cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Paueko geltokia
Historia
Aldaketa batzuk egin arren, eta merkantzien azoka bat eraiki arren, Midiko Konpainiak behin betiko eraikin bat eraikitzeari uko egin zion, eta ez zekien, orduan, burdinbidearen etorkizuneko errentagarritasuna, are gehiago, une hartan amaitu gabe zegoena.
Shareware
Hasiera
Garai horietan, akats baten ondorioz, Freeware izena eman zitzaion gaur egun Shareware denari. IBM-k bere lehen PC-a merkaturatu aurretik, Andrew Fluegeman eta Jim Knopf estatubatuarrek urte horietarako garrantzitsuak ziren bi aplikazio argitaratu zituzten: PC-Talk (komunikazio programa) eta PC-File (ordenadore kudeaketarako erabilgarria zen programa). Baina, ez zuten denbora eta diru guztia aurkikuntza horiek garai horretako informatika negozioetan ikusten gastatu nahi. Ondorioz, hain normalak ez ziren banaketa bide batzuk erabili zituzten, hala nola, BBS (gaur egungo Internet-en hazia). Oso modan zegoenez, gehiengoari iritsi zitzaion eta erabiltzaileak autoreari dirua bidali behar zion, programa nola hedatzen zen ikusteko eta horrela, bertsioz bertsio, hobetzen joan zen.
Paueko geltokia
Historia
Lurda eta Paueren arteko erdigunea martxan jarri arte itxaron behar da, 1867eko ekainaren 20an, geltokia urte berean gogor berreraiki ahal izateko.
Shareware
Hasiera
Fluegemanek Freeware hitza beretzako soilik hartu zuen eta ez zuen izen hori erabiltzen uzten softwareak kalifikatzen bere baimenik gabe. Baina, akats komertzial bat egin zuen: aplikazioaren jatorriko kodea aplikazioan sartu zuen (garai horietan ohikoa zen Public Domain softwarean), horrela beste batzuek PC-Talken bertsio hobeak merkaturatu zituzten eta Fluegemanek bere softwarearen kontrola galdu zuen.
Paueko geltokia
Historia
2019an, Sernamgo halla berrezarriko dituztela iragarri du hiriak, 2022an.
Shareware
Hasiera
Bestalde, Knopf-ek bere PC-Filea hobetzen jarraitu zuen konpainia oso aberatsa lortuz (ButtonWare, Inc). 1985an Peter Norstonek “Sharewarearen aita” izendatu zuen Knopf.
Bob Wallace
Garai hartako beste programatzaile batek, Bob Wallacek, PC-Writea sortu zuen, txikia baina oso erabilgarria zen testu prozesatzailea eta ziztu bizian bilakatu zen aplikazio informatiko eskatuena. Freeware terminoa Estatu Batuetan debekatua zegoenez (aurreko puntuan dago zergatia), eta gainera, bere ezaugarria zen EZ GUZTIZ DOHAINIK-erako izen bat bilatzen ari zelako, Wallacek USS izendapena pentsatu zuen bere inizialengatik (Usser Supported Software) eta Estatu Batuetanko monetarekin zuen antzekotasunagatik. Hala ere, izen hori berehala baztertu zuen, zabalegia zelakoan. Horrela sortu zen Shareware (ingelesez share = banatu), programa mota horiek doakoekin eta Public Domain izendapena zutenekin sor zitezkeen nahasteak ezabatuz.
Sharewarearen merkatuaren heldutasuna
Elkar babestu behar zutela kontuan hartuta, 1985an autoreek ASP-a sortu zuten, Shareware Profesionalen Asoziazioa. Bere sortzailea Nelson Ford izan zen, pixka bat lehenago PSL (softwareari buruzko liburutegi publikoa) eta PSL News (PSL-rekin erlazionaturiko aldizkaria sortu zituena. Hasiera batean, Ford, Wallace, Knopf eta BBSren hainbat operatzaile bateratu ziren asoziaziora (garai horietan SYSOPS izenaz zen ezaguna) eta Knopf hautatu zuten lehendakari.
ASP-ek oso paper garrantzitsua jokatu zuen sharewarearen bilakaeran, biziraupena ziurtatu zuelarik. Arau komertzial batzuk idatzi zituen, autoreek, banatzaileek eta erabiltzaileek errespetatu behar zituztelarik.
Azken bilakaera XXI. mendearen bukaera
Lehen urteetan bulego aplikazioetan eta antzeko programetan murgildu bazen ere, 1990eko hamarkadan sistema aplikazio eta jokoetan hasi zen. baina sistema aplikazioak baztertu egin ziren Windows (Windows 3.1) sortu zenean, honek agenda, ohar, kalkulagailu eta abarrentzako programak zeuzkalako.
Aurkako egoeran jokoak zeuden, 90eko hamarkadako benetako izar bihurtu zirelako, batez ere sharewareak ez zuelako denbora mugarik, gehienbat tamaina mugak zituen. Adibidez, Wolfesteineinen gaztelua Apodgi enpresak zabalduriko ID software jokoa zen eta 60 maila ezberdin zituen arren, erabiltzaile gehienek 10 maila zituen sharewarearen bertsioan jokatzen zuten.
Mikhailov (Riazan oblasta)
Mikhailov (errusieraz: Михайлов) Errusiako Riazan oblastako hiria da eta Mikhailov raioneko administrazio gunea. Pronia ibaian dago, Oka ibaiadarra, Riazanetik 68 km hego-mendebaldera. 2007an 12.800 biztanle izatera iritsi zen.
Shareware
Azken bilakaera XXI. mendearen bukaera
Ezbairik gabe, hasiera batean sharewarearen programak MS-DOS moduko aplikazioak ziren, baina gaur egun programa hauek Microsoft Windows barruan erabiltzen dira, geroz eta sarriagoak izanez Mac OS, Linux, WinCE... programentzat.
Mikhailov (Riazan oblasta)
Historia
Mikhailov 1137ko kronika errusiar batean aipatu zen lehen aldiz. Garai hartako Pronia garaiko eskualdeko hiririk garrantzitsuena Isheslavl zen, mongolek 1238an suntsitu zutena. Gertakari horren ondoren, Mikhailov eskualdeko hiri garrantzitsuena bezala mantendu zen XIV. mendean. 1546an, Moskuko Printzerriko periferiako hiri gotortuen zerrendan agertzen da, urte horretan Ivan IV.a tsarrak errusiar hegoaldea defendatzeko ziudadela handia eraikitzeko agindua eman baitzuen. Hirian Streltsíak, kanoi egileak eta arotzak, bizi ziren, eta hiriaren inguruan komun libreak (sloboda) osatzen zituzten. 1618an Poloniako armadaren hamar eguneko setioari aurre egin zion. 1708an, hiria Moskuko gubernian sartu zen, eta geroago Riazan-en. 1710. urte inguruan esan dezakegu hiriak garrantzi militarra galdu zuela, mende horren amaieran gotorlekua erabiltzeari utzi ziola. Hiri estatusa Katalina II.arengandik jaso zuen 1778an.
Willem de Sitter
Willem de Sitter (1872ko maiatzak 6-1934ko azaroak 20) herbeheretar fisikari, matematikari eta astronomo bat izan zen.
Sneek herrian jaioa, De Sitterrek matematika Groningako Unibertsitatean ikasi zuen, non astronomia laborategirako lan egin zuen. 1897 eta 1899 artean Lurmutur Hiriko Behatokian lan egin zuen, Hegoafrikan. 1908an Astronomia irakasle izendatua izan zen Leidengo Unibertsitatean. Hiri honetako behatokiko zuzendari ere izan zen 1919tik hil zen arte.
De Sitterrek bere ekarpenik nagusienak kosmologia fisikoaren esparruan egin zituen. 1932an, Albert Einsteinekin batera, argirik igortzen ez duten materia kopuru handiak egon daitezkeela argudiatzen zuten lan baten elkarregile izan zen, gaur egun zulo beltz bezala ezagutzen direnak. De Sitter espazioaren kontzeptuagatik ere nabarmendu zen, Einsteinen erlatibitate orokorrarentzako ebazpen bat, non materiarik ez dagoen eta konstante kosmologiko positiboduna den. Honek hedapen esponentzial bat dakar, Unibertso hutsa. De Sitter Jupiter planetaren ikerketagatik ere ezaguna izan zen. 1934ko azaroak 20an hil zen Leidenen.
Benigno Baskaran
Benigno Baskaran Guridi (Eibar, Gipuzkoa, -ib., ) gipuzkoar politikaria izan zen, PSE-EEko kidea.
Euskal sozialismoaren kide nabari Marcelino Baskaranen semea, 13-14 urterekin Armeria Eskolara joan zen ikasketak egitera. Tornero, ajustadore lanetan aritu zen eta ondoren aitaren lantegian lanean hasi zen. 1931ko apirilaren 14an, Errepublika aldarrikatu zutenean, jada zinegotzia zen. 1934ko Iraultzan hartu zuen parte eta 25 urteko espetxe-zigorra jasan zuen.
1936ko uztaileko estatu-kolpea piztu zenean, miliziano bilakatu eta gerra amaitzean tenientea zen. Frantzian erbesteratu eta erresistentzian aritu zen. 1943an tuberkulosiak jota etxera itzuli eta klandestinitatean lan egin zuen. Espainiako trantsizioaren garaian, Batzar Nagusietarako hautatu zuten.
Karlos Linazasoro
Karlos Linazasoro izan daiteke:
Zope
Zope, kode irekiko aplikazio zerbitzaria da, bere programazio-lengoaia Python delarik. Zerbitzari hau ia era guztietan erabilia izan daiteke Web orrian oinarritutako interfaze erabiltzailea erabiliz.
Abantailak
Zope web guneak objektuz konposatuak daude artxiboen beharrean, bestelako web zerbitzarietan ohikoa den bezala. Objektuen sistema hau erabiltzearen abantailak ondorengoak dira:
Ezaugarriak
Zope-ren ezaugarri bereziena bere datu-basea da objektuetara bideratua, ZODB edo Zope Object Database deitua. Datu-base honek, objektuak ordenaturik biltzen ditu fitxategi sistemaren antzera, baina baita ere, objektu bakoitzak propietateak, metodoak edo bestelako objektuak ditu.
Hurbilketa hau ohiko datu-baseren oso ezberdina da. Aldiz, Zopek datu-base ohikoentzako hainbat lokailu dauzka eta konexio sistema sinpleak eskaintzen ditu. Baita ere, kontsultatu egiten ditu objektuen antzera abstrakzioen bidez.
Gaur egun, bi ataletan bereizi daiteke, Zope2 eta Zope3. Azken hau, zope zerbitzuaren berregituraketa da, non zope2-ren esperientzian oinarritzen saiatu diren.
Zope2-rentzako eginiko osagaiak ez dute balio, horregatik zope3-k aurrekoekin ez du bateragarritasunik. Oraindik ere, Zope berria moldaketa prozesu baten barnean dago, horretarako, five deituriko osagai bat erabiltzen ari dira. Five honekin, erraztasunak lortu ditzakete bi zoperen artean.
Zope3
Zope-ren bertsio berria, Zope 3, hainbat urtetan zehar garatzen egon da. Web aplikazioetan Zope2 oso erabilgarria izan da baina erabiltzeko orduan akatsak ere aurkitu dira. Akats hauek direla eta, hauek konpontzeko zope3 sortu da, Zope-ri famatua egin zioten abantailak mantenduz. Zope3 elementuen arkitekturan oinarritzen da non elementuen konbinazioa errazten duen Python-en idatzia. Lehenengo Zope X3 3.0.0 2004ko azaroak 6ean atera zen. Eta azkeneko Zope 3.3.1 2007ko urtarrilak 14an.
Tarentola maioensis
Tarentola maioensis Tarentola generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.
Evandro Silva do Nascimento
Evandro Silva do Nascimento (1987ko irailaren 26a - ) Brasilgo futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.
NGC 226
NGC 226 galaxia espiral bat da, Andromeda konstelazioan. John Herschelek aurkitu zuen n.
Bitarteko ondasun
Bitarteko ondasunak ekoizpen-prozesu baten erabiltzen diren ondasunak dira, beste produktu batzuk egiteko eta enpresa batek beste bati saldu dizkionak. Adibidez, papera etxeetan kontsumitzen denean, kontsumo-ondasun moduan kontsumitzen da, baina inprimategiek liburuak ekoizteko erabiltzen dutenean, bitarteko ondasun bat da.
Bitarteko ondasunek ekoizpen totalaren zati bat osatzen dute, baina ez dira Barne Produktu Gordinean zuzenean sartzen, dagokien azken produktua kontabilizatzen denean baizik, azken produktuaren prezioan bitarteko ondasunen balioa sartuta dagoelako. Horrela egingo ez balitz, BPGaren barruan kontzeptu bera bi aldiz sartuko litzateke.
Zebibyte
Zebibyte (zetta, bitarra eta byte-ren kontrakzioa) konputagailuen biltegiratze ahalmenean 270) byte adierazten duen informazio unitatea da. Bere laburdura ZiB da. 1 Zebibyte = 270 byte = 1.024 exbibyte
Zebibyte eta zettabyte
Zebibyte zetabyte-rekin zerikusia du, baina berdintzat hartzen diren arren, desberdinak dira. Zettabyte batek 1021 byte da, berriz Zebibytek 270 byte.
Sistema internazionala (SI) eta byte terminoaren bilakaera
Informatikaren testuinguruan kilobyteren terminoa hasieratik erabiltzen zen 2 10 balioarekin, 1000-ra hurbiltzen delako. Konputagailuen hedatzearekin batera, sistema internazionalak definitutako aurrizkiaren erabilera desegokia ere zabaldu zen, informatika adituetatik erabiltzaile arruntetaraino. Hau dela eta kilobyte bat 1024 byterekin lotzen da nahiz eta 1000 byte da.
Multzo berdineko unitateak:
La Chapelle-Thouarault
La Chapelle-Thouarault (bretainieraz Bredual) Ille eta Vilaine departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Alfiano Natta
Alfiano Natta Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Mugakideak
Alfiano Nattak honako udalerri hauekin egiten du muga:
Otto Sverdrup
Otto Neumann Knoph Sverdrup (Bindal, 1854ko urriaren 31 - Sandvika, 1930ko azaroaren 26a) norvegiar esploratzaile polarra izan zen.
Saint-Dyé-sur-Loire
Saint-Dyé-sur-Loire Frantziako udalerri bat da, Loir eta Cher departamenduan dagoena, Erdialdea-Loira Harana eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Saint-Dyé-sur-Loire udalerrian erroldatutako biztanleak 1.093 ziren. Familiak 447 ziren, horien artean 110 pertsona bakarrekoak ziren (47 bakarrik bizi ziren gizonak eta 63 bakarrik bizi ziren emakumeak), 176 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 141 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 553 etxebizitza zeuden, 451 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 66 bigarren erresidentzia ziren eta 35 hutsik zeuden. 527 etxeak ziren eta 24 apartamentuak ziren. 451 etxebizitza nagusietatik 377 bere jabearen bizilekua ziren, 67 alokairuan okupaturik zeuden eta 7 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 22 etxek bi zituzten, 59 etxek hiru zituzten, 142 etxek lau zituzten eta 228 etxek bost zituzten. 341 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 169 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 247 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 682 ziren, horien artean 536 aktiboak ziren eta 146 inaktiboak ziren. 536 pertsona aktiboetatik 497 lanean zeuden (255 gizon eta 242 emakume) eta 39 langabezian zeuden (21 gizon eta 18 emakume). 146 pertsona inaktiboetatik 79 erretiraturik zeuden, 33 ikasten zeuden eta 34 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Saint-Dyé-sur-Loire udalerrian 462 unitate fiskal zeuden, 1.108 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 20.245 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 39 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 5 eraikuntza enpresak ziren, 7 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 3 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 3 zerbitzu enpresak ziren, 3 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Teyssieu
Teyssieu Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Lot departamenduan dago, Okzitania eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Saint-Dyé-sur-Loire
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 12 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 margolariak, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Teyssieu
Biztanleria
2007an Teyssieu udalerrian erroldatutako biztanleak 192 ziren. Familiak 84 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (12 bakarrik bizi ziren gizonak eta 16 bakarrik bizi ziren emakumeak), 16 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 28 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 12 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Saint-Dyé-sur-Loire
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden 2 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gehiagoko denda zen eta 1 okindegia zen.
Teyssieu
Etxebizitza
2007an 156 etxebizitza zeuden, 87 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 60 bigarren erresidentzia ziren eta 9 hutsik zeuden. 150 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 87 etxebizitza nagusietatik 71 bere jabearen bizilekua ziren, 13 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 16 etxek hiru zituzten, 16 etxek lau zituzten eta 54 etxek bost zituzten. 74 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 46 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 33 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Saint-Dyé-sur-Loire
Ekonomia jarduerak
2000. urtean Saint-Dyé-sur-Loire udalerrian 4 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Teyssieu
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 98 ziren, horien artean 76 aktiboak ziren eta 22 inaktiboak ziren. 76 pertsona aktiboetatik 69 lanean zeuden (41 gizon eta 28 emakume) eta 7 langabezian zeuden (4 gizon eta 3 emakume). 22 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 2 ikasten zeuden eta 7 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Saint-Dyé-sur-Loire
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Teyssieu
Diru sarrerak
2009an Teyssieu udalerrian 81 unitate fiskal zeuden, 170 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 12.960,5 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 8 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 1 higiezinen enpresa zen eta 2 zerbitzu enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 3 zerbitzu publikoetatik, 1 igeltseroa zen, 1 zurgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Teyssieu udalerrian 25 nekazaritza-ustiategi zeuden, 555 hektarea erabiltzen.
Libellula depressa
Libellula depressa Libellulidae familiako odonatua da. Ezaguterraza da, 9-48 mmko luzera, abdomen zabala (arretan urdina eta emeetan marroi horixka) eta hegalen oinarrietan kolore marroi iluneko lau gelaxka dituelako. Europako burruntzi arruntenetako bat da.
Camarhynchus pauper
Camarhynchus pauper Camarhynchus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Aiantz haize-errota torloju paladuna
1606an Jeronimo Aiantz Beaumontek Aiantz haize-errota torloju paladuna patentatu zuen. Haize-errotak, ardatzaren bidez, haizea ren indarra biraketa momentua bihurtzen du. Aiantzek 1606an patentatu zuen haize-errota hori, ardatz bertikaleko beste haize-errota batekin batera. Bi haize-errotak, jatorriz, hainbat erabileratarako sortu ziren: zereal alea ehotzeko, ureztatzeko, hauspoei eta gabiei eragiteko, edo, patentean azaltzen den bezala, beste gauza batzuei eragiteko.
Funtzionamendua
Azpimarratu behar da patentearen marrazkiak haize-errotaren zeharkako ebaki moduko bat irudikatzen duela. Haizeak hartzen duen norabidearen arabera, airea axialki sartuko litzateke errotako ardatz horizontalera, eskuinetik edo ezkerretik, edozein albotatik.
Pronia
Pronia (Про́ня) Errusiako ibaia da, Riazan eta Tula oblastetan, Volgaren eskuineko ibaiadarra.
Aiantz haize-errota torloju paladuna
Funtzionamendua
Ardatz horizontalean oinarriturik funtzionatzen duen haize-errotak helikoide formako zenbait pala-etapa ditu, eta gaur egungo turbina axialen bertsio primitibo gisa interpreta daiteke. Esan liteke funtzionatzeko oinarrizko printzipioa bera dela, bai eta haren funtzionamendua deskribatzen duen fisika eta aerodinamika ere.
Nabarmentzekoa da haize-errotaren funtzionamendua zein xehetasunak hainbat interpretazioren mende egon daitezkeela.
Asmakuntzaren alderdi aipagarrienak
Morfologiaren ikuspegitik, agian lehen analisi batean gehien nabarmentzen dena da Aiantzek torloju moduko pala batzuk proposatu zituela, edo, gaur egun esango genukeen bezala, itxura helikoidalekoak. Ez dago inolako ebidentzia dokumentalik lehenago inork haize-errota batean pala helikoidalak erabili zituela egiaztatzeko.
Aiantzek patentatutako errotaren ezaugarri nabarmena da palen formaren inguruan egindako asmakizuna, hegalak ardatz berean seriean jartzearekin batera, eta airearen fluxua hobetzeko itxitura eroale baten barruan kokatzearekin batera. Aipagarria da haize-errota horrek gaur egun erabiltzen diren turbina, ontzien helize eta turbo-makina axial ugari gogorarazten dizkigula.
Horrela, esan liteke Aiantz haize-errota torloju paladuna gaur egun turbina axial esaten zaionaren jatorrizkoa dela. Lehen esan bezala, ez dakigu Aiantzek egindakoaren antzeko asmakuntzarik erakusten duen ebidentzia dokumentalik dagoen (ardatz berean zehar ondoz ondoko hainbat etapatan jarritako gurutze helikoidalak, itxitura baten barruan kokatuta).
Aipagarria da, halaber, patentean Aiantzek aireari buruz hitz egiteko «hauspoak» esaten duela. Horrek esan nahi du, haizerik ez zebilenean, errotari airea eskuzko hauspoen bidez emateko aukera aurreikusten zuela, eta haize-errota mugitzea lor zezakeela zegokion lanerako (ura igo, alea eho, etab.). Nabarmendu behar, da haize-errotari airea eremu txiki samarreko sekzio batetik sartzen zitzaionez, modu kontzentratuan eta axialki, helizeak lotuta zituen ardatz horizontalarekiko, oso litekeena dela pertsona batek edo gehiagok eragindako hauspo baten bidez errotaren lana egiteko adina indar egitea.
Pronia
Geografia
Pronskeko hiritik igarotzen da eta Novomitxurinsk-era iristean bere urak berriro ere presatzen dira. Korablino-ko iparraldetik igarotzen da, iparraldera biratuz eta Spask-Riazanskitik apur bat hegoaldera Oka ibaira isurtzen ditu urak.
Ibaia arrantzaleek estimatzen dute eta beheko ibilguan nabigatzen da izotzik gabeko denboran, hau da, oro har apiriletik azarora bitartean.
Glaphyromorphus darwiniensis
Glaphyromorphus darwiniensis Glaphyromorphus generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Pazko gaubeila
Pazko gaubeila kristau erlijioan, Pazko egunaren aurreko gauean egiten den liturgia-ospakizuna da. Larunbat santuko gauean egiten dute eta urteko kristau ospakizunik nagusiena, bertan Jesusen Piztuera ospatzen baitute. Liturgian pazko-aldarria abesten dute.
Gaubeila suaren erritual batekin hasten da, Kristo berpiztuaren sinbolo den munduko argiarekin. Apaizak sua bedeinkatzen du, eta gurutzeari atxikitzen dizkion intsentsuzko garau ale, Kristoren bost zauriak irudikatzen dituztenak (eskuetan, oinetan eta alboan). Gero, Pazkozko xirioa sutan piztuko du apaizak eta elizan sartzen da, oraindik ilunpean, eta ondoren jendea sartzen da, ospakizunarekin jarraitzeko.
Scruffy (Futurama)
Scruffy Futurama telesaileko pertsonai bat da.
Kanpo estekak
List of recurring Futurama characters
NGC 227
NGC 227 galaxia bat da, Cetus konstelazioan. William Herschelek aurkitu zuen n.
Hemiergis gracilipes
Hemiergis gracilipes Hemiergis generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.
Élisabeth Vigée Le Brun
Élisabeth Vigée Le Brun (Marie Élisabeth Louise Vigée; Paris, - ibidem, ) margolari frantsesa izan zen. XVIII. mendeko emakumezko margolaririk garrantzitsuena kontsideratzen da.
Bere estilo artistikoa orokorrean Rokokoaren ondorengotzat hartzen da, nahiz eta askotan estilo Neoklasikoa jarraitzen zuen. Dena den, Vigée Le Brun ezin daiteke artista guztiz neoklasikotzat hartu. Izan ere, Marie Antoinette erreginarentzat erretratugile bezala lan egin zuen bitartean, Vigée Le Brunek modu guztiz rokokoan jardun zuen, bai koloreen baita estiloaren aukeraketan ere.
Vigée Le Brunek guztira 660 erretratu eta 200 paisai inguru egin zituen. Marraztu zituen pertsonen artean, Frantziako Marie Antoinette erregina eta bere familia, Katalina II.a Errusiakoa enperatriza eta bere familia, Prusiako errege familia, Poloniako azken erregea, Lord Byron poeta ingelesa, eta garaiko printze eta noble asko aurkitzen dira. Arte bilduma pribatuez gain, bere lanak Hermitage museoan, Louvre museoan, Londresko National Galleryn eta Europako nahiz Estatu Batuetako museo desberdinetan aurki daitezke.
Haurtzaroa
Élisabeth Vigée Parisen jaio zen, 1755ko apirilaren 16ean. Bere gurasoak, Louis Vigée (erretratugilea) eta Jeanne Maissin (ile-apaintzailea) izan ziren. Anaia gazteago bat zuen, Louis Jean Baptiste Etienne, 1758an jaioa.
Élisabethek 3 hilabete zituenean, gurasoek Épernon ondoko etxalde batera bidali zuten, eta zenbait urtez bertan bizi izan zen, emakume nekazari baten zaintzapean. Bospasei urte zituela, gurasoek Couvent de la Trinite komentura bidali zuten.
Bertan 7 urte inguru igaro ondoren, Parisera itzuli zen bere familiarekin bizitzera. Aitaren agindupean margoketa eskoletara joaten hasi zen, eta aitak alaba bere margo eta arkatzekin esperimentatzen uzten zuen. Dena dela, Élisabethek aitarekin hilabete gutxi eman ahal izan zituen, hura 1767ko maiatzean hil zen eta. Aitarengandik marrazketarekin lotutako lehen ikaskuntzak jaso zituen arren, bere memorietan Élisabethek txikia zenetik margoketarekiko lotura berezia sentitu zuela azaltzen du :
Élisabethen aita hil eta hilabete gutxira, bere ama Jacques-François Le Sevre izeneko urregin aberatsarekin ezkondu zen. Ondorioz, familia Errege Jauregitik gertu zegoen apartamendu batera joan zen bizitzera. Élisabethek marrazketa eta margoketarekin jarraitu zuen, bilduma pribatuetako margo-lanak kopiatuz eta senide desberdinen erretratuak eginez, inongo maisuren irakaskuntzarik gabe trebatuz. Hiru urteren barruan, 15 bat urte zituela, erretratuak modu profesionalean egiten hasi zen. Beranduago, Luis Filipe II.a Orleansko Dukearen emaztea Élisabethen bezero bihurtu zen, eta garai honetan margolariak Gabriel François Doyen, Jean-Baptiste Greuze, Joseph Vernet eta garaiko beste maisuen aholku eta laguntza jaso zituen.
Gaztaroa
Lizentziarik gabe margoketan lan egiteagatik, 1774ean bere estudioa konfiskatua izan zen, eta ondorioz Academie de Saint Luc-eko kide izateko eskaera egin zuen. Zenbaitetan Saint Luc-eko aretoan bere lanetako batzuk erakutsi arren, erakusketa ofiziala urte horren amaieran egin zuen, akademiako kidea izateko onartua izan ondoren.
1781ean, margolaria eta bere senarra Flandes eta Herbehereetara bidaiatu ziren, non flandriar artisten margolanek teknika berriekin probatzeko inspiratu zuten. Bertan, noble desberdinen erretratuak egin zituen, baita Nassauko printzearena ere.
Yuya Himeno
Yuya Himeno (姫野 宥弥, 1996ko irailaren 27a - ) Japoniako futbolaria da.
Élisabeth Vigée Le Brun
Gaztaroa
1787an, bere autoerretratuetako batekin eskandalo publiko txikia sortu zuen, bere burua aho irekiarekin irribarre egiten irudikatu baitzuen –garai horretako margoketa arauak hautsiz-. Mémoires secrets gorteko berriketa-egunkariak hau zioen eskandaloari buruz:
Marie Antoinette erreginarekin harremana
Élisabethen karrerak gora egitearekin batera, 1778an Versaillesko jauregira gonbidatua izan zen Marie Antoinette erreginaren babespean. Urte honetan, margolariak erreginaren lehenengo erretratua egin zuen. Erregina hain pozik zegoen margolariaren lanarekin, hurrengo 6 urteetan Élisabethek errege familiaren 30 erretratu baino gehiago egin zituela, sarritan Marie Antoinetten erretratugile ofizialtzat hartua izan zelarik.
Yuya Himeno
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.
Élisabeth Vigée Le Brun
Marie Antoinette erreginarekin harremana
Élisabethek erreginaren irudia hobetzen lagundu zuen, Marie Antoinette bere seme-alabekin irudikatuz eta publikoari erreginaren gertuagoko irudi bat eskainiz, majestateak garai horretan jaso zituen prentsa eta kritika txarrei aurre egiteko. Bere aldetik, erreginaren laguntza eta eragina ezinbestekoak izan ziren Élisabeth Frantziako Académie Royale de Peinture et de Sculpture-an onartua izan zedin, hau 1783an gertatu zelarik. Izan ere, hasiera batean Élisabeth akademian onartzeari uko egin zioten, itxuraz bere senarra arte merkataria zelako. Baina, azkenean, Luis XVI.a erregeak Élisabeth onartzeko agindua eman zuen, Marie Antoinette bere senarra margolariaren alde jokatzera bultza zuelako. Élisabethek akademiarentzat erretratu asko aurkeztu zituen arren (horien artean La Paix qui ramène l'Abondance margo historiko-alegorikoa), akademiak ez zuen bere lana arte mota edo estilo zehatz batean kokatu, ez historian ezta erretratugintzan ere. 1789an, Alexander Kucharskyk gorteko margolari bezala ordezkatu zuen.
Frantziako Iraultzaren ostean
1789ko urrian, Parisko jendetzak Versaillesko jauregia indarrez hartu eta errege familia atxilotzearekin batera, Élisabethek bere alaba hartu eta Italiara ihes egin zuen. Hasiera batean bere intentzioa Frantziara itzultzea zen arren, 12 urte erbeestean igaro zituen, Italian, Austrian eta Errusian, noble eta errege familia desberdinentzat lan egiten. Bere izena erbesteratuen zerrendara gehitu zenez, Frantziako hiritar bezala bere eskubide guztiak galdu zituen. Gainera, bere ondasunak Gobernu Iraultzailearengatik konfiskatuak izateko agindu zen. 1792ko abuztuan, Jean Baptiste Pierre Le Brunek bere emaztearen izena erbesteratuen zerrendatik kentzeko eskari formala egin zuen, baina ezezkoa jaso zuen. Le Brun-ek bere emaztearen eskubideen alde borrokatzen jarraitu zuen arren, kartzelatik pasa ondoren, 1794ean dibortzioa eskatu zuen, gehienbat bere burua eta bere ondasunak babesteko asmoz.
Italia (1789-1792)
1789ko azaroan Erromara iritsi ondoren, Élisabeth Academie de France-n finkatu zen. Hurrengo urtean, Florentziako Uffizi museorako autorretratu bat egin zuen. Erroman, bere margolanek arrakasta handia izan zuten kritikoen artean, eta Erromako Accademia di San Luca-ko kide izateko onartua izan zen.
Austria (1792-1795)
Milanen (Italia) zegoela, Austriako enbaxadoreak Élisabeth Vienara joateko konbentzitu zuen, bere aurrekari monarkikoak zirela eta, irabazi handiak lortzeko aukera izango zuelakoan. Austriako hiriburura iritsi eta gutxira, hiriko inguruetan etxe bat alokatu zuen. Vienan izan zituen bezero gehienak Austriako eta Poloniako nobleak izan ziren.
Errusia (1795-1801)
1795eko ekainean, Élisabeth San Petersburgora iritsi eta Neguko Jauregitik gertu etxe bat alokatu zuen. Errusian, Élisabethek bertako familia inperiala, noble garrantzitsu asko eta Poloniako azken erregea erretratatu zituen. Hauek, euren aldetik, margolaria babestu eta behar zuen guztia eskaini zioten. Ondorioz, 6 urteen buruan dirutza nahiko handia bildu zuen. Estetika frantsesa Errusian nahiko mirestua zen arren, onargarria zenaren eta ez zenaren inguruan kultura-desberdintasunek eragin esangarria zuten. Izan ere, Katalina Nagusia enperatriza ez zen pozik agertu, hasiera batean, Élisabethek bere bilobak ziren Elena eta Alexandra Pavlovnaz egin zuen erretratuarekin, soinekoen mahukak agerian uzten zuen azal zati handiegia zela eta. Katalinari atsegina ematearren, Élisabethek mahukak luzeagoak gehitu zizkien margolaneko soinekoei, lanean bere estilo bereizgarria islatuz. Katalina Nagusiak Élisabethen lana hainbeste atsegin izan zuen, erretratu bat egiteko berarentzat esertzea onartu zuela. Zoritxarrez, Katalina apoplexia batek jota hil zen 1796ean, Élisabeth erretratua egiten hasi baino lehen.
1800ean, bere senar ohiaren eta lagun askoren borroka luzearen ondorioz, Élisabethen izena iraultzaren aurkako erbesteratuen zerrendatik behin betiko ezabatu zen, Frantziara itzultzeko aukera berreskuratu zuelarik. Urte horretan ere, San Petersburgoko Arte Ederretako akademiako kide bezala onartu zuten.
Itzulera erbestetik
Urte askoren ondoren, 1802an Élisabeth Frantziara itzuli zen. Dibortziatua egon arren, Le Brun hotelean instalatu zen. Margolariaren harremana Napoleon I.aren erregimen berriarekin ez zen guztiz atsegina izan, ziurrenik Élisabeth monarkiko sutsua eta Marie Antoinette erreginaren margolari ohia zelako.
Europako elitearen eskakizunei erantzunez, 1803an Élisabethek Ingalaterrara bidaiatu zuen, eta bertan Britainia Handiko zenbait pertsona ospetsuren erretratuak marraztu zituen, Galeseko Printzearena eta Lord Byron idazlearena, besteak beste. 1807an, Suitzara bidaiatu eta Genevako Société pour l'Avancement des Beaux-Arts-eko ohorezko kide izendatu zuten.
Azkeneko urteak
Berrogeita hamar urte zituela, Élisabethek margoketan oraindik oso modu aktiboan jarduten zuen. 1809an Louveciennesen etxe bat erosi zuen, eta bertan bizi izan zen, gerra garaian Prusiako armada bere etxeaz jabetu zen arte. 1819an, Élisabethen alaba bakarra, Julie, hil egin zen. 1835ean, bere bi iloben laguntzarekin, Élisabethek bere memoriak idatzi zituen. 1841ean, artistak apoplexia bat sufritu zuen, ikaragarri ahul utzi zuena. 1842ko martxoaren 30ean, Élisabeth Vigée Le Brun Parisen hil zen, arteriosklerosi batengatik ziurrenik. Louveciennes-eko hilerrian lurperatuta dago, bere etxe ohitik gertu. Bere hilarriko epitafioan honela irakur daiteke: Ici, enfin, je repose... (Hemen, azkenean, atseden hartzen dut).
= Galeria =
= Kanpo loturak =
= Erreferentziak =
Altzorritz
Altzorritz Untzitibar ibarreko kontzeju bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Pirinioaurrea eskualdean.
biztanle zituen.
Bertako biztanleak altzorriztarrak dira.
Izena
Altzorritz toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:
Armarria
Altzorrizko armarria Untzitibarreko armarria da. Armarri honek honako blasoi hau du:
Geografia
Altzorritz Untzitibarran dago.
Inguru naturala eta kokapena
Untzitibar Zangozako merindadearen ekialdean kokatzen da. NA-234 errepideak ibar osoa zeharkatzen du. Iruñerriko gune metropolitarraren ekialdera dago. Udaletxea Untzitin dago. Erliebe ertaingo ibarra da. Itzaga mendiaren magalean dago, ibarbide emankor eta laua eratuz, eta, ondoren, mendilerro menditsu bat.
Klima
Untzitibarrek klima azpimediterraneoa dauka, eta urteko batez besteko tenperatura aldakorra da, 12 gradu herrigunean eta 10 herriko gunerik menditsuenetan. Prezipitazioak nahiko urriak dira udan baina ugariak gainontzeko urtaroetan, guztira 950mm inguru jausten dira urtero 110 egunetan.
Udalerriko landarediaren erdia baino gehiago ameztiek osatzen dute. Duela mende asko, Untzitibar gehiena estaltzen zuten arren, gizakiaren eraginez asko murriztu da. Birlandatutako zuhaitzak 229 hektarea osatzen dituzte. Horrez gain, Izaga haitzaren inguruetan pagadiren bat aurki daiteke.
Estazio meteorologikoak
Untzitibarran ez dago estazio meteorologikorik. Hala ere, Elo pareko udalerrian, estazio bat dagoen, itsasoaren mailatik 528 metrora, Nafarroako Gobernuak 1929n inauguratuta. Udalerriko adierazgarriena da, haran berean baitago, 4 kilometro eskasera.
Historia
Dirudienez, nobleen jaurerriko hiribildua izan zen; nolanahi ere, 1280an Eneko Almorabideren lepokoen petxak (6 gari kahitze eta beste 6 garagar eta olo) koroak bahituta agertzen dira. Bertako biztanleek XVI. mendean ustiatzen zuten Mugetaxarra herri hustua. Bere elizako patronatua 1415ean utzi zioten erregeari, eta honek, berriz, Orreagako Santa Mariari eman zion 1416an.
Demografia
biztanle zituen Altzorritzek.
Euskara
Luis Luziano Bonapartek, 1869an, Untzitibar sailkatu zen, hegoaldeko goi-nafarrera euskalkian, Pirinioaurreko Itzagaondoa eta Ibargoiti ibarrekin hitz egiten zena.
Koldo Zuazok, 2010ean, Untzitibar atzerakada-eremuan sailkatu zen, non euskarak hain atzerakada handia izan duen, non bertako hiztunik apenas geratzen den.
Udalerri honetan hitz egiten den euskarak bere berezitasunak du. Horregatik sailkatzen da Pirinioaurrera azpieuskalkian. Euskara batuaren itzalean alfabetatutako hainbat euskaldun baden arren, Untzitibarreko mintzaira zaharrak ia ez du hiztunik.
Oharrak
<references group="lower-alpha" />
Stargate Atlantis
Stargate Atlantis kanadar-estatubatuar zientzia-fikziozko telesaila da, Brad Wright eta Robert C. Cooperrek sortua.
Sci Fi Channelek 2004 eta 2009 artean eman zuen.
Sinopsia
John Sheppardek zuzendutako militarrez eta zientzialariez osaturiko taldeak estralurtar tresna (Stargate izenekoa) erabiltzen du Pegasus galaxiako planetak ikertzeko. Bertan bere buruei Anquietas deitutako herri batek sortutako hiriak aurkituko dituzte.
Camarhynchus parvulus
Camarhynchus parvulus Camarhynchus generoko animalia da. Hegaztien barruko Thraupidae familian sailkatua dago.
Astronotus crassipinnis
Astronotus crassipinnis Astronotus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cichlidae familian.
Yoshinori Suzuki
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Oita Trinita.
Socx
Socx Frantziako udalerria da, Nord departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Socx udalerrian erroldatutako biztanleak 987 ziren. Familiak 370 ziren, horien artean 74 pertsona bakarrekoak ziren (37 bakarrik bizi ziren gizonak eta 37 bakarrik bizi ziren emakumeak), 130 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 146 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 20 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 382 etxebizitza zeuden, 375 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 2 bigarren erresidentzia ziren eta 5 hutsik zeuden. 376 etxeak ziren eta 6 apartamentuak ziren. 375 etxebizitza nagusietatik 327 bere jabearen bizilekua ziren, 39 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 3 etxek gela bat zuten, 9 etxek bi zituzten, 13 etxek hiru zituzten, 65 etxek lau zituzten eta 284 etxek bost zituzten. 292 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 156 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 188 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Diru sarrerak
2009an Socx udalerrian 379 unitate fiskal zeuden, 1.021 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 26.558 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2009an zeuden norbanakoentzako 13 zerbitzu publikoetatik, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak ziren, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 1 zurgina, 2 iturginak, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 jatetxe, 1 tintoreria eta 1 apaindegia.
2009an zeuden 7 establezimendu komertzialetatik, 1 supermerkatu zen, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 kongelatu-denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kimika analitiko
Kimika analitikoa material natural zein artifizialen osagai kimikoen banaketa, identifikazioa eta kuantifikazioaren azterketa da. Banaketaren bitartez analitoak fisikoki bereizten dira. Analisi kualitatiboak lagina osatzen duten espezie kimikoen izaera adierazten du, eta analisi kuantitatiboak osagai horietako baten edo gehiagoren kantitatea determinatzen du. Osagaien banaketa sarritan analisia baino lehen egiten da.
Metodo analitikoak bi multzotan bana daitezke, klasikoak eta instrumentalak edo tresnen bidezkoak. Metodo klasikoek prezipitazioa, erauzketa eta distilazioa bezalako banaketa teknikak erabiltzen dituzte. Metodo klasiko kualitatiboan, analitoen identifikazioa kolorearen, usainaren edo urtze-puntuaren, irakite-puntuaren, erradioaktiboaren edo erreaktibotasunaren arabera determinatzen da. Analisi klasiko kuantitatiboaten pisuaren eta bolumenaren neurketak erabiltzen dira analito kantitatea kuntifikatzeako. Bestalde, metodo instrumentaletan tresnak erabiltzen dira analizatutako analitoaren ezaugarri fisikoak (adibidez, argi-absortzioa, fluoreszentzia edo eroankortasun elektrikoa) neurtzeko. Materialen banaketarako kromatografia edo elektroforesi metodoak erabiltzen dira.Ondoren, analisi kualitatibo eta kuantitatibo bat egin daiteke, askotan tresna berbera erabiliz, argiaren, beroaren elkarrekintzaren, eremu elektrikoen edo eremu magnetikoen elkarreragina erabiliz. Askotan, tresna berberak analito bat bereizi, identifikatu eta kuantifika dezake.
Kimika analitikoak, diseinu esperimentaleko hobekuntzak, kimiometria eta neurtzeko tresna berrien sorrera ditu ardatz. Horrez gain, kimika analitikoak hainbat esparrutan ere aplikatzen da: bioanalisian, auzitegi medikuntzan, kimika klinikoan, ingurumen analisian, etab.
Historia
Kimika analitikoa garrantzitsua izan da kimikaren lehenengo egunetatik, laginean zer elementu eta substantzia kimiko dauden zehazteko metodoak ematen baititu. Kimika analitikoari egindako ekarpen garrantzitsuenen artean daude Justus von Liebig-en analisi sistematiko elementalaren garapena eta talde funtzionalen erreakzio espezifikoetan oinarritutako analisi organiko sistematizatua.
Lehen analisi instrumentala Robert Bunsen ek eta 1860an rubidioa eta zesioa aurkitu zuen Gustav Kirchhoff ek garatutako sugarraren emisio-espektrometria izan zen.
1900etik aurrera eman ziren kimika analitikoko garapen nagusi gehienak. Denboraldi horretan, analisi instrumentala pixkanaka nagusitu zen kimikaren eremuan. Bereziki, espektroskopia- eta espektrometria-teknika elemental asko XX. mendearen hasieran aurkitu ziren, eta XX. mendearen amaieran hobetu ziren.
Banaketa prozesu tekniken garapenak antzeko denbora-lerroari jarraitzen diote, eta gero eta errendimendu handiagoko tresnak lortu ziren. 1970eko hamarkadan, teknika horietako asko konbinatuta lortutako teknika hibridoak erabiltzen hasi ziren, laginen karakterizazio osoa lortzeko.
Gutxi gorabehera 70eko hamarkadan hasi eta gaur egun arte, kimika analitikoa gero eta inklusiboagoa bihurtu da arazo biologikoetan (kimika bioanalitikoa); lehenago, ostera, molekula organiko, ez-organiko edo molekula txikietan zentratzen zen batez ere. Horrez gain, laserrak gero eta gehiago erabili dira kimika anailitkoan zunda gisa, baita era askotariko erreakzioak hasteko eta erreakzioan eragiteko ere .XX. mendearen amaieran, kimika analitikoaren aplikazioa beste alor batzuetara hedatu zen, hala nola, auzitegi-medikuntzako, ingurumeneko, industriako, medikuntzako eta histologiako gaietara.
Kimika analitiko modernoa analisi instrumentalaren mende dago. Kimikari analitikari asko instrumentu-mota bakar batean zentratzen dira. Akademikoak aplikazio eta aurkikuntza berrietan edo analisi-metodo berrietan zentratzen dira. Odolean dagoen eta minbizi-arriskua areagotzen duen substantzia kimiko baten aurkikuntza, kimikari analitiko batek parte har lezakeen aurkikuntza bat litzateke.
Alice Bel Colle
Alice Bel Colle Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean. biztanle ditu, kilometro koadroko azaleran banatuta.
Kimika analitiko
Historia
Kimika analitikoak gero eta garrantzi handiagoa du farmazia-industrian, kalitate-kontrolean erabiltzeaz gain, sendagai berriak aurkitzeko eta botikaren eta pazientearen arteko elkarreraginak ulertzeko aplikazio klinikoetan erabiltzen da.
Alice Bel Colle
Mugakideak
Alice Bel Collek honako udalerri hauekin egiten du muga:
Kimika analitiko
Metodo klasikoak
Kimika analitiko modernoan nagusiki instrumentazio sofistikatua erabiltzen den arren, kimika analitikoaren erroak eta tresna modernoetan erabiltzen diren printzipio batzuk teknika tradizionaletatik eratorritakoak dira, eta horietako asko oraindik erabiltzen dira. Teknika horiek gradu-aurreko kimika analitikoko hezkuntza-laborategi gehienetan ere ikasi eta erabiltzen da.
Proba kimikoak
Proba kimiko kualitatibo ugari daude, hala nola, urrea detektatzeko azido-proba eta odol ik dagoen detektatzeko Kastle-Meyer-en proba.
Sugarraren proba
Analisi kualitatibo ez-organikoan, oro har, zenbait ioi edo elementu, eskuarki akuosoak, badaudela baieztatzeko erabiltzen dira. Horretarako, zenbait erreakzio egiten dira aukera tarteak ezabatzeko eta, ondoren, ioi susmagarriak baieztatzeko, berrespen-proba bat egiten da. Batzuetan, prozesura horietan karbonoa duten ioi txikiak sartzen dira. Gaur egungo, instrumentazio modernoaren ondorioz, proba horiek oso gutxitan erabiltzen dira. Hala ere, baliagarriak izan daitezke hezkuntza-helburuetarako edolanda-lanetarako, baita, azken belaunaldiko tresnetarako sarbidea erabilgarririk ez dagoenerako edo komenigarria ez den beste egoera batzuetarako.
Ashleigh Barty
Ashleigh Barty (1996ko apirilaren 24a) australiar tenislari profesionala eta kriket jokalari ohia da. Emakumeen Tenis Elkarteko(WTA) munduko 1. postuan dago bakarkakoan, eta Australiako WTAko bigarrena da Evonne Goolagong Cawley jokalari australiar indigenaren atzetik. Binakako 10 jokalari onenen artean ere izan da, munduko 5. postua lortu baitzuen. Bartyk hamahiru titulu irabazi ditu bakarkakoan eta hamaika binakakoan WTA Tourrean, besteak beste, bakarkako Grand Slam-eko bi titulu, 2019ko Frantziako Irekiera eta 2021eko Wimbledon Txapelketak, eta 2018ko AEBetako Irekiko Grand Slameko binakako titulu bat CoCo Vandeweghe bikotearekin.
Kimika analitiko
Analisi kuantitatiboa
Analisi kuantitatiboa substantzia batean dauden osagai kimiko partikularren kantitatea neurtzea da.
Ashleigh Barty
Ipswich-en, Queensland-en jaioa, Barty lau urterekin hasi zen tenisean jokatzen, inguruko Brisbanen. Junior mailako karrera itxaropentsua izan zuen, 2011n Wimbledon-en nesken bakarkako titulua irabazi ostean munduko 2. postuan kokatu zen. Nerabe zela, Bartyk arrakasta goiztiarra izan zuen WTA Tourrean binakakoan, 2013an, Grand Slam-ean binakako hiru ekitalditan hartu zuen parte Casey Dellacqua rekin, Australiako Irekia barne, oraindik 16 urte besterik ez zituela. 2014ko denboraldiaren amaieran, Bartyk tenisetik atsedenaldi mugagabea hartzea erabaki zuen. Etenaldi honetan kriket-ean jokatzen amaitu zuen, Brisbane Heat- ekin sinatu zuen Emakumeen Big Bash Ligako hasierako denboraldirako, kirol horretan prestakuntza formalik ez izan arren.
Kimika analitiko
Analisi grabimetrikoa
Analisi grabimetrikoan substantzia baten kantitatea determinatzen da, lagina saiakuntza baten aurretik edota ondoren pisatuz. Gradu-aurreko hezkuntzan erabilitako adibide arrunt bat hidrato baten kantitatea determinatzea da. Prozeduran lagina berotzen da ura galtzeko. Pisu-diferentziak galdutako ur kantitatea adierazten du.
Analisi bolumetrikoa
Analisi bolumetrikoa balorazio kimiko izenez ere ezagutzen da. Balorazioan kontzentrazio ezaguneko (estandarizatuta dagoen) erreaktibo bat gehitzen zaio analizatu nahi den disoluzioa bati, baliokidetasun-puntura iritsi arte. Baliokidetasun puntura iristeko behar izan den kontzentrazio ezaguneko erreaktiboaren bolumena neurturik, analizatu nahi den disoluzioaren substantzia kantitatea determinatu daiteke, bi substantzien arteko erlazio estekiometrikoak kontuan izanik. Analisi bolumetriko ezagunenetarikoa, azido-base balorazioa da eta horietan adierazleak erabiltzen dira kolore aldaketa ikusteko (baliokidetasun-puntua adierazten du). Beste titulazio mota asko ere badaude, adibidez, titulazio potentziometrikoak. Titulazio horiek hainbat adierazle-mota erabil ditzakete baliokidetza-punturen bat lortzeko.
Ashleigh Barty
Barty 2016 hasieran itzuli zen tenisera. 2017an bere lehen WTA titulua irabazi zuen Malaysiako Irekian eta munduko 17. postura igo zen, atsedenaldia baino lehen 100 onenen artean inoiz sailkatu ez bazen ere. Dellacquarekin ere beste urte oparo bat izan zuen binakakoan, eta binakako WTAko finalean lehen agerraldia egin zuen. Ondoren, Bartyk bere lehen Premier Mandatory eta Grand Slam txapelketako tituluak irabazi zituen binakakoan 2018an, 2019an bakarkako lorpen bera lortu aurretik. 2019ko ekainetik aurrera lau astetan izan ezik, bakarkako 1. postuan sailkatu zen, eta beste zazpi titulu irabazi zituen, besteak beste, 2021ean bost, bigarren titulu nagusi bat eta bi WTA 1000 titulu. Bartyk Australia 2019ko Fed Cup-ean txapeldunorde izatera ere eraman zuen eta 2021eko Tokioko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen binakako misto proban John Peers-ekin.
Tarentola nicolauensis
Tarentola nicolauensis Tarentola generoko animalia da. Narrastien barruko Phyllodactylidae familian sailkatuta dago.