cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Katenita satelito
SEDS I kaj II
En 1993 kaj 1994, NASA lanĉis du eksperimentojn ("Small Expendable Deployer System" SEDS-I kaj SEDS-II), kiuj debobenis 20-km da katenoj alkroĉita al elbrulita dua ŝtupo de Delta-raketo. La unua tute sukcesa enorbita aviadila testo de longa katenosistemo estis SEDS-I, kiu testis la simplan debobenigan sistemon (Small Expendable Deployer System). La kateno svingiĝis al la vertikalo kaj faris unu orbitan flugon post la komenco de debobenigo. Pos tio, ĝi fallasis la utilan ŝarĝon kaj katenon.
Eŭropaj iniciatoj
En 1997, la Eŭropa Kosma Agentejo lanĉis la satelitojn Young Engineers' Satellite 2 (YES) (200 kg) en GTO kun 35 km-a doubla kateno kaj planis deorbitigi ĝin. Pro elektra eraro, la sursatelita komputilo ne registris la precize finan longon kaj nur la partan debobenadon. Kelkajn semajnojn poste, analizinte la eksperimentojn, oni trovis, ke la kateno longis 31,7 km.
NGC 1353
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Universala Esperanto-Asocio
Komitato
Komitato de UEA 2013-2016
Komitato de UEA 1950-1953
Junulara sekcio (TEJO)
Simile al la Universala Kongreso de UEA, TEJO organizas Internacian Junularan Kongreson (IJK) ĉiujare en malsama loko. IJK estas semajndaŭra okazaĵo de koncertoj, prezentaĵoj, ekskursoj, kaj ĝenerala amuziĝo kiu allogas junulojn el la tuta mondo.
Landaj asocioj
Kondiĉo por daŭra aliĝinteco estas, ke la Komitato restas kontenta pri plenumo de la jam difinitaj kondiĉoj kaj deklaro.
Fakaj Asocioj
Internaciaj fakaj Esperanto-asocioj neŭtralaj povas aliĝi al UEA laŭ la kondiĉoj fiksitaj en la Ĝenerala Regularo.
Libroservo de UEA
Elŝultelbaj libroj de UEA
Landaj Asocioj de UEA
UEA havas rilatojn kun multaj fakaj Esperanto-asocioj. Kelkaj estas aliĝintaj, simile al landaj asocioj, kaj sendas komitatanon al la Komitato. La plej multaj havas nur kunlaboran kontrakton kun UEA, inter ili ĉiuj neneŭtralaj asocioj kiel ekzemple la religiaj.
Arganda del Rey
Arganda del Rey ( A. de la Reĝo) estas municipo de la Regiono de Madrido, situa en la subkomarko de la Alcarria de Alcalá (Komarko de Alkalao), en la centra zono de Hispanio. Ĝi havas 50.309 loĝantojn (Nacia Instituto pri Statistiko de Hispanio, 2008). Ĝi ligiĝas kun la urbo de Madrido pere de la de metroo, pere de la Aŭtoŝoseo A-3 survoje al Valencio kaj pere de la paga aŭtoŝoseo R-3.
La loĝantaro triobliĝis dum la lastaj 15 jaroj.
Vivanta fosilio
Vivanta fosilio estas tiuj specioj aŭ speciaj grupoj (taksonoj), kies korpokonstruo apenaŭ ŝanĝiĝis dum la jarmilionoj. Ili iam ofte vivis dismonde sur la Tero, sed hodiaŭ estas troveblaj nur en kelkaj regionoj (relikta apero). Parte ili estis priskribitaj kiel formortintaj specioj, sed do re-malkovritaj (Lazarus-efiko). Vivantaj fosilioj estas organismoj, pri kiuj ekzistas multaj parte tre malnovaj fosiliaj restaĵoj, sur kies bazo eblas la komparo al la hodiaŭ vivanta formo. La celita esploro de supozate formortintaj bestoj okazas en kriptozoologio.
La nomumo vivanta fosilio estas misvojiga en tiom, ke dum la jarmilionoj okazis ŝanĝiĝoj, evoluo, de la specioj, tiel la nun vivanta „fosilio” ne identas nur similas al la iam vivinta specio. Ekz. la celakantoformaj vivis iam en malprofundaj maroj, bordoproksimo; la hodiaŭaj specioj vivas do en profunda maro kaj transformiĝis al tiu vivmedio. La evoluo praktike okazas ankaŭ en ebeno de la molekuloj, ĉeloj, kio ne estas esplorebla ĉe la fosilioj. La nocio tiel uzatas nur por la morfologia simileco.
Maduraj
Ekonomio
En oni okupiĝas pri elektroniko, kaŭĉuko, traktoroj, granitoj kaj teksaĵoj.
Arzaŝkuno
Arzaŝkuno estis urbo de Urarto kies geografia situo ne estas konata, kelkaj fakuloj asertas ke ĝi situis sur nuna Malazgird aŭ Manzikert, sude de la rivero Murad Su kun direkto al la lago Van. Ĝi estis la reĝa ĉefurbo de Urarto dum regado de Arame. La asirianoj atakis kaj bruligis ĝin dum ekspedicio en la jaro 857 a.K sub Ŝulmanu-aŝared la 3-a, sed foririnte la invadintoj, Arame rekuperis ĝin. Tamen, fine de la jaro 832 a.K, la reĝo Sarduro la 1-a (844-828 a.K) translokigis la ĉefurbecon al Tuŝpo. La urbo havis duoblan muregon kaj defendturojn.
Aleksandro Suvorov
Biografio
Aleksandro Suvorov tute blindiĝis, kiam li estis 4-jaraĝa. En 1962 li surdiĝis. Ekde tiu jaro li studis kaj estis edukita en la speciala infanejo por blindsurduloj en Zagorsk (Moskva provinco).
12200 Richlipe
12200 Richlipe estas malgranda, treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).
Elżbieta Dzikowska
Kune kun la edzo Tony Halik, realigis ĉ. 300 dokumentajn filmojn de ĉiuj kontinentoj por Telewizja Polska kaj gvidis popularan vojaĝ-programon Pipro kaj vanilo.
Kopta Katolika Eklezio
Rilatoj kun aliaj eklezioj
La Kopta katolika eklezio estas membro de la Mezorienta konsilio de eklezioj, kiu estas regiona branĉo de la Monda konsilio de eklezioj.
Punĉo
Punĉo (el hindia पांच pāñč „kvin“) estas varma alkoholaĵo, kiu devenas el Barato kaj inkludas kvin ingrediencojn (pro kio devenas la nomo). La tradiciaj ingrediencoj estas arako, sukero, citronoj, teo aŭ akvo, kaj diversaj spicoj.
Historio
Dum la 18-a jarcento la trinkaĵon estis trinkata malvarme.
(57626) 2001 TE165
Ĝi orbitas ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, tie estas, en la tiel nomata « Troja Tendaro ».
Punĉo
Punschlied
Vier Elemente, Innig gesellt, Bilden das Leben, Bauen die Welt.
Eh es verdüftet Schöpfet es schnell, Nur wenn er glühet, Labet der Quell.
Sándor Arany
Sándor Arany [ŝAndor aranj], laŭ hungarlingve kutima nomordo Arany Sándor estis hungara kemiisto, profesoro.
Biografio
Li ĉiam okupiĝis pri problemo de grundosaliĝo, li rekomendis kalkojn por plibonigi kvaliton de la grundo. Li ricevis premion Kossuth en 1958, alian premion en 1962.
Bambusicola
Ĝi enhavas la jenajn speciojn:
Temas pri specioj tre makulecaj por bona kamuflo kiu kombinas ĉefe kolorojn brunan, grizan kaj sablokoloran.
Supra Katanga
La lokanoj vivtenas sin ĉefe el farmado, fiŝkaptado kaj ĉasado, krom ioma riverkomerco, sed la ĉefa riĉo de la regiono estas minado de valoraj mineraloj.
19254 Shojitomoko
Nomo
Ĝia nomo estas kombino de la nomoj de la gepatroj de la unua malkovrinto, Shoji (naskiĝinta en 1929) kaj Tomoko (1931 – 2011) Hirasawa. Shoji konstruis la unuan teleskopon de sia filo. Li estas majstro en faro de fiŝkanoj el bambuo, arto speciala de Japanio.
Rulperdriko
La Rulperdriko estas fortika mallongvosta birdo, 25 cm longa, kies masklo estas iom pli granda ol la ino. Ambaŭ seksoj havas kontrastegan kaj rimarkindan skarlatan makulon de nuda haŭto ĉirkaŭokule kaj tre ruĝajn krurojn sen sprono aŭ malantaŭa fingro.
Ercmontaro
La Ercmontaro (ĉeĥe:, Erzgebirge) estas montoĉeno formanta la nord-okcidentan naturan limon inter la Ĉeĥa kaj Germana respublikoj. Ĝiaj arbumitaj deklivoj kaj bonaj klimataj kondiĉoj vicigas ĝin al la plej ŝatataj kaj plej belaj montaroj en la okcidentaj Bohemio kaj Saksio.
Entrecasteaux
(jen france, okcitane Entrecasteus, provence Entrecastèu) estas komunumo de Francio, aparte konata pro sia historia kastelo kaj pro la loke farita olivoleo. Ĝi situas en la departemento Var, en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (Provence-Alpes-Côte d'Azur, prononcata, okcitane Provença-Aups-Còsta d'Azur). Fine de en la komunumo vivis.
Praporčan
Praporčan, hungare Paphegy [paphedj] estas ne memstara, malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto Međimurje, en municipo de Selnica.
Petina
estas komunumo de Italio. Ĝi situas en la regiono Kampanio kaj la provinco Salerno. Fine de en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².
Petruro Irpino
Petruro Irpino estas komunumo de Italio.
Fideismo
Obĵetoj kontraŭ fideismo
Tial oportune la racio haltu por ne igi senutila la kredon.
Apartaj kazoj de fideismo
Foje oni ligas fideisman praktikon aŭ dialektikon al Sankta Paŭlo ĉerpante el liaj skriboj la subajn versegojn:
Jónas Kristjánsson
Lia romano, titolita La Vasta Mondo, temas pri la frua esploro de Nord-Ameriko fare de la Vikingoj.
Vertoĉapo
Kuriozaĵoj
Plilarĝigante, ricevi la ruĝan vertoĉapon signifas esti levita al kardinalado.
Walkin’Bag
En la Esperanto-movado la valizo aparte konatiĝis pro tio, ke ĝia produktado ebligis al la inventisto iĝi signifa mecenato de la movado pri internacia lingvo - pri tio pli detale legeblas en la biografia artikolo.
13477 Utkin
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia inĝeniero Vladimir Fjodoroviĉ Utkin (cirile: Владимир Фёдорович Уткин, 1923–1200), planisto de multenombaj lanĉo-veturiloj kaj kosmoŝipoj. Li estis prezidanto de Rusia Fakula Konsilio, kiu faris taksadojn pri la sekureco de la misioj Kosmopramo-Mir kune kun la Konsilio "Thomas P. Stafford".
Fermi-paradokso
Bazaj pensoj
La esenco de la Fermi-paradokso estas la sekva rezonado:
Se en la Lakta Vojo ekzistas eĉ unu civilizacio, kiu kapablas starigi interstelarajn koloniojn, tiam la galaksio povus esti entute kolonizata dum malmultmilionoj da jaroj. Nu, la galaksio multe pli aĝas ol la necesaj 20-40 milionoj da jaroj, kaj kiel konsekvenco devus ekzisti eksterteraj civilizacioj ĉie ajn en la najbareco. Sed ĝis nun ne troveblis indikaĵoj pri nehomaj civilizacioj.
Jen mallonga resumo de la paradokso:
Károly Marót
MARÓT Károly (pro. maro:t) estis hungara klasikfilologo, universitata profesoro, ano de MTA, laŭreato de Premio Kossuth naskita en Arado la 2-an de marto 1885 kaj mortinta en Budapeŝto la 27-an de oktobro 1963.
Nova Lupeno la 3-a (specialaj epizodoj)
Intrigo
Epizodo 155: "Adiaŭ, karega Lupeno!"
En la urbocentro aperas tuje grandeja homoforma roboto, kiu iras en bankon kaj en juvelan vendejon kaj prenas tuton perforte, mortigante homojn. Ĉiuj provoj haltigi ĝin ne sukcesas. Ĉiufoje post la rabado la roboto postlasas indikon, ke Lupeno la 3-a estu la rabisto, sed Lupeno mem scias nenion pri tio kaj timas perdi sian "bonan reputacion". Pro tio li iras por malkaŝi la misteron. Finfine li trovas junulinon misuzatan per malbonuloj.
Interesaĵoj
Epizodo 145: La batalo de Lupeno kontraŭ la giganta aviadilo "Albatros" de la malbonulo montras kelkajn similecojn al batalo de Konan kontraŭ la giganta aviadilo "Giganto" el la antaŭa kinofilmo "Futura junulo Konan" de 1978.
Enciklopedio de Esperanto
La enciklopedio
Fine la redaktoroj dankas al ĉiuj kontribuintoj, kontrollegantoj kaj al la eldonejo pro ilia laboro, kiu ĝis tiam estis la plej granda eldonista ago en Esperantujo.
Viktorio (Brita Kolumbio)
Viktorio (Victoria) estas la ĉefurbo de Brita Kolumbio, la plej okcidenta provinco de Kanado. Sur la plej suda pinto de Vankuvera Insulo, Viktoria estas mond-ranga celloko por turismo; ĝin vizitas jare pli ol 3,65 milionoj da vizitantoj, kiuj aldonas pli ol miliardo da dolaroj (kanadaj) al la ekonomio de la urbo. Viktorio ankaŭ estas haveno por kroz-ŝipoj, kiuj alkajiĝas ĉe la krozŝipa stacio de Terpinto Ogden. La urbo ankaŭ havas ekonomian avantaĝon pro sia proksimeco al Kanada Miltbazo Esquimalt, la ĉefa ĉe-pacifika mararmea bazo de la kanada militservo. Urbocentra Viktorio ankaŭ servas kiel la komerca centro de la Ĉefurba Distrikto Viktorio; tie estas multaj noktokluboj, teatroj, restoracioj, kaj drinkejoj, kaj tie okazas pli grandaj regionaj eventoj. Piroteknikaĵoj kaj ĉeakvaj koncertoj allogas dekmilojn da viktorianoj kaj vizitantoj al la urbocentro.
Mediteraneaj nordafrikaj arbaroj kaj duonarbaroj
Faŭno
Tiu ekoregiono gastigas eksterordinaran birdan komunumon, kun pli da 120 specioj. El tiuj ĉi troviĝas la minacata kabila sito (Sitta ledanti), kaj rabobirdoj kiel la reĝa aglo (Aquila chrysaetos), la nigraflugila milvo (Elanus caeruleus), la serpentaglo (Circaetus gallicus), la botaglo (Aquila pennatus), kaj la vundebla malgranda turfalko (Falco naumanni).
Éva Cs. Gyimesi
'''Cs. GYIMESI Éva', (djimeŝi) Csekéné'' estis hungara literaturhistoriistino, publicistino, lingvistino, doktoro pri la filologio, universitata profesorino naskita en Kolozsvár la 11-an de septembro 1945 kaj mortinta en Kluĵo la 23-an de majo 2011.
Erzsi Eöry
Erzsi Eöry naskiĝis la  en Zombor (Hungara reĝlando; nuntempa Sombor en Serbio), ŝi mortis la  en Los Angeles (Kalifornio, Usono).
Plurĉelo de Schläfli-Hess
Ĉiu el ili povas esti derivita kiel steligo de la regula 120-ĉelo {5,3,3} aŭ la regula 600-ĉelo {3,3,5}.
Listo
La ĉelaj pluredroj, edraj plurlateroj ktp estas donitaj kun iliaj simboloj de Schläfli.
Glareolo
La glareoloj estas grupo de birdoj kiuj kune kun la kuruloj kaj la krokodilgardulo formas la familion de Glareoledoj. Ili havas mallongajn krurojn, tre longajn pintajn flugilojn kaj longajn forkoformajn vostojn.
La Aŭstralia glareolo, la ununura specio kiu ne estas en la genro Glareola, estas pli surtera ol la aliaj glareoloj kaj povas esti intermeza inter tiu grupo kaj la kuruloj.
JavaScript
Ekzemploj
Vi povas vidi, ke, malsimile al Ĝavo, oni ne devas uzi punktokomojn inter komandoj, se la komandoj ne apartenas al la sama linio. Krome, oni ne bezonas uzi punktokomon post komando, se la komando estas lasta.
Objektoj
Objektoj aperas en la lingvo tre simple. Ĉiu variablo povas ekhavi anojn, post ĉi tio ĝi estos objekto:
Naski objektojn per la vorto new
Kio okazos, se funkcio, kiu uzas la nomon  , estas nenies ano? La vorto   signifos novan objekton, kiu naskiĝos pro voko de la funkcio: Atingi ĉi tiun objekton oni povas per la speciala vorto   (por ne konfuzi al rezulto de la funkcio, oni ĝin ne atingas per rekta voko " ", ĉar ĉi tiel oni povas atingi tion, kio lokiĝas post la vorto  , anstataŭ tion, kion signifis la nomo   interne de la funkcio).
Regionoj de Slovakio
La unuopaj regionoj estas (inter krampoj la regiona administra centro):
Imperia tufkormorano
Reproduktado
Tiu estas kolonia, monogama specio. La kolonioj estas kutime relative malgrandaj, sed kelkaj konsistas el centoj da paroj kaj ofte estas komunaj kun aliaj marbirdoj kiaj la Magelana kormorano, la Ŝtonsalta pingveno kaj la Nigrabrova albatroso. La ino demetas ĝis 5 ovojn (sed kutime 2-3) sur nesto farita el algoj kaj herboj, cementitaj kune per koto kaj fekaĵoj. Eloviĝo okazas post ĉirkaŭ kvin semajnoj, kaj la kovado estas farata de ambaŭ gepatroj. Multaj ovoj kaj idoj perdiĝas pro predantoj kiaj la rabmevoj kaj ĥionidoj.
Manĝo
La dieto de tiu specio konsistas el malgrandaj bentaj fiŝoj, krustuloj, poliĥetoj, gastropodoj kaj polpoj. La sudamerikaj populacioj manĝas ĉefe fiŝojn, ĉefe la Argentina anĉovo, dum P. (a) nivalis ĉefe manĝas fiŝojn kaj poliĥetojn. Ĉefa plonĝoprofundo por la sudamerikaj populacioj estas preskaŭ 25 m, dum por P. (a) nivalis estas 5 m kaj maksimume 60 m. Plej manĝo okazas ĉe bordaj regionoj, sed almenaŭ kelkaj populacioj (ekz. la sudamerikaj populacioj) veturas kelkan distancon el la marbordo por fiŝkaptadi.
E@I
Membraro
Membro de E@I rajtas esti ĉiu persono kiu konsentas kun la statuto kaj montras sian intereson liverante necesajn datumojn per interreta formularo aŭ retmesaĝo. Personoj en la aĝo inter 15 kaj 35 jaroj (inkluzive) estas regulaj membroj. Ceteraj personoj estas subtenantoj kaj ne havas voĉdonrajton. Membreco en E@I estas senpaga. Laŭ statistikoj en la retpaĝaro de E@I estas nun ĉirkaŭ 20 mil membroj, kio plejparte ŝuldiĝas al la fakto ke uzantoj de lernu! per sia registriĝo en la paĝaro fariĝas ankaŭ E@I-membroj. En 40 landoj de la mondo nun ekzistas pli ol 100 membroj.
Estraro
La unuan estraron de E@I, elektitan en aprilo 2003 dum la seminario en Bostono, konsistigis Chuck Smith, Hokan Lundberg, Nastja Koĵevnikova, Ralf Gion Fröhlich kaj Sonja Petrović. En postaj estraroj, dum E@I ankoraŭ estis Faka Sekcio de TEJO, membris ankaŭ interalie Slavik Ivanov kaj Heming Welde Thorbjørnsen.
Dungitoj
Jen listo de ĝisnunaj dungitoj de E@I:
Seminarioj
Jen la listo de ĉiuj seminarioj organizitaj de E@I, kun titoloj, lokoj kaj datoj:
Konferenco pri Aplikoj de Esperanto en Scienco kaj Tekniko
En novembro de 2010 unuafoje sub gvido de E@I en Modra okazis la konferenco pri faka uzo de Esperanto KAEST, aranĝo kun tradicio en Ĉeĥoslovakio ekde 1978, kies organizadon E@I transprenis de KAVA-PECH. Ĝi estis senpere sekvita de unika komputillingvistika kolokvo, organizita de E@I kaj kunfinancita de IEI kaj ESF.
Ĉiuliteraĵo
Laŭ literkvanto
32-litera, el la SCE-forumo:
39-litera, variaĵo je Marc van Oostendorp:
Angle
"Monedoj amas mian grandan sfinkson el kvarco":
Ruse
Famas "Manĝu do pli ĉi tiujn molajn francajn bulkojn kaj trinku teon.", uzata kiel tiparo-prezenta ekzemplo en la rusa versio de Mikrosofta Vindozo (tamen sen la partikulo "же", "do"), 46-litera:
Sankta Ildut
Fondinto de la monaĥejo de Llanilltud
Ildut fondis monaĥejon en la malnova lernejo Cor Tewdws en Llanilltud Fawr, en la nuna Llantwit Major en Glamorgan. Tiu lernejo estis la plej fama en Kimrujo kaj eĉ en la tuta Anglujo pro la kvalito de la profesoroj. Ne nur biblio kaj literaturo estis instruitaj sed ankaŭ matematiko kaj agronomio. Multaj infanoj el nobelaj familioj estis edukitaj tie. Fakte ĝi fariĝis produktejo de la plej famaj sanktuloj de Bretonujo kaj Britujo.
Renormuma grupo
En kvantuma kampa teorio kaj statistika fiziko, la renormuma grupo estas matematika ilo priskribi la ŝanĝon en fizikaj fenomenoj ĉe malsamaj skaloj de energio per renormumi la diversajn interagojn kiuj fortiĝas aŭ malfortiĝas tra diversaj skaloj energiaj.
Difino
Konsideru sistemon kun dinamikaj variabloj kaj konstantoj  kiuj komplete determinas la dinamikon de la sistemo. Ni klopodu priskribi la sistemon kun malplimulta nombro de variabloj \tilde x_i (multfoje, la variabloj observeblaj eĉ ĉe malgranda energia skalo ) simile al la plena priskribo, escepte de ŝanĝoj de la konstantoj. Se ni sukcesas, do la teorio estas renormumebla. La tiajn transformojn oni povas komponi; tial la aro de tiaj transformojn formas monoidon (sed, ĝenerale, ne vera grupon, ĉar neŭtriganto ne ĉiame ekzistas). Tiu ĉi monoido nomiĝas la grupo de renormuma — misnomo teknike.
Rudicica
Rudicica [rudiĉka] (hungare: Ruzicskatelep) estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Moşniţa Nouă.
Ĥaim Rumkovski
Oni memoras Rumkovski pro lia parolado Donu al mi viajn infanojn, kiun li liveris, kiam la nazioj postulis, ke li helpu la deporton de 20 000 infanoj al la ekstermejo Chełmno. En aŭgusto 1944, Rumkovski kaj lia familio aliĝis la lastan transporton al Aŭŝvico, kie li estis murdita la 28-an de aŭgusto 1944 de judaj Sonderkommando-aj prizonuloj, kiuj pugnis lin ĝismorte kiel venĝo pro lia rolo en Holokaŭsto. Tiu konto de liaj finaj momentoj estis konfirmita de atestantoj en la frankfurt-aŭŝvicaj procesoj.
121715 Katiesalamy
121715 Katiesalamy estas tre malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:3 kun Marso.
Esperanto-movado en Hungario
Unuaj esperantistoj kaj grupoj
En 1903 jam aperis la dua gramatiko, verkita de Lengyel, Schwörer kaj József Miletz, kaj en la sama jaro fondiĝis la Unuiĝo de la Hungaraj Esperantistoj. La Unuiĝo en 1904 eldonis la litografitan gazeton Esperanto, de la dua numero sub la titolo Hungara Esperanto. Redaktisto, kaj prezidanto de la Unuiĝo, estis Miletz.
La frua 20-a jarcento
En 1905 Ágoston Marich fondis la Hungarlandan Esperantistan Societon (HES) kaj en majo 1905 aperis la unua presita propaganda gazeto sub la titolo Esperanto, kiu post du jaroj ŝanĝis la titolon je La Verda Standardo (LVSt), ambaŭ redaktitaj de Marich. La gazeto, kiu estis ankaŭ propaganda servo kaj libera organizaĵo, jam havis 1400 abonantojn en oktobro 1908.
Kojnotombo de An tOileán
Du pli altaj ŝtonoj signas la enirejon al la longa kamero. Duobla vico de ŝtonoj formas la kameron en formo de U aŭ en formo de kojno. La plafono konsistas el maldikaj ŝtonplatoj. La instalaĵo estas kovrata de apsidforma kairno, kies ekstera rando formas genualtajn rondŝtonojn. Antaŭ la fasado situas duoncirklo de malgrandaj menhiroj. La ejo inter la menhiroj kaj la fasado estas pavimita. Ĉirkaŭ 450 m for staras la Menhiro de An tOileán.
Esperanto-movado en Hungario
La frua 20-a jarcento
La eldonejo de Ludoviko Kókai komencis eldoni Esperanto-librojn kaj aranĝis literaturan konkurson en 1912. La konkurson gajnis Jenő Forster per Mikszáth-traduko.
Landaj kongresoj kaj UK 1912
La Universala kongreso 1912 estis aranĝita la 11-a ĝis la 18-a aŭgusto en Krakovo, tiam en la Aŭstria parto de Aŭstrio-Hungario. Ĝi havis ĉirkaŭ 1000 aliĝintojn.
Esperanto atingis ankoraŭ aliajn sukcesojn. Hungara Esperantisto en 1909 ricevis ŝtatan subvencion por presigo de kajero pri hungaraj banlokoj (1500 ekz.), en 1910 komenciĝis la propaganda laboro ĉe la Printempa Foiro, estis ebleco gvidi kelkajn kursojn en lernejoj, eĉ en la universitato de Budapeŝto. Mem la rektoro, teologia profesoro János Kiss, estis esperantisto.
Post la Malvarma milito
Post la falo de la socialisma reĝimo elformiĝis pluralismo ankaŭ en la Esperanto-movado. Fondiĝis pluraj, agemaj organizaĵoj – jure samrangaj al la antaŭa landa asocio – kaj anstataŭ la pli frua centrisma sistemo elformiĝis paraleleca strukturo.
Fontoj
* * Hungarujo en EdE, 1934 – artikolo verkita de Josef Takács; Baghy, Balkányi, König, Loránd, Rózsi Tolnai-Göndör tralegis aŭ kompletigis
Kantono Ringgold
La kantono Ringgold - angle Ringgold County - estas unu el la 99 kantonoj de Usono en la subŝtato Iovao. Ĝia administra centro estas la urbo . La kantono situas tute sude en Iovao, kaj dividas limon kun la najbara subŝtato Misurio.
2383 Bradley
2383 Bradley estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell en la Konteo Coconino, apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Dinastio Bagrationi
La Dinastio Bagration aŭ Bagrationoj (en kartvela ბაგრატიონი, bagrationi, ბაგრატიონთა დინასტია, bagrationa dinastio) estis la reganta familio de Kartvelio, eble branĉo de la armena bagratida dinastio. Ĝiaj prauloj ekzistis jam en la frua Mezepoko kaj ĝi daŭris ĝis la komenco de la 19-a jarcento.
Alariko la 2-a
La koncilio de Agde
La sukceso de la koncilio de Agde estis kompleta post la persekutoj en la reĝado de Eŭriko. Cyprien de Bordozo, Clair de Eauze, Quintien de Rodez, Galactoire de Bearno, Grat de Oloron, Lizier de Couserans estis akceptitaj same kiel Petro, episkopo de la Palaco kaj interulo inter la asembleo de la prelatoj kaj la reĝo.
La batalo de Vouillé
Somere de 507, koalicio de najbaroj komandata de Klodvigo, reĝo de frankoj, ĉirkaŭis la visigotan reĝlandon. Alariko estis kun sia kortego en Poitiers. Laŭ Gregorio de Tours, Klodvigo atakis lin pretekste ke lia religio estis konsiderata kiel hereza fare de la katolikoj, sed fakte deziris aneksi la gotan parton de Gaŭlio.
12201 Spink
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de James W. Spink, kiu kontribuis al la troja asteroida misio Lucy de la NASA kiel Direktoro de Programo por la sunpanela sistemo UltraFlex de Northrop Grumman. James kaj siaj fratoj Bill kaj Brad Jr. sekvis la paŝojn de sia patro Brad, kiu estis aerospaca inĝeniero por la Projekto Apollo.
Kim Yang-gon
Kim mortis en aŭtomobila akcidento.
Antal Molnár (pentristo)
Biografio
Antal Molnár abiturientis en belarta gimnazio en sia naskiĝurbo en 1976, poste li eklaboris en Belarta Muzeo (Budapeŝto). Li akiris pentristan diplomon en Hungara Belarta Altlernejo en 1983, poste samloke li frekventis majstan kurson 3 jarojn. Lia ĉefinstruisto estis Gábor Dienes. En 1986 li komencis labori kiel grafikisto por Unuiĝintaj Nacioj en Ĝenevo. Post 2 jaroj li translokiĝis al Francio kun sia familio kaj li iĝis profesia pentristo. Li ofte revizitas Hungarion, kie li ankaŭ ekspozicias. En 2012 en Dijon li ricevis premion "Salon des artistes" inter 500 artistoj.
Hornavan
Hornavan [′hu|rna|van] estas lago en norda Svedio. Ĝi situas en Arjeplog en la historia provinco Laponio kaj en la gubernio (administra provinco) Norrbottens län.
NGC 1365
NGC 1365 (aliaj indikoj — PGC 13179, ESO 358-17, MCG -6-8-26, VV 825, FCC 121, IRAS03317-3618) estas galaksio en konstelacio Forno.
Historio de Kartvelio
Plej malnovaj setlejoj
La arkeologiaj elfosadoj elterigis ankaŭ restaĵojn de setlejoj de Beŝtaŝeni kaj Osni (4-a kaj 3-a jc. a.K.) kaj megalitojn (2-a jc. a.K.) en la provincoj de Rialeti kaj Tsalka (orienta Kartvelio). Tiuj atestas pri avangarda kaj forte evoluinta loĝeja kaj arkitekta kulturo.
Kartvelio en la Rusia Imperio, 1801–1918
Unu ribelanta regimento el Sankt-Peterburgo, al kiu apartenis tre multaj liberuloj, deportiĝis al Kartvelio kaj tie bonkonatiĝis kun la tiea reganta klaso. Jam frue aperis la postulo en Kartvelio pri ĉesigo de la vasaleco.
La unua respubliko, 1917-1921
La 11-an de februaro 1921 enmarŝis la 11-a Ruĝa Armeo sub gvido de Sergo Orĝonikidze. Tbilisi estis 25-an de februaro atakita kaj okupita el tri flankoj. La demokrata registaro fuĝis tial al Kutaisi kaj fine la 17-an de marto tra Batumi eksterlanden.
Kartvelio en Sovetunio, 1921-1990
Kartvelio estis aligita al la Sovetunio kiel parto de Transkaŭkaza Federacia Socialista Sovetrespubliko (TFSSR), kiu entenis Kartvelion, Armenion kaj Azerbajĝanon. La TFSSR disfalis en 1936 al unuopaj landoj kaj Kartvelio iĝis Kartvelia Socialista Soveta Respubliko.
Vilmos Szejke
Solaj ekspozicioj
1993 • Baktalórántháza (postmorto).
Historio de Kartvelio
Kartvelio en Sovetunio, 1921-1990
Kvankam la la koruptado aperis en la tuta Sovetunio, en Kartvelio ĝi disvastiĝis malkaŝe kaj atingis eĉ la altrangajn oficistojn. Eduard Ŝevardnadze - ministro pri internaj aferoj inter 1964 kaj 1972 - konatigis sian nomon kiel kontraŭkoruptada batalanto, kiu organizis la abdikigon de Vasilij Msavanadze, la korupta ĉefsekretario de la Kartvelia Komunista Partio. Kun beno de Moskvo Ŝevardnadze iĝis la nova ĉefsekretario. Li estis ekde 1972 ĝis 1985 efektiva kaj kapabla gvidanto de Kartvelio, kiu plibonigis la ŝtatan ekonomion kaj maldungis centojn da koruptaj oficistoj. En 1978 okazis studentaj protestoj kontraŭ la enkonduko de la rusa lingvo kiel oficiala lingvo en la kartvelia konstitucio, tiam la ŝtata rolo de la kartvela estis leĝe rekonfirmita.
La nomumo de Ŝevardnadze al la posteno de sovetia ministro pri eksteraj aferoj en 1985 ebligis la ĉefsekretariiĝon de Ĝumber Patiaŝvili, kiu estis tre konservativa kaj nekompetenta oficisto kaj kiu ne eltenis la defiojn de perestrojka periodo. Fine de la 1980-aj jaroj okazis perfortaj eventoj inter la komunistaj potenculoj kaj la opozicia kartvelia nacia movado en la teritorioj de la etnaj malplimultoj (specife Sud-Osetio kaj osetaj vilaĝoj en aliaj regionoj de la lando). La 9-an de aprilo 1989, la sovetaj trupoj disbatis senperfortan demonstradon antaŭ la parlamentejo en TbilisoF, dum kio mortis 20 kartveloj. La okazo radikaligis la kartvelan politikon, kaj fortigis konvinkiĝon de multaj homoj (eĉ de la komunistoj), ke oni devas preferi ŝtatan sendependecon.
Erao de Ŝevardnadze
La eraon de Ŝevardnadze karakterizis fortaj rilatoj kun Usono, ripetadaj interfrotiĝoj kun Rusio, kreskanta koruptado kaj ekonomia stagnado. La prezidento eluzis la geopolitikan situon de Kartvelio kiel translando por nafto de la Kaspia maro. Li strebis per tio sendependigi Kartvelion de Rusio kaj gajni simpation de Usono kaj Okcident-Eŭropo kaj por akiri internaciajn monfontojn. Li subskribis strategian partnerecon kun NATO, aniĝis en Europarat kaj esprimis deziron por aniĝi al NATO kaj Eŭropa Unio. En 1996 eklaboris konstitucia kortumo, en 1997 oni ĉesigis la mortpunon. Ĉe la dua demokratia balotado oktobre en 1999, la burĝa unio de Ŝevardnadze akiris absolutan plimulton.
Erao de Saakaŝvili
Li atingis la ekziliĝon de la aĝaria estro Abaŝidze (6-a de majo 2004) al Moskvo kaj aligis la preskaŭ sendependan regionon al Kartvelio. Same facila sukceso tamen ne atendis lin pri Abĥazio kaj Sud-Osetio, kiuj plu restas fakte sendependaj teritorioj.
Glamuro
Ikonoj
Glamuraj ikonoj estas homoj kiuj supozeble karakterizas ŝikecon, kiuj havas individuan stilon kiu igas ilin pli allogaj.
Fotarto
Glamura fotarto estas la fotado de modelo kun la emfazo de la modelo kaj la sekseco kaj allogeco de la modelo; kun iu vestaĵo, modo, produktoj aŭ medio enhavita en la bildestaĵo de negrava konsidero. Fotistoj uzas kombinaĵon de kosmetikaĵoj, lumo kaj aerpedikaj teknikoj por produkti la plej fizike allogan bildon de la modelo eblaj.
Topalu
Situo
La komunumo situas en sudorienta parto de Rumanio, 80 km nordokcidente de Konstanco, 27 km sude de la plej proksima urbo Hârşova. La vilaĝo situas sur bordo de Danubo-branĉo, nomata Malnova Danubo aŭ Ostrov-branĉo, kontraŭe al la pelj granda insulo de la lando, Ialomiţa-marĉo.
Historio
Sur areo de la vilaĝo Capidava videblas la ruinoj de la romia fortikaĵo kaj komunumo de Calidava aŭ Calidaua. La fortikajo estis konstruita apud la vojo de Axiopolis (hodiaŭ Cernavodă) kaj Carsium (hodiaŭ Hârșova).
Hadrosaŭredoj
Hadrosaŭredoj (Hadrosauridae) estas membroj de la dinosaŭra familio inter kies membroj estas inter aliaj edmontosaŭro (Edmontosaurus) kaj parasaŭrolofo (Parasaurolophus). Ili estis multe disvastiĝintaj herbovoroj dum la malfrua kretaceo en tio kio nun estas Azio, Eŭropo, kaj Nordameriko. Ili estas posteuloj de la igvanodontiaj dinosaŭroj de la malfrua ĵurasio/frua kretaceo kaj havis similan morfologion.
Kropstädt
Kropstädt ĝis fino de 2009 estis administra komunumo en Germanio: ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la urba komunumo Wittenberg. La loĝloko troviĝas en la samnoma distrikto Wittenberg de la federacia lando Saksio-Anhalto. Fine de marto 2016 la loĝloko havis 758 loĝantojn.
Agnes Baldwin Alexander
Renkontiĝo kun Esperanto
En printempo 1913 mortis la gepatroj de Agnes. Ŝi forlasis Havajon por disvastigi la Bahaan Kredon en iu fremda lando. Iam en oktobro 1913 ŝi vizitis s-inon May Maxwell (Bolles) en Montrealo, Kanado. Tie ŝi hazarde trovis eldiron de  'Abdu'l-Bahá, en kiu Li kuraĝigis al la studado de Esperanto : « De tiu momento ekbrulis en mia koro la deziro obei Lian peton ».
Sudice (distrikto Blansko)
Historio
Ekde la 1-a de julio 1980 ĝis la 31-a de decembro 1991 la municipo estis konsisto de urbo Boskovice.
Naftogasa provinco
Plejan gravecon laŭ gasa kapacito havas naftogasaj provincoj ligitaj al platoj de junaj kaj maljunaj platformoj, randaj alpaj fleksejoj. La plej gravaj laŭ nafta kapacito estas naftogasaj provincoj ligitaj ankaŭ al variskanaj randaj fleksejoj kaj oceaniaj fleksejoj de la pasivaj kontinentaj randoj.
Krosigk
Krosigk ekde la 1-a de januaro 2010 estas parto de la komunumo Petersberg en Germanio - ĝis tiam temis pri sendependa komunumo. Ĝi troviĝas en la distrikto Saale de la federacia lando Saksio-Anhalto (ĝis julio 2007 en la pli malgranda distrikto Merseburg-Querfurt). Fine de 2008 la tiam ankoraŭ sendependa komunumo havis 854 loĝantojn.
Permuta hiperpluredro
Ekzemploj
La 120 permutoj de (1, 2, 3, 4, 5) formas verticojn de la entutotranĉita 5-ĉelo en la kvar-dimensia subspaco x1+x2+x3+x4+x5=15, kiu estas pro tio la permuta hiperpluredro de ordo 5.
Propraĵoj
La permuta hiperpluredro de ordo n kuŝas tute en la (n − 1)-dimensia hiperebeno konsistanta de ĉiuj punktoj kies sumo de la koordinatoj egalas al
Ekzemplo por ordo 4
Jenaj vektoroj verigas la kondiĉon por la krado: la sumo de la koordinatoj estas nulo kaj ĉiuj koordinatoj egalas al 1 (mod 4). Iuj ajn tri el ĉi tiuj vektoroj estas generantaro de grupo por la mova krado.
Registro (muziko)
Notado
Je kordinstrumentoj unue estas prezentata maldekstre la senprenajn kordojn en la kutima agordo. La plej malsupra kordo (ĉi tie la malgranda g) ankaŭ estas la plejeble malalta tono de la instrumento, dekstre apud la plej alta tono en normala prenmaniero (ĉi tie: b’’’’) la angula notokapo krome montras la plej altan flaĵoletotonon (d’’’’’).
Atapuerca
Fervojo
En 1950 oni uzis la fervojan fosaĵon kiel ŝtonminejon, kio detruis kelkajn fosiliejojn.
Gran Dolina
En la subaj tavoloj troviĝis fosilioj de karnomanĝuloj kiel sabrodenta tigro kaj makula hieno (ambaŭkaze la plej aĝaj tiatipaj fosilioj en Eŭropo), krome nova specio de urso, antaŭulo de la kava urso, nomita Ursus dolinensis. Kaj en tavolo TD4 troviĝis same kiel en la elefantokavo ŝtonaj iloj de formo 1 kaj aĝo de 1 mja.
Hormisdaso
Sankta Hormisdaso, latine Hormisdas, (naskiĝis nekonatan daton en Frusino, hodiaŭ Frosinone kaj mortis en 523) estis papo ekde 514 ĝis sia morto. En la jaro 502 li kunvokis sinodon en Baziliko de Sankta Petro, li ofte interkomunikiĝis al Patriarko de Konstantinopolo Epifanio pri la afero de Akacio de Konstantinopolo. Li ankaŭ konfirmis la dekreton de Gelasio la 1-a De Libris Recipiendis et Non Recipiendis pri la libroj de la Biblio.
Flago de Libio
Historio
En la periodo 1918–1923, en okcidenta Libio ekzistis la tiel nomata Tripola Respubliko (el la nomo de la nuna ĉefurbo Tripolo), kies flagon karakterizis lazura fono kun verda palmo en la mezo, kun blanka stelo tuj supre.
Strieca karpodako
Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato kaj Nepalo. Ties natura habitato estas borealaj arbustaroj.
Tiu birdo havas tre karminruĝan kapon kun iom malhela brido, ruĝecajn subajn partojn tre striecaj je blankecaj punktoj, brunruĝan dorson ankaŭ tre striecan kaj pli ruĝan pugon. Tiom da strieco pravigas la komunan nomon. La flugiloj kaj vosto estas malhelbrunaj. La beko estas hela, mallonga kaj dika ĉebaze. Kruroj kaj okuloj estas malhelaj.
Blumaska jakutingo
Taksonomio
Informoj konfirmasm ke alia blubrida specio, nome la Blankamaska jakutingo, estas la plej proksima vivanta parenco de la Trinidada jakutingo. Interese, la samaj informoj sugestas, ke tiuj diverĝis antaŭ ĉirkaŭ 400.000 jaroj almenaŭ, eble ĝis 1.6 mj, dum Trinidado estis insulo nur ekde la fino de la lasta glaciepoko. Tio indikas, ke la Trinidada jakutingo evoluis en kontinenta Sudameriko, kaj iris al sia relikva insula teritorio en pli ĵusaj tempoj. La holotipo de tiu specio estis supozite kolektita en la regiono de la "Orinoko ĉe Cumaná" (del Hoyo 1994a,b). Tiu loko estis kutime konsiderita erara. Tamen, ĉar ĝi indikas areon ĉe la kontiento iom ĉe Trinidado, ĝi povus fakte esti ĝusta kaj indikus, ke la Trinidada jakutingo ne estus formortinta el Venezuelo ĝis ĉirkaŭ 1800. En Sudameriko, la formo cumanensis havas verdecan brilon ĉe plumaro, blankajn vizaĝon kaj kreston, bluan bridon, cujubi havas bluan vizaĝon kaj ruĝan bridon, kaj  jacutinga havas nigran vizaĝon kaj ruĝan bridon."
István Kónya (liutisto)
István Kónya naskiĝis la en Nagykanizsa.
Elizabeta serenado
Elizabeta serenado estas salonmuziko komponita de Ronald Binge. Kiam ĝi estis unuafoje ludita fare de orkestro de Mantovani en la jaro 1951, ĝi simple nomiĝis "Serenado". La titolo estis alternigita fare de komponisto reflektante la optimismon de la nova Elizabeta erao komenciĝanta kun kronado de reĝino Elizabeto la 2-a en la jaro 1952.
2385 Mustel
Nomo
Ĝia nomo honoras la sovetian astronomon Evald Rudolfoviĉ Mustel (cirile Эвальд Рудольфович Мустель).
Kantono Wahkiakum (Vaŝingtonio)
La kantonon oni kreis el parto de Kantono Cowlitz la.
Iraka ribelo de 1920
La religiaj komunumoj kaj ŝijaismaj kaj sunaismaj, la tribaj komunumoj, la urba loĝantaro kaj multaj funkciuloj irakaj en Sirio kunlaboris dum la revolucio. La celo de la ribelo estis la sendependeco for de la kolonia brita regado kaj la kreado de araba registaro. Kvankam la ribelo dekomence sukcesis, fine de oktobro 1920, la britoj sukcesis venki, ses restis ankoraŭ konfliktoj ĝis 1922.
Alia kontraŭbrita ribelo okazis en la nordo de Irako fare de la kurdoj, kiuj ankaŭ estis klopodante akiri sendependecon. Unu de la ĉefaj estroj de la ribelo kurda estis la ŝejĥo Mahmud Barzanji.
Kantono Plymouth (Iovao)
Municipoj kaj komunumoj
Jenaj urbaj municipoj (cities) situas en la kantono:
Kerkiono
Lian teruran metion ĉesigis juna Tezeo. En sia aĝo de dekses jaroj li pilgrimis de sia avo, trezena reĝo Piteo al sia duonpatro Egeo, reĝo de Ateno. Ŝajnas, ke li mallongigis sian vojon per neevitado de danĝeraj lokoj kaj situoj, por akiri spertojn, famon kaj gloron.
Kareloj
Kareloj estas popolo en Karelio en Finnlando kaj Rusio. Kiel etna grupo kareloj estas tre proksimaj al finnoj kaj iuj dialektoj de la karela lingvo similas la norman finnan eĉ pli ol iuj finnaj dialektoj. Etne la plej distinga trajto estas, ke kareloj estas tradicie religie ortodoksoj kaj finnoj luteranoj. Ankaŭ loĝantoj de Finnlandaj provincoj Suda kaj Norda Karelio, estas foje nomitaj kareloj.
Historio
Kareloj, kiuj post paco en Stolbova en 1617 restis en teritorio de Svedio, i.a. nuntempa Norda Karelio poste fuĝis al Tverja provinco kaj al tiu parto de Karelio venis finnaj loĝantoj. La ortodoksa loĝantaro finniĝis, sed norde de Ladoga lago konserviĝis ortodoka religio kaj karela lingvo. Tamen en sendependa Finnlando karela lingvo estis konsiderata dialekto de la finna.
Pietrastornina
Pietrastornina estas komunumo de Italio.
Karstädt (Meklenburgo)
Karstädt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Ludwigslust-Parchim de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio, kaj apartenas al la administra komunumaro Amt Grabow. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Popĵazo
Popĵazo estas nomo por ĵazo, kiu estas simila al popmuziko, kaj estas uzata por surmerkatigi ĉi tian muzikon.
Pietravairano
Pietravairano estas komunumo de Italio.
Bohumín
Bohumín estas urbo situanta en Ĉeĥio, en distrikto Karviná en Moraviasilezia regiono. Vivas ĉi tie.
Historio
La unua mencio pri Bohumín estas el la jaro 1256, kiam ĝia nomo estis Bogun, la urbo ĝi fariĝis en la 14-a jarcento. En la jaroj 1835 ĝis 1847 estis sudoriente de la urbo konstruita la tn. Norda fervojo de Ferdinando. Kiam la fervojo estis estiĝanta, tre ekkreskis devena vilaĝo Šunychl, kiu estis pli malfrue nomita kiel Nový Bohumín. La urbo estas industria urbo ĉirkaŭ rivero Odra, ĝi estas grava fervoja nodo. En la urbo troviĝas novgotikaj preĝejoj el ruĝaj brikoj. En la jaro 1885 ĉi tie estis fondita fabriko Železárny a drátovny (Ferfabriko kaj dratfabriko). En la urbo ni povas trovi monumentojn kreitaj al poeto Petr Bezruč, al L. L. Zamenhof (bildo), la kreinto de Esperanto kaj al komponisto Frédéric Chopin. Proksime de la urbo ni povas viziti rekonstruatan objekton el linio de ĉeĥoslovakaj antaŭmilitaj fortikaĵoj. La nomo de la objekto estas MO S-5 „Sur Fervojo“.
Listo de ĉeĥaj sciencistoj
Jen '''listo de ĉeĥaj sciencistoj:
Jean Ruel
Biografio
Johanno Ruelo estis memlernanto pri la greka kaj la latina, kaj studis medicinon, kie, laŭ kelkaj aŭtoroj, li diplomiĝis en 1502 aŭ 1508. En 1509, li fariĝis kuracisto de la franca reĝo Francisko la 1-a, kaj samtempe li sin dediĉis al la studado pri botaniko kaj farmakologio. Li aktivis kiel profesoro pri Medicino kaj botaniko en la Universitato de Parizo, kaj granda parto de lia akademia vivo estis dediĉata al analizoj pri la verko de Dioskorido "De Materia Medica" (Pri la Medicina Demando), kies latinan tradukadon li publikigis en 1516. La trivoluma verko "De Natura Stiurpium" de Ruelo, estis publikigita sen ilustraĵoj, kaj parte ĝis estis speco de komento pri la antikvaj verkistoj. En ties paĝoj li priskribis plej detale la vivon kaj vivmanieron de la plantoj, iliajn flaroj kaj gustoj, krom enlistigi france serion da plantnomoj.
Kvankam kelkaj el liaj verkoj estas kompilaĵoj de antaŭaj aŭtoroj, ili nepre reprezentas la popularan konon pri botaniko. En 1530, Francisko la 1-a komisiis al li la "Hippiatrika aŭ Veterinariae medicinae", kiu estis kompilaĵo pri ĉio greke skribita pri Veterinara medicino. En 1539, Ruelo ankaŭ produktis kielkajn ilustraĵojn de la vira kaj virina korpo. Ĉi-ilustraĵoj estis konstruitaj per moveblaj tavoloj, tiel ke la paĝoj estis levitaj por plibona vidaĵo de la interna homanatomio. Ruelo ankaŭ tradukis amason da aliaj verkoj en la latinan, samkiel la lastaj du volumoj de Johannes Acturius, "De Methodo Medendi" (Pri la arto de la mezuro), kiun li publikigis sub la titolo "De Medicamentorum Compositione", en 1539.
Komputilujo
Funkcio
En komputilujoj kutime troviĝas ĉeftabulo, durdisko, nutrado (kurentprovizo ), diversaj komputilaj kartoj, lumdisko-legilo ktp.
Konservativismo
Historio de pensado
La moderna konservativismo povas esti identigita ĉe la verkado de Edmund Burke (1729-1797). Lia kritiko de la Franca Revolucio en lia libro Thoughts on the Revolution in France (Pensoj pri la revolucio en Francio) estas ĉerpita de laŭ li komprenata graveco de ligo inter tradicio kaj religio, kaj ne de la provo mem eliri el la totalismo kiu regis Francio'n tiutempe. Sendube, liaj ideoj estis profunde influitaj de la anglia tradicio kaj la pensado de ĝia defendantoj, inkluzive de Fortesco kaj Selden. Malgraŭ apartenado al la ŭigo-partio (kiu estis la maldekstra partio en Britio tiutempe), Burke decidis transpasi la limojn kaj defendi la anglian tradicion pro timo ke la ondoj de revolucio atingus ankaŭ Anglion. Lia penso tiutempe estis kiu tiu kaŭzis la sukceson de konservativismo en la mondkonscion kaj li estas tial konsiderita la patro de moderna konservativismo. Notu ke tiamaj angliaj pensuloj, kiuj klopodis konservi la anglan tradicion kontraŭ totalismo unuflanke kaj de raciismo kaj universala racio aliflanke, ne difinis sin kiel konservativulojn, sed iliaj ideoj metis solidan bazon por moderna konservativa pensado.
Britio
Konservativuloj tipe vidas Richard Hooker (1554-1600) kiel la fonda patro de konservativismo, kune kun la Markizo de Halifakso (1633-1695), David Hume (1711-1776) kaj Edmund Burke (1729-1797). Halifakso antaŭenigis pragmatismon en registaro, dum Hume kverelis kontraŭ politika raciismo kaj utopiismo. Burke estis la privata sekretario de la Markizo de Rockingham kaj oficiala pamfletisto al la Rockingham-filio de la ŭiga partio. Kune kun la Torioj, ili estis la konservativuloj en la komenco de la 18-a jarcento en la Unuiĝinta Reĝlando. La opinioj de Burke estis miksaĵo de liberalulaj kaj konservativaj, rilate al la signifo de tiuj esprimoj en tiu periodo (kiu estis rimarkeble diferenca de iliaj implicoj hodiaŭ). Li apogis la Usonan Revolucion de 1765-1783, sed abomenis la perfortemon de la Franca Revolucio. Li akceptis la liberalajn idealojn de privatproprieta rajto kaj la ekonomikon de Adam Smith, sed opiniis ke ekonomiko devus esti konservita malĉefe al la konservativa socia etiko, ke kapitalismo devus esti malĉefa al la mezepoka socia tradicio kaj ke la komercista klaso devus esti malĉefa al aristokrataro. Li insistis pri normoj de honoro derivita de la mezepoka aristokrata tradicio, kaj vidis la aristokrataron kiel la naturaj gvidantoj de la nacio. Tio signifis limojn por la potencoj de la krono, ĉar li eltrovis ke la institucioj de parlamento estis pli bone informitaj ol komisionoj nomumitaj fare de ajna oficulo. Li favoris establitan (ŝtatan) eklezion, sed enkalkulis gradon da religia toleremo. Burke pravigis la socian ordon surbaze de tradicio: tradicio reprezentis la saĝecon de la specio kaj li aprezis komunumon kaj socian harmonion super socialaj reformoj. Burke estis plej elstara teoriulo en tiu frua periodo, trovante ekstreman idealisman (aŭ konservativulo aŭ ŭigo) endanĝerigon al pli larĝaj liberecoj, kaj (kiel Hume) malaprobante abstraktan kialon kiel nepruvita gvidisto por politika teorio. Malgraŭ ilia influo sur estonta konservativa penso, neniu el tiuj fruaj kontribuantoj estis eksplicite implikitaj en konservativula politiko. Hooker vivis en la 16-a jarcento, longe antaŭ la apero de konservativismo, dum Hume estis senpolitika filozofo kaj Halifakso simile saĝe sendependa. Burke priskribis sin kiel ŭigon.
En 1835, konservativula ĉefministro Robert Peel publikigis la Tamworth Manifeston en kiu li promesis aprobi moder-politikan reformon. Tio markis la komencon de la transformo de brita konservativismo de High Tory reagismo direkte al pli moderna formo bazita sur "konservado". La partio iĝis konata kiel la Konservativa Partio kiel rezulto el tio, nomo kiun ĝi retenis ĝis nune. Peel, aliflanke, ankaŭ estus la radiko de disigo en la partio inter la tradiciaj konservativuloj (gviditaj fare de la Grafo de Derbio kaj Benjamin Disraeli) kaj la "Peelitoj" (kondukitaj unue fare de Peel mem, poste de la Grafo de Aberdeen). La disigo okazis en 1846 pro la temo de libera komerco, kiun Peel apogis, kontraŭ protektismo, apogita de Derbio. La plimulto de la partio helpis al Derbio, dum proksimume trionofordisiĝis, poste kunfalante kun la ŭig-liberaloj kaj la radikaluloj por formi la Liberalan Partion. Malgraŭ la disigo, la ĉefa Konservativa Partio akceptis la doktrinon de libera komerco en 1852.
En la dua duono de la jarcento estis la liberaluloj kiuj estis alfrontitaj kun politikaj skismoj, la plej grava pro la irlanda aŭtonomeco. Gvidanto William Gladstone (mem iama Peelite) serĉis doni al Irlando gradon da aŭtonomio, politika movo kiu estis kontraŭbatalita de elementoj en kaj la maldekstraj kaj dekstraj flankoj de lia partio. Tiuj forfendetiĝas por iĝi la Liberalaj Uniistoj (gvidite de Joseph Chamberlain), formante koalicion kun la Konservativuloj antaŭ kunfalado kun ili en 1912. La liberaluniista influo trenis la partion direkte al la maldekstro; kaj tiele konservativulaj registaroj pasis kelkajn progresemajn komence de la 20-a jarcento. Ekde la fino de la 19-a jarcento, la tradiciaj komercistaj subtenantoj de la britia Liberala Partio eniris en la Konservativulojn, igante ilin la partio de negoco kaj komerco.
Malgrandaj konservativaj partioj (kiaj ekzemple la United Kingdom Independence Party (Sendependeca Partio de Unuiĝinta Reĝlando) kaj la Democratic Unionist Party (Demokrata Uniisma Partio, fondita en 1971) komencis ekaperi, kvankam ili ankoraŭ havas ajnan signifan impreson ĉe Westminster (la DUP estas nuntempe parto de reganta koalicio en la Nord-Irlanda Asembleo).
Liberecema konservativismo
Kontraste al paleokonservativuloj, libervolismaj konservativuloj apogas striktajn malkontrolemajn politikojn kiel ekzemple libera komerco, opozicio al iu nacia banko kaj opozicio al komercaj regularoj. Ili estas impete malfavoraj al pormediaj regularoj, entreprena sociala bonfarto, subvencioj, kaj aliaj areoj de ekonomia interveno.
Kultura kaj socia konservativismo
Socia konservativismo estas aparta de kultura konservativismo, kvankam ekzistas kelkaj interkovroj. Sociaj konservativuloj kredas ke la registaro havas rolon en apogado aŭ devigado de tio kion ili konsideras tradiciaj valoroj aŭ kondutoj. Socia konservativulo volas konservi tradician moralon kaj sociajn morojn, ofte tra civila kodo aŭ reguligo. Sociaj ŝanĝoj estas ĝenerale rigarditaj kiel suspektataj.
Britio
La Skota Konservisma Partio (angle: Scottish Conservative Party, longe Scottish Conservative and Unionist Party; skotgaele: Pàrtaidh Tòraidheachd na h-Alba; skote Scots Conservative an Unionist Pairty) estas la skota filio de la Brita Konservisma Partio. Ĝi estas la konservisma centro-dekstra politika partio en skotlanda politiko.
Kanado
La Konservisma Partio de Kanado (angle Conservative Party of Canada, france Parti conservateur du Canada) estas politika partio en Kanado kiu naskiĝis la kiel kuniĝo de du ĝistiamaj partioj, la Kanada Alianco kaj la Progresema Konservisma Partio de Kanado. Ĝi estas dekstrema partio.
Italio
En 1994, la magnato de amaskomunikiloj kaj entreprenisto Silvio Berlusconi fondis liberalkonservativan partion Forza Italia (FI). Berlusconi venkis en tri balotoj nome en 1994, 2001 kaj 2008, kaj regis la landon dum preskaŭ dek jaroj kiel Ĉefministro. Forza Italia formis koalicion kun la dekstra regiona partio Lega Nord estante en la registaro.