cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tabako
Drogo
Tabako estas planto, kiun dum jarmiloj indiĝenoj de karibaj insuloj fumis, enkondukita en Eŭropon de André Thevet kaj Jean Nicot (el kies nomo devenas la vorto nikotino). Dum la 16-a jarcento ĝiaj folioj estis unue uzataj kiel kuracilo, poste por plezuro, tiel oni ĝin aŭ flaris (dum la 17-a kaj 18-a jarcentoj tio estis la plej ofta uzo, kaj ĉiuj viroj havis tabakujon en poŝo por teni la provizon de snuftabako), maĉi (ankaŭ tiu uzo estis ĝis la komenco de la 20-a jarcento multe pli disvastigita) aŭ fumi, ĉu en pipoj aŭ en la okcidentaziaj akvopipoj, ĉu laŭforme de cigaroj faritaj el volvitaj folioj. La pli malgranda cigaredo, kiu estas kovrita de paperfolio, aperis nur meze de la 19-a jarcento, sed fariĝis la plej vulgara uzomaniero de tabako dum la 20-a jarcento.
Ĉefaj produktantoj
Ĉiujare, oni produktas ĉirkaŭ 5.9 milionojn da tunoj da tabako tra la tuta mondo. La ĉefaj produktantoj estas Ĉinio (36.3%), Barato (12.9%), Brazilo (11.9%) kaj Zimbabvo (3.5%).
Medio
Same kiel ĉe ĉiuj aliaj kultivaĵoj, tabakrikoltoj elprenas nutraĵojn (kiel fosforo, nitrogeno, kaj kalio) el la grundo,malpliigante ties fekundecon.
Kampotestoj
Multajn variaĵojn de transgena tabako intense oni testis en kampopruvoj. Agronomiajn trajtojn kiel rezistado al patogenoj (virusoj, aparte pri la Tabakmozaikviruso (TMV); fungoj; bakterioj kaj nematodoj); herbadministrado pere de herbicida tolero; rezistado kontraŭ insektoplagoj; rezistado al sekego kaj al malvarmo; kaj produktado de utilaj produktoj kiel farmaciaĵoj; kaj uzado de GM plantoj por bioriparado, oni testis en ĉirkaŭ 400 kampopruvoj uzantaj tabakon.
Titusz Dugovics
DUGOVICS Titusz (aŭ Titusz DUGOVICS [titus dugoviĉ] (Sárkút ? – mortis la 21-an de julio 1456, Nándorfehérvár (nun Beogrado, Jugoslavio) estas la plej konata heroo en Hungario en bataloj kontraŭ la turkoj. Li estis soldato de János Hunyadi, partoprenis en 1444 en batalo de Várna.
Lia filo Bertalan Dogoviĉ estis premiita per bieno fare de reĝo Matiaso la 1-a (regis 1458–90).
Gausson
(jen france, bretone Gwalc'hion) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Helena
Astronomio
La mita Helena de Trojo lasis sian nomon al du ĉielaj objektoj :
9602 Oya
9602 Oya estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la japanaj astronomoj Tetsuya Fujii kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).
Mitsuo Kato
Mitsuo Kato (japane 加藤 光雄, n. 22-an de januaro 1953) estas japana futbalisto. Li en 1979 membris en la japana nacia teamo de futbalo.
Moutier
Trafiko
Moutier estas regiona fervojnodo. La urbeto situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bazelo al Bielo, ĉe la eniro al la 8 kilometrojn longa tunelo sub la Monto de Grenchen. De Moutier ankaŭ estas trajnlinioj al Soloturno, al la ĵurasa ĉefurbro Delemonto kaj alia linio al Tavannes, de kie estas konekto al La Chaux-de-Fonds.
Nuntempe ĉirkaŭ Moutier estas konstruata la tranĵurasa aŭtoŝoseo A16, kiu iam ligos la urbon Bielo kun Delemonto.
Historio
Ek de 1950 Moutier konsideras sin urbo. Dum la balotoj, kiuj kondukis al la kreado de la nova Kantono Ĵuraso la urbo estis dividita en porberna kaj porĵurasa parto. La porberna partio finfine venkis, kaj Moutier restis berna. Intertempe la porĵurasa loĝantaro gajnis la plimulto, kaj la diskuto pri integro de franclingva berna ĵuraso al Kantono Ĵuraso revigliĝis.
Kate Woodville
En 1967 ŝi loĝiĝis en Usono. Tie Katherine debutis per televidserio Mission: Impossible en 1968. Ŝi ankaŭ aperis en Star Trek, inter aliaj.
Jürgen Habermas
Enkonduko
Habermas, pro la multfaceteco de siaj filozofiaj kaj socisciencaj agadoj, estas konsiderata malfacile klasebla pensisto. Li estas la plej prominenta membro de la dua generacio de la Kritika teorio. Habermas ligis la historian materiismon de Karlo Markso kun la usona pragmatismo, la evoluteorio de Jean Piaget kaj Kohlberg kaj la psiĥanalizo de Freŭdo. Krome li decide influis la evoluon de la germanaj socisciencoj, la moral- kaj socifilozofion kaj disvolvis tre konsideratan diskursteorion pri moralo kaj juro kaj komunikadaj studoj.
Habermas partoprenis en ĉiuj grandaj teoriaj debatoj de la Federacia Respubliko Germanio, sed ankaŭ montris pozicion pri historiaj okazaĵoj.
Die Zeit nach der Emeritierung
Auch nach seiner Emeritierung 1994 meldete sich Habermas immer wieder publizistisch zu Wort. Im März 1999 nahm er in der Zeit gegen den Kosovokrieg Stellung (Bestialität und Humanität). Die im selben Jahr durch eine Rede Sloterdijks ausgelöste Kontroverse um das Thema der Eugenik veranlasste Habermas 2001 zu der Veröffentlichung ''Die Zukunft der menschlichen Natur. Auf dem Weg zu einer liberalen Eugenik?''.
In seiner Rede anlässlich der Verleihung des Kyoto Preises, Freiheit und Determinismus (2004), setzte er sich außerdem mit der durch die aktuelle Hirnforschung aufgeworfenen Frage über die Freiheit des Menschen auseinander.
Konsensustheorie der Wahrheit
Habermas unterscheidet vier Arten von Geltungsansprüchen, die nicht aufeinander zurückgeführt werden können. Ihre Erfüllung muss im kommunikativen Handeln von den Sprechern unterstellt werden. Solange die Verständigung gelingt, bleiben die wechselseitigen Ansprüche unthematisiert, scheitert sie, müssen die Unterstellungen daraufhin überprüft werden, welche von ihnen unerfüllt blieb. Je nach Geltungsanspruch existieren unterschiedliche Reparaturstrategien:
Theorie des kommunikativen Handelns
Als Hauptwerk gilt seine Theorie des kommunikativen Handelns, in der er das Konzept des „herrschaftsfreien Diskurses" entfaltet.
Sekundärtexte
Abschnitt über Habermas im Critical-Theory-Eintrag in der Stanford Encyclopedia of Philosophy Wasserlos waschen auf welkem Gras - zur Habermas-Ratzinger-Debatte -->
Oranĝo
Oranĝo povas signifi:
Flago de Sauda Arabio
Verdaj flagoj portantaj tiun aŭ aliajn arabajn skribaĵojn videblas ofte en Islamo kaj ne devus esti konfuzitaj kun la saud-arabia nacia flago. Tiuj aliaj flagoj kutime ne portas la glavosimbolon.
Oberbildein
Historio
Dum la historio zono de tiu regiono ofte apartenis foje al Hungario, foje al Aŭstrio. La unua mencio okazis en 1496 laŭ tiama hungara ortografio "Felaewbelyk". En 1787 loĝis tie 365 homoj en 60 domoj, en 1828 389 homoj en 66 domoj. En 1910 loĝis en Felsőbeled 411 loĝantoj (aŭstroj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis 1921 ĝi apartenis al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szombathely, poste al Aŭstrio (escepte inter 1928-1945 al Germanio). Unterbildein kun Oberbildein formis novan komunumon Bildein en 1993.
Lena Herzog
Verkaro
Ŝia verkaro estis kolektita kaj ekspoziciita en gravaj muzeoj kaj institucioj ĉirkaŭ la mondo. Ŝia verkaro varis de fotolibroj, klasika dokumenta filmo ĝis eksperimenta kaj koncepta arto.
Vidu ankaŭ
Endanĝerataj lingvoj
Eksteraj ligiloj
Oficiala retejo
Pohraniční
Pohraniční (germane Reizenhain) estas nomo de pereinta municipo en Ĉeĥio, en Ercmontaro, kiu troviĝis en distrikto Chomutov. Ĝi etendiĝis 5,5 nordokcidente de Hora Svatého Šebestiána, al kiu en la tempo de sia pereo ĝi apartenis kiel loka parto. Ĝi situis sur la dekstra bordo de lima rojo Černá kaj sur la maldekstra bordo ligis al ĝi la germana ĝis nun ekzistanta vilaĝo Reitzenhain. La vilaĝo pereis en la jaro 1955 pro elloĝigo. Ĝis nun ekzistas katastra teritorio Pohraniční kun areo 13,27 km².
Nomo
La devenan nomon la domaro akiris laŭ la germana vilaĝo Reitzenhain, kiu troviĝas en senpera najbareco malantaŭ la ŝtatlimo.
Opatovec
Historio
Jam de la 14-a jarcento estis sur teritorio de nuntempa vilaĝo sinsekve fondata vasta fiŝlaga sistemo uzata riĉan provizon de la subtera akvo. En la 16-a jarcento, dum regado de familiaro Kostka, estis la sistemo kompletigita kaj vastigita. Verŝajne al fiŝbredado estis ligitaj la unuaj domaroj en la areo kaj la plejmalnova kerno de la vilaĝo Opatovec, germane Überdörfel. Nuna terkulturista vilaĝo estis fondita sur sinjora grundo nur ĉirkaŭ la jaro 1697. Super la grupo da fiŝlagoj estas konservitaj kelkaj originaj bienetoj inter novaj konstruaĵoj.
Pinta krajono
Enhavo
La verko konsistas el tri partoj, el kiuj la unua, pli heterogena, kolektas poemon majoriotate dediĉitaj al grandaj figuroj de la esperanta literaturo kiaj Raymond Schwartz, Gaston Waringhien, Kalman Kalocsay, Marjorie Boulton, Julio Baghy, William Auld, Cezaro Rossetti ktp. El kelkaj oni omaĝas, imitas aŭ parodias la stilon. Ankoraŭ en tiu unua parto sekvas grupo da poemoj (preskaŭ fabloj) kie aperas bestoj kiaj simio, urso, porko, kamelo, kaprino, kato ktp. La dua parto estas longa kaj ambicia (31 paĝoj) poemo La jubilea eposo verkita por la Universala Kongreso de 1955 okazinta en Bolonjo, Italio, kie oni prezentas la historion de lingvoj, de la lingva problemo kaj de Esperanto mem. Tiu eposo montras strukturon por scenigo akompane de intermezaj prezentadoj de diversaj ludoj kaj aferoj (muziko, kanto ktp). La tria parto titoliĝas Mestizo de la mondo kaj konsistas el sammetrikaj poemoj (kvar triversoj plus fino) keom malfermo kaj fermo (tri kvarversoj plus fino) pri arto, literaturo, la homo kaj ĝeneralaj filozofecaj temoj.
Purchena
Demografio
La urbo Purchena havas aktuale malpli ol 2000 loĝantoj. Tio rilatas al la elmigrado de la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, kiu portis nombrajn familiojn al Katalunio, Madrido kaj eĉ al kelkaj eŭropaj landoj. Tamen, tiu negativa tendenco haltis kaj, denove, ekde mezo de la 1980-aj jaroj, la vilaĝo ekkreskiĝis. La loĝantara piramido montras, ke temas pri vilaĝo tre juna kaj dediĉita prefere al la laboroj de marmoro de Macael kaj al la sektoro servoj. Tamen, ankaŭ la agrikulturo ludas gravan rolon kiu kompletigas kelkajn familiajn ekonomiojn ĉefe por la pli ol 200 loĝantoj de la submunicipo “El Campillo” (La Kampeto).
Historio
Purchena kiel urbo estis fondita en la 9a jarcento, en tempo de la emiro Abdallah fare de la maristoj de Pechina, nomita Hisn Burŝana. La fortikaĵo estis konstruita en la 10a jarcento, kaj suferis postajn transformojn; en 1125 la aragona reĝo Alfonso la 1-a atakis la fortikaĵon sed malsukcese. Ŝajne Alfonso la 10-a ekhavis ĝin dum ioma tempo ĝis 1258, Tiu etapo de kastilia dominado ne pluis ĉar Mohammed la 1-a fondis la nazarian regnon de Granado en tiuj jaroj, kaj en ĝi estis Purchena. La urbo kapitulacis en decembro 1489, kun Baza, Guadix kaj Almerio al la Katolikaj Gereĝoj pakte kun Cidi Ĝahja Alnajar. Tamen aliaj estroj nome la fratoj Ibrahim kaj Abufar Abenedir ne akceptis la donacojn de la kristanoj kaj foriris al Afriko.
10763 Hlawka
10763 Hlawka estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la germanaj astronomoj Freimut Börngen kaj Lutz D. Schmadel elde la Observatorio Karl Schwarzschild en Tautenburg (Germanio).
Kostarika nacia teamo de futbalo
La kostarika nacia teamo de futbalo reprezentas sian landon en internaciaj turniroj de futbalado. Kostariko sume post la teamoj de Meksiko kaj Usono estas la tria plej sukcesa teamo en la futbala konfederacio CONCACAF de norda kaj centra Ameriko. La teamo ekde 1962 ĝis nun kvar fojojn kvalifikiĝis por la matĉoj de la Futbala Mondpokalo kaj ankaŭ kunkonkuras en la Futbala Mondpokalo 2014 en Brazilo.
Gommenec'h
(jen france, bretone Gouanac'h) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Côtes-d'Armor (jen france, Aodoù-an-Arvor), “marbordoj de la lando ĉe la maro”, en la regiono Bretonio (Bretagne, Breizh). Fine de en la komunumo vivis.
Ibrány
Historio
La unua mencio okazis dum regado de Ladislao la 4-a (Hungario). La loknomo aperis en 1322 en formo Egyházas Ibrány (=Ibrány havanta kirkon). La kalvinana romanika-gotika kirko estis konstruita ĉirkaŭ en la 12-a jarcento, poste oni plurfoje trakonstruis ĝin en la 18-19-aj jarcentoj. En la 15-a jarcento fortikaĵo konstruiĝis, kiu ruiniĝis pro la oftaj bataloj en la 18-a jarcento. En 1948 estraro de terkultiva kooperativo de Ibrány ricevis premion Kossuth. Ibrány ricevis la urborangon en 1993 kun Nagyhalász, kun kiu ĝi estas preskaŭ kunkreskita.
Pompano Beach
Geografio
situas sur la marborda ebenaĵo laŭ Atlantiko en la sudorienta parto de Usono, same de Florido. Ĝi najbaras kun Fort Lauderdale (10 km), proksime estas Miamo (30 km) kaj Hialeah.
Kojnotombo de Cloghnagalla
La elfosadoj en la jaro 1938 montras neolitikajn keramikaĵojn kaj tiujn de la tiel nomata „beaker style“ de la komenco de la bronzepoko, ilojn kaj demartelaĵojn el siliko kaj la forbrulitajn restaĵojn de verŝajne ina plenkreskulo.
Virgulino de la Rozario
En la 15-a jarcento, la uzado de la rozario defalis. Alano de Rupe deklaris ke la Virgulino reaperis kaj petis al li revigligi ĝian uzadon, ke li arigu ĉiujn miraklojn kiuj okazis danke al la rozario; ankaŭ rememorigis al li la promesojn kiujn kelkajn jarcentojn antaŭe ŝi donis al Sankta Domingo. Famaj patronecoj kiaj Virgulino de Lurdo en ŝia apero en 1858 kaj la Virgulino de Fátima en 1917 petis al la vidantoj la preĝadon per la rozario. Pluraj papoj de la 20-a jarcento estis tre devotaj al tiu ĉi patroneco, kaj Johano Paŭlo la 2-a deklaris en 1978 ke la rozario estas lia plej ŝatata preĝado.
Globa stelamaso
Ankaŭ la aliaj galaksioj entenas globajn stelamasojn
Komunumo Krzyżanowice
Historio de komunumo Krzyżanowice
La loĝantoj de la komunumo encerbigis la 21-an de aŭgusto de 1968, kiam tra la teritorio de la komunumo estis traveturantaj sovetaj okupaj soldataroj en tiaman Ĉeĥoslovakion, por ke ili subpremu la tn. „Pragan printempon“. Feliĉe tiam ne okazis milito, kiun la publiko timis.
Kisvárda
Kisvárda [kiŝvArda] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Kisvárda, kies centro estas. En la loknomo troviĝas vár (=fortikaĵo), kis signifas malgranda kaj faras diferencon de Nagyvárad (= granda fortikaĵo).
Historio
Oni profitas mineralakvon "Mistral".
NGC 731
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Osmoza premo
Klarigo
Se oni skribas la formulon en la formo   videblas, ke la formulo  similas al la ekvacio de ideala gaso en la formo
Kapelo Johano Nepomuka (Iregszemcse)
Konstruaĵo
La kapelo situas sola en korto de la paroĥo. La iama sanktejo ekstere havas apogpilieroj. La enirejo situas en mezo de la jam enmurita triumfa arko. Super la pordo estas videblaj brikoj de supra parto de la arko. Estas ankaŭ enmurita la iama enirejo de la sakristio. Interne la altaro estas malfrurenesanca, supozeble ĝi devenas el alia preĝejo. Ĉe la altaro videblas baroka statuo pri Johano Nepomuko farita en la 18-a jarcento.
Emil Palleske
Emil PALLESKE (naskiĝinta la en Czaplinek, mortinta la  en Ruhla-Thal) estis germana verkisto kaj laŭtlegisto.
9574 Taku
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la japana kuracisto kaj biokemiisto Hiroshi Nakamura (1891–1974) serĉanto de malnovaj mapoj. Li estis ofte nomita Taku, ĉar la ĉina signo kiu reprezentas lian unuan nomon povas ankaŭ esti prononcata "Taku". Li estas konata en la komunumo de la historiaj kartografiistoj kiel dufoja ricevinto de la premio "Imago Mundi" donita de la internacia revuo, kiu faras aŭtoritaton en la fako de la malnovaj mapoj. Taku estis delonge ano de la redaktoraro de ĉi tiu revuo. Li verkis plurajn gravajn librojn kaj artikolojn pri la mapoj de for-orienta Azio de la 16-a kaj 17-a jarcentoj. Li montris ke, male al la okcidenta kompreno, eŭropaj maraj mapoj de malproksima Sud-Orienta Azio tiam esti faritaj grandparte sub influo de la scio de nuntempaj japanaj kaj ĉinaj maristoj.
Bulba ranunkolo
Priskribo
La tigoj staraj kaj disbranĉiĝantaj altas ekde 20 ĝis 60 cm.
Máriapócs
Historio
La vilaĝan nomon Pócs oni mencias unuafoje en 1280 en dokumentoj. La komunumo estis inter 1816-1872 kampurbo. La landan famiĝon akiris ĝi, kiel pilgrimejo ekde komenco de la 18-a jarcento.
Muzeo Sorolla
La Muzeo Sorolla estas muzeo kiu troviĝas en Madrido (Hispanio). Ĝi estis kreita je la peto de la vidvino de la pentristo Joaquín Sorolla, Clotilde García del Castillo, kiu en la jaro 1925, lasis testamenton donante ĉiujn siajn propraĵojn al la Ŝtato por la fondiĝo de muzeo memore al ŝia edzo. La 28-a de marto 1931 estas akceptata la donaco de la vidvino. La muzeo, inaŭgurita en 1932, situas en la konstruaĵo kie la pentristo havis siajn loĝejon kaj atelieron.
Kvitsøy
Kvitsøy estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Rogaland. Fine de en la komunumo vivis.
Ploro
Multnombraj fiziologiaj kaj psikologiaj parametroj de la homo estas bone konataj. Ekzemple, la koncentriĝo de diversaj kemiaj agentoj en la sango, urino kaj aliaj korpfluidaĵoj estas difinitaj precize. Oni scias normojn de rilate multaj homaj aktivecoj, kaj tiuj normoj povas esti priskribataj de kuracistoj. Ankaŭ laikoj (?) scias sufiĉe bone, kiun nutraĵon kaj kiom ili manĝu, kiom moviĝu aŭ dormu.
Teorioj pri la ploro
Krom Frey, ankaŭ Kraemer, Hastrup, Labott kaj Martin ekzamenis la ploron,sed ili ne konsentas kun Frey koncerne al ĝiaj pozitivaj efektoj (5,6).
Psikologiaj, sociaj kaj kulturaj faktoroj
La virinoj ploras 3-4-oble pli multe ol la viroj. En ĉi tiu diferenco havas gravan rolon biologiaj (seksaj hormonoj), sed ankaŭ sociokulturaj faktoroj (edukado, ekspektancoj) ludas rolon. Sur la tereno de la plora frekvenco ekzistas grandaj interindividuaj diferencoj. Ankaŭ inter sanaj virinoj estas tiaj, kiaj ploras preskau ĉiutage. Aliaj individuoj - ĝenerale viroj - tute ne ploras dum jaroj aŭ jardekoj.
La rezultoj de transkultura ekzameno
12.French,T.: Psychogenic factors in asthma. (Psikogenaj faktoroj en astmo.) Am.J.Psychiatry 96:91 (1939).
Anastigmato
Unu el specoj de nesimetriaj nekungluitaj anastigmatoj estas trilensa objektivo de Cooke.
Sinagogo en Caransebeș
La sinagogo de Caransebeș estas la unusola juda historia monumento en la urbo.
Lund (Norvegio)
Lund  estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Rogaland. Fine de en la komunumo vivis.
Unio de Kalmar
La Unio de Kalmar estis unio de la reĝlandoj Danio, Norvegio kaj Svedio, kiu konsistis inter la jaroj 1397 ĝis 1523. La unio estis fakta politika realaĵo, kvankam ĝi formale neniam estis oficialigita.
Antaŭhistorio
Dum 970 la dana reĝo Harald Bludenta (Harald Blåtand) konkeris grandan parton de Norvegio kaj nomumis la orienton de la lando parto de Danio. Dum 995 Norvegio denove ricevis norvegan reĝon, Olav la 1-a Tryggvason.
Margareta la 1-a
Dum 1380 ankaŭ mortis reĝo Håkon, kaj Olav iĝis infana reĝo de Norvegio. Fakte Margareta nun estis reĝino de ambaŭ regnoj. Dum 1387 Olav mortis, ankoraŭ ne plenaĝa, kaj formale la regado de Margareta nun estus finita. Tamen ŝi konvinkis la Regnajn Konsiliojn de ambaŭ ŝtatoj konfirmi ŝian regadon: Ŝia juna parenco Eriko de Pomerio (el la pomeria princa dinastio Grifoj) iĝis unue reĝo de Norvegio, poste ankaŭ de Danio, kaj fakte Margareta ĝis ŝia morto restas regantino de ambaŭ regnoj.
Flago de Orienta Timoro
La nacia flago de Orienta Timoro (portugale: Bandeira de Timor-Leste) estis adoptita en 2002. Ĝi estas la sama kiel la flago de 1975.
Mátészalka
Mátészalka [mAtEsalka] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, en Distrikto Mátészalka, kies centro ĝi estas. Máté signifas hungare: Mateo.
José Olallo Valdés
José OLALLO VALDÉS (naskiĝis la  en Havano, mortis la  en Camagüey) estis kuba pastro, la unua katoliko kiu estis beatigita en Kubo depost Fidel Castro.
Lomonosova Kresto
La Lomonosova Kresto estis unuafoje malkovrita de soveta alt-latituda ekspedicio en 1948 kaj estas nomita laŭ Miĥail Lomonosov. Tiu nomo estis aprobita de la GEBCO Sub-komitato pri Submarj Trajtonomoj (SCUFN).
Platì
Platì  estas urbo en provinco Provinco Reggio Calabria, regiono Kalabrio en suda Italio (la pinto de la itala "boto").
Makurio
Historio
Post la falo de la merea imperio evoluis ŝajne tri posteuloj (de nordo suden: Nobatia, Makuria kaj Alwa), kiuj unue tre similis la tradicion de la meroea imperio. Fine de la 6-a jarcento tiuj ŝtatoj, kaj inter ili Makuria, kristaniĝis.
Ekonomio
Agrokulturo estis la ekonomia bazo de la nubia ŝtato Makuria. Arabaj aŭtoroj mencias, ke palmoj, vino, bananoj, cerealoj kaj citronoj estis kreskigitaj. Oni bredis ŝafojn, kaprojn, bovojn kaj porkojn. Kamelojn oni uzis por transporto kaj rajdado. Ankaŭ fiŝkaptado estis grava nutrofonto.
Karadjordjevo (Bačka Topola)
Situo
Karadjordjevo situas sur ebenaĵo.
Miroslav Tůma
Verkoj
Ĉiuj sciencaj kaj teknikaj fakoj indikas dum pasintaj jardekoj kaj nuntempeco rapidegan evoluon. Unuopaj naciaj, ŝtataj eĉ kontinentaj tutoj estas por la plua progresado tro mallarĝaj. Ĝi nepre pretendas forigon de ĉiuj bremsoj, limoj kaj baroj.
Vikilibro
Pri la varmo
Uragano Maria (2005)
Uragano Maria estis la dek tria nomita ŝtormo kaj sesa uragano de la uragana sezono en 2005. Ĝi formiĝis en centra Atlantiko la 1an de septembro kaj turnis nordokcidenten, plifortigiĝante dum movo al pli varmaj akvoj. Tiu ŝtormo atingis sian pinton de forto la 5an de septembro oriente de Bermudo kaj laŭgrade malfortiĝis antaŭ iĝi ekstertropika la 10an de septembro. Ĝi ne tuŝis teron kiel tropika sistemo, sed ĝi portis tropikajn ŝtorm-fortajn ventojn al Islando kiel ekstertropika ciklono kaj produktis tre fortajn pluvojn kaj tri mortojn en Norvegio.
Marie Turková
Marie Turková zorgis, gvidis la pilzenan klubon multajn jarojn. Ŝi ligis kontaktojn kun diversaj eksterlandaj kluboj en Bavario, Litovio kaj kun precipe socialismaj landoj, ĉar kontakti kun okcidentaj landoj tiutempe ne estis facile. Grava estas ankaŭ laboro de M. Turková por kultura E-vivo en Pilzeno. Danke al amikaj koraj kontaktoj kun nia elstara aktorino esperantistino Eva Seemannová ŝi sukcesis ofte inviti, venigi ŝin por ŝiaj kulturaj teatraj prezentadoj, ĉu en la ĉeĥa, ĉu en E-o.
Debora nombro
Oni notas : kie t🇮🇳 estas la tempo de moliĝo de la materialo kaj t🇮🇳 estas la tempo de la eksperimento.
La materialoj kiuj havas tempon t🇮🇳 proksima de sekundo estas ("mez-likva mez-solida" nomita Visko-elasta.
Polistena
Polistena estas komunumo de Italio.
Duncan Waldron
La li malkovris la asteroidon 3753 Kruinjo per la Schmidt-teleskopo de la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio). Li malkovris ankaŭ 5577 Priestley.
Greka filozofio
Arkaika greka pensado
Tiu permanida pozicio, kiu postsigniĝas per la influo de Pitagoro, havos grandan rimarkindecon en la sekvaj disvolvoj de la filozofio. Jam kun Empedoklo, tamen, la tezo de la unikeco de la Esto estas malplektita kaj metita al nova pridiskuto: li fakte proponas prefere plurisman tezon, unuigante la kvar elementojn kiel unikan radikon de ĉio kio estas, en du fundamenta movo-motoroj, la Amo kaj Malamo levitaj al unikaj kaŭzoj de la movo-fariĝo; Anaksagoro, sekve, redikigos eĉ pli la tezon de Empedoklo, inokulante en la filozofion panoramon kosman intelekton, difinitan Nous (Nùs), administrantan la kontinuan fariĝon rimedante per la nombra senfineco de simplaj elementoj, nomitaj homeomerioj.
Okazas nur kun la atomistoj Leŭkipo kaj Demokrito, tamen, ke la plurisma fiziko atingas siajn ekstremajn konsekvencojn: kun Demokrito, la Esto, kiun Parmenido teoriigis Unu kaj Simpla, dismembriĝis en la nombre senfina multoblo da atomoj, kiuj de la Esto konservas nur la individuecon, sed kiuj estas simplaj elementoj de iu kosmo konceptata materiisme, en kiu ĉiu celismo estas neimagebla.
Santa Cruz de la Serós
Geografio
La loĝloko Santa Cruz de la Serós mem (788 msm) estas je 86 km norde de Huesca kun konekto norde kun la nacia ŝoseo N-240 kaj la aŭtoŝoseo A-21 kiuj konektas kun Puente la Reina de Jaca okcidente kaj kun Jaca oriente; krome laŭ tre malfacila montara ŝoseo al Bernués oni aliras al imponaj montaraj rigardejoj kaj ermitejo.
Greka filozofio
La klasika epoko: Sokrato, Platono, Aristotelo
Dum Sokrato tamen lasis sendeterminita kaj ĉirkaŭita de mistero la objekton de sia filozofia esploro kaj de sia konstanta serĉado (kvankam senhezite alvenante nedisigeble kunligi la bonon kun la scio: oni ne povas ne sekvi la bonon kiam oni ĝin konas), lia disĉiplo Platono (-427-347 a. K.) plipenetre antaŭeniris gradojn de abstrakto kaj difinis la “ideon” la vera objekto de la homa scio. Tiu ideo (hodiaŭ oni dirus “formo”) devintus solvi ne nur la problemon pri “kion scii” starigitan de Sokrato, sed ankaŭ la dikotomion stariĝintan inter Parmenido kaj Heraklito. La “ideo” havis fakte la trajtojn de la statikeco kaj nekorupteco de la parmenida Esto unuflanke, sed aliflanke akceptis en si ankaŭ la “fariĝon-ŝanĝiĝon” de Heraklito: tiel ekzemple blanko kaj nigro restas terminoj kontraŭstarantaj kaj multnombraj rilate la sensa percepto; tamen, okazas ke nur per akcepto de tiu malsameco de terminoj ke oni povas resuriri al iliaj fundamento kaj komuna denominatoro, nome la Ideo de Koloro.
Santa Cruz de la Serós
Aktualo
Ĉefaj vidindaĵoj estas la preĝejoj, la monaĥejo, montara arkitekturo, tuta urba kerno de ardezaj tegmentoj kun belaj kamenoj, ktp.
Greka filozofio
La klasika epoko: Sokrato, Platono, Aristotelo
La rigida apartigo de la ideala mondo el la reala mondo, propra de Platono, malmulte plaĉis al ties disĉiplo Aristotelo -384-322 a. K., kiu opone al la platonaj teorioj enkampigis la imanenton de la universalaĵo kaj konsideris la realon sintezo de materio kaj formo (materio = aparta elemento; formo = universala elemento), en kontinua fariĝo kiu realiĝas en senĉesa transiro de la organismoj el la stato de ebleco al stato de realo. Nur Dio (tiu termino ne estas rekte uzata de Aristotelo), aŭ la unua motoro aŭ unua kaŭzo, kiu provokas kaj akompanas la fariĝon de ĉiuj estaĵoj, estas Esto tute realigita (do sen fariĝantaj aspektoj), kaj estas pro tio tute senmova (senfariĝema), sed altiras al si la elementojn ankoraŭ en ebleco-stato (kapablaj ricevi alistatiĝon). Laŭ Aristotelo, ĉiu realo havas en si mem, ne en la Hiperuranio, la kaŭzojn (entelekiajn) per kiuj tendencas esti farita tiele kaj ne alitiele. Li tial enkondukas la koncepton de substanco kiu tiakaze estas substrato kiu restas ĉiam identa al si mem kaj sendependa el siaj eksteraj apartaĵoj.
Helenisma periodo
Al tiuj prietikaj konsideroj, kiuj esence eliminis ĉiun eblon de moralo universe valida kaj fondita sur objektiva vidpunkto pri la morala bono, respondis Epikuro kaj ties skolo (difinita “la Ĝardeno”), kaj ankaŭ la diversaj stoikismaj matricoj. Rilate Epikuron, kies penso fondiĝas sur filozofio tute materiisma kaj atomisma de la naturo, li juĝas la filozofion mem kuracilo, pliprecize “kvarobla rimedo”, kapabla liberigi la homon el liaj ekzistencialaj timoj, kaj lin konduki al la libera esprimo de si mem kaj al la feliĉo. Laŭ Epikuro, tial, celo de la moralo konsistas ne en la atingo de la bono, sed en la atingo de la feliĉo; kaj tia feliĉo konsistas en la plezuro, kondiĉe ke oni komprenu, tamen, ke nur kelkaj plezuroj (inter kiuj la nutro, amikeco, modera sekseco) estas pervere necesaj kaj celindaj, dum ĉiuj ceteraj provokas reale perturbon kaj suferon.
Citrono
Priskribo de la arbo
Temas pri staŭdo, kiu povas atingi ĝis kvar metrojn de alto kaj formas malferman kanopeon kun granda denseco de branĉoj, tiom ke tio povas rezulti en troa denseco kio povus eĉ strangoli la kreskadon, kio siavice povas postuli specialan laboron de maldensigo fare de agrikulturistoj kaj ĝardenistoj; ties folioj estas alternaj, elipsaj, ledecaj de malhelverda koloro (5–10 cm) kaj pli helverdaj burĝone, finintaj pinte kun bordoj ĉu ondecaj aŭ fajne dentecaj. En branĉoj ĝi montras mallongajn kaj dikajn dornojn kun danĝeraj pikiloj. Ties floroj, solaj aŭ laŭ paroj aŭ laŭ mallongaj akselaj korimbaj infloreskoj, montras dikajn blankajn petalojn nuance al roza aŭ viola koloroj en la ekstera parto, kun nombraj stamenoj (20–40). Ili povas aperi ĉu izole aŭ formante parojn el ruĝecaj burĝonoj. Povas aperi unuaj florburĝonoj kiam ankoraŭ estas fruktoj en la arbo. La ovaro derivas en berforma frukto en hesperidio kun ĝis 18 segmentoj. Ties semoj, kiuj eble mankas pro partenokarpio, estas pli malpli ovalformaj, blankecaj al flavecaj, centimetraj, neregule kaj laŭlonge kun sulkoj. La fruktoj dekomence estas malhelverdaj; en normalaj kondiĉoj (se ili ricevas sunradion), ili flaviĝas, dum plidikiĝas kaj pleniĝas je suko (se estas sufiĉa humideco en la grundo). Arboj povas produkti po du rikoltojn sezone (unu printempe kaj dua aŭtune).
Origino kaj disvastiĝo
Variaĵoj kaj produktado
La 'Eureka' estas kultivata la tutan jaron kaj abunde. Tiu estas tre ofta varo en superbazaroj, konata ankaŭ kiel 'Kvar Sezonoj' (Quatre Saisons) pro sia kapablo por produkti frukton kaj floroj samtempe la tutan jaron. Tiu variaĵo estas disponebla ankaŭ kiel planto por hejmaj produktantoj. Estas ankaŭ rozkolora variaĵo Eureka (Citrus × limon), kun verda kaj flava variegatigita ekstera ŝelo.
Malsanoj kaj parazitoj
La citronarbo survivas en medio de multinombraj virusoj, agresemaj, ĉefe tiuj kiuj apartenas al komplekso kiu kaûzas la malsanon nomatan Tristezo de la citrusoj. Rilate al la greftaĵo por malhelpi la virusojn, en la plimulto de la produktantaj landoj estas malpermesita aû malkonsilinda la uzado de la maldolĉa oranĝarbo (bigarado) Citrus aurantium kiel greftobazo. Rekomendindaj greftbazoj estas citranĝujo Troyer, kleopatra mandarinujo aŭ Poncirus trifoliata, rangpura lemonujo Citrus limonia,ĵambera limonujo Citrus jambhiri kiuj toleras aû ne multiplikas la Citrusan tristezan viruson. La arbidejaj entreprenoj devas grefti nur atestigitajn burĝonojn senigitajn el plej gravaj virusoj de la citrusoj.
Carrouges
Carrouges [ka.ʁuʒ] estas franca komunumo. Ĝi situas en regiono Normandio en departemento Orne en la nord-okcidento de Francio. Ĝi havas areon de kaj nombris 729 loĝantojn en 2011. Kodo laŭ INSEE estas 61074 kaj poŝta kodo 61320. Ĝi estas membro de komunumaro de komunumoj "Communauté de communes du Bocage Carrougien".
Margit Turková
Ŝi estas ano de la organizo OSIEK, en kiu ŝi prelegis pri Kei Kurisu kaj liaj tradukoj de la verkoj de Jaroslav Hašek (OSIEK-konferenco en Banská Štiavnica, 2017) kaj Respegulo de hungara historio en ĉeĥa literaturo (OSIEK-konferenco en Kondoroŝ, 2019).
Flago de la Filipinoj
Oficialaj fontoj deklaras ke la blanka triangulo signifas egalecon. La blua kampo por paco, vero, kaj justeco; kaj la ruĝa kampo por patriotismo kaj braveco. La ok sunradioj reprezentas la ok provincojn kiuj deklaris militan staton tuj kiam la unua ribelo estis iniciatita en la revolucio de 1896 por la sendependeco disde Hispanio, kaj metita sub militjuro fare de la kolonia registaro: Manilo, Kavito, Bulakano, Pampango, Nova Ekijo, Tarlac, Laguno (provinco), kaj Batangas. La tri steloj reprezentas la tri gravajn geografiajn dividaĵojn de la lando: Luzono, Bisajoj, kaj Mindanao.
La moderna dizajno el la filipina flago estis farita de ĝenerala direktoro Emilio Aguinaldo dum lia ekzilo en Honkongo en 1897. La unua flago estis kudrita de Marcela Marino de Agoncillo kun la helpo de sia filino Delfina Herbosa de Natividad (nevino de la gvidanto José Rizal). Ĝi estis elmontrita en batalo la 28-an de majo 1898.
George Topîrceanu
Biografio
George Topîrceanu naskiĝis la 21-an de marto 1886 al felisto Gheorghe kaj teksistino Paraschiva Topîrceanu el la urbo Sibiu.
Li vizitadis la bazan lernejon (1893—1895) en Bukareŝto kaj en la setlejo Şuici, kie liaj gepatroj loĝis dum iom da tempo. Poste (1898—1906) li lernis en la liceo «Matei Basarab kaj sankta Sava».
Rekrutigite, li partoprenas la bulgaran kampanion, kaj poste la Unuan mondmiliton, sed iĝas kaptita dum la unuaj tagoj en Tutrakan (1916) kaj restas en kaptiteco ĝis la jaro 1918. La sperto de tiuj du jaroj respeguliĝis en liaj verkoj.
Christian Declerck
Christian René Arthur DECLERCK naskiĝis la en Ostendo, Belgio, kie li vivis 25 jarojn. Li lernis Esperanton aŭtodidakte ekde 1954. En 1964 li transloĝiĝis al Antverpeno. Tra la jaroj aperis etaj kontribuoj (recenzo, eseeto, tradukita poemo, artikolo) en diversaj revuoj: Norda Prismo, Literatura Foiro, Fonto, Monato kaj La Gazeto.
En 2019 aperis ĉe FEL lia romano Kvin kverkoj kaj la sekvo. La verko temas pri Manuel Halvelik.
Strand (Norvegio)
Strand estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Rogaland. Fine de en la komunumo vivis.
Ordinara tadorno
La Ordinara tadorno (Tadorna tadorna) estas tadorno el la familio de Anasedoj kaj ordo de Anseroformaj. Ĝi estas disvastigata kaj komuna en Eŭrazio, reproduktanta ĉefe en moderklimataj kaj vintrantaj en subtropikaj regionoj; vintre, ili povas troviĝi ankaŭ en Magrebo. Ties scienca nomo devenas el keltaj radikoj kiuj signifas "makuleca akvobirdo", esence simile kiel ĉe la angla "shelduck".
Disvastiĝo kaj vivejo
Tiu estas birdo kiu reproduktiĝas en moderklimata Eŭrazio. Plej populacioj migras al subtropikaj areoj vintre, sed tiu specio estas de tre loĝantaj birdoj en plej okcidenta Eŭropo, krom movoj al preferataj ejoj por plumoŝanĝado, kiaj la Vadamaro en la norda marbordo de Germanio.
Șomușca
Loĝantaro
En 1992 ĝi havis 1666 loĝantojn (ĉanghungaroj).
Ordinara tadorno
Vivo, konduto
Tadornoj de okcidenta Eŭropo ne migras, tiuj de Skandinavio migras ĝis Nordafriko, tiuj de Centra Azio en Ĉinio kaj suda Azio.
Banano
La fruktoj ariĝas en grapolo kiu povas esti pli ol 1 m longa. La grapolo formiĝas de diversaj fruktaroj kiuj en kelkaj lingvoj oni nomas "manon", ĉar la fruktoj sidas sur ĝi kvazaŭ fingroj. Plej gravaj specioj estas (Musa sapientum, L.) kun multe da kulturataj varioj kaj la kuirbanano (M. parasidiaca) tiu ĉefe manĝata post kuirado aû fritado.
Frua kultivado
Fitolitoj eltrovitaj en Kamerunio datiĝantaj el la unua jarmilo a.K.E. ekkaŭzis ankoraŭ nesolvitan debaton pri la dato de unua kultivado en Afriko. Ekzistas lingvaj indikoj ke bananoj estis sciita en Madagaskaro ĉirkaŭ tiu tempo. La plej frua antaŭa indiko indikas ke kultivado okazis ne pli frue ol la malfrua 6a jarcento p.K. Estas probable, tamen, ke bananoj estis alportitaj almenaŭ al Madagaskaro se ne al la Orienta afrika marbordo dum la fazo de Malagasia koloniigado de la insulo el Sudorienta Azio ĉ.400 K.E.
Bananoj estis enkondukitaj al la Amerikoj de portugalaj maristoj kiuj alportis la fruktojn de Okcidenta Afriko en la 16-a jarcento. La vorto banano estas de okcidentafrika deveno, de la Volofa lingvo, kaj pasis al multaj eŭropaj lingvoj tra la hispana aŭ portugala.
Multaj sovaĝaj bananaj specioj ekzistas en Nov-Gvineo, Malajzio, Indonezio kaj la Filipinoj.
Chałupki
En la jaro 1818 Chałupki estis eligita el la bohumína majorato kaj ĝi estis aligita al distrikto Raciborski. En la jaro 1873 estis komencita konstruado de nova lernejo. En la jaroj 1847 – 1886 la vilaĝo havis konekton per fervojo kun Racibórz, Bohumín kaj pli poste kun Wodzisław Śląski.
Demecser
Demecser [demeĉer] estas urbo en Hungario en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Szabolcs-Szatmár-Bereg, iam en subregiono de Ibrány, nun en Distrikto Kemecse.
Banano
Moderna kultivado
En kelkaj landoj komerca disvastigado okazas per hista kulturado. Ĉi tiu metodo estas preferata, ĉar ĝi certigas senmalsanan plantado-materialon. Se oni uzas vegetajn partojn kiel suĉantojn por disvastigado, estas risko elsendi malsanojn (precipe la ruinigan panaman malsanon).
Utsira
Utsira estas komunumo de Norvegio. Ĝi apartenas al la departemento Rogaland. Fine de en la komunumo vivis.
12123 Pazin
12123 Pazin estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la elde la Observatorio de Višnjan en Kroatio.
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la urbo Pazin, en la centro de la istria duoninsulo kaj administracia centro de la provinco Istrio. La kastelo de Pazin, la plej granda burgo en Istrio, estas manciita en skibitaj dokumentoj de la jaro 983, kaj Jules Verne inspiriĝis de ĝi por sia romano Mathias Sandorf (1885).
Les Loges-sur-Brécey
Les Loges-sur-Brécey estas franca situanta en departemento Manche, regiono Normandio.
3083 OAFA
3083 OAFA estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la astronomoj de la Observatorio Félix Aguilar en la provinco de San Juan (Argentino).
Barra (Bahio)
Barra estas municipo en la brazila subŝtato Bahio, kiu havis 49.325 loĝantojn en 2010.
Japanaj regionoj
¹La gubernio Okinavo estas ofte konsiderata kiel apartena al la Kiuŝuo-regiono.
Henri Queffélec
Henri Queffélec (naskiĝis la en Brest, mortis la  en Parizo) estis franca verkisto kaj scenaristo. Li apartenis al la movado Renouveau catholique.
Biografio
Henri Queffélec estas la patro de la verkisto Yann Queffélec, prix Goncourt 1985 kun Les Noces barbares, de la pianisto Anne Queffélec kaj de la profesoro pri matematiko en la universitato de Lille I Hervé Queffélec.
František Vaněk
František VANĚK (naskiĝis 1884, mortis 1957) estis ĉeĥa esperantisto, kuracisto en Nová Role, verkis plurajn tradukojn kaj eldonis ilin ciklostile, preparis muzikajn programojn por kluboj.
Lakrimalo
La lakrimalo (os lacrimale) estas la plej eta kaj plej rompebla osto de la homa kranio. La osto estas parto de la orbito. Ĝi havas du surfacojn kaj kvar limojn.
Santa Cilia
Historio
Santa Cilia estis grava en la historia pasinteco.
Klement Urban
Al la klubo EK Praha li aniĝis en 1931.
Macuri
Macuri (japane: 祭り, aŭ 祭) estas japana festivalo rilata al ŝintoismo. Ili okazas en ĉiuj regionoj de Japanio, ĉefe dumsomere. Ili estas popolaj festivaloj, kiuj ebligas al la japanoj kuniĝi kun amikoj por gustumi specialaĵojn kaj spekti artfajraĵojn kaj revivigi la lokan folkloron.
Klin-Dmitrova altaĵo
Klin-Dmitrova altaĵo (Клинско-Дмитровская гряда) estas parto de Moskva altebenaĵo, kiu situas en norda parto de Moskva provinco en ĉirkaŭaĵoj de la urboj Klin kaj Dmitrov, de kiuj ĝi ricevis sian nomon.
Ilbesheim apud Landau
Ilbesheim apud Landau - germane Ilbesheim bei Landau aŭ pli formale Ilbesheim bei Landau in der Pfalz - estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Südliche Weinstraße ("suda vina vojo") de la federacia lando Rejnlando-Palatinato. Fine de la jaro la komunumo havis 0 loĝantojn.
Rende
Rende estas komunumo de Italio.
Alto Gállego
Krom la hispanan, oni parolas ankaŭ variaĵojn de aragona.
Josef Vích
Josef VÍCH (naskiĝis la 11-an de majo 1932 - mortis 17-an de marto 2015) estis ĉeĥa esperantisto, korusa operkantisto de Nacia teatro (Prago), kontribuis al artaj programoj de pluraj E-aranĝoj.
Josef Vaněček
En 1961 Josef Vaněček suferis grandan vundon de kruro post motorcikla akcidento. La postakcidenta stato estis senĉese malboniĝanta, pro kio li devis elteni dek operaciojn. Post nekonvena kuracado kaj nekonvenaj medikamentoj li subite dum du tagoj tute surdiĝis.
En 1985 dum resaniga restado en Hrabyně li fondis kune kun dudek interesatoj Esperanto-grupon, kiu poste iĝis bazo de sekcio de invalidoj kadre de ĈEA. Dum pliaj kvin jaroj la sekcio atingis nombron de 800 anoj.
Boletus edulis
Nobla boleto (Boletus edulis) estas fungo el la manĝeblaj fungoj. En pluraj landoj fungoj el la ĝenro boleto havas la renomon esti aparte valoraj kaj aparte bongustaj, iusence "aparte noblaj" ... ne nur la specio kiu eksplicite ricevis la nomon "nobla boleto". Latine edulis signifas manĝebla, kvankam, kiel jam notite, ankaŭ aliajn speciojn de boletoj estas rekomendite manĝi, kvankam ne senescepte ĉiujn.
Gusztáv Heckenast
Biografio
Gusztáv Heckenast frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li ekinstruis en 1945 en gimnazio. Baldaŭe li instruis en universitatoj en Szeged kaj Miskolc. En 1987 li doktoriĝis. Li ricevis premion Kossuth en 1949, en 1998 ankaŭ alian premion.
Melkado
Melkado estas la agado elpreni lakton el la laktoglandoj de animalo, tipe bovinoj (bovo), akvobubaloj, kaproj, ŝafoj kaj pli rare kameloj, ĉevaloj kaj azenoj. Melkado povas esti farita mane aŭ maŝine, kaj postulas ke la animalo estu tiam aŭ ĵuse graveda.
Letero al Diogneto
Letero al Diogneto aŭ Diognetletero estas eble la unua kristana apologetika verko, greklingva, eble datebla je la dua duono de la 2-a jarcento de anonima aŭtoro. .
Glenn Gould
Li pianoludis jam en aĝo de 3 jaroj, komponis en aĝo de 6. Li ekstudis en la Reĝa Muzika Konservatorio de Toronto en aĝo de 10 kaj finis la studadon en 1946. Li izolis sin tute en 1952 kaj laboris nur per magnetofono, elformis propran ludstilon (li tenis la kapon horizontale super la klavaro). Liaj prezentaj koncertoj okazis en 1955 en Novjorko kaj Vaŝingtono kun sukcesego. Post tio li subskribis kontrakton pri sondisko-registro. La sonregistaro el ludoj je J. S. Bach (Goldberga variaĵaro) (1956) estis tre propulara.
Eksteraj ligiloj
The Glenn Gould Archive Oficiala deponejo de la arĥivoj de Glenn Gould
Doel
Doel estas aliĝinta komunumo de la belga komunumo Beveren en Orienta Flandrio. Ĝi situas je la riverbordo de la rivero Skeldo.
Planoj el la 60aj jaroj
La unuaj planoj por havena ekspansio je la maldekstra riverbordo de la Skeldo datiĝas el 1963 kaj antaŭvidis la forigon de ĉiuj skeldaj polderoj kaj Doel por havenaj dokoj kaj industriaj terenoj. En 1968 en la vilaĝo ekvalidis konstrumalpermeson. Pro la ekonomia refalo la ekspansiaj planoj estis grandparte nuligitaj.
En 1969 oni 1km norde de la vilaĝo konstruis nuklean centralon. Ĝi konsistas el kvar reaktoroj de ĉ. 170m da alteco. Doel I oni ekuzis en 1974, Doel II en 1975, Doel III en 1982 kaj Doel IV en 1985.
Planoj el la 90aj jaroj
En 1995 administrantoj de la Flandra Regiono sciigis pri planoj krei novan konteneran dokon iom sude de Doel: la Deurganckdoko. La efektivigo de tiuj planoj starigis demandojn pri la viveblo de la vilaĝo. En 1997 fondiĝis la agokomitato Doel 2020. Konataj personoj kiel eks-senatoro Ferdinand De Bondt kaj filmfaristo Frank Van Passel sin engaĝis en la protestoj. Malklaraj politikaj decidoj kaj juraj mistrafoj serioze malrapidigis la konstruon de la Deurganckdoko kaj kreis plurjaran malcertecon pri la estontecto de la vilaĝo.
Bazilo Polenov
Post fino de lernado en petrozavodska gimnazio en 1863 Bazilo eltenis enirekzamenon kaj komencis sian studadon en peterburga universitato en la natura fakultato. Samtempe li kiel volontulo vizitis Imperiestran Akademion de Belaltroj, kie lia profesoro estis Paŭlo Ĉistjakov. En 1869 pro pentraĵo “Hiobo kaj liaj amikoj” Polenov gajnis la malgrandan oran medalon. Ekde 1868 li ŝanĝis sian fakon kaj daŭrigis studadon en la jura fakultato de la universitato, kiun li sukcese finis en 1871 kiel juristo. Samjare Polenov gajnis la grandan oran medalon de Akademio pro sia verko “Kristo revivigas filinon de Jairus”.
Denunco
Denunco estas ago de denuncanto, do sciigo al estro, policano, juĝisto, aŭ al la publiko, pri ies kulpon aŭ krimon.
La denunco povas esti deklarita al juĝisto, al aŭtoritato aŭ ĝenerale al la publiko, ekzemple dum intervjuo aŭ pere de letero al gazeto.
Fidenunco
La fi-denunco estas denunco farita de homo, mem restante kaŝita, kun la celo damaĝi la denuncitan personon en la senco: kalumnii, diskrediti, misfamigi. Ju pli totalisma la ŝtato, des pli granda la risko / damaĝo al la denuncito.
Branto
Sistematiko
Oni konas 6–8 vivantajn speciojn de Nigraj anseroj. Aldone, oni priskribis specion el restaĵoj de subfosilioj troviĝintaj ene Havajo, kie ĝi ixgis formortinta en prahistoriaj tempoj. Alia nepriskribita prahistoria specio el Havajinsulo de Havajo estis ege granda kaj nefluga; ĝi estas provizore atribuita al tiu genro ĉar estas tre pekuliara. Ĝi estas preskaŭ certe ke almenaŭ alia specio de tiu genro atendas malkovron en la Havajinsulo, konsiderinte la fakton ke oni trovis almenaŭ unu specion de la genro Branta en ĉiu granda Havaja insulo, kaj ke oni ne serĉis restaĵojn de tiaj birdoj intence en la Havajinsulo (sed vidu sube).
Krzyżanowice
Ekde la jaro 1973 Krzyżanowice estas sidejo de oficejo de aŭtonomio de la komunumo kaj ekde la jaro 1998 estas en la vilaĝo gimnazio.
Ernest Jones
Alfred Ernest JONES (1a de januaro 1879 – 11a de februaro 1958) estis kimra neŭrologo kaj psikoanalizisto. Li estis dumviva amiko kaj kolego de Sigmund Freud ekde ilia unua kunsido en 1908, kaj li iĝis lia oficiala biografiisto. Jones estis la unua anglo-parolanta praktikanto de psikoanalizo kaj iĝis ĉefa reprezentanto en la angla-parolanta mondo. Kiel Prezidanto de kaj la Internacia Psikoanaliza Asocio kaj de la Brita Psiko-Analiza Societo en la 1920-aj kaj 1930-aj jaroj, Jones plenumis formigan influon en la establo de iliaj organizoj, institucioj kaj publikaĵoj.
Kaskantyú
Historio
La unua mencio devenis el 1456 en formo Kachkanchiv. Tiam ĝi estis vilaĝo de kumanoj. Post la turkoj senfina vico da farmoj formiĝis. Páhi naskiĝis en 1853 havanta la kampojn ankaŭ de estonta Kaskantyú. Tamen la vilaĝdomo troviĝis en la nuna Kaskantyú ĝis 1907. Fine Kaskantyú en 1949 forlasis Páhi kaj renaskiĝis Kaskantyú.
Zimbabvaj blankuloj
Zimbabvaj blankuloj (aluditaj ankaŭ kiel Rodeziaj blankuloj, aŭ eĉ simple kiel Rodezianoj ) estas homoj el la sudafrika lando Zimbabvo kiuj identiĝas kiel blankuloj. Laŭ terminoj de lingvo, kulturo kaj historio, tiuj Zimbabvanoj de eŭropa etna origino estas dividitaj inter anglalingvanoj descendantoj de britaj kaj irlandaj setlantoj, afrikansaparolantaj descendantoj de afrikaneroj el Sudafriko, kaj tiuj descendaj el grekoj kaj portugaloj.
Júnez (Zaragozo)
Geografio
Júnez situas en la aragona regioneto Cinco Villas; ĝia distanco ĝis la centra placo de la vilaĝo Luna estas proksimume 10 km laŭ la plej bona vojo. Estas eble veturi tien sur tera montara vojo. Ĝia meza alteco estas 556 m super la nivelo de la maro kaj la senhoma vilaĝeto estas ĉefe ebena.
1482 Sebastiana
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.
Kastelo Teleki-Degenfeld (Szirák)
Kastelo
La kastelo estas brikoforma, laŭ la simetria fasado duetaĝa. Tamen en la fonaj anguloj aliĝas po unu kuboformaj bastionoj kun mansardoj. Estas po unu teretaĝaj aloj rektangule al la kastelo. La kastelo, aloj kaj la strato fermas ornaman ĝardenon. Resume estas 27 hotelĉambroj. restoracio kaj aliaj komunaj ĉambroj. Sub la kastelo ekzistas neuzitaj mezepokaj keloj. Laŭ la fasado malsupre estas serio de arkadoj, ili plene reliefas.
Anthony Eden
Eden helpis pacigi en 1954 pri la anglan–iranan naftokrizon, kaj la krizon inter Italio kaj Jugoslavio pri Triesto. Li helpis ankaŭ paciĝon en Hindoĉinio kaj establi la militaran organizon SEATO, parto de la Okcidenta Bloko.
Laborkolektivo de biciklemaj urboj kaj komunumoj en Nordrejn-Vestfalio
La Laborkolektivo de biciklemaj urboj kaj komunumoj en Nordrejn-Vestfalio (AGFS) estas regiona ligo de komunumoj, urboj kaj distriktoj en la Germana federacia lando Nordrejn-Vestfalio, kiu sekvas la celon, atraktivigi la urbojn per optimumaj kondiĉoj por enurbaj movebleco, provizo kaj ripozo.
Božena Vlčková
Tra via vivo ore glimas labor' por lingvo tuthomara, pro ĝi ni amas kaj estimas vin, jubileantino kara, portanta hare aĝan blankon.
Sallent de Gállego
Sallent de Gállego [saLJENT deGAljego] (en aragona Sallén de Galligo aŭ Sallent de Galligo​) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio​, en la nordokcidento de la komarko Alto Gállego (kies ĉefurbo estas Sabiñánigo) apartenanta al la nordo de la Provinco Huesko (regiono Aragono). En la loĝloko, krom la hispanan, oni parolas variaĵon de la aragona lingvo uzitan en la okcidentaj Pireneoj.
Aktuale la municipo Sallent de Gállego enhavas la jenajn loĝlokojn: Sallent mem, Formigal, Portalet, Lanuza, Escarrilla, Tramacastilla de Tena kaj Sandiniés.
Persona non grata
La termino persona non grata (latine „persono ne dezirata“ aŭ „persono ne bonvena“; ankaŭ persona ingrata; itale: persona non gradita) estas priskribo por ano de la diplomata servo de ŝtato, kies oficiala restado en gastiga lando ne plu estas tolerata de la registaro de tiu gastiga lando, kaj kiu do ene de limigita tempo devas elvojaĝi. Malo de tio estas la terminoj persona grata (persono bonvena) respektive persona gratissima (persono tre bonvena), per kiu estonta gastiga lando deklaras bonvenigi homon kiel estonta diplomato en tiu lando, kaj permesi la enveturon.
Uzo en Esperantio
Aparta grupo de esperantistoj, ĝenerale konata kiel Esperanta Civito, establis liston de "persona non grata", ŝajne celanta malebligi aniĝon al ĝi de homoj, kiuj ne volas aniĝi al ĝi. En tiun liston oni enskribis kvar nomojn: S-ro László Szilvási (en 1999), S-ro Kalle Kniivilä (en 2005), S-ro Jorge Camacho Cordòn (en 2017), S-ro Lee Miller (en 2021).
Lingua Eurana
La lingvo celas havi pli naturan gramatikon kaj pli maturan vortfaran sistemon ol Esperanto havas. Krome, Lingua Eurana estu nur eŭropa kaj ne monda lingvo.