cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
19129 Loos
19129 Loos estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť apud České Budějovice, en tiama Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).
Chełm
Chełm (beloruse, ukraine, Холм) estas urbo en la administra provinco Lublinio en orienta Pollando. Ĝi estas urbo kun rajto de distrikto (eksterdistrikta urbo): tamen ĝi funkcias kiel administra centro por la samnoma distrikto Chełm, kiu ĉirkaŭas la urban komunumon. En en la urbo vivis.
Provinco Targoviŝte
La provinco Targoviŝte [Tărgoviŝte] (Област Търговище; vidu la artikolon oblasto) - situas en la nordoriento de Bulgario. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 139,000 homoj, el kiuj pli-malpli 30 procentaĵoj vivas en la administra centro Targoviŝte. La provinco kovras areon de kvadrataj kilometroj kaj konsistas el 5 municipoj. Veturiloj registritaj en ĝi rekoneblas per la regiona aŭtokodo T.
Morteratsch-Glaĉero
Turismo
En printempo oni povas sur Morteratsch-Glaĉero skiado. De la monta haltejo de la Diavolezza-Aertelefero por skiantoj bone veturebla skivojo pasas la glaĉeron malsupren al la gastejo Morteratsch. Dum la 10-kilometra malsuprenveturado oni pasas altecdiferencon de 1100 m. La malsuprenveturado, kiu ofertas dum bela vetero al la skianto mirindan panoramon tra la glaĉero kaj la valo daŭras inter unu kaj du horoj. La stacidomo Morteratsch de la Retia Fervojo iam situis ĉe la frunto de Morteratsch-Glaĉero. Ĉar la glaĉerlango intertempe retiriĝis 1800 metrojn, ĝi hodiaŭ ne plu videblas ek de la stacidomo.
Ajbak
Ajbak situas proksimume 240 kilometrojn norde de la urbo Kabulo kaj 60 kilometrojn  okcidente de la urbo Baglan, 960 metrojn super la marnivelo. La urbanoj aparte produktas kaj vendas tritikon, migdalojn kaj pistakojn. La urbo estis fondita jam en la antikva epoko kaj iĝis grava centro en la regno Baktrio, je la tiutempa nomo Eukratidia. En la 4-a kaj 5-a jarcentoj ĝi estis grava centro de budhismo.
Mjeŝko la 3-a (Pollando)
Mjeŝko la 3-a la Maljuna (ĉ. 1126/27 – 13a de Marto 1202), de la Piasta dinastio, estis Duko de Granda Pollando el 1138 kaj Grand-Duko de Pollando, kun interrompoj, el 1173 ĝis sia morto.
Triumfa kolono
Ekzemploj
Konata triumfa kolono estas la "kolono de venko" en Berlino. Aliaj (iamaj) triumfaj kolonoj troviĝas (troviĝis) en Hamburg-Altona, en Hakenberg kaj en Siegburg. En Romo ekzistas la triumfa kolono de Antonio, en Parizo la kolono sur la Place Vendôme, en Bangkoko la Victory Monument (Monumento de la Venko).
Trinombro
Trinombro aŭ trialo estas gramatika nombro ekzistanta en tre malmultaj lingvoj de la mondo. Ĝi signas tri objektojn de sama speco kaj inter la vivaj lingvoj aparte troveblas en la aŭstralia lingvaro kaj la aŭstroneziaj lingvoj. Ekzemple ĝi ekzistas en la pronoma sistemo de la lingvo Sursurunga, parolata de ĉirkaŭ 3000 homoj sur la insulo Nov-Irlando de Papuo-Nov-Gvineo.
Dolná Streda
Historio
La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1283. Tiam la kampoj apartenis al ĉefepikopejo de Esztergom. En 1312 preskaŭreĝo Mateo Csák (ĉAk) bruldetruis la vilaĝon. La sama okazis en 1553 fare de turkoj. En 1571 la vilaĝo iĝis kampurbo kaj ankaŭ biencentro de la eklezio. En 1910 loĝis tie 1478 da homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Galanta, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 la vilaĝo apartenis al la sendependa Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1304 da homoj, (1227 slovakoj, 46 ciganoj, 15 hungaroj, 12 ĉeĥoj).
Maurycy Orgelbrand
Vivo
Entombigita en la Tombejo Powązki en Varsovio.
Sosnowiec
Iom pri la urbo
Sekva loko sur la promena vojo tra Sosnowiec estas baroka rezidejo de la Palaco de Schön-familio (legu: Ŝen), en kiu estas instalita muzeo. Per originaleco ravas la ĉefa vestiblo kaj ŝtuparo gvidanta al unua etaĝo de la Palaco, kun tie troviĝantaj admirindaj vitraloj. Valoras ekvidi ankaŭ arbojn kreskantajn en la loka parko. Spertuloj distingas ĉi tie vere interesajn plantaĵojn importitajn el la tuta mondo. Parko estas ankaŭ preferata promenejo de sosnowiec’anoj.
Historio de la urbo
En la sama jaro alvenis la mondon plej fama poste loĝanto de la urbo – Jan Kiepura, unu el la plej mondfamaj tenoroj. Malgraŭ ke li ne loĝis longe en Sosnowiec, li neniam kontestis sian naskiĝlokon. Eĉ estinte ĉe zenito de sia fameco kaj populareco ĉiam ripetadis, ke li estas “knabo el Sosnowiec”.
Urba blazono estis projektita de urba arkitekto Stefan Wyszewski (aŭ Byszewski) (legu: Biŝevski), kiu (la blazono) en neŝanĝita formo funkcias ekde la jaro 1904. Dinamika disvolviĝo de la urbo estis bremsigita de la Unua Mondmilito. Dum la militaj operacioj kaj okupacio dertuitaj estis multaj industriaj entreprenoj kaj minejoj. Sosnowiec’anoj tuj post liberiĝo aktive sin engaĝis en helpoakcion por loĝantoj de Silezio dum ĉiuj tri Sileziaj Ribeloj. Ĉi tie troviĝis postenoj de spionagentejoj, varbagentejoj kaj punktoj de armilo-, municio kaj instrumentara transĵetado. En Sosnowiec fondiĝis Helpo-Komitato por Suprasilezianoj, funkciis ribela stabo, hospitaloj kaj eĉ oni eldonis gazetaron.
Schön–palaca-parka komplekso
Wilhelm-palaco
Klubo al Jan Kiepura
Oni sukcesis realigi ambician intencon: invitadon de altklasaj artistoj kaj muzikaj ensembloj. La klubo fariĝis konata sur mapo de pola muzika vivo. Volonte alvenas tien plej renomaj muzikartistoj, voĉistoj kaj aktoroj. La Klubo gastigis interalie artistojn kiel: Vlastimil Brodský (legu: Brodski), Konstanty Andrzej Kulka (legu: Andĵej), Piotr Paleczny (legu: Paleĉni), B. Morka, A. Zdunikowski (legu: Zdunikovski), Wojciech Młynarski (legu: Vojcjeĥ Mŭinarski), Grzegorz Turnau (legu: Gĵegoĵ Turnaŭ), ĉu ensemblojn: „Sub Budo“, „Myslovitz“ (legu: Mislovic), „Larmoj“ aŭ „Kelo sub Ŝafoj“. Pro granda populareco ĝojas ankaŭ organizataj ekde la jaro 1995, internaciaj turniroj de sportaj kaj partneraj dancoj. En la Klubo aktivas: – ensemblo de moderna danco kaj kuraĝigistinoj „Skandal“ – studio de sporta partnerdanco „Kiepura“ – voĉa-danca ensemblo „Kiepurki“ En riĉa oferto de la Klubo ĉiu trovos ion interesan al si. Gvidataj estas okupoj pri: jogo, instruado pri ludo sur instrumentoj, okupoj dancaj (partnera kaj moderna danco) kaj vokalaj, ritmikaj kaj plastikistaj. Dinamike aktivas sekcioj: ŝaka kaj ŝarada. Altnivela instruado de angla lingvo kaj favora prezo kaŭzas, ke la okupoj estas bone taksataj.
Esperanto en Sosnowiec
PL-42-210 Sosnowiec, en la sidejo de NRO (Ne-Registaraj Organizaĵoj) (Tel.: +48 604 471 480 ; jerzy.walaszek@wp.pl (vicprezidanto de EDE-Pollando), aŭ +48 607 659 404 (prezidanto de EDE-Pollando)
Dubová (distrikto Pezinok)
Historio
La unua mencio okazis pri la kampoj en 1113, pri la vilaĝo en 1287. La turkoj okupis ĝin en 1540. Poste la vilaĝo senhomiĝis, baldaŭe rifuĝintaj kroatoj refondis ĝin. Denova refondo okazis en 1590. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis Dubova, poste la vilaĝo ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Cserfalu 779 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony (reĝa departemento), al distrikto de Szenc, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Dubová 860 homoj, (850 slovakoj).
NGC 216
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Olivvosta turdo
La Olivvosta turdo (Zoothera lunulata), estas birdospecio membro de la grupo de Aziaj turdoj, genro ene de la granda familio de Turdedoj, sed kiu troviĝas ĉefe en sudorienta Aŭstralio kaj Tasmanio. Ili estas mezgranda ĉefe insektomanĝantaj turdoj, kiuj estas el 27 al 29 cm longaj, averaĝe ĉirkaŭ 28 cm kaj 100 g.
Tiu turdo estas el bruna al olivbruna, kun blanka ĉirkaŭokula ringo kaj nigraj strietoj en dorso, pugo kaj kapo. La subaj partoj estas pli palaj, kun malhela skvameco, kaj la flugiloj havas malhelan strion laŭlonge de la subo. La nomo devenas de la fakto ke en vosto ne estas nigra striado kaj tiele la ĝenerala olivbruna koloro estas pli evidenta.
Étray
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
27330 Markporter
27330 Markporter estas tre malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Ahbach (Ahr)
Medio
La akveja kvalito estas ĝis Oberehe-Stroheich meze ŝarĝita kaj sube de tiu volaĝo apenaŭ ŝarĝita.
Mülchi
Historio
La unua dokumenta mencio de Mülchi datiĝas el la jaro 1302 kiel Mulnhein. Verŝajno Mülchi dum mezepoko apartenis al la Grafoj de Kiburgo-Buchegg. Dum la 14-a jarcento diversaj bernaj civitanoj posedis bienojn en Mülchi. En la jaro 1488 Berno akiris parton de la malalta jurisdikcio. La ceterajn tribunalajn rajtojn ĝi akiris de la Monaĥejo Interlaken. La supera jurisdikcio apartenis al la Grafoj de Kiburgo kaj en la jaro 1406 transiris al berna kampartribunalo Zollikofen. En la jaro 1803 Mülchi estis atribuita al la distrikto Fraubrunnen, kaj ek de la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la administra distrikto Berno-Mezlando.
Magdalenaj insuloj (Senegalo)
La Magdalenaj insuloj aŭ foje: Serpentaj insuloj (Îles de la Madeleine) estas malgranda arkipelago de 4,5 km² ĉe Dakaro (Senegalo).
Muzika altlernejo
Muzika altlernejo (aŭ altlernejo por muziko) estas instruinstituto por muzikaj profesioj. En Germanio ili estas samrangaj kun arta altlernejo.
George Dalgarno
Dalgarno estis ankaŭ interesata pri filozofia planlingvo kaj proponis planlingvon nomatan Ars Signorum en 1661.
Unurela fervojo
Germanio
En la germana urbego Dortmund ekzistas unurela fervojo ĉe la universitato.
Norda interliga fervoja ponto
Historio
La ponto pretiĝis en 1896. En 1944 dum sieĝo de Budapeŝto ĝi detruiĝis, poste en 1945 la Ruĝa Armeo konstruis provizoran ponton, en 1955 nova ponto konstruiĝis. En 2008 la ponto estis plene renovigita. La permesata rapideco estas 80 km/h.
Britta Heidemann
Ŝi konatiĝis kun la skermado en aĝo de 14 jaroj, antaŭe ŝi estis sukcesa malpeza atletino kaj naĝistino. Ŝi partoprenis ĝis 2000 ankaŭ en moderna kvinbatalo, okupiĝis ekde fino de 2000 precipe pri skermado. Sekvajare, ŝi akiris jam internaciajn titolojn.
Morašice (distrikto Svitavy)
Municipo Morašice situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 6 km okcidente de urbo Litomyšl. Vivas ĉi tie.
Einar Adamson
Post la dua mondmilito la 19-an de novembro 1946 li fondis kune kun finno Niilo Kavenius kaj dano R. G. Nielsen la Tutmondan Esperantistan Ĵurnalistan Asocion.
Dunombro
Apero
En la plej multaj lingvoj, kiuj konas dunombron, ĝi uziĝas precipe por nature paraj aĵoj, ekzemple por la paraj korperoj kiaj brakoj, kruroj, oreloj, okuloj, renoj ktp. aŭ ekzemple por ŝuoj, iloj kun du simetriaj partoj (tondilo aŭ tranĉiloj) aŭ geedzoj. Se la nombro de objektoj aŭ personoj kontraŭe nur hazarde estas du, ofte ozatas la normala multenombro.
Ĉeĥa lingvo
Plia ekzemplo estas de formo de la numeralo dvě stě (ducent) anstantaŭ dvě sta kaj la deklinacio de la numeralo dva (du) en la instrumentalo de multenombro dvěma. La lasta distingiĝas de la formado de la instrumentalo de multenombro de pliaj numeraloj je -mi kiel třemi (tri) kaj čtyřmi (kvar).
Žďárské vrchy
Křivý javor
Křivý javor (824 m s. m.) - la verto estas arbarriĉa sen panoramo.
Suchý kopec
Suchý kopec (Seka monteto) (815 m s. m.) - la verto estas arbarriĉa sen panoramo.
Lisovská skála
Lisovská skála (Lisovská roko) (801,7 m s. m.) estas okcidenta antaŭsupro de Křoviny. La verton kreas gnejsa roko, kiu estas natura memoraĵo.
Tisůvka
Tisůvka (Tisůvka monteto) (800,3 m s. m.). Sur la supro troviĝas gnejsa roko, kiu estas natura memorindaĵo. La verto estas arbarriĉa sen panoramo.
Mark O'Toole (episkopo)
Episkopeco
En homilio dum la Marstela Meso por maristoj de la 25-a de septembro 2014 en la Katedralo de Plymouth, O'Toole esprimis, ke li sentas ligon kun la misio de la Apostoleco de la Maro, katolika bonfara organizo kiu liveras pastran kaj praktikan helpon al ĉiuj maristoj. Li atribuis ĝin al tio, ke lia avo estis ia maristo kaj fiŝkaptisto posedanta propran ŝipeton kaj perlaboranta sian vivon en komerco apud la okcidenta marbordo de Irlando.
1423 Jose
Malkovro
Ĝi estis malkovrita la de la astronomo Joseph Hunaerts elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de "Giuseppina", june mortinta filino de la itala astronomo kaj matematikisto Emilio Bianchi
Strzelin
Strzelin (ĝis 1945 germane Strehlen, prononco ) estas urbo en la provinco Malsupra Silezio de Pollando. Fine de en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Strzelin.
Glamour
Glamour estas porvirina gazeto publikigita de la grupo Condé Nast. Fondita en 1939 en Usono, ĝi estis origine nomita Glamour of Hollywood. La titolo rilatas al la usona vorto, kies signifo estas glamuro.
Adasismo
sed skribu: „Etaj birdoj bele kantis,
nur pri senpovo, aŭ maldiligento
Hindustano
Hindustano (हिन्दुस्तान ; ; IAST:  ; [ɦɪnd̪ʊˈst̪aːn]; ;) estas ofta geografia termino por la norda/nordokcidenta Hindia subkontinento.
Fuans
estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Doubs, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo (Bourgogne-Franche-Comté, prononco []) kaj en la historia regiono Franĉkonteo. Laŭ la stato de la jaro en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Pontarlier (france arrondissement de Pontarlier), la centra kaj suda parto de la departemento, kaj al la kantono .
Poezio
Aŭtoro de poezio nomiĝas poeto aŭ versisto. Foje la vorto uziĝas en la signifo de homo kun grandaj povoj de imago kaj lingva esprimado. La vortplekto Mizera poeto parolas iomete ŝerce pri homo kun altaj aspiroj sed sen sufiĉaj materiaj rimedoj. La alegoria atributo de la poeto estas Pegazo - ĉevalo kun flugiloj. En la historio la unuaj poetoj esprimis sin kantante, kiel ankoraŭ hodiaŭe okazas en Brazilo.
Por la antikva poezio estis tipa la pieda verso aŭ libera verso, por la mezepoka ĝis romantika poezio la rimo; la moderna poezio denove revenas al la libera verso sed eksperimentas ankaŭ per la antikvaj formoj, donante al ili novajn signifojn ofte stilrompemaj.
Grekio
En sia verko Respubliko, Platono starigas tri tipojn de «poezio» aŭ subĝenroj: la imita poezio, la neimita poezio kaj la eposo. Ĉar la literatura pripensado de Platono troviĝas en la interno de alia multe pli amplaksa, de metafizikaj dimensioj, la kriterio uzata de la greka filozofo por starigi tiun trioblan distingon ne estas literatura, sed filozofia. Platono dekomence priskribas la teatran kreadon, nome teatro, kiel «imita poezio» ĉar la aŭtoro ne parolas sianome, sed paroligas aliulojn; li priskribas, siaflanke, kiel «neimita poezio» tiun verkon kie la aŭtoro ja parolas sianome, alude precize al ditirambo, nome religia kompono honore de Dionizo; kaj laste, starigas trian tipon de poezio en kiu la voĉo de la aŭtoro miksiĝas kun tiu de aliaj, nome la roluloj, kaj tie estas la eposo.
Aralar
Aralar naskiĝis en la 1990-aj jaroj de kritika tendenco ene de Herri Batasuna (HB) kaj Euskal Herritarrok (EEH), kondukita de Patxi Zabaleta. La tendenco havis sian ĉefan bazon en Navaro.
46392 Bertola
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la itala astrofizikisto Francesco Bertola, profesoro pri astrofiziko, direktoro de la Departemento de Astronomio de la Universitato de Padovo kaj spertulo pri galaksiaj strukturo kaj dinamiko. En 1962 li malkovris novan tipon de supernovao nun konata kiel tipo Ib. Li ankaŭ verkis plurajn librojn pri la historio de la astronomio.
Poezio
Piedoj
En klasika (precipe latina kaj greka) poetiko piedo estas la plej malgranda parto de verso, kiu estas ritme aŭtonoma, la elemento de la metriko. Oni distingas ekzemple inter jenaj piedoj:
Vazirabad
Vazirabad aŭ Vazirurbo (وزِيرآباد estas industria urbego en provinco Panĝabo (Pakistano), en kantono de Guĝranvalo, kie Vazirabad estas sidejo de la samnoma distrikto.
Historio
Vazirabad estis supozeble fondita fare de ĥano Vazir en la 18-a jarcento. En 1809 ĝi estis okupita kaj oni konstruis plene novan urbon kun larĝa bazaro kaj flankaj stratoj. La municipo estis kreita en 1867.
Loĝantaro
La loĝantaro plialtiĝis preskaŭ trioble inter 1972 kaj 2017. Inter 1998 kaj 2017 la meza jara kresko estis 1.9%, malpli alta ol la nacia mezumo (2,4%).
Petersbach
(jen france, origine germane kaj alemane, prononco ) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bas-Rhin, en la historia kultura regiono regiono Alzaco kaj la nuna administra regiono Grand Est ("Granda Oriento"). Fine de en la komunumo vivis.
Universitato de Picburgo
La universitato evoluis al la Western University of Pennsylvania (Okcidenta Universitato de Pensilvanio) per ŝanĝo de ties patronaro en 1819. Post survivo de du detruaj incendioj kaj variaj relokigoj en la areo, tiu altlernejo moviĝis al sia nuna loko en la kvartalo Oakland de la urbo kaj estis renomita al Universitato de Picburgo en 1908. Dum la plej granda parto el sia historio Pitt estis privata institucio, ĝis ĝi iĝis parto de la Commonwealth System of Higher Education en 1966.
La Universitato de Picburgo estas unu el la 62 membroj de la Asocio de Amerikaj Universitatoj, ĝi estas unu el la universitatoj, kies elspezoj pri esplorado estas la plej altaj kaj ĝia lernejo pri sano estas metita kiel unu el la dek usonaj esplorinstitucioj, kies elspezoj pri sano estas la plej alta, ĉar ĝi investas 430 milionoj da dolaroj en biomedicinaj kaj medicinaj sciencoj ĉiujare. La Universitato de Picburgo kaj ĝia Lernejo de Medicino estas proksime rilataj al la Universitato de Picburgo Medicina Centro, gvida akademia medicina centro kie la plej multaj organtransplantoj en Usono estas faritaj. Tio rezultigis la Universitaton de Picburgo havantan ĉefrolon en stamĉelesplorado, defendo kontraŭ biologia terorismo kaj hista inĝenierado.
Mureșeni
Mureșeni [mureŝenj] (hungare: Meggyesfalva [medjeŝfalva]) estas vilaĝo en Rumanio proksime de Târgu Mureș. Ĝi apartenas al la urbo Târgu Mureș.
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1262 loĝantojn (rumanoj, hungaroj), en 1992 970 (75 % rumanoj).
Béla Kálmán
Biografio
Béla Kálmán frekventis gimnazion en Szombathely, universitaton en Budapeŝto, sed helpe de stipendio li lernis ankaŭ en Estonio. Dum la 2-a mondmilito li instruis en tiam hungara urbo Érsekújvár (nuntempa Nové Zámky en Slovakio), sed en 1944 li soldatiĝis, fine li estis militkaptito en Sovetunio. Li povis hejmenveni nur en 1947, poste li laboris en universitato en Budapeŝto. En 1949 li eklaboris en lingva instituto de MTA. Inter 1952-1984 li estis katedrestro en universitato de Debrecen. En 1958 li studvojaĝis al Sovetunio, en 1964 li estis gastoprofesoro en Helsinko. Li okupiĝis precipe pri finn-ugra lingvaro. Li ricevis suomian premion en 1957.
Sándor Sombori
Biografio
Sándor Sombori abiturientiĝis en Braŝovo kaj li havigis al si diplomon pri hungara-franca lingvoj en Universitato Kolozsvár en 1943. En 1943–44 li instruis en Kluĵo kaj Csíkszereda, ekde 1945 en Sfântu Gheorghe. Inter 1956 kaj 1969 li estis la drmaturgiisto de la loka teatro. Li pensiuliĝis en 1982.
(13338) 1998 SK119
(13338) 1998 SK119 estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la 26-an de septembro 1998 en la kadro de la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
Budhana krizo
La budhana krizo estis periodo de politikaj kaj religiaj streĉiĝoj en Suda Vjetnamio de majo 1963 al novembro 1963 markita per sinsekvo de subpremaj agadoj fare de la Sudvjetnama registaro kaj aktivado de civila rezisto, direktita ĉefe de budhismaj monaĥoj.
Edgar (opero)
Notitaj arioj
Akto 2a
19130 Tytgat
19130 Tytgat estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.
NGC 220
NGC 220 (alia indiko — ESO 29-SC3) estas malfermita stelamaso en konstelacio Tukano.
Mario Rigoni Stern
Mario Rigoni Stern,  naskiĝinta la en Asiago, en la provinco de Vicenza, en Veneto, mortinta la, estas unu el la plej gravaj italaj verkistoj de la dua duono de la 20-a jarcento. Li apartenis al la etna malplimulto de la cimbroj kaj estis veterano de la dua mondmilito.
Verkoj
La sekva listo enhavas la verkojn de Mario Rigoni Stern publikigitajn en la itala. De kelkaj el ili, ekzistas la traduko en pluraj lingvoj sed ĝis nun neniu estis tradukita al Esperanto
Julian Yacoub Mourad
Julian Yacoub Mourad, naskiĝinta kiel Jacques Mourad (naskiĝis la 28-an de junio 1968 en Halepo, Sirio) estas monaĥo, pastro de la siria katolika eklezio kaj ĉefepiskopo de Homs, konfirmita la 7-an de januaro 2023 de la papo Francisko. Krom la sirian, li parolas la araban kaj la francan kaj scias iom la italan kaj la anglan.
Chino Valley (Arizono)
Chino Valley (Ĉino Valo) (/ˈtʃiːnoʊ/ CHEE-noh) estas urbo en la kantono Yavapai en centra Arizono, Usono. Laŭ censo de 2020, Chino Valo havis 13 020 loĝantojn.
Metropola regiono Munkeno
Laŭ nombro de loĝantoj, la plej grandaj urboj de la teritorio estas Munkeno (München), Aŭgsburgo (Augsburg), Ingolstadt, Landshut kaj Rosenheim.
Tufogarolo
La Tufogarolo (Cyanocorax dickeyi) estas specio de birdo el la familio de korvedoj. Ĝi estas endemia en eta parto de Okcidenta Patrinmontaro, nome en la meksikaj subŝtatoj Sinaloo kaj Durango.
Steleo de Gwanggaeto
La steleo ankaŭ fariĝas fokuso de ŝanĝiĝantaj naciaj rivalecoj en Orientazio manifestita en la interpretoj de la surskribo de la steleo kaj la loko de regno de Kogurjo en modernaj historiaj rakontoj. Preciza kopio de la Gwanggaeto-steleo staras sur la grundoj de Milita Memorigejo de Seulo kaj la frotitaj kopioj faritaj en 1881 kaj 1883 estas en Ĉinio kaj en la Nacia Muzeo de Japanio.
Paulden (Arizono)
Paulden estas censa loko en la kantono Yavapai en centra Arizono, Usono.
Batalo en Sunda markolo
La Batalo en Sunda markolo estis marbatalo de la Pacifika Fronto en la Dua Mondmilito en la Sunda Markolo inter la insuloj Javo kaj Sumatro. En la nokto de 28a de Februaro al la 1a de Marto 1942, la aŭstralia malpeza krozoŝipo Perth kaj la usona peza krozoŝipo Houston frontis pli fortan ŝiparon de la Imperia Japana Ŝiparmeo. Post akra batalo de kelkaj horoj, ambaŭ ŝipoj de Aliancanoj estis sinkigitaj. Kvin japanaj ŝipoj estis sinkigitaj, tri el ili pro elamika pafado.
Pjotr Nilus
Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 2-a de decembro, 2006.
Odiseo
Laŭ la Odiseado, (Greke: Odusseias), Uliso dum la renkonto kun Polifemo prezentis sin kiel Udejs, "Neniu" (la sonsimileco inter la vortoj kutime malaperas en tradukoj); la latina vorto por "neniu" estas Nemo, kiel Jules Verne nomis la kapitanon en Dudek mil leŭgoj sub la maro.
Odusseias. Eposo de Homeros, el la antikva greka trad. W. J. A. Manders. 1933, 294 p. „Unu el la ĉefverkoj literaturaj de la homaro. La traduko estas bonega. La tradukanto anstataŭ konservi la versan formon, tradukas en prozo kaj tiel povas adapti ĉion al la nova lingvo.“ (F. G., Espero Katolika, 1933, p: 140.)
M32
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Koleopteroj
Koleopteroj (Coleoptera ) aŭ Skaraboj estas ordo de insektoj. La vorto «koleoptero» originas de la greka κολεός «ingo» kaj πτερόν «flugilo». Fakte ĝin karakterizas malmolaj antaŭaj flugiloj (elitroj), ne taŭgaj por flugado. Nur la posta paro, kiun la elitroj ŝirmas, estas uzata por flugado. Estas ĉirkaŭ 400 000 specioj de koleopteroj. Tio estas la plej granda grupo de insektoj, preskaŭ 40 procentoj de ĉiuj insektoj kaj kvarono de ĉiuj bestospecioj.
Quo vadis?
Priskribo de la enhavo
Ĉefa pensfadeno de la romano estas amo de Vinicius kaj Ligia. Ili apartenas al du apartaj mondoj: Vinicius estas romia patricio, Ligia ostaĝino devenanta de barbara etno de lugioj, kaj ankaŭ kristanino. Ama pensfadeno havas plurajn agoturniĝoj: fuĝon de Ligia, ŝian serĉadon flanke de Vinicius, provon de homforkapto, transformon de Vinicius kaj akcepton de baptiĝo fare de li, fine enprizonigon kaj miraklan saviĝon sur areno. Historia pensfadeno de la romano fokusiĝas sur persono de la romia imperiestro Nerono, kaj ankaŭ sur reprezalioj kaj disvastiĝado de la kristana kredo. Esenca por la verko figuro estas Petronius – romia patricio, proksima konsilisto de Nerono, difinanto de gusto kaj eleganteco, estanta en la romano simbolo de forpasanta antikva kulturo. Balanciĝanta lime de la vivo kaj la morto, li kritikas koncepton de imperiestro kaj malgajnas. Tiel kiel komencis, finas la agadon, mortante sinmortige en la brakoj de amata Eunice. La plej tragika kaj samtempe komika figuro estas Chilon Chilonides. Mankas al li moralaj principoj kaj pretas vendi senkulpulon. Tamen en li okazas grava ŝanĝiĝo, fine mortas sur la kruco defende de tiuj, kiujn perfidis – kristanoj. Kulmina punkto estas batalo de Ursus kun uro. Venko super la besto signifas feliĉan finon de la ama pensfadeno. De tiam Ligia, Vinicius kaj Ursus estas sub protekto de la roma popolo. La momento ankaŭ simbolas returnon de la simpatio de romianoj disde Nerono kaj alturniĝo al kristanoj.
Christa Wolf
Vivante en Orienta Germanio GDR ŝi unuflanke subtenis la komunisman ideologion, aliflanke ŝi kritikis multajn erojn de la reala socialisma reĝimo reganta en ŝia patrujo. Ŝiaj verkoj pritraktas interalie la disigitan Germanion (Der geteilte Himmel = La duonigita ĉielo) kaj la situacion de virinoj (Kassandra) en la pasinteco kaj la nuntempo. En 1989 Christa Wolf publike pledis kontraŭ la germana reunuiĝo, ĉar ŝi revis pri pli humana socialismo. La germanlingvajn eldonojn de ŝiaj verkaĵoj publikigas precipe la eldonejo Luchterhand.
Palomero
Loĝantoj
La loĝantoj nomiĝas palomereños. La censita populacio en 2008 estis de 473 loĝantoj.
9499 Excalibur
9499 Excalibur estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Tom Gehrels, elde la Observatorio de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj geedzoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten de la observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" (Second Trojan Survey).
Klarälven
Klarälven estas rivero en Skandinavio, kiu fluas de Svedio al Norvegio kaj reen al Svedio. Sur la norvega flanko, ĝi estas nomata Trysilelva kaj fontas el la rivero Rogen. Trysilelva fluas tra Femund-lago. Ĉe flukilometro 205 (de la fonto), ĝi trafluas la limon al Svedio. Tie ĝi alfluas ĉe 478 km en Karlstad al Vänern-lago.
Flago de Misisipio
La flago de Misisipio, (subŝtato en Usono) revivigis la unuan flagon kaj la milit-flagon de la Konfederaciitaj ŝtatoj de Usono. Ĝi estis adoptita en 1894. Temas pri la ununura flago subŝtata de Usono kiu enhavis la milit-flagon de la Konfederacio. Kiam Misisipio disiĝis de la unuiĝo la 9an de januaro 1861, kiel simbolo de sendependeco, la flago Bonnie Blue (unu sola stelo blanka sur blua fono) estis hisita en la Kapitolio de Misisipio en Jackson. Ĉi tiu flago estis origine uzita en la ribeliĝo de Okcidenta Florido de 1810.
Psiphon
Psiphon estas programara projekto planita de Citizen Lab de Universitato de Toronto sub la direkto de Profesoro Ronald Deibert, kiu estas direktoro de la Citizen Lab. Psiphon estas ĉirkaŭira teknologio kiu funkcias tra socia reto kaj helpas interretajn uzantojn preteriru filtradajn sistemojn enkondukitajn de registaroj kiel Ĉinio, Nord-Koreio, Sauda Arabio, Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj kaj ceteraj.
Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Jen listo de la 40 komunumoj de la franca departemento Seine-Saint-Denis en la Pariza Regiono, laŭalfabete.
Nitrianska Streda
Historio
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1278 en formo Zeredahel. Posedantoj de la kampoj ofte ŝanĝiĝis. En 1910 loĝis tie 660 da homoj (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nagytapolcsány, poste al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio.
(16508) 1990 UB3
(16508) 1990 UB3 estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la japana astronomo Atsushi Sugie elde la Observatorio Dynic apud Taga (Japanio).
Ronald Pope
Biografio
Pope naskiĝis en 1920 kaj post siaj studoj translokiĝis al Derbyshire por labori kiel inĝeniero. li komencis en la uzino de Rolls-Royce en Derby (la tiama plej grava dunganto en la urbo). Li estis ĉe Rolls-Royce tra la tuta milito kiel ilo-faristo, kie motoroj estis konstruitaj por aviadilo Spitfire. Pope lernis kaj akiris sperton pri teĥnikoj kiel veldado kaj brazado, kion li ekspluatis poste por artismaj celoj. Post la fino de la milito li iris al Londono por studi skulptadon en "Slade School of Fine Art" kun Profesoro F. McWilliam. Pope daŭrigis poste studadon de ceramiko en "Woolwich Polytechnic" kun ceramikisto Heber Matthews.
Baden-Baden
Geografio
Badener Höhe (esperante= altaĵo de Badeno) estas monto en la norda Nigra Arbaro sur la teritorio de Baden-Baden kaj Forbach. Kun alteco de 1002,5 m ĝi estas la plej alta punkto en la urbo Baden-Baden.
Literaturo
(eo) Baden kaj la nova balneologia arkivo, radioprelego de d-ro Arthur Baur, SRI 91-020-B-2
NADH
NADH = NAD post aldono de unu hidridjono (reduktita formo; estiĝo);
Kuba Esperantista Junulara Organizo
Kuba Esperantista Junulara Organizo (KEJO) - internacie foje simpligite nomata "Kuba Esperantista Junularo" - estas la organizaĵo kiu oficiale reprezentas la junajn esperantistojn en Kubo. Ĝi en 1989 oficiale kiel landa sekcio aliĝis al TEJO. Post generacia ŝanĝo la komisiono refondiĝis la 25-an de majo 2009 kaj laŭ propra informo en la JSK-sinprezento de la TEJO-retejo "ekde tiam agas favore al pligrandiĝo kaj plifortiĝo. La estraro kunsidas almenaŭ unu foje monate, multe komunikas precipe per telefono kaj retpoŝtoj, kaj la sekcianoj organizas kaj organizis plurajn aranĝojn, precipe promenadojn, ekskursojn kaj tendumadojn.
Dua batalo en Java maro
La Dua batalo en Java maro, konata ankaŭ kiel batalo ĉe Bawean, estis la lasta marmilita agado de la kampanjo de Nederlanda Hindio, de 1941–42. Ĝi okazis en la 1a de Marto 1942, du tagojn post la unua Batalo en Java maro.
Delto de la Mekonga Rivero
Provincoj
Ca Mau
Frekvenco
Frekvenco estas la mezuro de la nombro da fojoj ke ripetata evento okazas en tempa unuo. Por kalkuli la frekvencon oni fiksas tempan intervalon, nombras la nombron de okazoj de la evento ene de tiu intervalo, kaj tiam oni dividas tiun nombron per la longo de la tempa intervalo. Ĝi estas ankaŭ foje referencata kiel tempa frekvenco por emfazi la kontraston al spaca frekvenco, kaj ordinara frekvenco por emfazi la kontraston al angula frekvenco. Frekvenco estas esprimita en unuoj de la Sistemo Internacia (SI) de hercoj (Hz) laŭ germana fizikisto Heinrich Rudolf Hertz, kiuj signifas, ke evento ripetiĝas unu fojon en ĉiu sekundo. La koresponda periodo estas la tempodaŭro de unu ciklo en ripetata evento, kaj tial la periodo estas la reciprokaĵo de la frekvenco.
Difinoj kaj unuoj
Por ciklaj fenomenoj kiaj oscilado, ondoj, aŭ por ekzemploj de harmonia simpla movado, la termino frekcenco estis difinita kiel la nombro de cikloj aŭ vibraĵoj por tempa mezurunuo. La konvencia simbolo por frekvenco estas f; ankaŭ la greklingva litero \nu (nu) estas uzata. La periodo T estas la tempo necesa por finkompletigi unu ciklon de oscilado. La termino spaca periodo, foje uzata anstataŭ ondolongo, estas diferenca kvanto. La rilato inter la frekvenco kaj la periodo estas akirita per la ekvacio:
Cassacco
Cassacco - prononco - estas komunumo en la orienta parto de norda Italio. Ĝi situas en la regiono Friulo-Venecio Julia kaj, ene de ĝi, en la tradicia provinco Udine, kiu ekde aprilo 2018 ne plu estas oficiala administra unuo - nun la loko formale apartenas al administra unuo nomata ''. Fine de en la komunumo vivis. Kristana patrono estas la sankta Johano la Baptisto, kies memortago sekve estas la komunuma festotago. Najbaras la komunumoj Colloredo di Monte Albano, Magnano in Riviera, Tarcento, Treppo Grande kaj Tricesimo.
Prabumulih
Klimato
La klimato de Prabumulih estas klasifikita kiel ekvatora klimato. En ĉiuj monatoj pluvas. La averaĝa jara temperaturo varias inter 16-25 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
Ekonomio
Prabumulih estas unu el ĉefaj produktantoj de naftoj kaj tergaso en Suda Sumatro. La agrikulturo produktas ĉefe ananasojn.
Kondorcet-balotado
Ekzemplo
Supozu, ke:
Sonĝointerpretado (Freud)
Datita en 1900, la libro estis unuafoje publikigita en eldono de 600 ekzempleroj, kiu ne forvendiĝis dum ok jaroj. La Sonĝointerpretado poste atingis popularecon, kaj sep pliaj eldonoj estis publikigitaj dum la vivo de Freud.
-1640
En la jaro 1640 antaŭ nia erao okazis, inter alie:
Axel Springer
Koncernokonstruo kaj politika engaĝiĝo
En la 1960-aj jaroj Springer faris de sia entreprenon veran koncernon kun pli ol 12.000 dungitoj en Hamburg, Berlino, Essen kaj pluraj liaj lokoj. Tre efika evidentiĝis la propra vendada retaro, i.a. por la dimanĉaj gazetoj. Malsukcesis tamen ripetfojaj provoj kune kun aliaj eldonejoj kaj sendepende partopreni la televidan kaj filman komercojn. Sed la en 1966 fondita premio Goldene Kamera de la gazeto Hörzu tamen iĝis unu el la plej atraktivaj germanaj premioj pri televidaĵoj.
Lokiĝo en Berlino kaj kritiko de kontraŭuloj
Ekde 1967 Springer kritikitis ege pro la domina eldonokvanto de liaj gazetaraj produktoj en Okcidenta Berlino kaj en tuta FRG. Liaj plej akraj kontraŭuloj ene de la gazetara komerco estis Rudolf Augstein de Der Spiegel kaj Gerd Bucerius de Die Zeit. Por la maldekstra studenta movado kaj la Eksterparlamenta opozicio (APO) Springer kaj liaj eldonejoj estis la celo de radikalaj kaj intertempe perfortaj atakoj. Ili konsideris Springer kiel ĉefan reprezentanton de la establitaj rondoj komplezaj al Usono kaj eĉ homon kun danĝera monopola pozicio. En la fina ekspertizraporto de komitato de la Germana parlamento (majo 1968) ne menciitis eksplicite unu eldonejo per nomo: tamen traleginte ĝin oni havis la impreson ke la libereco de opiniesprimo povus esti en danĝero se ununura koncerno posedus pli ol kvinonon de la plej gravaj gazetoj kaj magazinoj. Pro tio Springer vendis ankoraŭ la saman jaron sep magazinojn (i.a. Eltern, Kicker, Bravo, Twen kaj Das neŭe Blatt) sed tamen ne gajnis pli bonan imagon publikon. Pluraj verkistoj kaj ĵurnalistoj kiel Heinrich Böll, Günter Grass kaj Günter Wallraff ege kritikis la stilon kaj enhavon de la ĵurnalaĉo Bild kun ĝia eldonokvanto de pli ol 5 milionoj ĉiutage dum la 1970-aj jaroj.
Graveco de Springer
Kiel sensaciĵurnalo kun la tuteŭrope plej granda disvastiĝo BIld iĝis sinonimo por la persona forto kaj influo de la gazetofaristo kaj kritika aŭtoro Springer. La ege talentita ĵurnalisto Springer riĉiĝis jam sole per siaj memkreitaj produktoj Hamburger Abendblatt kaj BIld. Lia instinkto dungi kapablajn ĉefredaktorojn kaj manageristojn kaj respondi tuj al la bezonoj de la gazetara merkato sekurigis daŭran eksterordinaran ekonomian sukceson.
Pireneaj koniferaj kaj miksaj arbaroj
Faŭno
Inter la endanĝerigataj specioj troviĝas la bruna urso (Ursus arctos) kaj la ŝafgrifo (Gypaetus barbatus).
Endemiismo
Estas priskribitaj ĉirkaŭ ducent da endemiaj plantoj.
Sulęcin
Sulęcin - ĝis 1945 germanlingve Zielenzig - estas urbo en Lubuŝio en Pollando. Ĝi apartenas al komunumo Sulęcin en distrikto Sulęciński.
Odiseado
La rakonto
Post dek jaroj kiel militanto ĉe Trojo, Odiseo vojaĝis dum dek jaroj plu por reveni al sia denaska insulo, Itako. Dum lia foresto, liaj filo Telemako kaj edzino Penelopo devis trakti grupon de svatiĝantoj, kiuj sin trudis en la domo de Odiseo por konkursi pri edziĝo al Penelopo, ĉar ili supozis, ke Odiseo mortis.
Ĉeĥa lingvo
Deklinacio
La adjektivoj ekzistas malmolaj kun finaĵoj -ý por la vira genro, -á por la ina kaj -é por la neŭtra (mladý, mladá, mladé juna), molaj kun finaĵo -í por ĉiuj tri genroj (jarní printempa) kaj posedaj, deriveblaj sole el substantivoj de viraj kaj inaj personoj (otcův patra, matčin patrina).
Wilhelm Ostwald
Wilhelm OSTWALD (naskiĝis la 2-an de septembro 1853 kiel germana balto en Rigo, Latvio, mortis la 3-an de aprilo 1932 en Lepsiko) estis germana kemiisto, filozofo, sociologo, organizanto, teoriulo kaj historiisto de sciencoj. Ostwald kunfondis la fizikan kemion kaj instruis ĉe la universitato de Lepsiko. Sian laboratorion kaj la Wilhelm-Ostwald-Instituton pri Fizika kaj Teoria Kemio de la universitato, fonditan de li en 1898, li gvidis al la centro de nova scienca fako.
Emil kaj la tri ĝemeloj
Emilo kaj la tri ĝemeloj (Emil und die drei Zwillinge) estas daŭriga romano al Emil kaj la detektivoj de Erich Kästner.
Ĉeĥa lingvo
Konjugacio
La futuro de perfektivaj verboj de rezulto havas formojn simplajn, fakte prezencajn en funkcio de futuro (napíšu mi komplete skribos). La futuro de neperfektivaj verboj de daŭro havas formojn kompleksajn, konsistantajn el futuro de la neregula help-verbo být (esti) kaj el infinitivo de la ĉefa verbo (budu psát mi skribos, mi estos skribanta).
La volitivo estas uzata ĉe dua persono de ambaŭ nombroj kaj ĉe la unua persono plurala: piš! (ci) skribu! pišme! ni skribu! pište! (vi) skribu! ''napiš! napište!'' skribu (ĝisfine)! napišme! ni skribu (ĝisfine)! Ĉe aliaj personoj la ordono aŭ deziro estas esprimata per adverbo ať kun la prezenco: ať píšu mi skribu, ať napíšou ili skribu (ĝisfine).
Wilhelm Ostwald
Mondlingvo – Esperanto – Ido - Interlingvistiko
Samjare li prelegis en Berlino antaŭ ĉirkaŭ 600 aŭdantoj pri "La internacia helplingvo kaj Esperanto" en la aŭlo de la ĵus nove malfermita Komerca Altlernejo. Invitis lin la prezidanto de la Berlina Esperanto-Societo – la fama geofizikisto Adolf Schmidt. La aranĝon gvidis la astronomo Wilhelm Förster. Ĉeestis sciencaj kaj komercaj rondoj de Berlino. Ostwald argumentis kontraŭ Hermann Diels (1848–1922), la rektoro de la berlina universitato, kiu postulis la regon de la tri lingvoj angla, franca kaj germana por solvi problemojn de internacia komunikado kaj rifuzis artan lingvon. Ostwald elstarigis la avantaĝojn de arta lingvo, kiu estu neŭtra kaj internacia. Li klarigis: „…kaj tiel postulas la internacieco de la scienco nerezisteble la internaciecon de la lingvo“ kaj eksplikis, ke „la arta lingvo estas pli simpla kaj pli oportuna ol natura“. Li prezentis Esperanton kiel plej bonan ĝistiaman solvon kaj kontraŭe al Diels rigardis la lingvon ne kiel sanktaĵon, sed kiel rimedon ŝanĝeblan kaj plibonigeblan.
Memoraranĝoj
Malfermo: Institutdirektoro Herbert Staude, Festprelego: Rudolph Zaunick (Halle).
27-a Berlina Scienchistoria Kolokvo okaze de la 50-a mortotago de Wilhelm Ostwald la 6-an de aprilo 1982 pri la temo: Problemoj de scienca komunikado dum la transiro de 19-a al la 20-a jarcento.
Hubert Laitko und Regina Zott: ''Probleme der wissenschaftlichen Kommunikation um die Wende vom 19./20. Jahrhundert.'' Beiträge des 27. Berliner Wissenschaftshistorischen Kolloquiums aus Anlass des 50. Todestages von Wilhelm Ostwald – 6.4.1982, Berlin. Akademie der Wissenschaften der DDR. Institut für Theorie, Geschichte und Organisation der Wissenschaft, Berliner Wissenschaftshistorische Kolloquien VI, Heft 28, Berlin 1982, presita kiel manuskripto.
Prelegoj: Bengt-Arne Wickström (Humboldt-Universitato): Malferma parolado / Ralf Dyck (Oberstufenzentrum für Farbtechnik und Raumgestaltung Berlin-Neukölln): Wilhelm Ostwald – lia vivo kaj liaj sciencaj laborrezultoj. / Detlev Blanke (Gesellschaft für Interlinguistik): Wilhelm Ostwald, Ido kaj la interlingvistiko. / Fritz Wollenberg (Esperanto-Ligo Berlin): La korespondaĵoj de Wilhelm Ostwald pri interlingvistikaj problemoj. / Wolfgang Liebscher (Gesellschaft Deutscher Chemiker): Nomenklaturo kaj terminologio de kemio laŭ vidpunkto de la agado de Wilhelm Ostwald..
La fluganta klasĉambro
Resuma intrigo
La intrigo de la rakonto, konata de Kästner kiel "Kristnasko-rakonto", okazas en la grandurbo Kirchberg en Germanio dum kristnasko. La romano rakontas pri grupo de adoleskantaj knaboj, kiuj loĝas en internulejo kaj studas en la klasika gimnazio de la urbo. Ĝi priskribas la naturon de vivo ĉe la loĝlernejo, la unikan karakteron de ĉiu el la knaboj kaj la amikecojn inter ili. La fluganta klasĉambro estas la nomo de teatraĵo kiun surscenigas Johnny Trotz, unu el la knaboj, kaj prezentas la knaboj dum kristnaska vespero.
Sam Green
Prijuĝo
La akcepto de la filmo en Esperantujo estas varia. Neil Blonstein notas: "Eble jam venis la tempon danki (al) Sam Green, la reĝisoro." Henri Masson skribas: "Ĝojige! Vere originala prezentmaniero." Kontraste Brian Barker komentis jam en februaro 2010: "Mi estis vere ĉagrena vidi la aserton de Sam Green en lia "Utopia in Four Movements", ke Esperanto malsukcesis, ĉar tio estas malvera." Aliaj Esperanto-parolantoj ne ŝatas la prezenton de Esperanto kiel utopio.
3057 Mälaren
Nomo
Ĝi ŝuldas sian nomon al la lago Mälaren, tria plej granda lago de Svedio.
VTOL Aircraft - Ray
Nomo
La vertikala starta kaj landa aviadilo - Rajo  VSKL-aviadilo - Rajo havas eble la nomon de Rajo, (Batidoidimorpha).
Aviadilo
La aviadilo povas starti kaj alteriĝi simile kiel helikoptero. En normala flugo la 4 flugilaj ventoliloj estas fermitaj, la aviadilo povas rapide flugi. La aviadilo ne bezonas longan startotrakton. La starto estas simile de helikoptero.
Drastamat Kanajan
Dua Mondmilito
La mallongdaŭra armena respubliko establita en 1918 en la Suda Kaŭkazio fare de la Daŝnako estis konkerita de la rusaj bolŝevikoj en 1920, kaj ĉesis ekzisti. Dum la Dua Mondmilito, la daŝnakanoj vidis bonan eblecon en la kunlaboro kun la naziaj politikistoj por reakiri tiujn teritoriojn. La atendata premio estis armena ŝtato en nova mondo kreita de Nazia Germanio. Helpo estis donita en propagando kaj inteligenteco en kiuj la armenaj organizoj estis aktivaj. La 30-an de decembro 1941 ili formis el etnaj la armenaj la batalionon konata kiel la "812-a Armena Bataliono de Wehrmacht" sub la komando de Drastamat Kanajan konata sub lia voknomo "Dro". La legio estis trejnita de naziaj oficiroj kaj partoprenis la okupon de la Krimea Duoninsulo kaj Kaŭkazio. Post la Dua Mondmilito, Kanajan elmigris al Usono kaj daŭrigis siajn politikajn agadojn kun la celo progresigi la "armena aferon". En 1947, ĉe la Universala Kongreso de la Daŝnaka Partio, li estis pardonita pro lia kunlaboro kun naziaj politikistoj, kiam li povis pravigi sin per potencaj argumentoj, kaj estis denove elektita membro de la partio.
Hazarda morto de anarkiisto
La ago okazas en ĉambro de la centra prokurorejo en Milano kaj havas kiel protagoniston tiun "frenezulon", kiu ofte revenas al la teatro de Fo por malkaŝi malkomfortajn verojn. La frenezulo adoptas diversajn alivestiĝojn (psikiatro, juĝisto, policisto, episkopo) per kiuj la oficiala versio de la faktoj estas rivelita kun ĉiuj ĝiaj kontraŭdiroj, kaj la provo konstrui verŝajnan version aperigas aliajn ridigajn nekongruaĵojn.
Filmversio
En 2022 aperis filmita versio sub la itallingva titolo Pino, vita accidentale di un anarchico. La anarkiisto, viktimo de la tragedio kiu trafis Milanon en 1969 estis ankaŭ esperantisto, nome Giuseppe Pinelli, kiu aktivis precipe en sindikata kaj politika kampo, kiel pacifisma liberecano. La unua dublaĵo de la filmo okazis ĝuste en Esperanto.
Droste je Vischering
Droste je Senden estas de ununura gento kaj blazono kun je Vischering. La baronoj Droste je Senden ankaŭ ekzistas ĝis nun.
Manon Lescaut (Puccini)
Manon Lescaut estas opero en kvar aktoj de Giacomo Puccini. La historio estas bazita sur la novelo de 1731 nome L’histoire du chevalier des Grieux et de Manon Lescaut de la Abato Prévost kaj ĝi ne estu konfuzata kun Manon, nome opero de 1884 de Jules Massenet bazita sur la sama novelo.
Tako
Ingrediencoj
Por la farĉitaĵo ekzistas ampleksa vario de manĝaĵoj kiel viando, visceraĵo aŭ kolbasoj. La ingrediencoj kaj la maniero de kuiri ilin determinas la nomon, ekzemple, tacos de cochinita (takoj suĉporkaĵa) aŭ brunigitaj takoj, ankaŭ nomitaj frititaj takoj aŭ flautas (laŭvorte, flutoj). Aliaj variaĵoj inkludas: korbotakoj (ĝeneraligitaj kaj malmultekostaj), tacos acorazados (takoj kirasaj, tielnomitaj ĉar ili inkludas rizon kaj malmole kuritajn ovojn), tacos ahogados (takoj dronitaj), tacos norteños (takoj nordaj), ktp.
Peraleda de la Mata
Peraleda de la Mata (Pirarbejo) estas municipo de Hispanio, en la provinco de Cáceres, regiono de Ekstremaduro.
Vinscienco
Vinsciencistoj, aŭ vinologoj, aŭ enologoj, kutime taskiĝas pri profesia gustumado de vino. Ili kapablas kompari la kvaliton de malsamaj vinoj aŭ de unu vino dum malsamaj jaroj, kaj ili donas fakajn konsilojn pri la manĝaĵoj al kiuj tiu vino plej taŭgas.
73955 Asaka
Malkovro
Asaka estas reekhavita tereno en la urbo Korijama, gubernio Fukuŝima. En 2005, Korijama fariĝis ĝemelurbo de Tottori, kie la Observatorio de Saĵi troviĝas. La nomo estis proponita de civitanoj de Korijama por celebri la dekan datrevenon de la ĝemelurbaj rilatoj.
Malcolm Evans
Li kaj lia dunaskita frato, Rod, naskiĝis en Romford, sed la familio post nelonge transloĝiĝis al Portsmouth.
Mariusz Kazana
Mariusz KAZANA (naskiĝis la 5-an de aŭgusto 1960 en Bydgoszcz, mortis akcidente la 10-an de aprilo 2010 en Smolensk) – pola ŝtata oficisto kaj diplomato.
Bato (mezurunuo)
Priskribo
Laŭ Oxford Biblical Studies Online, unu bato estas proksimume 23 litroj, proksimume egalante la mezurunuon efo, sed uzita por mezuri likvojn (malsimile al la efo, uzita por sekaĵoj kiel greno).
Francesca Saverio Cabrini
Sankta Francesca Saverio Cabrini (naskiĝis la en Sant'Angelo Lodigiano, mortis la  en Ĉikago) estas kristana sanktulino. Ŝi estas la fondinto de la ordeno "Misiistaj fratinoj de la Sankta Koro".
Biografio
Ŝi kreis en 1914, en Noisy-le-Grand (Francio), orfejon destinitan akcepti la junulinojn de italaj enmigrintoj. Tiu orfejo hodiaŭ fariĝis liceo, nome "Lycée Françoise Cabrini". Alia parto de la bieno estis destinita al la konstruo de kadukulejo.
La "Patrino de enmigrintoj" estis kanonizita de papo Pio la 12-a la ; unua sanktulino de Usono.
Eleuterio Sánchez
Lia danĝera vivo inspiris televidserion kaj filmon de Vicente Aranda, nome El Lute: camina o revienta, kaj kanton de Boney M.
Laĵes
La urbo enhavas 72 kvartalojn.
Srednekolimsk
La urbo estis fondita en jaro 1644.
Freie Deutsche Jugend
Unuaj grupoj kun la nomo "Libera Germana Junularo" ekde la jaro 1936 ekestis inter junaj germanaj ekzilintoj, kiuj pro kontraŭfaŝisma sinteno aŭ juda deveno devis fuĝi el Nazia Germanio: unua grupo dum junio 1936 ekestis en Parizo, dua dum majo 1938 en Prago kaj pliaj grupoj ekde aprilo 1939 en Britio. La laboro de la kontraŭfaŝismaj grupoj de junaj germanoj en Francio kaj Ĉeĥoslovakio finiĝis, kiam la armeo de Nazia Germanio konkeris tiujn landojn. La agado en Britio daŭris ĝis la jaro 1946, kiam signifa parto de la grandparte judaj aktivuloj aŭ revenis al la postmilita Germanio aŭ al la teritorio de la posta ŝtato Israelo.
Giuseppe Giacosa
Li akiris dekomencan famon pro sia teatraĵo Una Partita a Scacchi ("Ŝakludo") en 1871. Lia ĉefa fako estis ja teatroverkado, kion li plenumis kaj ingenie kaj simplece, uzante temojn aktualajn en Piemonto kaj por la tiutempa burĝaro. Li verkis La signora di Challant (Sinjorino Challant, baze sur novelo de Matteo Bandello, por fama franca aktorino Sarah Bernhardt, ludita en Novjorko en 1891.
Nova Ekonomia Politiko
Historio
Stalin abolis NEP en 1928.
Ivano la 5-a
Ivano la 5-a (Иван Алексеевич Романов) naskiĝis la 6-an de septembro 1666 en Moskvo kaj mortis la 8-an de februaro 1696 en Moskvo. Li estis caro de Rusio (kune kun Petro la Unua) dum 1682-1696. Li apartenis al la rusa monarka dinastio Romanov.
Rociana del Condado
Historio
Estas prahistoriaj restaĵoj. El fino de la 13a jarcento la vilaĝo estis ligata al Graflando de Niebla.