cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Joan III.a Sobieski
Biografia
1673an, armada turkiarraren aurkako borrokan armada poloniarrak izugarrizko jipoia jasoa zuela, elurretan belaunikatu zen gizataldea, Czestochowako Andre Mariari errezatzeko. Chocimeko guduan poloniarrek garaipena lortu zuten, eta itzuleran heroi gisa hartu zuten Joan III.a Polonian, 60 bandera turkiar eta atzemaniko altxor ederra baitzekartzan berarekin.
Errege aldarrikatzea
1674an, Joan, Frantziaren babesa zuela —aurrerantzean aliatu izango zuen—, Varsoviako Dietak Poloniako errege izateko hautatu zuen.
Joan III.a Poloniakoak Ukrainaren parte bat berreskuratu zuen (1676), eta, 1683an, austriarrak otomandarren mende erortzeko zorian zirela, 400.000 gizon bere mendean hartu, Vienara joan eta Habsburgotarren leinua salbatu zuen. Oso ezaguna da Vienako guduan jokatu zuen papera dela medio, Mendebaldeko Europa turkiarren inbasiotik salbatu baitzuen.
Joan eta bere emazte Kasimira, 1716an hila, Krakoviako gazteluan hobiratu zituzten.
Surmiran
Surmiran erromantxeraren bost dialektoetako bat da.
Hiztunak jatorriz Grisons Kantoiaren erdialdean bizi dira, Julia eta Albula ibarretan, Surmeirako eskualdean.
Paraliparis eastmani
Paraliparis eastmani Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Molinillo
Molinillo Salamancako udalerria da, Sierra de Salamanca eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 55 biztanle zituen.
Crillon-le-Brave
Biztanleria
2007an Crillon-le-Brave udalerrian erroldatutako biztanleak 445 ziren. Familiak 184 ziren, horien artean 37 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 78 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 61 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 296 etxebizitza zeuden, 184 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 93 bigarren erresidentzia ziren eta 18 hutsik zeuden. 287 etxeak ziren eta 7 apartamentuak ziren. 184 etxebizitza nagusietatik 132 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 7 etxek bi gela zituzten, 35 etxek hiru zituzten, 47 etxek lau zituzten eta 95 etxek bost zituzten. 148 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 79 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 96 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Crillon-le-Brave udalerrian 165 unitate fiskal zeuden, 379 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.919 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 37 komertzioetatik, 3 erauzte enpresak ziren, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 5 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 8 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 5 higiezinen enpresak ziren eta 7 zerbitzu enpresak ziren.
2000. urtean Crillon-le-Brave udalerrian 15 nekazaritza-ustiategi zeuden, 84 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Elena Moreno Jordana
Elena Moreno Jordana (Jaka, Huesca, 1965), Jaka hirian jaiotako kazetaria, diseinatzaile eta argazkilaria da. Bere ikasketak Nafarroako Unibertsitatean burutu zituen. Bertan informazioaren zientziak ikasi zuen, baita grabatu eta estanpazio tekniketan goi mailako ziklo bat gauzatu zuen Iruñeko Arte Eskolan. Bere jarduera profesionala hainbat alorretan garatu du; disenua, kazetaritza, argazkilaritza, ilustrazioa…
Ikasketak
Unibertsitateko ikasketak Nafarroako Unibertsitatean osatu zituen, bertan informazioaren zienziak ikasketan gauzau zituen. Ondoren, grabatu eta estanpazio tekniketako goi mailako ziklo bat ikasi zuen Iruñeko Arte Eskolan.
Argazkilaritzari dagokionez, parte hartu du Iustrazio eta Diseinu Grafikoari buruzko Nazioarteko Ikastaroan bederatzi alditan, ikastaro honek  Isidro Ferrer eta Grassa Toro zuzendu zuten, Santa María de Albarracín fundazioan. Gehitu behar zaio Nafarroako Unibertsitateko Museoan egindako tailerra, Javier Vallhonrat (2015) zuzendua.
833 Monica
833 Monica asteroide gerrikoan aurkitutako 833. asteroidearen izena da. 1916ko irailak 20an aurkitu zuen Max Wolfek Heidelbergeko behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa 1916 AC zen.
Elena Moreno Jordana
Lana
Estudio propioa ireki aurretik, diseinatzaile bezala lan egin zuen Heraldo de Aragón, Diario de Burgos eta El Periódico de Aragón egunkarietan. 2000 eta 2005 artean, Iruñeko Udale ko prentsa zerbitzuko arduraduna izan zen. 2005 bere estudio propioa ireki zuen Nafarroa ko Antsoain herrian, bertan diseinuan eta komunikazioan lan egiten du.
Erakusketak
Bere obrak hainbat erakusketetan egon izan dira. Hasiera batean bere lehengo erakusketak Zaragozan burutu zituen, denbora pasa ahala erakusketa horiek Nafarroan zehar ikusgai egon ziren. Kokaleku hauen artean honako hauek nabarmentzen dira:
Egindako erakusketak
Elena Moreno Jordanaren lanak bi erakusketa modu desberdinetan banatu ahal dira. Alde batetik, bere baitan egindako erakusketak eta beste aldetik, modu kolektiboan edo beste artistekin partekatuko erakusketak. Orokorrean, erakustaldi hauek argazkiz osatuta daude, baino kasu batzuetan beste euskarri batzuk erabili ditu.
Norte de Ettopía (2013)
Erakusketa hau Sergi Reboredo argazkilariarekin egindako bidai baten ondorioa da. 2012an Etiopia ra joan ostean, bertan egindako argazkiekin Morenok erakusketa hau sortu zuen. Norte de Etiopia antzinako estilo batekin sortua dago, egileak ez du estilo berritzaile bat bilatzen, baizik eta argazkiak mezu bat bidaltzeko erabiltzen du, argazkigintzaren alderdi gizatiarrena erabiltzen da.
Hasta donde llega el agua (2019)
Erakusketa hau ere, Orillas bezala Yesa ko urtegian euskarrituta dago. Kasu honetan elementu gutxirekin, hala nola, ura, zuhaitzak, itzalak, erreflexuak… Urtegia itxuraldatu egiten du misteriotsua eta nahasgarri bilakatzen. Erakusketa honen zentzua ulertzeko egilearen eta urtegiaren harremana ulertu beharra dago, Jakatik Iruñera bidaiatzean ikusten zuen sarritan, baina ez zen izan 2014 arte noiz Morenok argazkiak egiten hasi zion. 2016 argi ikusi zuen urtegiaren istorioa kontatu beharra zuela, argazkien bidez. Erakusketa honek elementu fisikoak; harriak, zuhaitzak, ura, uraren mugimendua, lokatza… eta sentimendu desberdinak; beldurra, nostalgia, Intimitatea, misterioa… helarazten dizkio ikusleari.
Erakusketa argazki erakusgai txikia da, Haiku moduan antolatuta dago. Erakusketa 3 hilabetez egon zen ikusgai Zitadelako bolborategian.
Agua, residuos, transporte... Vida (2019)
Atarrabiako Pilategian kokatu zen, 2019ko urtarrilatik apirilara. Nerea Armendarizekin batera egindako erakusketa izan zen, eta obrak hondakinen inguruan eraikiak zeuden. Birziklatutako material desberdinez egindako zenbait serigrafia aurkeztu zituen Morenok, Armendarizek, infografia desberdinekin osatu zituen. Artelan hauek gure gizartea eta bizi modua deskribatzeko era bat bezala erabili zituzten. Artisten xedea ikuslea hondakinen erabilerari eta biziari buruz hausnarketa bat sorraraztea zen.
Kilmeadan
Kilmeadan edota Kilmeaden (irlanderaz Cill Mhíodáin) Irlandako hegoaldeko Waterford konderrian dagoen udalerri bat da. Dungarvan-Waterford udalerrien arteko N25 autobidean dago, Dungarvandik 23 miliara eta Waterfordetik 5 miliara.
Ramblewood East (Florida)
Ramblewood East Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Broward konderrian kokatuta dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Jiiddu hizkuntza
Somaliako Jiiddu klanaren mintzaira Kuxitikoa da Jiiddu hizkuntza.
Kamenický Šenov
Kamenický Šenov Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 3.931 biztanle ditu eta 10,46 kilometro koadroko azalera. Česká Lípa barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1266 urtean egin zen.
Akodon neocenus
Akodon neocenus Akodon generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
San Faustoko mendi-adarrak
San Faustoko mendi-adarrak Gorbeia, Oroko Haitzak, Badaia eta Gibillo-Urkabustaizeko mendilerroen artean kokatuta dauden inguruko mendiak dira, Arabako probintzian.
Bere punturik altuena San Fausto mendia da, 749 metrorekin. Mendilerroan dagoen San Fausto mendiak ematen dio izena mendilerroari.
Dendropsophus elegans
Dendropsophus elegans Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Kameničná
Kameničná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 320 biztanle ditu eta 5,85 kilometro koadroko azalera. Ústí nad Orlicíko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1267 urtean egin zen.
Jose Maria Amorrortu
Jose Maria Amorrortu Prieto (Deustu, 1953ko uztailaren 22a) euskal herritar futbolari ohi eta entrenatzailea da.
Subversion X
Subversion X Santurtzin sortutako punk talde bat da, gaur egun eszenatoki gainean jarraitzen duena eta hiru taldekidek osatzen dutena: Alex, Jabi eta Txantxi. Eskorbuto talde santurtziarraren influentzia somatzen da haien abestitan eta era batean musikaren esparruan haien oinordekoak direla esan daiteke. Rock amorratutzat autodeskribatzen da.
Biografia
Gazte-gaztetikan hasi ziren taldearekin hiru gazte santurtziar: Aketza baxuarekin, Jabi gitarjoletzat eta Aitor bateriaren atzean.
Bere lehenengo kontzertua 1992ko maiatzaren 8an eman zuten hamalau urte zituztelarik, eta orain arte daramate oholtzaren gainean egurra ematen. Handik urte batzuetara haien lehen maketa grabatu egin zuten, 94ean argia ikusi zuena "Hasta la Muerte" izenaren behan. Lan honek oso harrera ona izan zuen eta hiru edizio kaleratu eta saldu egin ziren. Arrakasta hau ikusiz zuzenean grabatutako "single" bat kaleratu zuten, lau abestiz osatutakoa eta "Ven y Cuéntalo" deitutakoa. 1995garren urtean bi lan hauek batu eta "Esperando el Final" diska atera zuten, 10.000 ale salduz. Momentu honetan Aitor baterijoleak taldea utzi egiten du arazo pertsonalak direla eta, eta Txantxi sartu egiten da ordezko moduan, Espainian zehar emango zituzten kontzertuetan guztiz murgilduz, Bilboko paretak haien sinadurarekin josiz Eskorbuto taldeak urte batzuk lehenago egin zuen era berean.
Urte txar batzuen ondoren, 1999an "Tren con destino al infierno" Eskorbuto taldeari egindako homenaldi-diskan parte hartu zuten "El Mal de la Humanidad" abestiarekin, eta horrek indarra eman zien konposatzera bueltatzeko. Denbora gutxira Aketza baxujoleak taldea utzi egin zuen eta beraren ordez Alex sartu egin zen ahots indartsu eta berri batekin lagunduz Jabiri. Haien hurrengo lana "Vuestros Caramelos Envenenados" du izena eta 2002an argiratu zuen "Working Class" diskografika madrildarraren eskutik, "Mil Maneras de Sucidarte" abestiaren bideokliparekin batera "Cd-Rom" formatuan.
2003ko maiatzaren hamazazpian "Akrata" taldearekin emandako kontzertuan zuzenean grabatutako diska bat kaleratzea erabaki zuten, "Direkto a la Yugular" izenekoa, eta 2004an haien hirugarren diska izango zena grabatzen hasiko ziren: "Recuerdos para Vomitar". 2005ean argitaratu egin zen "Working Class" diskografikaren eskutik eta haien lan arrakastatsuenen artean sailkatu daiteke. 2007an, taldearen 15garren urteurrenarekin koinzidituz, zuzenean grabatutako hogeitabi abestiz osatutako konpilazio bat grabatu zuten "A Pie de Asfalto" izenarekin, bi abesti berri gordetzen zituenak beste eduki gehigarrien artean. Lan hauetaz aparte 2009an "Animal Insatisfecho" diska atera zuten eta 2012an "El Lugar Donde Reina la Locura" lan kontzeptuala, 15 abestiz eta bakoitzaren interludioetaz osaturik.
Horretaz aparte, 2009an Jabiren bizitzaren liburu autobiografiko bat argitaratu zen, "Agua para los muertos" izenburua duena, eta 2012an haien bizitzaren inguruan filmatutako dokumental bat ere atera egin zen. Haien inguruan idatzitako azken liburua "El Lugar Donde Reina la Locura" du izenburutzat eta 2016 an argitaratu egin zen.
Jabi y los rockadictos
"Jabi y los Rockadictos" da Subversion X-eko gitarjole denaren lan berriaren izena. Beste hiru lagunekin batera sortu egin zuen eta diska bakarra kaleratu zuten 2017an. Lan honek estilo aldaketa bat suposatzen du eta honela deskriba daiteke: (Haien hitzetan) "Kaleko soinua, letra errealak une konkretuak harrapatu eta kontztzen dituztenak". Musikaren aldetik hainbat eragin nabaritzen dira, besteak beste, "La Banda Trapera del Rio" ren rock traperoa, "Los Enemigos"-en rock toxikoa edota "El Ultimo que Zierre"-ren erromantizismoa, "Subversion X-ren estilo paregabea atzean utzi gabe.
Wellsville (Kansas)
Wellsville Kansasko hiri bat da. Franklin konderrian kokatua dago. 2010ean 1,857 biztanle zituen, 3.61 kilometro koadrotan banatuta.
Rock Island (Florida)
Rock Island Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Broward konderrian dago, Florida estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Laura Arrillaga-Andreessen
Laura Arrillaga-Andreessen (Palo Alto, Kalifornia) euskal jatorriko filantropo estatubatuarra da. Jaiotzez Laura Arrillaga, bere deituran senarrarena gehitu du, 2006tik Netscape enpresaren sortzaile eta Silicon Valleyko ekintzaile eta inbertsore Marc Andreessen ekin ezkonduta baitago.
Bizitza eta hezkuntza
Arrillaga-Andreessenen gurasoak John Arrillaga, Sr. (aita, euskal jatorriko negozio-gizon kaliforniarra) eta Frances C. Arrillaga (ama, filantropoa) dira. Stanford Unibertsitatean artearen historian, hezkuntzan eta enpresa-kudeaketan gradu-mailako ikasketak lortu ditu. Arrillaga familia oso lotuta dago Stanford Unibertsitatearekin, eta ezkondu ere kanpusean ezkondu zen Marc Andreessen ekin.
Jarduerak
Laura Arrillaga-Andreessen Foundation (LAAF) fundazioaren sortzaile eta patrono nagusia da. Fundazio pribatua da, filantropiaren alorreko "berrikuntza laborategi" gisa definitua. Gaiaren inguruko saiakera bat ere idatzi du (Giving 2.0: Transform Your Giving and Our World) eta inbertsio fondo baten sortzailea da, The Silicon Valley Social Venture Fund (SV2), hori ere filantropiaren alorrean inbertsioak egiteko xedea duena.
Paraliparis edwardsi
Paraliparis edwardsi Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Jean-Joseph Dessolles
Jean-Joseph Paul Augustin Dessolles, I. Dessoles markesa (Auch, 1767ko uztailaren 3a - Saulx-les-Chartreux, 1828ko azaroaren 3a) frantziar militar eta politikaria izan zen. Frantziako lehen ministroa izan 1818tik 1819ra.
Tausonita
Tausonita oxido motako minerala da eta perovskita subtaldearen kidea da.
Ezaugarriak
Tausonita oxido mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema monoklinikoaren arabera sortzen ditu kristalak. Mohs eskalaren arabera duen gogortasunaren balioa 6 - 6,5 da.
Jean-Joseph Dessolles
Borboien berrezarkuntzaren ondoren, Luis XVIII.ak Estatu ministro, Frantziako pare eta erresumako guardia nazionalaren komandante nagusi izendatu zuen. Ehun Egunetan Borboiei leial izan zitzaien.
1818ko abendutik 1819ko azarora Kanpo Arazoetako ministro eta lehen ministro izan zen.
Geoide
Geoidea (grekeraz γεια (ahoskatuta geia), ‘lurra’, eta ειδος (ahoskatuta eidos) ‘forma’ edo ‘itxura’ eta beraz, ‘lurraren forma’ esan nahi du) lurraren forma sinplea duen eredu bat da. Geodesian, Lur planeta praktikoki irudikatzeko erabiltzen den elipsoidea, ozeanoen batez besteko altitude-maila hartuz eta maila hau kontinenteen azalaren azpitik zabalduz eratzen dena.
Lur planeta bera geoidea dela esaten da; esfera kamutsa da, hau da, ez da erabat biribila, esfera-formakoa baizik eta poloetan pixka bat zapala da. Zapala denez gero, Lurraren diametroa handiagoa da gerrialdean, ekuatorea deiturikoan, poloetan baino."'Geografian, geoidea Lurraren grabitate-eremuaren gainazal ekipotentziala edo laua da. Imajinatu ozeanoak grabitatearen eraginez soilik finka daitezkeela, eta ez dituztela eragingo ez mareen indarrek ez fenomeno atmosferikoek. Pentsa ezazu, halaber, tunelek ozeanoak lotzen dituztela, ura beren artean askatasunez mugitzeko moduan. Ondoriozko azalera geoidearen irudikapen bat da. Geoidea itsasoaren bataz besteko mailaren (MSL) berdina da gutxi gorabehera, eta, oro har, tokiko itsasoaren batez besteko mailaren desberdina da metro batean gutxi gorabehera. Forma konplexua da.'"
Elipsoidea zer den
Elipsoide bat, funtsean, esfera inperfektua da. Elipse hitzetik dator izena, zirkulu baten antzeko alterazio bat deskribatzeko erabiltzen dena.
Esferek ez bezala, elipsoide baten luzerak, zabalerak eta altuerak ez dute guztiek berdinak izan behar. Hala ere, formaren zeharkako edozein planok elipse edo zirkulu izaten jarraitu behar du. Ekuazio matematiko baten bidez azaltzen da hau. Ekuazio horrek hiru ardatz perpendikular hartzen ditu kontuan, denak erdigunean gurutzatzen direnak:
x2/a2 + y2/b2 + z2/c2 = 1
a, b eta c berdinak badira, forma esfera bat da. Hiru balioetatik bi berdinak badira, forma esferoide bat da, batzuetan biraketa-elipsoide ere esaten zaiona, formaren zeharkako edozein plano elipse bat bailitzateke. Esferoideak bi kategoriatan banatzen dira. Bi balio berdinak hirugarrena baino handiagoak badira, esferoide kamuts edo oblatu bat da. Bitartean, esferoidearen balio bat berdinak diren beste biak baino handiagoa bada, orduan forma esferoide luzanga bat da.
Hainbat arlotako zientzialarik eta matematikariek eredu elipsoidea erabiltzen dute Lurraren eta beste planeta batzuen forma zehaztasun handiagoz definitzeko. Planeta baten hurbileneko eredua eskaintzen duen elipsoide bati "erreferentziazko elipsoidea" esaten zaio, unibertsitateko NAVSTAR Partzuergoaren (UNAVCO) arabera. Lurra modelizatzeko erabiltzen diren neurketa espezifikoei "Lurraren elipsoide" deritze.
Lurrak satelite bidezko argazkietan esfera perfektua dirudien arren, hori ez da egia, gorago aipatu bezala. Planeta, aldiz, askoz zabalagoa da ekuatorean, eta polotik zenbat eta hurbilago egon, orduan eta lauagoa da, edo, beste geometriaren hitzekin esanda, ardatz bat txikiagoa du. Bestela esanda, elipsoide esferoide kamutsa Lurra planetaren hurbileko eredua da. Perfektua ez bada ere, lurreko elipsoideak erabilera asko ditu, GPS koordenatuen trazadura eta hegaldi-ibilbideak barne. Eredu geoide baten datuekin koordinatuta, funtsezkoa da topografia lanetan ere.
Geoidea elipsoidearekin konparatua
Lurraren konposizioak geoideari eragiten dio, eta, beraz, aldaketak egon daitezke horren maldan. Horrek esan nahi du azalera analitikoa dela eta ez gainazal matematikoa elipsoide den bezala. Oro har, lurrazalean oinarritutako datum geodesiko horizontal batekin alderatuta, geoideak ez da inoiz 100 metro baina gehiagoan ezberdintzen. Adibidez, Erresuma Batuan, geoidea eta datum horizontala (OSGB36) 5 metro baino gutxiago aldatzen dira bata bestearekiko.
Nahiz eta Lurra elipsoide gisa, esfera baten ordez, planetaren formaren ulermen zehatzagoa ematen duen, oraindik ere ez da nahikoa. Forma elipsoidea leuna izaten jarraitzen du, topografia kontuan hartu gabe (mendiak, ibarrak, depresioak...). Horregatik esaten da erreferentziazko elipsoideak planeta baten "hurbilketa onena" dela. Irudi zehatzagoa lortzeko, eredu geoide bat erabili behar duzu.
Geoidea oinarri hartzen duten ereduek itsasoaren bataz besteko maila izeneko neurria erabiltzen dute, Lurraren gainazala nola aldatzen den hobeto irudikatzeko. Itsasoaren bataz besteko maila planetaren itsas mailaren azalera litzateke, ura erabat laua balitz, edo marearik eta korronterik gabe. Itsasoaren bataz besteko maila erabilgarria da ereduetarako, urak eragiten baitie grabitazio-erakarpenari, NOAAren arabera. Grabitazio-indarrak indartsuen diren lekuetan — eta Itsasoaren Bataz besteko Maila altuenetan — gainazalaren azpian masa handiagoa dago. Era berean, itsasoaren bataz besteko maila baxuagoa den puntuetan, itsasoaren hondoa beherago egoten da.
Zehazki, eredu geoidea, normalean, lurreko eredu elipsoidea baino maila lokalagoan erabiltzen da.
Edema
Edema gune interstizial edo barrunbeetan likido pilaketa da. Normalean likido interstizialaren kantitatea likidoen homeostasiaren orekaren menpe dago. Interstiziora likidoen jariapenaren igoerak edo likido honen eliminazioaren asaldurak eragiten dute edema.
Patogenia
Edema indar balantze honen desorekari zor zaio. Indar batzuk likidoa kapilarraren barruan mantentzeko joera dute, hauek kapilarreko presio koloidosmotikoa eta interstizioko presio hidrostatikoa dira. Beste indar batzuk, likidoa kapilarretik aterarazten dute, kapilarreko presio hidrostatikoak eta interstizioko presio koloidosmotikoak hain zuzen ere.
Beraz, presio oreka honetan asaldura orok likidoen mugimendua eragingo du. Likidoa gune interstizialera atera dadin baldintza hauek bete behar dira:
Etiologia
Edemen jatorria hainbat patologiatan egon daiteke:
Capaci
Capaci Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Capacik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Monforte de la Sierra
Monforte de la Sierra Salamancako udalerria da, Sierra de Francia eskualdean dagoena.
2009ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera 96 biztanle zituen.
Garazi Hach Embarek
Garazi Hach Embarek Irizar (Madril, 1978ko urriaren 30a) sahararren eskubideen aldeko eusko-saharar ekintzailea da.
Bizitza
1978ko urriaren 30ean jaioa, Saharako Errefuxiatu kanpaleku batean hazi zen. Aita, Mohamed Salem Hach Embarek Euskadiko Saharar ordezkaritzako kidea zena, sahararra zuen. Ama, Gurutze Irizar erizaina, ormaiztegiarra du. 12 zituen Ormaiztegira bizitzera joan zenean.
Filologia ikasketak egin ditu eta ingeles irakasle egiten du lan.
EH Bilduko kidea da eta Orain Errepublikak koalizioaren hautagai-zerrendan aurkeztu zen 2019ko Europako Parlamenturako hauteskundeetan.
2019ko irailaren 24an Erresuma Batuko Alderdi Laboristaren batzarrean izan zen hizlari Mendebaldeko Saharako egoera politikoari buruz.
Tupamaroen Nazio Askapenerako Mugimendua
Tupamaroen Nazio Askapenerako Mugimendua (Movimiento de Liberación Nacional-Tupamaros), eskuarki Tupamaroak (Tupamaros) izen soilaz ezaguna, Uruguaiko mugimendu politiko ezkertiar bat da, 1960ko hamarkadan eta 1970eko hamarkadaren hasieran hiri gerrillatzat jardun zuena. 1989az geroztik Fronte Zabala koalizio politikoan sartuta dago. Tupamaro mugimenduaren izena Tupac Amaru II.a iraultzailearengandik hartu zuten; izan ere, Tupac Amaru II.a, 1780an Peruko Erregeordetzaren aurka indigenek egindako matxinadako buru nagusietako bat izan zen.
Tupamaro ospetsuenak dira haien liderra, Raul Sendic, eta José Mujica, geroago Uruguaiko lehendakari izango zena.
Itsas arrano buruzuri
Itsas arrano buruzuria (Haliaeetus leucocephalus) Haliaeetus generoko animalia da. Hegaztien barruko Accipitridae familian sailkatuta dago. AEBetako ikurreko hegaztia da eta haren armarrian ageri da.
Saint-Julien-de-Gras-Capou
Saint-Julien-de-Gras-Capou Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Ariège departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Julien-de-Gras-Capou udalerrian erroldatutako biztanleak 70 ziren. Familiak 25 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren gizonak), 17 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 4 seme-alabak dituzten bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 30 etxebizitza zeuden, 26 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 1 hutsik zegoen. 25 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 26 etxebizitza nagusietatik 19 bere jabearen bizilekua ziren, 5 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 4 etxek hitu gela zituzten, 4 etxek lau zituzten eta 18 etxek bost zituzten. 22 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 14 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 12 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 45 ziren, horien artean 35 aktiboak ziren eta 10 inaktiboak ziren. 35 pertsona aktiboetatik 33 lanean zeuden (19 gizon eta 14 emakume) eta 2 langabezian zeuden (2 emakume eta 2 emakume). 10 pertsona inaktiboetatik 3 erretiraturik zeuden, 5 ikasten zeuden eta 2 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 2 eraikuntza enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
Itsaso sakoneko meatzaritza
Egunera arte bideraezintzat hartzen zen, baina 2014ko apirilaren 24an Kanadako Nautilus Minerals enpresak eta Papua Ginea Berriko gobernuak hitzarmen bat sinatu zuten azken honen eskumeneko uretatik, 1.600 metroko sakoneran, kobrea, urrea eta zilarra erauzteko. Proiektu aitzindari honek Solwara 1 izena du eta ozeano hondoa ustiatzeko lehen saiakera izango da.
Ustiatutako baliagaiak
Mineralak eta sakonerak
Saint-Julien-de-Gras-Capou
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoak zurgina ziren.
2000. urtean Saint-Julien-de-Gras-Capou udalerrian 9 nekazaritza-ustiategi zeuden, 495 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Iparraldeko itsaslaster ekuatoriala
Itsaslasterraren izendapenak «ekuatorial» adjektiboa badu ere, Iparraldeko itsaslaster ekuatoriala ez dago lotuta ekuatorearekin. Bi ozeanoetan, Kontralaster Ekuatorialak (ekialderantz higitzen da) bereizten du ekuatoreko zirkulaziotik. Ekuatorean bi ozeanoetan dagoen mendebalderanzko fluxuak Hegoaldeko itsaslaster ekuatorialaren parte da.
Iparraldeko itsaslaster ekuatorialak Amerikako herrialde asko elikatzen ditu. Cabo Verdeko uharteen inguruan sortzen da, eta mendebalderantz egiten du alisioek bultzaturik. Antilletaraino iristen da. 300 kilometro zabal da, eta 600 metroko sakonera du.
Akodon oenos
Akodon oenos Akodon generoko animalia da. Karraskarien barruko Sigmodontinae azpifamilia eta Cricetidae familian sailkatuta dago.
New Stanton (Pennsylvania)
New Stanton Pennsylvaniako borough bat da. Westmoreland konderrian kokatua dago. 2010ean 2,173 biztanle zituen, 10.38 kilometro koadrotan banatuta.
Tutuilla (Oregon)
Tutuilla Ameriketako Estatu Batuetako erroldak esleitutako leku bat da. Umatilla konderrian kokatuta dago, Oregon estatuan. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Euskal Herriko Giza Eskubideen Behatokia
Euskal Herriko Giza Eskubideen Behatokia eskubide zibil eta politikoen babeserako eta bere urraketen salaketarako gobernuz kanpoko erakunde bat da. Euskal Herri mailan giza eskubideen esparruan lan egiten duten beste erakunde batzuk bultzatua sortu zen ekimena da, hala nola TAT (Torturaren Aurkako Taldea), Etxerat (euskal espetxeratuen senitartekoen erakundea), Eskubideak (euskal abokatuen erakundea) eta Gurasoak (errepresio poliziala jasan duten gazteen gurasoen elkartea), nazioarte mailan haien lana bideratzeko helburuarekin. Bi norabideko lana, beraz, Euskal Herrian sortzen diren salaketak nazioartera bideratu eta nazioarte mailan jasotako gomendioak eta salaketak Euskal Herrian hedatzen lagundu.
Behatokiaren helburua Nazioarteko Erakunde, Gobernuz Kanpoko Erakunde eta giza eskubideen arloan aritzen diren talde aditu eta espezializatuekin interlokuzio zentro bat eratzea izango da, eskubide zibil eta politikoen bortxaketa ezagutzera emateko modu orokor eta berezituan. Bestalde, Behatokiak nazioarteko instantzia eta auzitegien aurrean egingo du lan, oinarrizko eskubideen urraketa baten zantzuari erantzunez, eta Espainiako eta Frantziako instantziek horiek bermatu ez dituztenean.
Hau guztiarekin batera, oinarrizko eskubideen urraketa ematean horren inguruko informazioa kaleratzea eta ezagutaraztea izango da Behatokiaren lana; horrela, giza eskubideen babes, sustapen eta bermatzearen alde erabilgarria da bere helburu gorena.
Tavagnascoita
Tavagnascoita mineral bat da eta klebelsbergita taldearen kidea da.
Ezaugarriak
Tavagnascoita elementu kimiko mineralaren formula kimikoa hau da:. Sistema ortoerronbikoaren arabera sortzen ditu kristalak.
Carini
Carini Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Carinik honako udalerri hauekin egiten du muga:
Catalão
Catalão Brasilgo Goias estatuan kokatzen den hiria da. 3.778 kilometro karratuko azaleran 75.623 biztanle ditu (2007).
Kamenná (Třebíčeko barrutia)
Kamenná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 213 biztanle ditu eta 6,1 kilometro koadroko azalera. Třebíčeko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1350 urtean egin zen.
Catalão
Catalãorrei Catalano deritze. Hiriak 3.778 kilometro karratuko azalera dauka. Horrek kilometro karratuko 20 biztanle ematen du.
Newton Hamilton (Pennsylvania)
Newton Hamilton Pennsylvaniako borough bat da. Mifflin konderrian kokatua dago. 2010ean 205 biztanle zituen, 0.4 kilometro koadrotan banatuta.
Paraliparis ekaporus
Paraliparis ekaporus Paraliparis generoko animalia da. Arrainen barruko Liparidae familian sailkatzen da.
Carabobo (estatua)
Carabobo Venezuela iparraldeko estatu federala da, Antilletako itsasertzean dagoena. 4.650 km2 eta 1.062.268 biztanle (1981). Hiri nagusiak: Valencia (hiriburua, 367.154 biztanle) eta Puerto Cabello, Venezuelako portu nagusietakoa. Bertan, Venezuelari burujabetasuna ekarri zioten bi gudu irabazi zituen Simón Bolívarrek Espainiako armadaren aurka (1814. eta 1821. urteetan).
Joan Gazteluzar
Joan Gazteluzar (Elbete, ? - Iruñea, 1620) nafar erretaula-munta­tzaile eta arkitekto erromanista izan zen. Iruñeko Nabarreria kalean izan zuen lantegia. Haren erretauletako eskulturak, besteak beste, Ambrosio Bengoetxea, Bernabe Imberto eta Lope de Larrea artista handiek egin zituzten.
Elbetekoa izan zen Gazteluzarren lehenbiziko erretauletako bat, bere sorterrikoa alegia. 1590 baino lehentxeago egina, Mikel goiaingeru, San Paulo eta Santa Helenaren kalitate handiko baxuerliebeak ditu, Ambrosio Bengoetxeak egindakoak, ziur asko. Bengoetxeak berak egin zituen Hiriberriko erretaulako eskulturak; Jasokundea da irudi-multzorik aipagarriena. Erretaularen arkitektura, berriz, Gazteluzarren lana da, Joanes Antxetak Kasedan eta Tafallan erabilitako moldeari jarraiki. 1606an tasatua izan zen.
Horiez gainera, Egues, Imarkoain (1611), Zolina, Paternain eta Eneritzeko erretaula nagusiak egin zituen. Eneritzekoan Bernabe Imbertok zizelkatu zituen eskulturak. Gazteluzarrena izan liteke Arraitzako erretaula nagusia ere. Erretaula txikikoagoak egin zituen Azotz, Larraga eta Ororbiako elizetarako.
Kontralaster Ekuatoriala
Kontralaster Ekuatoriala (edo Iparraldeko Kontralaster Ekuatoriala) Ozeano Atlantikoan, Indiako ozeanoan eta Ozeano Barean mendebaldetik ekialderantz 5º N inguruko latitudean higitzen den azaleko itsaslaster garrantzitsu bat da.
Ozeano Atlantikoan eta Ozeano Barean, Kontralaster Ekuatoriala Iparraldeko Itsaslaster Ekuatorialaren eta Hegoaldeko Itsaslaster Ekuatorialaren artean higitzen da. Indiako ozeanoan, zirkulazioa montzoien eraginpean dago.
El Niño fenomenoa gertatzen den urteetan, Kontralaster Ekuatoriala indartu egiten da Ozeano Barean.
Mahon ibaia
Mahon ibaia (ingelesez River Mahon eta irlanderaz An Mhachan) Irlandako Errepublikako ibai bat da. Ibilbide osoa Waterford konderrian burutzen du, Comeragh mendietan jaio eta Bunmahon udalerrian itsasoratuz.
Dendropsophus elianeae
Dendropsophus elianeae Dendropsophus generoko animalia da. Anfibioen barruko Hylidae familian sailkatuta dago, Anura ordenan.
Isabella Bird
Isabella Lucy Bird (Boroughbridge, North Yorkshire, 1831ko urriaren 15a - Edinburgo, 1904ko urriaren 7a) XIX mendeko esploratzaile, idazle, argazkilari eta naturalista ingelesa izan zen. Berak eta Fanny Jane Butlerrek John Bishop Memorial ospitalea sortu zuten Srinagarren.
Royal Geographical Society k bere barnean onartu zuen lehen emakumea izan zen.
Lehen urteak
1834an, Isabellaren aitaren gaixotasunaren ondorioz, bere familia Tattenhallera aldatu zen. Urte horretan bertan Henrietta jaio zen, Isabellaren ahizpa.
Sei urte zituela, Sir Malpas de Gray Tatton Egerton Hego Cheshireko parlamentuko kide bati galdetu zion: "Zer ona ote zuen, Bird erreberendoak bere alde bozkatzeko".
Isabelaren aitak igandeetan lan egiteaz zuen ikuspuntu eztabaidagarriagatik, bere kongregazioa gutxitzea eragin zuen eta 1842an Birminghamgo San Tomasera aldatzea eskatu zuen. Berriro ere, eragozpen ugari izan zituen. "Harriak eta lokatza" bota zioten eta irainak jasan zituen. Gauzak horrela, 1848an, Isabella eta bere familia Wytonen, Huntingdonshire-n (gaur egun, Cambridgeshire) kokatu ziren Eastbourne- n denbora pasa ondoren.
Bidaiak
Bird erreberendoak 1892an Britainia Handitik alde egin zuen lehenik eta behin, Australiara ondoren Hawaiira joan zen ( Europan Sandwich uharteak izenarekin ezagutzen da).
Isabellak osasun delikatua zuen, eta, gaztetan, bizkarreko min larriak izan zituen, bizitza normala egiten uzten ez ziotenak,, harik eta, berrogei urterekin, doktore batek bidaiatzea gomendatu zion arte. Bidaiatzen hasi baino ez, mundu berri bat ireki zitzaion. "Mundu berri batean bizi izan banintz bezala izan zen, hain aske, hain bizigarri, hain axolagabe, hain interesez beterik, non oheratzea ere sentitzen dudan.- Isabella Bird, Henrietta ahizpari gutunak. Birden 'gutun deskribatzaile distiratsuek' bere harremanei idatziak, bere lehen liburuaren oinarria osatu zuten, An Englishwoman in America (1856), Murrayk argitaratua. John Murray, 'Isabellaren bizitza osoaren editorea izateaz gain, bere lagun hurbilenetakoa bihurtu zen'."Laster eskala luzea egin zuen Sandwich uharteetan (egungo Hawai uharteak), eta han zaldiz ibiltzen ikasi zuen..Han zegoen bitartean, Mauna Kea eta Mauna Loa igo zituen. 1873ko udan Kaliforniako kostaldera iritsi zen eta handik Coloradoko Estes Park haranera joan zen han entzuna zuen airea bikaina zela gaixoentzat. gizon jantzita eta ez alde batera eta ez bestera, baizik eta aurrez aurre gizon bat bezala (nahiz eta Times auzitara eramango zuela mehatxatu zuen, horrela janzten zela esateagatik), 800 milia baino gehiago egin zituen Mendi Harritsuetan 1873an. Bere ahizpari idatzitako gutunak, The Leisure Hour aldizkarian lehen aldiz inprimatuak, Birden laugarren liburua eta beharbada ezagunenari bide eman ziotenn, A Lady 's Life in the Rocky Mountains.
Han ezagutu zuen Jim Nugent, handik denbora batera bere maitasuna adierazi ziona, baina ez zuen bere bizitza legetik kanpoko batekin partekatzeko asmorik izan.
1875ean bere liburu berria argitaratu zuen, The Hawaiian Archipelago izenekoa, eta 1878an Japoniara joan zen, handik Egiptora eta, beranduago, Ingalaterrara. Urte berean, bere ahizpa gaixotu eta hil egin zen, eta John Bishop izeneko doktorearekin ezkondu zen 1881ean.
Bost urte geroago alargun eta bakarrik geratu zen. Une horretan, behartsuenei laguntzea erabaki zuen, eta Indiara bidaiatu zuen erizain gisa. Indian senarraren izena zeraman ospitale bat eta ahizpa gogoratzeko beste bat sortu zituen. Etxera itzuli aurretik Persian eta Kurdistanen barrena bidaiatu zuen, eta han beste liburu bat idatzi zuen: Journeys in Persia and Kurdistan.
Abentura handietan aitzindaria izan zen, ia europarrik bidaiatu ez zuten herrialdeetan egon baitzen, eta are gutxiago emakume europar europarrek. 1894 eta 1897 urteen artean Txinan 15 hilabetez egon zen, horietatik 8 Yangtsean, bere ibaiadarretan eta hauek bainatzen dituzten eskualdeetan igaroz. Shanghaira lau aldiz nabigatu zuen, eta Asiarekiko zuen erakarpenaren adibide gisa "egunero jaialdi bat da Asakusan" idatzi zuen. Bidaiatzen jarraitu zuen, harik eta 1900. urtean Tangerrera bere azken bidaia egin zuen arte.
Heriotza
Marokora egindako bidaia batetik itzuli eta hilabete gutxira, Bird gaixotu eta bere etxean hil zen, Melville 16, Edinburgon, 1904ko urriaren 7an. Bere familiarekin lurperatu zuten Dean hilerrian, hiriaren mendebaldean. Txinarako beste bidaia bat prestatzen ari zen hil zen unean.
Lanak
Bidaietan ikusitakoak eta bildutakoak bere hainbat liburutan jaso zituen
Kamenná (Jihlavako barrutia)
Kamenná Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 189 biztanle ditu eta 6,33 kilometro koadroko azalera. Jihlavako barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1362 urtean egin zen.
Castelbuono
Castelbuono Italiako udalerri bat da. Palermoko probintzian kokatuta dago, Sizilia eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Castelbuonok honako udalerri hauekin egiten du muga:
Elias Wen
Elias Wen, Wen Zizheng 伊利亚·文子正 mandarinez (1896ko azaroaren 19 - 2007ko ekainaren 8) apaiz txinatar ortodoxoa, Errusiatik kanpoko eliza ortodoxoaren apaiz zaharrena izan zen. Asiako toki desberdinetan bizi ondoren, 1957tik aurrera Kalifornian, Ameriketako Estatu Batuetan bizi zen.
Biografia
Eliasek Pekinen zegoela, zazpi urtez, kristau ortodoxoen fedea hartu zuen. 1905tik 1916ra Pekingo Errusiako eskola ortodoxoan ikasi zuen.1916tik 1925ra arte hiri bereko apaizgaitegian ikasi zuen. 1924an diakono eta 1925an apaiz izendatu zuten. 1946an, Shangain, Sinners katedral ortodoxoaren segurtasuneko errektorea izan zen. 1949an, maoisten garaipenaren ondorioz, Hong Kongera ihes egin zuen. 1957an San Frantzizkoko katedral ortodoxora bidali zuten Kalifornian, Ameriketako Estatu Batuetan. Katedral horretan betiko gelditu zen. Eliasek sei seme-alaba izan zituen.
2007ko ekainaren 8an hil zen, 110 urte zituelarik.
Grafiti
Grafitia espazio publikoetan modu ilegalean zein legalean idatzitako edo marraztutako mezua edo marrazkia da. Hau adierazpen artistiko bisuala da. Arte hau Paleolitikotik existitzen da, aro honetako gizakiek marrazkiak (graffitia-k) egiten zituzten kobazuloen paretetan.
Hauek leku askotan ikusten dira; eraikinen hormetan, kaleko lurzoruan, zubietan, autobusetan, arropan, musika albumen azaletan, (rap) abestietako bideoklipetan… Honen eragina mundu osotik zehar dago, leku guztietan graffitiak daudelako.
Batzuen ustez hau bandalismoa eta zaborra da, baina beste batzuek arte (adierazpen artistiko) bezala ikusten dute. Graffiti bat jabetza publiko edo pribatu baten baimenik gabe egiteak hainbat ondorio ekar ditzake, jazarpena edota atxiloketa haien artean.
Graffiti forma ohikoenen artean “tagging”-a dago, norberaren izena edo logoa estilizatzearen ekintza. Hau New Yorken eta Philadelphian egiten hasi zen, gero mundu osotik zabaldu zen.
Arte honek ez du bilatzen merkaturatzea eta artearen merkatua, honen ekoizpen baldintzak eta natura kontuan hartuta, irabazi-asmorik gabeko artea dela argi dago. Haren helburua ez da produktu bat saltzea ezta mezu instituzional bat izatea/helaraztea. Hezigaiztasun ebidentzia, ideia sexual edo poetiko… izan daiteke.
1960. hamarkadaren amaieran aktibista politikoek graffiti-a erabiltzen zuten adierazpen tresna gisa.
1970. hamarkadaren hasieratik aurrera graffiti kultura Hip Hop-arekin lotzen hasi zen. Pandillek (“Savage Nomads”, “La Familia”, “Savage Skulls”…) graffiti-aren bidez komunikatzen ziren. JULIO 204 (puertorricarra) New Yorken graffiti-ak egiten zituzten artista lehenengoen artean zegoen. Hau “Savage Skulls” pandillaren kide zen, eta haren ezizena (JULIO 204) bere auzoan zehar idazten zuen. Honetaz gain, TAKI 183 (grekoa), TRACY 168 (amerikarra) eta PHASE 2 (amerikarra) garrantzia handia dute ere.
Hip Hop-a osatzen duten lau oinarrien artean graffiti-a da elementu eztabaidagarriena/polemikoena. Graffiti-aren aintzindari nabarmen askoren ustez (Lady Pink, Blade, Fargo, Fuzz One, Coco 144…) graffiti-a ez da Hip Hop-aren elementu bat. Grandmaster Flash Dj-ak iritzi berdina du. Bestalde, badago erlazio hau existitzen dela defendatzen dutenak, Jeff Chang (kazetaria eta musika kritikoa) adibidez.
Eztabaida hau orain dela hainbat urte existitzen da, lotura hau onartzen ez dutenek diote lotura hau mito bat, lokarri artifizial bat, edota interes ekonomikoen ondorioz eragindakoa dela.
.
Grafitiaren sorrera
60ko hamarkadaren bukaeran, New Yorkeko metroan, gazte bat bere ezizen (Tag) TAKI 183 hasi zen idazten. Ondoren autobus-geltoki, monumentu publiko eta Manhattango metro-geltokian jarraitu zuen. Horren ondorioz, gazte askok, TAKI 183 bezala, bere ezizena sinatzen hasi ziren, edonork bere ezizena (Tag) ezagutu zezan.
80ko hamarkadan, Hip hoparen sorrerak Estatu Batuetan bultzada ikaragarria eman zion adierazpen era honi.
Jarduteko era
Grafitilari batzuk talde (Crew) bat osatzen dute taldearen ezizena sinatzeko, besteek berriz, bere ezizen pertsonalarekin (tag) sinatzen dute.
Halaber, grafia motek ez dute garrantzi handirik sinadura kopuruen ondoan.
Normalean, grafitilariak klase erdi eta klase baxukoak dira eta haien auzoetan hasten dira sinatzen eta margotzen; ondoren, beste lekuetara mugitzen dira haien lanak egiteko.
Teknika eta materialak
Teknika ugari erabili izan dira. Hasiera batean, tamaina txikiko errotuladoreekin hasi ziren baina denbora igaro ahala punta lodiagoa zuten errotuladoreak erabiltzen hasi ziren. Hauek tinta edo bonbilla lakaz betetzearekin aski zen.
Hala eta guztiz ere, grafitilarien tresnarik erabiliena espraia da. Garai haietan kolore gutxi zeuden erabiltzeko baina urteak igaro ahala, kolore sorta handiagoa egoteaz gain pita (cap) mota ugari dago.
Lorcières
Lorcières Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Cantal departamenduan dago, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lorcières udalerrian erroldatutako biztanleak 205 ziren. Familiak 82 ziren, horien artean 24 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 23 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 161 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 58 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 146 etxeak ziren eta 15 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 73 bere jabearen bizilekua ziren, 9 alokairuan okupaturik zeuden eta 6 doan lagata zeuden; 2 etxek bi gela zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 17 etxek lau zituzten eta 55 etxek bost zituzten. 80 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 28 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 41 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 122 ziren, horien artean 78 aktiboak ziren eta 44 inaktiboak ziren. 78 pertsona aktiboetatik 72 lanean zeuden (48 gizon eta 24 emakume) eta 6 langabezian zeuden (2 gizon eta 4 emakume). 44 pertsona inaktiboetatik 24 erretiraturik zeuden, 9 ikasten zeuden eta 11 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Lorcières udalerrian 91 unitate fiskal zeuden, 200,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 11.267 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 3 komertzioetatik, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra zurgina zen.
2000. urtean Lorcières udalerrian 31 nekazaritza-ustiategi zeuden, 1.269 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Fusaerdi
Fusaerdi musikan biribil baten hirurogeitalaurena irauten duen musika irudia da. Frantzian quadruple croche deitzen da; Erresuma Batuan eta Kanadan, hemidemisemiquaver (kortxea erdiaren erdiaren erdia); eta AEBetan, sixty-forth note (nota hirurogeitalaurena).
Lau isats edo neuma daramatza. Neuma horiek dituzten beste notak bezala, zenbait fusaerdi bata bestetik gertu eta konpas berean daudenean, lau neuma horiek elkartu egiten dira eta lau barra horizontal edo okertu bihurtzen.
Koru musikan ez da ohikoa fusaerdirik banatzea, beren laburraren ondorioz.
Haren erdia dirauenari garrapatea esaten zaio.
Alan Moorehead
Alan McCrae Moorehead (Melbourne, 1910eko uztailaren 22a - Londres, 1983ko irailaren 29a) australiar gerra-berriemaile eta idazlea izan zen.
Melbourneko Unibertsitatean egin zituen ikasketak, 1937an Londresera bidaiatu zuen eta Daily Express egunkarian hasi zen lanean. Bigarren Mundu Gerran Ekialde Ertaineko, Asiako, Mediterraneoko eta Ipar-Mendebaldeko Europako kanpainen berri eman zuen. Britainiar Inperioko Ordeneko ofizial izendatu zuten.
Lennart Carleson
Lennart Carleson (Stockholm, 1928ko martxoaren 18a) suediar matematikaria da. 1950ean doktoregoa eskuratu zuen Uppsalako Unibertsitatean, eta hango irakasle izan zen 1955etik aurrera. Ekarpen garrantzitsuak egin dizkio Fourierren analisiari eta analisi konplexuari. Horrez gainera, Bochner-Rieszen batezbestekoei buruzko emaitza garrantzitsuak lortu ditu, baita Hènonen aplikazioei buruzkoak ere.
La Chaussaire
La Chaussaire Frantziako udalerria da, Maine eta Loira departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an La Chaussaire udalerrian erroldatutako biztanleak 721 ziren. Familiak 282 ziren, horien artean 59 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 22 bakarrik bizi ziren emakumeak), 93 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 119 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 11 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 448 ziren, horien artean 377 aktiboak ziren eta 71 inaktiboak ziren. 377 pertsona aktiboetatik 360 lanean zeuden (193 gizon eta 167 emakume) eta 17 langabezian zeuden (8 gizon eta 9 emakume). 71 pertsona inaktiboetatik 44 erretiraturik zeuden, 13 ikasten zeuden eta 14 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an La Chaussaire udalerrian 302 unitate fiskal zeuden, 798 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.207 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 29 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 10 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 1 finantziazio enpresa zen, 3 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.