko du bere hartzaileak nortzuk eta nolakoak izango diren. Bere hartzaile jakin horientzako propio prestatu beharko azalpen testua eta hartzaileek gauza batzuk dagoeneko aurretik jakingo dituztela egin beharko du kontu.
Azalpen testuetan hiruzpalau atal egon daitezke. (Gutxienez sarrera eta garapena, ia-ia beti egoten da).
Azalpen testu tipoak
Azaltzen duten gaiari, edukiari begira sailkatzen dira. Horrela, bereiz ditzakegu:
Paralelismo erraz bati jarraiki, testu idatzi bakoitzeko ahozko testu edo diskurtso bat badagoela esan daiteke: zientzia-teknika diskurtsoak, jendarteratzeko diskurtsoak, ikerketa diskurtsoak...
Azalpen testuen ezaugarriak
Azalpen testuek beharko lukete:
Ebaluazioa
Beste testu mota askorekin egin ohi den bezala, azalpen testuak (ahozkoak, idatzizkoak ) hainbat tresna erabilita ebaluatu daitezke , ekoizpenetan hobekuntzak proposatzeko eta: errubrikak, kontrol zerrendak,
Rosa Sevilla de Alvero
Rosa Lucía Sevilla de Alvero (Tondo, Manila, Filipina k, 1879ko martxoaren 4a - Quezon City, Filipinak, 1954ko maiatzaren 11) Filipinetan emakumeen sufragioaren alde egin zuen filipinar aktibista, hezitzailea eta kazetaria izan zen.