cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gravito
En Esperanto
Carlos Spínola en Veturado tra la interplaneda spaco prezentas la sciencon, sur kiu baziĝas la movo en la spaco for de la tera surfaco. La amaskomunikiloj sufiĉe ofte parolas nun pri sendo de navigiloj al aliaj planedoj, satelitoj kaj apartaj lokoj en la sunsistemo por astronomiaj observado kaj esplorado, eĉ pri homaj vojaĝoj al Luno, Marso ktp. Sed la kutima sperto veturi sur Tero, eĉ aviadile, ne same funkcias en la spaco. Eblas profiti de la energio de la astroj mem. Por tion kompreni, necesas klarigi la signifon de la neŭtonaj leĝoj de la movo kaj de la universala gravito, kiuj gvidas la trajektoriojn de la falantaj kaj lanĉitaj objektoj sur la tera surfaco aŭ de la astroj en la sunsistemo. Per la neŭtonaj leĝoj eblas facile kalkuli la eskap-rapidon bezonatan por eliri de la tera surfaco aŭ de iu alia konata astro. La diversaj eblaj orbitoj en nia tera puto kaj iliaj trajtoj estos klarigitaj. Alia grava punkto estas kompreni kiel moviĝi energiŝpare inter orbitoj. Unue oni klarigas la ideon de la Hohmann-orbitoj. La kosmoŝipa motoro tute ne bezonas esti ĉiam funkcianta, sed nur en certaj mallongaj momentoj por ŝanĝi de unu orbito al alia. Nepras klarigo pri kiel atingi kinetan energion de la astroj mem per la metodo de gravita helpo (slingshot effect), kiu estas uzata por akceli aŭ bremsi la kosmoŝipojn. Por ekzemploj estas la interplanedaj vojaĝoj de la misio Rosetta de ESA kaj de la misio Cassini-Huygens de NASA-ESA. Tiu lasta celis al kaj esploris la saturnan satelitan sistemon dum preskaŭ 20 jaroj danke al la gravita helpo de Venuso, Tero, Jupitero kaj multfoje de la satelito Titano.
Akirado de lingvaĵo
Sojla periodo
Estas hipotezo pri sojla periodo en la akirado de lingvaĵo, kiu perdas forton en la hodiaŭo. Oni pensis, ke post la aĝo de dek du jaroj ne estas eble akiri lingvaĵon. Rezultoj de serĉoj montris la kapablon akiri lingvaĵon post tiu aĝo. Sed, malgraŭ ĉi tia akirado, estus eble, ke la posta disvolviĝo ne estas normala. Ŝajnas ekzisti "tuŝa" (sentema) periodo (aĝo de 16 monatoj ĝis 8 jaroj), en kiu okazas la esenco de la disvolviĝo de la lingvokapablo.
Dialektiko
Dialektiko (el la greka: διαλεκτική, dialektikḗ; laŭvorte signifante la arto de konversacio, diskuto aŭ debato) estas nocio uzata kun diversaj signifoj. Verdire la vorto "dialektiko" akiris tiom da neprecizaj signifoj, ke por multaj sciencistoj la dialektika aliro ne taŭgas por la scienco. Tamen, aliaj sciencistoj konsideras, ke la dialektika pensmaniero povas esti tre utila por la scienca rezonado.
Sofistoj
La greka vorto σοφός (sofos, saĝulo) estas rilata al la nomo σοφία (sofia, saĝo). Ekde la tempoj de Homero ĝi estas ofte referencata al fakulo en ties profesio aŭ metio. Ĉaristoj, skulptistoj, aŭ militfakuloj povis esti referencataj kiel sofoi en siaj okupoj. La vorto laŭgrade konotacias ĝeneralan saĝon kaj speciale saĝon en homaj aferoj kiel politiko, etiko, kaj hejmadministrado. Tio estis la signifo atribuita al la Sep saĝuloj de Grekio de la 7-a kaj 6-a jarcentoj a.K. (kiel Solono kaj Taleso el Mileto), kaj estas la signifo, kiu aperas en la historioj de Herodoto.
Dialektiko
Sokrata dialogo
Laŭ la Universitato de Ĉikago, dialektiko povas esti difinita kiel, "maniero pensi, aŭ filozofia rimedo, pere de kiu kontraŭdiro iĝas komenca punkto (pli ol morta fino) por kontemplado" Sokrato proponis tiun formon de dialektiko pere de sokrata metodo terminigita kiel Elenĥo. Por atingi la veran veron de opinioj, tiele dialektiko, Sokrato malakceptas propoziciojn per havigo de siaj propraj asertoj kiel vero. Ĉe oftaj kazoj, Sokrato uzis entimemojn kiel fondaĵo de sia argumentaro. Diskurso estis aplikita por gvidi liajn tialigitajn argumentojn ĝis la kunparolantoj ne havis alian elekton ol interkonsenti kun li, konklude kontraŭdirante liajn originajn tezojn. Tiele, Sokrato, kiel rezulto, estus atinginta veran veron.
Moderna filozofio
La koncepto de dialektiko ricevis novan vivon fare de Georg Wilhelm Friedrich Hegel (sekvante al Johann Gottlieb Fichte), kies dialektike sinteza modelo de naturo kaj de historio faris ĝin fundamenta aspekto de la naturo de realo (anstataŭ rigardi al la kontraŭdiroj en kiu dialektiko kondukis kiel signo de malfekundeco de la dialektika metodo, same kiel Immanuel Kant tendencis fari en sia Kritiko de Pura Racio). En la mezo de la 19a jarcento, la koncepto de "dialektiko" estis alproprigita de Karl Marx (vidu, por ekzemplo, Das Kapital, publikigita en 1867) kaj Friedrich Engels kaj restrukturita en dinamika, neidealisma maniero. Ĝi estos poste ŝlosila parto de postaj reprezentoj de Marksismo kiel filozofio de dialektika materiismo. Tiuj reprezentoj ofte kontrastis spektakle kaj kondukis al vigla debato inter diversaj marksismaj grupoj, kio kondukis al kelkaj elstaraj marksistoj al forlaso de la ideo de dialektiko komplete.
Hegela dialektiko
En sia Wissenschaft der Logik (Logiko), por ekzemplo, Hegel priskribas dialektikon de ekzisto: unue, ekzisto devas esti metita kiel pura Esto (Sein); sed pura esto, post ekzamenado, estas trovita nedistingebla el Nenio (Nichts). Kiam oni konstatas, ke tio kio venas al esto estas, samtempe, io revenanta al nenio (en la vivo, por ekzemplo, la vivo de oni estas ankaŭ la mortiĝo), kaj Esto kaj Nenio estas unuigita kiel Iĝanto.
Akrostiko
Rave mi, longe de vi izolite,
Orfa kun ĉi serenado,
Viŝnij Voloĉjok
La loka tempo estas la sama kiel moskva tempo (en jaro 2005). Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 57°35' norde, longitudo 34°34' oriente.
Hinojares
Geografio
Hinojares situas sur la sudo de la komarko Sierra de Cazorla en la sudoriento de la provinco, lime kun Quesada, Pozo Alcón kaj Huesa. Estas sur 668 m de altitudo, en tipa pejzaĝo de olivarbaroj kaj de montaroj de la provinco Ĥaeno.
Erzhausen
Geografio
Al Erzhausen norde najbaras la urbo Mörfelden-Walldorf (distrikto Groß-Gerau) kaj la komunumo Egelsbach (distrikto Offenbach), sudoriente la sendependa urbo Darmstadt, kaj sudokcidente la urbo Weiterstadt.
Enrico Macias
Internacie rekonita, li ricevis la titolon de Kantisto de paco en 1980 de Kurt Waldheim.
Saint-Sulpice-les-Champs
Geografio
La regiono ĉefe konsistas el malaltaj montoj kaj altebenaĵoj : la plej alta punkto de Saint-Sulpice-les-Champs situas je alteco de 651 metroj.
Historio
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la vilaĝo S-ino Jacqueline Larpin, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Jakobo el Edessa
Biografio
Jakobo el Edessa naskiĝis en Aindaba najbare de Halepo, eble en 640, studis kaj kleriĝis ĉe la famega monaĥejo de Ken-neshre (sur la maldekstra bordo de la rivero Eŭfrato, kaj poste en Jergbo kaj fine en Aleksandrio.
Axel Stefek
Agadoj
Stefek deĵoras en la Urba arĥivo vajmara. Li organizas multajn rondgvidadojn en Vajmaro kaj ties ĉirkaŭaĵoj farante krome prelegojn pri temoj de la vajmara urbohistorio. Sen troigo li povas nomiĝi kronikisto de la urbo Vajmaro. Al liaj plej gravaj publicitaĵoj nombriĝas aĵoj pri la vajmaraj akvoprovizada kaj energia sistemoj. Al tio apartenas ankaŭ la muelejoj akvaj kaj ventaj. Stefek estas vicestro de la Amikara societo de la Urbomuzeo de Vajmaro. Stefek ekster tio redaktas la gravan regionhistorian serion Beiträge zur Weimarer Stadtgeschichte. Ankaŭ speciala ekspozicio en 2015 sub lia kunkuratora responso feliĉe sukcesis.
Benasque
Benasque (en benaskesa Benás) estas loĝloko kaj municipo de Hispanio, en la nordo de la komarko Ribagorza (kies ĉefurbo estas Graus) apartenanta al la nordoriento de la Provinco Huesko (regiono Aragono), kiel ĉefa loko en la nomita Valo de Benasque.
Geografio
La loĝloko Benasque mem (1138 msm) estas je 143 km nordoriente de Huesca. Ĝi estas komunikata laŭ la ŝoseo A-139 kiu kondukas norden al Francio (sed sen konekto ŝosea) kaj al Eriste kaj Sahún sudokcidente pli proksime; krome la montara ŝoseo A-2617 komunikas kun Cerler kaj ĝia skiejo.
Valdecasa
Geografio
Ĝi limas kun Muñico, Cillán, Manjabálago y Ortigosa de Rioalmar, Narrillos del Rebollar, San Juan del Olmo kaj La Torre.
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio.
Vestkodo
Vestkodo sur invitiloj
Por sinjoroj:
San Sebastián Tutla
San Sebastián Tutla estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas San Sebastián Tutla. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 350.
Sennevoy-le-Bas
Geografio
Sennevoy-le-Bas etendiĝas sur 8.69 km², kaj havis 108 loĝantojn laŭ la lasta oficiala censo, tiel ke la loka loĝdenso estas 12 homoj po kvadrata kilometro. La komunumo situas en Yonne, en la nordokcidenta parto de Burgonjo.
M46
M46 (Messier 46, aliaj indikoj — NGC 2437, OCL 601) estas malfermita stelamaso en konstelacio Pobo.
Vjazniki
La interurba telefona kodo estas 09233, la enurbaj telefonnumeroj estas kvinciferaj (en jaro 2005).
Robert Carey
En marto de 1603, li ĉeestis la lastan malsanon de la reĝino, kion li skribis en memuaro. Post morto de la reĝino (24-an de marto 1603), li tuj ekrajdis al Skotlando kun juvelaĵo de la reĝino Elizabeto la 1-a (Anglio), kaj alvenis en Holyrood la 26-an de marto, sciigante al Jakobo la 6-a de Skotlando, ke la reĝino mortis, li estas la nova reĝo kiel Jakobo la 1-a de Anglio.
Maleme
Dum la Dua Mondmilito, Maleme estis elstara loko en la Batalo de Kreto kiu okazis en majo 1941. Nombra grupo de germanaj paraŝutistoj atakis la aerbazon kiun la britoj havis en Maleme kaj kiu estis defendita ankaŭ de novzelandaj fortoj. Dekomence ili suferis nombrajn perdojn pro la intensa pafado de la defendantoj ses post la alveno de plifortigoj kaj kun aera apogo, ili sukcesis konkeri la britan bazon.
Globo (matematiko)
En matematiko globo estas aro de punktoj, kies distanco al fiksita punkto – nomata centro – ne estas pli granda ol fiksita konstanto – la radiuso de la globo. Pli formale, en donita metrika spaco (X,\rho)\, globo estas aro elementoj de ĉi tiu spaco difinita kiel: por konstantoj kiuj estas nomataj centro kaj radiuso de la globo.
Matematika globo en diversaj spacoj
En tri-dimensia eŭklida spaco matematika globo aspektas kiel bulo, ĉar se oni uzas la formulon por eŭklida mezuro oni ricevas formulon: En du-dimensia eŭklida spaco globo estas fakte disko, kaj en unu-dimensia estas segmento.
Nasrin Sotoudeh
Ŝi estis arestita la 4-an de septembro 2010 pro konspiro kontraŭ nacia sekureco. Ŝia kondamno por 11 jaroj en malliberejo estis transformita al 6 jaroj. Krome, ŝi ne plu rajtis praktiki sian profesion kiel advokato dum 10 jaroj. En septembro 2013, ŝi neatendite estis liberigita kun dek aliaj politikaj malliberuloj. Ŝi denove estis arestita en junio 2018 kaj en marto 2019 kondamnita al dek jaroj de malliberejo kaj vipobatoj pro la plej grava krimo, nome incito al diboĉado, ĉar ŝi protektis plurajn virinojn arestitajn inter decembro 2017 kaj januaro 2018 pro ne plu vesti sin publike kun kaptuko por protesti kontraŭ la altrudita devigo al virinoj porti hiĝabon en publika spaco.
Muro en Cameros
Geografio
Ĝi estas ĉe la valo de la rivero Leza kaj ĉe la regiona ŝoseo LR-245 inter Jalón de Cameros kaj la regiona ŝoseo LR-250 (laŭ tiu estas aliaj lokoj de la komarko) oriente kaj laŭ tre montara areo al Almarza de Cameros kaj la komarko Nova Kamero. Aparte estas ankaŭ tre montara regiona ŝoseo LR-463 al Torre en Cameros. Proksime estas areoj de iknitoj, inter kiuj spuroj de dinosaŭroj.
30305 Severi
30305 Severi estas tre malgranda, treege hela kaj ne rapide rotacianta asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Hriňová
Famuloj
En la iama Herencsvölgy naskiĝis hungara bibliotekisto Pál Domszky.
Dobl-Zwaring
Dobl-Zwaring estas komunumo de Aŭstrio. Ĝi apartenas al la federacia lando Stirio kaj al la distrikto Graz aŭ formale distrikto Graz-Umgebung ("ĉirkaŭaĵo de Graz", germane: Bezirk Graz-Umgebung). Komence de la jaro en la komunumo vivis  loĝantoj.
NGC 2439
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
László Erdey
László Erdey naskiĝis la  1910 en Szeged. Li mortis la 1970 en Budapeŝto.
Alovera
Loĝantoj
La loĝanto nomiĝas aloverano. La censita loĝantaro en 2016 estis de 12 407 loĝantoj kaj la denseco estas de 908,94 loĝ/km². Laŭ loĝantaro ĝi estas la tria plej granda urbo de la provinco.
Demografio
Je la alveno de la industrio al la areo en la 1960-aj jaroj okazis unua demografia eksplodo pro la amasa alveno de laborforto ricevita de diversaj lokoj de la centro kaj sudo de Hispanio, ĉefe de la propra Gvadalaĥaro, sudo de Kastilio-Leono, Ekstremaduro, Manĉo kaj Andaluzio; zonoj tre tuŝitaj de la tiama kampara krizo, kies loĝantaro, ĉefe kamparana majoritate devis elmigri al la grandurboj kaj ties ĉirkaŭaĵoj. Ekde tiam, la loĝantaro kreskiĝis eksponenciale. La industria stabiligo en la zono kaj la plibonigo de servoj estis akompanataj de dua demografia eksplodo en la unuaj jaroj de la 21-a jarcento, fakto kiu tuŝis ĉefe la tutan areon de la Koridoro de Henares, kie oni ricevis loĝantaron ĉefe el la Madrida Regiono kaj de eksterlande.
Villaflor (Ávila)
Villaflor [biljaFLOR] estas municipo en la nordocentro de la provinco Avilo, en la regiono Kastilio-Leono, Hispanio. Ĝi apartenas al Komarko de Avilo kaj al la jurisdikcia teritorio de Avilo, en la centro de la provinco. La loknomo Villaflor estas komprenebla kiel Vilaĝo de floro.
Distrikto Szikszó
La Distrikto Szikszó [siksO] (hungare Szikszói járás) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén. Ĝi situas en Cserehát laŭ rivero Hernád en la meza parto de la departemento (en la norda parto de Hungariio).
Humurino
- festivalo de klaŭnoj;
- ludoj kaj konkursoj por gastoj;
Melibokus
Montopinto
De la montopinto bone videblas la kastelo Alsbach, la tuta rejna valo ĝis montaro Hunsrück. Sudokcidente videblas la montaroj Pfälzer Wald kaj dum bona vetero la franca montaro Vogezoj.
Horoj (mitologio)
Kiam ili zorgis pri trankvilo kaj ordo en socio, inter homoj, oni nomis ilin tri aŭ eĉ pli
La homoj imagis ilin kiel belaj knabinoj, vestitaj en pendataj roboj. Tiel ili ankaŭ estas bildigitaj sur la vazaj pentraĵoj, reliefoj kaj statuoj.
Filipovka
Historio
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1725. Fondis ĝin domaristoj sur parceloj, kiujn ili aĉetis de tiama posedanto de ĉi tiea senjorujo grafo Filip Josef Gallas. Objektoj ĉi tie konstruitaj portas elementojn de supraluzacia arkitekturo.
30306 Frigyesriesz
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara matematikisto Frigyes Riesz (1880–1956), kiu faris esplorojn pri funkcia analitiko kaj topologio. La teoremo de Riesz-Fischer (pruvita ankaŭ de Fischer en 1907) formas la matematikan bazon por pruvi la ekvivalenton de la matrica mekaniko kaj la onda makaniko, fundamenta rezulto en frua kvantuma mekaniko.
68730 Straizys
Nomo
Ĝi estis nomita en honoro de Vytautas Straižys, estro de la Observatorio de Molėtai kaj de aliaj astronomiaj institucioj en Litovio. Fakulo pri stelaj fotometrio kaj klasigo, li estas aŭtoro de la Vilna fotometria sistemo. Li fondis la internacian revuon Baltic Astronomy kaj estis prezidento de la Komisiono 45 de IAU.
Camargo (Chihuahua)
Sociogeografio
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 41016 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 84 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,2 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.
Nord-Trøndelag
La 27-an de aprilo 2016, la du parlamentoj de Nord- kaj Sør-Trøndelag interkonsentis pri la kuniĝo de la du provincoj al nova unuo Trøndelag. La kuniĝo efektivigis la 1-an de januaro 2018.
Villatoro
Historio
En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio. La preĝejo estas de la 16-a jarcento; la skulptaĵoj de la baroka retablo estas de la 18-a jarcento. El la kastelo de Villatoro restas nur unu turo, kaj cetere funkcias kiel centro de rura turismo nome Torre del Mayorazgo.
Rob Moerbeek
Rob (Robert) MOERBEEK [MURbejk] (naskiĝis la ) estas nederlanda esperantisto kaj filologo. Li laboris 32 jarojn kiel oficisto en la Centra Oficejo de UEA zorgante pri la ekspedofako kaj pri la provlegado de Esperanto k.a. periodaĵoj kaj eldonaĵoj de UEA. Li prizorgis ankaŭ la Bibliotekon Hodler kaj la arkivon de la CO. Post emeritiĝo en 2001 li laboras volontule en la CO. Li korektas ankaŭ la revuojn Monato, Internacia Pedagogia Revuo, Scienca Revuo, Fen-x (revuo de Esperanto Nederland), Esperantista Vegetarano, La Kontakto (revuo de la nederlanda LIBE-sekcio), k.a. Agado por handikapuloj, precipe blinduloj, estas proksima al li.
NGC 2441
NGC 2441 (aliaj indikoj — UGC 4036, MCG 12-8-15, ZWG 331.17, IRAS07460+7308, PGC 22031) estas galaksio en konstelacio Ĝirafo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Elektrizo
Per tiu ĉi nocio estas markata precipe konstruado de bezonata infrastrukturo por provizado de domoj kaj fabrikoj per elektra energio aŭ enkondukado de fervoja tensiiga sistemo sur fervojo, sed por kiu lastatempe komencis uzi precipe termino elektrizo
Kagero (rivero)
Ene de Ruando kaj kiel lima rivero Kagero estas navigebla. Ĝi fluas proksimume orienten, sed trafinte la limon inter Ruando kaj Tanzanio ĝi kurbiĝas norden ("suda kurbiĝo") kaj akceptas riveron Ruvuso, kiu estas konsiderata alia fonto de Nilo.
Lichtensteig
Najbaraj komunumoj
La komunumo Lichtensteig limas en nordoriento al Oberhelfenschwil, en sudo kaj okcidento al Wattwil, kaj en nordokcidento al Bütschwil.
Trafiko
La stacidomo de situas ĉe la du trajnlinioj de Svisaj Sudorientaj Fervojoj de Nesslaŭ al Wil SG kaj de Rapperswil al Sankt-Galo. Tra Lichtensteig ankaŭ pasas pluraj poŝtaŭtobuslinioj.
4700 Carusi
4700 Carusi estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).
Genetika kodo
Kodonoj
La genetika kodo estas aro da 3-literaj "kodaj vortoj" (kodonoj) kiuj specifas la diversajn aminoacidojn de proteinoj.
Koda degenereco (ambigueco)
Oni nun scias ke en kojlobacilo (E. coli) kaj eble en ĉiuj specioj de la vivo, sintezo de proteino komenciĝas per la kodono AUG. Uzata tiamaniere por startigi polipeptidan ĉenon, AUG esprimas N-formilmetioninon, kiu iĝas la N-finloka aminoacido de la rezultanta proteino.
Nordland
Nordland ("Norda Lando") estas provinco de norda Norvegio, lime de Troms kaj Trøndelag. En ĝi loĝas homoj (2010), aŭ  de la totala loĝantaro de Norvegio. Areo estas. La regurbo estas Bodø.
Geografio
Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Alsvågvatnet, Andfiskvatnet, Arstaddalsdammen, Balvatnet, Baugevatnet, Bjørnefossvatnet, Bleiksvatnet, Blerekvatnet, Blåmannsisvatnet, Bogvatnet, Båvrojávrre kaj Børsvatnet.
Rekordoj de serpentoj
La plej longa krotaleda serpento
Kun siaj preskaŭ 360 cm la plej longa krotaleda serpento estas amerika lakeso (Lachesis muta), kiu havas ankoraŭ unu unuaecon. Tio estas unusola krotalo en la mondo, kiu ne estas vivnaska, sed ĝi demetas ovojn. Ĝi priloĝas pli humidajn praarbarojn kaj ĝi vivas per surtera maniero.
La plej granda imuneco kontraŭ serpenta veneno
El mamuloj kaj reptilioj estas nature la plej rezistemaj tiuj specioj, kiuj rekte vivtenas sin per serpentoj. Ekz. kontraŭ la veneno de kobro (Naja nivea) estas tre rezistema mungoto, kiu eltenas dozon preskaŭ 20 mg da veneno de tiu ĉi serpento. Tio prezentas dozon proksimume 100 foje pli granda, ol kia mortigus kavion kun la sama pezo. Sed la plej rezistema el la mamuloj kontraŭ la veneno de elapidedoj estas sudafrika ĉasbesteto surikato (Suricata suricata), kiu estas en proporcio al la pezo nur 500 g, ĝi eltenas sen kiaj ajn simptomoj dozon preskaŭ 10 mg da veneno de kobro. Ankaŭ eŭropa erinaco (Erinaceus europaeus), kiu tre ofte ĉasas vipurojn (Vipera berus) estas kontraŭ iliaj venenoj tre rezistema, kaj ĝi eltenas preskaŭ 40 foje pli grandan dozon ol kavio. Grandan rezistemon havas ankaŭ melivoro (Mellivora capensis).
Plej alte vivanta serpento
Serpentoj estas dependaj je temperaturo de ĉirkaŭa medio kaj altaj supermaraj altecoj do tro ne taŭgas por ili. Malgraŭ tio kelkaj serpentoj kapablis akomodiĝi eĉ al tiuj ĉi kondiĉoj. Plej bone kapablis adaptiĝi al la montara medio vipuroj kaj krotaloj. Ekz. vipuro (Vipera berus) vivas en Skandinavio kaj en Alpoj preskaŭ en alteco 3000 metroj kaj mezamerika krotalo (Crotalus triseriatus) suprenrampas ĝis limo de 4400 metroj. Sed absoluta rekordulo estas verŝajne krotaleda serpento Agkistrodon himalayanus, kiu vivas ĉe montarpiedo de himalaja glacimontoj en alteco preskaŭ 4900 metroj! Al la vipuro (Vipera berus) apartenas plie ankoraŭ unu unuaeco: temas pri serpento kun la plej norda regiono de apero. Kelkaj ĝiaj populacioj en Skandinavio vivas malantaŭ arkta cirklo!
Serba preĝejo Sankta Georgo (Budapeŝto)
Konstruaĵo
La preĝejo havas unusolan turon. Ŝtonomuro ĉirkaŭas la konstruaĵon, kie estis metitaj tomboŝtonoj. Sur la muro estas impona ceramikaĵo pri Sankta Georgo. Interne laŭ la kutimo estas ligna mureto por apartigi virojn kaj virinojn. Károly Sterio pentris la ikonostazon kun 48 bildoj en 1857. La preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la plej proksima dimanĉo al la 24-an de aprilo.
Hochkelberg
Origine la rokaĵo de la hodiaŭa monto troviĝis ĉ. 200 m sub la hodiaŭa tersurfaco. Dum la leviĝo de la regiono la eksteraj tavoloj estis forigitaj dum la jaroj, restis nur la malmola bazalto kerno en ĝia hodiaŭa formo.
Ĉefpoŝtejo de Essen
La domo de la ĉefpoŝtejo de Essen troviĝas en la urbocentro de Essen ĉe la Hache-Strato, sur angulo de Willy-Brandt-Placo kaj oblikve al la ĉefa stacidomo. Ĝi estas surlistigita en la monumentolisto de la urbo Essen.
Adoptismo
Tiu teksto enhavas interalie dek parabolojn, el kiuj la kvina similigas la Dipatron al la posedanto de vinberĝardeno, La sanktan spiriton al ties vera filo kaj Kriston al ties sklavo, kiu faras pli ol petite kaj tial estas levigita al la pozicio de filo, ankaŭ li; do bildo klare malsama al la poste kutima triunu-ideo.
Ariono de Metimno
Li naskiĝis en urbo Metimno, en insulo Lesbo, kaj vivis en la kortego de Periandro, tirano de Korinto.
5544 Kazakov
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de la rusa arkitekto Matvej Fjodoroviĉ Kazakov (cirile : Матвей Фёдорович Казаков, 1738–1812), unu el la fondintoj de la novklasika arkitekturo de Rusio.
(143303) 2003 AF40
(143303) 2003 AF40 estas tre malgranda, malhela marsrenkonta asteroido, malkovrita la en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).
Gadĵijevo
En jaro 2002 la urbo havis 12,2 mil loĝantojn.
Fiat X1/9
X1/9 estis prezentita unue en 1971, kiel posteulo de modelo 850 Sportspider de Fiat, konstruita same de Bertone.
Torre en Cameros
Aktualo
La rura elmigrado okazis laŭlonge de la 20-a jarcento kaj tial oni malaltiĝis el 235 loĝantoj ĝis nunaj 10.
ECHO Jazz
ECHO Jazz estas germana premio por artistoj kaj produktaĵoj sur la kampo de ĵazo. Ekde 2010 ĝi estas ĉiujare disdonata laŭ 31 kategorioj al elstaraj muzikistoj el la tuta mondo.
Oppland
Oppland ĝis la fino de 2019 estis provinco de orienta Norvegio, lime de Trøndelag, Møre og Romsdal, Sogn og Fjordane, Buskerud, Akershus, Oslo kaj Hedmark. Ekde januaro 2020 ĝi konsistigas la okcidentan parton de nova, pli vasta provinco Innlandet ("interno de la lando").
En loĝis  homoj en Oppland, aŭ  de la tuta loĝantaro de Norvegio.
La areo estas.
Santa Ana (Oaxaca)
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Loučná (Višňová)
Loučná situas en katastra teritorio Andělka kun areo 9,66 km².
Kongreso de Franca Kulturo en Florido
La Kongreso de Franca Kulturo en Florido (Le Congrès de la culture française en Floride; The Congress of French Culture in Florida), ankaŭ CCFF aŭ simple Le Congrès, estas akademia asocio kiu organizas ĉiujarajn konkursojn ĉe Orlando. Ĝi serĉas promocii kapablojn en kulturo kaj lingvo francaj inter mezlernejaj kaj malfrua-elementaj studentoj (middle schoolers) el ĉie en Florido.
Post Ĵaksonvilo
Nune, la Congrès rekunvenas jare ĉe Orlando, Florido.
Jelska distrikto
Elfosaĵoj
Torfo, argilo.
Jill Hennessy
Jillian Noel Hennessy (25-an de novembro 1968 en Edmonton, Alberta) estas kanada aktorino, kiu estas konata ĉefe pro la ĉefrolo Jordan Cavanaugh en kla krima televida serio Crossing Jordan.
Sankta Nikazo
La abatopreĝejo, kiu validas kiel unu el la ĉefaj verkoj de gotika arĥitekturo, estis konstruata ekde 1231 ĝis 1263 fare de Hugues Libergier; ĝin finkonstruis Robert de Coucy. La imponan fasadon ilustras gravuraĵo de Nicolas de Son el la jaro 1625. En la jaro 1799 oni malkonstruis la katedralon; sur ĝia tereno nun staras la ĉampanfarejo Taittinger.
Erzsi Bársony
Biografio
Erzsi Bársony akiris diplomon en Teatra Akademio en 1933, sed dum la studentaj jaroj ŝi havis filman rolon. Post siaj studoj ŝi aliĝis al Teatro Magyar, sed en la sekva jaro ŝi estis videbla en aliaj ĉefurbaj teatroj. En 1938 ŝi migris al Usono, samtempe ŝi edziniĝis. Inter 1950 kaj 1955 ili vivis en Meksiko, inter 1956–1960 en Orienta Berlino. Vidviniĝanta ŝi hejmenvenis al Hungario, kie ĝis 1984 ŝi estis redaktoro en libroeldonejo. Tiutempe ŝi ankaŭ tradukadis. En 1963 ŝi denove edziniĝis. Ŝi naskis filinon en la unua geedziĝo.
Rabanera
Aktualo
La ekonomio estas bazata ĉefe sur la brutobredado, forstado, kaj la rura turismo.
10996 Armandspitz
10996 Armandspit estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de la Monto Palomar en kantono San Diego (Kalifornio, Usono).
(16816) 1997 UF9
(16816) 1997 UF9 estas apolona asteroido de la asteroida zono malkovrita la dum la kampanjo "LINEAR" (Lincoln Near-Earth Asteroid Research) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).
28-a de januaro
Tagoj de semajno
La 28-a de januaro estas (laŭ gregoria kalendaro):
Sepimamismo
La sep imamoj rekonitaj de ĉiuj ismailanoj
<!-- Die Ismailiten oder Siebener-Schiiten sind eine islamische Glaubensgemeinschaft. Die etwa 18 Millionen Ismailiten leben heute vorwiegend in Indien (v. a. in den Bundesstaaten Gujarat und Maharashtra), Pakistan (siehe Hunza), Afghanistan, Tadschikistan, Syrien, im Jemen, im Iran, in Oman, Bahrain, in der Osttürkei, in Ostafrika sowie verstreut in der westlichen Welt – insgesamt in mehr als 25 Staaten.
Geschichte
Aber auch von den Imamiten oder Zwölfer-Schiiten wurden sie mit großer Skepsis beobachtet.
Glaube
Das theologische System der Ismailiten ist wesentlich offener als das der meisten anderen Muslime. Manche sehen Elemente des Gnostizismus und des Neuplatonismus darin. Ebenso gibt es äußerliche Gemeinsamkeiten mit dem Hinduismus, etwa in der sakralen Musik. Der Koran wird weitgehend allegorisch ausgelegt. Auf diese Weise werden über den Text hinausgehende Botschaften des Korans entschlüsselt. Hier bestehen Gemeinsamkeiten mit den Sufis (islamische Mystiker) und den Imamiten.
Die sieben von allen Ismailiten anerkannten Imame
Die Qaramita glaubten an den im Verborgenen lebenden siebenten Imam. Diese Tradition wird heute von den Bohras in Bombay fortgeführt. Dem gegenüber wurden und werden von den Nizaris weitere Imame anerkannt.
Rhyacornis
Temas pri birdoj de Azio.
Grover Cleveland
Grover CLEVELAND (naskiĝis en Caldwell, Nov-Ĵerzejo, la 18-an de marto 1837, mortis 71-jaraĝa, en Princeton, Nov-Ĵerzejo, la 24-an de junio 1908) estis la 22-a kaj la 24-a prezidanto de Usono.
Rakaca
Rakaca estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en subregiono de Edelény.
Galiĉ
Geografiaj koordinatoj de la urbo estas: latitudo 58°23' norde, longitudo 42°21' oriente.
Pat Nixon
Thelma Catherine "Pat" NIXON (naskiĝis la 16-an de marto 1912 - mortis la 22-an de junio 1993), ankaŭ ofte konata kiel Patricia Nixon, estis usona edukistino kaj edzino de Richard Nixon, la 37-a Prezidanto de Usono. Dum ŝia pli ol 30 jaroj en publika vivo, ŝi funkciis kaj kiel dua damo kaj kiel Unua Damo de Usono (1953-1961)(1969-1974).
Brenna
Brenna estas komunumo de Italio. Ĝi apartenas al la regiono Lombardio kaj la Provinco Como. Fine de en la komunumo vivis.
1274
En la jaro 1274 post Kristo okazis, interalie:
Hugues Libergier
La alte talenta arĥitekto kreis precipe la preĝejon Sankta Nikazo en Reims, kies konstruo komenciĝis en 1229 (ĝin daŭrigis ekde 1264 Robert de Coucy) kaj finiĝis en 1311. Tie li ankaŭ estis entombigata, sed la preĝejon en 1798 detruis fanatikuloj okaze de la franca revolucio de 1789. Nur la tomboplaton oni savis de la detruo kaj translokis en la en la katedralon de Reims. La tomboplato tie ĉi troviĝas en la norda transversa domo. Gi bildigas la konstruestron kun modelo de lia preĝejo (almenaŭ de la fasado), planita laŭ la ŝablono de la katedralo de Reims, same kiel liniilo, angulfero kaj cirkelo kiel simboloj de lia profesio.Jen la enskribo sur la tomboplato:
Breno (Breŝo)
Breno estas komunumo de Italio.
The Advocate
The Advocate (La Advokato) (ISSN 0001-8996) estas dumonata usona revuo pri GLAT-aj temoj. Ĝi estas la geja revuo pli malnova el la hodiaŭaj gejaj revuoj publikitaj en Usono.
Influo de Goodstein
Goodstein enkondukis diversajn ŝanĝojn en la revuo. La renovigo inkludis la transformiĝon de la formato de ĵurnalo al revuo. Sub lia direkcio, The Advocate konvertiĝis en novaĵrevuo naciskale kiu informis pri la gravaj okazintaĵoj por la geja komunumo, inkluzive de la liberiga geja movado, arto kaj kulturo. Goodstein ankaŭ laboris por malpliigi la anoncojn pri seksaj aferoj kaj anstataŭi ilin per aliaj plej akceptataj de la socio.
Wieland-bieno (Oßmannstedt)
La Wieland-bieno en Oßmannstedt, latinigite: Osmantinum, estas idiliecega loko inter Weimar kaj Apolda. Inter la enloĝantoj estis ankaŭ la historiisto kaj kanceliero Heinrich von Bünau.
Brenta
Brenta povas esti:
San Miguel de Serrezuela
Historio
Estas restaĵoj de antaŭromia loĝado ("verraco" de vetonoj). En Mezepoko okazis reloĝado. La areo apartenis al la Regno Kastilio kaj precize apartenis al Senjorlando de las Cinco Villas (kvinurba) — kun Mancera, Salmoral, Naharros kaj Gallegos —, kies unua senjoro estis Pedro de Toledo, fine de la 15-a jarcento.
Ĉina normlingvo
Terminologio
La ĉina norma lingvo estas normigita formo de la lingvo nomata putonghua en ĉeftero Ĉinio. Putonghua estas skribita per simpligitaj ĉinaj karakteroj (plus romanigo de la Hanyu pinjino por instruaj celoj).
Plumbagriza ruĝvostulo
La Plumbagriza ruĝvostulo (Rhyacornis fuliginosa) estas specio de birdo de la familio de Muŝkaptuledoj kaj genro de Rhyacornis, kiu havas ankaŭ nur alian specion, kiu estas endemismo de Filipinoj, dum tiu estas pli disvastigata en sudaziaj landoj kiel Afganio, Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo, Pakistano, Tajvano, Tajlando kaj Vjetnamio. Ili formas parton de la grupo de la ruĝvostuloj, sed ne estas proksimaj parencoj de la veraj ruĝvostuloj nome fenikuroj.
1323
En la jaro 1323 post Kristo okazis, interalie:
Ĉina normlingvo
Prononco kiel tonlingvo
Ofte uzata ekzemplo por ilustri la kvar tonojn (plus neŭtralan) estas la silabo "ma." La tonoj kutimas esti ilustritaj jene:
Leĝo pri la komuna parolata kaj skribata lingvo
La "Leĝo pri la komuna parolata kaj skribata lingvo de la Ĉina Popola Respubliko" estas la unua speciala leĝo pri parolataj kaj skribataj lingvoj en la Ĉina Popola Respubliko. Tiu ĉi leĝo estis aprobita la 31-an de oktobro 2000, dum la 18-a kunveno de la Konstanta Komitato de la Naŭa Tutlanda Popola Kongreso, kaj ekvalidis depost la 1-a de januaro 2001. Tiu leĝo establis la juran statuson de Putonghua kaj normigis la ĉinajn signojn kiel la "komunan nacian lingvon".
Vidu ankaŭ
Ĉina lingvaro
Eksteraj ligiloj
(germana) Kursoj en multaj lingvoj
Observatorio Bosscha
Malhelpaĵoj kaj planita translokigo
La luma poluo fariĝas pli kaj pli perturba pro la kreska nombro da loĝejoj kaj komercaj centroj ĉirkaŭ Lembang, Samtempe la manko de monrimedo minacas tion, kiu estas rigardita kiel la ununura observatorio en ekvatora regiono.
Ajamil de Cameros
Historio
En 1366 kiam Henriko la 2-a de Kastilio kroniĝis reĝo en Calahorra, la navara kavaliro Juan Ramírez de Arellano ricevis el tiu la Senjorlandon de Cameros premie al servoj kontraŭ sia frato Petro. Ajamil estis inter la lokoj de tiu senjorlando kiu poster estis posedo de la grafoj de Aguilar, ankaŭ senjoroj de Cameros, ĝis la nuligo de la senjorlandoj pere de la Hispana konstitucio de 1812.
Aktualo
Vizitindaĵoj estas la preĝejo, du ermitejoj, fontano, akvedukto, iknitoj, lanlavejo kaj mirindaj rigardejoj al pejzaĝo ktp.
Grafoj de Togenburgo
Historio
La unua skriba mencio de la Libesinjoroj de Togenburgo datiĝas el la jaro 1044. La nomo verŝajne devenas de la alemana vorto dokko, kio signifas «ekscelentulo». Evidente la familio jam en frua mezepoko posedis apartajn rajtojn kaj signifajn bienojn, ĉar la konstruaĵo de la familia fortikaĵo Alt-Toggenburg estis en la 10-a kaj 11-a jarcento eksterordinare bone fortikita kaj ekipita. La Togenburganoj estis la fondintoj de la Johanita Kavalirejo kaj Komandorejo en Bubikon je la fino de la 12-a jarcento.
La unua skriba mencio de la grafa titolo datiĝas el la jaro 1209. Pro la divido de la heredaĵo de la Grafoj de Togenburgo eksplodis en la 15-a jarcento la Malnova Zurika Milito inter la membroj de la Svisa Ĵurkomunumo Zuriko, Ŝvico kaj Glaruso. La Togenburganoj vivis en daŭra konflikto kun la Princabatejo Sankt-Galo, kies interesregiono almenaŭ parte kongruis kun la togenburga teritorio. La urboj Wil SG kaj Lichtensteig estis fonditaj de la Grafoj de Togenburgo.
Saules BE
Saules (malnova germanlingva nomo Saal) estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Moutier kaj ek de la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berna Ĵuraso en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 150 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.
Kronvirusa malsano de 2019
Kelkaj provmetodoj ekzistas por diagnozi la malsanon. La norma diagnoza metodo estas la malkaŝo de nukleata acido de la viruso acido per inverstransskriba polimeraza ĉena reago (rRT-PCR), pertransskriba plifortigo (TMA) aŭ inverstransskriba permaŝa izoterma plifortigo (RT-LAMP) de nazfaringa viŝo.
Simptomoj
La plimulto da homoj saniĝas de la grava fazo de la malsano. Tamen, iuj homoj – pli ol duono de unu grupo de hejme izolitaj junaj plenkreskuloj – daŭre spertas gamon de efikoj, kiel laceco, dum monatoj post saniĝo. Oni nomas tiun situacion longa kronvirusa malsano. Iuj estas spertintaj longtempan difekton de organoj. Multjaraj studoj estas farataj por plu esplori la longatempajn efikojn de la malsano.
Spira sistemo
La kronvirusa malsano de 2019 efikas la supran spiran sistemon (sinusoj, nazo, kaj gorĝo) kaj la malsupran spiran sistemon (trakeo kaj pulmoj). La pulmoj estas la organoj plej efikitaj de la malsano ĉar la viruso aliras gastigajn ĉelojn per la ricevanto por la enzimo angiotensin-transformanta enzimo 2 (ACE2), kiu plej abundas sur la surfaco de alveolaj ĉeloj tipo II de la pulmoj. La viruso uzas specialan pintan surfacan glikoproteinon por konekti kun la ricevanto ACE2 kaj eniri la gastigan ĉelon.
NGC 2448
NGC 2448 (alia indiko — ESO 493-**8) estas malfermita stelamaso en konstelacio Pobo.
Ĉi tiu objekto estis jam en la originala versio de NGC-katalogo.
Ĵitkaviĉia distrikto
Loĝlokoj kaj administra subdivido
En la distrikto estas ĉirkaŭ 100 da loĝlokoj, pli grandaj el kiaj estas Ĵitkaviĉi kaj Turaŭ. La distrikto estas subdividita je 13 vilaĝaj sovetoj.
ES64U2 de Siemens kaj Krauss-Maffei
Lokomotivo Siemens ES64U2 estas universala alterna elektra lokomotivo kun asinkronaj motoroj konstruita baze de Siemens EuroSprinter. Ili estas uzataj en Aŭstrio de ÖBB en du serioj de tiu ĉi lokomotivo: 1016 kaj 1116 (kelkaj el la lokomtivoj de serio 1116 estis prilaboritaj por uzado kun grandrapidaj trajnoj Railjet) kun nomo Taurus. Tiuj du estas inter ŝatantoj de fervojo konataj pro la sono dum ekveturo, kiu sonas kiel tonalo. En Germanio temas pri serio 182, en Hungario 1047 (de MÁV) kaj 1047.5. Maksimuma rapido estas 230 km/h, longeco estas 19 280 mm kaj oni povas ilin uzi je standarda ŝpuro 1 435 mm. Tensiga sistemo estas jena: 15 kV 16,7 Hz; 25 kV 50 Hz. Oni povas ilin vidi ankaŭ en Ĉeĥio, sed nur apud la landlimo (ili estas uzataj ĉefe je personaj trajnoj de Břeclav al Vieno kaj Payerbach kaj je kelkaj EuroCity trajnoj al Aŭstrio; poste temas pri personaj trajnoj de Vieno tra Šatov al Znojmo). Mekanika parto de tiu ĉi lokomotivo iĝis bazo por tipo Siemens ES64U4.
Gary Cooper
Kvinfoje li estis nomumita por la Oskaro kaj dufoje li gajnis ĝin: en 1942 pro Sergeant York kaj en 1953 pro High Noon. En 1961 - mallonge antaŭ sia prokancera morto - li ricevis honor-Oskaron pro sia dumviva kinoagado. Li mortis en Losanĝeleso (Kalifornio).
90482 Orko
Orbito
Orko atingos sian perihelion (aŭ periapsidon) en 2019 kaj situas nun en 2010 je 48,2 astronomiaj unuoj for de Tero.
Natura satelito
Vanto, natura satelito de Orko estis malkovrita la de Mike Brown kaj T. A. Suer sur baze de observoj per la kosmoteleskopo Hubble.
Provinco Okcidenta Azerbajĝano
La loĝantoj de la irana provinco Okcidenta Azerbajĝano precipe estas ĉefe azerbajĝananoj kaj malplimulto de kurdoj kaj armenoj.
La plej grandaj urboj de irana Okcidenta Azerbajĝano estas Mehabad, Bukan, Serdeşt, Oşnoviye, Selmas, Piranŝahr, Khoj, Neqede, Maku, Şahindeĵ kaj Miandoab.
Peter Monau
Peter Monau, latine Petrus Monavius Lascovius (1551-1588) estis germanlingva aŭstrodevena ĉeĥa humanisto, bibliografo, filologo kaj privata kuracisto de Rudolfo la 2-a. Li estis filo de Stenzel Monau kaj frato de Jakob Monau (1546-1603). Post multaj jaroj da studado en Wittenberg kaj Hajdelbergo, li sin dediĉis, inter 1575 kaj 1578, al la medicinaj studoj en Padovo.
Krizo
Krizo estas grava danĝera fazo, decidiga momento en iu afero ekz. politika, financa, komerca, morala, sanstata krizo.
Esperantlingva literaturo en la reto
Fakaj verkoj
A - B - C - Ĉ - D - E - F - G - H - Ĥ - I - J - Ĵ - K - L - M - N - O - P - Q - R - S - Ŝ - T - U - V - W - Y - Z
Choteč (distrikto Pardubice)
Vidindaĵoj
En centro de la vilaĝo staras de la jaro 1849 sabloŝtona kruco. El tiu sama jaro estas apuda ligna, per ŝindoj kovrita kampanileto.
Diego del Carpio
Historio
Tradiciaj enspezofontoj estis agrikulturo (cerealoj) kaj brutobredado kaj rilata komercado. Lastatempe kultura kaj rura turismo ekgravis (popola arkitekturo, historia heredo, piedirado).
Santa Ana del Valle
Sociogeografio
Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).
Steve Angello
Li estas ano de la grupo Swedish House Mafia kun Axwell kaj Sebastian Ingrosso.
Jean Joseph Tranchot
Vivo kaj laboro
1794 Tranchot estis vokita en la scienca stabo de la Dépôt de la Guerre. En la rango de kolonelo la franca registaro sub Napoléon Bonaparte avancigis lin en 1801 al la ĉefo de la »Bureau topographique de la carte des quatre Départements réunis de la rive gauche du Rhin« (tipografia buroo por la mapigado de la kvar unuiĝintaj maldekstre rejnaj departementoj), kio, estis fondita por mapigado de eblaj batalejoj. La laboroj daŭris de 1801 ĝis 1814.
Luzona ruĝvostulo
Ĝi estas 15 cm longa birdo kun ĝenerala bluoranĝa koloro. Masklo havas malhelajn grizbluajn suprajn partojn, nuance al bruno en flugiloj. Tre oranĝbrunaj pugo, vosto kaj ventro. La ino estas simila, kvankam pli senkolora kun pli brunecaj pugo kaj vosto.
Gatĉino
La urbo estis fondita en la jaro 1500 (menciita en Novgoroda kroniko kiel vilaĝo Ĥotĉino). Ĝi havas statuson de urbo ekde jaro 1796.
17285 Bezout
17285 Bezout estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).
Flora Purim
Cetere
Ŝia filino Diana Moreira-Booker ankaŭ estas ĵazmuzikisto. Al ŝi Purim omaĝis la titolon Diana sur la disko Native Dancer de Wayne Shorter. Jam kiel suĉinfano ŝi ĉeestis la registradkunsidojn de sia patrino.
Troms
Inter la multaj lagoj de la teritorio estas Altevatnet.
Izopropila pirofosfato
Izopropila pirofosfato aŭ tetraizopropila dufosfato estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la izopropila alkoholo kaj pirofosfata acido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, solvebla en akvo. Izopropila pirofosfato posedas 12 karbonatomojn, 28 hidrogenatomojn, 2 fosforatomojn kaj 7 oksigenatomojn. Izopropila pirofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de izopropilaj derivaĵoj.
Amanda Coetzer
Amanda Coetzer estas sudafrika tenisistino. Ŝi naskiĝis en Hoopstad, Sud-Afriko, do nun estas -jara. Ekde la jaro 1988 ĝis 2004 ŝi estis tenisa profesiulo. Interalie ŝi partoprenis en la Someraj Olimpikoj de 1992, 1996 kaj 2000, kaj krome en 2000 kune kun la samlanda tenisisto Wayne Ferreira gajnis la internacian Hopman-Pokalon en Perto, Aŭstralio - en tiu turniro interkonkurencas la po plej bona vira kaj virina tenisistoj de ok naciaj teamoj.
Ĉielarko-renkontiĝoj
La partoprenantoj celas realigi la nociojn harmonio, paco kaj amo, libereco, senperforto, memprizorgo kaj kunekzisto en natura medio kiel konscie esprimatan kontraston al la populara kulturo de la plimulto, konsumismo, kapitalismo, amaskomunikiloj, ktp... La plej gravaj kunvenoj arigas pli ol 30.000 partoprenantojn, kiuj kune vivas dum kelkaj tagoj.
Organizado
Kiam okazas konflikto inter partoprenantoj aŭ renkontiĝo kun polico aŭ aliaj eksteraj personoj, oni petas helpon de la Shanti Sena. Ili estas skipo de bonvoluloj, kies nomo aludas al la sekvantoj de Gandhio. Fakte, ĉiuj partoprenantoj de la renkontiĝoj povas fariĝi Shanti Sena se urĝas la bezono, sed kelkaj partoprenantoj aparte sin ŝarĝas de tiu respondeco dum la renkontiĝo. Eĉ se al tiuj personoj ofte mankas profesia sperto, ili kelkfoje uzas metodojn por plibonigi sian efikecon (kiel radioaparato, ktp...).
Gdov
La urbo estas ĉe rivero Gdovka (Гдовка), en 2 km de ĝia enenfluo en lagon Ĉudskoje (Чудское).
Blankpuga kalidro
Kutimoj
Tiuj birdoj manĝas per bekoplukado, laŭ beka esploro en kotejoj kaj tundro, aŭ laŭ rigarda serĉado en neprofunda akvo. Ili manĝas ĉefe insektojn, moluskojn kaj marvermojn kaj ankaŭ iome da planta materialo, ĉefe dum la reprodukta/id-varta periodo.
Ili konstruas neston surgrunde kutime bone kaŝita inter plantaro. La ino kovras la truon per sekaj herberoj kaj demetas 3 aŭ 4 brunverdecajn ovojn, kiujn ŝi mem kovas dum 3 semajnoj.
Halcionedoj
Listo de specioj en taksonomia ordo
Genro Dacelo (genro), Daceloj, kukabaraoj
Rumcajs
Ĉiujn partojn de fabeloj pri Rumcajs rakontis aktoroj Karel Höger kaj Eduard Cupák.
Navahermosa (Toledo)
Geografio
La teritorio estas trafluata de nombraj rojoj, el kiuj la ĉefa estas Torcón, kiu enfluas en la samnoma diglago je ĉirkaŭ 3 km oriente de la vilaĝo, kun siaj alfluantoj Gimena kaj Valle Gutiérrez. Estas okcidente ankaŭ la rojo Majadillas kaj la rivero Cedena kiu utilas kiel limo kun la municipateritorio de Navalmorales. Aliaj pli malgravaj estas Hoz de Pinilla, Valcavero, la fonto Vallejos, Valleálamos, Pueblo, Castillo, ktp. Ties plej alta pinto troviĝas en la monto Galinda kun 1141 msm. Estas ankaŭ bienaroj de Capellanía, Caravalles, Castillejo, Fuente de la Iglesia, Higueras, Hormillo, Iglesia, Nava de la Reina, Rañuela de la Tonta, Reloja, Romero, Val-de-arcones kaj Val-de-Rodrigo.
386
En la jaro 386 post Kristo okazis, interalie:
NGC 2450
NGC 2450 (aliaj indikoj — MCG 5-19-8, ZWG 148.22, PGC 21807) estas galaksio en konstelacio Ĝemeloj.
111696 Helenorman
111696 Helenorman estas asteroido de la ĉefa asteroida zono  malkovrita la  elde la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).
Vaišvilkas
Biografio
Post 3 jaroj li ekpiligrimis al Athoson, sed revenis de Bulgario pro tiea milito. Kune kun 10 aŭ 12 monakoj, fondis ĉe Nemunas monakejon, kiu laŭ lia monaka nomo poste estis nomita Laŭriŝa monakejo.
En la jaro 1263, post mortigo de Mindaŭgas, fugis en Pinsk. Post jaro, kun armeo revenis en Navahrudak, kie kuniĝis kun taĉmentoj de lokaj bojaroj kaj iris en Litovio kie establis sian potencon kaj ekstermis siajn kontraŭulojn.
Mothra (filmo)
Produktorado
La scenaro skribita de Ŝiniĉi Sekizaŭa baziĝas je la romano The Luminous Fairies and Mothra de Takehiko Fukunaga.
Gard
Gard konsistas el larĝa valo de la Rodano oriente, parto de la rodana delto (Kamargo) kiu estas natura protektita medio sude, kaj montoj de Cévennes (Cevenoj) norde (la plej sovaĝa parto de la departemento).
Giottino
Biografio
Giorgio Vasari, la kronikisto de la Itala Renesanco, inkluzivas biografion de Giottino en la dua parto de liaj famaj "Vivoj de la Plej Bonegaj Pentristoj, Skulptistoj kaj Arkitektoj" (Le Vite dei'più eccellenti pittori, scultori, e architettori da Cimabue insino a 'tempi nostri).
Gard
Gard posedas riĉan kaj diversigitan agrikulturon: vinkultivado, cerealoj, fruktoj, legomoj, rizo en Camargue, kaj ankaŭ bredado en la montaro. La industrio estas ankaŭ grava sektoro de la departementa ekonomio: vestaĵo-fabrikado, farmacio, nuklea elektroproduktado, minejoj, …
Lake Washington Ship Canal
La Ŝipa Kanalo de Lago Vaŝingtono (angle: Lake Washington Ship Canal) estas artefarita akvovojo liganta Lagon Vaŝingtonon al Puĝeta Fjordo. Oni ekkonstruis ĝin en 1911 kaj finkonstruis en 1934; kiam oni malfermis ĝin en 1916, ĝi malplialtigis la surfacan nivelon de la lago je pli ol 2metroj (preskaŭ 9futoj). Rezulte de tio, la Nigra Rivero ĉe la suda fino de la lago ĉesis esti ĝia ĉefa elfluejo, kaj la kanalo alprenis tiun rolon.
Huesa
Historio
Meze de la 15a jarcento kaj ĝis la 17a jarcento la loko estis nomita Poyatos, eble laŭ nomo de terposedanto nome Pedro Poyatos. Tiam la setlejo estis apud rojo, en ties maldekstra bordo. Sed la loĝejoj konstruitaj sur la dekstra bordo de tiu rojo rekuperis la iaman nomon de Huesa, kaj tiu iĝis la oficiala nomo ĝis nun. La iama rojo estas nune unu de la ĉefaj stratoj de Huesa: nome la Avenida de Andalucía.
La 21an de decembro 1361 okazis en la municipa teritorio de Huesa la batalo de Linuesa, en kiu la trupoj de la Reĝlandoj Kastilio kaj Leono venkis super la islamaj trupoj de la Nazaria Granada Reĝlando.
Kata László
Kariero
Ekde 1993 ŝi estis aktorino de la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház. Ŝi dungiĝis al la Tomcsa Sándor Színház de Odorheiu Secuiesc en 2000.
Mesoko (komunumaro)
Geografio
La komunumaro Mesoko situas sur la suda flanko de San-Bernardino-Pasejo kaj konsitas el la supra parto de la valo de la rivero Moësa. La Lago de Isola estas baraĵlago, kiu per sia elektra energio estas grava enspezofonto de Mesoko.
Komunumoj de la komunumaro Mesoko
La komunumaro Mesoko konsistas (stato en 2009) el 3 komunumoj, el kiuj ĝis ĉefloko Mesoko estas la plej granda. Jen la listo:
Roger D. Kornberg
Li ricevis ankaŭ la premion "Gairdner" en 2000. Lia patro Arthur Kornberg estis ankaŭ Nobel-premiito (pri medicino en 1959) pro siaj laboroj pri genetiko.
Villon (Yonne)
Historio
La departemento Yonne estis oficiale kreita la 4-an de marto 1790 dum la franca revolucio.
Okaze de la municipa baloto de 2008 venkis en la komunumo S-ro Daniel Gourlot, kiu do fariĝis la loka urbestro.
Vera lavendo
Floraro, floro kaj frukto
La ses- ĝis dek-floraj ŝajnverticiloj formas ĝis 8 cm longan, spikan floraron. La brakteoj longas 8 mm. Ili havas formon de rombo aǔ estas renverse ovoformon. Ili havas brunan aǔ violan koloron, la vejnoj estas bone videblaj. La flortigoj estas tre mallongaj. La duseksa floro estas cigomorfa kaj kvinnombra kun duobla involukron. La kaliko estas grize viola, mallonge plume, ovforme tuba, ĝis 7 mm longa kaj 13-vejna. La kalikaj dentoj estas malsamgrandaj aǔ ĉe la pinto renverse korforme pligrandigitaj. La violkolora folikorono havas du lipojn, la tuboj etendiĝas ĝis 12 mm. La kvar stamenoj estas al la malsupre arkigitaj. La ovario estas hipogina kaj kvarnombra. La planto floras de julio ĝis aǔgusto.
Uzado
Veran lavendon oni kultivas precipe por gajni odorsubstancojn aǔ kiel ornamplanto.
Aromaj substancoj
La vera lavendo estas ofte en naturkuracado kaj parfumejo uzata kaj ŝatata plantspecio.
Gelendĵik
La urbo estas sur bordo de maro.
En jaro 1959 la urbo havis 16.5 mil loĝantojn.
Victor Lebrun, kiu iam estis sekretario de Leo Tolstoj prizorgis bienon en Gelendĵik.
Izvoru Aneștilor
En Izvoru Aneștilor naskiĝis la rumana kuracisto kaj filozofo Ștefan Odobleja, pioniro de la psikokibernetiko.