cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ekialdeko filosofia
Indiako filosofia
Tradizio "hinduak" eta "ortodoxoak" tradizio "ez ortodoxoekin" kontrajarri ohi dira (ez-ortodoxoak, literalki "arbuiatzen dutenak"), nahiz eta eskola "ez ortodoxoek" erabiltzen ez duten etiketa izan. Tradizio hauek Vedak autoritate bezala arbuiatzen dituzte, eta askotan, eskola ortodoxoek (hala nola, Ātman, Brahman, eta Īśvara) onartzen dituzten kontzeptu eta ideia garrantzitsuak baztertzen dituzte. Eskola ez-ortodoxo horien artean daude, besteak beste, jainismoa (ātman onartzen du baina Īśvara, Vedak eta Brahmana ukatzen ditu), budismoa (kontzeptu ortodoxo guztiak arbuiatzen ditu, berpizkundea eta karma izan ezik), Charvaka (materialistak, berpizkundea eta karma ere arbuiatzen dituztenak) eta Ājīvika (patuaren doktrinarengatik ezagunak).
Filosofia jainista da bizirik dirauten bi tradizio "ez-ortodoxo" bakarretako bat (budismoarekin batera). Oro har, arima iraunkor (jiva) baten kontzeptua bost astikaietako bat bezala onartzen du (existentziaren substantzia osatzen duten betiereko eta amaigabeko kategoriak). Beste lauak dhárma, adharma, ākāśa ('espezaioa'), eta pudgala ('materia') dira. Pentsamendu jainistak dio existentzia oro ziklikoa, betierekoa eta sortu gabekoa dela. Jainismoaren filosofiaren elementurik garrantzitsuenetako batzuk karmaren teoria jainista, indarkeriarik ezaren doktrina (ahiṃsā) eta "ikuspegi anitzen" teoria edo Anēkāntavāda dira. Tattvartha Sutra jainismoaren filosofiaren bildumarik zaharrena, osatuena eta onartuena da.
Europako fisikari kuantiko nagusiek, hala nola Erwin Schrödinger, Werner Heisenberg, Albert Einstein eta Niels Bohr, Vedei egozten dizkiete euren esperimentuetako ideietako batzuk.
Txinako filosofia
Pentsamendu eskola hauek garatzen jarraitu zuten Han (K.a. 206 - 220) eta Tang (618-907) aroetan, mugimendu filosofiko berriak eratuz, hala nola Xuanxue (neo-taoismo ere deitua) eta neokonfuzianismoa. Neokonfuzianismoa filosofia sinkretikoa zen, Txinako tradizio filosofiko desberdinetako ideiak biltzen zituena, budismoa eta taoismoa kasu. Neokonfuzianismoak hezkuntza sistema menderatu zuen Song dinastian (960-1297), eta bere ideiak klase ofizial eruditoarentzako azterketa inperialen oinarri filosofiko izan ziren. Pentsalari neokonfuziar garrantzitsuenetako batzuk Tang Han Yu eta Li Ao jakintsuak dira, baita Song Zhou Dunyi (1017-1073) eta Zhu Xi (1130-1200) pentsalariak ere. Zhu Xik konfuziar kanona bildu zuen, Lau Liburuez osatua (Irakaskuntza Handia, Ingurunearen Doktrina, Konfuzio eta Mentzioren Analisiak). Ming Wang Yangming (1472-1529) jakintsua ere tradizio honetako ondorengo filosofo garrantzitsua da.
Budismoa Txinara iristen hasi zen Han dinastiaren garaian, Zetaren Bidea zeharreko transmisio mailakatu baten bidez, eta eragin autoktonoen bidez forma txinatar desberdinak garatu zituen (Txan/Zen, esaterako), Ekialdeko Asiako kultur esparru osoan zabaldu zirenak.
Txinako kulturak eragin handia izan zuen Ekialdeko Asiako beste estatu batzuetako tradizioetan, eta bere filosofiak eragin zuzena izan zuen Koreako, Vietnamgo eta Japoniako filosofietan. Geroko dinastia txinatarretan, hala nola Ming dinastian (1368-1644), baita Joseon dinastia korearrean ere (1392-1897), Wang Yangming (1472-1529) bezalako pentsalariek gidatutako neokonfuzianismoa, pentsamendu eskola nagusi bihurtu zen eta Estatu inperialak sustatu zuen. Japonian, Tokugawa shogunerriak (1603-1867) konfuziar filosofiaren eragin handia izan zuen. Gaur egun, konfuzianismoak eragina izaten jarraitzen du Txinako kultura-esferako nazioen ideietan eta mundu-ikuskeran.
Aro Modernoan, pentsalari txinatarrek mendebaldeko filosofiaren ideiak txertatu zituzten. Txinako filosofia marxista Mao Zedongen eraginpean garatu zen, eta Hu Shihk, berriz, Txinatar pragmatismo bat garatu zen. Antzinako filosofia tradizionalak ere berresten hasi ziren XX. mendean. Adibidez, Konfuzianismo Berriak, Xiong Shili bezalako figurek gidatua, eragin handia izan du. Era berean, budismo humanista mugimendu budista modernista berria da.
Koreako filosofia
Koreako filosofia mundu-ikuskeran oinarritu zen bere osotasunean. Xamanismoaren eduki emozionala, ezin iragarrizkoa eta neokonfuzianismoaren alderdi batzuk integratu ziren. Koreako pentsamendu tradizionalak pentsamendu filosofiko eta erlijiosoen korronte askoren eragina izan du urteetan zehar. Koreako bizitzako eragin nagusiak direnez, askotan korear xamanismoaren, taoismoaren, budismoaren eta konfuzianismoaren mugimenduek moldatu dute Koreako bizimodua eta pentsamendua.
Japoniako filosofia
Japoniar filosofia Japoniaren garapen kulturaletik sortzen den ekialdeko filosofia da, Txinako pentsamendutik sortutako prozesu erlijioso eta historikoaren bidez, Heian arora arte mantenduz. Garai hartatik aurrera hasten da pentsamendu japoniarra eta, lehenengoa bezala, jakinduria praktikoko gaietara bideratzen da.
Pentsamendu japoniar modernoa mendebaldeko eragin handiekin garatu zen, hala nola mendebaldeko zientzien azterketarekin («Rangaku» izenekoa) eta Meirokusha gizarte intelektual modernistarekin, europar pentsamenduan oinarritu zena. XX. mendean estatu-sintoismoaren sorrera ikusi zuen, baita japoniar nazionalismoarena ere. Kyotoko Eskola, eragin handiko eskola filosofiko japoniarra, mendebaldeko fenomenologiaren eta Erdi Aroko filosofia budista japoniarraren eraginez sortu zen.
Budismoa
Filosofia budista Buda Gautamaren pentsamenduarekin hasten da (K.a. VI. eta IV. mendeen artean) eta lehen testu budistetan gordetzen da. Indiako Magadha eskualdean sortu zen, eta, ondoren, Indiako gainerako azpikontinentera, Ekialdeko Asiara, Tibetera, Erdialdeko Asiara eta Asiako hego-ekialdera hedatu zen. Eskualde horietan, pentsamendu budista hainbat hizkuntza (tibetera, txinerara eta palira) erabiltzen zituzten tradizio filosofikoetan garatu zen. Filosofia budista fenomeno transkulturala eta nazioartekoa da.
Ekialdeko Asiako nazioetan nagusi diren tradizio filosofiko budistak nagusiki Indiako Mahayana budismoan oinarritzen dira. Theravada eskolaren filosofia nagusi da Asiako hego-ekialdeko herrialdeetan, hala nola Sri Lankan, Birmanian eta Thailandian.
Budaren heriotzaren ondoren, talde batzuk bere irakaspen nagusiak sistematizatzen hasi ziren, azkenik Abhidharma izeneko sistema filosofiko integralak garatuz. Abhidharma eskolei jarraiki, Nagarjuna eta Vasubandhu bezalako indiarrek, Mahayana filosofoek, "fenomeno guztien hutsaltasuna" eta vijñapti-matra ("itxura bakarrik"), fenomenologia edo idealismo transzendentalaren teoriak garatu zituzten. Dignāga eskolaren pramāṇa ('ezagutza-baliabideak') epistemologia budistaren modu sofistikatua sustatu zuen.
Antzinako eta Erdi Aroko Indian filosofia budistako eskola, azpi-eskola eta tradizio ugari egon ziren. Jan Westerhoff Oxfordeko filosofia budistako irakaslearen arabera, K.a. 300. urtetik 1000. urtera arte Indiako eskola nagusiak hauek izan ziren: Mahere ghika tradizioa (gaur egun desagertua), Sthavira eskolak (hala nola Sarvusivda, Vibhajyavere eta Pudgalavda) eta Mahayana eskolak. Tradizio horietako asko beste eskualde batzuetan ere aztertu ziren, Erdialdeko Asian eta Txinan esaterako, misiolari budistek hara eraman ondoren.
Budismoa Indiatik desagertu ondoren, tradizio filosofiko horietako batzuk tibetar, ekialdeko Asiako budista eta theravada budisten tradizioetan garatzen jarraitu zuten.
Islama
Filosofia islamiar goiztiarrak Greziako tradizio filosofikoak norabide berritzaile berrietan garatu zituen. Lan intelektual honek Islamiar Urrezko Aroa bezala ezagutzen dena inauguratu zuen. Hasierako pentsamendu islamiarraren bi korronte nagusiak hauek dira: Kalam, teologia islamiarrean zentratua, eta Falsafa, aristotelismoan eta neoplatonismoan oinarritua. Aristotelesen lanak eragin handia izan zuen Al-Kindi (IX. mendea), Avizena (980 - 1037ko ekaina) eta Averroes (XII. mendea) bezalako filosofoen artean. Beste batzuek, Al-Ghazalik kasu, gogor kritikatu zituzten aristoteliko islamiarren metodoak, eta heretikotzat jo zituzten haien ideia metafisikoak. Ibn al-Haytham eta Al-Biruni bezalako pentsalari islamiarrek metodo zientifiko bat, medikuntza esperimentala, optikaren teoria bat eta filosofia juridiko bat ere garatu zituzten. Ibn Jaldun pentsalari eraginkorra izan zen historiaren filosofian.
XIX. eta XX. mendeetako mundu arabiarra Nahda mugimenduaren lekuko izan zen (literalki "Esnatzea" esan nahi duena, "Berpizkunde arabiarra" bezala ere ezaguna), filosofia islamiar garaikidean eragin nabarmena izan zuena.
Filioque eztabaida
Filioque eztabaida, 381. urteko Konstantinoplako I. Kontzilio an, Nizeako kredoa ren latin ezko bertsioan teologia kristauak txertatutako klausula da. Ez dago jatorrizko testu grekoa n, non Espiritu Santua Aitarengandik datorrela irakurtzen baita.
Droiturier
Droiturier Frantziako udalerri bat da Allier departamenduan dagoena, Auvernia-Rodano-Alpeak eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Filioque eztabaida
Leon I. aita santua k Elizaren dogma gisa aldarrikatu zuen 447. urtean, antzinako tradizio latindar eta alexandriar baten gainean, San Epifanio Salaminakoa, San Zirilo Alexandriakoa eta San Agustin jarraituz. Irizten da Filioque klausula Nizeako kredoa ren latinezko bertsioan sartu zela 589 urteko Toledoko III. Kontzilio an, eta berez hedatu zela franko en artean. Frankoen eta Bizantziarren arteko lehia politiko eta kultural handiak Filioque eztabaidetarako funtsa eman zuen VIII. eta IX. mendeetan. Formula hori gutxinaka onartuz joan zen liturgia latindarraren Kredoan (VIII. eta XI. mendeen artean). Kredoarekin lotutako tradizio liturgikoak IX. mendearen lehen urteetan Jerusalem en jarri ziren harremanetan. Mendebaldeko monjeak Filioque erantsia zuen Kredo latinoa erabiltzean, ekialdeko anaiek salatu egin zituzten.
Droiturier
Biztanleria
2007an Droiturier udalerrian erroldatutako biztanleak 344 ziren. Familiak 149 ziren, horien artean 43 pertsona bakarrekoak ziren (20 bakarrik bizi ziren gizonak eta 23 bakarrik bizi ziren emakumeak), 59 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 43 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren eta 4 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Filioque eztabaida
IX. mendea n Leon III.a aita santuak Espiritu Santuaren jatorria Aitarengandik eta Semearengandik zenaren formula ezabatzearen alde egin zuenean Akisgrango Kontzilioa n (809) Karlomagno klausula sartzearen aldeko atera zen.
Droiturier
Etxebizitza
2007an 228 etxebizitza zeuden, 154 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 33 bigarren erresidentzia ziren eta 41 hutsik zeuden. 216 etxeak ziren eta 12 apartamentuak ziren. 154 etxebizitza nagusietatik 115 bere jabearen bizilekua ziren, 29 alokairuan okupaturik zeuden eta 9 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 7 etxek bi zituzten, 26 etxek hiru zituzten, 39 etxek lau zituzten eta 80 etxek bost zituzten. 107 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 69 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 66 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Filioque eztabaida
Dogma horren aurka monopatrismoa ren teoria sortu zen, Fozio k, Konstantinoplako patriarka k, IX. mendean azaldutakoa. Foziok zioen «aitarengandik datorrena» (τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκτορευόμενον) esaldia Nizeako kredoarena izan behar zela, eta «aitarengandik bakarrik datorrena» (τὸ ἐκ μόνου τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον) izan behar duela. Doktrina hau izan zen Fozioren zisma laburrera eraman zuen arrazoietako bat, 1054ko Zisma Nagusia ren aurrekaria izango zena.
Droiturier
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 207 ziren, horien artean 143 aktiboak ziren eta 64 inaktiboak ziren. 143 pertsona aktiboetatik 127 lanean zeuden (72 gizon eta 55 emakume) eta 16 langabezian zeuden (7 gizon eta 9 emakume). 64 pertsona inaktiboetatik 35 erretiraturik zeuden, 6 ikasten zeuden eta 23 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Filioque eztabaida
Eztabaidaren historiako etapa berri bat XI. mendearen hasieran lortu zen. 1014an, Erroman, kredoaren kantua hartu zen, Filioque barne, lehen aldiz meze tan.
Droiturier
Diru sarrerak
2009an Droiturier udalerrian 156 unitate fiskal zeuden, 350 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 14.562 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 14 komertzioetatik, 1 janari enpresa zen, 2 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 2 eraikuntza enpresak ziren, 5 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 higiezinen enpresa zen eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 funeraria zen, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 igeltseroa, 1 zurgina, 1 iturgina, 1 jatetxe eta 1 higiezinen agentzia.
Filioque eztabaida
Bi doktrinen aldekoen arteko desberdintasunak oztopo dira oraindik eliza katolikoa eta ortodoxoa biltzeko ahaleginetan.
Droiturier
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Droiturier udalerrian 22 nekazaritza-ustiategi zeuden, 564 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Kidnapped (1971ko filma)
Kidnapped (euskaraz Bahitua), 1971ko Delbert Mann estatubatuar zinema zuzendariaren abenturazko film bat da. Robert Louis Stevenson eskoziar idazlearen Bahitua (1886) eleberrian eta haren jarraipena den Catriona (1893) eleberriaren lehen erdian oinarritua dago. Michael Caine, Trevor Howard, Jack Hawkins eta Donald Pleasence aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
1750, Eskozia, 1745eko Jakobiten matxinadari amaiera eman zion Cullodengo gudua jazo eta bost urtera, David Balfour (Lawrence Douglas) eskoziar mutil gaztea bere aita zendu berri denez Ebenezer (Donald Pleasence) osabaren dorretxera joango da, hura duen zuzeneko senide bakarra denez ostatu eman eta lagunduko diolakoan. Baina, Ebenezer osabar gizon zital eta gupidagabea da, gaztea anaiaren ondorengoa denez familiaren ondasunak kenduko dizkiolakoan, hiloba engainatu eta Amerikara doan Hoseason kapitainaren (Jack Hawkins) itsasontzira esklabo gisa salduko du. Halere, ontzia itsasora ateratzean, Alan Breck (Michael Caine) eskoziar matxinatu jakobita jaso eta hark eta Daividek itsasontzi guztiko eskifaiari aurre eginez, Eskoziara itzultzea lortuko dute. Behin, Eskoziako Lur Garaietan daudela, britainiar jaka gorrien aurka borrokatuko dira.
Manderen
Biztanleria
2007an Manderen udalerrian erroldatutako biztanleak 406 ziren. Familiak 144 ziren, horien artean 28 pertsona bakarrekoak ziren (16 bakarrik bizi ziren gizonak eta 12 bakarrik bizi ziren emakumeak), 40 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 60 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 155 etxebizitza zeuden, 153 familiaren etxebizitza nagusia ziren eta 2 hutsik zeuden. 148 etxeak ziren eta 4 apartamentuak ziren. 153 etxebizitza nagusietatik 140 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 3 doan lagata zeuden; 4 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 15 etxek lau zituzten eta 127 etxek bost zituzten. 138 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 52 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 82 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 267 ziren, horien artean 194 aktiboak ziren eta 73 inaktiboak ziren. 194 pertsona aktiboetatik 186 lanean zeuden (112 gizon eta 74 emakume) eta 8 langabezian zeuden (3 gizon eta 5 emakume). 73 pertsona inaktiboetatik 16 erretiraturik zeuden, 22 ikasten zeuden eta 35 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Manderen udalerrian 150 unitate fiskal zeuden, 409,5 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 19.266 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 7 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 1 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren eta 1 zerbitzu enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 4 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 margolaria, 1 iturgina eta 1 jatetxe.
2000. urtean Manderen udalerrian 13 nekazaritza-ustiategi zeuden, 924 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an inguruko herriekin osatutako haur-eskola bat zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
San Pedro eliza (Beizama)
San Pedro eliza Gipuzkoako Beizama udalerrian dagoen eliza bat da.
Kokalekua
Herrigunean dago,
Historia
Beizamako eraikuntzarik zaharrena da. Ziurrenik, XVI eta XVII. mende artean hainbat alditan egindakoa da.
Eraikina
Hala ere, urteetan zehar egin diren berrikuntzak ugariak dira, eta aipatzekoa da XIX. mendean hilerri berria eraikitzeari ekin ziotela, eliz barruko hilobietan egindako azken lurperatzea 1809. urtean izan zelarik. Bitxikeri bezala, hilerri berrian lurperatutako lehena Caceresko probintziako Trujillo udalerriko Antonio Gomez izeneko bat izan zen, ziur aski, Iberiar Penintsulako Gerram hildako soldadu bat litzateke. XX. mendean organo berria jarri zen.
Marathi (argipena)
Maratha eta Marathi terminoak Indiako Maharashtra eskualdeko herri batekin zerikusia duten zenbait kontzepturekin lotzen dira:
Victoria konderria (Texas)
Victoria konderria (Victoria County) Texasko konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Victoria da. 2010eko zentsuaren arabera 86,793 biztanle zituen, NaN kilometro koadroko azaleran.
Geografia
Victoria konderriak 230,207 kilometro koadro ditu. Horietatik 1,733 ura dira. Beste 228,474 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 37,7 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 86,793 pertsonetatik 79,677 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 38,113 dira. 5,190 beltzak edo afroamerikarrak. 199 amerikar natiboak ziren eta 16 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 860 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 109 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 742 pertsonek kokatzen zuten.
The Twilight Saga (liburu saila)
The Twilight Saga, Stephenie Meyer estatubatuarrak idatzitako amodio eta fantasiazko lau liburuz osatutako saila da.
Zinema
Liburu hauetan oinarrituz bost filmeez osatutako izenburu berdineko film saila agertu zen.
Yellowstone Parke Nazionala
Yellowstone Parke Nazionala Ameriketako Estatu Batuetan dagoen natura parkea da, nagusiki Wyoming en, baina baita Montana n eta Idaho n ere, Mendi Harritsuen ingurunean. Izaera hori zuen munduko lehen eremua izan zen. Estatu Batuetako presidente Ulysses S. Grant ek izendatu zuen 1872an.
Dundocharax bidentatus
Dundocharax bidentatus Dundocharax generoko animalia da. Arrainen barruko Distichodontidae familian sailkatzen da.
Yellowstone Parke Nazionala
Parkeko paisaian pinuak dira nagusi, hango lurrazalaren % 60 baitute estalita. Hartzak, otsoak, oreinak eta orein-altzeak ugariak dira parkean. Badira geiserrak eta fenomeno geotermalak ere. Gainera, parkearen azpialdean egun bizirik dauden bi supersumendietako bat dago. Hala ere, azken 600.000 urtean ez du erupziorik izan.
1988ko ekain eta irail artean parkeak sute kate suntsitzailea pairatu zuen.
Geografia
Parkea, Yellowstone lautadan dago kokatuta. Lautada, 2400 m ingurura dago kokatuta eta mendi harritzuetako mendiez inguratuta dago. Punturik altuera Eagle Peak (3462 m) mendia da. Yellowstone lakua, parkeko lakurik handiema da. Gainera, iparamerikako altuerako lakurik handiena da. 2357m-ra dago, 101km ditu iparraldetik hegoaldera eta 87 km mendebaldetik ekialdera, eta 120m-ko sakonera du. Parkean, Ozeano Bare-ra eta Atlantiko-ra doazen zenbait ibai sortzen dira. Parkeko hegomendebaldeko ibaiek Pazifikoan amaitzen dute eta beste guztiek Mexikoko Golkoa n.
Parkean, 4 metro baino gehiagoko altuera duten 290 urjauzi daude.Altuenak, Yellowstone ibaieko beheko urjauzia, 94 metroko altuera dauka. Hiru kanioi handi daude, baita ere.
Parkeak, munduko baso petrifikaturik handienetakoa dauka. Altzor geologiko hau oso arraroa da. Baso bat sumendi baten eurpzioarengatik errautzez estaltzen da eta egurra mineral bihurtzen da hau sortzeko.
Parkea baino lehen
Lurraldeko lehen gizaki aztarnak orain dela 11000 urte utzi zituzten. John Colter lurraldetik pasa zen lehen europearra izan zen. Jim Ridger-ek, 1856an egindako expedizio baten ostean, geiser rrak ikusi zituela esan zuen.
Parkea
1871. urtean, Ferdinand V. Hayden lurraldea exploratu zuen. Berarekin batera, Thomas Moran margolaria eta Willen Henry Jackson argazkilaria eraman zituen. Beraien lanekin eta informe zehatz batekin Estatu Batuetako Kongresu ra joan zen. 1870 eta 1880ko hamarkadetan hango indioak parketik atera zituzten.
1872eko martxoaren 1ean, Estatu Batuetako presidenteak parkea eratzeko ituna sinatu zuen. Lehenengo urteetan parkearen kontrako mugimendua izan zen.
1877. urteko abuztuan, Nez Perceko 750 indiar parketik pasa ziren, 13 egunez, Estatu Batuetako armada atzetik jarraitu zietenean. Batzuek onak izan ziren turistekin, baina beste batzuk ez. Parkeko 9 turista harrapatu zituzten. Bi turista hil egin ziren eta beste batzuek zaurituak izan ziren.
Hurrengo urtean, Bannocks indiar talde batek parkera sartu zen.
Northern Pacific Railroad enpresak Livingston (Montana)-en tren estazioa egin zuen. 1880ko hamarkadan, iparraldeko sarrerarekin lotu zuen trenbidea. Horren ondorioz, 1872. urteko 300 turistak, 5000 bihurtu ziren 1883. urtean.
1879. urtean, fuerte bat eraiki egin zen indiarrak parkera ez sartzeko.
1915. urte inguruan, 1000 auto inguru sartzen ziren parkean.
1959. urtean, terremoto handia izan zen eta errepide batzuk suntzitu zituen. Gainera, geiser berriak sortu ziren. Gainera, lehen ura ateratzen zuten Geyser batzuek lokatza ateratzen hasi ziren.
1976. urtean, biosfera erreserba internazionala izendatua izan ostean, 1978ean, UNESCO-ko parte bilakatu zen.
1988. urtean sute handiak egon ziren, parkean.
1995tik 2003ra, parkea UNESCO-ko listan egon zen zenbait arazorengatik: gehiegizko turismoa, faunaren infekzioak.
Supersumendia
Yellowstone Kaldera, iparamerikako supersumendi handiena da. Sumatra ko Toba lakuko kalderarekin bakarrik alderatu daiteke.
Parke-pean, 60 km-tako luzera eta 29 km-tako magma kaldera bat dagoela aurkitu da. Kaldera hau, orain dela 640.000 urte egon zen erupzioaren ostean sortu zen. 2,1 milioi urte pasa dira dakigun erupzio handienatik. Honek, Huckleberry Ridge Tuff arroka formazioa eta Island Park Kaldera eratu zituen.
Supersumendi honen erupzioak ikaragarriak izan dira eta klima aldaketak sortu zituztela uste dute adituek.
Geyserrak
Munduko geyserrik boteretsuena parkean dago eta Giant Geyser (Geyser Erraldoia) deitzen da.
2003. urtean, Norris Geyser Basin-en aldaketa batzuen ondorioz, bide batzuk sarratu egin behar izan zituzten. Fumarola berriak sortu ziren eta Geyser batzuen uren tenperatura igo egin zen. Leku berberean, 2004eko martxoaren 10ean, bost bisonte hilik aurkitu zituzten. Gas toxikoak jota hil ziren.
Glyptothorax trilineatus
Glyptothorax trilineatus Glyptothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Yellowstone Parke Nazionala
Geyserrak
2004 eta 2006 urteen artean, Mallard Lake Dome eta Sour Creek Dome-eko lurrak 5cm inguru igo ziren urtero. Honek, prentsa suspertu zuen eta dokumentalak eta berri asko idatsi ziren. Adituek jendearen segurtasuna bermatu behar izan zuten.
Anolis haetianus
Anolis haetianus Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Mosnang
Mosnang Suitzako udalerria da. Sankt Gallen kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Yellowstone Parke Nazionala
Lurrikarak
Milaka izaten ditu urtero, baina oso txikiak izaten dira gehienak. Ezagunena 1959. urtekoa izan zen. Honek, 28 pertsona hil egin zituen.
1985. urtean, 3000 lurrikara inguru egon ziren hiru hilabeteren buruan.
2007. urtean ere, 16 lurrikara txiki egon ziren udaberriko zenbait egunetan. Handiena, 2,7 gradukoa izan zen. Hurrengo urteko abenduko lau egunetan, 250 baino lurrikara gehiago egon ziren, Yellowstone-ko lakupean. Handiena, 3,9 gradukoa izan zen. 2010ko urtarrilean berriz, 250 lurrikara baino gehiago izan ziren 2 egunetan.
2014ko martxoaren 30ean, 4,8 graduko lurrikara izan zen, goizean goiz, parke erdian.
Biologia
Yellowstoneko Parkea, Yellowstone Handiko Ekosistemaren erdigunea da. Honek, 81000 kilometro kuadroko inguru ditu eta Teton Handia Parke Nazionala, Baso Nazionalak.
Fauna
Bisonteak, Yellowstonen irudia dira. Adituek, 30 eta 60 milioi bisonte zeudela antzinean, uste dute. Yellowstonen, azkenetarikoak geratu ziren XX. mende hasieran. 1902. urtean, 50 baino gitxiago geratzen zirela aurkitu zuten parkean, baina 2003. urtean, 4000 inguru zeuden. Bi urte geroago, 4900 zeudela aurkitu zituzten. Negu gorri baten ondoren, eta bruzelosis izan ostean, 2008. urtean, 3000 zeuden.
1914. urtean, altze a babesteko asmoarekin otsoa k ehisatu zituzten. Hau, 1935. urtera arte gertatu zen. Otsoak parketik desagertu ziren eta koiote ak etorri ziren. 1990 hamarkadan, otsoak kanadatik ekarri zituzten berriz, Yellowstone-ra. 2005. urtean, 13 talde zeuden, guztira 118 otsoekin. Aurkitu eta aztertu ziren ia otso guztiak, 1995-1996 urteetan kanadatik ekarritako 66 otsoen familiakoak dira.
Hartz beltza k ere, parkean bizi dira. Parke iparraldean eta hegomendebaldean ikusten dira maiz. 1960tik aurrera janaria ematea debekatuta dago.
Gainera, Grizzly hartza k ere parkean bizi dira. 2017. urtean, 150 hartz Grizzly bizi ziren parkean eta 700 inguru Yellostone Handiko Ekosistema eremuan. 1975. urtean, hartz hau babesteko erabakia hartu zen, baina 2007. urtean, babesa kendu zitzaion. Epaile batek babesa eman zion berriro 2009. urtean. Hala ere, babesa berriz kendu zitzaion 2017ean. Hurrengo urteko irailean, berriz, babestua izan zen epaile baten aginduz. Hala ere, ehisa debekatua dago parkean.
311 egazti espezie desberdin aurkitu dira parkean. Hoietatik erdiak bertan bizitzen da. 1999. urtean, arrano buruzuri ko 26 bikote aurkitu ziren. Gainera, belatz handi ak, arrano arrantzalea k, aliota handia k eta beste batzuk aipagarriak dira.
Flora
1700 espezie inguru bertakoak dira eta bertakoak ez diren beste 170 gehiago bizi dira. Pinus Contorta ezpezieko pinudiak basoen ehuneko 80a osatzen dute. Yellowstone Sand Verbena, bertan bakarrik bizi den loredun landarea da. Espezie honetako 8000 landare daudela uste da eta Yellostone lakuko ertzeetako soru areetsuetan bizi da.
Yellowstoneko geyser eta ur beroetan bakteria multzo ikaragarriak batzen dira. Hauek, lurreko bizidun antzinenetakoak dira. Hasieran sulfuroengatik bakarrik bizi zutela uste zen, baina 2005ean, Koloradoko Booulder Unibertsitateko ikertzaileek idea hori baztertu zuten.
Bretenières
Bretenières Frantziako udalerria da, Jura departamenduan dagoena, Borgoina-Franche-Comté eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Yellowstone Parke Nazionala
Flora
2016. urtean, Upsalako Unibertsitate ko ikertzaileek iragarpen harrigarria egin zuten. Hadesarchaea bacteria aurkitu zuten Yellowstonen. Honek, karbono monoxidoa eta ura, karbono dioxido eta hidrogeno an transformatzen dute.
Bretenières
Biztanleria
2007an Bretenières udalerrian erroldatutako biztanleak 36 ziren. Familiak 12 ziren, horien artean 4 pertsona bakarrekoak ziren (4 bakarrik bizi ziren emakumeak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak) eta 8 seme-alabarik gabeko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 24 etxebizitza zeuden, 18 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 3 bigarren erresidentzia ziren eta 3 hutsik zeuden. 23 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 18 etxebizitza nagusietatik 15 bere jabearen bizilekua ziren eta 3 alokairuan okupaturik zeuden; 2 etxek hitu gela zituzten, 7 etxek lau zituzten eta 8 etxek bost zituzten. 18 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 5 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 10 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Spinibarbus hollandi
Spinibarbus hollandi Spinibarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Domeño (argipena)
Domeño edo Domeñu zenbait lekuren izena da:
Mendoza (Gasteiz)
Mendoza Gasteizko udalerriko (Araba) mendebaldeko herri bat da. 521 metroko garaieran dago. Gasteizko udalerriaren mendebaldean dago, hirigunetik hamabi kilometrora eta Iruña-Veleia izandakotik 2 kilometrora. Arabako lautada eta Ebro ibarraren arteko igarobide naturala izateagatik, historian zehar leku estrategikoa izan da.
Historia
Udalerri independentea izan zen, Eztarroa herria ere bere barnean hartzen zuena; 1975ean, ordea, Gasteizek anexionatu zuen.
Jaiak
Mendozak urriaren 12an ospatzen ditu jaiak.
Carvajal jauregia
Carvajaleko jauregia Cáceres (Extremadura, Espainia) hiriko inguru historiko-monumentalean dagoen Erdi Aroko etxea da. Cáceresko Alde Zaharreko eraikin garrantzitsuenetariko bat da.
Historia
Carvajal leinua XV. mendean heldu zen Cáceres hirira. Haien jatorria Cáceresko probintziako Plasencian zeogen. Jauregia hiriko eraikin erlijioso garrantzitsuaren ondoan altxatu zuten, Santa María elizaren ondoan, alegia. XIX. mendean jauregiak sute gogor bat pairatu behar izan zuen. Horregatik, "etxe errea" izenarekin ere ezagutzen zaio. Gaur egun bertan turismoa eta eskulagintza bultzatzeko Cáceresco Patronatuaren egoitza dago.
Deskribapena
Pizkundeko eta gotikoko elementuak ditu. Fatxada nagusia granitozko harlanduez egina dago. Atarian erdi puntuko arkua ikus daiteke. Deigarria da, bestetik, Carvajal familiaren armarria. Jauregiari itsatsita dorre biribil bat dago; haren inguruan espekulazio asko zabaldu dira, besteak beste, arabiar jatorrikoa dela eta, baita ere, Cáceresco Fratreek erabili zutela. Gauza da dorrea jauregia baino zaharragoa dela, XIV. mendekoa eta Carvajal familiak altxatu zuen lehenengo eraikina izan zela. Toki berean, aurretik beste dorre bat zegoen. Jauregia XV. mendean egin zen.
Bisitak
Gaur egun barrualdea bisita daiteke, barruko dependentziak, patioa eta lorategia. Lorategian 300 edo 400 urte izan ditzakeen pikondo erraldoia dago.
Berrogeita hamasei
Berrogeita hamasei (56) berrogeita hamabostaren ondoren eta berrogeita hamazazpiaren aurretik doan zenbaki naturala da.
René Magritte
Lanak
Magritten hasierako lanetan kubismoaren eta fauvismoaren eragina nabarmena bazen ere, 1925. urtetik aurrera surrealismo aldera egin zuen, De Chirico italiar margolaria izan baitzuen eragile.
1940. urte aldera "neoinpresionismo"aren teknikak landu zituen, irudikatze-mota zehatza eta erabat arrunta erabili zuen, sarritan garai batean lanbidetzat zuen paper pintatuen diseinua gogorarazten duena. Etengabe eta are lekuz kanpo ere errepikatzen dira Magritteren obran zehar ezaugarri diren zenbait irudi: airean egoten diren harkaitz handiak, oinetako behatzdunak zein trajez eta kapeluaz jantziriko gizonak. Gauzaki errealez eta irudimenezkoez osaturiko koadroak margotu zituen; haren irudimen aberatsagatik zein efektuak erabiltzeko erraztasunagatik, eta halaber koadroetan erakusten zuen umoreagatik ere, surrealismoak izan duen pintore naturalen eta oparoentzat hartzen da Magritte.
Josu Elorriaga
Jesús María "Josu" Elorriaga Zarandona (Bilbo, ) bizkaitar ekonomialari eta politikaria da.
Sarrikon ikasi ondoren, Iberduero hasi zen lanean. EAJren zerrendetan Espainiako Diputatuen Kongresuan egon zen.
La Voz de Euskadi
La Voz de Euskadi bi egunkari frankisten itxiera ondoren haien langileek bultzatutako proiektua izan zen. 1980an, operazio politiko baten ondorioz, La Voz de España eta Unidad itxi egin ziren. Egunkari horien langile ezkertiarrek beste proiektua plazaratzea erabaki zuten. Publikazioa 1983ko maiatzaren 25ean plazaratu zen. Egunkari berriak arazo eta blokeo handiei erantzun behar izan zien eta, azkenik, 1985ko martxoaren 6an itxi behar izan zuten. Ibilbide guztian Pepe Rei izan zen zuzendaria. Ideologikoki plurala bazen ere, bere joera ezkerrara zen.
Historia
1980an UCDren gobernuak La Voz de España eta Unidad itxi egin zituen. La Voz Gipuzkoako egunkari salduena zen baina, hala ere, ixtea erabaki zen batez ere eskuineko beste proiektu bat bultzatzeko, El Diario Vasco, eta ezkerrera jotzen zuen egunkari baten proiektua bertan behera gelarazteko. Ofizialki egunkariaren jabea gobernuarekin lotura zuzena zuen MCSE (Medios de Comunicación Social del Estado) erakundea zen.
1983an, langile talde batek, tartean zirela Mikel Aramendi eta Pepe Rei, egunkari berria jarri zuten abian. Egunkari berriak lehen unetik arazoak izan zituen. Nahiz eta independentea izateko asmoarekin jaioa, alderdi politiko gehienek ez zuten onartzen. Ekonomikoki ere arazo larriak zituen batez ere publizitatearen eskasiaren ondorioz. Azkenik, publikoan ez zuen hutsune bat egitea lortu.
Grandchamp (Yvelines)
Biztanleria
2007an Grandchamp udalerrian erroldatutako biztanleak 299 ziren. Familiak 108 ziren, horien artean 18 pertsona bakarrekoak ziren (9 bakarrik bizi ziren gizonak eta 9 bakarrik bizi ziren emakumeak), 30 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 51 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 9 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Erroldatutako biztanleak
Etxebizitza
2007an 125 etxebizitza zeuden, 107 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 14 bigarren erresidentzia ziren eta 4 hutsik zeuden. 123 etxeak ziren eta 1apartamentu bat zen. 107 etxebizitza nagusietatik 95 bere jabearen bizilekua ziren, 10 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 1ek bi gela zituen, 16 etxek hiru zituzten, 22 etxek lau zituzten eta 67 etxek bost zituzten. 90 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 45 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 61 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 208 ziren, horien artean 165 aktiboak ziren eta 43 inaktiboak ziren. 165 pertsona aktiboetatik 161 lanean zeuden (90 gizon eta 71 emakume) eta 4 langabezian zeuden (1 gizon eta 3 emakume). 43 pertsona inaktiboetatik 13 erretiraturik zeuden, 15 ikasten zeuden eta 15 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Grandchamp udalerrian 103 unitate fiskal zeuden, 304 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 25.646 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 12 komertzioetatik, 1 material elektrikoaren fabrikazioko enpresa zen, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 2 eraikuntza enpresak ziren, 2 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 2 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
Atsushi Ichimura
Atsushi Ichimura (市村 篤司, 1984ko azaroaren 18a - ) Japoniako futbolaria da.
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Consadole Sapporo, Roasso Kumamoto eta Yokohama FC.
Jon Zabalia
Jon Iñaki Zabalia Lezamiz (Bilbo, 1942) bizkaitar merkataritza-peritu eta politikaria da.
Lanbidez zinpeko kontu-azterlaria, EAJren zerrendetan Espainiako Diputatuen Kongresuan egon zen.
Berrogeita hamazazpi
Berrogeita hamazazpi (57) berrogeita hamaseiaren ondoren eta berrogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki naturala da.
Rhopocichla atriceps
Rhopocichla atriceps Rhopocichla generoko animalia da. Hegaztien barruko Timaliidae familian sailkatua dago.
Novo Itacolomi
Novo Itacolomi Brasilgo udalerri bat da, Paraná estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Eugnathichthys eetveldii
Eugnathichthys eetveldii Eugnathichthys generoko animalia da. Arrainen barruko Distichodontidae familian sailkatzen da.
Bierné
Bierné Frantziako udalerria da, Mayenne departamenduan dagoena, Loirerria eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Anolis hendersoni
Anolis hendersoni Anolis generoko animalia da. Narrastien barruko Dactyloidae familian sailkatuta dago.
Bierné
Biztanleria
2007an Bierné udalerrian erroldatutako biztanleak 673 ziren. Familiak 263 ziren, horien artean 73 pertsona bakarrekoak ziren (45 bakarrik bizi ziren gizonak eta 28 bakarrik bizi ziren emakumeak), 85 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 89 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 16 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Etxebizitza
2007an 302 etxebizitza zeuden, 260 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 15 bigarren erresidentzia ziren eta 27 hutsik zeuden. 291 etxeak ziren eta 10 apartamentuak ziren. 260 etxebizitza nagusietatik 181 bere jabearen bizilekua ziren, 66 alokairuan okupaturik zeuden eta 13 doan lagata zeuden; 1ek gela bat zuen, 9 etxek bi zituzten, 34 etxek hiru zituzten, 59 etxek lau zituzten eta 157 etxek bost zituzten. 192 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 130 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 102 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 379 ziren, horien artean 295 aktiboak ziren eta 84 inaktiboak ziren. 295 pertsona aktiboetatik 274 lanean zeuden (156 gizon eta 118 emakume) eta 20 langabezian zeuden (11 gizon eta 9 emakume). 84 pertsona inaktiboetatik 33 erretiraturik zeuden, 27 ikasten zeuden eta 24 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Bierné udalerrian 276 unitate fiskal zeuden, 717 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 13.985 euro zen.
CityPoint
CityPoint, Ingalaterrako Londres hirian dagoen bulego etxe orratz bat da. Guztira 127 metro eta 36 solairu dauzka eta 1967an amaitu zuten eraikitzen.
The Borrowers (1997ko filma)
The Borrowers (euskaraz Maizterrak), 1997ko Peter Hewitt ingelesak zuzendutako fantasiazko komedia film bat da. Mary Norton idazlearen 1952ko izenburu berdineko haur eleberrian oinarritua dago. John Goodman, Jim Broadbent, Celia Imrie, Mark Williams, Hugh Laurie, Bradley Pierce eta Tom Felton aktoreek antzeztu zuten.
CityPoint
Antzina eraikinean British Petroleum enpresaren egoitza zegoen.
Bierné
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 25 komertzioetatik, 1 erauzte enpresa zen, 2 janari enpresak ziren, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 3 eraikuntza enpresak ziren, 4 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 garraio enpresa zen, 2 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 7 zerbitzu enpresak ziren, 2 administrazio publikoko enpresak ziren eta 1 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 9 zerbitzu publikoetatik, 1 jendarmeria zen, 1 posta bulegoa, 1 banku bulegoa, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia, 1 iturgina, 1 argiketaria, 1 ile apaindegia, 1 albaitaria eta 1 jatetxe.
The Borrowers (1997ko filma)
Argumentua
Borrowers ("Maizterrak") 6,5 zentimetroko garaiera eta gizakiek inoiz ikusi ez dituzten izaki nimino zuhur, isil eta ausartak dira. Pod (Jim Broadbent) eta Homily Clock (Celia Imrie) senar-emazteak eta Arrietty (Flora Newbigin) eta Peagreen (Tom Felton) seme-alabak Lender gizaki familia bizi den etxebizitzan "maileguan" eta lasai bizi dira.
Egun batez, Arrietty ausartak abentura bati ekitea erabaki eta Pete Lender (Bradley Pierce) mutikoak atzemango du, biak adiskidetu eta mutikoak Arriety etxearen jabea den Mary izeba zaharra zendu berri dela, eta haren testamentua agertu ez denez, eraikina uztera derrigortuak daudela azalduko dio. Arrietty eta Pete testamentua topatzeko abentura harrigarri bati ekingo diote, honela, etxea erautsi nahi duen Ocius Potter (John Goodman) abokatu zitalaren asmoa zapuzteko helburuz.
Bierné
Ekonomia jarduerak
2009an zegoen establezimendu komertzial bakarra okindegi bat zen.
2000. urtean Bierné udalerrian 49 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.310 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Spinibarbus maensis
Spinibarbus maensis Spinibarbus generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Bütschwil-Ganterschwil
Bütschwil-Ganterschwil Suitzako udalerria da. Sankt Gallen kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Degersheim
Degersheim Suitzako udalerria da. Sankt Gallen kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Glyptothorax ventrolineatus
Glyptothorax ventrolineatus Glyptothorax generoko animalia da. Arrainen barruko Sisoridae familian sailkatzen da.
Degersheim
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2
The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 2 (euskaraz Ilunabar Saga: Egunsentia – 2. Zatia), 2012ko Bill Condon estatubatuarrak zuzendutako amodiozko drama film bat da. The Twilight Saga: Breaking Dawn – Part 1 (2011) filmaren bigarren zatia da eta The Twilight Sagaren bosgarren filma, bai eta Stephenie Meyerrek idatzitako izenburu berdineko eleberri saileko Breaking Dawn (2008) liburuan oinarritua ere. Kristen Stewart, Robert Pattinson, Taylor Lautner, Billy Burke, Peter Facinelli, Elizabeth Reaser, Kellan Lutz, Nikki Reed, Jackson Rathbone, Ashley Greene, Michael Sheen eta Dakota Fanning aktoreek antzeztu zuten.
ISO (argipena)
ISO edo Iso izan daiteke:
Vars (Charente)
Vars Frantziako udalerria da, Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. 2013an 0 biztanle zituen.
Biztanleria
2007an Vars udalerrian erroldatutako biztanleak 1.892 ziren. Familiak 772 ziren, horien artean 206 pertsona bakarrekoak ziren (84 bakarrik bizi ziren gizonak eta 122 bakarrik bizi ziren emakumeak), 243 seme-alabarik gabeko familiak ziren, 252 seme-alabak dituzten bikoteak ziren eta 71 seme-alabak dituzten guraso-bakarreko familiak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 888 etxebizitza zeuden, 788 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 42 bigarren erresidentzia ziren eta 59 hutsik zeuden. 857 etxeak ziren eta 27 apartamentuak ziren. 788 etxebizitza nagusietatik 603 bere jabearen bizilekua ziren, 170 alokairuan okupaturik zeuden eta 15 doan lagata zeuden; 17 etxek gela bat zuten, 37 etxek bi zituzten, 108 etxek hiru zituzten, 242 etxek lau zituzten eta 384 etxek bost zituzten. 646 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 340 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 380 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia
2007an lan egiteko adina zuten pertsonak 1.168 ziren, horien artean 886 aktiboak ziren eta 282 inaktiboak ziren. 886 pertsona aktiboetatik 798 lanean zeuden (435 gizon eta 363 emakume) eta 88 langabezian zeuden (26 gizon eta 62 emakume). 282 pertsona inaktiboetatik 106 erretiraturik zeuden, 86 ikasten zeuden eta 90 "bestelako inaktibo" gisa sailkaturik zeuden.
Diru sarrerak
2009an Vars udalerrian 801 unitate fiskal zeuden, 1.974 pertsonek osaturik. Pertsona bakoitzeko diru-sarrera fiskalaren mediana urteko 17.804 euro zen.
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 81 komertzioetatik, 4 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 4 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 17 eraikuntza enpresak ziren, 20 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 4 garraio enpresak ziren, 1 finantziazio enpresa zen, 3 higiezinen enpresak ziren, 7 zerbitzu enpresak ziren, 9 administrazio publikoko enpresak ziren eta 10 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.
2009an zeuden norbanakoentzako 21 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 2 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 3 igeltseroak, 2 margolariak, 4 iturginak, 2 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 4 ile apaindegiak, 1 albaitaria eta 1 higiezinen agentzia.
2009an zeuden 6 establezimendu komertzialetatik, 1 okindegi zen, 1 harategi zen, 1 arraindegi zen, 1 liburu denda zen, 1 etxerako tresna denda zen eta 1 lore-denda zen.
2000. urtean Vars udalerrian 50 nekazaritza-ustiategi zeuden, 2.030 hektarea erabiltzen.
Hezkuntza eta osasun ekipamenduak
2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.
2009an haur-eskola 1  eta lehen-hezkuntzako eskola 1  zegoen.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Khertek Amirbitovna Antximaa-Toka
Khertek Amyrbitovna Antximaa-Toka (Хертек Амырбитовна Анчимаа-Тока; Bai-Taiga barrutia, Tannu Uriankhai, Qing dinastia, 1912ko urtarrilaren 1a - Kyzyl, Tuva, Errusia, 2008ko azaroaren 4a) tuvatar eta sobietar emakumezko politikaria izan zen.