cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Saint-Forgeot
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Forgeot udalerrian 16 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.160 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Amparo Sánchez
Amparo Mercedes Sánchez Pérez, "Amparo Sánchez" izenaz ezaguna (Alcalá la Real, Jaén, 1969ko irailaren 24a) espainiar abeslaria, kantautorea, idazlea, musika mestizajearen aitzindaria eta feminista da.
Lehen urratsak
Alcalá la Realen jaio zen, baina Granadan hasi zen abesten bere lehen musika taldea izan zen Correcaminosekin.
1993an Madrilera joan zen Magnetic Factoryrekin "Haces bien” izeneko lehen diskoa grabatu zuen. Geroago The Gang taldea sortu zuen.
1995ean, bere gitarra eta abestiak zenbait bertsiori gehituta, Malasaña auzoko zenbait klubetan jotzen hasi zen. La Vacazulekin batera, Ampáranos del blues izeneko taldea sortu zuen; harekin, Espainian zehar bira egin zuen eta Frantziarako bidea urratu, egoitza nagusia Marsellan finkatuz. Inspirazio iturri berriz, Maroko, Essaouira, Granada, Madril eta Marsella bihurtu ziren Amparorentzat.
Talde ibilbidea
Manu Chao eta Radio Bemba Malasañan instalatuta zeuden. Sasio hartan, Amparok Tío Vinagre izeneko tabernan lan egin zuen eta gitarra, kaxoi, eta beste instrumenturen batekin 1997an sortutako Amparanoia taldearen hazia erein zuten.
2000. urtean Mexiko ezagutu zuen: musika, pintura, Frida Kahlo, Chiapas eta mugimendu iraultzailea. 2005ean, bere hiru musikarik lagunduta, hilabete bat igaro zuen La Realidad zapatista komunitatean. Han, Somos viento abestia grabatu zuen.
2008an Amparanoia taldeko partaidetza amaitutzat eman eta bakarlari gisa bide bat egitea erabaki zuen. Bi urtez egositako erabakia izan zelA azaldu zuen elkarrizketa batean. Barkalari urrats hau 2006an Montrealeko kontzertu batean sortu zitzaion egoeraren eraginez hartu zuen. Izan ere, bere musikari askok Kanadako hegaldia galdu egin zuten eta kontrabaxua eta bateria jotzailearekin igo behar izan zuen agertokira.
2000ko hamarkadan San Pedro de Ribesen kokatu zen.
Bizitza pertsonala
Bi seme-alabaren ama da. Lehena Amparo 16 urte zituenean jaio zen. Hamarkada batez, 14tik 24ra, bikotekidearen tratu txarrak jasan zituen. Bere historia kontatu zuen urte batzuk geroago liburuan.
Okzitaniar alfabetoa
Okzitaniar alfabetoa (alfabet occitan) latindar alfabetoaren barietatea da. Okzitanieraren arau klasikoaren arabera (Conselh de la Lenga Occitana aztertzen ari da gaur egun), okzitaniar alfabetoa 23 letra ditu:
K, W eta Y letrak kanpotarrak bezala ikusita daude eta bakarrik beste hizkuntzetako hitz arraroekin erabiltzen dira. Adibidez:whisky, vatio, Kenia. Dena dela, nazioarteko zerrenda alfabetikoan kokatzen dira.
Ilhat
Ilhat Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Bioingeniaritza
Bioingeniaritza, ingeniaritza biologikoa, ingeniaritza bioteknologikoa edo ingeniaritza biokimikoa natur zientzietako arazoak, fisika, kimika, matematika eta ordenagailu zientziak erabiliz ebazten dituen ingeniaritzaren arloa da.
Ilhat
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 78 etxebizitza zeuden, 50 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 77 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 50 etxebizitza nagusietatik 41 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 6 etxek hiru zituzten, 11 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 44 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 21 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 86 ziren, horien artean 59 aktiboak ziren eta 27 inaktiboak ziren. 59 pertsona aktiboetatik 53 lanean zeuden (32 gizon eta 21 emakume) eta 6 langabezian zeuden (4 gizon eta 2 emakume). 27 pertsona inaktiboetatik 9 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Ilhat udalerrian 50 unitate fiskal zeuden, 120 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 15.883 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 5 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
Bioingeniaritza
Zelula edo bertatik ateratako entzimen erabilera komertziala mugatua dago zelularen bizi baldintzetara, animalia eta landare zelula gehienek ez dute tenperatura alturik jasaten, ezta pH maila azido edo basikoegirik ere. Hala ere, badira organismo batzuk uraren irakite tenperaturaren inguruan edo neutraltasutenik urrun dauden pH-etan bizi daitezkeenak.
Ilhat
Ekonomia jarduerak
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra margolaria zen.
Bioingeniaritza
Ingeniaritza biokimikoaren koxka organismo edo entzima egokiak baldintza egokietan izatean dago, horien lan etekina maximoa dela ziurtzatzeko.
Ilhat
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Ilhat udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden, 265 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Viniana Riwai
Viniana Naisaluwaki Riwai (Labasa, Fiji, 1991ko ekainaren 6a), Fijiko futbolaria da, erdilari gisa Rewa FCn eta Fijiko emakumezkoen selekzioan jokatzen duena; zazpiko errugbi jokalaria ere bada, eta Fijiko emakumeen selekzioan jokatzen du.
Futbol ibilbidea
Riwaik, Fijirentzat, txapela lortu zuen senior mailan 2018ko OFC Emakumeen Nazioen Kopan.
Olinpiar Jokoak
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan, Rio de Janeiro, Brasil Fijiko selekzioaren partaide izan zen, eta 8. sailkatu ziren.
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Ajinomoto Stadium (japonieraz (味の素スタジアム, Ajinomoto Sutajiamu), Tokio Stadium ere izendatua), Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Fijiko taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen (urrezkoa) eta Frantziako taldearen (brontzezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatuko dute Fijiko taldea: Lavena Cavuru, Raijieli Daveua, Sesenieli Donu, Laisana Likuceva, Rusila Nagasau, Ana Naimasi, Alowesi Nakoci, Roela Radiniyavuni, Viniana Riwai, Tokasa Seniyasi, Vasiti Solikoviti eta Reapi Ulunisau-k.
Txinako Herri Errepublikaren historia (1976-1989)
Sarrera
Deng Xiaoping buru zuen Txinako moderantismoak bizirik iraun zuen Kultura Iraultza bukatu eta gero ere. Mao hil ondoren, 1976ko irailean, norgehiagoka gogorra izan zen moderatuen eta erradikalen artean aginpidea eskuratzearren. Azkenean moderatuak irten ziren garaile. Harrezkero Txinako “lemazain nagusi” bihurtu zen Deng. Ekonomia berritzeko bideak ireki zituen (merkatua neurri batean askatu, atzerriko kapitalari ateak zabaldu, ekonomia gune bereziak sortu…), baina ez zituen politika berritzeko bideak ireki. Jarrera horrek, ordea, arazo larriak ekarri zituen azkenean, 1989an Tiananmen plazako gertaera odoltsuak, esate baterako.
Erreformistak agintean
1976an hil zen Mao, eta baita Txinako iraultzako beste bi buruzagi nagusiak ere, alegia, lehen ministro Zhou Enlai, eta Askapenareko Gudarosteko buruzagi ospetsuenetako bat, Zhou De. Aginpidea eskuratzeko lehia gogorra piztu zen orduan, eta Alderdiko bi joera nagusiak aurrez aurre jarri ziren. Batetik, joera erradikala edo ezkerrekoa, «lauen banda» deitua, Maoren emaztea bera –Jiang Jing– buru zuela. Joera horren oinarri soziala alderdi komunistako goi karguek –aurreko aldian gora egindako profesional edo intelektualek– osatzen zuten, eta bere gain hartu zuten Kultura Iraultzaren ondarea. Beste muturrean, berriz, joera moderatua zegoen –pragmatikoa edo erreformista ere deitua–, era askotako militanteez osatua, eta Kultura Iraultza, ezkerreko erradikalismoa eta “lauen banda” arbuiatzeak, batetik, eta 1960-1965 bitarteko lehen erdiko zaharberritze moderatua erreferentzia izateak, bestetik, batzen zituena.
Joera erreformistak 1976ko udazkenean “lauen banda” espetxeratzea lortu zuen; bidea libre geratu zen, beraz, Deng Xiaopinentzat aginpidea eskuratzeko, eta bere konfiantzazko gizonak –Zhao Ziyang, Wan Li, Hu Yaobang– erantzukizun handiko karguetan jarri zituen. Hala bada, Kultura Iraultzan kargugabetuei kargua itzuli zitzaien, eta delako aldi horrek eragindako atsekabea adierazi eta kritikak plazaratu ahal izan ziren.
Iraganaldiaren berrikuste kritiko horrek Mao bera harrapatu zuen: hutsegite larriak egin izana –Kultura Iraultzan gehienak– egotzi zitzaion. Nolanahi ere, alde onak (%70) hutsegiteak (%30) baino gehiago zituela aitortu zitzaion.
Dengek, ordea, berriro aginpidea eskuratu arren, ez zion berriro heldu “zaharberritze moderatuaren” programari. Txina eta munduko gainerako herrialdeak aldatuak ziren: Kultura Iraultzak oso muzinaldi gogorra eragin zuen, SESBren eta Sortaldeko herrialdeen hondamen ekonomikoa nabarmena zen, eta, nazioarteko harremanetan, Estatu Batuak aliatu berri bat ziren –1972an Nixonek Shangaiko hitzarmena izenpetu zuen, Txinako Herri Errepublikaren zilegitasuna onartzeko–. Horregatik guztiagatik, joera moderatuak, 1978an atzera aginpidea eskuratuta, are moderatuago jokatu zuen, eta beste herrialdeekin harremanetan hastea erabaki zuen. Kanpora zabaltze horrek eta ekonomiaren liberalizazioak ireki zuen hain zuzen Txinak aurrerantzean atzerapenetik ateratzeko egin beharko zuen bidea.
Modernizazioa eta kanpo harremanei ateak zabaltzea
1978an hasi zen Txinaren modernizazioa, lau zutabe nagusitan oinarritua: nekazaritza, industria, zientzia eta teknologia, eta defentsa. Komunak deuseztu ziren eta egindako hutsegiteak konpontzeko ahalegina egin zen: familiako produkziogune txikian oinarritzen zen produkzio sistema bultzatu zen nekazaritza sustatzearren, arestian aipatu diren hutsegite horien ondorioz nekazariek galdua baitzuten beren lanarekiko interesa.
Izenez jabego kolektiboari eutsi bazitzaion ere, esan den produkzio sistema hori zela eta, lurra pribatizatu egin zen azken batean. Gainera, merkatu libreak zabaldu ziren, nekazariek uztaren gehiegia sal ahal izan zezaten estatuak zituen zabaltze bideetatik aparte. Eta emaitzak oso bikainak izan ziren: nekazaritzan produkzioa handitzea lortu zen, eta nekazaritza industriak sortzeak bestelako gaiak lantzera eta bestelako lanak egitera bultzatu zituen nekazariak.
Industrian, berriz, enpresa pribatu txiki eta erdikoak sortzeko baimena eman zen, eta estatu enpresa handien kudeaketa hobetu zen, enpresako gerente eta langileei diru laguntzakemanez, beste enpresa batzuk erosiz, eta abar. Enpresa horiek ez ziren pribatizatu, baina atzerriko kapitalari enpresako parteak erosteko aukera eskaini zitzaion. Nolanahi ere, estatuak kapitalaren %51 gordetzen zuen. Industria produkzioa handituz joan zen aldaketa horiei esker, eta manufaktura industriaren pisu erlatiboa handitzeak sektore osoa ere zabaltzea ekarri zuen. Zientziaren eta teknikaren alorrean, berriz, zazpi ikerketa eremu zehaztu ziren energiaz hobeto baliatzeko, goi mailako teknologia eduki ahal izateko, medikuntzan eta genetikan aurrera egiteko, eta abar. Defentsan, azkenik, gudarostea berritzeko ahalegina egina zen, eta soldadu kopurua gutxitu zuten hortaz: Maoren goardia zaharreko soldaduak erretirarazi, gainerakoak profesionalizatu, eta zegoen teknologia berritu.
Barneko erreforma berritzaile horien osagarri, Dengek hasitako eta haren agintaldi osoaren ezaugarri nagusi izandako kanpora zabaltzeko politikak luzaroko mendeetako bakartzetik atera zuen Txina.
Kanpora zabaltze horrek bi helburu nagusi izan zituen: batetik, atzerriko kapitala eta teknologia erakartzea industria sarea berritzen laguntzeko, eta, bestetik, manufakturak esportatzea dibisak sortu ahal izateko.
Kanpo merkataritzari ateak zabaltzeko, Ekonomia Gune Bereziak sortu ziren sortaldeko portu hirietan. Gune horietan zerga eta lan legedi bereziak jarri ziren, herrialdeko gainerakoak baino onuragarriagoak eta malguagoak. Horren guztiaren helburua Txinako industria berritzea eta merkataritza bultzatzea izan zen. Emaitzak, ordea, ez dira beti uste bezain onak izan: batetik, goi eta erdi mailako teknologian inbertsioak egingo zituztenak erakarri ordez, industria arinaren atzerriko enpresak hartu behar izan dituzte –lan kostu apalen abantailak erakarrita–; bestetik, erakarmen guneak izan ordez aberastasunezko uharte txiki bihurtu diren gune berezi horiek, eta handitu egin dute eskualde aberatsen eta behartsuen artean dagoen desoreka.
Nolanahi ere, erreformen politika horren ondorioak izugarriak izan dira: Txinan gertatu den eta oraindik ere gertatzen ari den aldaketa hori gizadiaren historian sekula izan den iraultza ekonomiko handiena jo izan dute adituek. Txinako ekonomia azkeneko urteotan %10 hazten ari da urtero; hau da, 2000. urteko produkzioa 1978 artekoa –erreforma abiatu zenekoa– halako zortzi izango da.
Mugimendu demokratikoa
Baina Dengen modernizazio ekonomikoak ez zuen modernizazioa ekarri politikara.
Erreforma horretan ez zen politika egitura bere funtsean aldatzeko aukera aintzat hartu, are gutxiago politika demokratizatzeko aukera. Eta hala, alderdi komunistak gorde egin du lehendik zeukan aginte guztia, eta modu autoritarioan ezarri du.
1979. urteko martxorako Txina gidatzen jarraitu behar zuten Lau Printzipio Kardinalak formulatu zituen Denek: 1) sozialismoa; 2) langileriaren diktadura; 3) alderdiaren buruzagitza; 4) marxismo-leninismoa maoismoari lotua. Hau izan zen Dengek egin zuen erreforma politiko bakarra –halakotzat har badaiteke, behintzat–: hutsegiteak zuzentzeko barne kanpaina bat bultzatzea, eta, buruzagien heziketa maila hobetzeko, teknikari adituak eta intelektualak biltzea. Azkena eman zion orobat militarrek Alderdiko Batzorde Zentralean zuten lehentasunari, eta maoismoaren ideologizazio kanpainei.
1989. urtea arte hazkunde ekonomiko ikusgarri harekin batera edo nolabaiteko bake giroan bizi izan ziren Txinan. Baina kanpo harremanei ateak zabaldu zitzaizkienean, eta horrenbestez askatasuna, demokrazia eta giza eskubideei buruzko ideiei sarbidea erraztu zitzaienean arazoak hasi ziren. 1986ko abenduan lehenengo ikasle manifestazioak egin ziren Shangain, Txinan demokrazia ezar zedila eskatzeko. Horrek berehala ekarri zuen ondorio bat: 1987ko otsailean alderdi komunistako idazkari nagusia –Hu Yaobang erreformazalea– kargutik bota zuten.
Hu Yaobang 1989an hil zen, eta haren heriotzak beste protesta aldi luze bat eragin zuen, udaberri osoan, erregimenaren zurruntasun politikoaren kontra, eta erreformak hobe egin zitezen eskatzeko, edo, beste era batera esanda, erreforma gaizki egin izanaren ondorio kaltegarriak konpon zitezela eskatzeko –langabezia, gaizkileak, behartsuenek heziketa egokia izateko eta osasun laguntza jasotzeko zituzten arazoak (komuna eta berdintasun maoista desagertu izanaren ondorioetako bat zen hori), eta abar–. Maiatzean Dengek buruzagi erreformazaleenak –idazkari nagusi Zhao Ziyang eta Herri Biltzar Nazionaleko lehendakari Wan Li, besteak beste– alderdi komunistatik bota zituen. Baina krisiaren unerik larrienak ekainean izan ziren, Pekinen, Tiananmen plazan; milaka ikasleen manifestaldi batean ehundaka gazte hil zituen gudarosteak.
Tiananmengo gertaerak Txinaren kanpo harremanentzat izan zituen ondorio kaltegarriak –herrialdeek gobernua gaitzetsi, harekiko harremanak hoztu, kredituak mugatu– konponduz joan ziren pixkana-pixkana diplomaziaren bidez. Errejimen politikoa demokraziara bideratzeko Txinan bertan egiten ari ziren indarrari –demokrazia ez zen, artean, herriaren eskaera, intelektual banaka batzuena baizik– Estatu Batuek egiten ari zirena gehitu zitzaion –Estatu Batuentzat Txinak ez baitzuen ordurako Sobiet Batasunaren mehatxuaren aurrean lehenago izan zuen kontrapisuzko balio estrategikoa–.
Recologne (Saona Garaia)
Biztanleria
2007an Recologne udalerrian erroldatutako biztanleak 37 ziren. Familiak 15 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 22 etxebizitza zeuden, 16 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 6 bigarren erresidentzia ziren. 21 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 16 etxebizitza nagusietatik 11 bere jabearen bizilekua ziren eta 5 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek hiru gela zituen, 5 etxek lau zituzten eta 10 etxek bost zituzten. 14 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 6 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 29 ziren, horien artean 19 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 19 pertsona aktiboetatik 17 lanean zeuden (11 gizon eta 6 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 gizon). 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 1 ikasten zegoen eta 6 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Irolita waitii
Irolita waitii Irolita generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Arhynchobatidae familian.
Prairieburg (Iowa)
Prairieburg Iowako hiri bat da. Linn konderrian kokatua dago. 2010ean 178 biztanle zituen, 1.19 kilometro koadrotan banatuta.
Beatriz Nafarroakoa (1392-1407)
Beatriz Nafarroakoa edo Beatriz Évreuxkoa (1392 inguru - Erriberri, 1407ko abenduaren 14) Nafarroako infanta izan zen. Aita Karlos III.a Noblea, Nafarroako erregea eta ama Leonor Trastamarakoa, Gaztelako infanta, zituen.
Mignon (Alabama)
Mignon Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Talladega konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Beatriz Nafarroakoa (1392-1407)
1406an Iruñeko katedralean, Jakue II.a La Marchekoa kondea ezkondu zuen. Alaba bat izan zuten:
La Villeneuve-lès-Charleville
Biztanleria
2007an La Villeneuve-lès-Charleville udalerrian erroldatutako biztanleak 117 ziren. Familiak 48 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 76 ziren, horien artean 64 aktiboak ziren eta 12 inaktiboak ziren. 64 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (33 gizon eta 27 emakume) eta 4 langabezian zeuden (4 gizon). 12 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 3 ikasten zeuden eta 5 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra arropa denda bat zen.
2000. urtean La Villeneuve-lès-Charleville udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 952 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Arborophila mandellii
Arborophila mandellii Arborophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Bolitoglossa salvinii
Bolitoglossa salvinii Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Tamias bulleri
Tamias bulleri Tamias generoko animalia da. Karraskarien barruko Xerinae azpifamilia eta Sciuridae familian sailkatuta dago.
Ruleta rusa (Joaquin Sabina)
"Ruleta rusa" Joaquin Sabina abeslari espainiarrak bakarka grabatutako hirugarren diskoa da, 1984an argitaratua.
Hollis Crossroads (Alabama)
Hollis Crossroads Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Cleburne konderrian dago, Alabama estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
NGC 7678
NGC 7678 galaxia bat da, Pegasus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Saint-Aignan (Ardenak)
Saint-Aignan Frantziako udalerri bat da, Ardenak departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Aignan udalerrian erroldatutako biztanleak 139 ziren. Familiak 60 ziren, horien artean 20 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 20 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 20 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 67 etxebizitza zeuden, 62 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 65 etxeak ziren eta 2 apartamentuak ziren. 62 etxebizitza nagusietatik 44 bere jabearen bizilekua ziren, 17 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 18 etxek lau zituzten eta 41 etxek bost zituzten. 47 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 25 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 89 ziren, horien artean 75 aktiboak ziren eta 14 inaktiboak ziren. 75 pertsona aktiboetatik 69 lanean zeuden (40 gizon eta 29 emakume) eta 6 langabezian zeuden (3 gizon eta 3 emakume). 14 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Aignan udalerrian 62 unitate fiskal zeuden, 128 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 21.174 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen eta 2 higiezinen enpresak ziren.
2000. urtean Saint-Aignan udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden, 486 hektarea erabiltzen.
Kapital bereki
Kapital, baliabide edo funts berekiak bazkideek enpresan egin dituzten ekarpenak dira, enpresak sortutako erreserbekin eta irabaziekin batera. Besteren baliabideekin batera enpresaren pasiboa osatzen dute. Zenbat eta baliabide propio handiagoak izan, orduan eta kaudimen edo zorrak ordaintzeko ahalmen handiagoa izango du enpresak. Baliabide propio handiak izateak enpresaren porrota ere eragozten du.
Roccapiemonte
Roccapiemonte Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Roccapiemontek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Ileo
Ileoa (latinezko ileus hitzetik ekarria) heste-zirkulazioaren eten akutua deskribatzen du. Ileoaren eta heste-buxaduraren kontzeptuak sinonimo gisa erabiltzea ohikoa den arren, egokiagoa da azken termino hori ileo-mekanikoari erreferentzia egiteko uztea,. Heste-buxadura digestio-hodiko punturen batean heste-edukia erabat eta modu iraunkorrean gelditzea da, bai heste mehean bai heste lodian.
Coryphaenoides longifilis
Coryphaenoides longifilis Coryphaenoides generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
La Roque-d'Anthéron
Biztanleria
2007an La Roque-d'Anthéron udalerrian erroldatutako biztanleak 5.013 ziren. Familiak 1.816 ziren, horien artean 519 pertsona bakarrekoak ziren (185 bakarrik bizi ziren gizonak eta 334 bakarrik bizi ziren emakumeak), 440 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 684 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 173 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Juez y parte
"Juez y parte" Joaquin Sabina abeslari espainiarrak bakarka grabatutako laugarren diskoa da, 1985ean argitaratua.
La Roque-d'Anthéron
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 2.013 etxebizitza zeuden, 1.847 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 74 bigarren erresidentzia ziren eta 92 hutsik zeuden. 1.401 etxeak ziren eta 526 apartamentuak ziren. 1.847 etxebizitza nagusietatik 995 bere jabearen bizilekua ziren, 782 alokairuan okupaturik zeuden eta 70 doan lagata zeuden; 117 etxek gela bat zuten, 180 etxek bi zituzten, 268 etxek hiru zituzten, 640 etxek lau zituzten eta 641 etxek bost zituzten. 1.234 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 769 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 749 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 3.121 ziren, horien artean 2.205 aktiboak ziren eta 916 inaktiboak ziren. 2.205 pertsona aktiboetatik 1.946 lanean zeuden (1.020 gizon eta 926 emakume) eta 259 langabezian zeuden (129 gizon eta 130 emakume). 916 pertsona inaktiboetatik 264 erretiraturik zeuden, 294 ikasten zeuden eta 358 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Roque-d'Anthéron udalerrian 1.808 unitate fiskal zeuden, 4.636,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.365 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 251 komertzioetatik, 8 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 15 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 30 eraikuntza enpresak ziren, 55 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 6 garraio enpresak ziren, 16 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 5 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 9 finantziazio enpresak ziren, 16 higiezinen enpresak ziren, 38 zerbitzu enpresak ziren, 42 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 49 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 2 banku bulegoak, 1 funeraria, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 autoeskola, 8 igeltseroak, 6 margolariak, 2 zurginak, 3 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 3 ile apaindegiak, 1 albaitaria, 6 jatetxeak, 5 higiezinen agentziak, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 22 establezimendu komertzialetatik, 2 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 7 okindegiak, 2 harategiak, 1 liburu denda zen, 3 arropa dendak, 1 zapata-denda zen, 2 drogeria eta 3 lore-dendak ziren.
2000. urtean La Roque-d'Anthéron udalerrian 26 nekazaritza-ustiategi zeuden, 403 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 iraupen erdiko (jarraipen eta errehabilitazio) tratamenduetarako ospitale eta 3 botika zegoen.
Terre del Reno
Terre del Reno Italiako udalerri bat da. Ferrarako probintzian kokatuta dago, Emilia-Romagna eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
La Roque-d'Anthéron
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Terre del Reno
2016ko urriko herri erreferendumean erabaki zenez, Mirabello eta Sant'Agostino herriek bat egin zuten; horrela eratu zen Terre del Reno udalerria, 2017ko urtarrilaren 1ean.
Mugakideak
Terre del Renok honako udalerri hauekin egiten du muga:
La Roque-d'Anthéron
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ekoturismo
Ekoturismoa, turismo ekologikoa, edo turismo berdea turismo tradizionalaren (edo masa-turismoaren) desberdina den turismo alternatiboaren (edo ekologikoaren) estiloa da. Bidaiatzen den ingurunearekiko arreta eta ardura duen turismo mota da, ingurumen-inpaktu txikikoa, tokiko naturaz eta kulturaz gozatu baina andeatzen ez dituena; haien kontserbazioa sustatu eta tokiko populazioren parte-hartzea eta onura sozioekonomikoa bilatzen du, eta nazioarteko giza eskubideak sustatzen ditu.
Bere gorakadaren ondorioz, ekoturismoa hazkunderik azkarrena eta mundu mailako turismo-merkatuko sektorerik dinamikoena bihurtu zen. Mugimendu hori 1980ko hamarkadaren amaieran agertu zen, eta dagoeneko lortu du nazioartean behar adina interes erakartzea, NBEk 2002. urtea turismo ekologikoari eskaini zion punturaino.
Nazioarteko Ekoturismo Elkarteak (TIES) ekoturismoa "ingurumena kontserbatzen duten eta bertako biztanleen ongizatea hobetzen duten gune naturaletara bidai arduratsu" bezala definitzen du. Benetako ekoturismoak zazpi printzipio hauek jarraitu behar ditu, bai zerbitzuak eskaintzen dituztenentzat, bai onuradunentzat: <ol> <li>Jarduerak ingurumenean eta komunitatean sortzen dituen inpaktu negatiboak minimizatzea;</li> <li>Ingurumenarekiko eta kulturarekiko errespetua eta kontzientzia eraikitzea;</li> <li>Esperientzia positiboak ematea, bai bisitarientzat, bai anfitrioientzat;</li> <li>Zuzeneko finantza-onurak ematea kontserbaziorako;</li> <li>Tokiko komunitaterako finantza-onurak ematea eta erabakietan parte hartzea indartzea;</li> <li>Herrialde anfitrioietako giro politiko, ingurumeneko eta sozialarekiko sentsibilitatea sortzea;</li> <li>Giza eskubide unibertsalak eta lan-legeak babestea.</li> </ol> Esistentzia laburra izan arren, ekoturismoa garapen iraunkorrerako alternatiba bideragarri gisa ikusten dute hainbat talde kontserbatzailek, nazioarteko erakundek eta gobernuk. Zenbait herrialdetan, hala nola Costa Rica, Puerto Rico, Kenya, Madagaskar, Nepal eta Ekuador (Galapagos uharteak), turismo ekologikoak sektore turistikotik datozen dibisen diru-sarreren zati handi bat eragiten du, baita kasu batzuetan herrialdeko ekonomiatik ere.
Llogara parke nazionala
Llogara parke nazionala (albanieraz Parku i Llogorase) 1966an izendatutako Albaniako parke nazionaletako bat da. Vlorë hiritik 40 kilometrotara dago. Çikës mendiaren iparraldea parke barruan dago.
Ezaugarriak
Parkea Adriatikoa eta Jonikoa itsasoen arteko mugan kokatzen da. Parkeak 1.010 ha. ditu. Batez ere Llogera pasabideko ipar aldeko basoak babesten du batez ere, 470 metrotik 2.018 metrotara. Goi gailurretik Joniko itsasoa ikus daiteke. Zuhaitz ugarienak hauek dira: Larizio pinua, pinu bosniarra, izei bulgariarra eta lizarrak. Bitxiak dira haizeak zuhaitzetan sortu dituen formak; horietako bat Albaniako banderan agertzen den arrano itxurako forma, Pisha e Flamurit (Pinuko bandera).
Candarenas–Aquilue geltokia
Candarenas–Aquilue Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Candarenas udalerrian kokatuta dagoena.
Egoera
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:
Rofrano
Rofrano Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Rofranok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Salammoniac
Salammoniac haluro motako minerala da.
Ezaugarriak
Salammoniac haluro mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 1 - 2 da.
2839 Annette
2839 Annette asteroide baten izena da. urriaren 5an aurkitu zuen C. W. Tombaugh-ek Flagstaff Behatokitik.
Izendapena
Hasiera batean asteroideak 1929 TP izena zeraman.
Orbitaren ezaugarriak
2839 Annette asteroidearen orbitak batezbeste 2,217 UAko distantzia du Eguzkiarekiko. Hurbilketa maximoa 1,885 distantziara egiten du eta hurruntze maximoa 2,548 distantziara. Eszentrikotasuna 0,15 da, eta makurdura orbitala 4,81ºkoa da.
Ezaugarri fisikoak
Magnitude absolutoa 12.8 da.
Txomin Larrainzar
Domingo "Txomin" Larrainzar Santamaría (Iruñea, ) nafar futbolari ohia da, atzelari moduan aritzen zena.
Dunn Loring (Virginia)
Dunn Loring Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Fairfax konderrian dago, Virginia estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Henrike I.a Gaztelakoa
Biografia
Alfontso VIII.a Gaztelakoa eta Leonor Plantagenet, (Henrike II.a Ingalaterrakoa eta Leonor Akitaniakoaren alaba) izan zituen gurasoak.
1211an, Henrike oinordeko bihurtu zen Fernando anaia nagusia hil zenean.
1214an aita hil zitzaionean, 10 urte besterik ez zituen eta Berengaria Gaztelakoa arreba, Alfontso IX.a Leongoaren emaztea, erregeorde bihurtu zen.
1215ean, Henrike Antso I.a Portugalgoaren alaba zen Mafalda ezkondu zuen. Oso gaztea zenez, ezin zuen ezkontza-eginbideak bete eta hurrengo urtean indargabetu zuten.
1217an eta 13 urte zituela Palentzian hil zen teila bat erori zitzaionean. Berengaria Gaztelakoa izan zuen oinordekoa.
ArmaLite AR-15
1960ko hamarkadan Ameriketako Estatu Batuetako Armada eta Indar Bereziak asko erabili zuten fusila izan zen, bereziki Vietnamgo Gerran.
Ondoren, ArmaLite AR-18 modeloak ordezkatu zuen.
Arborophila brunneopectus
Arborophila brunneopectus Arborophila generoko animalia da. Hegaztien barruko Phasianidae familian sailkatua dago.
Anna-Geneviève Greuze
Anna-Geneviève Greuze (batzuetan Anne-Geneviève, Paris, 1762-1842) pintore frantsesa izan zen.
Parisen jaio zen Jean-Baptiste Greuzeren alaba eta aita margolariarekin bizi izan zen gizona hil zen arte. Generoko eta erretratuko margolari gisa ezaguna izan zen, baina oso litekeena da kontsertbatu izan den bere lanaren zati handi bat aitaren atribuzioarekin nahastu izana. Familiako tradizioagatik berari egotzitako pastel sorta bat Henri-Zozime de Valori eskultorearen ondorengoen bilduman identifikatu zen 2009. urtean.
Karolinak
Karolinak (Caroline Islands) Mikronesiako uhartedia da, Ozeano Bareko mendebaldean. 1.194 km² area du eta 126.000 biztanle. Ia mila atoloi eta uhartez osatuta dago, batzuk sumendizko lurrak, ekuatorearen iparraldean.
Ardatz (iruteko tresna)
Ardatza haria egiteko erabiltzen zen aitzineko tresna bat da. Irundako zuntzei eusteko diseinatuta dago, korapilorik gabe mantenduz eta irute-prozesua erraztuz. Lihoa eta, batzuetan, artilea egiteko erabiltzen zen, baina edozein zuntz motatarako erabil zitekeen. Zuntza ardatzaren inguruan biltzen da eta bukaeran zinta edo soka zati batekin lotzen da.
Karolinak
Uhartediaren uharte nagusiak hauek dira:
Ardatz (iruteko tresna)
Lihozko arropak eta izarak edukitzeak baserrietako bizitza bigunagoa eta atseginagoa izateko balio izan du mendeetan zehar. Neolitikotik hasita kultura guztiek landu dute lihoa. Esate baterako, Dimako emakumeek orokorrean eta Braulia Pujana dimoztarrak konkretuan behar handia egin zuten liho-kultura horren barruan.
Hotel, dulce hotel
"Hotel, dulce hotel" Joaquin Sabina abeslari espainiarrak bakarka grabatutako bosgarren diskoa da, 1987an argitaratua.
Karolinak
Historia
1526ko abuztuaren 22an, Toribio Alonso de Salazarrek, esploradore espainiarra, San Bartolome edo Taongui uhartea ikusi zuen lehendabiziko europarra zen. 1528ko urtarrilaren 1ean Alonso de Saavedrak Uluti uharteak. Gero espainolek berriro 1542an, 1543an, 1545an eta 1565an Migel Lopez Legazpikoa euskalduna.
Bolitoglossa savagei
Bolitoglossa savagei Bolitoglossa generoko animalia da. Anfibioen barruko Plethodontidae familian sailkatuta dago, Caudata ordenan.
Karolinak
Historia
Urte haietan gaztelaniaz Islas de las Hermanas (Arreben uharteak), Hombres Pintados (Gizon margotuak) eta Los Jardines (Lorategiak) izenak zituzten, 1686an Francisco de Lezcanok Yap uhartera heldu eta Karolinak izena jarri uhartediari Espainiako Karlos II.aren omenez: izena Palau, Marshall uharteak eta Gilbert uharteentzako zen.
Hurrengo mendeetan uharteak ez ziren kontutan hartu Europako politikan, 1885ko abuztuan, Alemaniak Yap uhartean postu bat jarri eta Karolinen jabetza aldarrikatu arte. Leon XIII.a aita santuak estatu bien artean bitartekotza egin zuen eta Espainiaren jabetza onartu zen.
1898an Estatu Batuak Espainia mendean hartu zutenean, Guam Marianetan galdu eta, 1899ko otsailaren 12an gainontzeko Marianak, Karolinak eta Palau Alemaniari saldu zizkion 25 milioi pezetaren truke.
Chaumont (Orne)
Chaumont Frantziako udalerria da, Orne departamenduan dagoena, Normandia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chaumont udalerrian erroldatutako biztanleak 161 ziren. Familiak 56 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 24 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 90 etxebizitza zeuden, 56 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 24 bigarren erresidentzia ziren eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 90etxeak ziren. 56 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 33 etxek bost zituzten. 38 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 29 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 26 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 99 ziren, horien artean 71 aktiboak ziren eta 28 inaktiboak ziren. 71 pertsona aktiboetatik 60 lanean zeuden (36 gizon eta 24 emakume) eta 11 langabezian zeuden (4 gizon eta 7 emakume). 28 pertsona inaktiboetatik 4 erretiraturik zeuden, 7 ikasten zeuden eta 17 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Chaumont udalerrian 56 unitate fiskal zeuden, 148 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.495 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2000. urtean Chaumont udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 426 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
NGC 7679
NGC 7679 galaxia bat da, Pisces konstelazioan. Heinrich Louis d'Arrestek aurkitu zuen n.
Finantzaketa
Finantzazioa, finantzaketa, finantzamendua edo finantzabidea pertsona, enpresa edo beste erakunde batek finantza-baliabideak (funtsean, dirua) eskuratzeko prozesu eta ekintza da. Enpresak bazkideen ekarpenez, akzioak jaulkiz eta kanpoko finantzazioz (kredituak eta maileguak jasoz eta jesapenak jaulkiz) nahiz bere jardueran sortutako baliabideekin egindako autofinantzaketaz (amortizazioak eta hornidurak eta erreserbak, esaterako). Zorrak ordaintzeko gerorapenak eta geroko kobrantzen aurrerapenak ere finantzazio-iturri dira.
Coryphaenoides macrolophus
Coryphaenoides macrolophus Coryphaenoides generoko animalia da. Arrainen barruko Macrouridae familian sailkatzen da.
Mirto (likorea)
Mirto (Murta; Italian batzutan mirto bezala ezagututa) edo mirto rosso, Sardinian oso ezaguna den likorea da. Mirto zuhaitzetatik jasotako baiez eta hostoez beratze alkoholikoaz egiten da. Oso hotz hartu behar da. Digestio-lagungarri omen da eta horregatik ohikoa da bazkaldu edo afaldu ondoren edatea.
Bibliografia
Mirtoren gaineko ikerketak. - Facoltà di Agraria dell'Università degli Studi di Sassari, Maurizio Mulas irakasleak koordinatuta.
Romagnano al Monte
Romagnano al Monte Italiako udalerri bat da. Salernoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Romagnano al Montek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Prairie City (Iowa)
Prairie City Iowako hiri bat da. Jasper konderrian kokatua dago. 2010ean 1,680 biztanle zituen, 3.12 kilometro koadrotan banatuta.
Alfontso VIII.a Gaztelakoa
Alfontso VIII.a Gaztelakoa Noblea (Soria, 1155eko azaroaren 11 - Gutierre-Muñoz, 1214ko urriaren 5a) Gaztelako erregea izan zen 1158 eta 1214 bitartean. Erreinuaren eremua zabaldu zuen mairuei konkistaturiko lurraldeekin.
Bizitza
Antso III.a Gaztelakoaren eta Zuria Nafarroakoaren semea zen. Hiru urte besterik ez zituenean, aita hil zitzaion. Adin txikikoa zen bitartean, gatazka latzak izan ziren Gaztelako bi leinuren artean: kastrotarrak eta laratarrak. Hortaz baliaturik, Antso VI.a Nafarroakoak Errioxa eta Bureba berreskuratu zituen, eta Errando II.a Leongoak Burgos beretu zuen. 1170ean, 14 urte zituela, Gaztelako errege izendatu zuten.
Gaztela, Leon eta Nafarroa denbora luzean leiatu ziren Iberiar penintsulan nagusi izateko. 1173-1176 bitartean, Nafarroaren aurka borrokatu zen, eta Errioxa beretzea lortu zuen. 1177an, musulmanen esku zegoen Cuenca hartu zuen. 1195ean, al-Mansur buru zuten almohadeak nagusitu zitzaizkion Alarcosko guduan, Leongo eta Nafarroako erregeen laguntza errefusatu ondoren. Hala ere, ez zuen amore eman Nafarroako Erresumaren konkistan.
Tregua nahiz borroka etenaldi batzuen ondoan, Gaztelako eta Aragoiko erregeen betidaniko gutizi horri erantzunez eta Antso Azkarra Nafarroako erregea Magreb aldera joan izanaz baliaturik, euskal erreinuari eraso eta Nafarroa mendebaldeko tenentziak okupatu zituen lehenik 1199-1200ean (Araba, Durangaldea, Gipuzkoa, etab.); 2004tik aurrera, Lapurdi hartu zuen, baina Baionak eta Bordelek gogor egin zioten bi urte iraun zuen kanpainan. Atzera egin behar izan zuen 1206rako. Ingalaterrako koroapean zegoen Lapurdi utzi eta Nafarroako Erresumako mendebaldearen jabe bihurtu zen.
1212an, ekinaldi luze baten ondoren, almohadeak menderatu zituen Navas de Tolosako guduan, errege kristauen aliantza zuzenduz. Artzapezpiku eta kardinalek almohadeen aurka borrokatzera behartua, Antso Azkarrak ere parte hartu behar izan zuen gudu horretan. Garaipen horren bitartez, Gaztelaren nagusitasuna bermatu zen, eta almohade dinastia gainbehera etorri zen. Alfontso 1214an hil zen.
Zabalgune linea (Iruñeko bidegorria)
Zabalgune linea izango da Iruñeko Bigarren Zabalgunea eraikiko den bidegorria.
Ezaugarri orokorrak
Bizikleta bide honek bi adar independente izango ditu.
Proiektua
Bidegorri linea hau ez dago guztiz bukatua. Iruñeko Udalak aurkeztu duen proiektuaren araberakoa dira datu hauek. Proiektu hau, Iruñeko Ziklabilitate Plana, Zabalgune linea ez ezik beste batzuk hartzen ditu bere baitan.
Hauek dira linea guztiak:
Ibilgu orokorrak: Barne-lineak:
Espero da proiektua 2013. urtean bukatzea.
Karakalaren termak
Haitzurdinezko bainuontzi erraldoietako batzuk, bloke bakarrean zizelkatuak, Erroma erdialdera eraman ziren, iturri bezala erabiltzeko. Bere eskulturarik ospetsuena, Farnesio Zezena deitua, Napoliko Arkeologia Museoan kontserbatzen da. Gaur egun, multzoaren hondakinen ondotik, Viale Aventino (Abentino etorbidea) eta Viale delle Terme di Caracalla (Karakalaren termetako etorbidea) igarotzen dira.
Egitura
K. a. III. mendean, geroago termak eraikiko ziren tokian, Igerileku Publikoa izeneko urmael zabal bat zegoen. III. mendean, termak amaituak eta inauguratuak izan zirenean, antzinako igerilekua aldatzeaz arduratu ziren.
Iparraldeko eta hegoaldeko zatiak
Iparraldeko zatian, arkupe bat zegoen, bere aurretik, bi mailatan jarritako gelak zeudelarik, hauetan, ziuraski, zenbait denda zeudelarik. Arkupe hark eta gela haiek Zelio muinoaren egitura euskarri bezala balio zuten. Hegoaldeko zatian, medio estadio delakoa zegoen, ikusleentzako harmailekin prestatua, eta euren atzean zeuden zisterna handiak ezkutatzeko balio zutenak. Zisterna hauetan, 80.000 ur metro kubiko sar zitezkeen. Simetrikoki kokatuak, beste bi gela handi zeuden, ziuraski, liburutegi bezala balio izan zutenak.
Ekialdeko eta mendebaldeko zatiak
Ekialde eta mendebaldeko zatietan, bi exedra alboko eta simetriko handi eraiki ziren. Erdialdeko espazioan, aurretik kolomadi bat zuen abside bat zegoen, albo bakoitzean gela txikiak zeudelarik, horietako bat, oktogono formarekin eraikia eta kupula batekin estalia izan zena.
Multzoaren erdialdeko zatia
Termetako gelak, simetrikoki eraiki ziren, termen erdialdeko ardatzaren inguruan, Erroma inperialeko ohiko eredua jarraituz. Albo bakoitzean, aldagela edo apodyteria delakoetara zeramaten bi sarrera zeuden, albo bakoitzean, kanoi gangarekin bi gelatara zeraman erdiko korridore bat zuena. Gainontzeko multzoa bezala, lurzorua mosaikoekin apaindua zegoen. Aldageletatik, gimnasiora sar zitekeen, ariketa fisikoak egiteko, estalpean edo aire librean. Erabiltzaileek, gimnastika ariketak edo aurrez aurreko borroka egiten zuten. Tokia, estalkirik gabeko patio zabal bat zen, hiru aldetan arkupez inguratua, sabai gangatua eta galburuzko mosaikodun lurzoruduna. Beste aldean, zirkuluerdi zabal bat zegoen. Lurzoruko mosaikoak, horietaz zati handiak kontserbatu direlarik, bere garaian, oso ederrak eta kolore bizikoak izan ziren. Ariketa fisikoak amaitu ondoren, erromatarrak, termetara joan zitezkeen, aldi berean gizon eta emakumeek erabiliak.
Kaldariumak, kupula batekin estalitako gela zirkular handi bat zuen, honetas, zenbait euste zutabe kontserbatzen direlarik. Gela, multzoaren barnean diseinatu eta kokatua izan zen, eguzkiaren argia egunean zehar leiho handi batzuen bidez jasotzeko. Kaldariumetik, tepidariumera pasatzen zen, non, jatorrian, albo banatan bi bainuontzi handi zeuden. Eraikinaren erdian zegoen basilika hiru gurutzeria ganga handik estalia, zutabe handi batzuk eutsiak. Natatioa zen bertara sar zitekeen azken gela. Estali gabeko igerileku handi bat zen, gaur egun, igerileku olinpikotzat hartuko litzateke, bere harresietako bat, kanpoaldeko fatxadarenaren aurrean zuena, estatuadun horma-hobiekin apaindua.
Apaindura
Diseinua bezain garrantzitsua izan zen apaindura. Lurzoruko mosaiko aberats eta bizietaz gain, termak, arte lan baliotsuekin apainduak izan ziren, Herkules atseden hartzen edo Zezen Farnesioa kasu. Mosaikoek ez zuten beti diseinu bera, tokiren batzuetan, eskenak irudikatzen zituzten, eta, beste batzuetan, irudi geometrikodun lurzoruak zeuden.
Labeak
Karakalaren Termak ur beroko bainu multzo handi bat ziren. Hornikuntzaren arazoa erraz konpondu zen, baina ura berotzea kontu zailagoa izan zen. Konponbidea, kanpoko labe batean eta barruko beste labe batean zetzan, non esklabuak egongo ziren, garrak bizitzen. Eraman behar zen gelaren arabera, ura, tenperatura ezberdinetara berotzen zen. Beroaren zabalkuntza hobetzek, hipokausto sistema eraiki zen, nahiko praktiko eta eraginkorra zena.