Ossian
Teksto de la verko
Ossian konsistas el tri sekcioj, kun la sekvantaj titoloj: Fingal, gaele: Fionnghal, havante 6 Duain (Kantojn): Temora, gaela: Taighmora (8 Duain); kaj Conloch kaj Cuhona , gaele: Conlaoch ‘us Cuthonna (nur unu Kanto). La poemaro ne konsistas el sinsekva rakonto, kvankam la samaj mitologiaj rolantoj reaperas en la teksto, kaj la verko provizas la leganton per nenio pri la historio, religio aŭ popolaj kutimoj de la gaeloj. La ĉefaj korifeoj estas Ossian (Oisean) mem (kiu rilatas la historiojn kiam li estas maljuna kaj blinda); lia patro Fingal, libere bazita sur la irlanda heroo Fionn mac Cumhaill; lia filo Oscar (kiu ankaı rolas en la irlanda mitologio); Malvina la amantino de Oscar (kiu estas zorgantino de la maljuna Ossian); kaj Fiona. Ambaŭ nomoj Malvina kaj Fiona – kiuj ne aspektas gaelaj – estis inventitaj de Macpherson. La rakontoj konsistas el “senfinaj bataloj, kaj malĝojaj amoj”, sen kunteksto aı klarigo pri la kaızoj de la konfliktoj. Do la teksto ne povas pretendi esti eĉ parte historia aı realisma. La supozitaj originalaj poemoj estas tradukitaj en poezia prozo, en la formo de mallongaj kaj simplaj frazoj. La etoso estas epopea. Kvankam la rakontoj temas pri “senfinaj bataloj kaj malĝojaj amoj”, mankas klarigo pri la malamikoj kaj la kaŭzoj kaj kunteksto de la konfliktoj. La roluloj plurfoje pro eraro mortigas siajn amikojn kaj amatojn, kaj mortas pro aflikto (aı eĉ pro ĝojo!). Mankas informoj pri la religio, kulturo aŭ socio de la roluloj, kaj konstruaĵoj estas apenaŭ menciitaj. La pejzaĝo “estas pli reala ol la popolo kiu tie loĝas. Dronita en eterna nebulo, lumigita de mortanta suno aŭ de efemeraj meteoroj, ĝi estas griza mondo.” Fingal estas la reĝo de regiono en sudokcidenta Skotlando (Morven), eble simila al la historia reĝlando Dál Riata (Riada), kiu iam inkluzivis teritorio en nordorienta Irlando, kune kun regiono en Argyll (gaele: Earra-Ghàidheal), Skotlando. Supozeble la tempa fono de la poemoj estas la tria jarcento post Kristo, kaj la menciita “reĝo de la mondo” estas la romia imperiestro Caracalla. Ossian estis (almenaŭ parte) libera imitaĵo de teksto originale verkita en la gaela (irlanda) lingvo. (Eldono de tiu teksto poste aperis en 1807.) En la originala gaela tradicio, Oisín kaj Niamh estas geherooj en rakonto de la Fionn-ciklo. Niamh estas bela virino, kiu amas Oisín, filo de Fionn MacCumhail, kaj de Sadhbh, kiu devenas de la Tuatha de Dannan, pramastroj de Irlando. Laŭ la antikva skribaĵo Acallamh na Senórach, Oisín travivis ĝis la alveno al Irlando de la sankta Patriko. La tradicio rakontas, ke li estis koncipita kiam lia patrino metamorfoziĝis en cervinon. (Pro tio, li nomiĝis Oisín, kiu signifas "cerveto".) Rakontoj pri Oisín kaj Niamh estas ankoraŭ parto de la gaela folkloro de Irlando kaj Skotlando. Iu stranga popola rakonto pri Ossian, nome, Oisean an Déidh na Féinne (“Ossian post la fenianoj”) estas konata en Skotlando, sed nekonata en Irlando. Laŭ tiu tradicio, Oisean revenis de Tìr nan Òg (la kelta Elizeo) al Irlando, kie li trovis ke la tuta Fenianaro estis mortinta. Utila gvidilo por identigi la multajn persojn kaj lokojn en la ne tute kohera teksto de Ossian, kaj en la mitologio kaj legendoj gaelaj, troviĝos en la aldonaĵo Persons and Places mentioned in Old Gaelic Folk-Tales and Poetry je la fino de la granda gaela vortaro de Edward Dwelly (vidu la liston de fontoj).