cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Grand Hotel (1932ko filma)
Argumentua
1930eko hamarkada, Berlin. Hotel dotore bateko bezero ezberdinen istorioak agertzen dira.
Kincraig
, 'Ceann na Creige', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Kingussie eta Aviemore udalerrien artean dago, Loch Insh ainztiratik hurbil.
Guadaleteko gudua
Guadaleteko gudua 711ko uztailaren 19 eta 26 artean Iberiar penintsulan, Guadalete ibaitik gertu, gertaturiko gudua izan zen, non Roderiko bisigodoen azken erregea Tarik ibn Zijadek zuzenduriko islamdar armadak menderatua izan zen. Porrota hain zen erabatekoa ezen Bisigodoen Erresuma penintsulatik desagertu baitzen.
Egungo aditu batzuen arabera, gudua ez zen bertan borrokatua izan baizik eta Medina-Sidonia eta La Janda urtegiaren artean, eta beraz La Janda urtegiko gudua edo Barbate ibaiko gudua ere izendatua izan da. Hala ere, lehen mailako iturri kristau eta musulmanak erabili zituen Sánchez Albornoz historialariaren arabera aipaturiko Wadilakka berez Guadalete ibaia izan zen, Lacea izeneko herri hustutik gertu
Pterois volitans
Pterois volitans Pterois generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Guadaleteko gudua
Gudua
Orduko iturrien arabera, Ifrikijako walia zen Musa ibn Nusairren agindupean zegoen Tariqek, Ceutako kondea zen Urbanen laguntza zuena, Witizaren ondorengoek eta Rodrigoren arteko guda zibila aprobetxatuz, 711ko apirilaren 27 eta 28 arteko gauean Gibraltarko itsasartea zeharkatu eta Iberiar penintsulara pasa zen.
Antzinako kroniken arabera guduan soldadu andanak parte hartu zuela esan arren (badaude bisigodoen aldekoak 100.000 zirela esan zutenak) litekeena da Tarikek Tarifan 7.000 bereber baino gehiago ez izatea. Tarikek hasieran Carteia eta gero Algeciras konkistatu zituen, non Rodrigoren iloba zen Antsoren erasoaldia eutsi zuen. Bitartean bisigodoen erregea Iruñean omen zegoen, baskoiekin liskarretan. Berria bizpahiru aste geroago ailegatu zitzaion. Orduko krisialdi dinastikoaren ondorioz, ezin izan zuen armada sendo bat prestatu eta, Witazaren aldekoen saldukeria jakin barik, Kordoba aldean 40.000 laguneko armada bildu zuen.
Gudu zelaia Wadi Lakkah izeneko lekua izan zen, zalantzazkoa zena. Bi egunetan zehar alde biak haztamuka ibili hasi ziren. Behin gudua hasita, Witizaren semeek, hegal bat zuzentzen zutenak, armadatik ihes eta kristauak gutxiago izaten utzi zituzten. Berbereen zalditeria arinak laster sarraskia eragin zuen Roderikoren aldekoen artean. Rodrigo bera ere ibai bazterrean hilda topatu zuten, baina ez dakite guduan bertan edo ur-lasterraren ondorioz hil zen ala ez. Musulmanen garaipena erabatekoa izan zen eta Rodrigo hil zenez, Tarikek penintsula osoa hartzeko ateak zabaldu zituen. Horrela 714an Toledo konkistatu zuen; hiriak Rodrigorekin bere comitatus eta bere spatarios galduak zituenez ez zuen aurka egin
Ondorioak
Musulmanen berehalako arrakastak nahasmena ekarri zuen godoen artean eta ezin izan zuten errege berri hautatu eta kontra egitea. Witizaren ondorengoek berek ezin izan zuten bere jokaldia aprobetxatu eta bere aukera ere galdu zuten. Biztanleriaren talde batzuek askatzaile moduan hartu zituzten musulmanak: iberiar-erromatarrek ezin zuten gobernuan parte hartu eta godoen menpean zeuden, juduak monarkia katolikoak jazarriak ziren eta egonkortasun politikorik ezak goseteak eta izurriteak besterik ez zituen ekarri izan.
Gero, Musa bera Algecirasen 18.000 arabiarren agindupean lehorreratu zen. Tarikekin bat egin ondoren, Ebro harana eta Gallaecia ere konkistatu zituen. Hala ere bere konkista iparralderantz hedatu nahi zuenean frankoak topatu zituen eta ezin.
Badaude aditu batzuk guduaren inportantzia eta egiazkotasuna zalantzan jartzen dutenak. Bere ustez gertagarriagoa da katoliko eta arrianoen arteko gerra zibilaren ondorioz musulmanen inbasioa gertatzea. Dozy edo Saavedra bezalako historialariek proba historiko gutxi daudela diote eta Ignacio Olague donostiarrak ere bere zalantzak azaldu ditu.
Gipuzkoako Aizkolari Txapelketa
Gipuzkoako Aizkolari Txapelketa Gipuzkoako aizkolarien artean jokatzen den txapelketa nagusia da.
Quixelô
Quixelô Brasilgo udalerri bat da, Ceará estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Gipuzkoako Aizkolari Txapelketa
Historia
1990ean abiatu zen Gipuzkoako Aizkolari Txapelketa, eta Joxe Mari Olasagastik irabazi zuen Anjel Arrospideren aurretik. Bi urteko hutsunearen ondoren, berriz abiatu zen txapelketa eta Arrospidek mendekua hartu zuen. Ordutik aurrera urtero hasi zen jokatzen, 2000. urtean izan ezik. 2000eko eta 2010eko hamarkadetan, Joxe Mari Olasagasti eta Iñaki Azurmendi izan ziren nagusi; lehenbizikoak 13 txapel ditu denera, eta bigarrenak 6.
2022an emakumezkoen txapelketa ere jokatu zen lehenengo aldiz.
Palmaresa
Hauek izan dira orain arteko edizioak :
(2) Besteetan bezala 4 kanaerdiko, 4 60 ontzako eta 2 oinbiko moztera jokatu beharra zen, baino enbor batzuk egokiak ez zirela eta, sail bakoitzetik bi kanaerdiko kendu zituzten.
(3) Finaleko denborarik onena Unai Otañok egin zuen (32´02´´), baina dopinaren aurkako kontrolean positibo eman zuen eta txapela kendu zitzaion
Emakumezkoak
2022an izan zuen lehenengo ekitaldia. Hiru aizkolari ziren parte hartzekoak baina batek uko egin zion lesio baten ondorioz, eta bi parte-hartzailek jokatu zuten.
Larrain (argipena)
Larrain terminoak hainbat adiera du:
Seiki Aizawa
Seiki Aizawa (相沢 清喜, 1980ko irailaren 19a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Larrain (argipena)
Terminoarekin lotuta daude Euskal Herriko zenbait leku-izen:
Seiki Aizawa
Hainbat futbol taldetan jokatu du, esaterako Vegalta Sendai.
Larrain (argipena)
Era berean:
Saint Gonéry kapera
Saint-Gonéry kapera Bretainiako Plougrescant herrian dago, Frantzian. Gaur egungo eraikina XV. eta XVI. mendekoa bada ere, aztarna batzuk, esaterako dorrera, XII. mendekoa da. Frantziako Monumentu historikoaren izendapena du.
Larrain (argipena)
Deitura gisa:
Ikus, halaber:
Saint Gonéry kapera
Deskribapena
Kanpotik elementu nagusia dorre trinkoa da. Dorre horrek egurrezko eta berunezko orratza du. Deigarria da baita ere barruko pulpitua. Barrualdean XV. mendeko fresko interesgarriak ikus daitezke. Fresko horietan Testamentu Zaharreko eta Itun Berriko eszenak ikusten dira: munduaren sortzea, Jesusen bizitza, e.a. Margolanak oso ondo kontserbatuta daude eta orain gutxi zaharberrituak izan dira.
Barrualdean ere badira beste interes bereziko elementuak: hilobiak eta erlijio-objektuak.
Union konderria (Pennsylvania)
Geografia
Union konderriak 82,304 kilometro koadro ditu. Horietatik 465 ura dira. Beste 81,839 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 54,61 da.
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 44,947 pertsonetatik 40,657 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 2,346 dira. 3,048 beltzak edo afroamerikarrak. 125 amerikar natiboak ziren eta 21 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 520 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 51 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 525 pertsonek kokatzen zuten.
Andre Mariaren kapera (Baiona)
Andre Mariaren kapera eta ikastetxea (frantsesez Chapelle et collège Notre-Dame de Bayonne) Lapurdiko Baiona hiriburuan dagoen kapera bat da.
Kokalekua
Baiona Handia auzoko Douer karrikan dago, Montaut plazaren alboan.
Historia
1834an Baionako Andre Mariaren ikastetxea sortu zen, Udalak Gurutzearen Alaben ordenari neskei doaineko hezkuntza irakasteko baimena eman zienean. Ikastetxea Gaztelu Zaharraren alboan ezarri zen, gaur egungo Montaut plazan. Ondoren, erakundea handituz joan zen. 1839an langela eraiki zen eta 1845an aterpetxea. 1851an Udalak erakundeari neskentzako udal eskolaren titulua eman zion.
1860ean aurretik etxebizitza pribatu bat zegoen solairuan kapera eraiki zen. Eraikina unibertsitateko kapelauaren diru ondasunaren bidez osoki finantzatu zen.
Piemonte
Piemonte (italieraz: Piemonte; piemonteraz, okzitanieraz eta frankoprovenzeraz: Piemont) Italiako ipar-mendebaldeko eskualdea da.
Okzitaniako lurraldetzat ere jotzen dute, bereziki Torino eta Cuneoko probintziak (Okzitaniako haranak).
Hiriburua Turin da. 25.399 km2-ko azalera dauka, 4.289.000 biztanleekin (166 biz./Km2).
Hiri nagusiak, Torinoz gain, hauek dira: Asti, Biella, Chivasso, Alessandria, Novara, Cuneo eta Vercelli.
Mugakideak
Savoia, Auvernia-Rodano-Alpeak eta Proventza-Alpeak-Kosta Urdina (Frantzia) dauzka mugakide mendebaldean, Aosta Ibarra ipar-mendebaldean, iparraldean Valais eta Ticino kantoiak (Suitza), ekialdean Lonbardia, hego-ekialdean Emilia-Romagna eta hegoaldean Liguria.
Geografia
Iparraldean arku handi bat eratzen dute Alpe mendiek eta bertan daude Italiako eta Frantziako gailur nagusi zenbait: Viso (3.841 m), Paradis Handia (4.061 m), Mont Blanc (4.807 m), Cervino (4.478 m) eta Rosa mendia (4.638 m). Haran estu sakonek zeharkatzen dituzte mendiok eta han daude Frantzia eta Italia lotzen dituzten lepoak (Larche, Mont-Genevre, Mont du Saint-Bernard eta Mont du Simplon). Iparralde menditsuaren eta hegoalde lauaren artean garaiera txikiagoko muinoak daude. Klima kontinentala da. Alpe mendietatik jaisten diren Po ibaiak eta honen adarrek ureztatzen dituzte Piemonteko lurrak.
Historia
Transpadanako eta Liguriako eskualdeen barne zegoen erromatarren garaian eta Odoakroren (476-493), Teodorikoren (493-526) eta bizantziarren mende egon zen (555). Lonbardiarrek dukerrietan banatu zuten, frankoen garaian konderri bihurtuzirenak. Ivreako markesaren ingurura bildu zen lurralde osoa X. mendean, hungariarren eta sarrazenoen erasoak zirela eta. X. mendearen bukaeran, berriz, Ivreako, Turingo eta Liguriako eskualdeetan banatu zen lurraldea (950). 1240. urtean agertu zen lehen aldiz Piemonte izena. XIV. mendetik aurrera Savoiako etxeari lotuta dago Piemonteko historia. Frantziaren mende egon zen 1796-1814 urteetan.
Ekonomia
Abere hazkuntza eta turismoa dira Piemonteko iparraldeko ekonomia jarduera nagusiak; zentral hidroelektriko ugari daude ibaien goi ibilguetan. Garia, garagarra, artoa, bazkarako landareak, arroza eta, batez ere, mahatsa lantzen dira Piemonteko eskualdearen erdialde eta hegoaldean (Italiako ardoaren % 14 ekoizten da bertan).
Oso industria aberatsa eta ugari da Piemonten, Turin-Milan-Genoa industria ardatz handiari esker. Metalurgia, nekazaritzarako makineria, automobilgintza (Fiat, Lancia), mekanika industria, bulegoetarako makineria, kimika industria, ehungintza, janari industria eta ardogintza dira industria garrantzitsuenak.
Los Santos (probintzia)
Los Santos Panama hegoaldeko probintzia da, Azueroko penintsulan dagoena. 3.809,4 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2016an 95.794 biztanle zituen. Bertan ospatzen dira herrialdeko inauterik ezagunenak. Hiriburua Las Tablas da.
Geografia
Iparraldean Herrerako probintziarekin muga, mendebaldean Veraguasekin, eta hegoalde eta ekialdean Ozeano Barearekin. Hondartza zabalak daude.
Miokarditis
Miokarditisa miokardioko hantura-prozesua da, germenen edo eragile toxiko, kimiko nahiz fisikoen zuzeneko edo zeharkako ekintzaren ondorioz sortua. Jatorri ezezagunekoa ere izan daiteke. Prozesua modu hedatsuan zabaltzen da, edo fokutan bestela, eta eboluzioa akutua izan daiteke, edo kroniko errepikatzailea. Miokarditisaren eragin zehatza ez da guztiz ezaguna; hala ere, ohiko autopsia batzuetan, paziente guztien %1ek miokardioaren hantura-ebidentziak izan zituzten.
Schelten
Schelten Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Jesus Maria Etxeberria
Jesus Maria Etxeberria (Iruñea, 1963ko irailaren 9a) euskal musikagilea da.
Biografia
Klarinete ikasketak egin zituen hasieran, eta ondoren, Francisco Escuderoren zuzendaritzapean, konposizio-ikasketak egin zituen. Orkestra-zuzendaritzaren inguruko ikastaroetan ere parte hartu izan du. 23 urterekin, Donostiako Ganbera Orkestra sortu zuen, eta 1988an Iruñeko Pablo Sarasate Orkestrarekin eta 1989an Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin hasi zen lanean. Londresen egin zuen egonaldian, «The European Sinfonia» izeneko taldea sortu zuen. Letoniako eta Errusiako Orkestra Nazionalak ere zuzendu ditu.
Venezuelako geografia
Venezuela Hego Amerikako ipar-ekialdean dago. Iparraldean Karibe itsasoarekin du muga, ekialdean Guyanarekin, hegoaldean Kolonbia eta Brasilekin eta mendebaldean Kolonbiarekin. 912.050 km²-ko azalera du.
Eskualde naturalak
Hiru alderdi nagusi bereiz daitezke Venezuelako lurraldean:
Orinoko ibaiaren (2.063 km) arroko lautada alubial zabala da, Venezuelako azalera osoaren ia heren bat hartzen duena. Iparraldean Andeekin muga egiten du, hegoaldean Orinocorekin eta ekialdean Ozeano Atlantikoarekin (Orinokoren delta) mendi gazteak. Orinoco ibaiak eta Andeetatik iristen zaizkion adarrek ureztatzen dute.
Orinocoren hegoaldean hedatzen den egitura orografiko zaharra da. Ibai horren eskuinaldeko adarren higadurak agerian utzi ditu granitozko haitz handiak, tepui deituak, gainaldeko sabanako zelaian nabarmentzen direnak (Auyan-Tepui, 2.500 m). Guyanako Curipira, Parima eta Pacaraimako mendikateek Orinoko eta Amazonas ibaien banalerroa eratzen dute, eta Venezuelaren eta Brasilen arteko muga egiten. Pacaraimako mendikateko Roraima mendia da alderdi horretako gailurra (2.810 m).
Venezuela itsasaldea 2.813 km inguru luze da. Hautsia da eta, handik hurbil, Venezuelaren mendean dauden uharteen artean, Margarita uhartea da handiena (920 km²). Bestalde, gaur egun Guyana estatuaren mendean dagoen zati handi bat, Esekibar Guyana hain zuzen ere, beretzat eskatzen du Venezuelak.
Hidrografia
Venezuelak bi isurialde nagusi ditu: Karibe itsasokoa eta Ozeano Atlantikokoa. Karibeko isurialdeko ibaiak (Unare, Yaracuy, Tocuyo, Neverí, Aroa, Manzanare) motzak eta emari irregularrekoak dira. Salbuespena Kolonbian sortu eta Maracaiboko aintziran isurtzen den Catatumbo ibaia da. Atlantikoko isurialdean Orinocoren arroa nabarmentzen da, herrialdeko uraren 4/5 jasotzen duena. 2.140 kmko luzeran Los Llanosko (Meta, Arauca, Cinaruco eta Apure) eta Guyanako ibaiek (Ventuari, Cuchivero, Suapure, Aro, Caura eta Caroní) elikatzen dute. Casiquiare ibaiak Orinoco eta Amazonasen arroak lotzen ditu.
Herrialdean bi aintzira handi daude: Maracaiboko aintzira mendebaldean, Karibe itsasora irekitzen dena, eta Valenciako aintzira, endorreikoa, iparraldean.
Klima eta landaredia
Klima ekuatoriala du hegoaldean eta tropikala erdialdean eta iparraldean. Hegoaldean euri asko izaten da urte osoan, eta baso tropikalak estaltzen du lurraldearen parte hori. Los Llanosen ez da euririk abendutik apirilera, eta sabanako landaredia hazten da, zuhaitzak ibaietako ertz hezeetan baino ez baitira izaten. Iparraldean mendiek zerikusi handia dute klimaren gorabeheretan, ez baitiote haizeari sartzen uzten. Hala, iparraldeko behealdeko lurrak oso beroak eta lehorrak dira. Hori dela eta, jende gehiena 1.000-2.000 m arteko altitudean bizi da. Euri-sasoian (ekaina-azaroa) ibaiek gainezka egiten dute, eta lurraldeko behealdeak urpean geratzen dira.
Datu orokorrak
Kokapena: Hego Amerikako ipar-ekialdean, ekuatoreak zeharkaturik. Karibe itsasoaren eta Ozeano Atlantikoaren ertzean, Kolonbia, Guyana eta Brasilen artean.
Koordenatu geografikoak:
Azalera:
Herrialdearen mugak:
denetara: 4.993 km
Erresuma mugakideak:
John Carl Parker
John Carl Parker, 1926an jaiotako musikagile estatubatuarra da. Batez ere telebistarako saileen soinu-bandak egin ditu.
Venezuelako geografia
Datu orokorrak
Itsasbazterra: 2.800 km
Lurraldea: Andeak eta Maracaiboko herbehereak ipar-mendebaldean; Llanos erdialdean (llanos); Guyanako mendigunea hego-ekialdean. Muturreko garaierak:
Baliabide naturalak: petrolioa, gas naturala, burdina, urrea, bauxita, beste mineral batzuk, hidroelektrizitatea, diamanteak.
Lurren erabilera: (2001)
Lur ureztatua: (1998) 540 km²
Arrisku naturalak: Uholdeak; luiziak; harri jauziak; aldian behingo lehorteak.
Pycnonotus aurigaster
Pycnonotus aurigaster Pycnonotus generoko animalia da. Hegaztien barruko Pycnonotidae familian sailkatua dago.
A Private War
A Private War 2018ko Matthew Heineman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da.
Argumentua
Munduko hainbat gatazka bertatik bertara ezagutu ostean, Marie Colvin berriemailea Siriara joango da. Ekialde Hurbileko herrialde horretan ikusiko du gerraren alderik krudelena.
Kinloch Laggan
, 'Ceann Loch Lagain', Eskoziako Highland eskualdeko herrixka bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Loch Laggan aintziraren iturburuan dago, Newtonmore udalerritik 12 milia hego-mendebaldera.
2003ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak
2003ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak urte bereko maiatzaren 1ean izan ziren, eta Eskoziako Legebiltzarraren II. legealdiko 129 legebiltzarkideak hautatu ziren, zeinetatik 73k hautesbarruti bana ordezkatzen zuten. Hauteskundeen ondoren aurreko legealdiko laboristen eta Liberal Demokraten koalizio gobernuak gehiengo osoa mantendu zuen, eta Jack McConnell Lehen Ministro gisa jarraitu zuen.
2014ko Espainiako Traineru Txapelketa
2014ko Espainiako Traineru Txapelketa (txapelketaren 67. ekitaldia) urte honetako abuztuaren 2 eta 3an jokatu zen Castro Urdialesen, eta Urdaibaik bere bigarren garaipena lortu zuen.
2003ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak
Hauteskundeetan alderdi txikiek emaitzak hobetu zituzten, hala nola Eskoziako Aldredi Berdeak eta Eskoziako Alderdi Sozialistak; eta bi alderdi nagusiek berriz sostengua galdu zuten (Eskoziako Alderdi Laborista eta Eskoziako Alderdi Nazionala). Bestalde, Kontserbadoreek eta Liberal Demokratek aurreko hauteskundeetako boto kopuru ia-ia berdina eskuratu zuten, eta bi alderdiek eserleku kopuru ber-bera lortu zuten.
2014ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Bidaia luzea zela argudiatuta talde galiziarrek uko egin zioten parte hartzeari. Honen ondorioz bost euskaldun eta hiru kantabriar aritu ziren lehian.
2003ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak
Hauteskunde legea
Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeetan ordezkaritza proportzional mistoa (MMP) da erabiltzen den hauteskunde sistema. Legebiltzarreko 129 legebiltzarkideetatik 73 hautesbarrutien bidez hautatzen dira, eta gainerako 56ak D'Hondt metodoa MMP sistemara aplikatuz.
2014ko Espainiako Traineru Txapelketa
Historia
Kaiku, Orio eta Urdaibairen arteko lehia estua espero zen eta sailkapen estropadan gainera hirurei batera arraun egitea tokatu zitzaien. orio izan zen larunbatean nagusitu zena baina igandean Urdaibai eta Kaikuren arteko lehia estua izan zen eta bermeotarrek irabazi zuten segundu eta erdiko aldeaz.
Sailkapen estropadak
Txanda bakoitzeko irabazlea sailkatzen da eta hauekin batera gainontzekoen artean bi denbora onenak egin dituztenak.
Eklogita
Eklogita pikor larriko arroka metamorfiko mafiko bat da, konposaketa basaltiko bat da. Eklogitak garantzia du bi gauzengatik. Lehenengo lurrazalean tipikoak diren presioak baino altuagoetan sortzen delako. Bigarrena oso arroka dentsoa delako eta horregatik konbekzioan lagundu ahal duela uste delako.
2003ko Eskoziako Legebiltzarrerako hauteskundeak
Hauteskunde legea
Eskozia 73 hautesbarrutitan dago banatuta, eta hautesbarruti horiek 8 eskualde osatzen dituzte: Eskozia Erdialdea, Glasgow, Highland eta Uharteak, Lothian, Erdiko Eskozia eta Fife, Eskozia Ipar-ekialdea, Hego Eskozia, eta Eskozia Mendebaldea. Hautesleek bi boto eman behar dituzte: "barruti botoa", haien hautesbarrutiko ordezkaria hautatzeko; eta "zerrenda botoa" edo "eskualde botoa", haien eskualdeko 7 ordezkariak hautatzeko. Bi boto horiek ez dute zertan alderdi berarentzat izan, eta ondorioz alderdien barruti boto kopurua eta zerrenda boto kopurua normalean ez da berdina izaten.
Eklogita
Arroka freskoa denean almandino eta piropo granateak ditu, gorrixka edo larrosak eta onfazita piroxeno sodiko berdeak ditu. Mineral akzesorioak zianita, errutilo, kuartzo, lawsonita, koesita, anfibolak, fengita, paragonita, zoisita, dolomita, korindoia eta oso gutxita diamanteak izaten ditu. Feldespatoa ez da egonkorra eklogitatan. Glaukofana eta titanita eklogitan sortzen dira goranzko bidean presioa galtzerakoan.
Jatorria
Basalto eta gabroen presio altuko metamorfismoan sortzen dira eklogitak, mantuan sartzen direnean subdukzio zonaldetan. Eklogitan hasieran eskisto urdinen metamorfismotik sortzen dira.
Eklogiten faziea
Eklogiten faziea tenperatura eta presio altuko kondizioetan sortzen da. Eklogiten sorrera 1,2 GPatan sortzen dira, 45 kilometroko sakoneran eta 400-1000 °Ctan eta normalean 600-650 °Ctan. Diamantea eta kosesita mineral azatarnak dira presio altuetan.
Sorvilier
Sorvilier Suitzako udalerria da. Berna kantonamenduan dago, barrutian. 2014an 0 biztanle zituen 0 kilometro koadrotan banatuta.
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Thamnodynastes hypoconia
Thamnodynastes hypoconia Thamnodynastes generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Rodeio Bonito
Rodeio Bonito Brasilgo udalerri bat da, Rio Grande do Sul estatuan kokatua. biztanle ditu 0 km²ko eremuan.
Parasikukia maculata
Parasikukia maculata Parasikukia generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
The Guardian (2006ko filma)
The Guardian (euskaraz Zaindaria), 2006ko Andrew Davis estatubatuarrak zuzendutako abentura-ekintza drama film bat da. Kevin Costner, Ashton Kutcher, Neal McDonough, Melissa Sagemiller, Clancy Brown eta Sela Ward aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Itsasoan erreskate istripu batean bere taldeko lankide guztiak hilak suertatu ondoren, Ben Randall (Kevin Costner) estatubatuar kostazaina Kostazainen eliteko erreskate eskolara irakasle izateko bidalia izango da. Bertan, hasiera batean Jake Fischer (Ashton Kutcher) ikasgelako ikasle onena den mutil gazte gatazkatsu eta harroputzarekin talka egingo du.
Mickey Blue Eyes
Mickey Blue Eyes (euskaraz Mickey Begi Urdin) 1999ko Kelly Makin kanadar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko komedia film bat da. Hugh Grant, James Caan eta Jeanne Tripplehorn aktoreek antzeztu zuten.
Argumentua
Michael Felgate (Hugh Grant) Manhattango arte enkante etxe bateko langilea Ginarekin (Jeanne Tripplehorn) ezkontzeko gogo biziz dago, duela hiru hilabetetatik ateratzen ari den andereino xarmangarria, eta azkenean haren familia ezagutzeko unea iritsi dela uste du. Michaelek inoiz espero ez lukeena bere neskalaguna mafiaren buruzagi baten (James Caan) alaba izatea da. Eta okerrena, nahigabean, "familiaren" gauzetan gero eta gehiago sartuko dela da. Mafia gizon batek (Burt Young) bere diru beltza zuritzeko Michaelek haren semearen margolan itsusiak sal ditzan erabakitzen duenean gauzak kakanahasten hasiko dira, guzti honek FBIren harreta piztuko baitu.
Štiavnické Bane
Štiavnické Bane Eslovakiako udalerri bat da, Banská Štiavnicako barrutian kokatuta. 10,16 km²ko azalera du eta 839 biztanle 2017ko datuen arabera.
Historia
Idatzizko lehen aipamena 1352. urtekoa da.
Alxa Liga
Alxa Liga (txinera sinplifikatuz: 阿拉善盟; pinyineraz: Ālāshàn Méng; mongolieraz:), Barne Mongolia eskualde autonomoan kokatutako liga da. Guztira, 217.000 biztanle inguru dauzka 2008ko erroldaren arabera eta 267.574 kilometro koadroko azalera.
Panama (probintzia)
Panama Panamako 10 probintzietako bat da. 8.763kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2016an 1.552.343 biztanle zituen. Biztanle gehien dituen probintzia da. Hiriburua Panama Hiria da.
Geografia
Iparraldean Colón probintziarekin eta Guna Yala eskualde indigenarekin du muga, hegoaldean Ozeano Barearekin, ekialdean Darién probintziarekin, eta mendebaldean Mendebaldeko Panamarekin.
Ekonomia
Probintziaren iharduera ekonomiko nagusia zerbitzuak dira, 1990eko hamarkadatik aurrera turismoak gero eta garrantzitsuagoa da BPGan.
Parasinilabeo assimilis
Parasinilabeo assimilis Parasinilabeo generoko animalia da. Arrainen barruko Actinopterygii klasean sailkatzen da, Cyprinidae familian.
Nikolai Andrianov
Nikolai Jefimovitx Andrianov (Николай Ефимович Андрианов; Vladimir, Errusia, - ibidem, ) errusiar jatorriko gimnasta artistiko sobietarra izan zen. Sobietar Eskolaren gimnasta onenetakoa izan zen. Olinpiar karrera Munichen hasi zuen 1972an, eta 1980an amaitu zuen Moskun. Bitarte horretan, urrezko zazpi domina irabazi zituen, zilarrezko bost eta hiru brontzezko: bera izan da Olinpiar Jokoen historian domina gehien irabazi dituen gimnasta. 1970ean, hamasei urte zituela, Sobietar Batasuneko talde nazionalean hartu zuten ordezko gisa. 1972an irabazi zuen Munichen lehen urrezko domina lurreko ariketetan, brontzezkoa zaldi-jauzian, eta zilarrezkoa taldeen arteko lehiaketan. Montrealen, urrezko lau domina eskuratu zituen (lurrean, zaldi-jauzian, eraztunetan eta sailkapen orokorrean), bi zilarrezko (barra paraleloetan eta taldeka) eta brontzezko bat (zaldi eraztundunean). Proba orokorrean, aurrea hartu zion aurreko bi aldietan garaile izan zen Sawao Kato japoniarrari. Munduko Koparen 1975eko eta 1977ko saioetan eta 1978ko Munduko Txapelketan, lehen titulua irabazi zuen. 1980an, Olinpiar Jokoak Moskun egin zirenean, urrezko domina irabazi zuen zaldian eta taldeko proba konbinatuan, zilarrezkoa sailkapen orokorrean eta lurreko ariketetan, eta brontzezkoa barra finkoan. Berrogeita hamalau sari eskuratu zituen, guztira, karrera osoan. 1994tik 2002ra, Japongo Gimnastika Talde Nazionalaren entrenatzaile izan zen, eta Errusiara bueltatu zen gero.
Eiki Onodera
Eiki Onodera (小野寺 央記, 1980ko maiatzaren 22a - ) Japoniako futbolari ohia da.
Letra etzan
Kaligrafia ren eraginez, letra etzana eskuinerantz okertzen da pixka bat, honelaxe, (parentesi honen barruan letra etzanaz idatzitako esaldia). Oro har, letra erregular edo roman motako letraren itxura osoa du baina letra erregularrak bertikalismoa zaintzen du eta letra etzanak ordea, eskuinerantz mugitzen du letraren goiko aldea eta ezkerrerantz letraren beheko aldea.
Adibideak
Italiar estiloko letrak, letra etzanak, letra erregular erromatar estiloko letra (roman estiloko letra) baino estuagoak izan ohi dira. Hona hemen lerro pare bat, goikoa letra erregular arruntarekin idatzia (letra tipo erromatarra) eta bigarren lerroan, testu bera letra etzanarekin. Biak konparatuz ikus daiteke elkarren antza daukatela, biak dira letra-tipo zorrotzak, serif, baina azpikoa, letra-tipo etzana da; estuagoa da eta bertikaltasuna galduta ezkerretik eskuinera etzana dagoela ematen du:
Letra zeiharra
Batzuek bereizten dute letra etzana eta letra zeiharra. Azken hau letra erregularra bezain zabala da baina bertikaltasun kontuetan letra etzana bezalakoa da. Letra zeiharra erabiltzen den letra tipo erregularraren zabalera bera du, baina erabateko bertikaltasuna galduz eskuinera begira dago:
Curimatopsis microlepis
Curimatopsis microlepis Curimatopsis generoko animalia da. Arrainen barruko Curimatidae familian sailkatzen da.
Rhinopias aphanes
Rhinopias aphanes Rhinopias generoko animalia da. Arrainen barruko Scorpaenidae familian sailkatzen da.
Édouard Louis
Édouard Louis, jaiotzez Eddy Bellegueule, (Abbeville, Frantzia, 1992ko urriaren 30a) idazle eta intelektual frantsesa da. Ezagun egin zen argitaratu zuen eleberri autobiografikoen trilogiari esker. Bere liburuek sozialki deserosoak diren gaiak lantzen dituzte, hala nola arrazakeria, homofobia edo pobrezia. Hauek izan dira bere hiru libururik entzutetsuenak: Eddy Bellegueulekin bukatzea (En finir avec Edd Bellegueule), Indakeriaren historia (Histoire de la violence) eta Nork akabatu zuen gure aita (Qui a tué mon père).
Biografia
Édouard Louis Eddy Bellegueule izenarekin jaio zen 1992ko urriaren 30ean. Halere, 2013an 21 urte zituela bere izena aldatu zuen Édouard Louis bihurtuz. Frantziako iparraldean hazi zen, Hallencourt izeneko herri batean, Sommeko departamenduan. Herri horretan bere lehen eleberria girotu zuen. Louis gobernuaren laguntzekin sostengatutako familia txiro batean hazi zen: aita fabrika-langile langabea zen eta amak adinekoak zaintzen zituen. Pobreziak, arrazakeriak eta alkoholismoak haurtzarotik inguratu zuten, baita indarkeriak ere, eta gai horiek jorratzen ditu bere literatura-lanean.
Ondoko herri bateko kolegiora joan zen eta ikasle bereziki aparta ez bazen ere, antzerkirako grina gaztetik sentitu zuen. Horrexegatik prestatu zituen Amienseko lizeorako sarbide-probak, han antzerkiko espezializazioa ikas baitzezakeen. Behin lizeoan, bere institutua ordezkatu zuen Frantziako Lizeo-Bizitzaren Kontseilu Nazionalean. Historia ikasketak egin zituen Pikardiako Jules Verne Unibertsitatean. Bertan bereziki nabarmena izan zen Didier Eribon soziologo frantsesak nola eragin zuen.
Familian unibertsitatera joan zen lehen pertsona izan zen. Graduondoko ikasketei begira, Parisko Goi Mailako Arauzko Eskolako probak prestatu zituen. Hauxe da Frantziako unibertsitaterik prestigiotsuenetako bat. Bertan onartu zuten eta master titulua eskuratu zuen, Soziologian espezializatuz eta fakultatetik 2014an irten zen. Bere ikasketak bukatu zituen Parisko Gizarte Zientzietako Goi Mailako Ikasketen Eskolan.
2013an PUF Frantziako unibertstitate-argitaletxean zuzendu zuen ''Pierre Bourdieu. Intsumisioa ondare (Pierre Bourdieu. L'Insoumission en héritage'') lan kolektiboa. Bertan, Pierre Bourdieuk nola pentsamendu kritikoarengan eta burujabetze-politikengan eragin zuen aztertu zuten zenbait egilek. 2014ko martxoan jakinarazi zuen argitaletxe horrekin batera Hitzak (Des Mots) giza- eta gizarte-zientzien inguruko liburu-sorta prestatuko zuela. Bilduma horretan konferentzien transkripzioak, elkarrizketak eta testu motzak agertuko ziren eta ekainean kaleratu zen lehen liburua, Michel Foucaulten inguruan (Foucault contre lui-même, François Caillaten eskutik). Georges Didi-Huberman, Leo Bersani eta Arlette Farge parte hartu zuten sortan.
2014ko irailean Pikardiako Unibertsitatean izena eman zuen doktoretza-tesi bat prestatzeko Didier Eribonen zuzendaritzapean. Bi egile hauen lanetan sarri agertzen den gai bati zuzendu nahi izan zion tesia, hots, klase-iheslariei (transfuges de classe). Klase sozialez aldatzen diren pertsonen ibilbide eta bizipenak aztertu nahi izan zituen Louisek. Alta, ez dirudi tesia bukatu duenik.
Eddy Bellegueulekin bukatzea
Instituan bere klasekideek Édouard deitzen hasi zuten, Eddy soilik goitizena izan zitekeela uste baitzuten. 2013an izenez aldatu zenean behin ezizen izandakoa izentzat hartu zuen eta bere gurasoek emandako izena arbuiatu zuen. Horrez gain, abizena ere aldatu zuen eta hala, Jean-Luc Lagarcen Munduaren amaiera bakarrik (Juste la fin du monde) antzezlanaren protagonistaren izena eta lagun hurko baten bigarren deitura bereganatu zuen abizen bezala. Lagarceren antzezlan horretan gazte bat etxera itzultzen da senideei HIESA duela eta laster hilko dela aditzera emateko.
2014ko urtarrilean, 21 urte zituela, Eddy Bellegueulekin bukatzea eleberri autobiografikoa argitaratu zuen. Liburua komunikabideetan aipu eta eztabaida andana eragin zituen. Izan ere, polemika ugari ere egon ziren liburuaren harira, batez ere bere familia eta ingurune soziala nola deskribitzen zituen ikusita.
Liburua Frantzian gehien saldu zen lanetako bat izan zen, 200.000 kopia baino gehiago merkaturatu baitziren eta 20 hizkuntza baino gehiagotara itzuli da jadanik eleberria. Didier Eribonek liburuaren «egitandi handiaz» hitz egin zuen, eta Le Monde eta Les Inrocks Louis goraipatu zuten Thomas Bernhardi antza hartzen ziola esanez. Xavier Dolanek, berriz, «elkarrizketen egiazkotasun nahastezina, Édouard Louisek beti idatzi izan balu bezala» nabarmendu zuen. Liburuak horrenbesteko oihartzuna izan zuen ezen Madrilen Eddy Fundazioa sortu zen LGTBI gazteentzat edota familia-indarkeriaren eta bullyingaren biktimentzat. Elkarte honen egitasmoa indarkeria-egoerak nozitu dituzten gazteak aterpetu eta babestea da.
2014ko uztailean polemika bizia piztu zen Frantzian Louisek eta Geoffroy de Lagasneriek, bere lagun filososofoak, Libération egunkarian gutun bat argitara eman zutelako. Eskutitz horretan Marcel Gauchet, historialari eta soziologo kontserbadorea, Bloiseko historia jaialdian parte hartzearen kontra zeudela azaldu zuten. Adierazpen honek kritika eta komentario ironiko franko ekarri zizkien.
Biolentziaren historia
2016 urtean, Éditions du Seuil argitaletxeak Biolentziaren historia kaleratu zuen, hots, Louisen bigarren eleberria. Aurreko liburuaren antzeko ezaugarriak erabiliz (adibidez, lehen pertsonaren kontakizuna edo esperientzia pertsonal gogorren islada), 2012ko Gabonetan sufritutako bortxaketa eta hilketa-saiakera azaltzen ditu istorioan. Kontakizun honek errealitate deserosoak erakusten ditu, hala nola gizartearen arrazakeria, pobreziaren eta desberdintasunaren arbuioa edota familiaren urruntzea. Liburu hau ere azkenean argitaratze-fenomeno bat bihurtu zen. Hala ere, lehenengo edizioa 2.000 alekoa izan zen, landutako gaiak zalantzak eragin zituen eta egile nahiz argitaletxearengan. 2020an gertakarien epaiketa egin zen, erasotzailea 2016an identifikatu eta atxilotu ondoren. Hura bakarrik zigortu zuten lapurreta-delituagatik eta gainerako akusazioetatik libratu zen.
Liburu honek bortxaren zergatiak eta ondorioak aztertzen ditu erasotzailearen bizipen pertsonaletan indarkeriaren erroak bilatuz. Hala, Louisek bere erasotzailearen bizia imajinatzen du eta bere haurtzaroa, pobrezia-bizipenak eta bazterketa-egoerak berreraikitzen ditu. Reda, bortxatu zuen tipoa, aljeriarra zenez Louisek Frantziako iragan koloniala aztertzen du. Egileak indarkeria ulertzen eta nolabait justifikatzen saiatzen da. Hori dela eta, liburuak kritika positibo zein negatiboak jaso zituen.
Nork akabatu zuen gure aita
2018ko maiatzean, hirugarren eleberria argitaratu zuen: Nork akabatu zuen gure aita (Qui a tué mon père), injustiziaren eta elite boteretsuek bultzatutako pobreziaren kriminalizazioaren aurkako manifestua. Bakarrizketa erabiliz, idazlearen aitaren istorioa kontatzen du. Idazlearen aita langile-familia txiro baten enegarren ondorengoa da eta bizitza osoan zehar jasandako bazterketak harengan izandako ondorio fisiko eta sozialak salatzen ditu Louisek. liburu honek ere indarkeria forma ezberdinak azaleratzen ditu, batik bat, eliteen biolentzia politikoa, genero-indarkeria, aita-seme harremanaren dinamika biolentoak, indarkeria homofoboa...
Liburua, azken finean, baztertutako pertsonen zaurgarritasuna aztertzen du eta nola euren bizi-kalitatea gobernuaren politiken emaitza den. Hilabete batzuk beranduago, Martin Hirsch, funtzionari frantses eta gizarte-prestazio funts baten sortzailea, liburuaren erantzuna prestatu zuen Nola bere aita akabatu nuen (Comment j'ai tué son père) izenburuarekin.
Antzerkia eta zinema
Azken liburu honen argitalpenaren harira, Louis antzerki-lanei ekin zion. Horrela, liburu honen antzerki-moldaketak prestatu izan ditu Frantzia, Herbehereak, Alemania, Italia edo AEB bezalako herrialdeetan. Aipatu beharra dago ere, Louis Anne Carson poeta kanadiarraren itzultzailea izanik, bere antzerki-lanak moldatu egin dituela Frantzian. Halaber, Milo Rau eszenografoarekin batera 2022an aurkeztutako antzerki-lan bat idatzi zuen. Urte horretan Amsterdameko Nazioarteko Antzokian antzerki-jaialdi bat prestatu zen Louisen lanaren omenez eta bere libruetan girotutako hainbat antzezlan aurkeztu ziren.
2021ean aurkeztutako bi liburuetan modu argian ikus daiteke nola antzerkigintzak Louisen idazkerarengan eragin argia izan duen. Baina gainera, 2021ean jakinarazi zuen James Ivory zuzendariarekin batera prestatzen hasia zela bere eleberrietan oinarritutako telebista-serie bat Eddyren Amaiera (The End of Eddy) izenekoa. Horrez gain, Ken Loach zinemagile ingelesarekin batera beste proiektu batean parte hartzen du.
2021eko liburuak
Urte honetan, Louisek bi eleberri argitaratu zituen. Batetik, Emakume baten borroka eta metamorfosiak (Combats et métamorphoses d'une femme) liburu motza izkiriatu zuen. Honek bere amaren garapen eta bizipenak azaltzen ditu eta nola bere bi senarren tratu txarrengandik urrundu zen bizi berri bat hasteko Parisen. Bestetik, Aldatzea: metodo bat (Changer.méthode) eleberri luzeago bat prestatu zuen berak bizitako eraldaketa guztiak azaltzeko. Liburu honetan klase-iheslari kontzeptuan sakontzen du eta autokritika zantzu argia dago.
Estiloa eta eraginak
Édouard Louisen lanak lotura argia du Pierre Bourdie edota Geoffroy de Lagasnerie pentsalarien estiloarekin. Izan ere, bere liburuetan ikus daiteke zelako garrantzia duten gizarte-bazterketak, meneratze-dinamikek eta pobreziak. William Faulknerren influentzia agerikoa da Louisen estiloak esaldien gainezarpena baitu bereizgarri eta hizkuntza-erregistro xumeak erabiltzen ditu. Alabaina, gehien eragin duen egilea Didier Eribon soziologo frantsesa izan da, Reimsera itzulera (Retour à Reims) maisulanarekin.
Celtic Park
Celtic Park, zaletuen artean maiz Parkhead eta Paradise ezizenez deitua, Eskoziako Glasgow hirian dagoen futbol estadio bat da, Parkhead auzoan. Celtic Football Club taldearen egoitza eta jokalekua da. 60.355 ikusleentzako edukiera du eta edukiera aldetik Eskoziako bigarren estadiorik handiena da.
Historia
Estadio edo kiroldegi honen diseinatzailea Archibald Leitch arkitektoa izan zen, hau Rangers Football Club, Hearts, Sunderland AFC eta Everton F.C. taldeen futbol zelaien diseinatzailea ere izan zelarik. Estadio honek hainbat berrikuntza eta hobekuntza izan ditu, azkena 2004an burututakoa.
1938an ikusle kopuru handiena erregistratu zuen, Celtic eta Rangers taldeen arteko norgehiagoka batera 92.000 zaletu joan zirenean.
Etorkizuna
Celtic Park estadioa 2014ko Commonwealtheko Jokuen egoitza izango da.
Chérêt
Chérêt Frantziako udalerri bat da Aisne departamenduan dagoena, Frantzia Garaia eskualdean. 2013an biztanle zituen.
Biztanleria
2007an udalerrian erroldatutako biztanleak 120 ziren. Familiak 55 ziren, horien artean 12 pertsona bakarrekoak ziren (8 bakarrik bizi ziren gizonak eta 4 bakarrik bizi ziren emakumeak), 31 seme-alabarik gabeko familiak ziren eta 12 seme-alabarik gabeko bikoteak ziren.
Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:
Etxebizitza
2007an 58 etxebizitza zeuden, 53 familiaren etxebizitza nagusia ziren, 1 bigarren erresidentzia bat zen eta 4 hutsik zeuden. Etxebizitza guzti hauek 58etxeak ziren. 53 etxebizitza nagusietatik 47 bere jabearen bizilekua ziren, 4 alokairuan okupaturik zeuden eta 2 doan lagata zeuden; 3 etxek bi gela zituzten, 7 etxek hiru zituzten, 12 etxek lau zituzten eta 32 etxek bost zituzten. 28 etxek euren parking plaza propioa zuten azpian. 17 etxetan ibilgailu bat zegoen eta 30 etxetan bat baino gehiago zituzten.
Biztanleria-piramidea
2009an sexu eta adinaren araberako biztanleria-piramidea hau zen:
Ekonomia jarduerak
2007an zeuden 4 komertzioetatik, 1 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresa zen, 1 eraikuntza enpresa zen, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen eta 1 higiezinen enpresa zen.
2009an zeuden norbanakoentzako 2 zerbitzu publikoetatik, 1 margolaria zen eta 1 jatetxe.
2000. urtean Chérêt udalerrian 3 nekazaritza-ustiategi zeuden.
Gertuen dauden herriak
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.
Saint-Servant
Saint-Servant (bretainieraz Sant-Servant-an-Oud, galoz Saent-Seran) Morbihan departamenduan dagoen Bretainiako udalerria da.
Eskandinaviar zuzenbide
Eskandinaviar zuzenbidea Europako iparraldeko herrialdeetako (Danimarka, Islandia, Norvegia, Suedia eta Suomi) lege-sistema da, zuzenbide kontinentaleko azpitaldea. Izendapena gaur egungo legedietarako nahi historikoetarako erabiltzen da, Eskandinaviako herri eta herrialdeetako lege-sistemen sorrerari buruzko eta haien antzekotasunei buruzko azterlanetan. Europako zuzenbide kontinentaleko iparraldeko adar ere esan izan zaio; eta zenbait historia- edo lege-testuingurutan, germaniar zuzenbidearen ataltzat hartzen da.
Europako zuzenbide kontinental mota guztiak legez, eskandinaviar zuzenbidea legeetan oinarritzen da, aurrekarietan funtsatutako anglo-amerikar zuzenbide-adarraren (common law) aldean.
XIX. mendea baino lehen, Europako herrialdeek administrazio eta legedi beregainak zeuzkaten. Hala ere, 1872an, Europako iparraldeko herrialdeek legegintza-elkarlana antolatu zuten. Horiek horrela, bereziki kontratuen eta merkataritzaren arloan zein sendiarekin, herritartasunarekin eta estradizioarekin lotutakoetan bost estatuek legedi bateratua lortu dute.
Montessori hezkuntza
Montessori hezkuntza edo Montessori pedagogia haurraren askatasunean, autonomian eta auto-garapenean oinarrituta dagoen hezkuntza metodologia bat da. Haurren hezkuntza ikusteko modu desberdintzat jo izan da hasiera-hasieratik. Maria Montessorik (1870-1952) sortu zuen.
Ikuspegi metodologiko honen arabera, irakasleak baliabideak eman behar dizkie ikasleei beraien ikaskuntza prozesua garatu dezaten, baina, ezin dute prozesu honetan eskua gehiegi sartu, umearen garapenaren gidari soil bihurtzen da. Emaitza bezala, haurra bere garapenaren protagonista bihurtuko da eta aldi berean inguruan egokitzea lortuko du.
Metodologia
Montessori metodoak ikaskuntza-irakaskuntza prozesuaren erdigunetzat ikaslea hartzen du. Irakasteko modu honek, ez du haurren arteko konpetentzia suspertzen, gainera, bakoitzari bere beharren eta garapenaren araberako ekintzak planteatzen zaizkie, horregatik, umea, ikaslea, izango da bere ikaskuntzaren protagonista.
Montessori metodoan adin desberdinetako haurrak batera egoten dira, horren eraginez, gizarte trebetasunak eta berdinen arteko ikaskuntza garatzen dute beraiek baino nagusiagoak diren umeak imitatzen, ondorioz, pertsonenganako enpatia garatzen laguntzen du eta lehiakortasuna ikasi beharrean kooperatibismoan parte hartzen ikasten dute.
Kontu jakina da haurrek jakin mina dutela beraien inguruko edozer gauzarengatik. Metodo honek, hori aprobetxatuz, ikasleen sormenaren garapenari garrantzi ikaragarria ematen dio. Ikasleen sormenaren bitartez, inguruan dituzten aukera desberdinak esperimentatu ditzakete eta esperimentazio honen bidez hainbat gertaera desberdin ikusi eta bizi ahal izateko aukera izango dute.
Horretarako, pedagogoak ikasleen ingurumenaren esperimentazio eta objektuen manipulazioaz baliatzen dira, horrela umeek bizipenak eta esperientzia baliotsuak izango dituzte Ikasleek norberarentzako baliagarria izango den jakintza bihurtu dituzte bizi izandako esperientziak eta nolabait erreproduzitzeko gaitasuna garatuko dute.
Tavannes
Mugakideak
Honako udalerri hauekin egiten du muga:
Montessori hezkuntza
Metodologia
Metodo honek duen haurren garapenarentzako beste alde positibo bat, banakako ikaskuntza eta curriculum egokituak izango lirateke. Hau da, irakasleak umearen beharren arabera hainbat ekintza planteatzen dizkio ikasleari, baina ikaslea izango da burutu nahi duen ekintza aukeratuko duena. Ondorioz, erabakiak hartzeko independentzia izango du eta bere gustu eta gaitasunak kontuan hartuko dira. Bestalde irakasleak prozesu horretan ez du esku hartuko, umearen askatasun maila hobetzeko helburuarekin, bere papera prozesua erraztera mugatuko da.
Azkenik, esan beharra dago metodo honek ez duela hezkuntza sistemaren trinkotasunean eta Curriculum itxietan sinesten, defendatzen duena zera da, haurrek sentitzen duten autonomia behar hori, beraien zentzumenen bitartez heztea, beti ere metodo zientifikoetan oinarrituz.
Venango konderria (Pennsylvania)
Geografia
Venango konderriak 176,854 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,215 ura dira. Beste 174,639 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 31,09 da.
Montessori hezkuntza
Umeen faseak
Haurren behaketaren eraginez, Montessori, zenbait gauzaz ohartu zen, haietako bat umeen etapa sentikorrak izango lirateke. Ikusi zuen nola, ekintza jakin batzuk adin tarte batean errepikatzen zituzten. Gainera, momentu horretan ekintza hori behien eta berriz errepikatzera jotzen dute. Honen ustez, ikaskuntza garatzen den momentuak izango dira etapa sentikorrak, hauek, sei etapatan desberdinduko ditu.
Atractus orcesi
Atractus paisa Atractus generoko animalia da. Narrastien barruko Dipsadidae familian sailkatuta dago.
Montessori hezkuntza
Umeen faseak
Fase baten beharrezko informazioa jaso ostean, hurrengo fasera igaroko lirateke. Planteatzen dituen fase hauek umearen garapen naturala errespetatzea du helburu.
Venango konderria (Pennsylvania)
Demografia
2010eko zentsoan bizi ziren 54,984 pertsonetatik 53,530 txuriak edo hispanoak dira. Horietatik hispano edo latino kategorian 478 dira. 567 beltzak edo afroamerikarrak. 81 amerikar natiboak ziren eta 10 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 196 asiarrak ziren. Bestelako arraza bat kategorian 18 biztanle daude. Bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 582 pertsonek kokatzen zuten.
Laggan (Badenoch)
Laggan, 'Lagan', Eskoziako Highland eskualdeko udalerri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Spey ibaiaren alboan dago, Newtonmore udalerritik 10 kilometro mendebaldera, eta Cairngorms Parke Nazionalaren barnean.
Montessori hezkuntza
Umeen faseak
Hona hemen aipatutako sei etapa sentikorrak:
Kritikak
Montessori hezkuntzak, Montessori ikuspegi metodologikoak, mota askotako kritikak jaso izan ditu hasiera-hasieratik, hala ere Maria Montessori hil eta zazpi hamarkada beranduago, oraindik ere "Montesori metodologia" eskaintzen duten hainbat ikastetxe daude munduan zehar.
Jesus Ariño Maruri
Jesus Ariño Maruri (Zalla, Bizkaia, 1900eko otsailaren 10 - Zalla, Bizkaia, 1976ko abenduaren 10a) EAJ-PNVren zerrendaren eskutik Zallako zinegotzia lehenik eta ondoren alkatea izan zen.
Hastapenak
1931ko maiatzaren 31n Zallako Udalean EAJko zinegotzi izendatua izan zen. EAJko zinegotzi gisa 1937ko apirilaren 8ra arte jardun zen, egun horretan gauzatu zen ohiko udal batzan alkate izendatu zen arte.
EAJko kide izateaz gain, ELAko kidea ere 1930-1976 tartean izan zen.
Gerra Zibila
Zallako alkate gisa oso egoera zailetan jardun zen. Herriko hainbat guneen babesa antolaketan jardun zen, hala nola, Maristas ikastetxea, herriko eliza zein matxinatuen aldekoen etxeak babestuz. Herriko hainbat eskubitarrei ziurtagiriak eman zizkien matxinatuen zonaldera ihes egin zezaten. Gerra Zibilaren kontestuan izan zuen jardueraren berri, heriotz zigorrera kondenatu zuen gerra kontseiluan eman zen.
1937ko udaberrian Zallako herrigunea Arratia, Morga, Gernika zein Bakiotik etorritako gerrako errefuxiatuz lepo betea zegoelarik, Jesus Ariñok beraiei eta beraien ganadu haziendei herriko baserri eta etxeetan ostatu bilatzeko ardura hartu zuen. 1937ko ekainaren 21, 22 eta 23an Zallak jasandako bonbardaketetan hilik suertatutakoen gorpuzkinen ehorzketetan ere lagundu zuen.