cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sicilio
Araba periodo
La stabila okupado de la insulo fare de la islamanoj komenciĝis nur post ilia surteriĝo en 827, ĉe Kabo Granitola, proksime al Marsala. La konkero progresis malrapide: en 831 Palermo estis forprenita, en 843 — Mesino, en 859 — Kastroĝovano. Ankoraŭ restis por la bizancanoj (sed en preskaŭ anarkia stato, ĉar la bizancaj flotoj forlasis Sicilion) strio oriente kun Sirakuzo, kiu falis nur en 878, kaj Taormino, kiun ili posedis ĝis 902. La islama okupado de Sicilio kaj ĝiaj insularoj finiĝis per la falo de Rometta en 965. Dum jarcentoj diversaj faktoroj certigis la superregadon de la islamanoj en Sicilio: la efikeco de ilia administra, fiska kaj ekonomia sistemoj (kun la dissolvo de la latifundio kaj la facileco de komercaj rilatoj kun la plej progresinta kaj proksima nordafrika regiono parte kaj la islama mondo ĝenerale), la forto de militaj strukturoj (kiuj ĝuis interalie la proksimecon de islamaj proprietaĵoj en suda Italio), la politika divido de la italaj potencoj kaj la senpoveco de la diversaj kristanaj regantoj.
Normanda periodo
Ĉi tio favoris komprenon inter la germana imperio kaj la normanda reĝlando: Vilhelmo la 2-a fianĉigis la ununuran leĝan posteulon de la dinastio, Konstanca la 1-a, filinon de Roĝero la 2-a, kun la filo de Ruĝbarbulo, Henriko (1184). La geedziĝo okazis en Milano en januaro 1186.
Aragona periodo
Alfonso de Aragono, reĝo de Sicilio, filo de Ferdinando la 1-a, ankaŭ aĉetis Napolon en 1442. Sed post lia morto (1458) la kuniĝo finiĝis, ĉar Sicilio pasis kun Aragono al lia frato Johano la 2-a de Aragono dum Napolo estis liverita fare de Alfonso, kiel persona aĉeto, al lia laŭleĝa filo, Ferdinando la 1-a.
Burbona periodo
Komence Sicilio esperis akiri apartan konstitucion de Ferdinando la 2-a, sed la parlamento, kunveninta la 25-an de marto, prezidita de Vincenzo Fardella, devis agnoski la rektan rifuzon de la reĝo kaj poste deklaris, en aprilo, ke la regado de la Burbona monarkio finiĝis kaj, post konsulto al Ruggero Settimo, estro de la provizora registaro, la regenteco, uzante la rajtojn de "suverena kaj sendependa ŝtato", elektis la novan reĝon. Ilia elektito iĝis Ferdinando de Savojo, duko de Ĝenovo filo de Karlo Alberto. Sicilio ankaŭ malkaŝe transdonis siajn aspirojn al sendependeco je la itala nivelo, montrante, ke ĝi esperas vidi la duoninsulon kiel konfederacion de liberaj ŝtatoj.
Sendependismo kaj aŭtonomismo
Pro siaj insuleco, geografia pozicio en Mediteraneo kaj kultura unikeco, Sicilio ĉiam ĝuis larĝan aŭtonomecon en la kunteksto de pli grandaj ŝtatoj, kiam ĝi ne estas enkadrigita en sia propra reĝlando, plurfoje sendependa dum ses jarcentoj. La originoj de moderna sendependeca movado en Sicilio troviĝas en la separismaj ribeloj de 1820 kaj en la sicilia sendependeca revolucio de 1848. Kiel naskiĝdaton de sendependisma sento (en la nuntempa epoko), ene de la itala ŝtato, oni povas konsideri la 16-an de septembro 1866, kiam la sicilianoj ribelis, pli aŭ malpli perforte, kontraŭ la regado de la novnaskita reĝlando Italio. Tiu ribelo nomiĝis "sep kaj duono", kio rilatas al ĝia tempodaŭro. La ribelo flamigis la tutan Palermon, preskaŭ ĉiujn sicilajn urbojn kaj inkludis multajn politikajn frakciojn naskitajn dum la Risorgimento (respublikanoj, por-klerikoj, por-burbonaj). Ĉi tiu ribelo estis sufokita de la itala armeo, kaj ĉia ribelo nome de sicilia nacio estis daŭre subpremata ĝis la preskaŭ tuta malapero de la movado.
Arto kaj arkitekturo
Terakotaj ceramikaĵoj el la insulo estas bone konataj, la arto de ceramiko en Sicilio venas de la indiĝena antikva popolo nomata sikanoj. Ĝi poste perfektiĝis dum la periodo de greka koloniigo kaj restas elstara ĝis hodiaŭ. Nuntempe Caltagirone estas unu el la plej gravaj centroj en Sicilio por la produktado de ceramikaĵoj kaj terakotaj skulptaĵoj. Inter famaj pentristoj menciindas renesancaj artistoj Antonello da Messina, Renato Guttuso kaj la naskiĝinto en Grekio, Giorgio de Chirico, kiu estas ofte nomata "patro de superrealisma arto" kaj fondinto de la metafizika arta movado. La plej famaj arkitektoj estas Filippo Juvarra (unu el la plej gravaj figuroj de la itala baroko) kaj Ernesto Basile.
Sicilia baroko
La sicilia Baroko havas unikan arkitekturan identecon. Noto, Caltagirone, Katanio, Raguzo, Modiko, Scicli kaj precipe Acireale enhavas kelkajn el la plej bonaj italaj ekzemploj de baroka arkitekturo, ĉizitaj en la loka ruĝa sabloŝtono. Noto provizas unu el la plej bonaj ekzemploj de la baroka arkitekturo alportita al Sicilio. La baroka stilo en Sicilio estis plejparte limigita al konstruaĵoj starigitaj de la Romkatolika Eklezio, kaj palacoj konstruitaj kiel privataj loĝejoj por la sicilia aristokratio. La plej fruaj ekzemploj de ĉi tiu stilo en Sicilio malhavis individuecon kaj estis tipe peze ŝarĝitaj de ornamaĵoj vidataj de siciliaj vizitantoj en Romo, Florenco kaj Napolo. Tamen, eĉ ĉe tiu ĉi frua etapo, provincaj arkitektoj komencis uzi popolajn trajtojn de la pli malnova arkitekturo de Sicilio. Meze de la 18-a jarcento, kiam la baroka arkitekturo de Sicilio estis rimarkinde malsama de tiu de la kontinento, ĝi tipe inkludis almenaŭ du aŭ tri el la sekvaj ecoj, kune kun unika libereco de dizajno pli malfacile karakterizebla per vortoj.
Muziko
En la 20-a jarcento kelkaj siciliaj komponistoj avangardis: post-weberniane: Girolamo Arrigo, Aldo Clementi, Salvatore Sciarrino, Francesco Pennisi, Roberto Carnevale, Federico Incardona, Marco Betta, Giovanni Sollima, Calogero Giallanza. Kelkaj famaj operkantistoj venis el Sicilio kiel Giuseppe di Stefano, Pietro Ballo, Salvatore Licitra, Giulio Crimi kaj Desirée Rancatore.
Teatro de marionetoj
En 2001 la Teatro de Marionetoj estis registrita kiel la Parola Heredaĵo kaj Nemateria Heredaĵo de la Homaro fare de Unesko. Tio estas la unua itala heredaĵo kiu eniris ĉi tiun liston,. La marionetoj, kiuj reprezentas la rolulojn de la el la karolida epoko, prezentas la rakontojn de la Kanto de Roland, la Orlando Furioso kaj la Jerusalemo liberigita. La ĉefrolulo estas la kavaliro Orlando, sed rolas ankaŭ Rinaldo, Angelica kaj aliaj. Lulilo de la marioneta teatro estas Palermo, kie ekzistas multaj famaj teatroj, muzeo kaj lernejo — kiel tiu de la familio Cuticchio kaj precipe tiu de Mimmo Cuticchio. Alia grava centro estas Acireale, baroka urbo, kie ĉi tiu arto viglas danke al la multnombraj konataj marionetistoj, inkluzive la faman Emanuele Macrì, al kiu estas dediĉita la samnoma muzeo-teatro, kie ĉiutage eblas ĉeesti spektaklojn. Krome, la familio Canino distingiĝis en Alcamo, Partinico kaj Sciacca, precipe Gaspare Canino.
Kino
En Katanio en 1913 estis establita "Morgana-filmo", kies verkoj, se iam aperintaj, ne estas konataj. En samnoma kompanio fondita en Romo en 1914 la katana dramisto Nino Martoglio estis la artreĝisoro, kiu reĝisoris ĉiujn tri filmojn produktitajn de tiu kompanio, kaj inter ili Sperduti nella buio, kies historio dosvolviĝis en Napolo. partoprenis multaj sicilaj aktoroj, inter ili Giovanni Grasso kaj Virginia Balistrieri.
Hodiaŭ estas konataj pluraj sicilaj direktoroj, kiel la Oskar-premiito Giuseppe Tornatore, Pasquale Scimeca, Aurelio Grimaldi, Marco Amenta, Emma Dante, Roberto Andò, Emanuele Crialese, Luca Guadagnino kaj la paro Ciprì kaj Maresco.
Monda heredaĵo de Unesko
Ekzistas sep mondaj heredaĵoj de Unesko en Sicilio. Laŭ la surskribo:
Marbordaj turoj
La marbordaj turoj en Sicilio (Torri costiere della Sicilia) estas 218 malnovaj gardoturoj laŭlonge de la marbordo. En Sicilio, la unuaj marbordaj turoj devenas el 1313 kaj 1345 de la aragona monarkio. Ekde 1360 la minaco venis de la sudo, de Nordafriko ĝis Magrebo, ĉefe de berbereskaj piratoj kaj korsaroj de Berbera marbordo. En 1516, la turkoj ekloĝis en Alĝerio, kaj ekde 1520, la korsaro Hajredin Barbarosa sub la komando de Otomana Imperio, operacis el tiu haveno.
Arkeologiaj lokoj
Ĉar multaj malsamaj kulturoj ekloĝis, dominis aŭ invadis la insulon, Sicilio havas grandegan varion de arkeologiaj lokoj. Ankaŭ, kelkaj el la plej rimarkindaj kaj plej konservitaj temploj kaj aliaj strukturoj de la greka mondo situas en Sicilio. Jen malgranda listo de la ĉefaj arkeologiaj ejoj: La elfosado kaj restarigo de unu el la plej konataj arkeologiaj lokoj en Sicilio, la Valo de la Temploj en Agriĝento, estis sub la gvido de la arkeologo Domenico Antonio Lo Faso Pietrasanta,5-a duko de Serradifalco, konata en arkeologiaj rondoj simple kiel "Serradifalco". Li ankaŭ ĉefgvidis la restarigon de malnovaj lokoj en Segesta, Selinunte, Sirakuzo kaj Taormino.
Loĝantara evoluo
En la 16-a jarcento la insulo havis pli ol unu milionon da loĝantoj; dum ĉe la unua censo de la Itala reĝlando, en 1861, la sicilianoj rezultis 2,932,000, pliigante al pli ol 3,5 milionoj ĉe la komenco de la 20-a jarcento.
Mafio
Prave aŭ male, ĝia naskiĝo fontas el la komenco de la 19-a jarcento, kiam la milit-tendaroj prizorgis la terojn de la sicilia nobelaro kaj la laboristojn, kiuj laboris tie ĉiutage. Ili estis perfortaj homoj, kiuj agis kiel perantoj inter la feŭdaj posedantoj kaj la laboristoj, ofte en similaj kondiĉoj al tiuj de la servutuloj, kiuj, por pli bone ekzerci sian komercon, ĉirkaŭis sin per perfortaj dungitoj. Tiel ĉi naskiĝis la hierarkio de gvidantoj kiuj en ĝia hierarkia logiko ankoraŭ hodiaŭ ekzistas.
Koluzioj inter politiko kaj mafio
Ekstere de Sicilio oni ofte nutras tipajn kliŝojn el holivudaj stereotipoj pri la ĝenro de La Baptopatro, kiu reprezentas Sicilion kiel loko dominata de perforto, dum la influo de la polpo estas fakte pli subtera ol oni povus pensi. Ne nur la fikciaj stereotipoj estas konceditaj, sed facilaj plilongigitaj ĝeneraligoj de sicilanoj foje generas maljustajn sociajn diskriminaciojn en la cetera Italio kaj ankaŭ eksterlande. Tiucele aperis multnombraj kulturaj asocioj en Italio kaj eksterlande por protekti kaj diskonigi la riĉan artan, lingvan kaj homan realecon de la insulo.
Flughavenoj
Sicilio estas unu el la plej avangardaj regionoj en la itala aera trafiko, ĉefe pro la kreskantaj turistaj fluoj kaj pro la fakto, ke ĝi estas insulo situanta en la centro de Mediteraneo.
Miklós Vető
Biografio
Miklós Vető akiris abiturienton en sia naskiĝurbo, poste li frekventis universitaton en Szeged. Li partoprenis en Hungara revolucio de 1956, tial post la falo li devis rifuĝi al Francio, kie li lernis filozofion. Post la diplomo li parte instruis en diversaj universitatoj, parte li verkadas preskaŭ senescepte franclingve. Komence li instruis en Usono, Afriko kaj Francio, sed ekde 1983 jam en Hungario en Budapeŝto kaj Szeged. Baldaŭe li instruis ekzemple en Rumanio, Bulgario, Pollando, Litovio.
Sicilio
Sporto
Rilate la atletojn, la unua oro gajninta ĉe la Olimpikoj estas danke al Francesco Gargano, por la sabro en Antverpeno en 1920. Vuelta a España 2010, La Giro d'Italia 2013, kaj la Tour de France 2014  estis venkitaj de Vincenzo Nibali el Mesino.
Buddy Holly
Buddy Holly estas konsiderata unu el la plej multe inflantaj fondintoj de rokenrolo. En 2004, Rolling Stone Magazine listis lin 13a en sia listo de la 100 Plejaj Artistoj de la Tuta Tempoj. Kvankam lia kariertempo estis ege mallonga, lia verkaro estas konsiderata unu el la plej bonaj en la historio de rokmuziko. Lia stilo influis ne nur samtempulojn sed ankaŭ la postan direkton de muziko.
Atenco kontraŭ la ambasado de Israelo en Argentino
La atenco estis farita per bombaŭto Ford F-100 ŝtirita de sinmortiganta teroristo kiu lanĉis sian veturilon ŝarĝitan el eksplodiloj kontraŭ la fasado de la ambasadejo ĉe la angulo de stratoj Arroyo kaj Suipacha,, kiun ĝi tute detruis, krom damaĝi apudajn preĝejojn kaj lernejon. En la loko de la atenc nune estas monumento al la memoro de la mortintoj, plej parte argentinanoj kaj israelanoj. La aŭtorecon oni rilatis al la milito inter Israelo kaj Hizbulaho en Libano; kaj fakte la juda ŝtatoreagis tie kontraŭ la supozataj partianoj de la atencistoj, kiuj siaflanke mortiĝis dum la atenco mem.
Los Valdecolmenas
Ekonomio
Agrikulturo (olivoj kaj cerealoj) kaj brutobredado tradicie. Servoj kaj loĝejoj.
Epejo
Konstruadon de la ĉevalo gvidis Epejo, filo de Panopeo el Focido. Li venis en la militon per tridek ŝipoj. Iam li estis nur akvoportanto, bona pugnoluktisto, sed naskiĝis kiel malkuraĝulo. Estis li tre lerta ĉarpentisto. Komencis laborojn por konstrui grandegan ĉevalon el piceaj kaj pinaj tabuloj. Laŭ iuj fontoj la ventron de la ĉevalo konstruis ili kiel ŝelon de ŝipo, kiu staris sur altaj kruroj en cilindra piedestalo. La ĉevalo estis intence pli alta ol ĉiu el urbaj pordegoj. En unu flanko de la ĉevalo estis kaŝita pordo, la dua flanko estis ornamita per eltranĉita dediĉatesto al diino Atena: „"Esperante en sekuran revenon hejmen tion ĉi donacas al la diino dankemaj Grekoj''“ (Graves, kap. 167).
Ario (teologo)
Biografio
Ario predikis ke Dio estas unika, eterna kaj nedividebla, kaj do Jesuo Filo de Dio, ĉar generita, ne povis esti konsiderita Dio sammaniere de la Patro ĝuste ĉar la la dia naturo estas unika, nome unusola. Estante, fakte, filo (kaj, do, alveninta post tiu kiu lin generis) ne estas eterna kiel la Patro ĉar la dia naturo el si mem estas nedividebla. La filo, do, estas en pozicio subordita kompare kun la Patro.
Edge of Tomorrow
Intrigo
Dum multaj pli da bukloj, Vrataski trejnas Cage por elstari en batalo. Post frustranta leciono Cage eskapas al Londono, nur por malkovri ke la eksterteranoj ankaŭ atakos ĝin post la invado. Post vidado de vizioj de digo en Germanio kie Omego estas kaŝita Cage pasigas multajn buklojn klopodanta eviti la invadon kaj atingi la digon, Cage estas pli proksima al Vrataski, sed ŝi nur interesiĝas pri la misio. Ĉe iu punkto kie Vrataski estas mortigita sendepende de kion ajn ili faras, Cage flugas sola al la digo. Omego ne estas tie kaj li estas embuskita de Alfo, kiu provas senigi lin de sia kapablo restarti la tempon, sed Cage konscie dronas sin.
Světlá (Světlá Hora)
Loĝantaro
En Světlá estas registritaj 195 adresoj, ĉiuj plejparte daŭre loĝigitaj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 167 domoj, el tio 152 daŭre loĝataj.
Asociación Mutual Israelita Argentina
La Asociación Mutual Israelita Argentina (AMIA) (Argentina Israela Helpasocio) estas centro de la juda komunumo situanta en la urbo Bonaero, Argentino. Ties ĉefaj celoj estas helpi la bonfarton kaj disvolvigon de la argentina juda komunumo kaj pluteni vivaj la tradiciojn kaj principojn de tiu komunumo.
La Helpasocio organizas aŭ helpas bonkvalitajn espertojn pere de granda nombro de judaj aktivaĵoj kaj formalaj kaj neformalaj, kaj distraj kaj kulturaj aŭ edukaj. Ĉiuaĝaj personoj estas invititaj partopreni en siaj interestemoj kaj instigitaj al plej altaj niveloj de interveno en la juda vivo ĝenerale kaj en la komunumo partikulare.
Roberto Baggio
Kariero
En 1994, Baggio aperis en la uniformo de sia teamo dum la Monda Pokalo, kaj eĉ trafis kvin golojn. Baggio atingis la finan stadion kun sia teamo, kie ili perdis al la brazila teamo en golŝota konkurso. Baggio sopiris la lastan piedbaton de Italio, kaj kiel rezulto lia teamo perdis la titolon al Brazilo.
0,999...
Enkonduko
Aliaj skribmanieroj povas prezenti unu nombron diversmaniere. Ekzemple, frakcie, 1⁄3 = 2⁄6. Tamen, senfinaj decimaloj ne povas prezenti unu nombron per pli ol du manieroj. Se estas du manieroj, unu el ili estas kun senfina vico de naŭoj, kaj la alia ne estas senfina.
Nested intervals and least upper bounds
In this formalism, the fact that 1 = 1.000… and also 1 = 0.999… reflects the fact that 1 lies in both [0, 1] and [1, 2], so one can choose either subinterval when finding its digits. To ensure that this notation does not abuse the "=" sign, one needs a way to reconstruct a unique real number for each decimal. This can be done with limits, but other constructions continue with the ordering theme.
Probablo
Etimologio
La vorto probablo derivas precize de la latina probabilitas, kiu povas signifi ankaŭ "honestecon", nome mezuro de la aŭtoritato atestanto en jura proceso aŭ juĝo en Eŭropo, kaj iam ofte rilata al la nobela deveno de la menciita atestanto. Iasence, tio diferencas multe disde la nuntempa signifo de probablo, kiu male estas mezuro de la pezo de la empiria pruvaro, kaj oni alvenas al ĝi el la indukta logiko kaj el la statistika inferenco.
0,999...
Real numbers
Some approaches explicitly define real numbers to be certain structures built upon the rational numbers, using axiomatic set theory. The natural numbers — 0, 1, 2, 3, and so on — begin with 0 and continue upwards, so that every number has a successor. One can extend the natural numbers with their negatives to give all the integers, and to further extend to ratios, giving the rational numbers. These number systems are accompanied by the arithmetic of addition, subtraction, multiplication, and division. More subtly, they include ordering, so that one number can be compared to another and found less than, greater than, or equal.
Probablo
Historiaj rimarkoj
La unuaj elementaj konsideroj pri probablo estis faritaj de Girolamo Cardano en la 16-a jarcento. Kardano estis hazardludanto, kiu kutimis fari longajn feriojn de sia scienca laboro por fari vetludojn. En la procezo, li disvolvis la fundamentojn de probablo-teorio, kiujn li prezentis en sia libro "La Libro de Bonŝanco kaj Ludoj" (latine: Liber de ludo aleae), kiu estis kompletigita en 1563 sed eldonita jarcenton poste, en 1663. La libro konsistas el 32 ĉapitroj - la unuaj ĉapitroj estas dediĉitaj al konsiloj por ludantoj en kartludoj kaj ĵetkuboj. Ili ankaŭ inkluzivas priskribon de oftaj trompaj metodoj. En la sekvaj ĉapitroj, Kardano provas montri la regulojn, kiuj regas la hazardludojn, kaj montras, ke ĝi ne dependas nur de la hazardo, sed ke ĉiu evento en la ludo havas kalkuleblan probablon.
0,999...
Dedekind cuts
The definition of real numbers as Dedekind cuts was first published by Richard Dedekind in 1872. The above approach to assigning a real number to each decimal expansion is due to an expository paper titled "Is 0.999 … = 1?" by Fred Richman in Mathematics Magazine, which is targeted at teachers of collegiate mathematics, especially at the junior/senior level, and their students. Richman notes that taking Dedekind cuts in any dense subset of the rational numbers yields the same results; in particular, he uses decimal fractions, for which the proof is more immediate: "So we see that in the traditional definition of the real numbers, the equation 0.9* = 1 is built in at the beginning." A further modification of the procedure leads to a different structure that Richman is more interested in describing; see "Alternative number systems" below.
Béla Horváth (kemiisto)
Béla Horváth [horvAt], laŭ hungarlingve kutima nomordo Horváth Béla estis hungara kemiisto, profesoro. Lia nobela antaŭnomo estis nemesmiliticsi [nemeŝmilitiĉi].
Béla Horváth naskiĝis en 1879 en Hungara reĝlando en Zsablya (nuntempa Ĵabalj en Serbio). Li mortis la en Budapeŝto.
Großrosseln
Großrosseln (france Grande-Rosselle) estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la Regiona Ligo Saarbrücken de la federacia lando Sarlando. Fine de la komunumo havis  loĝantojn. Petite-Rosselle, germane Kleinrosseln, estas komunumo en Francio.
Probablo
Historiaj rimarkoj
La teorio de eraroj povas estis spurita reen en la historio ĝis Opera Miscellanea (postmorta, 1722) de Roger Cotes, sed disertacio preparita de Thomas Simpson en 1755 (presita en 1756) aplikis por la unua fojo la teorion por la studo de observeraroj. La represo (1757) de tiu disertacio eksponas la aksiomojn, ke la eraroj pozitivaj kaj negativaj estas same probablaj, kaj ke estas certaj limoj atribueblaj, ene de kiuj oni supozas, ke estas ĉiuj eblaj eraroj; tie oni studas la kontinuajn erarojn kaj oni proponas kurbon de la probablo.
Prezento kaj interpretado de probablaj valoroj
La probablo de evento estas ĝenerale prezentita kiel reela nombro inter 0 kaj 1 inkluzive. Neebla evento havas probablon de akurate 0, kaj certa evento havas probablon de 1, sed la mala propozicio estas ne ĉiam vera: nek evento de probablo 0 estas ĉiam neebla, nek evento de probablo 1 estas certa. La iom subtila distingo inter "certa" kaj "probablo 1" estu traktita je pli granda longo en aparta studo pri "preskaŭ certa".
Probabloj kiuj okazas en praktiko estas nombroj inter 0 kaj 1, indikante pozicion de la evento sur la kontinuaĵo inter neebleco kaj certeco. Ju pli proksima la probablo estas al 1, des pli verŝajna estas ke la evento okazas.
Franca kulturo
La kulturo de Francio kaj de la franca popolo estis formita per geografio, per profundaj historiaj okazaĵoj, kaj de eksterlandaj kaj internaj fortoj kaj grupoj. Francio, kaj aparte Parizo, ludis gravan rolon kiel centro de alta kulturo ekde la 17-a jarcento, plej elstare por Eŭropo, kaj de la 19-a jarcento por la tuta mondo. De la fino de la 19-a jarcento, Francio ankaŭ ludis gravan rolon en kino, modo kaj kuirarto. La graveco de franca kulturo kreskis kaj malkreskis dum la jarcentoj, depende de ĝia ekonomia, politika kaj armea graveco. Kulturo de Francio hodiaŭ estas markita kaj per grandaj regionaj kaj sociekonomikaj diferencoj kaj de fortaj unuigaj tendencoj.
Problemoj en difinado de franca kulturo
La francoj ofte estas perceptitaj kiel montrantoj de granda fiero pri nacia identeco kaj pri la pozitivaj atingoj de Francio (la esprimo "ŝovinismo" estas de franca origino) kaj kulturaj temoj estas pli integritaj en la korpo de la politiko ol aliloke. La Franca Revolucio postulis universalismon por la demokrataj principoj de la respubliko. Charles de Gaulle aktive reklamis nocion de franca "grandiozeco" ("grandeco"). Perceptitaj malkreskoj en kultura statuso estas temojo de nacia koncerno kaj generis naciajn debatojn, kaj ĉe la maldekstro (kiel vidite en la kontraŭ-globalismo de José Bové) kaj ĉe la dekstro kaj la ekstrem-dekstro (kiel en la diskursoj de la Front National).
Katolikismo
Dum patrono estas eminenta persono protektanta alian personon aŭ institucion, por la katolika Eklezio, Francio havas tri patroninojn.
Per la sama letero, kiu proklamis Marian ĉefa patronino de Francio en 1922, Pio la 11-a oficiale agnoskis Johanan de Arko kiel "dua patronino de la unuenaskita Filino de la Roma Eklezio", kie unuenaskita Filino de la Roma Eklezio rilatas al Francio.
Albana lingvo
La albana lingvo estas hindeŭropa lingvo parolata de almenaŭ ĉirkaŭ ses milionoj de loĝantoj de la okcidenta balkana duoninsulo de la sud-orienta Eŭropo.
Alfabeto kaj prononco
La albana estas skribata per la Latina alfabeto, kun iuj nekutimaj elparoloj :
Zoran Knežević (astronomo)
La asteroido 3900 Knežević malkovrita de Edward Bowell estis tiel nomita en lia honoro.
Paul Desmond
Desmond naskiĝis en San Francisko, Kalifornio kiel Paul BREITENFELD kaj ŝanĝis lian nomon ĉar li ne sentis ke BREITENFELD ne estis bona nomo por muzikisto. Oni diras ke li elektis DESMOND el telefona libro.
Zdrapți
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 1 002 loĝantojn (rumanoj); en 1992 1 294.
Melinci
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungara reĝlando, al Zala (reĝa departemento), al distrikto de Lendva, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj. Inter 1941-1945 Muramelence denove apartenis al Hungario, ekde 1991 al Slovenio.
Georges Lemaître
Georges Henri Lemaître [ĵorĵ onRI leMETr] (naskiĝis la en Charleroi, mortis la  en Loveno), estis belga pastro, astronomo, matematikisto kaj fizikisto kaj fondinto de la moderna kosmologio;
Subterejo en Prosek
Subtera labirinto estiĝis sub Prosek iom post iom pro la minado, kies iama amplekso povas esti preskaŭ 10 km. Izolitaj restaĵoj de la koridoroj estas konservitaj ĝis hodiaŭ en la randoj de la Proseka Plataĵo, kaj ili estas daŭra minaco, pro dumtempaj trafaloj en parceloj kaj en stratoj. Eĉ nun ili endanĝerigas kelkajn domojn, neprudente konstruitaj super ili, kaj tial partoj de ili jam estas plenigita per betono.
Georges Lemaître
Biografio
En 1936 la papo Pio la 11-a varbigis lin en la Papa Akademio de Sciencoj, kie li estis aktiva, iĝinta prezidanto de 1960 ĝis sia morto.
Kari Suomalainen
Kari Yrjänä Suomalainen (naskiĝis la en Helsinko, mortis la  en Valkeakoski) estis finna artisto, kiu estis konata speciale kiel politika kartunisto de Helsingin Sanomat en 1950–1991. El liaj kartunoj estis publikigitaj ankaŭ libroj. Li uzis multe siajn politikajn temojn. Liaj kartunoj inkludas multe patrujajn ecojn. Li ekzemple malapogis finnlandiĝon kaj forton de ĉefministro kaj prezidanto Urho Kekkonen. Suomalainen estis konservativa. Li loĝis en siaj lastaj jaroj en Valkeakoski.
Internacia alianco de virinoj
La baza principo de la Internacia Alianco de Virinoj estas ke ĉiuj knabinoj kaj virinoj egalrajte ĝuu homajn rajtojn.
Mistero minora
Muziko
La romanisto ne tute malkonvinkas la leganton: en la fino malkovriĝas, ke la precipa konkludo de la detektivo-rakontanto estas malvera, sed la cetero estas grandparte vera.
Multaj sonoj en la romano: jam en la komenco kontrastas la Hungaroj, "kantema kaj muzikema popolo" (p.6), kaj Svedio, kie en "la senfinaj arbaroj sordiniĝas la sonoj" (p.7).
Dezső Rados
Dezső Rados naskiĝis la en Győr (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto.
Belejeni
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 340 loĝantojn (rumanoj), en 1992 332.
Arthur James Balfour
Naskiĝinta en Skotlando kaj edukita kiel filozofo, Balfour eniris la unuan fojon en la Ĉambro de Komunuloj en la balotado de 1874. Konsiderita kvazaŭ diletanto (tio estas, praktikanta sciencon aŭ arton sen havi sufiĉan kapablon aŭ konon), li atingis elstarecon kiel Sekretario de Irlando de 1887 al 1891. En tiu posteno, li estis aŭtoro de la Leĝo de Porĉiamaj Krimoj (1887), aŭ Leĝo de Bridado, kiu aspiris eviti la bojkotadon, timigon kaj kontraŭleĝan kunvenrajton en Irlando dum la Milito de la Tero.
Riverside (Kalifornio)
Ĝemelurboj
Riverside havas ĝemelurbajn rilatojn kun ok aliaj urboj:
Puebla de Zaragoza (Meksiko)
Historio
Carmen kaj Maximo Serdán fratoj estas la unuaj partoprenantoj en la konspiro kontraŭ la Díaz reĝimo. Tamen, ili estas perfiditaj kaj federalaj soldatoj klopodis aresti ilin en ilia domo, situanta sur Orienta 6-a Strato en la historia centro de la urbo; tiel igante unu el la unuaj martiroj de la Revolucio (18a de novembro, 1910).
Aŭtokodoj en Aŭstrio
Sistemo
Oficaj aŭtoj por uzo de malgranda nombro da plej superaj federaciaj funkciuloj havas la komencan literon A.
Lagenario
Kuira uzo
En Japanujo, kie oni nomas ĝin kampyō, oni vendas ĝin en sekigitaj marinitaj strioj. Oni uzas ĝin en vegetara makizushi (rul-suŝio).
Maktabo
Maktaboj aŭ kuttābs estis iama metodo de edukado en Egiptio kaj aliaj landoj de islama majoritato, en kiu ŝejko instruis al grupo de lernantoj, kiuj sidis surplanke antaŭ lo. La studplano inkludis Islamon kaj klasikan araban, sed fokuse principe al la parkerado de Korano. Je la disvolvigo de modernaj lernejoj, la nombro de maktaboj malpliiĝis. Kuttāb signifas "verkistoj", plurale katatīb/katatīb.
Zam (Sâncraiu)
Zam (Sâncraiu) (hungare: Zentelke) estas vilaĝo en Rumanio sude de Huedin. En 1910 ĝi havis 797 loĝantojn (hungaroj, rumanoj). Ĝia unua mencio estas en 1288. Ĝis 1919 kaj inter 1919 kaj 1944 apartenis al Hungario (Kolozs vármegye). Oni aligis ĝin en 1966 al Sâncraiu (Cluj).
Amerika harpio
Kutimoj
Ĝi ankaŭ povas ataki aliajn birdajn speciojn kiaj araoj: ĉe Parintins la Verdaflugila arao formis 0.4% de la predobazo, kun aliaj birdoj kvante al 4.6%. Aldonaj predaĵoj estas reptilioj kiaj igvanoj kaj serpentoj. Foje estas kaptataj pli grandaj predoj kiaj junaj cervoj kaj kapibaroj kaj ili estas kutime portataj al stumpo aŭ malalta branĉo kaj parte manĝataj, ĉar ili estas tro pezaj por esti portataj enteraj al nesto.
Reproduktado
Harpinesto estas granda kaj konstruita el bastonetoj: ĉirkaŭ metron kaj duono granda sur arbo je alteco de 30 ĝis 50 metroj. Paro da harpioj reproduktas nur unu idon ĉiujn 2-3 jaroj kaj nur 3 idojn dumvive. La ino demetas du blankajn ovojn kaj kovas dum du monatoj, sed je la unua eloviĝo ŝi haltas kovadon kaj do la duan ovon oni forigas. La ido pruvas ties flugilojn dum 6 monatoj. Tamen la gepatroj plue manĝigas ĝin dum aliaj 6-10 monatoj; dum la patro ĉasas, la patrino manĝigas la idon per tiu alportita manĝo. Kiam la junulo estas 5-monata, ĝi prepariĝas al ekflugo; kiam estas 9-monata jam flugas, sed ankoraŭ ricevas manĝon (ankoraŭ estas pli hela ol plenkreskulo). Poste aperas nigraj vosto kaj flugilplumoj. La gepatroj disiĝas antaŭ la foriro de la junulo el la areo, kie ĝi povas resti sola dum unu jaro.
Insektoj povas esti danĝeraj por junulo, tiele la Harpiagloj uzas verdajn folibranĉetojn kiel insekticido kaj alportas ilin ĝis 40 fojojn en 3 semajnoj.
Minacata specio
La Peregrine Fund ĝis ĵuse konsideris ĝin kiel "konservodependa specio", signife ke ĝi dependas el dediĉata klopodo al kaptiva reproduktado kaj liberigo al naturo same kiel el habitata protektado por eviti ke ĝi atingu la statuson de endanĝerita sed nune ĝi akceptis la statuson de Preskaŭ Minacata. La Harpiaglo estas konsiderata draste endanĝerita en Meksiko kaj Centrameriko, kie ĝi malaperis el plej parto de siaj iamaj teritorioj: en Meksiko, ĝi troviĝis tiom norde kiom ĝis Veracruz, sed nune probable loĝas nur en Ĉiapaso en la Selva Zoque. Ĝi estas konsiderata kiel Preskaŭ Minacata aŭ Vundebla en plej parto de la sudamerikaj partoj de siaj teritorioj: ĉe la suda pinto de ties teritorioj, en Argentino, ĝi troviĝas nur en la arbaraj valoj de la rivero Parano ĉe la provinco de Misiones.
Leap Year
Intrigo
Ĉe ilia fianĉiĝofesto en Bostono, Anna scias ke Jeremy decidis edziĝi ĉar li opiniis ke ĝi estis la nura maniero garantii translokiĝon al la apartamentaro en kiu ili volas loĝi. Konsternita, Anna ŝaltas la fajroalarmon kaj atendas, testante la 60-sekundan koncepton, kiun ŝi diskutis kun Declan. Jeremy prenas ĉiujn iliajn elektronikajn aparatarojn kaj neglektas Anna. Anna ekkomprenas ke ekzistas nenio en la loĝejo, kiu signifas io ajn por ŝi, inkluzive Jeremy. Dume, en Dublino Declan reprenas la ringon de sia patrino post renkontiĝo kun sia eksfianĉino.
Júlia Szendrey
Ne miskomprenu kun Júlia Szendrei same prononcebla! Júlia SZENDREY [sendrei], hungare Szendrey Júlia estis literaturamanto, poeto, verkisto, edzino de Sándor Petőfi, kiun la nuntempo taksas kontraŭdire. Ŝi naskiĝis en Keszthely, en la 29-an de decembro 1828, ŝi mortis en Pest, en la 6-a de septembro 1868.
Ács
Geografio
La urbo situas sur ebenaĵo, preskaŭ en dekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Vieno. Aŭtoŝoseo M1 en la sama direkto preteriras. Komárom troviĝas 13, Győr 32, Budapeŝto 98 km.
Rachovian
Rachovian estas arta lingvo kreita de Geoff Allan Eddy kun slavaj trajtoj. Gramatiko kaj fonologio estas influitaj de slavaj lingvoj, ĉefe de la rusa lingvo. La aŭtoro ankaŭ kreis aliajn lingvojn, kiel Breathanach, kiuj formas la nomitan lingvofamilion liotana familio.
Heroldstatt
Heroldstatt estas komunumo en Germanio. Ĝi troviĝas en la distrikto Alb-Donau kaj en la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo. Fine de la komunumo havis  loĝantojn.
Ptolemea dinastio de Egipto
La Ptolemea dinastio (en Antikva greka: Πτολεμαῖοι, Ptolemaioi), foje konata ankaŭ kiel Lagidoj; Λαγίδαι, Lagidai, laŭ Lagos, nome la patro de Ptolemeo la 1-a, estis Makedongreka    reĝa familio, kiu regis en la Ptolemea Regno en Egipto dum la Helenisma Epoko.
Brajlo
Historio
Brajlo bazas sur nokta skribo de Charles Barbier por armilo de Napoleono, kiu postulis metodon de komunikadon, kiu estas silenta kaj uzebla en mallumo. Tiu ne disvastiĝis, ĉar militistoj trovis ĝin tro malfacila. Do li iris al instituto de blinduloj en Pariso, kiel li parolis kun Louis Braille.
Helene Giroud skribis la unuan tekston en Esperanto per brajlo.
Zam (Hunedoara)
La komunumo Zam konsistas el la vilaĝo Zam kaj 12 pliaj vilaĝoj. Zam situas sur la dekstra bordo de rivero Mureș. Ĝin trairas la nacia vojo DN7 kaj la fervojo de Simeria al Arad, ĉe kiu Zam havas stacion.
Kantono Warren (Indianio)
La kantono Warren (Warren County) estas kantono de Usono en la subŝtato Indianio. La administra centro estas la urbo . La kantono estis fondita la.
Törökszentmiklós
Törökszentmiklós (hungare turka Sankta Nikolao) estas hungara urbo en departemento Jász-Nagykun-Szolnok en orienta Hungario.
Sâncraiu (Ilieni)
Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 435 loĝantojn (hungaroj), en 1992 280 (97% hungaroj).
Belo
La 20a jarcento kaj poste
Belo estas studita ankaŭ de psikologoj kaj neŭrosciencistoj en la kampoj de eksperimenta estetiko kaj de neŭroestetiko respektive. Psikologiaj teorioj rigardas belon kiel formo de plezuro. Kunrilataj malkovroj subtenas la vidpunkton ke la plej belaj objektoj estas ankaŭ la plej plezurigaj. Kelkaj studoj sugestas ke plej alte spertita belo estas asocia kun aktiveco en la meza orbitofrunta kortekso. Tamen tiu alproksimiĝo al klopodo lokigi la procezon de rekono de la belo en unu regiono de la cerbo estis forte kritikita ene de la propra kampo.
Platono
Bela aĵo ankaŭ povas esti aĵo bona, agrabla kaj utila; beleco estas formo de boneco, kaj profitas la perceptanton aŭ faranton. (Alcibiado, 113c-114e). En Hippiaso major (285a-b) kaj Gorgiaso (474d-475a), la belecoj de korpo, koloro, formo, voĉo, okupado, scio kaj leĝo estas diskutitaj, kaj la mezuro al kiu ĉiu provizas plezuron aŭ profiton.
Beleco estas ne nur eco de objekto, sed elemento kiu helpas priskribi la moralan valoron de la animo de homo kiu amas aŭ faras belajn aĵojn. La beleco de animo konsistas en la kontemplado de la plej belaj objektoj, la kompreneblaj formoj, kaj en la kompletigo de la plej belaj agoj kiujn oni povas fari. (Fedro 250d, Parmenido 130b).
Priskribante la tri etapojn de inicado al beleco: purigado, ascendado, kaj kontemplado, Platono donas formon dialektikan al misteroj orfeismaj de la ascendado de animo al la dia regno.
Podlesí (Světlá Hora)
Podlesí (Wiedergrün, Podlesie) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Světlá Hora en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 3,5 km sudokcidente de Světlá Hora. Vivas ĉi tie.
Belo
Hegel
Hegel asertas konceptan diferencon inter la belo natura kaj la belo arta. Por li, la arta belo estas «tre super la naturo», ĉa ĝi estas verko de la spirito. Ĝi havas kiel celo «la prezentadon de la vero» sub ĝia sensa formo kaj permesas la homon aliri al la konscio de si mem.
Karl Jaspers
Pri la dua duopeco pri kiu oni povas apliki la koncepton de belo, Jaspers diras ke temas pri la duopeco de fundo kaj formo. La belo de la fundo, tio estas, de la esenco de la estaĵo tuŝas la savanton kaj temas pri tiu tuj priskribita kaj en kiu oni povus esti enmetita la unuan duopecon de la simpla estaĵo kontraŭ la kompleksa estaĵo. La savanto estas tiele, por Jaspers, la ŝolisla vorto por priskribi la fundon de estaĵo, kaj tiu savanto estas nepre submetita al la belo. Pri la belo de la formo, simple, temas pri la estetikismo. Io povas esti estetika laŭ aspekto, tio estas laŭ sia formo.
Vojtěch Živný
Vojtěch Živný (pole: Wojciech Żywny, naskiĝis la 13-an de majo 1756 en Mšeno, Bohemio - mortis la 21-an de februaro 1842 en Varsovio) estis ĉeĥa pianisto, violonisto, instruisto kaj komponisto, aginta plejparton de sia vivo en Pollando. Li estis la unua profesia pianinstruisto de Frédéric Chopin.
Sinagogo de Kőszeg
La Sinagogo de Kőszeg estas nuntempa ruino en Hungario, en urbo Kőszeg.
Saint-Sulpice (pariza metrostacio)
Stacio
Ĝia nomo devenas de Strato Saint-Sulpice. Tiu ĉi situas en la nuna kvartalo Saint-Germain-des-Prés. Ĝi trapasas norde de Preĝejo Saint-Sulpice, dediĉita al Sulpicio la Pia (576 - 647), episkopo de Bourges de 621 ĝis 624 kaj almozula pastro de Klotaro la 2-a; la nuna preĝejo anstataŭas unuan preĝejon de 1211 fariĝintan tro malgranda. Komencita de Gamard en 1646, ĝia konstruado estis longa kaj iom post ioma kaj daŭris ĝis 1788.
Alirejoj
La stacio disponas pri 3 alirejoj:
Unio de Internaciaj Asocioj
Historio
La UAI fondis Internacian Bibliotekon kaj Muzeon (Mundaneum). La UAI pliigis interalie la premon por la kreo de ekzemple la Ligo de Nacioj kaj la fondon de la nuna Internacia Eduka Buroo.
La Ligo de Nacioj subtenis la kreadon fare de UAI de Internacia Universitato, kiu okazigis kvar kunsidojn en la periodo inter 1920 kaj 1927, kun ŝlosilaj akademiaj personoj de internaciaj organizaĵoj kiel membroj de la fakultato.
Sándor Hunyady
HUNYADY Sándor [hunjadi] estis hungara verkisto, ĵurnalisto naskita en Koloĵvaro la 15-an de aŭgusto 1890 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de oktobro 1942.
Bjureghavan
Bjureghavan (armene: Բյուրեղավան, ankaŭ Byuregavan aŭ Bureghavan) estas urbo kun areo de 3.99 km² en la provinco Kotajko, en Armenio. Ĝi havas 7,553 loĝantojn. La urbo estis fondita en la jaro 1945. Ekzistas vitro-fabrikejo en la urbo, de kiu ĝi prenas sian nomon.
Ramosch
Pri la komunumo
Ramosch estas komunumo de la komunumaro Ramosch kaj la distrikto Inn/En en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 497 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.
Dětřichov (Jeseník)
Historio
Dětřichov estas nealloga nomo de tiu ĉi parto de urbo Jeseník administre estiĝinta la 1-an de januaro 1973, ĉar la historia Dětřichov mem estas hodiaŭ parto de Bukovice. La hodiaŭa Dětřichov konsistas el tiuj ĉi kvar vilaĝetoj: Seč, Pasíčka kaj Mýtinka estiĝis kiel arbarmastrumaj domaroj iam en la 18-a jarcento.
11949 Kagayayutaka
Nomo
Ĝia nomo honoras la japanan kosman artiston Kagaya Yutaka, kiu ricevis la Ormedalon de la usona Konkurso de Cifereca Arto en 2000.
Montara agrikulturisto
Montara agrikulturisto aŭ montara kampulo estas terkultivisto en montaro. La montara agrikultura entrepreno estas ofte malfacile prilaborebla, ĉar la deklivoj malebligas aŭ malfaciligas la uzon de teknikaj maŝinoj. Estas pli malfacile ol en ebena tereno perlabori la kampojn kaj paŝtejojn. Krome pro ekstremaj klimataj kondiĉoj la kampoj aŭ paŝtejoj estas ofte malfacile atingeblaj.
Risto Rasa
Eble lia plej konata poemo estas:
Traduko:
Le Monde comme il va
Resumo
Ituriel estas unu el la geniuloj kiuj prezidas la imperion de la mondo kaj fidas mision al la skito Babuko, nome la ĉefa rolulo. Babuko devas observi Persepolon (en realo Parizo) kaj ties loĝantojn akuzitajn de ĉiaj malbonoj por decidi ĉu Ituriel devas aŭ ne detrui tiun urbon. Alveninte al Persepolo, Babuko estas kortuŝita de la violento de tiu urbo, kaj de la fajneco de la altklasaj loĝantoj. Li konstruigas statuon, komponita de ĉiaj metaloj, teroj kaj juveloj de la urbo kaj alportas ĝin al Ituriel, demandante ĉu li rompos tiun statuon, pro la tialo ke "ne ĉio estas oro kaj diamantoj". Ituriel rezignas tiam pri la detruo de la urbo ĉar, "se ne ĉio estas bona, ĉio estas pardonebla".
29986 Shunsuke
Nomo
Ĝi estas nomita en honoro de la japana futbalisto Shunsuke Nakamura (japane: 中村俊輔, Nakamura Shunsuke).
Balc
Loĝantaro
En 1910 ĝi nombris 1347 loĝantojn (hungaroj); en 1992 1359. En 2002 el la 1.458 loĝantoj de la vilaĝo 973 (66,7 %) deklaris sin hungaroj, 476 (32,6 %) rumanoj.
13270 Brittonbounds
Ĝia nomo honoras Britton Bounds, kiu mentoris finaliston de la Broadcom MASTERS de 2019, konkurso pri matematiko kaj scienco por gestudentoj de meza lernejo. Li instruas ĉe la Crocker Middle School, Hillsborough (Kalifornio).
Dolenci
Situo
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ la hungara landolimo (kontraŭe troviĝas Szalafő), laŭ traira flankovojo.
Historio
Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Vas (reĝa departemento), al distrikto de Szentgotthárd, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la germana armeo okupis la regionon kaj post 10 tagoj transdonis al Hungario. Ĝis 1945 tio estis parto de Hungario, ekde 1991 de Slovenio. Depost 2007 ambaŭ landoj apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas senĝene trairebla.
Boljevci
Historio
La vilaĝo estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. Ekde tiam alvenis laŭvice keltoj, romianoj kaj hungaroj. En 1521 la turkoj okupis la vilaĝon. La unua mencio okazis en 1702, poste skribe en 1716. En 1797 preĝejo konstruiĝis. Post la turka erao diversaj popoloj alvenis, precipe serboj kaj slovakoj. Ĝis Traktato de Trianon aŭstria-hungara kontrolo okazis, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio, fine al Serbio ĝi apartenis. En 2002 loĝis en Boljevci 2653 serboj (65 %), 1132 slovakoj (28 %), 40 jugoslavianoj, 16 kroatoj, 12 ciganoj kaj aliaj.
Oftringen
Historio
Dum mezepoko Oftringen estis posedaĵo de la Grafoj de Froburgo kaj poste de la Grafoj de Kiburgo kaj fine de la Habsburgoj. En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion, kaj Oftingen fariĝis servuto de la urbo Berno. Ĝis la Helveta Revolucio en la jaro 1798 ĝi apartenis al la berna voktejo Arburgo. Post la proklamo de la Helveta Respubliko Oftringen estis integrita al la distrikto Zofingo en la nove fondita Kantono Argovio.
Okulvitra paradoksornito
La Okulvitra paradoksornito (Paradoxornis conspicillatus) estas specio de birdo de la familio de Timaliedoj lastatempe trapasita al la familio de Silviedoj aŭ de Paradoksornitedoj, en la tipa genro de Paradoxornis aŭ Paradoksornitoj, karakteraj pro bekoj similaj al tiuj de psitakoj.
Hitler-puĉo
La Hitler-puĉo (ankaŭ Hitler-Ludendorff-puĉo, Bürgerbräu-puĉo aŭ Marŝo al Feldherrnhalle) okazis la 8-9-an de novembro 1923 en Munkeno. Ĝi estis provo de Adolf Hitler lanĉi ribelon kontraŭ la registaro de la Vajmara Respubliko.
Hitler kaj lia - tiam sensignifa - nazia partio alianciĝis kun generalo Erich Ludendorff. Vespere de la 8-a de novembro, Hitler kaj liaj kunuloj perforte penetris dekstran politikan kunvenon - okazantan en munkena biertrinkejo Bürgerbräu - kaj tie trudis la gvidantojn partopreni transporton de la "revolucio" al Berlino (laŭ ekzemplo de Benito Mussolini, kiu antaŭjare enmarŝis Romon). Sekvatage, kiam 3000 nazioj marŝis al la centro de Munkeno, la marŝantoj alvenis sur Marienplatz, kie ilin atendis salvo de policista kordono. Dum la interbatalo mortis 16 marŝantoj kaj 3 policistoj. Tiam la ribelantoj rezignis pri la "revolucio", ĉar evidentiĝis por ili, ke la registaro estis tro forta.
La fiaskinta puĉo konatigis la nomon de Hitler eĉ eksterlande. Li konkludis, ke oni devas leĝe akiri la potencon.
Sfârnaș
Historio
Ĝi estis unue menciita skribe en 1332 kiel ekleziejo kun hungara loĝantaro, kiu dum la turka submetiĝo pereis. En ĝia reformita preĝejo troviĝas pentrita ligna baldakeno farita en 1750 de pli maljuna Lőrinc Umling Asztalos. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (Bihar).
Belga kolonia imperio
Belgoj tendencas aludi siajn transmarajn posedojn kiel 'la kolonioj' pli ol kiel 'la imperio'. Malkiel ĉe aliaj landoj de la periodo havantaj eksterlandajn koloniojn, kiaj la britoj aŭ la germanoj, Belgio neniam havis monarkon nomta kiel 'Imperiestro'.
Valderas
Historio
Estas atestiloj el antaŭromia epoko kaj en Mezepoko okazis reloĝado. Plej frua mencio estas de 1113, 1121 kaj 1145. La areo apartenis al la Regno Leono. En la 12-a jarcento jam estis fortikaĵo kun turoj kaj murego. En la 12-a jarcento Valderas partoprenis en la kastilia enlanda milito. Dum la Milito de la Komunumoj de Kastilio la vilaĝo apogis la partion de Karlo la 1-a. En Decembro 1808, Napoleono survoje tranoktis en Valderas dum la Hispana Milito de Sendependigo.
Nacia centrejo pri scienca esploro
Okupado, rezistado kaj liberigo (1939-1945)
Pro sia partopreno en la rezista movado, la fizikisto Frédéric Joliot, kiu fundis la novaĵleteron "Université Libre" kun aliaj rezistoj, estis arestita en la 29-an de junio 1941 kaj kondukita en la ĉefa oficejo de la Gestapo, kie oficisto de SS pridemandis lin. Wolfgang Gentler, germana sciencisto kaj amiko de Frédéric Joliot, intervenis kaj sukcesis por liberigi lin. Krom sia rezista agado, Frédéric Joliot prelegis fizikajn kurzojn kaj renkontis industriistojn, al kiuj li prezentis sian vidpunkton pri rilato inter scienca esploro kaj industrio. En la jaro 1943, konsilite de Paul Langevin, Frédéric Joliot proponis sian kandidaton por la Akademio de Sciencoj, kies ano li fariĝis.
Organizo
En 1966 por kompletigi la mankojn de la scienca esploro inter la francaj laborejoj, la CNRS proksimiĝis al la universitatoj, kreante la statuton de «asociitaj laborejoj». Tiu leĝo garantiis la kunlaboron pri la sama scienca esploro inter la CNRS kaj la universitatoj.
Šumburk nad Desnou
Šumburk nad Desnou (Schumburg an der Desse) estas parto de urbo Tanvald en distrikto Jablonec nad Nisou en Ĉeĥio. Ĝi troviĝas nordoriente de Tanvald. En la jaro 2011 estis ĉi tie registritaj 437 adresoj. En la jaro ĉi tie daŭre vivis.
Villetaneuse-Université (Tramtrajno en Francilio)
Villetaneuse-Université estas interkonekta stacio, en komunumo Villetaneuse (Seine-Saint-Denis). Ĝi konsistigas ekde decembro 2014 unu el la tri finaj haltejoj de tramvojo T8 kaj estas priservata ekde la, de Eksprestramo 11, linio de tramtrajno kunliganta, en unua fazo, stacidomon de al tiu de  kaj, en dua fazo, stacidomon de  al tiu de , en 2023.
The Cat and the Canary (teatraĵo)
La filmadapto de 1927, reĝisorita de Paul Leni, montras aktorinon Laura La Plante kiel Annabelle West. La versio de 1930, sub la titolo The Cat Creeps, estis ŝajne perdita. La versio de 1939, reĝisorita de Elliott Nugent, montras aktorojn Bob Hope, Paulette Goddard kaj Gale Sondergaard. La brita versio de 1979, reĝisorita de Radley Metzger, montras aktorojn Honor Blackman, Michael Callan, Edward Fox, Wendy Hiller, Olivia Hussey, Wilfrid Hyde White, Beatrix Lehmann, Carol Lynley, Daniel Massey, kaj Peter McEnery.
Daniel Boone (televida serio)
Daniel Boone estas usona agad-aventura televidserio en kiu stelulis Fess Parker kiel Daniel Boone kiu estis elsendita el la 24a de septembro, 1964, al la 7a de majo, 1970, en NBC dum 165 epizodoj, kaj estis produktita de 20th Century Fox Television, Arcola Enterprises, kaj Fespar Corp. Ed Ames kunstelulis kiel Mingo, la ĉeroka amiko de Boone, dum la kvar unuaj sezonoj de la serio. Albert Salmi portretis la kompanon de Boone nome Yadkin nur en la unua sezono. La aktoro kaj kantisto de kontreo nome Jimmy Dean estis duaranga aktoro kiel Josh Clements dum la sezonoj de 1968–1970. Aktoro kaj iama futbalisto de la NFL nome Rosey Grier faris regulajn aperojn kiel Gabe Cooper en la sezono de 1969 al 1970. La serio estis filmita "en rekta koloro" komence de aŭtuno 1965, por la dua sezono, kaj estis filmita en Kalifornio kaj Kanab, Utaho
Kippel
Kippel estas svisa komunumo en duona distrikto de Okcidenta Raron en la alta Valezo, tie estas la germanlingva parto de Kantono Valezo. Ĝi kuŝas en valo Lötschental, ĉirkaŭ 129 km (birdfluge) orienten de Ĝenevo kaj ĉirkaŭ 67 km (birdfluge) sude de Berno.
Ĉarencavan
Historio
La urbo estas proksimume dividita en 4 loĝdistriktojn kaj ankaŭ grandan industrian zonon. La industria distrikto okupas ĉirkaŭ 70% de la tuta areo de Ĉarencavan. Granda publika parko situas inter la industria zono kaj la loĝkvartalo.
La urbon kaj la regionon servas la Ŝtata Medicina Centro Ĉarencavan, funkcianta ekde 1967 kun kapacito por 300 litoj.
Geografio kaj klimato
La areo de nuntempa Ĉarencavan estis parto de la kantono "Mazaz" ene de la provinco Ajrarato de Antikva Armenio.
Ekonomio
Ĉarencavan kutimis esti unu el la ĉefaj industriaj centroj de sovetia Armenio. Kun la dissolvo de Sovetunio, multaj el la industriaj fabrikoj estis devigitaj redukti sian kapaciton aŭ eĉ fermi siajn pordojn.
14876 Dampier
Nomo
Ĝi estis nomita en memoro de William Dampier (1651–1715), la unua anglo, kiu trifoje marvojaĝis ĉirkaŭ la mondo. La Brita Admiralitato, tre imponita de lia libro A New Voyage Round the World, donis al li la komandon de ŝipo de la reĝa mararmeo, kiu kondukis al gravaj malkovroj en Okcidenta Aŭstralio.
Neumarkt an der Raab
Neumarkt an der Raab, slovene Stankovci, hungare Farkasdifalva estas iama vilaĝo, nun parto de Sankt Martin an der Raab en Aŭstrio, en federala ŝtato Burgenlando, en distrikto de Jennersdorf.
Bettina von Arnim
Vivo
Bettina pasigis la junulecon parte en monakinejo, parte ĉe parencoj en Offenbach kaj Marburg, parte en Frankfurto. Jam kiel junulino ŝi estis iom stranga kaj havis malsanan emon je naturo kune kun la monakino von Günderode. Poste ŝi amikiĝis kun la patrino de Goeto kaj ekamis Goeton mem, kiun li unue renkontis en 1807. Antaŭe ŝi jam estis havinta leterinterŝanĝon kun li. La inklinon la poeto toleris sed ne respondis.
Slovaka ŝtato
Estiĝo
La estiĝo de tiu ĉi Slovaka ŝtato estas konsiderata pozitive kaj negative, sed ĉiuokaze tio estis certa historia turnopunkto.