cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Martinsville city konderria (Virginia)
Geografia
Martinsville city konderriak 2,851 kilometro koadro ditu. Horietatik 13 ura dira. Beste 2,838 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 484,78 da.
Determinismo
Determinismo fisikoa edo nomologikoa.
Teoria hau munduaren ikuspegi mekanizistaren gainean eraikitzen da, hau da, errealitatea mekanismo edo makina handi bat bezala irudikatzen du. Horrela, planteamendu honek baieztatzen du errealitate oro determinatua (kausatua) dagoela lege naturalen bidez, hots, gertaera fisiko bakoitzerako kausa fisiko bat dagoela. Adimena garuneko jarduera materiala dela (bulkada kimikoak) uste badugu, orduan gure pentsamenduak eta erabakiak ere aurrez zehaztuta daude. Hortaz, izaki bizidun guztien portaera lege finkoetan oinarritzen da. Mekanika klasikoa eta erlatibitatearen teoria denborazko eboluzioaren legeak postulatzen dituzten teoriak direnez, deterministak dira. Determinismo mota hau, maiz, Laplaceren deabruaren esperimentu mentalarekin ilustratzen da. Pierre Simon Laplace eta Albert Einsten determinismo fisikoaren defendatzaile garrantzitsuak izan ziren.
Martinsville city konderria (Virginia)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 13,821 pertsonetatik 7,259 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 552 dira. 6,191 beltzak edo afroamerikarrak. 18 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 127 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 10 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 216 pertsonek kokatzen zuten.
Determinismo
Determinismo kosmologikoa.
Natur zientzietan, oro har, determinismo indartsua determinismo kosmologikoaren sinonimoa da, unibertsoa (baita gu ere) lege fisiko hautsezinek zuzentzen dutela baieztatzen duena; beraz, gertatzen den guztia horrela gertatzen da, inoiz ezin izan delako beste era batean gertatu. Teoria honen defendatzaile nagusiak estoikoak izan ziren.
Determinismo genetikoa.
Determinismo genetikoa izaki bizidunen portaeraren azalpenean zentratzen da, animalia eta gizakiengan bereziki. Determinismo genetikoak baieztatzen du, bere bertsiorik indartsuenean, gu ez garela askeak, gure geneek baldintzatzen edo determinatzen gaituztelako. Bertsiorik ahulenetan, berriz, argudiatzen du, oro har, gure nortasuna, eta neurri handi batean gure arrakasta eta ekintzak gure geneei lotuta daudela. Laburbilduz, teoria honek izakien portaera kode genetikoak zehazten duela aldarrikatzen du eta hortaz, planteamendu honen arabera, gure geneen adierazpena baino ez gara. Richard Dawkins korronte honetako ordezkari nagusia da, izan ere, geneek hautespen naturalean duten papera teorikoki interpretatu eta darwinismo tradizionalaren irakurketa "genetikoa" egin zuen.
Ingurune determinismoa edo konduktismoa.
Ikuspuntu honen arabera, gure jokabidea zehazten dutenak ingurumen-faktoreak dira. Faktore horiek hainbat motatakoak izan daitezke: sozialak, kulturalak, familiarrak… Baina, oro har, hezkuntza- edo ikaskuntza-faktoreak izaten dira, hau da, jaso eta ikasten ditugun faktoreek determinatzen dute gure portaera. Esate baterako, arrisku-egoera batean korrika irteteko ekintza ingurumen-egoera zehatz baten aurrean ikasitako erreakzioa edo erantzuna da. Beraz, jarrera honen defendatzaileek diote edozein ekintza ingurumen-baldintzen erantzun gisa uler daitekeela; horregatik, aldatu egin daiteke, baldintzen eragina ikaskuntzaren bidez aldatuz. Horretarako, ekintza positiboak sariekin sustatuko dira eta ekintza negatiboak, ordea, zigorrekin saihestuko dira. B. F. Skinner psikologoak jarrera hau defendatzen zuen, J. B. Watsonekin batera.
Determinismo geografikoa.
Pentsalari askorentzat, batez ere XIX. mendearen bigarren erdialdekoentzat eta XX. mendearen lehen erdialdekoentzat, kokapen geografikoak gizarteak kolektibo gisa determinatzen ditu, eta baita gizakia gizabanako gisa eta bere garapen sozioekonomiko eta kulturalaren mailan ere. Horrenbestez, gizakiek inguruneak ezarritako baldintzetara egokitu behar dute. "Eskola geografiko" hori Friedrich Ratzel geografo alemaniarrak bultzatutakotzat jotzen da. Ellen Churchill Semple geografo estatubatuarrak ideia horiek muturreraino eraman zituen Influences of Geographic Environment on the Basis of Ratzel's System of Anthropo-geography lanean. Horrez gain, esan ohi da naziak zenbait alderditan determinismo geografikoan oinarritu zirela, Darwinen espezieen eboluzioaren teoriarekin bat eginez. Izan ere, naziek arraza “arioa” onena zela adierazten zuten, haien jaioterriko baldintza geografikoak giza arrazaren eboluziorako onenak zirelako. Mota honetako determinismoaren aldaera bat determinismo klimatikoa da, kultura eta historia zonaldearen ezaugarri klimatikoek baldintzatzen edo determinatzen dutela defendatzen duena. Determinismo mota horren adibide bat Ellsworth Huntingtonek bere Civilization and climate eta The Pulse of Asia lanetan planteatzen duena da.
Determinismo ekonomikoa edo materialismo historikoa.
Teoria honen arabera, gizarteen bilakaera faktore ekonomiko eta teknologikoek gobernatzen edo mugatzen dute, hau da,  produkzio mailan eta, oro har, ekonomian gertatzen denak gizarte osoari ematen dio itxura. Horrela, teknologiek, produkzio indarrek eta produkzio harremanek instituzio sozialak (politikoak, erlijiosoak, juridikoak, hezkuntza, familia…) determinatzen dituzte eta hauek, modu berean, gizabanakoen ideia eta balioei ematen diete itxura. Ondorioz, materialismo historiko marxistak defendatzen du ez dela gizabanakoen kontzientzia haien izate soziala determinatzen duena; aitzitik, gizabanakoen izate soziala da haien kontzientzia mugatzen duena eta izate soziala, ekoizpeneko harreman ekonomikoek, ondasun materialak ekoizteko moduek... osatzen dute. Karl Marx izan zen teoria honen defendatzaile aipagarriena.
Determinismo teologikoa.
Jainkoak munduaren historian gertatu diren, gertatzen diren eta gertatuko diren gertaera guztiak determinatzen dituela baieztatzen duen ikuspegia da. Determinismo teologikoaren jarrera honela laburbildu daiteke: "Jainkoak dena baldin badaki, berak gauza guztiak bere irizpidearen arabera determinatu dituelako izango da; hortaz, Jainkoa da giza ekintzen kausa". Determinismo teologikoak, ondorioz, kausa-katea kausarik gabeko lehenengo kausa batera eramaten du, eta hau Jainkoa da (Tomas Akinokoak Jainkoaren existentzia frogatzeko erabilitako bigarren bidean oinarrituta). Zenbat eta gehiago azpimarratzen den Jainkoaren boterea eta ezagutza osoa edo absolutua, orduan eta leku gutxiago dago izaki autonomo eta moralki arduratsuak garela argudiatzeko, izan ere, Jainkoa orojakilea eta ahalguztiduna bada, orduan ezagutzen du etorkizunean hartzen dugun erabaki bakoitza, eta horrek esan nahi du erabaki “aske” bat hartzen dugunean, Jainkoak jada taxutu digun ekintza bat betetzen ari garela. Hainbat filosofo eta teologo saiatu dira arazo honi aurre egiten. Kalbinismoak, bere adar muturrekoenetan, gizakiak hautamenik ez duela eta aldez aurretik determinatua dagoela mantentzen du; protestantismoaren beste korronte batzuk, berriz, determinismoaren aurka jotzen dute, adieraziz Jainkoa ahalguztiduna bada gizakia ere aske egin dezakeela, gizakiok zer egingo dugun jakin arren; hau da, Jainkoa eta gizakia elkarrekin direla giza ekintzen egileak.
Determinismo linguistikoa.
Ikuspuntu honek baieztatzen du gure hizkuntzak erabaki edo gutxienez mugatu egiten dituela pentsatu eta esan ditzakegun gauzak, eta horren eraginez jakin ditzakegunak ere. Harry Hoijer izeneko linguista eta antropologo estatubatuarrak lehen aldiz erabilitako Sapir-Whorfen hipotesiak argudiatzen du gizabanakoek erabiltzen dituzten egitura gramatikaletan oinarrituta esperimentatzen dutela mundua.
Determinismo psikikoa.
Determinismo psikikoa psikoanalisiaren kontzeptu bat da, giza portaera herentziak, biologiak, hezkuntzak, aiurriak… eragindako barne-egoera psikologikoak edo inkontzientearen izaerak baldintzatzen duela argudiatzen duena. Beraz, giza portaera oro, pentsamenduak eta sentimenduak barne hartuta, lege psikologiko konplexuen ezinbesteko emaitzak dira, giza portaeren kausa- eta efektu-erlazioak deskribatzen dituztenak. Epaitegietan zenbaitetan eman diren kasuak aipatu ditzakegu determinismo mota honen adibide moduan: justizia auzitegian, akusatuaren zigorra ez dago zehaztuta delituaren norainokoaren arabera bakarrik; akusatuaren erantzukizuna ere kontuan hartzen da eta horretan eragin dezaketen faktoreak ere, besteak beste, akusatuaren egoera psikologikoa. Sigmud Freud, psikoanalisiaren aitatzat jotzen dena, determinismo mota honen ordezkari nabarmena da. Gottfried Leibniz izeneko filosofo alemaniarrak ere determinismo psikikoaren alde egin zuen, gure nahimena gehien erakartzen duenak gure jokaera zuzentzen duela baieztatuz.
Erantzukizun moralaren inplikazioa.
Eztabaidarako funtsezkoa den gai bat determinismoak moralean duen inplikazioa da. Ezin gara moralki gure ekintzen erantzule izan gure ekintzak kausalki determinatuta badaude eta ez badira gure aukeramen moralaren emaitza. Horrela, gaizkile "errudunak" zigortzeko dugun eskubidea ezabatu egiten da, ezin zaielako beren ekintzen erantzule egin. Horrekin jarraituz, determinismo gogorra bereziki kritikatzen da judizio moral tradizionalak ezinezkoak direla uste izateagatik.
Aukeramen askearen auzia.
Filosofoek determinismoaren eta aukeramen askearen arteko harremanak eztabaidatu dituzte. Lau posizio bereizi daitezke. Alde batetik, konpatibilistak edo bateragarritasun zaleak egongo lirateke, askatasuna eta determinismoa batera existitu daitezkeela defendatzen dutenak. John Martin Fischer filosofo estatubatuarra izan zen ikuspuntu honen defendatzaile aipagarria. Halaber, determinismoa askatasunerako ezinbesteko baldintza dela argudiatzera iritsi zen Hume. Askok hautamen askearen eta determinismoaren arteko itxurazko gatazkaz ohartarazten zuten bitartean, Humek beste gatazka bat sumatu zuen, arazoa kontrako ikuspegitik ikusita: erabakimen askea eta indeterminismoa bateraezinak dira. Egindako ekintzak aurreko gertaerek zehazten ez badituzte, ekintzak guztiz ausazkoak izango dira. Gainera, ez baldin badaude gizabanakoaren izaeraren edo nortasunaren (besteak beste, desio, lehentasun edo balioen) arabera zehaztuta, nola izan liteke norbait bere izaeraren ondorio ez den ekintza baten erantzule izatea, ekintza hori ausazkoa izanik? Badirudi aukeramen askeak determinismoaren beharra duela, bestela eragilea eta ekintza ez bailirateke konektatuta egongo. Beraz, Humeren arabera, hautamen askeak eta determinismoak elkarren kontrakoak diruditen arren, aldi berean badirudi hautamen askeak determinismoaren beharra duela.
Beste hiru ikuspegitan, ordea, bien arteko koexistentzia ukatzen da, determinismoaren eta erabakimen askearen artean bateraezintasuna dagoela defendatuz; horregatik, filosofoek bata edo bestea aukeratu behar dute. Batetik, indeterminista gogorrek edo pesimista bateraezinek baieztatzen dute determinismoa eta aukeramen askea ez direla existitzen. Bigarrenik, libertarioek askatasuna onartzen dute baina determinismoa ukatzen dute. Azkenik, determinista gogorrek, askatasuna baztertzen dute eta determinismoa onartzen dute: Aukeramen askearen aurkako argudio estandarra, J.J.C. Smart filosofoak proposatutakoa da. Haren arabera, determinismoa egiazkoa edo faltsua izanda, hautamen askea baztertu behar dugu. Alde batetik, determinismoa egiazkoa bada, gure ekintza guztiak baldintzatuak dira eta askeak ez garela ondorioztatzen da; bestetik, determinismoa faltsua bada, gure ekintzak ausazkoak direla uste da, eta, ondorioz, ez dirudi askeak direnik, gertatu dena kontrolatzeko aukerarik ez genuelako.
Horren aurka, Jean-Paul Sartrek, erabat askeak garela sostengatu zuen, eta baita erabateko erantzukizuna dugula ere. Horregatik adierazi zuen aske izatera kondenatuta gaudela. Halaber, Sartrek argudiatzen du pertsonek erantzukizuna saihestu nahi dutela determinismoaren atzean ezkutatuz: "(...) beti gaude determinismoaren atzean ezkutatzeko prest, askatasunak astintzen edo kezkatzen bagaitu edo aitzakiaren bat behar badugu". Bestalde, Karl Popperrek uste du determinismoa eta indeterminismoa posizio arazotsuak direla eta arrazionalismo kritiko eboluzionistan oinarritutako hirugarren bide bat proposatzen du, giza askatasunaren arazoari erantzuteko. Hasteko, zoriaren eta determinismoaren artean erdiko posiziorik ez dagoela dioen tesia oso dogmatikoa ez ezik, zentzugabea dela ere adierazten du. Popperrek ausazkotasunaren eta determinismoaren konbinazio baten alde egiten du, determinismo osoaren eta erabateko ausazkotasunaren artean oreka moduko bat egon behar dela argudiatuz. Ikuspegi hau 1965. urtean Washingtoneko Unibertsitatean emandako hitzaldian erabilitako "erlojuen eta hodeien" metaforaren bidez azaltzen du.
Estoikoen aburuz, ostera, munduko gertaera guztiak hertsiki determinaturik daude eta gizakia logos unibertsalaren parte da. Horregatik, askatasuna gure berezko patuaren onarpenean datza. Printzipio gidari adimentsu batez hornitutako kosmosaren kontzepzioak munduaren ikuspegi determinista bat sortzen du, non ez dagoen ezer zorizkorik: dena lege arrazional batek gobernatzen du (logosa), zeina immanentea eta beharrezkoa den. Hori dela eta, estoikoek benetako askatasuna logos delakoaren araberako bizitzan dagoela diote, norberaren baitan dauden gauzetan erabakiz eta gure baitan ez dauden gauzak onartuz. Horrela, natura onartuz bizi den jakintsua benetan askea da eta natura onartzen ez duen "ergela", aldiz, morroia.
Historia.
Determinismoa presente egon da mendebaldeko zein ekialdeko tradizioetan. Gai hau jorratu duten pentsalari nagusietako batzuk aipagarriak dira, hala nola, Heraklito, Leuzipo, Marko Aurelio, Omar Khayam, Thomas Hobbes, Baruch Spinoza, Gottfried Wilhelm Leibniz, David Hume, Pierre-Simon Laplace, Arthur Schopenhauer, William James, Friedrich Nietzsche eta Albert Einsten.
Mendebaldeko tradizioa.
Mendebaldeko historian, determinismoaren elementu batzuk, Grezian, K.a. VI. mendean, Heraklitok (natura logos izeneko lege batek gobernatzen duela planteatu zuen), Leuzipok eta Demokritok (atomismo mekanizistaren teoriaren hasiera markatu zutenak) adierazi zituzten. Determinismoaren lehen nozio osoa edo erabatekoa, dirudienez, estoikoekin sortzen da, determinismo kausal unibertsalaren teoriaren zati gisa. Estoikoen etika, alde guztietan dagoen indar aldaezin eta mugiezinean oinarritzen zen, nahiz eta gizakiok ez ikusi eta ezjakinean jardun, aske garela uste izanda. Patuak, nahiz eta batzuetan krudela izan, beti jokatzen du izateko arrazoi batekin; horregatik argudiatzen zuten ez garela etorkizunaz kezkatu behar, izan ere "gertatu behar dena gertatuko da". Aristotelesen ustez, bestalde, lotura beharrezkoa dago amaiera-nahiaren, deliberazioaren, erabakiaren eta ekintzaren artean. Aristotelesek natura ere aipatzen du, desiraren eta ekintzaren kausa erabakigarri gisa. Epiktetoren idazkiak, pentsamendu erdi platoniko eta kristau primitiboarekin batera, instrumentalak izan ziren determinismoaren garapen honetan. Agustin Hiponakoak determinismo teologikoa sartu zuen kristautasunean K.o. 412an, aurreko egile kristau guztiek, aldiz, determinismo estoiko eta gnostikoaren aurkako hautua babestu zuten. Horrez gain,Moises Maimonides filosofo judua Jainko orojakile baten inplikazio deterministei buruz mintzatu zen.
Ilustrazioan ere determinismoa oso eztabaidatua izan zen. Kantek determinismoa onartzen zuen fenomenoen munduari dagokionez, baina baztertu egiten zuen giza askatasunaren esparruan, autonomia morala aldeztuz. Fichtek ere auzi honi buruz hausnartu zuen, eta berak baieztatzen zuen askatasuna nahiago bazen determinismoaren aurrean, idealismoa aukeratu behar zela, eta ez materialismoa. Pentsalari existentzialista gehienek determinismoaren aurka egin dute, ikuspuntu etiko eta antropologikotik ikusmolde hori pertsonak erabakitzeko duen aukeramen askearen aurkakoa zela argudiatuz; hautatzeko behar hori beharrezkoa da existentzialistentzat, gizakia existitzeko baldintza gisa, eta horregatik ezin zaio ukatu. Mendebaldeko determinismoa, sarritan, newton dar fisikarekin lotzen da, unibertsoaren materia fisikoa, lege finko eta ezagunen multzo baten menpe jardunez irudikatzen duena. Newtondar fisikan aipatzen den "bilar bolaren" hipotesiak, unibertsoaren hasierako baldintzak ezarri ondoren, unibertsoaren gainerako historiak ezinbestean jarraitzen duela argudiatzen du. Benetan posible izango balitz materia fisikoaren eta materia hori zuzentzen duten lege guztien ezagutza osoa izatea edozein unetan, orduan teorikoki posible izango litzateke noizbait gertatuko den gertaeraren denbora eta lekua kalkulatzea (Laplaceren deabrua). Zentzu horretan, unibertsoko oinarrizko partikulek bilar-mahai batean dauden bolak bezala jarduten dute, elkarren artean mugituz eta kolpatuz, aurreikusteko moduko emaitzak sortzeko moduan.
Newtondar mekanika eta ondorengo teoria fisikoak behaketen eta esperimentuen emaitza dira, eta, beraz, "denak nola funtzionatzen duen" deskribatzen dute. Hala ere, mendebaldeko antzinako zientzialariek, kausa baten eta ikusitako efektu baten artean lotura logikoak zeudela aurkitzen zutenean, lege natural absolutu batzuk ere egon behar zirela uste zuten. Dena gidatzen duten lege natural perfektuetan sinesteak, espero beharko genukeena deskribatu beharrean, mundua gobernatzen duten lege sinple eta unibertsalen multzo bat bilatzera eraman zuen gizadia. Mugimendu honek mendebaldeko filosofian ikuspuntu deterministak bultzatu zituen, baita panteismo klasikoarekin lotutako ikuspuntu teologikoak ere.
Ekialdeko tradizioa.
Unibertso osoa sistema determinista delako tesia edo sinesmena erlijioan, filosofian eta baita ekialdeko literaturan ere artikulatu da. Indiako azpikontinenteko eskola filosofikoetan, Karma kontzeptuak determinismoaren mendebaldeko kontzeptuaren antzeko gai filosofikoak jorratzen ditu. Karma, berpizkunde ziklo osoa (Saṃsāra) eragiten duen mekanismo espiritual bat bezala ulertzen da. Karma, positiboa zein negatiboa izan, gizabanako batek bere bizitzan zehar egiten dituen ekintzen arabera metatzen da, eta, hiltzean, bere hurrengo bizitzaren izaera zehazten du. Indiako jatorrizko erlijio gehienek neurri bateraino eusten diote sinesmen horri, bereziki hinduismoak, jainismoak, sikhismoak eta budismoak.
Karmaren eta erabakimen askearen arteko elkarrekintzari buruzko iritziak ugariak dira eta oso ezberdinak. Adibidez, sikhismoan, Jainkoaren graziak (gurtzaren bidez lortzen dena), zor karmikoak ezaba ditzake. Hortaz, Karmaren printzipioa Jainko monoteista batekin berregiten den sinesmena da. Jainismoak, bestalde, bateragarritasun moduko batean sinesten du, non gertaeren zikloa erabat mekanizista den, esku-hartze jainkotiarra baztertuz. Jainistek errealitatearen ikuspegi atomikoa dute, eta karmaren partikulek unibertsoaren oinarrizko eraikuntza mikroskopikoko materiala osatzen dutela defendatzen dute (teoria atomiko modernoaren antza du).
Filosofia budistan ohikoak dira zenbait kontzeptu, aditu batzuek determinista gisa deskribatzen dituztenak hainbat mailatan. Determinismo gogor bat sostengatzeko eusten den kontzeptu bat, menpeko jatorriaren ideia da, fenomeno guztiak, nahitaez, beste fenomeno batek eragindakoak direla baieztatzen duena. Filosofia budista tradizionalean, kontzeptu hau Saṃsāra zikloaren funtzionamendua azaltzeko erabiltzen da; ekintza guztiek indar karmikoa dute, etorkizunean emaitzak erakutsiko dituena. Bestela esanda, bidezko edo bidegabeko ekintzek nahitaez erantzun onak edo txarrak eragingo dituzte etorkizunean.
Aditu askok deterministatzat hartzen duten beste kontzeptu budista bat “ez izatearen” ideia da, edo anatta. Budismoan, argiztapena lortzeak esan nahi du gizakiengan "arima" dei daitekeen izateko funtsezko nukleorik ez dagoela ohartzea, eta gizakiak etengabe aldatzen ari diren hainbat faktorez eginak daudela onartzea, Samsāraren zikloarekin lotzen dituztenak. Aditu batzuek diote niaren existentzia baztertzeak nahitaez ezeztatzen dituela hautamen askearen eta erruduntasun moralaren ideiak. Ikuspegi horretatik, “ni” autonomorik ez badago, eta gertaera guztiak nahitaez beste faktore batzuek eragindakoak badira, orduan ezin da esan autonomiarik dagoenik. Beste ikerlari batzuk, ordea, ez daude ados, unibertsoaren kontzepzio budistak bateragarritasun modu bat ahalbidetzen duela argudiatuta. Budismoak bi maila ezberdinetan gertatzen den errealitatea ulertzen du, argiztatuek soilik benetan uler dezaketen azken errealitatea, eta errealitate material faltsu eta ilusiozkoa. Beraz, budismoak erabakimen askea errealitate materialari dagokion nozio bat bezala hautematen du; jatorri ez-propio eta dependentzia bezalako kontzeptuak, ordea, azken errealitateari dagozkio. Bion arteko trantsizioa benetan uler dezake, budistek diotenez, argiztapena lortu duen norbaitek.
Anolis monteverde
Anolis monteverde Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Rukia longirostra
Rukia longirostra Rukia generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Luis Antonio de Vega
Luis Antonio de Vega Rubio (Bilbo, 1900 - Madril, 1977) gaztelaniaz idatzi zuen idazle ezaguna izan zen. Arabista handia,, eleberrigile, kazetaria eta, horrez gain, gourmet ezaguna izan zen.
Biografia
Oso gazte New Yorkeko aldizkari baten narrazio lehiaketa bat irabazi zuen. 1917tik 1922ra El Nervión egunkariaren erredaktorea izan zen. 1922tik 1926ra El Pueblo Vascon aritu zen. 1923tik ere Euskalerriaren Alde aldizkariaren kolaboratzailea izan zen. 1926an Marokoko Laracheko Eskola Arabiarrean zuzendariaren plaza eman zioten eta 1934an Tetuangoan. 1936ko gerra hasi zenean Espainiako Informaciones aldizkariaren berriketari bezala Erroman zegoen. Frankisten aldera pasata, Burgosko Dirección General de Prensa y Propaganda zelakoan kokatu zuten. 1937an Donostian plazaratu zen Domingo aldizkariaren erredaktore-buru izan zen. Gerra ondoren Vida Vasca aldizkarian kolaboratu zuen.
Gastronomia
Gastronomiari buruzko liburu eta artikulu asko idatzi zituen:
Cabañas (Honduras)
Cabañas Hondurasko La Paz departamenduko udalerri bat da. 152 km²ko azalera du eta 2013ko datuen arabera 3180 biztanle zituen.
Arkatzontzi
Arkatzontzia arkatzak, boligrafoak eta beste marrazteko edo idazteko tresna batzuk ordenatuta gordetzeko eta zenbait egoeratan azkar erabiltzeko eskuragarri mantentzeko ontzia da.
Portmellon
, 'Porthmelin', Ingalaterrako Kornualles konderriko kostaldeko herri bat da.
Telmatobiidae
Telmatobiidae edo, sailkapenen arabera, Telmatobiinae Hego Amerikan bakarrik bizi diren igel familia bat (edo azpifamilia bat) da. 2011tik aurrera familia gisa hartu izan da, baina oraindik ere azpifamiliatan banatzeko ohitura dago.
Azpifamiliatzat hartzen denean Leptodactylidaeren barruan sailkatzen dira. Baina azpifamilia honek hainbat errebisio izan ditu eta genero gehienak beste nonbaiten sailkatuak izan dira jada. Hori dela eta Leptodactylidae familiaren barruan zeuden igel askok beste familia batean dute lekua orin. Gaur egun Telmatobius generoa baizik ez da mantentzen bertan, eta beraz familia edo azpifamilia monogenerikoa da egun. Egile batzuek Batrachophrynus generoa ere proposatzen dute Telmatobiusetik aparte.
Genero klasikoak
Sailkapen originalak honako generoak barnebiltzen zituen:
Gaur egungo sailkapena
Telmatobiidae barruan asignatutako genero gehienak beste familia batzuetara mugitu dira. Batrachophrynus generoko igelak Telmatobiusen barruan sartzen baditugu, genero bakarra mantentzen da:
Mogurnda thermophila
Mogurnda thermophila Mogurnda generoko animalia da. Arrainen barruko Eleotridae familian sailkatzen da.
Zangroizko geltokia
Geralekua nasa eta trenbide bakarrekoa da, eta kanpoaldean autobus geralekua dago.
Endingen (Argovia)
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Zangroizko geltokia
Kokapena
Trenbide kokapenari erreparatuz, geralekua, itsas mailatik 5 metrora, zabalera metrikoa duen Lutxana-Sondika trenbidearen parte da, 3,165. puntu kilometrikoan kokatuta.
Sarbideak
Geralekuak arrapala bidezko sarbide bakarra du.
Kokapena
Trenbide kokapenari erreparatuz, geralekua zabalera metrikoa duen Lutxana-Sondika trenbidearen parte da, 3,165. puntu kilometrikoan kokatuta.
Historia
1890eko maiatzaren 14an Lutxanatik Mungiarako Burdinbide Konpainiak Lutxana-Mungia trenbidea eraikitzeko lanak hasi zituen, Erandio udalerriko Lutxana eta Derio udalerriko Artebakarra artean.
1893ko maiatzaren 1.an Lutxana-Artebakarra 9,85 km-ko tartea inauguratu zen, Lutxana, Asua-Erandio eta Sondikako geltokiekin, eta Arriagas eta Zangroizko geralekuekin.
1947ko uztailaren 1.an Ferrocarriles y Transportes Suburbanos de Bilbao (FTS) enpresak trenbidea erosi zuen, eta 1977ra arte ustiatu zuen, urte horretan Ferrocarriles de Vía Estrecha (FEVE) enpresak bereganatu zuen arte. Hurrengo urtean trenbidea Eusko Trenbideak sozietateak eskuratu zuen.
1997ko urtarrilaren 1.an Lutxana-Sondika trenbidean bidaiarien garraio zerbitzua bertan behera utzi zen, 80ko hamarkadan gertatutako krisialdiagatik eskariaren beherakada handia eman baitzen, Txorierrian zeuden industria gehienak desagertu ondoren. Hala ere, trenbidea mantentzen jarraitu zen, trenak Lutxanan dauden kotxetegi eta tailerretara heltzeko.
Pseudonaja elliotti
Pseudonaja elliotti Pseudonaja generoko animalia da. Narrastien barruko Elapidae familian sailkatuta dago.
Zangroizko geltokia
Historia
2017ko apirilaren 8an, Metroaren 3. linea ireki ondoren, Lutxana eta Sondika arteko trenbidea irekita mantentzea erabaki zen, 60 minutuko maiztasunaz anezka zerbitzua eskainiz. Hara, linearen ustiapena, gaur egun, Euskotrenen Lutxana-Sondika anezka linearen bitartez egiten da.
Lotuneak
Geltokiaren kanpoaldean Erandioko Herri Autobusa eta Bizkaibus zerbitzuak hornitzen dituzten bi geraleku daude. Hurrengo lineak geralekuetatik pasatzen dira:
Victor Campbell
1910. urtean Robert Falcon Scott Terra Nova espedizioko Iparralde taldeko buru izan zen Antartikan. Bi urte geroago, Evans lurmuturreraino itzuli zen, eta itsaso izoztuaren 370 km-ko bidaia egin ondoren, Scott eta bere gizonen gorpuak aurkitu zituen.
1956ko azaroaren 19an hil egin zen Corner Brook-en Ternua eta Labrador probintzian (orduan Ternuako Eremua deitua).
Mafia (bideo-jokoa)
Mafia Illusion Softworks enpresaren third-person shooter motako bideo-joko bat da, 2002an PC, PlayStation 2 eta Xboxerako sortua.
Sinopsia
1938an, Thomas Angelo Lost Heaveneko taberna batean sartu zen. Norman poliziaren detektibearekin geratu da tratu bat proposatzeko: Don Salieriren talde mafiosoari buruzko guztia kontatuko dio poliziak berari eta bere familiari babesa ematen badie. Hala ere, polizia mesfidati horrek Thomasen istorio osoa entzun nahi du bandan, eta, beraz, hau hasi zaio kontatzen.
Lachapelle (Tarn eta Garona)
Lachapelle Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Tarn eta Garona departamenduan dago, Midi-Pyrénées eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Lachapelle udalerrian erroldatutako biztanleak 111 ziren. Familiak 52 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 16 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 8 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 72 etxebizitza zeuden, 48 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 25 bigarren erresidentzia ziren. Etxebizitza guzti hauek 72etxeak ziren. 48 etxebizitza nagusietatik 45 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 1ek gela bat zuen, 5 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 29 etxek bost zituzten. 24 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 20 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 22 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 56 ziren, horien artean 45 aktiboak ziren eta 11 inaktiboak ziren. 45 pertsona aktiboetatik 43 lanean zeuden (27 gizon eta 16 emakume) eta 2 langabezian zeuden (1 gizon eta 1 emakume). 11 pertsona inaktiboetatik 5 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 4 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Ekonomia jarduerak
2007an herrian zegoen saltoki bakarra ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa batena zen.
2000. urtean Lachapelle udalerrian 18 nekazaritza-ustiategi zeuden, 649 hektarea erabiltzen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Chevigny (Jura)
Chevigny Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Chevigny udalerrian erroldatutako biztanleak 273 ziren. Familiak 109 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 27 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 23 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 124 etxebizitza zeuden, 111 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 14 hutsik zeuden. 99 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 111 etxebizitza nagusietatik 74 bere jabearen bizilekua ziren, 36 alokairuan okupaturik zeuden eta 1 doan lagata zegoen; 9 etxek bi gela zituzten, 15 etxek hiru zituzten, 26 etxek lau zituzten eta 61 etxek bost zituzten. 96 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 42 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Chevigny udalerrian 114 unitate fiskal zeuden, 289,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.105 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 9 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 zerbitzu enpresa zen eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren eta 1 iturgina.
2000. urtean Chevigny udalerrian 5 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Hubert de Givenchy
Hubert James Marcel Taffin de Givenchy (Beauvais, Oise, 1927ko otsailaren 21a - 2018ko martxoaren 10a) frantziar moda diseinatzailea izan zen.
Bizitza
1945ean, Parisko Arte Ederren Eskolan sartu zen, eta Jacques Fathekin hasi zen lanean. Gero, Robert Piguetekin ikasi zuen, ondoren Lucien Lelongekin, eta, azkenik, Elsa Schiaparellirekin, zeinarekin lan egin baitzuen lau urtez. 1951n, Parisa aldatu zen, eta hurrengo urtean aurkeztu zuen lehen bilduma, Bettina modeloarekin. Givenchyk Bettina izena jarri zion, hain zuzen ere, berak asmatu eta ospe handia lortu zuen alkandora bati. Modelo harekin egindako lanak berehalako ospea eman zion, eta prêt-à-porter denda bat zabaldu zuen 1954an.
Hubert de Givenchyk Balenciaga maisuaren zenbait bezero ospetsurentzat lan egin zuen. Maisuaren tradizio klasizistaren jarraitzaile izan zen, eta jantzi dotore, soil, eroso eta klasikoak egin zituen, oro har, garaian garaiko bitxikeriak alde batera utzirik. Jantziak ez ezik, lurrinak ere sortu zituen Givenchyk, hala nola Interdit eta De (1957), Givenchy III (1970), Ysatis (1968) eta Amarige (1991) emakumezkoentzat, eta Monsieur de Givenchy eta Vetyver (1959) gizonezkoentzat.
Ezkerraldea
Ezkerraldea Bilboaldea eskualdeko azpieskualdea da, izenak berak dioenez, Ibaizabalen ezkerreko ibaiertzeko esparrua hartzen duena. Bilbo ezkerraldea edo Somorrostro izenak ere hartzen ditu, azken hau forma historikoa delarik. Historikoki, hala ere, Enkarterriko azpieskualdea izan da.
Euskal Herriko bosgarren, zortzigarren eta bederatzigarren udalerririk populatuenak inguru honetakoak dira, hots, Barakaldo, Portugalete eta Santurtzi, hurrenez hurren. Azpieskualdeak gaur egun 220.000 biztanle baino gehiago ditu.
XX. mendean, bere ezaugarri historiko nagusia industriarekin lotutakoa izan da.
Udalerriak
Geografikoki Zierbena udalerria ere azpieskualde honi dagokion arren, arrazoi historikoak direla eta udalerri hau Meatzaldea eskualdearen parte da.
Brain (Côte-d'Or)
Brain Frantziako udalerria da, Côte-d'Or departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Brain udalerrian erroldatutako biztanleak 26 ziren. Familiak 14 ziren, horien artean 7 pertsona bakarrekoak ziren (7 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 7 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 7 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 26 etxebizitza zeuden, 15 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 25 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 15 Etxebizitza nagusi guztiak euren jabeen bizileku ziren;2 etxek gela bat zuten, 3 etxek hiru zituzten, 1ek lau zituen eta 9 etxek bost zituzten. 6 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 9 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 6 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Ezkerraldea
Industria
Bizkaiko Labe Garaiek eskualde honetan, bereziki Barakaldon eta Sestaon garatu zuten euren aktibitate nagusia 1902tik 1996 arte.
Brain (Côte-d'Or)
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 2 komertzioetatik, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen eta 1 informazio eta komunikazio enpresa zen.
Ezkerraldea
Industria
Industria Iraultzarekin lotuta, eta garraiobide moduan, 1893an ireki zuten Bizkaia Zubia, Bilboko itsasadarraren gainean, Areeta eta Portugalete lotzen dituena.
Brain (Côte-d'Or)
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Ezkerraldea
Musika
Euskal Rock Erradikalak eskualde honetan aurkitu zuen habia nagusietakoa 1980 inguruan, Zarama, Eskorbuto eta Parabellum taldeak emanez.
Arrauna
Eskualdean tradizio luzea eta arrakastatsua dago arraunketan, bereziki Sestao, Santurtzi eta Portugaleteko traineruekin. Eskuinaldearekin konparatuta, palmaresa dexente emankorragoa daukate hemengo ontziek horkoek baino.
Arraun taldeen kokalekuak itsasadarrean daude. Hauek dira, barrualdetik kostalderako norabidean sailkatuta:
Trena
ADIFen trenbideak Ezkerraldea zeharkatzen du, bidaiarientzako zein zama garraiorako zerbitzuak ustiatzen direla.
Bidaiarientzako zerbitzuari dagokionez, Renfeko Aldirien C-1 lineak Bilbo udalerria eta Ezkerraldea lotzen ditu, Barakaldo, Sestao, Portugalete eta Santurtzi zeharkatuta. Bestalde, C-2 lineak Bilbo udalerria Barakaldo eta Meatzaldearekin lotzen du.
C-1 linearen amaieran, Santurtzin, Bilboko portura heltzen den trenbide-adarra dago, zama garraiorako trenek erabiltzen dutena. Portuan Bilbao Mercancías geltokia kokatzen da.
Metroa
Santurtziko Kabiezes auzoaren inguruan kotxetegi berriak eraikitzeko proiektua dago, eta etorkizunean linea Meatzaldera luzatuko da.
Portua
Bilboko portua Santurtzin kokatuta dago eta Euskal Herriko garrantzitsuena da.
Arrantza kaiei dagokionez, Santurtziko portua, Zierbena eta Portugaletekoak aipatzekoak dira.
Mafia (argipena)
Mafia izan daiteke:
Veghel
Veghel Herbehereetako Ipar Brabante probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 37.301 biztanle zituen.
Preuschdorf
Preuschdorf Frantziako udalerria da, Rhin Beherea departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Preuschdorf udalerrian erroldatutako biztanleak 960 ziren. Familiak 328 ziren, horien artean 54 pertsona bakarrekoak ziren (21 bakarrik bizi ziren gizonak eta 33 bakarrik bizi ziren emakumeak), 104 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 153 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 17 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 376 etxebizitza zeuden, 339 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 6 bigarren erresidentzia ziren eta 31 hutsik zeuden. 353 etxeak ziren eta 22 apartamentuak ziren. 339 etxebizitza nagusietatik 294 bere jabearen bizilekua ziren, 35 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 37 etxek hiru zituzten, 60 etxek lau zituzten eta 231 etxek bost zituzten. 320 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 123 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 190 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Preuschdorf udalerrian 348 unitate fiskal zeuden, 980 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.327 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 28 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 2 higiezinen enpresak ziren, 1 zerbitzu enpresa zen, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden 3 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Preuschdorf udalerrian 19 nekazaritza-ustiategi zeuden, 460 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Anolis morazani
Anolis morazani Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Saint-Cirgues-la-Loutre
Saint-Cirgues-la-Loutre Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Corrèze departamenduan dago, Akitania Berria eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Cirgues-la-Loutre udalerrian erroldatutako biztanleak 195 ziren. Familiak 100 ziren, horien artean 32 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 20 bakarrik bizi ziren emakumeak), 52 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 12 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 188 etxebizitza zeuden, 102 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 75 bigarren erresidentzia ziren eta 11 hutsik zeuden. 182 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 102 etxebizitza nagusietatik 84 bere jabearen bizilekua ziren, 15 alokairuan okupaturik zeuden eta 4 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 4 etxek bi zituzten, 24 etxek hiru zituzten, 24 etxek lau zituzten eta 49 etxek bost zituzten. 67 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 55 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 29 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Diru sarrerak
2009an Saint-Cirgues-la-Loutre udalerrian 89 unitate fiskal zeuden, 173 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.658 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren eta 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen.
2009an norbanakoentzat zegoen zerbitzu bakarra jatetxe zen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Dasycrotapha speciosa
Dasycrotapha speciosa Dasycrotapha generoko animalia da. Hegaztien barruko Zosteropidae familian sailkatua dago.
Katalina Borboikoa
Katalina Borboikoa (Paris, 1559ko otsailaren 7a – Nancy, 1604ko otsailaren 13a) Nafarroako Erresumako infanta izan zen. Aita Antonio I.a Nafarroakoa Vendômeko dukea eta ama Joana III.a Nafarroakoa erregina zituen.
Biografia
Henrike III.a Nafarroakoa anai nagusia zuen eta bere izenean Biarnon erregeorde moduan 1582 eta 1592 artean aritu zen. Anaia Henrike IV.a Frantziakoa bilakatu zenean, Labrit eta Armañaceko dukesa izendatu zuten. Protestante ortodoxoa, anaiaren Biltzarrean izan zen non hugonoteek Nanteseko Ediktua onar zezaten lan egin zuen.
Klemente VIII.ari dispentsa eskatu arren, honek abenduaren 29an ukatu eta Henrike Reimseko artzapezpikuari eskatu zion. Azkenean 1599ko urtarrilaren 31n Saint-Germain-en-Layen ezkontza egin zuten. Katalina 5 urte geroago hil zen seme-alabarik gabe.
Portreath
, 'Porthtreth' edota Porth Treth, Ingalaterrako Kornualles konderriko ipar-mendebaldeko kostaldeko parrokia zibil, herri eta arrantza portu bat da.
Veľké Turovce
Veľké Turovce Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 9,19 km²ko azalera du eta 752 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1156. urtekoa da.
Frantziako keinu hizkuntza
Frantziako keinu hizkuntza Frantzian gor-mutuek erabilitako keinu hizkuntza da. Ipar Euskal Herriko gor eta mutuek Frantziako keinu hizkuntza ikasi eta erabiltzen dute.
Esku alfabeto frantsesa
Osagarri moduan esku alfabetoa erabiltzen dute, frantsesaren errealitate ortografikora moldatuta.
Fisibach
Fisibach Suitzako udalerria da. Argovia kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Nitting
Nitting Frantziako udalerri bat da, Mosela departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Nitting udalerrian erroldatutako biztanleak 476 ziren. Familiak 185 ziren, horien artean 38 pertsona bakarrekoak ziren (23 bakarrik bizi ziren gizonak eta 15 bakarrik bizi ziren emakumeak), 69 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 74 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 212 etxebizitza zeuden, 190 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 7 bigarren erresidentzia ziren eta 15 hutsik zeuden. 182 etxeak ziren eta 30 apartamentuak ziren. 190 etxebizitza nagusietatik 154 bere jabearen bizilekua ziren, 28 alokairuan okupaturik zeuden eta 8 doan lagata zeuden; 9 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 6 etxek hiru zituzten, 33 etxek lau zituzten eta 134 etxek bost zituzten. 157 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 80 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 85 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Agung mendia
Agung mendia edo Gunung Agung Indonesiako Bali uhartean dagoen sumendi bat da, Batur mendiaren hego-ekialdean. Baliko mendirik altuena da eta estratosumendi motako sumendia da. Inguru osoan zehar ikusgarria da, bere 3.031 metroekin, eta Baliko klimaren inguruan kontrol handia eragiten du, batez ere euriari dagokionez. Urrutitik kono itxura ia perfektoa du. Sumendiaren gainetik Lombok uharteko Rinjani mendia ikusi daiteke, nahiz eta biak askotan egon lainoz estalita.
Nitting
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Agung mendia
Baliko mitologian Agung Mendia Meruren erreplika bat da, Unibertso osoaren erdiko ardatza. Baliko tenplurik garrantzitsuena den Pura Besakih mendi honen magalean dago.
Sumendi gisa krater sakona du, eta ohikoa da bertatik kea edo errautsak ateratzea. Azkeneko erupzio handia 2017ko azaroan gertatu zen, eta ehunka mila pertsona euren etxeetatik atera behar izan ziren.
Nitting
Diru sarrerak
2009an Nitting udalerrian 185 unitate fiskal zeuden, 473,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.163 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 10 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 4 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 1 garraio enpresa zen eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.
2000. urtean Nitting udalerrian 6 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Veldhoven
Veldhoven Herbehereetako Ipar Brabante probintziako herria da. 2010eko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera, herriak 43.256 biztanle zituen.
Nitting
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Cycloramphidae
Cycloramphidae edo, sailkapenen arabera, Cycloramphinae Hego Amerikako igel familia bat edo azpifamilia bat da.
Familia gisa sailkapena
Familia gisa sailkatzen denean Neobatrachiaren pean zuzenean agertzen da. Kasu honetan bi azpifamilia ditu bere baitan:
Leptodactylidaeren barruko azpifamilia gisa
Azpifamilia gisa bi aukera daude. Leptodactylidae gisa sailkatzen dutenetan honako generoak daude barruan:
Cycloramphidae barruko azpifamilia gisa
Kasu honetan honako generoak sailkatzen dira: Incertae sedis gisa agertuko litzateke Rupirana generoa.
Veľký Ďur
Veľký Ďur Eslovakiako udalerri bat da, Leviceko barrutian kokatuta. 22,02 km²ko azalera du eta 1263 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1205. urtekoa da.
Artesiaga
Artesiaga Nafarroa Garaiko iparraldeko mendatea da, Eugi (Esteribar) eta Irurita (Baztan) herriak lotzen dituena.
990 metro inguruko altuera du eta Kintoa mendigunean kokatuta dago, alde batetik Saioa mendira (1.419 m) igotzeko abiapuntua delarik eta bertzetik Alduderanzko (Nafarroa Beherea) errepidea eta Urkiagako mendatea hurbil daudelarik ekialderantz.
Artesiago errekako urak Bidasoa ibaira doaz. Mizpirako erreka ere esaten zaio.
Koalizioaren Gerrak
Koalizioaren Gerrak Frantzia Iraultzailea eta Lehen Inperioa geldiarazteko Europako zenbait boterek zuzendutako ahalegin militarrak izan ziren.
Guztira zazpi koalizio osatu zituzten:
2019-2020ko Futboleko Espainiako Errege Kopa
2020ko Futboleko Espainiako Errege Kopa, Futboleko Espainiako Errege Koparen 113. ekitaldia izan zen. Denera 115 taldek partehartu zuten: Lehen Mailako eta Bigarren Mailako 41 taldek, B Mailako 28 taldek eta Hirugarren Mailako 32 taldek.
Finala
Txapelduna:
Erreala
(3 aldiz)
Lawrence Lessig
Lessig copyright egile-eskubide oso murriztaileen kontrakoa da, marka komertzial eta irrati-frekuentzien espektroaren askatasunaren lege-murrizketa murriztuen defendatzailea da, batez ere aplikazio teknologikoetan. 2001ean, Creative Commons sortu zuen, irabazi-asmorik gabeko erakunde bat, sortutako edukiak modu libreagoetan partekatzeko lege-esparrua sortzen lan handia egin zuen. Harvardeko bere azken karguaren aurretik, zuzenbide irakasle izan zen Stanford Law School-en, non Internet eta Gizarte Zentroa sortu zuen. Chicagoko Unibertsitatean ere ibili zen. Free Software Foundation and Software Freedom Law Centerreko kide ohia da; Washington, D.C. Public Knowledge and Free Press eta Electronic Frontier Foundationeko kide ere izan da.