cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uganda
Uganda independentea
Estatu-kolpeaz geroztik, Erresistentzia Nazionaleko Armadak borroka armatua indartu zuen, eta, azkenik, 1986ko urtarrilean hiriburua hartu zuen. Borroka odoltsu baten ondoren, Okello kargutik kendu zuten eta Yoweri Museveni, NRAko kidea, jarri zen presidente. Musevenik Uganda berregin behar izan zuen, erregimen autoritarioek erabat suntsitu baitzuten herrialdea (milioi bat lagun hildako, bi milioi errefuxiatu, 600 mila zauritu). Ugandaren baliabideak urriak ziren, jaiotza-tasa 6,9koa zen eta bizi-itxaropena 51 urtekoa. Egoera larri horretaz gainera, kontuan hartu behar zen HIES eritasuna zutenen kopurua. Kanpo-zorra 1.200 milioi dolarrekoa zen 1987an. Egoera horri aurre egiteko, presidenteak truke-hitzarmenak izenpetu nahi izan zituen Afrikako gainerako lurraldeekin. Hala, ekonomia independentea osatzen eta Nazioarteko Diru Funtsaren aginduei ihes egiten saiatu zen. Baina horrek arazoak sortu zizkion mendebaldeko zenbait herrialderekin.
1992an udal-hauteskundeak egin behar ziren, baina Obote presidente izanaren aldekoek hauteskundeei boikot egitea erabaki zuten. Aldi berean, Museveni presidenteak zenbait kazetari atxilotzea agindu zuen, giza eskubideen bortxaketa salatu baitzuten egunkarietan. Bestalde, gobernuak prentsa kontrolatzeko ahalmena ematen zion legea ezarri zuen. 1992an, giza eskubideen zenbait erakundek salatu zuten Musevenik ez zuela alderdi-aniztasunean oinarritutako demokrazia laguntzen. Gobernuak, berriz, tribuen egitura tradizionaletan oinarritutako demokrazia eraiki nahi zuela adierazi zuen. Baina, oposizioaren eta nazioarteko zenbait erakunderen presioak behartuta, 1995ean osatuko zen biltzar konstituziogile bat hautatzeko baimena eman zuen Musevenik; biltzar horrek konstituzio berri baterako proiektua prestatuko zuen. Hala ere, gobernuaren testua kritikatu egin zuten Alderdi Demokratikoak batetik eta, bestetik, Oboteren alderdiak (UPC); izan ere, alderdien legez kanpoko egoerak zazpi urtez irautea aurreikusten baitzen testu hartan.
1993an, Joan Paulo II.a aita santua Ugandan izan zen, eta biztanleei gomendatu zien sexu-harremanik ez izatea hiesari aurre egiteko; urte horretako azterketen arabera, biztanleen %20 HIV birusaren eramaile zen. Buganda etniaren babesa lortzeko asmotan, Museveni presidenteak monarkia ezartzeko baimena eman zuen. Urte berean, Parisko Klubak 830 milioi dolarreko diru-laguntza ematea erabaki zuen. Museveniren politika ekonomikoak hazkunde ekonomikoa %5 igotzea ekarri zuen, baina ugandarren bizi-maila ez zen hobetu, zergak itota bizi baitziren, eta esportazioen diru-sarreren erdia baino gehiago kanpo-zorra ordaintzeko behar zen. Amon Bazira oposizioko kidea hil izana leporatu zioten presidenteari. 1994ko hauteskundeetan, presidentearen aldekoek botoen erdiak besterik ez zuten lortu, baina, zenbait biltzarkide zuzenean izendatu ondoren, Musevenik biltzarrean gehiengoa izan zuen berriz ere. 1996an hauteskundeak egin ziren, eta Museveni hautatu zuten berriz ere presidente botoen %75ekin. Presidenteak hartu zituen ekonomia-neurriei esker, Ugandako ekonomiak nabarmen egin zuen gorantz, baina, hala eta guztiz ere, ugandarren erdia pobretasun-mailaren azpitik bizi zen 1998an.
Bestalde, 1986az geroztik gatazka odoltsu batek urratu zuen iparraldeko Uganda. LRA (Jainkoaren Erresistentzia Armada) taldea gobernuaren aurka aritu zen. Ugandako iparraldean zituen talde horrek baseak eta Bibliako Hamar Aginduetan oinarritutako erregimen bat ezarri nahi izan zuen, indarrez. Horretarako, jendea hil, bortxatu eta mutilatu zuten, eta umeak bahitu eta soldadu bihurtu.
XXI. mendea
Yoweri Museveni berriz aukeratu zuten lehendakari 2006ko hauteskundeetan. Boto zenbaketaren ostean, hainbat pertsona hil ziren poliziaren eta oposizioko jarraitzaileen arteko istiluetan. Heriotzak gertatu baino lehenago, Kizza Besigye oposizioko liderrak iruzur egitea leporatu zion NRM alderdiari, emaitzak faltsutzeagatik. 2011ko urtarrilaren 26an David Kato LGBT ekintzailea hil zuten zuten Kanpalan. Haren argazkia azaroan agertu zen aldizkari batean, homosexualen aurkako kanpaina batean; Katok aldizkari haren aurkako salaketa jarria zeukan. Haren aldeko hiletetan, apaiz ebanjeliko batek homosexualitatea eta Kato bera kondenatu zituen, eta auzokideek Katoren gorpua ehorzteari uko egin zioten. Izan ere, Ugandako gizarteak eta, baita parlamentuak ere, homosexualen eskubideen aurkako jarrera daukate.
2011ko lehendakaritzako hauteskundeetan, berriz ere Yoweri Museveni nagusitu zen, botoen %68 erdietsita. Hauteskundeetako emaitzek sortutako tentsioak bi hilabete iraun zuen gori-gori. Kizza Besigyek lanera oinez martxa antolatu zuen, herrialdeko ekonomia kaskarra eta inflazioaren hazkundea salatzeko. Poliziak negar gasekin erantzun zuen, eta bortizki oldartu zitzaion protestan ari zen jendetzari. 2014ko otsailean, indarrean sartu zen homosexualen aurkako legea; 14 urte arteko espetxe zigorrak aurreikusten zituen lege horrek, eta bizi guztiko zigorra «berrerortzen» zirenentzat. Urte bereko uztailean, ordea Konstituzioaren aurkakotzat jo zuen Ugandako Auzitegi Konstituzionalak. Ondoko urteetan, eroskeriak bete-betean zipriztindu zuen presidentea, eta, besteak beste, jendearen botoa erostea leporatu zioten NRM alderdiari. 2016ko hauteskundeetan ere, Kizza Besigye izan zen Museveniren aurkari nagusia. Hain zuzen, Besigye hiru aldiz atxilotu zuten hauteskunde-astean, eta liskarrak izan ziren haren jarraitzaileen eta poliziaren artean. Bozetan, Yoweri Museveni atera zen garaile.
Politika
Errepublika presidentzialista da. Errepublikako presidentea estatuburu eta gobernuburu da. Bozketa zuzenaren bitartez hautatzen da, bi itzulitan, bost urteko agintaldirako. Presidentea nahi beste egon daiteke agintean, agintaldi mugarik gabe. Ganbera bakarreko parlamentua du, Nazio Biltzarra (National Assembly; Bunge la Uganda), 445 aulki dituena. Legebiltzarrerako hauteskundeak bost urtetik behin izaten dira.
Banaketa administratiboa
2019ko uztailaren batetik, hiriburua (*) eta 134 barrutitan dago banaturik Ugandako lurraldea: Abim, Adjumani, Agago, Alebtong, Amolatar, Amudat, Amuria, Amuru, Apac, Arua, Budaka, Bududa, Bugiri, Bugweri, Buhweju, Buikwe, Bukedea, Bukomansimbi, Bukwa, Bulambuli, Buliisa, Bundibugyo, Bunyangabu, Bushenyi, Busia, Butaleja, Butambala, Butebo, Buvuma, Buyende, Dokolo, Gomba, Gulu, Hoima, Ibanda, Iganga, Isingiro, Jinja, Kaabong, Kabale, Kabarole, Kaberamaido, Kagadi, Kakumiro, Kalangala, Kaliro, Kalungu, Kampala*, Kamuli, Kamwenge, Kanungu, Kapchorwa, Kapelebyong, Karenga, Kasanda, Kasese, Katakwi, Kayunga, Kazo, Kibaale, Kiboga, Kibuku, Kibuube, Kiruhura, Kiryandongo, Kisoro, Kitagwenda, Kitgum, Koboko, Kole, Kotido, Kumi, Kwania, Kween, Kyankwanzi, Kyegegwa, Kyenjojo, Kyotera, Lamwo, Lira, Lusot, Luuka, Luwero, Lwengo, Lyantonde, Madi-Okollo, Manafwa, Maracha, Masaka, Masindi, Mayuge, Mbale, Mbarara, Mitooma, Mityana, Moroto, Moyo, Mpigi, Mubende, Mukono, Nabilatuk, Nakapiripirit, Nakaseke, Nakasongola, Namayingo, Namisindwa, Namutumba, Napak, Nebbi, Ngora, Ntoroko, Ntungamo, Nwoya, Obongi, Omoro, Otuke, Oyam, Pader, Pakwach, Pallisa, Rakai, Rubanda, Rubirizi, Rukiga, Rukungiri, Rwampara, Sembabule, Serere, Sheema, Sironko, Soroti, Tororo, Wakiso, Yumbe eta Zombo. Barrutiak lau eskualde administratibotan daude antolaturik: Erdialdekoa, Mendebaldekoa, Ekialdekoa, and Iparraldekoa.
Hizkuntzak
Hizkuntza bantu eta nilotikoak mintzatzen dira. Hizkuntza bantuak erabiltzen dituzte baganda, basoga, nioro eta nkole etnietakoek, eta hizkuntza nilotikoak acholi, lango eta karamojong herrietakoek. Nolanahi ere, mintzairarik zabalduena luganda da, eta ingelesa eta swahilia dira elkar ulertzeko erabilienak.
Erlijioa
Protestanteak %33 dira, katolikoak %33, erlijio tradizionalen jarraitzaileak %18 eta musulmanak %16.
Ekonomia
Herrialdearen gorabehera politikoek berez ahula den ekonomiaren garapena eragotzi dute, eta nazioarteko erakundeen laguntza behar-beharrezkoa du Ugandak aurrera egiteko. Yoweri Museveni presidentearen gobernua saiatu zen Nazioarteko Diru Funtsaren aginduak betetzen, eta gutxitu zuen funtzionario eta soldadu kopurua. Hala, inflazioa, 1980-1988 bitartean %100era iritsi zena, %10era jaitsi zen 1995ean, eta hazkunde tasa %7ra iritsi zen. 2004an, adibidez, BPGa 300 dolarrekoa zen, 1980ko hamarkadakoa baino askoz handiagoa, baina Saharaz hegoaldeko Afrikakoaren batezbestekoaren erdia zen artean.
Nekazaritzak langileen %72 eta BPGaren %28,2 hartzen zituen 2017an. Kotoia, tea, tabakoa, manioka eta, batez ere, kafea dira lantzen diren gai nagusiak. Kobrea zen Ugandako mea-baliabide nagusia, baina Kilembeko meatokia 1979an itxi zen. Industria lurraldeko lehengaiak eraldatzera bideratua da gehienbat: kafe, te eta tabako-fabrikak, azukre-findegia, haragi-kontserba, zurgintza, larrugintza, kotoigintza, xaboigintza. Zementu-fabrikak, ehundegiak eta altzairu- eta kobre-findegiak ere badira.
Lantegi gehienak Jinjan eta Kampalan daude. Hala eta guztiz ere, gehienak zahartuta daude, eta 1990. urtetik aurrera berrikuntza-lanak egiten hasi ziren. Hotel berri asko eraiki dira garai batean garrantzizkoa zen turismoa indartzeko asmoz. Kanpoko merkataritza defizitarioa da guztiz. Esportazio gehienak Kenya (%17,7), Arabiar Emirerri Batuak (%16,7), Kongoko Errepublika Demokratikoa (%6.6), Rwanda (%6.1) eta Italiara (%4.8) egiten dira; inportazioek, berriz, Txina (%17,4), India (%13,4), Arabiar Emirerri Batuak (%12,2), Kenya (%7,9), Japonia (%6,4), Saudi Arabia (%6,3) Indonesia (%4.4) eta Hego Afrikan (%4,1) dute jatorria.
Miniopterus petersoni
'Miniopterus petersoni Miniopterus'' generoko eta Vespertilionidae familiako saguzar espezie bat da.
Autoerretratua zapi gorriarekin
Autoerretratua zapi gorriarekin (Selbstbildnis mit rotem Schal) Max Beckmann margolari alemaniarraren mihise gaineko olioa da. 1917an egina, gaur egun Stuttgarteko Estatu Galerian dago.
Oizé
Biztanleria
2007an Oizé udalerrian erroldatutako biztanleak 1.039 ziren. Familiak 393 ziren, horien artean 84 pertsona bakarrekoak ziren (38 bakarrik bizi ziren gizonak eta 46 bakarrik bizi ziren emakumeak), 133 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 163 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 13 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Autoerretratua zapi gorriarekin
Historia
Max Beckmann mediku soldaduak, Lehen Mundu Gerran Alemaniako armadan boluntario bezala gogotsu batu zenak, Mendebaldeko Frontean eta Flandrian gerraren izugarrikeriak sentitu zituen, 1915eko uztailean nerbio-kolapso larria jasan zuelarik. Gerrari buruzko bere ikuspegia izugarri aldatu zen, eta ondoren egin zituen margolanetan islatzen da hori, estilo kezkagarriagoa eta espresionistagoa hartu baitzuten. Bere hitzetan, gerraren inpresioek "bizitzaren gauza esanezinak... gainazal eta lerro garbi eta kristalinoetan giltzapetu" nahi izatea eragin zioten.
Oizé
Biztanleria
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Autoerretratua zapi gorriarekin
Historia
Pintura Stuttgarteko Estatu Galeriak erosi zuen 1924an, baina nazien erregimenak konfiskatu zuen 1937an, arte endekatua zeritzon purgatzean. 1948an itzuli zen museoko bildumara.
Oizé
Biztanleria
Erroldatutako biztanleak
Autoerretratua zapi gorriarekin
Deskribapena
Tamainua 80x60 zm.koa da.
Oizé
Etxebizitza
2007an 442 etxebizitza zeuden, 401 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 25 bigarren erresidentzia ziren eta 16 hutsik zeuden. 427 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 401 etxebizitza nagusietatik 343 bere jabearen bizilekua ziren, 55 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 2 etxek gela bat zuten, 25 etxek bi zituzten, 75 etxek hiru zituzten, 125 etxek lau zituzten eta 174 etxek bost zituzten. 300 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 139 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 222 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Autoerretratua zapi gorriarekin
Deskribapena
Lanak elementu sinboliko ugari erakusten ditu. Autoerretratu hau 1917an egin zen eta gerraren bere inpresio negatiboak islatzen ditu. Protagonistak ezkerretara begiratzen du bortizki. Eskuineko eskua ate irekian bermatuta dago. Bertan, eguzkia eta eliza baten dorrea ikusten dira. Bere ezkerreko eskuak, magalean, ikuspegi hori ere baztertuz, estigma bat dirudiena erakusten du. Burua, zehazki, atzean itxitako leihoko gurutzearen elkargunean dago. Bi xehetasunek martiri bat bezala identifikatzen dute artista, eta, aldi berean, zapi gorria lepoan, bohemiarrena, zirkunstantzien aurkako matxinada ere irudikatzen duela dirudi. Une honetan esan zuen: "Jainkoaren aurreko umiltasuna amaitu da. Nire erlijioa (...) Jainkoari erronka bat da, nire koadroetan Jainkoari gaizki egindako guztiagatik errieta egiten diot."
Oizé
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 639 ziren, horien artean 480 aktiboak ziren eta 159 inaktiboak ziren. 480 pertsona aktiboetatik 445 lanean zeuden (244 gizon eta 201 emakume) eta 36 langabezian zeuden (13 gizon eta 23 emakume). 159 pertsona inaktiboetatik 60 erretiraturik zeuden, 38 ikasten zeuden eta 61 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Oizé udalerrian 429 unitate fiskal zeuden, 1.169,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 16.988 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 2 janari enpresak ziren, 4 eraikuntza enpresak ziren, 6 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen, 4 zerbitzu enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 2 igeltseroak ziren, 1 zurgina, 1 iturgina, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 4 establezimendu komertzialetatik, 2 brikolaje denda handika, 1 okindegi zen eta 1 arropa denda zen.
2000. urtean Oizé udalerrian 21 nekazaritza-ustiategi zeuden, 650 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Libana
Libana edo Lubna Kordobakoa (لبنى القرطبية; Kordoba, X. mendea) idazle, matematikari eta poeta famatua. X. mendearen bigarren erdialdeko Andaluziako esklabo eta intelektuala izan zen, Kordobako Kalifatu garaian, gramatikaren ezagutzagatik eta bere poesiaren kalitateagatik ezaguna. Al-Hakam II Kordobako kalifa eta kulturaren defendatzaile handiaren idazkaria izan zen. .
Biografia
Bere jaiotze eta heriotza data zehatzak ezezagunak dira, ez baitago bere bizitza kontatzen duen garaiko agiririk. Jakina da Abderraman III.aren jauregian, Medina Azahara, lan egiten duen esklabo familia batean jaio zela eta bertako harresietan hazi zela.
Ez dakizkigu bere jaiotza eta heriotza data zehatzak. Espainiar jatorriko esklaboa zen, Abd ar-Rahman III.aren Medina Azaharako jauregian lan egiten zuten esklaboen alaba,. Azkar nabarmendu zen liburutegian kopista postua lortuz eta horrek liburutegiko antolatzaile papera emango zion handik gutxira. Arabiar kroniken arabera, Al-Hakam II.aren garaian, hiriko zenbait auzotan aurki zitekeen liburuak kopiatzeaz arduratzen ziren 170 emakume alfabetatu baino gehiago. Datu honek garaiko kultura mailaren eta emakumeek kalifa honen erregealdian izan zuten rolaren ideia bat ematen du. Lubnaz gain Fatima izeneko beste idazkari bat ere nabarmendu zen Al-Hakam II.aren garaian.
Esklabotzatik emantzipatu ondoren, kalifaren goi-idazkaria izateaz gain (kátiba al-kubra), eginkizun anitz izan zituen: kopiatzailea, eskribaua, errege liburutegiko jabetzetan aditua, idazkari pribatua eta matematikaria. Horregatik, Kordobako Liburutegi Handiko komisario izendatu zutenean 500.000 liburu baino gehiagoren ardura hartu zuen. Kordobako liburutegian, Lubna eskuizkribu asko erreproduzitu, idatzi eta itzultzeaz arduratu zen. Bera izan zen Hasdai ben Xaprut juduarekin batera, Medina Azahara liburutegi ospetsuaren sorreraren bultzatzaile. Ez zen idazle eta itzultzaile hutsa izan, liburu hauek iruzkindu egiten zituen. Honez gain Al-Andaluseko haur pobreen irakaslea izan zen, matematika irakasten zien.
Lubna Ekialde Hurbilean zehar bidaiatu zuen Kairo, Damasko eta Bagdaderaino bere liburutegira gehitzeko liburuen atzetik. Testu garrantzitsu asko kopiatzeaz arduratu zen, baita bere eskuz idatzitako oharrak emateaz, egilearen jatorria adieraziz eta lanaren berrikuspen laburra ere. Horrez gain jauregiko bizitzari buruzko bere poesia idazteko denbora ere izan zuen.
Errekonozimenduak
2019az geroztik, Udalaren erabakiz, Kordoba hiriko kale bati Escriba Lubna izena jarri diote, bere omenaldian.
Taxicab zenbakia
Taxicab zenbakiak n aldiz bi zenbaki positiboen kuboen batura bezala adierazi daitezkeen balioak dira.
Ta(2) zenbakia Hardy-Ramanujan zenbakia deitzen zaio, nahiz eta Bernard Frénicle de Bessyk 1657an aurkitu.
Hurrengo zenbakiak ordenagailuen laguntzaz aurkitu dira.
Ta(3) zenbakia John Leechek aurkitu zuen 1957an. 1991an, E. Rosenstiel, J. A. Dardis eta C. R. Rosenstiel Ta(4) aurkitu zuten. 1997ko Azaroan, David W. Wilson Ta(5) aurkitu zuen.
Ta(6) zenbakia ez da oraindik aurkitu baina asko hurbildu dira. David W. Wilsonek Ta(6) ≤ 8230545258248091551205888 balio maximoa mugatu zuen. 1998an, Daniel J. Bernsteinek Ta(6)≥391909274215699968 balio minimoa mugatu zuen. 2002an, Randall L. Rathbunek Ta(6) ≤ 24153319581254312065344, lehen ezarritako balio maximoa hobetu zuen kopurua murriztuz. 2003an, Stuart Gascoignek Ta(6) > 68000000000000000000 egiaztatu zuen. Cristian S. Calude, Elena Calude eta Michael J. Dinneenek, %99ko probabilitatearekin, Ta(6) = 24153319581254312065344 izan daitekeela adierazi zuten.
Acobambako Ituna
Acobambako Ituna 1566ko abuztuaren 24an Espainia eta Vilcabamba erresumen artean Acobamba ibaiaren ertzean (gaur egun La Convencion probintzia, Cusco) sinatutako bake akordioa izan zen.
Masamitsu Kanemoto
Masamitsu Kanemoto (兼本 正光, 1962ko urriaren 17a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Hemilepidotus gilberti
Hemilepidotus gilberti Hemilepidotus generoko animalia da. Arrainen barruko Cottidae familian sailkatzen da.
Sare espazial (egitura)
Sare espazial bat (ingelesez space frame deritzona) egitura espazialaren tipologia bat da, hainbat elementu lineal elkartuz osatutako egitura-sistema bat, halako moldez non indarrak hiru dimentsiotan transferitzen baitira. Egitura mota honen interesa zera da, elementu bakoitzak indarrak dimentsio bakarrean transmititu arren (trakzioa edo konpresioa soilik har dezake elementuak), egitura osoak hiru dimentsiotan transmiti ditzakeela indar horiek. Makroskopikoki, egitura espazial batek forma laua edo gainazal kurbatua izan dezake.
Sare espazialetan, elementu guztiak aurrefabrikatuak dira eta ez dute behar soilik mekanikoak ez diren lotura-baliabideak muntatzeko.
Historia
Egitura mota hauek modu independentean garatu zituzten Alexander Graham Bellek 1900 inguruan eta Buckminster Fullerrek 1950 inguruan. Bellen helburu nagusia ontzigintzarako eta ingeniaritza aeronautiko sortu berriaren esparrurako egitura oso zurrunak garatzea zen. Buckminster Fullerrek, aldiz, arkitektura arloari aplikatu zion, halako egituren erabilera askoz garrantzitsuagoa baita.
Alexander Graham Bellek egitura mota hori garatzen lagundu zuen, 1900 inguruan forma tetraedrikoekin lan egiten baitzuen, pisu txikienarekin erresistentzia handiagoa lortzeko asmotan eta ingeniaritza aeronautikoaren esparruan erabiltzeko.
Sare espazialen benetako aurrerapena konputazioa garatu zenean gertatu zen, informatikak milaka elementu kalkulatzea ahalbidetzen baitu, ordenagailuak egon aurretik egin ezin ziren eragiketak, hain zuzen.
Hori dela eta, sare espazialean oinarrituriko egitura nabarmenenak 1980tik aurrera diseinatu dira, eta eraikitako proiektuen konplexutasuna handituz joan da urteetan zehar.
Sare espazial baten elementuak
Sare espazialak hiru elementuk osatzen dituzte:
Loturak mota desberdinetakoak izan daitezke:
Sare espazialen sailkapena
Espazio-sareetarako hainbat sailkapen daude. Argi eta garbi bereizitako hiru sistema daude, sare espaziala hurbilduz ebatziak:
Kalkulu metodoa
Zurruntasunaren metodo matrizialaren bidez kalkulatzen dira. Espazio-sareen zurruntasun-matrizearen ezaugarria zera da, egitura artikulatutzat hartzen direnez, alde batera uzten direla ezezagun angeluarrak, edozein norabidetako flexio-zurruntasuna baztergarria baita, eta kalkulu-kargak korapiloetan aplikatzen baitira, inoiz ez barretan.
Diseinuaren baldintza orokorrak
Espazio-egitura guztietan, gutxi gorabehera, ezaugarri hauek izaten dira:
Aplikazio-eremua
Sare espazialak hainbat egitura sortzeko erabil daitezke, baina ohikoena estalki egiturarena da. Ikuspuntu tekniko-ekonomikotik eta lehengaien prezioen fluktuazioaren arabera, espazioko sareak lehiakorrak dira 25 metroko argitik aurrera. Egitura batek jasan behar dituen kargak zenbat eta handiagoak izan, eta zenbat eta gutxiago euskarri puntuak, orduan eta lehiakorragoa da espazioko sarea beste soluzio batzuen aldean. Hori dela eta, sare espazialak oso ohikoak izan dira zutabeak jartzea saihestu nahi den lekuetan, hala nola kiroldegietan, azoka-barruti handietan, industria-nabe handietan, hangarretan eta abarretan.
== Sare espazialen abantailak eta eragozpenak ==
Ophioscion panamensis
Ophioscion panamensis Ophioscion generoko animalia da. Arrainen barruko Sciaenidae familian sailkatzen da.
Sare espazial (egitura)
Muntatzea eta eraikitzea
Jasotze-prozesuari dagokionez, hainbat irtenbide daude, baina arruntena garabiz jasotzea da.
Egitura garabien bidez altxatzen denean, ohikoena egitura-multzoa zatika bereiztea da, hots, garabiek altxa ditzaketen egitura zatiak egitea.
Zati banatuak altxatu ondoren, sarea "josi" egiten da, hau da, eremu batzuk besteekin lotzen dituzten barrak ezartzen dira.
Zderaz
Zderaz Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 275 biztanle ditu eta 6.6 kilometro koadroko azalera. Chrudim barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1186 urtean egin zen.
Neobola nilotica
Neobola nilotica Neobola generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Julen Castañeda
Julen Castañeda Nuin (Tolosa, 1990eko azaroaren 14a) gipuzkoar futbolari ezkertia da. Errealaren bigarren taldean jokatzen zuen, ezker atzelari gisa. Errelaren gazte taldean jokatu zuen 2009-2010 denboraldian bigarren taldean debuta egin arte.
Ibilbidea
''2022ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.''
São José (Santa Catarina)
São José Brasilgo udalerri bat da, Santa Catarina estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
ASE Center
Altuena izateko lehia
ASE Center sustatzen duen eraikuntza enpresak, hiriko eraikinik garaiena altxatu nahi du, eta hori dela eta, hiriko beste bi proiekturekin lehian dabiltza. Chongqing International Financial Center eta Jialin Fanying lehen aldiz aurkeztu zirenean, 300 metro inguruko proiektuak ziren, baina 2009ko udan, dorre garaienen altuera 468 metrokoa zen.
Scotophilus tandrefana
'Scotophilus tandrefana Scotophilus'' generoko eta Vespertilionidae familiako saguzar espezie bat da.
Ramphotyphlops margaretae
Ramphotyphlops margaretae Ramphotyphlops generoko animalia da. Narrastien barruko Typhlopidae familian sailkatuta dago.
Danica Roem
Danica Roem (Prince William konderria, Virginia, Ameriketako Estatu Batuak, 1984ko irailaren 30a) estatubatuar kazetari eta Ameriketako Estatu Batuetako Alderdi Demokratako politikaria da. Virginiako Ordezkarien Ganberako ordezkari hautatu zuten 2017ko hauteskundeetan. Ondorioz, AEBtako estatu batean legegintzaldi bat betetzeko hautatutako lehen emakumezko ordezkari politiko transgeneroa bihurtu zen.
Nestor Makhno
Nestor Ivanovitx Makhno (ziriliko ukraineraz: Нестор Iванович Махно; Guliaipole, Ukraina 1888ko urriaren 26a -Paris 1934ko uztailaren 6a) Urriko Iraultzan boltxebikeekin bat egitea gaitzetsi zuen ukrainar iraultzaile anarkista izan zen. Nekazarien armadaren buru jarrita, Armada Beltza izenez ezagutu zena, Makhnok gerrilla zuzendu zuen Errusiako gerra zibilean.
Zdětín (Prostějoveko barrutia)
Zdětín Txekiar Errepublikako udalerri bat da. 348 biztanle ditu eta 5.33 kilometro koadroko azalera. Prostějoveko barrutian dago.
Historia
Udalerriaren lehen aipamen idatzia 1368 urtean egin zen.
Nestor Makhno
Biografia
1888ko urriaren 26an jaio zen Ekaterinoslar gobernupean zengoen Ukrainako Aleksadovsk barrutiko Guliaipole herrian, nekazari pobreen familia batean. Jaio eta denbora gutxira aita hi zitzaiolarik, 7 urterekin hasi behar izan zuen lanean behiak eta ardiak zaintzen, ama eta lau anaia-arrebak aurrera atera ahal izateko. Neguan herriko eskolara jonez ikasketa apur batzuk jaso zituen. Ukrainan ohikoak ziren alemanen baserrietan lanean, ugazabek langileekin egiten zituzten bidegabekeriak ikusi zituen. 1905eko iraultzan parte hartu zuen 16 urterekin, eta hainbat alderdi politikorekin kontaktua izan eta gero, anarkistekin hasi zen militatzen, zenbait betebehar arriskutsutan. 1908an agintari zaristek harrapatu eta heriotz zigorra ezarri zioten anarkista izan eta ekintza terroristak egiteagatik. Adin txikikoa izateagatik, biziarteko kartzela-zigorragatik aldatu zioten. Moskuko kartzela zentralera eraman zuten, non Piotr Arxinoven lagun egin eta bertako liburutegiko (tsaristek kentzen zituzten liburu asko hemen zeuden) liburu asko irakurri zituen. Arxinovek, Makhno baino askoz ere ikasiagoa izanik, hainbat ikasgaitako ezagutzak lortzen lagundu zion. Kartzelako bizimodu gogorraren ondorioz, biriketako gaitz batek hartu zion. 1917an, beste preso politiko batzuekin batera askatu zuten, Moskun langilegoaren iraultza hasia zela. Guliaipole bere jaioterrian lan politikoa egitera abiatu zen. Errusian Kerenski demokrataren gobernupean, bere herriko sobietaren buru bihurtu zen, lurraldeko nekazariek eta langile metalurgiko eta arotzek osatuta. Langile eta nekazarien batailoiak antolatu zituen, austroalemanek herrialdea okupatu zutenean. 1918an Moskura joan zen anarkista teorikoekin mintzatu eta nekazariak anarkista bihurtzeko prozesuan aurrera egiteko. Baina anarkista zaharrak pasibo eta boltxebikeekin zein erlazio eduki jakin gabe aurkitu zituen. Piotr Kropotkin izan zen aholkuak eman zizkion bakarra. Leninekin izandako elkarrizketa baten ondoren hasi ziren okertzen boltxebikeekin zuten harremana. Ukrainiara itzultzen ari zela austriarrek harrapatu egin zuten, eta bere herriko judu batek emandako diruari esker lortu zuen askatasuna. Bere herrira iritsita lan handia egin zuen borondatezko hainbat gerrilla antolatzen. Estrategia honakoa zen: zonalde bat askatu ondoren, borroka beste lurraldeetara hedatu, horrela anarkisten ideiak areago zabalduz. Borroketan abantaila zen bere zaldun taldeen ausarkeria eta mugikortasuna; geroago, infanteria azkarrena garatu zuen, gurdi tradizional batzuk erabiliz. Beste abantaila, inguruko nekazarien laguntza zen, hauek lagundu egiten baitzieten, nahiz eta zigor gisa etxeak erretzen zizkieten. Irautza sozial eta Komuna askeei buruzko manifestuak idatzi zituen.
Boltxebikeek inongo funtsik ez zuten hainbat leienda beltz zabaldu zituzten Makhnoren pertsonaren gainean. Dena den, Volinek berak zioen bezala <<Makhnok ahulezia batzuk zituen bere izaeran>> mugimenduari kaltegarri zitzaizkionak: Alkoholari zion zaletasuna zela eta, inoiz kontseiluari jaramonik egin gabe hainbat erabaki hartu zituen, autoritario agertuaz. Volinen esanetan, hainbat kidek Makhno bezain onak ziren hainbat komandante gomendatu zizkioten, estratega onak, politiko onak eta moralki Makhnoren gainetik zeudelako; agian bere ahultasun hauek direla eta, beste kide bat bezala kontsideratzen zuten, nekazari masen konfiantza jasoaz.
Hainbat alditan zauritu zuten azken urteetan, hala nola martxoaren 21ean sabelean, boltxebikeen bala batek jota. Abuztuan 7 tiro jaso zituen, azkena lepoan. Kontseiluak Makhnoren bizia arriskuan ikusiaz, atzerrira eramatea erabaki zuten zauriak osatzera, Ukraina ez baitzen ordurako leku segurua. Abuztuaren 28an, boltxebikeak inguraturik zeudela, zauritu batzuek Dniesterrera ihes egitea lortu zuten, Makhno haien artean.
Errumaniako agintarien errepresiotik ihesi, Poloniara abiatu zen ondoren. Han atxilotu egin zuten poloniarren aurkako ekintzak egitea leporatuta, nahiz eta epaiketatik aske irten zen. Dantzig-era joanda, han ere atxilotu egin zuten, baina azkenik Parisera ihes egitea lortu zuen talde anarkista batzuek lagunduta. Parisen gorriak ikusi zituen, izan ere, ez zen girora eta hizkuntzara ohitu eta gerrako zauriak ez zitzaizkion erabat sendatu. Noizean behin ekitaldiren batean parte hartu bazuen ere, denboraldi luzeak pasatu zituen mugimenduetatik kanpo. Ukrainan pasatakoa kontatzeko asmoz idazteari ekin zion, baina 1918. urtean zendu zen bere lanak argitaratu gabe. Liburuak 1935. urtean plazaratu ziren.
Parisen bizi izan zen bitartean, anarkistei auto-diziplina gehiago, antolakuntza eraginkorragoa eta homogeneitate handiagoa eskatu zien. Bere azken egunera arte, Frantziako Renaulten lantegi batean aritu zen lanean. 1934ko uztailaren 6an hil zen tuberkulosiak jota. Hurrengo egunean erraustu eta Père-Lachaise hilerri ezagunean ehortzi zuten. Hiletara 500 lagun inguru agertu ziren. Halyna Kuzmenko emaztearekin Yelena izeneko alaba bat zuen. Gerora, naziek Frantzia okupatu zutenean, ama-alabak Alemaniara deportatu zituzten lan gogorrak egitera. Gerra bukatzean, NKVD sobietarrak atxilotu eta 1946an bortxazko lanetara kondenatu zituzten. 1953an aske geratzean, Kazakhstan en bizi izan ziren.
Emaztearen eta alabaren patua
Sergei Seymanovek, azkeneko Sobietar historialariak, 1968ko hamarkadako pieza bitxi baten bidez, Nestor Makhnoren "Bizitza eta heriotza" izenburuaren azpian, luze aritzen da. Makhno alargunarekin, Galina Kuzmenko, eta bere alaba, Lucieri buruz.
1968. urteko apirilaren 4an, Dzhambula herrian Kazakhstanen, Galina Kuzmenkoren eskutik jaso zuen gutun bat lortu zuen. Bertan esaten zen guztia kontutan hartu zuen, ez bakarrik Frantziako gorabeherak, baita 1945. urtean Alemaniara eta SESBera deportatu izana, bere alaba batera.
Galinak (Nestor Makhnoren) Tenon ospitaleko azken egunetan egindako azken orduetako deskribapen zehatza eskaintzen du; bere benetako jaiotze-urtea 1888koa izan zen, urtebete lehenago erregistro ofizialetan agertzen zen data baino urtebete lehenago. Bere aitaren benetako abizena Mikhnienko izan zenean, Makhno goitizena izanda, abizena hartu eta haren azpian seme guztiak erregistratu zituen. Galinak bere "egunkari ospetsua" benetakoa zela baieztatu zuen 1920ko hamarkadan Redsek konfiskatu zuelarik.
Makhnobista talde nagusiko jarduerei buruzko deskribapena eman zuen beraien eguneroko bat eginez, 1920ko otsailaren 19tik martxoaren 26ra. Ukraineraz idatzita, errusiara itzuli zen, testu hau hainbat aldiz inprimatu da orduz geroztik.
Makhno eta bere kideek ekintza larri eta bortitzak egin arren, ez zuten beraien burua erruduntzat hartzen anarkistek behar zituzten gauzak lortzeko premia lehenesten zutelako. Ez zuten etika iraultzaileari buruz hitz egiten.
Galina Frantzian zegoenean Frantziar erakunde askotan lan egin zuen. Alemania Naziaren "STO" (Derrigorrezko Obra Zerbitzua) legearen arabera, Lucie, Makhnoren alaba, Berlinera bidali zuten 1943an lan egitera eta Galina berarekin joan zen.
1945eko abuztuaren 14an Sobietar agintariek atxilotu zituzten eta Kievera itzuli ziren. Galina zortzi urtez zigortu zuten Mordoviako lan esparru batean.
1954ko maiatzaren 7an askatu zituzten eta Kazakhstango Dzhambulan herrian bizitzera derrigortu zituzten. Galina 1978an hil zen. Lucie (Elena) Makhno Asiako esteparen erdian utzita, poliziaren zaintzapean, bizirik irauteko lan asko egin behar izan zituen: jantokian, fabrika-langilea, janaria prestatu, eta abar.
Seymanovek 1968an ezagutu zuenean, ez zegoen oraindik ezkonduta eta ez zituen umerik, baina hegazkineko piloto batekin bizi zen. Mesfidati hitzaldia adostu zuen: «urduri, haserre eta ez zen inortaz fidatzen». Idazleari, gazte eta dotore iruditu zitzaion bere begi ilun eta ilun ilunekin, eta aitaren antzekotasun harrigarri bat zeukan. "Paristar" itxura hartu zion, edo behintzat berari horrela iruditu zitzaion. Bere errusiarra azentu frantziar nabaria zuen. Amaren aurrean, Seymanovi aitortu zion beti politika mespretxatu izan zuela, aita oso ondo gogoratzen zuela eta gogora ekarri zuen bere etxea jendea eta egunkariz beteta zegoela. Sasoi hartan, erabakia hartu zuen politika edo egunkarietan ez zuela interesik hartuko. Aberririk ez zuela konturatu zen, eta ezin zuen Frantzia edo Errusia aberri moduan sentitu. Lucieren hitzetan, gizon asko bere atzetik ibili ziren, baina bere hitzetanː "Inoiz ez dut seme-alabarik nahi. Zertarako ekarri umeak mundu maltzur honetara? Nire patu berbera izan dezaten? Frantzian nengoenean ez nituen ezer ezagutzen nire aitaren historiako zati garrantzitsuenak. Kartzelan atxilotu nindutenean, nire preso kide batek, Nestorren alaba nintzenean jakin zuenean, galdetu zidan; zure aita bidelapur ezaguna zen? Haserretuta, zaplasteko bat eman nion.
Bilera amaitzean, Seymanovi galdetu zion Frantziako zenbait egunkari bidali ahal bazituen, bera bizi zen lekuan ezin baitzituen lortu. Esan beharra dago Seymanovek ez duela inolaz ere atzera egiten.
Lucie (Elena) Makhno 1993an hil zen, 71 urte zituela, Dzhambulan bertan, bere bizitzaren urte gehienak herri horretara mugatuta.
Ikur bihurturik
Azken urteetan Nestor Makhnoren irudia Ukrainiar abertzaleen aldeko ikur bezala aldarrikatu da, baina bere jatorrizko pentsaera ezkutatuz: "bidelapur on" itxurako bat bezala aurkezten da, anarkismoa aipatu gabe.
Aparecida (São Paulo)
Aparecida Brasilgo udalerri bat da, São Pauloko estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Alejandro Tejería
Nacho Vigalondoren lagun mina, Vaya Semanita telesaioan agertzeagatik ezaguna bilakatu zen Euskal Herrian.
Yoichi Kajiyama
Yoichi Kajiyama (梶山 洋一, 1971ko irailaren 8a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vissel Kobe.
Microeca fascinans
Microeca fascinans Microeca generoko animalia da. Hegaztien barruko Petroicidae familian sailkatua dago.
Tarragonako geltokia (Bartzelonako metroa)
Tarragona Bartzelonako metroaren geltoki bat da, Bartzelona udalerriko Sants-Montjuïc barrutian dago.
Geltokia 1975en inauguratu zen.
Salatari
Salataria edo txibatoa delitu edo bestelako lege edo arau-haustea nork egin duen agintea duen pertsona edo erakunde bati adierazten dion pertsona da. Hainbat egoeratan termino gaitzesgarria da eta hala jasota dago, esate baterako, euskal tradizioan (adibidez, salatari-malatari, apez-uzki milikari atsotitzarekin). Diktadura eta giza eskubideak errespetatzen ez dituzten erregimenetan disidentzia politikoaren aurkako errepresiorako maiz sustatu da salatariaren figura.
Euskal Herriko gatazkan ETA erakundeak hainbat pertsona erail zituen espainiar poliziaren salataria izatea leporatuz, bereziki 1970 eta 1980ko hamarkadetan.
Piper-belar piseragile
Piper-belar piseragilea (Vincetoxicum hirundinaria) Asklepiadazeoen familiako belar landare iraunkorra da, hostoak eta loreak piperraren antzekoak dituena. Zain txiki askotako sustraia eta zurtoin luze zuzena izaten ditu. Latex zuri pozoitsu bat du. Izerdia aterarazteko eta gernua eragiteko erabiltzen da bere sustraiez egindako edabea, baina neurrigabe hartuz gero kaltegarria da.
Stadel
Stadel Suitzako udalerria da. Zürich kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Androniko V.a Paleologo
Androniko V.a Paleologo (Ανδρόνικος Παλαιολόγος; Konstantinopla, 1400 - Tesalonika, 1407) Bizantziar Inperioaren enperadorea izan zen 1403tik hil zen arte.
Joan VII.a Paleologo enperadorearen eta Irene Gattilusioren seme bakarra izan zen. Aitak enperadorekide izendatu zuen, eta haien gobernua Tesalonika hirira eta inguruetara mugatu zen. Titulu inperial osoa erabili zuten, Joanek Manuel II.a Paleologorekin lortutako akordioari esker. Androniko zazpi urterekin hil zen eta Joan handik gutxira.
Ivryko gudua
Ivryko gudua 1590eko martxoaren 14 eman zen, Frantziako Erlijio Gerretan. Henrike III.a Nafarroakoa, ondoren Henrike IV.a izango zena, eta higanotek garaipena lortu zuten Liga Katolikoaren eta espainiarren gainean, azken armada hau Mayeneren Dukearen agindupean. Henrikeren indarrak garaile atera ziren eta, horri esker, Parisko setioarekin aurrera jarraitu zuten.
Gertaeren tokia
Gudua Épiedseko lautadan izan zen, Ivry-la-Bataille, garai hartan Ivry, Normandian. Ivry-la-Bataille Eure ibaiaren gainean dago, Paristik 48 kilometrotara, Île-de-France eta Beucé lurraldeen mugan.
Egoera
Mayenneko dukea, Liga Katolikoak Erresumako teniente jeneral izendatu zuen eta Parisko goarnizioko agintea bere eskuetan jarri zuen. Hiriburua Henrike IV.ak setiatu zuen ia urte batez. Inguruko hiri guztiak eta Paris hornitzen zuten probintzia guztiek (Brie, Beauce, Valois, Xanpaina eta Normandia) Henri IV. aren esku zeuden. Paris gosearen mehatxupean zegoen. Orduan, Mayenne Parisko ingurua Henri IV.aren setiotik askatzen saiatu zen. Normandiarako sarbidea blokeatzeko, azken honek Evreux hiria setiatzen saiatu zen. Mayennek erreskatatzera joan zen Ligaren eskuetan ere. Ligako tropen hurbilketa jakiteaz, Henrik setioa altxatu zuen eta handik gertu erretiratzea erabaki zuen, bere indarrak Saint-André lautadan zabalduz. Mayenne hedapena amaitu baino lehenago iritsi zen ingurura baina beranduegi zen bataila hasteko. Gatazka hurrengo egunera arte atzeratu zen.
Guda
Bi armaden arteko talka odoltsua izan zen erabat. Zenbait momentutan erregea hilda zegoela zabaldu zen eta guztiz; ez zen horrela gertatu zen Charles de Ramburesi esker. Orduan bere tropen aurrean agertu behar izan zuen Henrike IV.ak berriro ere Ligaren aurka borrokatzeko. Katolikoen porrota erabatekoa izan zen ondoren: Egmont hil zen, infanteria guztia galdu zuten, Mayenne, Nemours eta d'Aumale ihes egin zuten, baxak ikaragarriak izan ziren...
Limako setioa
Limako setioa edo Limako inguraketa, 1536ko abuztuak 10 eta 26 artean gertatu zen, Espainiak Peru konkistatu zuenean. Manco Inca subiranoaren indarrek, Quizu Yupanqui k zuzenduak, sortu berria zen Erregeen Hiria (Lima) inguratu zuten, Francisco Pizarro ren agindupean zegoen armada espainiar-indigena batek defendatua. Manco Inca ren helburua zen Francisco Pizarrok errefortzuak ez bidaltzea Cuscoko setioa hausteko.
Ivan Skvortsov-Stepanov
Ivan Ivanovitx Skvortsov-Stepanov (Ива́н Ива́нович Скворцо́в-Степа́нов, 1870eko martxoaren 8agreg./otsailaren 24ajul. – 1928ko urriaren 8a) militante boltxebikea izan zen ..
Biografia
Ogibidez irakaslea, Marxen eta Engelsen lanen itzultzaile izan zen. 1892tik langile mugimenduan egondakoa, 1896an, Errusiako Langileen Alderdi Sozialistan sartu zen, eta 1904tik aurrera Alderdi Boltxebikeko militantea. 1905tik aurrera, Borba (Borroka) egunkariko erredakzio komiteko kidea izan zen. 1907 eta 1909 artean, Aleksandr Bogdanov eta Vladimir Bazarovekin batera Kapitala errusierara itzuli zuen, Leninen ustez hura zen errusierazko bertsiorik onena.
Hainbat aldiz atxilotu zuten, eta 1911an Arkhangelskeko probintziara lekualdatu zuten (zenbait iturriren arabera, garai horietan ezker muturreko boltxebikeekin bat zetorren). 1917an, itzuli ostean boltxebikeen Moskuko komiteko kide izan zen, eta Moskuko Komite Militar Iraultzaileko kide ere egin zen. 1914an, Prosvestxenie (Ilustrazioa) aldizkarian egin zuen lan. 1917ko Urriko Iraultzaren ostean, Finantzetarako Herri Komisario aukeratu zuten, baina ez zuen asko eman kargu horretan. Garai horietan, prentsan Urriko Iraultzaren zilegitasunaren inguruan argudiatu zuen polemista nagusienetakoa izan zen. 1918an, ezkerreko komunistekin lerratu zen. Hainbat aldiz Alderdi Boltxebikeko Komite Zentraleko kide aukeratu zuten.
1918-1924 artean, Pravda egunkariko eta Kommunist aldizkari teorikoko erredaktore izan zen, 1925tik aurrera, Sobieten Izvestia (Berriak) egunkariko zuzendari, eta 1926an, Pravdako zuzendariorde. Sobietar Batasuneko Langile Kooperatiben Elkarteko lehendakariorde izan zen. 1920an, Polonia-Sobietar Batasuna Gerra bitartean, Poloniako Komite Iraultzaileko kide izan zen. 1925an, Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako Komite Zentraleko kide aukeratu zuten, eta 1926an, Lenin Institutuaren zuzendari kargua hartu zuen. 1928 1an hil zen, tifus-gaixotasuna zela eta.
Mortugaba
Mortugaba Brasilgo udalerri bat da, Bahiako estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Myotis aurascens
'Myotis aurascens Myotis'' generoko eta Vespertilionidae familiako saguzar espezie bat da.
Sakarosa
Sakarosa etxeko azukre arrunta da, glukosaz eta fruktosaz osatutako disakaridoa. Oso ugaria da landareetan, eta baita eztian ere. Azukre-kanaberatik eta erremolatxatik ateratzen da maila industrialean.
Izena
William Miller kimikari ingelesak "sucrose" izena eman zion 1857an. Horretarako frantseseko sucre (azukre) hitza eta monosakaridoen -osa atzizkia elkartu zituen. Ingelesez hau erabiltzen da. 1860 urtean Marcellin Berthelot kimikari frantsesak sakarosa izena eman zion. Raymond Lemieux-ek lehenengo aldiz sintetizatu zuen kimikoki, 1953 urtean.
Egitura
Sakarosaren formula enpirikoa da. Glukosaren eta fruktosaren karbono anomerikoen artean α(1→2) lotura O-glikosidikoa. Lotura hori osatzerakoan ura askatzen da eta oxigeno monokarboniliko batek zubi-lana egiten du bi molekulen artean. Honako hau da beraz sakarosaren izen sistematikoa:
α- D -glukopiranosil-(1→2)-β- D -fruktofuranosa
Lotura osatzeko karbono anomeriko biak erabiltzen direnez ez da hidroxilo talde askerik gelditzen eta beraz ahalmen erreduzitzailerik ez du. Zapore gozoa badu ordea, hori da bere ezaugarri nagusia.
Vlog
Vlogak pertsonalak edo elkarlanaren bidez egindakoak izan ahal dira, tratatzen diren gaiak edonolakoak izan daitekeela.
Sakarosa
Egitura
Sakarosaren gramo bakoitzak 3'94 kilokaloria edo 17 kilojoule ematen ditu.
Metabolismoa
Urdailera iristen denean hidrolisi azidoak bere osagaietan banantzen du, glukosa eta fruktosa agertuz. Baina sakarosaren hidrolisi jarduera handiena duodenoko mikrobiloetan gertatzen da. Sakarasa eta isomaltasa entzimek burutzen dute hidrolisia. Lorturiko glukosa eta fruktosa odol hodietara pasatzen dira eta honek gorputz osoan barreiatzen ditu.
Garrantzia biologikoa
Fotosintesiaren tarteko konposatu bat da eta landare askotan fotintesiaren produktuak gainerako ataletara garraiatzeko erabiltzen da. Ernetutako hazietan bildutako gantz eta proteinak sakarosa bihurtzen dira haziko den landarearen energia iturri izateko.
Erabilerak
Gozagarri edo edulkoratzailerik erabiliena da mundu osoan, janariak gozatzeko. 2013. urtean 175 milioi tona azukre ekoiztu ziren mundu mailan.
Azukre honen gehiegizko kontsumoak loditasuna, diabetesa eta txantxarra eragiten du.
Guerrilla Girls
Guerrilla Girls artista-talde feminista bat da, arte munduko sexismoaren eta arrazakeriaren kontra borrokatzen duena. Taldea New Yorken sortu zen, 1985ean, artearen munduan nagusi zen genero eta arraza desparekotasuna salatzeko helburuaz. Talde honen izena haiek erabiltzen zituzten gerrilla prozeduretatik dator, komunikabide prozedurak bezala ulertuta.
Helburu horri begira, beren lehendabiziko jarduera izan zen hirian kartelak ipintzea eta agerraldi publiko batzuk egitea New Yorkeko museo eta arte-galerietan hainbat gizarte-talde baztertuta zeudela salatzeko, baina anonimoki; izan ere, beren agerraldi guztietan gorila-maskarak eramaten zituzten (ingelesez, gorila eta gerrilla hitzak nahiko ahoskera antzekoa baitute) eta hildako emakume artisten izenak erabiltzen dituzte ezizen bezala. Haien arabera, euren nortasuna ezkutatzen dute beren helburua garrantzitsuagoa delako euren nortasuna baino: "Nagusiki, fokua gure helburuetan jartzea nahi dugu, ez gure nortasunean edota gutako bakoitzaren artelanetan."
Jackson konderria (Oklahoma)
Jackson konderria (Jackson County) Oklahomako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Altus da. 2010eko zentsuaren arabera 26,446 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Guerrilla Girls
Feminismoa berrasmatu
Taldearen aldarrikapen guztiak feminismoaren barruan kokatuta daude, baina feminismoa bera berrasmatzeko asmoa dutelarik; izan ere, haien eslogan nagusienetako bat « reinventing the f word » da, feminismo hitza, alegia, hitza bera tabu antzeko zerbait bihurtuta balego bezala (baina, hitz joko bat dago hemen, ingelesez "f word" batez ere "fuck" hitzarekin erabiltzen baita). Hasteko, beren feminismoaren mugak zabaldu nahi dituzte, hainbat teoriko feministak ukitu ez dituzten arazo batzuez interesatzeko. Adibidez, antikolonialismoak eta antiarrazakeriak pisu handia dute haien planteamenduetan, eta aukera bat dira beren feminismoarentzat generoari, koloreari eta klaseari buruzko eta haien arteko elkarreraginari buruzko gogoeta ere egiteko.
Jackson konderria (Oklahoma)
Geografia
Jackson konderriak 208,297 kilometro koadro ditu. Horietatik 411 ura dira. Beste 207,886 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 12,7 da.
Guerrilla Girls
Feminismoa berrasmatu
Bestalde, feminismoa berrasmatze horretan, Guerrilla Girls taldea umoreaz baliatzen da, ez bakarrik feminista amorratu eta zorrotzaren estereotipoaren kontra borrokatzeko, baina baita ikuslea erakartzeko ere. Hor, paper garrantzitsua jokatzen dute beti janzten dituzten gorila-maskarek; adibidez, «Do women have to be naked to get into the Met. Museum» ("Biluzik egon behar al dute emakumeek Metropolitan Museoan egon ahal izateko?") kartelean, maskarak desdramatizatu eta irria pizten du, umorearentzat oso egokia ez dirudien mezua emateko.
Jackson konderria (Oklahoma)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 26,446 pertsonetatik 22,941 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 5,538 dira. 1,918 beltzak edo afroamerikarrak. 407 amerikar natiboak ziren eta 52 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 303 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 38 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 787 pertsonek kokatzen zuten.
Guerrilla Girls
Historia
1985.ean, manifestazio batean bildu ziren, taldea sortu baino urte bat lehenago. MoMA museoak egindako erakusketaren kontra manifestatzen ari ziren, bertan agertzen ziren (gizonezko) artististak momentuko garrantzitsuenak zirela esateagatik, eta baita ere emakumezko artistarik ez egoteagartik. Honen ostean, arazo honi buruz atentzioa deitzeko zerbait egin behar zutela pentzatu zuten. Egin zuten lehenengo lana Nueva York hiritik kartelak zintzilikatzea izan zen, non generoen arteko desoreka eta arrazismoa artearen munduan salatzen zuten. Denbora joan ahala, haien aktibismoa, kultura popularra, genero estereotipoak eta arte munduaren korrupzioa, zinemagintzara eta Hollywoodera hedatu zuten.
Taldeko lehen partaideak beti eraman izan zuten gorila maskara eta, batzuetan, gonamotzak eta sare mediak. Haien aburuz, euren inguruko inork (familia, lagunak, senar-emazteak) ez zuen beren identitatea ezagutzen, haien ile-apaintzaileak salbu, zioten txantxetan. Kideen identiateaz gain, haien kopuru zehatza ere ez da ezagutzen,